Issuu

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

SBARI • ΠΑ Ν ΑΔ

Σ ΤΟΙ Χ Ν • ΕΙ

ΛΛ

ΣΙ

Η ΜΌΤ ΤΕΣ Ε

FREE PRESS

24.09.2026

ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ! ΔΩΡΕΑΝ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΚΑΘΕ ΠΕΜΠΤΗ

910

ΑΓ

Ω ΎΠ

2026

ΙΚΑ • ΑΝ

Νο

Coffee Lovers

ΕΝΑ ΟΝΕΙΡΙΚΟ ΤΟΠΙΟ ΑΠΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΗΧΟ ΣΤΗΝ ONASSIS MANDRA

clinamen

LiFO

24.09.26

στο Bourse de Commerce στο Παρίσι τo 2025. Φωτογραφία: Laurent Lecat © Céleste Boursier-Mougenot & ADAGP

στο εξωφύλλο: Το έργο «clinamen» όπως παρουσιάστηκε

index910

8 ΣΤΗΛΕΣ νικολασ σεβαστακησ

παραλλαγεσ

www.lifo.gr

γιάννησ πανταζόπουλοσ

talking points

Η ΓΕΩΡΓΊΑ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΊΟΥ ΕΙΝΑΙ H ΑΘΗΝΑΙΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

39 ΛΕΠΤΑ ΜΕ ΤOΝ ΊΑΝ ΜΑΚΓΙΟΎΑΝ

κώστασ αναγνωστόπουλοσ

νεοσ αγνωστοσ κοσμοσ ερωφιλη κοκκαλη

πο(ρ)νογραφια

ΕΝΑ ΟΝΕΙΡΙΚΟ ΤΟΠΙΟ ΑΠΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΗΧΟ

ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290, F 210 3249 785 info@lifo.gr

AΦΙΕΡΩΜΑ

35 20

παρακαλουμε ανακυκλωστε

εκδοτης/διευθυντησ Στάθης Τσαγκαρουσιάνος chief executive officer/ editor in chief Μιχάλης Μιχαήλ chief operating officer/ commercial director Θανάσης Χαραμής creative director Γιάννης Καρλόπουλος διευθυντής συνταξησ Γιάννης Πανταζόπουλος διευθυντής εντυπησ εκδοσησ Τάσος Μπρεκουλάκης διευθυντής mikropragmata.lifo.gr Άρης Δημοκίδης αρχισυνταξία podcasts/vidcasts Μερόπη Κοκκίνη –––––– εμπορικο τμημα advertising director Ξένια Στασινοπούλου direct sales director Κώστας Μαντάς head of digital advertising Άννα Λαπαρδάγια direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης advertising manager Πωλίνα Κουτσοβίλη (pkoutsovili@lifo.gr) advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr) head of creative Βασίλης Καψάσκης branded content managers Φιλιώ Ράγκου, Ιωάννα Παναγοπούλου digital campaign manager Γιώργος Γιαννή advertising executive Χριστίνα Καλλή –––––– ψηφιακή ανάπτυξη/ προγραμματισμός lifo.gr Θανάσης Βιρβίλης, Γιώργος Ντούφας –––––– ατελιέ αrt director Μαργαρίτα Καμαριώτη, Νίκος Σιαμπανόπουλος φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie F. διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Μαρούσα Θωμά, Ελπισία Σπαθάρη υπευθυνη υλης Μαρία Δρουκοπούλου

συντονισμοσ υλης Γιάννης Κωνσταντίνου διορθωση/επιμελεια κειμένων Μυρτώ Αθανασοπούλου, Μαρία Μανθοπούλου –––––– συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Μίνα Καλογερά, Ντίνα Καράτζιου, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Τίνα Μανδηλαρά, Μαρία Παππά, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Γιώργος Τσαγκόζης συνεργατεσ Τζούλη Αγοράκη, Έφη Ανέστη, Αλέξανδρος Βουρλάκος, Ειρήνη Γιαννάκη, Λίνα Ιντζεγιάννη, Χάρης Καλαϊτζίδης, Ερωφίλη Κόκκαλη, Υρώ Κολιακουδάκη, Χρυσέλλα Λαγαρία, Στέλλα Λιζάρδη, Νίκος Γ. Μαστροπαύλος, Νίκη Μηταρέα, Αγιάτη Μπενάρδου, Σταυρούλα Παπασπύρου, Νικόλας Σεβαστάκης, Δέσποινα Τριβόλη, Φώντας Τρούσας, Θοδωρής Τσάτσος, Φώφη Τσεσμελή, Νίκος Τσέφλιος, Κορίνα Φαρμακόρη αρχισυνταξία ειδησεων Λία Φασόλη newsroom Αγάπη Βαρούνη, Μιχάλης Γιαννακίδης, Βασιλική Δρίβα, Ναζιγκέν Μάμο, Μαρία Μπαρλή, Ελένη Ποσνακίδου –––––– podcasts/vidcasts καμερα-μονταζ Γεράσιμος Δομένικος, Ελευθερία Λασκαρίδου ηχοληψια Φαίδωνας Κτενάς, Αλέξανδρος Αντωνίου social media Άκης Κατσούδας –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου –––––– κωδικος εντυπου 7639 –––––– μετοχος/νομιμοσ εκπροσωποσ Ευστάθιος Τσαγκαρουσιάνος ––––––

MET 230578

LiFO 24.09.26

Feedback

Δύο εταιρείες επενδύουν μαζικά στο Μεταξουργείο. Είναι καλό αυτό ή κακό;

ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η τουριστική και επενδυτική πίεση που μεταμόρφωσε άλλες γειτονιές του κέντρου εντείνεται τώρα στο Μεταξουργείο. Κάτοικοι και αρχιτέκτονες προειδοποιούν ότι η αλλαγή απειλεί τον χαρακτήρα και τις ισορροπίες της γειτονιάς.

«Τα πρωινά πια τα έχω για βουτιές»: Η Ευτυχία άφησε την Αθήνα για τη Σκιάθο

LiFO

pageviews ti δ ι α β α σ α με αυ τη την εβ δομ α δ α σ το

LiFO.gr

ΤΟΥ ΑΚΗ ΚΑΤΣΟΥΔΑ

podcasts που αξίζει να ακούσετε

ΤΗΣ ΝΤΙΝΑΣ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ

Πριν από μερικούς μήνες, αποφάσισε να τα αφήσει όλα και να κάνει μια καινούργια αρχή αρκετά μακριά από την πόλη. Δεν το έχει μετανιώσει ούτε μια στιγμή. Η Ευτυχία Ράντου είναι βέρα Αθηναία. Μεγάλωσε στη Νέα Σμύρνη. Θυμάται ως παιδί να παίζει στην πλατεία, θυμάται το άλσος, το κέντρο της πόλης. Τα καλοκαίρια τα περνούσε στη Σκιάθο, στον τόπο της μητέρας της, εκεί όπου όλη μέρα ήταν έξω, χωρίς να την επιτηρεί κανείς. Σπούδασε στο Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου, με κατεύθυνση την Πολιτιστική Διαχείριση. Δούλεψε για αρκετά χρόνια στο Athens Film Office, καθώς είχε πάντα μεγάλη αγάπη για το σινεμά και τα πολιτιστικά, κι όλα έδειχναν πως είχε μια ζωή στρωμένη. Όλα αυτά, όμως, μέχρι πριν από μερικούς μήνες, όταν πήρε απόφαση να τα αλλάξει όλα και να μετακομίσει μόνιμα στο νησί. « Ήταν περίεργα στην αρχή να γυρνάς σ’ ένα μέρος όπου έκανες μόνο διακοπές και να έχεις υποχρεώσεις. Τώρα κάνω διακοπές όταν οι φίλοι μου δουλεύουν και δουλεύω την περίοδο που όλοι πάνε σε συναυλίες και ξεκουράζονται. Κάτι παίρνεις, κάτι χάνεις πάντα», εξηγεί. Ο λόγος της μετακόμισης ήταν το μαγαζί της μητέρας της στο κέντρο της Σκιάθου, το Καπέλο. Λειτουργεί από το 1989, αλλά φέτος απέκτησε όνομα, ταμπέλα και παρουσία στα social media. Όλο αυτό το rebranding το ανέλαβε η Ευτυχία. «Ακόμα το μαθαίνω το αντικείμενο, είναι η πρώτη μου σεζόν, αλλά αυτό είναι και το ωραίο. Μου αρέσει η διαδικασία επιλογής προϊόντων από τους εμπόρους, η εξειδίκευση στο καπέλο. Σίγουρα το μαγαζί χρειάζεται αλλαγές ως χώρος, αλλά όλα θα γίνουν σιγά σιγά».

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Ακολουθήστε τα podcasts της LiFO στην Apple, στο Spotify ή στο LiFO.gr

H σκληρή αλήθεια για τον Ντέμη Νικολαΐδη «ΣΚΛΗΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΝΤΕΜΗ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ

Το Μεταξουργείο δεν έχει γίνει ακόμη Ψυρρή, Γκάζι ή Κουκάκι. Περπατώντας στους δρόμους του, βλέπει κανείς ότι κρατά ακόμη κάτι από την ατόφια φυσιογνωμία του και την κοινωνική πολυχρωμία που το χαρακτήριζε για δεκαετίες. Δίπλα στα μπαρ, τα μικρά καταστήματα λιανικής, τα φανοποιεία και τα συνεργεία που έχουν απομείνει, παλιές πολυκατοικίες του ’70 και άλλα κτίρια έχουν αλλάξει όψη. Αρκετά έχουν πάρει ήδη την «τουριστική μονοχρωμία του γκρι» και έχουν μετατραπεί σε ξενοδοχεία ή καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Η αλλαγή είναι ορατή, χωρίς ακόμη να έχει σαρώσει τα πάντα. Η αίσθηση, όμως, ότι η γειτονιά βρίσκεται λίγο πριν από το μεγάλο «μπαμ» της εντατικής τουριστικής ανάπτυξης είναι πλέον ξεκάθαρη. Στο Μεταξουργείο συνυπάρχουν ακόμη διαφορετικές εποχές της πόλης: το Δημόσιο Σήμα, το δημόσιο νεκροταφείο της αρχαίας Αθήνας κατά μήκος της αρχαίας οδού προς την Ακαδημία Πλάτωνος, κάποια νεοκλασικά του 19ου αιώνα, οι εργατικές κατοικίες του Μεσοπολέμου και οι πολυκατοικίες των δεκαετιών του ’60 και του ’70. Η βιομηχανική και βιοτεχνική δραστηριότητα έδινε για δεκαετίες τον τόνο στο Μεταξουργείο και διαμόρφωσε μια λαϊκή, εργατική συνοικία. Η κατοικία αναπτύχθηκε δίπλα σε μικρές παραγωγικές και επαγγελματικές χρήσεις, δημόσιες υπηρεσίες και οίκους ανοχής, ενώ με τα χρόνια η περιοχή έγινε τόπος εγκατάστασης για πολλές μεταναστευτικές κοινότητες. Από τη δεκαετία του ’90 η πολιτεία επιχείρησε την αναβάθμιση της περιοχής. Έγιναν πολεοδομικές παρεμβάσεις και πεζοδρομήσεις, σχεδιάστηκε η σύνδεση των αρχαιολογικών χώρων με την Ακαδημία Πλάτωνος, το παλιό εργοστάσιο μεταξιού αποκαταστάθηκε και στέγασε τη Δημοτική Πινακοθήκη, ενώ στην ευρύτερη περιοχή απέκτησε στέγη και η Ταινιοθήκη της Ελλάδος. Οι παρεμβάσεις δημιούργησαν προσδοκίες, χωρίς όμως να αλλάξουν συνολικά την εικόνα της γειτονιάς. Σήμερα, συλλογικότητες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή και αρχιτέκτονες βλέπουν με ανησυχία αυτό που συντελείται. «Για χρόνια, το ζητούμενο για το Μεταξουργείο ήταν να παραμείνει μια γειτονιά μεικτών χρήσεων στο κέντρο της πόλης, όπου η κατοικία και το εμπόριο θα συνυπάρχουν, χωρίς κοινωνικούς αποκλεισμούς και χωρίς να χαθεί η πολυπολιτισμική και δημιουργική της φυσιογνωμία», λένε. Αυτό που φοβούνται τώρα είναι ότι η αυξανόμενη επενδυτική και τουριστική πίεση μπορεί να περιορίσει ακριβώς αυτές τις χρήσεις που κρατούν μια γειτονιά ζωντανή και κατοικήσιμη και σταδιακά να οδηγήσει στην απομάκρυνση των ανθρώπων που ήδη ζουν εκεί, μια που η αξία της γης και τα ενοίκια αρχίζουν και εδώ να εκτοξεύονται.

ΕΝ ΨΥΧΡΩ Καρυστιανού: «Κβαντική πολιτική», άδεια καθίσματα και η «Ελπίδα» που ξεθωριάζει Από το τεράστιο ηθικό κεφάλαιο των Τεμπών στα χαμηλά ποσοστά, στις αποχωρήσεις και στις αμφιλεγόμενες πολιτικές θέσεις, η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» βρίσκεται αντιμέτωπη με το απλό αλλά καθόλου εύκολο ερώτημα: και μετά την οργή, τι; ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΥ

Η Μαρία Καρυστιανού έχει πλέον ένα πρόβλημα που δεν είχε όταν έγινε σύμβολο των Τεμπών: πρέπει να εξηγήσει στους πολίτες γιατί να την ψηφίσουν. Και κάπου εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Από την αρχή, η κ. Καρυστιανού κατείχε κάτι που κανένα κομματικό επιτελείο δεν μπορεί να κατασκευάσει εύκολα: αυθεντικότητα. Και κάπως έτσι δημιουργήθηκε η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», ένα κόμμα που δεν χρειάστηκε να προσδιορίσει από πού ξεκινούσε. Προερχόταν από την κοινωνική οργή, την κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς, την ανάγκη για ασφαλή τρένα, την αίσθηση ότι το κράτος δεν λογοδοτεί όσο θα έπρεπε· προερχόταν από ένα πρόσωπο που είχε αποκτήσει τεράστια συμβολική δύναμη. Όλα αυτά αρκούν για να δημιουργήσουν ένα ισχυρό πολιτικό ρεύμα. Δεν αρκούν, όμως, για να φτιάξεις ένα ρεαλιστικό κυβερνητικό πρόγραμμα. Η αγανάκτηση αποτελεί μια καλή αφετηρία για την πολιτική αλλά δεν είναι πολιτική από μόνη της. Ύστερα, ακολούθησε ένα μείγμα λαϊκιστικού λόγου, προγραμματικής ένδειας και διχαστικών κοινοτοπιών.

Πέτρος Κόκκαλης: «Μπερλουσκόνι θα λέμε και θα κλαίμε» «ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΛΥΚΟΥΡΟΠΟΥΛΟ

«Δεν διαλέγουμε γιατρό από τα social» «ΨΥΧΗ ΚΑΙ ΣΩΜΑ» ΜΕ ΤΗΝ ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ

Αντώνης Γαλανόπουλος: «Τα media δεν έμαθαν τίποτα από τη Χρυσή Αυγή» «LIFO POLITICS» ΜΕ ΤΟΝ ΘΟΔΩΡΗ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟ

Ποια σταφύλια είναι τα πιο υγιεινά; Ένας γιατρός απαντά «HEALTHY PEOPLE» ΜΕ ΤON ΣΤΕΛΙΟ ΠΑΝΤΑΖΗ

24.09.26

ΔΕΗ: Χρυσός Χορηγός του 32ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» Στήριξη του ελληνικoύ σινεμά, των νέων δημιουργών και της σύγχρονης κινηματογραφικής δημιουργίας.

ΔΕΗ γίνεται Χρυσός Χορηγός του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» για την περίοδο 2026-2027, εγκαινιάζοντας μια νέα συνεργασία με έναν από τους σημαντικότερους κινηματογραφικούς θεσμούς της χώρας. Μέσα από τη νέα αυτή συνεργασία, η ΔΕΗ ενισχύει τη σταθερή παρουσία της στον πολιτισμό και στηρίζει έναν σημαντικό θεσμό που εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες φέρνει το αθηναϊκό κοινό σε επαφή με τη σύγχρονη κινηματογραφική δημιουργία από την Ελλάδα και όλο τον κόσμο. Το 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» με Χρυσό Χορηγό τη ΔΕΗ θα πραγματοποιηθεί από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 11 Οκτωβρίου 2026, με ένα πλούσιο πρόγραμμα προβολών και δράσεων που θα μετατρέψει την Αθήνα σε μια μεγάλη κινηματογραφική γιορτή. Οι προβολές και οι δράσεις του Φεστιβάλ θα φιλοξενηθούν σε εμβληματικούς πολιτιστικούς και κινηματογραφικούς χώρους της πόλης, όπως στο Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας», το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, την Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, τους κινηματογράφους Δαναός, Άστορ και Cinobo Opera, καθώς και το Τριανόν. Με έμφαση στο ελληνικό σινεμά και τους νέους δημιουργούς, οι φετινές «Νύχτες Πρεμιέρας» παρουσιάζουν ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα προβολών και δράσεων. Οι πολυαναμενόμενες ελληνικές πρεμιέρες κάνουν το πρώτο τους βήμα και συνεχίζουν το ταξίδι τους σε κινηματογραφικές αίθουσες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ για περισσότερα από δεκατέσσερα χρόνια το Διαγωνιστικό Τμήμα Ελληνικών

Ταινιών Μικρού Μήκους προσφέρει σε νέους δημιουργούς ένα φιλόξενο πεδίο προκειμένου να παρουσιάσουν τη δουλειά τους στο ευρύ κοινό. Παράλληλα, τα εξειδικευμένα εργαστήρια και τα masterclasses που υλοποιούνται σε συνεργασία με φορείς της εγχώριας και ευρωπαϊκής κινηματογραφικής σκηνής, με την παρουσία διεθνώς αναγνωρισμένων δημιουργών και συντελεστών, δημιουργούν έναν χώρο συνάντησης και διαλόγου ανάμεσα στο κοινό και τους ανθρώπους του κινηματογράφου.

Η ΔΕΗ στηρίζει δύο από τις σημαντικότερες διακρίσεις του Φεστιβάλ Στο πλαίσιο της συνεργασίας με τις «Νύχτες Πρεμιέρας», η ΔΕΗ υποστηρίζει δύο από τις σημαντικότερες διακρίσεις του Φεστιβάλ, τα βραβεία Χρυσή Αθηνά Καλύτερης Ταινίας και Χρυσή Αθηνά Καλύτερου Ντοκιμαντέρ, με χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ για κάθε βραβείο. Η Χρυσή Αθηνά Καλύτερης Ταινίας απονέμεται από τη Διεθνή Κριτική Επιτροπή του Φεστιβάλ στην ταινία του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος που ξεχωρίζει για την τεχνική και αισθητική της αρτιότητα. Αντίστοιχα, τη Χρυσή Αθηνά Καλύτερου Ντοκιμαντέρ απονέμει Διεθνής Κριτική Επιτροπή επαγγελματιών με εξειδίκευση στο σινεμά τεκμηρίωσης. Με σταθερή πίστη στη δύναμη της τέχνης να δημιουργεί κοινωνική συνοχή και εξέλιξη, η ΔΕΗ παραμένει σταθερά #μετονΠολιτισμό, στηρίζοντας πρωτοβουλίες και θεσμούς που αναδεικνύουν την πολιτιστική κληρονομιά και φέρνουν το κοινό πιο κοντά σε σημαντικά έργα και δημιουργούς.

LiFO 24.09.26

ΣΙΝΕΜΑ

32 διεθνές φεστιβάλ «νυχτες πρεμιερας» 0

Μουσείο Μπενάκη - Πειραιώς 138 Με εναρκτήρια ταινία το κουίρ Club Kid του Τζόρνταν Φέρστμαν και ταινία λήξης το Wild Horse Nine του Mάρτιν Μακντόνα, ένα μεγάλο αφιέρωμα στον Λι Τσανγκ-ντονγκ, τον Γιώργο Λάνθιμο σε ρόλο curator, τη μουσική του Κ. Βήτα να συνοδεύει το Ροζ Νάρκισσο, 42 ελληνικές μικρού μήκους ταινίες και το Possible Love σε μία και μοναδική προβολή σε μεγάλη οθόνη στην Ελλάδα, οι 32ες Νύχτες Πρεμιέρας επιστρέφουν στις 30 Σεπτεμβρίου και θα κάνουν τις προβολές τους μέχρι τις 11 Οκτωβρίου σε διάφορους χώρους της Αθήνας. Στο Διεθνές Διαγωνιστικό Μυθοπλασίας συμμετέχουν δέκα ταινίες από διαφορετικές γωνιές του κόσμου, ενώ άλλες δέκα διεκδικούν τη Χρυσή Αθηνά στο Διεθνές Διαγωνιστικό Ντοκιμαντέρ. Ανάμεσα στις τελευταίες βρίσκεται το ΝΑΖΑ των Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Σορ, όπως και το Rehearsals for a revolution της Πέγκα Αχανγκαράνι. Ξεχωριστή θέση έχει και το Do you love me της Λάνα Ντάχερ στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, σε συνεργασία με το Onassis Culture και παρουσία της σκηνοθέτιδας – μετά την προβολή θα ακολουθήσει Q&A.

LiFO

φωτογραφία από το cult φιλμ του τζέϊμς μπίντγκουντ «ροζ νάρκισσος» που προβάλλεται στις 7/10 με ζωντανή μουσική του κ. βήτα.

iLoveAthens

Το 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» θα πραγματοποιηθεί το διάστημα 30 Σεπτεμβρίου - 11 Οκτωβρίου 2026, powered by ΕΚΚΟΜΕΔ, με Χρυσό Χορηγό τη ΔΕΗ και σε συνδιοργάνωση με τον ΟΠΑΝΔΑ.

24.09.26

LiFO 24.09.26

• Γιατί η νέα ενεργειακή κρίση μπορεί να φέρει ύφεση στην Ευρώπη; • Η νέα στρατηγική του Ιράν • Mε το ζόρι ΛΟΑΤΚΙ+ δεν γίνεται

24 σ ε π τ ε μβ ρ ι ου 2026

alk of the town

910

Ο τραμπούκος της τάξης

Παρά τα όσα δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία περί υποχώρησης της αμερικανικής ισχύος, ο Τραμπ και οι ηγεμονιστικές πρακτικές του εξακολουθούν να κυριαρχούν στη Δύση. απ ό τ ο ν ν ι κόλ α σεβαστάκ η

ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ

LiFO

Υπάρχει από χρόνια η άποψη, στηριγμένη σε ανάλυση δεδομένων και γεωπολιτικές σταθμίσεις, ότι η αμερικανική ισχύς φθίνει και ότι η «αυτοκρατορία» έχει γίνει μια σκιά του αλλοτινού εαυτού της μέσα από τη στρατιωτική της υπερεξάπλωση και τα άλυτα εσωτερικά της δράματα. Η πόλωση της αμερικανικής πολιτικής ζωής και η ανάδυση ενός πολυπολικού κόσμου με ισχυρούς αντιπάλους, κυρίως την Κίνα, παρουσιάζονται ως αποδεικτικά μιας συνεχιζόμενης πτώσης. Πάνω στη συγκεκριμένη απεικόνιση των πραγμάτων –που δεν είναι αυθαίρετη και χωρίς βάση– έχει προταθεί και μια ερμηνεία για τον Τραμπ και το γκουβέρνο του: σύμφωνα με αυτήν, η συμπεριφορά τραμπούκου είναι απόδειξη αυτής της παρακμής ως γενικότερης απώλειας κύρους και ισχύος. Συχνά εδώ παρεμβάλλεται και το γνωστό φιλοσοφικό επιχείρημα της Χάνα Άρεντ ότι η βία ως ωμή δύναμη (force) φανερώνει πολιτική αδυναμία και όχι «πραγματική δύναμη».

24.09.26

LiFO 24.09.26

TALKING POINTS Το ότι πολλά στον ηγετικό μηχανισμό και στη σημερινή προεδρία παραπέμπουν σε προπολιτικές σχέσεις που «μας γυρίζουν πίσω από τα στάνταρ της φιλελεύθερης δημοκρατίας» ερμηνεύεται ως υποχώρηση των ΗΠΑ στην παγκόσμια κατάταξη. Υπερτονίζονται επίσης τα δημοσιονομικά προβλήματα και το δυσθεώρητο, πράγματι, χρέος της χώρας. Η εκδοχή για ένα τέλος ή μια πολύ μεγάλη υποχώρηση της αμερικανικής ισχύος ηχεί πειστική. Ιδίως για εκείνους τους παρατηρητές που επισημαίνουν τώρα, λ.χ., την «απόσχιση» του Καναδά (με την προσέγγιση της καναδικής κυβέρνησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση) ή την πολιτική απομόνωση των τραμπικών από τους «καθωσπρέπει» συντηρητικούς κύκλους. Στο ίδιο κάδρο εντάσσουν πολλοί την παγίδευση των ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν και την κρίση των Στενών του Ορμούζ. Φυσικά, την ίδια στιγμή, οι περισσότεροι Ευρωπαίοι σπεύδουν να στοιχηθούν με τη Σαουδική Αραβία, δηλαδή με τον προνομιακό εταίρο των ΗΠΑ στην περιοχή. Καθημερινή έχει γίνει και η μνεία της αδυναμίας του Τραμπ να τηρήσει τις υποσχέσεις του για τον πόλεμο Ουκρανίας - Ρωσίας, αλλά και η πρόγνωση για επερχόμενες εκλογικές ήττες των ρεπουμπλικάνων. Αν όμως στρέψουμε τη σκέψη μας στο γενικότερο αποτύπωμα της συγκυρίας, στα συμπτώματα της πολιτικής κουλτούρας και στα μοντέλα συμπεριφοράς, δεν βλέπουμε καμιά ήττα ή απομόνωση του τραμπικού «αμερικανισμού». Το αντίθετο ίσως. Τους προηγούμενους μήνες συνέβη το πρωτοφανές, η επιδρομή ειδικών δυνάμεων στο Καράκας Έχοντας σπείρει σε για την απαγωγή ενός αρχηγού κράτους και της συζύγου του. μέρος της παγκόσμιας Έπειτα από λίγο, η Βενεζουέλα (χώρα με τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα) θα παραδοθεί ουσιαστικά στις ΗΠΑ. Τι διαφορά κοινής γνώμης φριχτές έχει αυτό από την εποχή της United Fruit και των πραξικοφασιστικές επιθυμίες, πημάτων; Φυσικά, στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής και της η βαθιά προβληματική δυτικής Ασίας το Ιράν «αντέχει» και η αμερικανική ηγεσία συαυτοκρατορία του Τραμπ ναντά πραγματικές δυσκολίες. Όμως λίγες μέρες πριν, γίνεται γνωστή μια νέα νίκη του Αμερικανού Προέδρου. Μπορεί η εξακολουθεί να έχει τον Γροιλανδία να μην προσαρτήθηκε τυπικά στην Ουάσιγκτον πρώτο λόγο στη Δύση. και έτσι η Δανία να μην υποχρεώθηκε σε μια τέτοια ατίμωση, όμως τελικά ο αμερικανικός στρατός γίνεται ο τοποτηρητής της Γροιλανδίας και πάει να ηγεμονεύσει στη «μάχη της Αρκτικής». Εκεί όμως που φαίνεται να διαψεύδεται η φιλελεύθερη (και ενίοτε αριστερή) εκδοχή περί ηττημένης τραμπικής Αμερικής είναι στο πώς σε πολλά σημεία του κόσμου η τεχνογνωσία εκβιασμού με εξόφθαλμες πράξεις εξαγοράς και διαφθοράς γίνεται η νέα «νομιμότητα». Στο εσωτερικό πολλών χωρών αναδύεται ένα μοντέλο «ηγεσίας» που αντλεί ευθέως από μορφές επιβολής και αυταρχικών πλεγμάτων. Το καθετί αντιμετωπίζεται ως υλικό προς εξόρυξη και συναλλακτικό χαρτί, ενώ συγχρόνως οι δυνάμεις που διαφοροποιούνται και αντιστέκονται δεν είναι σε θέση να αποτρέψουν το κακό. Έτσι, από τα βάθη της αβύσσου στον ωκεανό μέχρι τα δάση του Αμαζονίου, από τα αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας μέχρι τα δεδομένα εκατομμυρίων πολιτών-καταναλωτών, όλα γίνονται αντικείμενο καταχρηστικής κακοποίησης με όρους που θυμίζουν το πώς συμπεριφέρεται ο Τραμπ στον κόσμο. Και μπορεί να βεβαιώνουμε για τα περί του αντιθέτου, ωστόσο ο τραμπουκισμός έχει αποτέλεσμα. Ο νταής δεν ενδιαφέρεται αν έχει απέναντί του κάποιους διανοούμενους, τον Πάπα, ορισμένα κοινωνικά κινήματα ή και κάποιες κυβερνήσεις που αντέχουν τις πιέσεις. Ο τραμπουκισμός δεν υποχωρεί επειδή έχει χάσει κάποιες μάχες ιδεών στα πανεπιστήμια ή στους καλλιτέχνες, γιατί η δική του διείσδυση αφορά διαφορετικά κοινά. Παίζει στο γήπεδο της επιθυμίας και των γούστων, όχι στο επίπεδο της δημοκρατικής θεωρίας και των κοινωνικών επιστημών. Αυτές τις μέρες στη Σύνοδο του ΟΗΕ με τα κρίσιμα θέματα (από την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη) πολλοί θα πουν πως ο Τραμπ βρίσκεται σχετικά «απομονωμένος» ή πως δεν εμπνέει εμπιστοσύνη. Συγκρούεται ξανά με ενώσεις δημοσιογράφων και με τα πρωτόκολλα της δημόσιας συμπεριφοράς. Πολλές από τις υπερφίαλες έως φαιδρές απόψεις του θα παρουσιαστούν «αρνητικά» στο φόντο της μεγάλης ενεργειακής εμπλοκής και των πιέσεων που δημιουργεί στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και στις τιμές. Όμως και η Γάζα ισοπεδώθηκε και το εκεί «αναπτυξιακό» πρότζεκτ ΗΠΑ - Ισραήλ και άλλων προχωράει και η μικρή Δανία υποχρεώθηκε σε ταπεινωτικό συμβιβασμό και οι αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας εξακολουθούν να έχουν τον πρώτο λόγο στις υποδομές των περισσότερων κρατών, και στην οργάνωση της καθημερινότητας και της εργασίας τεράστιων αριθμών. Κυρίως όμως ο κώδικας του ηγεμονιστή τραμπούκου που κινείται με το καρότο και το μαστίγιο, μεταξύ συναλλακτικής πιάτσας και νέου τύπου πραξικοπημάτων, είναι μια μεγάλη ντροπή της ανθρωπότητας. Όπως και αν το πούμε, αυτή η ντροπή επιμένει, έχοντας, ευτυχώς, απέναντί της τον κόσμο της δημοκρατικής και κοινωνικής ανυπακοής – έτσι όπως εκφράζεται, μετρημένα και ευφάνταστα, εντός και εκτός των ΗΠΑ. Μέχρι στιγμής όμως το μοντέλο του νταή δεν έχει υποστεί κάτι, πέρα από τα σοκαρισμένα σχόλια και τις έντονες ιδεολογικές διαμαρτυρίες των αντιπάλων του. Έχοντας σπείρει σε μέρος της παγκόσμιας κοινής γνώμης φριχτές φασιστικές επιθυμίες (πρέπει πια να λέμε τη λέξη «φασισμός», έστω με νέες εξηγήσεις από δίπλα), αυτή η βαθιά προβληματική αυτοκρατορία εξακολουθεί να έχει τον πρώτο λόγο στη Δύση. Είναι πλέον ο μεγάλος δυτικός τραμπούκος μιας διεθνούς τάξης-αταξίας, με την Ευρώπη να εκφράζει αντιρρήσεις και τελικά να συναινεί, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων. Αυτό δεν μπορεί να το ξεχνάμε κρυμμένοι κάτω από τα στατιστικά στοιχεία και τους δείκτες της αμερικανικής «παρακμής», είτε με μαρξιστικές αναλύσεις είτε με φιλελεύθερες προσδοκίες. Στην Ιστορία εξάλλου η παρακμή ή και το τέλος μπορεί να διαρκούν πολύ. Γίνονται μια δυσβάσταχτη αιωνιότητα όσο δεν βρίσκουν ικανές αντίρροπες δυνάμεις στο εσωτερικό τους.

Γιατί η νέα ενεργειακή κρίση μπορεί να φέρει ύφεση στην Ευρώπη; O καθηγητής στο τμήμα Χρηματοοικονομικών και Λογιστικής του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ, Κώστας Μήλας, εξηγεί.

α π ό τ ο ν γ ι ά ν ν η π α ν τα ζ ό π ουλο

ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ

LiFO

Talk of the Town

κώστας μήλας Τι είναι αυτό που σας ανησυχεί περισσότερο σήμερα όσον αφορά την ενεργειακή κρίση; Το τωρινό πρόβλημα της ενεργειακής κρίσης οφείλεται κατά κύριο λόγο στον απρόβλεπτο Πρόεδρο των ΗΠΑ, ο οποίος ξεκίνησε τον πόλεμο στο Ιράν χωρίς κανέναν σχεδιασμό, με αποτέλεσμα η τιμή του πετρελαίου να ξεπεράσει τα 100 δολάρια. Οι αγορές, δυστυχώς, αντιδρούν (και σε μεγάλο βαθμό αφελώς) σε κάθε post που κάνει στα social media. Όταν, για παράδειγμα, δηλώνει ότι ο πόλεμος έχει τελειώσει επειδή «νίκησε» (sic) στο Ιράν, η τιμή του πετρελαίου πέφτει από τα 100 δολάρια. Καθώς όμως οι αγορές συνειδητοποιούν ότι ο πόλεμος καλά κρατεί, η τιμή του πετρελαίου παίρνει και πάλι την ανιούσα. Με άλλα λόγια, φοβάμαι πως τα επόμενα δύο έτη, δηλαδή όσο θα διαρκέσει η προεδρία του Tραμπ, θα παρατηρούμε αρκετά υψηλές και με μεγάλες διακυμάνσεις τιμές ενέργειας. Μην ξεχνάτε ότι ο Tραμπ έχει επίσης την… ικανότητα, δίκην εκδίκησης, να επιβάλλει και υψηλότερους δασμούς, ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει στις τιμές ενέργειας. Οι υψηλές τιμές της ενέργειας και των καυσίμων επιστρέφουν. Πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα για την ευρωπαϊκή οικονομία και πόσο μπορεί να διαρκέσει; Πρέπει ο πόλεμος στο Ιράν να τερματιστεί το συντομότερο δυνατό, αλλιώς το ενεργειακό σοκ θα επιμείνει, με αποτέλεσμα τη μεγάλη αύξηση του εισαγόμενου πληθωρισμού στην Ευρώπη. Ο Tραμπ βέβαια επιμένει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας σήμερα οφείλονται στα drones της Ουκρανίας τα οποία χτυπάνε τις ενεργειακές εγκαταστάσεις της Ρωσίας. Παράλληλα, δημιουργείται ένα «ρεύμα» στους ρεπουμπλικανούς που προωθεί την απαγόρευση εξαγωγών καυσίμων (τα οποία παράγονται στις ΗΠΑ). Αυτό, εάν συμβεί, θα αυξήσει περαιτέρω τις διεθνείς τιμές ενέργειας. Είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να ξαναζήσουμε έναν φαύλο κύκλο υψηλού πληθωρισμού, ακριβής ενέργειας και υψηλών επιτοκίων, όπως αυτός που βιώσαμε τα προηγούμενα χρόνια; Δυστυχώς το συγκεκριμένο σενάριο έχει, κατά τη γνώμη μου, πολλές πιθανότητες να επαληθευτεί. Οι υψηλές τιμές ενέργειας μετακυλίονται στις τιμές των βασικών αγαθών και, εν τέλει, οδηγούν σε αύξηση του γενικού πληθωρισμού. Οι εργαζόμενοι με τη σειρά τους πιέζουν για υψηλότερους μισθούς (ειδικά τώρα που το επίπεδο ανεργίας είναι σχετικά χαμηλό) προκειμένου να υπερασπιστούν την αγοραστική δύναμη του εισοδήματός τους. Έτσι οδηγούμαστε από τον εισαγόμενο πληθωρισμό σε υψηλό πληθωρισμό στο σύνολο της οικονομίας, τον οποίο συχνά ακολουθεί μεγάλη αύξηση μισθών χωρίς ανάλογη αύξηση της παραγωγικότητας εργασίας κι αυτό με τη σειρά του οδηγεί σε περαιτέρω αύξηση του πληθωρισμού. Οι κεντρικές τράπεζες, οι οποίες μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία καθυστέρησαν να αντιδράσουν με αύξηση επιτοκίων, δείχνουν περισσότερο διατεθειμένες σήμερα να κινηθούν πιο γρήγορα. Αυτό σημαίνει ότι τα επιτόκια θα πάρουν την ανιούσα προκειμένου να «φρενάρουν» τον πληθωρισμό.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

24.09.26

LiFO 24.09.26

Mε το ζόρι ΛΟΑΤΚΙ+ δεν γίνεται

Η νέα στρατηγική του Ιράν

Η ιρανική εξουσία έχει μετατοπιστεί από την ιδεολογία της επανάστασης του 1979 σε πιο πραγματιστικές θέσεις, αυτό όμως δεν εγγυάται ούτε την επίτευξη των στόχων της ούτε την απάλυνση του καθεστωτικού αυταρχισμού.

Πρώτη φορά βλέπω τους επαγγελματίες που διαφημίζουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα για καλές πρακτικές προς τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα να κάνουν δημόσιο outing.

απ ό τον κώστα αναγ νωστό π ουλο

α π ό τ η ν ε ρ ω φ ι λη κ ο κ κ α λη

Καθηγητής (αφ.), Πολυτεχνείο Ξάνθης ΔΠΘ

ΝΕΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

LiFO

Πάντα βαρύς ο Σεπτέμβρης στην Αθήνα, άλλοι επιστρέφουν από τα κάτεργα της θερινής σεζόν, άλλοι πακετάρουν για σπουδές εκτός Αττικής και άλλοι προετοιμάζονται να παρουσιαστούν στις ειδικές δυνάμεις. Σε κάθε περίπτωση, όλες, όλοι και όλα αναζητούν τη νέα σεζόν, το νέο σπίτι, τη νέα κατάσταση. Αυτά τα «πηγαινέλα», τις ανακατατάξεις και τους αποχωρισμούς κουβεντιάσαμε με φιλαράκια που είχα καιρό να δω στην πορεία για την επέτειο οχτώ χρόνων από τη δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου. Ένας τουρίστας μάς πλησιάζει και ρωτάει για ποιο λόγο πορευόμαστε, του απαντώ αποφευκτικά πως έγινε μια δολοφονία στην Ομόνοια, με ρωτάει αν ήταν πολιτική η πορεία ή η δολοφονία – δεν κατάλαβα αν κατάλαβε. Λες και θα μπορούσε μια δολοφονία στη μέση του δρόμου να μην είναι πολιτική, λες και θα μπορούσε μια πορεία οχτώ χρόνια μετά να μην είναι πολιτική. Ωστόσο, στις κουβέντες μας πηγαινοέρχεται το όνομα του Γιώργου Μαζωνάκη. Άλλωστε οι ειδήμονες των ΛΟΑΤΚΙ+ την ίδια κιόλας ημέρα του θανάτου του έσπευσαν να γράψουν κατεβατά συμπεριληπτικής ψυχανάλυσης για τη σεξουαλικότητά του, χρησιμοποιώντας μάλιστα όρους (γκέι) στους οποίους ο ίδιος ο Μαζωνάκης δεν χώρεσε ποτέ. Σίγουρα το πένθος εκφράζεται μοναδικά από το κάθε άτομο, αλλά πρώτη φορά βλέπω τους επαγγελματίες που διαφημίζουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα για καλές πρακτικές προς τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα να κάνουν δημόσιο outing, και μάλιστα σε νεκρό. Το outing είναι κακοποιητική συμπεριφορά. «Η Zackie ζει, τσακίστε τους ναζί» ακούγεται από το μπροστινό τμήμα της πορείας και η αποφυλάκιση του Κασιδιάρη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, δεν είναι φάντασμα του παρελθόντος, είναι σύγχρονη ιστορία, όπως και η δολοφονία του Π. Φύσσα. Ναι, ο Ζακ Κωστόπουλος ήταν out και ως οροθετικός και ως Zackie, ζούσε έξω από κάθε ντουλάπα, χρειάστηκε βοήθεια όταν χτυπήθηκε μέχρι θανάτου από τους κανίβαλους στη μέση του δρόμου και δεν τη βρήκε από τους/τις δεκάδες παρευρισκόμενους/-ες, Πόσο μη σεβαστικό ούτε καν από την αστυνομία. Και τότε όλοι κάτι είχαν να πουν για τον Ζακ, είναι να μιλάμε για τη μια ιστορία γλυκιά ή πικρή, μια αποκάλυψη, ζωή και τα «μυστικά» μια καταγγελία. Λες και ένας άρρητος νόμος καθιστά τον νεκρό πια μη δικαιούχο ιδιωτικού των νεκρών, όπως βίου. Πόσο μη σεβαστικό είναι να μιλάμε για δεν θα μιλούσαμε τη ζωή και τα «μυστικά» των νεκρών όπως δεν ποτέ όσο ήταν εν ζωή θα μιλούσαμε ποτέ όσο ήταν εν ζωή· μια άλλη εκδοχή κανιβαλισμού, πασπαλισμένου με ορο– μια άλλη εκδοχή λογίες φροντίδας. Γιατί όσο η Zackie ζούσε και κανιβαλισμού, κυκλοφορούσε στην Αθήνα, τα έλεγε μόνη της αυτά που ήθελε να μοιραστεί, και όσο ζούσε ο πασπαλισμένου με Μαζώ κανένα ΛΟΑΤΚΙ+ μαγαζί δεν θα τολμούσε ορολογίες φροντίδας. να μιλήσει για την προσωπική του ζωή. Άραγε η συλλογική μνήμη της κουίρ τρανς Αθήνας έχει καταντήσει κουτσομπολίστικο στάτους άνευ ουσίας μόνο και μόνο για τις καρδούλες και το virality; Πώς είναι τόσο εύκολο να πωλούνται συμπερίληψη και καλές πρακτικές και παράλληλα να «ξεφωνίζεται» ένας νεκρός που είχε όλο τον χώρο και τον χρόνο αν ήθελε να μιλήσει και δεν το έπραξε ποτέ; Δεν εμφανίστηκε σε φεστιβάλ υπερηφάνειας, δεν δημοσιοποίησε την προσωπική του ζωή, δεν προσποιήθηκε τον σύμμαχο για τη συμπάθεια του κοινού. Ακόμα και η Τζένη Χειλουδάκη που γνώριζε τον Μαζώ από τα ’90s και τη Σητεία δεν αναφέρθηκε σε τίποτα εκτός από το πόσο της στάθηκε στα δύσκολα. Ο Ζακ Κωστόπουλος και ο Γιώργος Μαζωνάκης μοιάζουν να είναι οι δύο όψεις ενός νομίσματος. Και είναι, αλλά όχι μέσω κάποιας επίκαιρης κουίρ σύνδεσης. Δεν βρέθηκαν στη θέση του θύματος για τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό, όποιος κι αν ήταν αυτός, αλλά γιατί ζούμε σε μια κοινωνία που μετράει μόνο το κέρδος και μας κόβει σε λεφτά. Αν η παρουσία του Ζακ θεωρήθηκε απειλή για το εμπόρευμα του κοσμηματοπωλείου στη Γλάδστωνος, η παρουσία του Μαζωνάκη θεωρήθηκε γεμάτο πορτοφόλι για το ιατρείο στην Καρνεάδου. Και η συζήτηση αυτή δεν συμφέρει και δεν φέρνει κοινό που απολαμβάνει να καταναλώνει κουίρ και τρανς τραύμα, ακόμα και εκεί που δεν υπάρχει, για να υποδυθούν οι πιο ξενέρωτες φωνές ότι είχαν την οποιαδήποτε σχέση με τα λαϊκά παιδιά, τη νύχτα, το περιθώριο και το κουίρ που βρίσκεται έξω από τη στενή και στεγνή από ουσία ΛΟΑΤΚΙ+ κοσμοθεωρία τους. Ό,τι κι αν ήταν ο Μαζώ, με το ζόρι ΛΟΑΤΚΙ+ δεν γίνεται, μωρή.

ΠΟ(Ρ)ΝΟΓΡΑΦΙΑ*

* Ιστορίες για τον εξευγενισμό της πόλης και της επιθυμίας.

Η Ιστορία θυμάται τον Αμερικανό γερουσιαστή Τζορτζ Άικεν μόνο από τη φράση που του αποδίδεται «ας κηρύξουμε τη νίκη και ας επιστρέψουμε σπίτι μας», η οποία ειπώθηκε στις αρχές του πολέμου στο Βιετνάμ. Και μπορεί στην πραγματικότητα να μην την είπε ποτέ, αλλά αυτό δεν την εμπόδισε να αναδειχθεί σε σοφή συμβουλή απεμπλοκής από μια αποτελματωμένη πολεμική σύγκρουση. Αν πιστέψουμε τη «Wall Street Journal», συζητείται σοβαρά σε ανώτερους αμερικανικούς κύκλους, ο δε Ντόναλντ Τραμπ δεν την αποκλείει ως διέξοδο από το βάλτωμα στο οποίο ο ίδιος έχει οδηγήσει τη χώρα του και την υφήλιο με την παράνομη και απερίσκεπτη απόφασή του να κηρύξει τον πόλεμο στο Ιράν. Βέβαια, σε καμιά περίπτωση δεν είναι η δεσπόζουσα άποψη στην Ουάσιγκτον. Επιβεβαιώνει, όμως, την απελπιστική απουσία στρατηγικής εξόδου από τον πόλεμο στον οποίο αντιτίθεται η μεγάλη πλειοψηφία της αμερικανικής κοινής γνώμης. Οι συνεχείς εναλλαγές από τις βίαιες επιθέσεις (το «κούρεμα του γκαζόν») στις εξοντωτικές κυρώσεις (επιχείρηση «Οικονομικός Παρίας») δείχνουν ότι η αμερικανική διοίκηση δεν θέλει να παραδεχτεί ότι αυτά τα ήδη δοκιμασμένα μέσα παρήγαγαν πενιχρά πολιτικά αποτελέσματα. Κατά μείζονα λόγο, δεν θέλει να αναγνωρίσει το παράδοξο που γέννησε η ισραηλινοαμερικανική στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν: η Ισλαμική Δημοκρατία Αν θέλουμε να κατέχει πλέον ισχυρότερη γεωπολιτική θέση απ’ ό,τι τις παραμονές εξηγήσουμε τη νέα της σύγκρουσης (Reza Pirzadeh, Institut Montaigne, 12/6/2026). Εάν το «απόψε αυτοσχεδιάζουμε» είναι η τραμπική στρατηγική, ιρανική στρατηγική το Ιράν αντιθέτως έχει αναπτύξει μια συνεκτική στρατηγική. Συνεθα πρέπει, πρώτον, κτική δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη πως επιτυγχάνει ό,τι επιδιώκει, αλλά να κατανοήσουμε ο αυτοσχεδιασμός είναι σίγουρα αναποτελεσματικός· ή, όπως λέει η διαδεδομένη ατάκα στα κόμματα, «καλύτερα λάθος γραμμή παρά τις αναπόφευκτες απουσία γραμμής»: το λάθος διορθώνεται, το ανύπαρκτο όχι. Εν πάση γενεακές αλλαγές στις περιπτώσει, αν θέλουμε να εξηγήσουμε τη νέα ιρανική στρατηγική, θα πρέπει, πρώτον, να κατανοήσουμε τις αναπόφευκτες γενεακές δομές της εξουσίας αλλαγές στις δομές της εξουσίας και, δεύτερον, τη μεταβολή στην και, δεύτερον, τη επικρατούσα πολιτική κοσμοθεωρία που διευκόλυνε η νέα ανθρωμεταβολή στην πογεωγραφία και ενίσχυσε ο πολυετής εμπαιγμός από τη Δύση, με επικρατούσα πολιτική αποκορύφωση τη στρατιωτική επίθεση εν μέσω διαπραγματεύσεων. Παρότι η θεσμική αρχιτεκτονική που κληρονόμησε η επανάσταση κοσμοθεωρία. του 1979 παραμένει τυπικά άθικτη, η πραγματική εξουσία έχει μετατοπιστεί προς μια νέα γενιά στελεχών των οποίων η πολιτική κοσμοθεωρία διαφέρει σημαντικά από εκείνη των προκατόχων τους. Αυτή η γενιά, ηλικίας κάτω των 50 ετών, που γνωρίζει από πρώτο χέρι το μετεπαναστατικό Ιράν αλλά μόνο από αφηγήσεις το προεπαναστατικό, κατέχει βασικές θέσεις λήψης αποφάσεων στις ένοπλες δυνάμεις, τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης και τα σώματα ασφαλείας. Οι Narges Bajoghli και Vali Nasr σε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο («Foreign Affairs», 3/6/2026) υποστηρίζουν ότι η ιδεολογία αυτού του νέου στελεχιακού δυναμικού είναι περισσότερο εθνικιστική παρά ιδεολογική. Ο πρωταρχικός του στόχος δεν είναι πλέον η εξαγωγή της ισλαμικής επανάστασης, αλλά η ενίσχυση της ιρανικής εθνικής ισχύος, της εδαφικής κυριαρχίας και του δικτύου των περιφερειακών συμμάχων. Η ισλαμιστική ιδεολογία παραμένει μεν χρήσιμη ως εργαλείο θεσμικής συνοχής και εγχώριας νομιμότητας, όμως αποτελεί όλο και περισσότερο ένα πολιτικό εργαλείο παρά βαθιά ριζωμένη πεποίθηση. Πρόκειται για άτομα που τα συμφέροντά τους εξαρτώνται στενά από το υπάρχον σύστημα, η δε πολιτική κουλτούρα τους έχει να κάνει μάλλον με την κρατική εξουσία και όχι τόσο με τον επαναστατικό ζήλο. Αυτή η μετατόπιση του κέντρου βάρους από την ιδεολογία στον πολιτικό πραγματισμό διευκόλυνε, αν δεν επέβαλε, την απομάκρυνση από τη «στρατηγική της υπομονής και αυτοσυγκράτησης» και την υιοθέτηση της στρατηγικής της «επίμονης αντικλιμάκωσης (counter-escalation)», όπως την ονόμασε ο Ιρανός διεθνολόγος Σίνα Τούσι σε πρόσφατη έκθεση (Quincy Institute, 17/9/2026). Η «στρατηγική της υπομονής» δέσποσε στην προπολεμική περίοδο, ιδίως μετά την αποχώρηση του Τραμπ από τη συμφωνία για τα πυρηνικά που το Ιράν είχε υπογράψει επί Ομπάμα. Η προσδοκία ήταν ότι η ελεγχόμενη αυτοσυγκράτηση (απόσβεση των πιέσεων, διατήρηση διπλωματικών διεξόδων, αποφυγή ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης, σταδιακή συσσώρευση διαπραγματευτικής μόχλευσης) θα επέτρεπε στη διπλωματία να αποτρέψει έναν πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Οι πόλεμοι του 2025 και του 2026 ανέτρεψαν ταχύτατα αυτές τις αυταπάτες. Το δίδαγμα ήταν το σχεδόν αντίθετο: ο πόλεμος ήρθε, διότι η αυτοσυγκράτηση χωρίς αξιόπιστη βούληση να επιβληθούν οδυνηρά κόστη ερμηνεύτηκε ως αδυναμία. Η «αντικλιμάκωση» πρέπει να νοείται ως «δύο οφθαλμούς αντί οφθαλμού», όπως το εξήγησε στις αρχές Σεπτεμβρίου ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ: «Η εποχή των “αναλογικών απαντήσεων” έχει τελειώσει» και οποιαδήποτε παραβίαση των συμφερόντων και της ασφάλειας του Ιράν θα λάβει «ταχύτερη, βαρύτερη και πιο οδυνηρή απάντηση». Δεν πρόκειται για ανέξοδο παλικαρισμό και φτηνή ρητορεία. Η δήλωση του Γκαλιμπάφ εκφράζει, όπως επισημαίνει ο Τούσι, την αυτοπεποίθηση που αποκόμισαν από τη μέχρι τούδε εξέλιξη του πολέμου οι ιρανικές ελίτ ασφαλείας. Η νέα στρατηγική του Ιράν δεν εγγυάται ούτε την επίτευξη των στόχων του ούτε την απάλυνση του καθεστωτικού αυταρχισμού, που κατά πάσα πιθανότητα θα παραμείνει αναλλοίωτος. Προφανώς, οι προβλέψεις είναι επισφαλείς – ούτως ή άλλως, το τι θα γίνει δεν εξαρτάται μόνο από το Ιράν. Πάντως, θα είμαστε πιο κοντά στην πραγματικότητα, αν χρησιμοποιούμε με φειδώ τα δίπολα «σκληροπυρηνικοί / μετριοπαθείς», «ιδεολόγοι / πραγματιστές», «συντηρητικοί / μεταρρυθμιστές». Η διανοητική ακαμψία δεν βοηθά, ιδίως σε περιόδους μεγάλων αναστατώσεων.

24.09.26

LiFO 24.09.26

TAL K OF THE TOWN

39' με τon

Ίαν ΜακΓιούαν σ υ ν εν τ ευξη: γιά ννης πα ντα ζό π ουλος

φωτο: getty images / ideal images

Λίγο προτού έρθει στην Ελλάδα, ο σπουδαίος Βρετανός συγγραφέας μιλά αποκλειστικά στη LiFO για το νέο του μυθιστόρημα «Τι μπορούμε να γνωρίζουμε», την τεχνητή νοημοσύνη, την κλιματική αλλαγή, τη μνήμη και τους νέους.

στη διάρκεια της ζωής μας, υπάρχουν πράγματα που χάνονται και, ακριβώς γι’ αυτό, αποκτούν μεγαλύτερη αξία. Ένας άνθρωπος που δεν προλάβαμε να γνωρίσουμε. Μια εποχή που τελείωσε προτού προλάβουμε να καταλάβουμε ότι τη ζούσαμε. Ένα βιβλίο που χάθηκε και δεν θα ξαναβρεθεί. Ή ένα ποίημα που όλοι γνωρίζουν ότι υπήρξε αλλά κανείς δεν έχει διαβάσει. Αυτές ήταν οι σκέψεις που επέστρεφαν επίμονα καθώς τελείωνα το Τι μπορούμε να γνωρίζουμε (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Πατάκη), το νέο μυθιστόρημα του Ίαν ΜακΓιούαν, ενός από τους σημαντικότερους και για πολλούς του «εθνικού συγγραφέα» της σύγχρονης Βρετανίας. Η ιστορία του αρχίζει με ένα ποίημα που απαγγέλθηκε μία και μοναδική φορά, το 2014, σε ένα πάρτι γενεθλίων. Έναν αιώνα αργότερα, ένας άνθρωπος αφιερώνει τη ζωή του στην προσπάθεια να ανακαλύψει τι έλεγε. Το 2119, όμως, τίποτα δεν είναι όπως το γνωρίζουμε. Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας έχει καταπιεί τις πεδινές περιοχές της Βρετανίας, μετατρέποντας τη χώρα σε αρχιπέλαγος. Ο κόσμος που κάποτε θεωρούσαμε οικείο έχει υποχωρήσει κάτω από το νερό, ενώ ο πολιτισμός του 21ου αιώνα έχει καταλήξει ένα ατελές αρχείο: θραύσματα, μαρτυρίες, εικασίες, πράγματα που κάποτε ήταν αυτονόητα και τώρα χρειάζονται ερμηνεία.

LiFO

24.09.26

LiFO 24.09.26

TAL K OF THE TOWN 39 λεπτά με τον Ίαν ΜακΓιούαν

Ο ΜακΓιούαν κάνει κάτι που μοιάζει απλό αλλά είναι βαθιά ανατρεπτικό: κοιτάζει το παρελθόν μέσα από τα μάτια ενός μέλλοντος που δεν μπορεί να καταλάβει πλήρως. Mέσα από αυτή την απόσταση θέτει ένα ερώτημα που βρίσκεται στον πυρήνα τόσο της Ιστορίας όσο και της ανθρώπινης μνήμης: τι μένει από μια εποχή όταν χαθούν οι άνθρωποι που τη γνώρισαν; Ίσως τελικά ο καλύτερος τρόπος να μιλήσουμε για το παρελθόν είναι να το κοιτάξουμε από το μέλλον. Και ίσως ο πιο σωστός τρόπος να φανταστούμε το μέλλον είναι να αντιληφθούμε πόσο συχνά κάνουμε λάθος όταν πιστεύουμε ότι γνωρίζουμε τι έρχεται. Ο Βρετανός συγγραφέας ανήκει σε εκείνη τη σπάνια κατηγορία μυθιστοριογράφων που μπορούν να επιστρέφουν ξανά και ξανά στα ίδια ανθρώπινα ερωτήματα χωρίς ποτέ να δίνουν την ίδια απάντηση. Από το Άμστερνταμ, τον Νόμο περί τέκνων και την Έμμονη Αγάπη μέχρι την Εξιλέωση, έχει γράψει για την αγάπη, την ενοχή, τη μνήμη και την απώλεια, αλλά κυρίως για κάτι που προσδιορίζεται πιο δύσκολα: τον τρόπο με τον οποίο η πραγματικότητα αλλάζει όταν περνά μέσα από τη μνήμη και την αφήγησή μας. Στα 77 του, ο πολυβραβευμένος Βρετανός συγγραφέας μοιάζει να έχει μετακινηθεί ακόμη περισσότερο προς αυτή την γκρίζα ζώνη ανάμεσα σε αυτό που γνωρίζουμε και σε αυτό που πιστεύουμε ότι γνωρίζουμε. Τι θυμόμαστε πραγματικά; Πόσο από το παρελθόν μας είναι γεγονός και πόσο ανακατασκευή; Και τι συμβαίνει όταν εκείνοι που έρχονται ύστερα από εμάς προσπαθούν να καταλάβουν έναν κόσμο που εμείς θεωρούσαμε αυτονόητο; Στο Τι μπορούμε να γνωρίζουμε, ο ΜακΓιούαν μεταφέρει αυτά τα ερωτήματα σε ένα μέλλον που μοιάζει ταυτόχρονα μακρινό και ανησυχητικά οικείο. Η κλιματική αλλαγή έχει αλλάξει τον χάρτη της Βρετανίας, η τεχνητή νοημοσύνη έχει μεταμορφώσει τη σχέση των ανθρώπων με τη γνώση και η τεχνολογία έχει αφήσει πίσω της ατελείωτα ίχνη: emails, μηνύματα, αναζητήσεις, φωτογραφίες, ψηφιακά αρχεία. Θεωρητικά, οι άνθρωποι του μέλλοντος θα γνωρίζουν για εμάς περισσότερα από οποιαδήποτε προηγούμενη γενιά γνώριζε για τους νεκρούς της. Κι όμως, ο ΜακΓιούαν θέτει την πιο ουσιαστική ερώτηση: μήπως η αφθονία των στοιχείων δεν μας φέρνει πιο κοντά στην αλήθεια; Γιατί ένα αρχείο δεν είναι απαραίτητα μια μνήμη και μια μνήμη δεν είναι απαραίτητα η αλήθεια. Όσο περισσότερα ίχνη αφήνουμε πίσω μας, τόσο περισσότερες είναι ίσως και οι πιθανότητες να παρερμηνευτούμε. Το μυθιστόρημα γίνεται έτσι μια ιστορία για το μέλλον αλλά και μια έρευνα πάνω στα όρια της γνώσης, της φιλελεύθερης ατομικότητας και της ψηφιακής μνήμης. Ένας συγγραφέας που επί δεκαετίες ενδιαφέρεται για τις μικρές ρωγμές μέσα από τις οποίες αλλάζει η ανθρώπινη ζωή, κοιτάζει τώρα έναν κόσμο όπου οι ρωγμές αυτές δεν είναι μόνο προσωπικές. Είναι τεχνολογικές, πολιτικές, κλιματικές και ίσως, τελικά, υπαρξιακές. Λίγο προτού φτάσει στην Ελλάδα για λίγες ημέρες διακοπών και με αφορμή την εμφάνισή του στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 29 Σεπτεμβρίου, προκειμένου να μιλήσει για την ελληνική έκδοση του βιβλίου του, μίλησα με τον Ίαν ΜακΓιούαν διαδικτυακά. Εκείνος από την αγγλική εξοχή, εγώ από την Αθήνα. Μια συζήτηση για το νέο του μυθιστόρημα, αλλά και για όλα όσα βρίσκονται πίσω και πέρα από αυτό: τη μνήμη και την απώλεια, την τεχνολογία και το κλίμα, το γήρας και τον έρωτα, αλλά κυρίως για το αβέβαιο μέλλον που προσπαθούμε διαρκώς να προβλέψουμε, ίσως επειδή γνωρίζουμε ότι δεν μπορούμε. «Είμαστε παιδιά χαμένα στο δάσος των δικών μας ευφυών δημιουργημάτων», λέει σε μια αποστροφή της συζήτησής μας και ίσως αυτή η φράση να περιγράφει καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη το βιβλίο του. Και συνεχίζει: «Η θρησκεία είναι το τέλειο παράδειγμα. Όμως οι

LiFO

περισσότεροι από εμάς δεν μπορούμε να αποδείξουμε σχεδόν τίποτα: ότι η Γη περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο, ότι το άθροισμα των γωνιών ενός τριγώνου ισούται με 180 μοίρες, ότι η ζωή εξελίχθηκε μέσω της φυσικής επιλογής». Το 2014, κατά τη διάρκεια του πάρτι γενεθλίων της Βίβιεν Μπλάντι, ο σύζυγός της, Φράνσις, απαγγέλλει το ποίημα «Μια κορόνα για τη Βίβιεν», καθηλώνοντας τους παρευρισκόμενους. Είναι η πρώτη και τελευταία φορά που το ποίημα ακούγεται δημόσια. Η περίσταση θεωρείται κορυφαίο λογοτεχνικό γεγονός. Εκατό χρόνια αργότερα, φίλοι της ποίησης, ερευνητές και μελετητές εξακολουθούν να αναζητούν το ίδιο το ποίημα και το μήνυμά του. Κανένα αντίγραφο δεν έχει βρεθεί. Το 2119, όμως, η ίδια η χώρα έχει αλλάξει. Η Βρετανία έχει μετατραπεί σε ένα αρχιπέλαγος από διάσπαρτα νησιά. Οι επιζήσαντες κουβαλούν πλέον μόνο την ανάμνηση της ποικιλίας και του πλούτου ενός πολιτισμού που βρίσκεται κάτω από το νερό. Σε ένα από αυτά τα νησιά βρίσκεται το πανεπιστήμιο Σάουθ Ντάουνς. Εκεί εργάζεται ο Τομ Μέτκαλφ, ερευνητής που μελετά τα αρχεία των πρώτων δεκαετιών του 21ου αιώνα. Τον γοητεύει ένας κόσμος που για εκείνον έχει σχεδόν μυθική διάσταση: ένας κόσμος γεμάτος ελευθερίες, δυνατότητες και μια αίσθηση αφθονίας που οι μεταγενέστερες γενιές έχουν χάσει. Η τυχαία ανακάλυψη ενός στοιχείου που ίσως τον οδηγήσει στο μεγάλο χαμένο ποίημα θα τον φέρει αντιμέτωπο με περίπλοκους έρωτες και ένα έγκλημα, ανατρέποντας όσα πίστευε ότι γνώριζε για μια ιστορία που είχε μελετήσει σε βάθος. Το Τι μπορούμε να γνωρίζουμε είναι ταυτόχρονα μυθοπλαστικός άθλος, ερωτική ιστορία, λογοτεχνικό θρίλερ και στοχασμός πάνω στις λέξεις που αφήνουμε πίσω μας. Ίσως γι’ αυτό, όταν τον ρωτώ τι είναι εκείνο που τον κάνει να διατηρεί την αισιοδοξία του σε μια εποχή που υπάρχουν τόσοι λόγοι για να την εγκαταλείψουμε, η απάντησή του δεν είναι ιδεαλιστική. «Καταρχάς, ένα ισχυρό ένστικτο αυτοσυντήρησης», λέει. Και γυρνάει προς την τεχνολογία. «Το βλέπουμε σήμερα, καθώς οι ίδιοι οι κολοσσοί που αναπτύσσουν την τεχνητή νοημοσύνη μάς λένε πόσο φοβισμένοι είναι από αυτό που δημιούργησαν». Η αισιοδοξία του, λοιπόν, δεν είναι ακριβώς πίστη στην ανθρώπινη καλοσύνη. Είναι περισσότερο μια υπόθεση βασισμένη στο συμφέρον. Θα χρειαστεί, λέει, «να συμβούν μια δυο μεγάλες καταστροφές στον ανεπτυγμένο κόσμο» και τότε θα αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε σοβαρά την κλιματική αλλαγή. Την ίδια στιγμή, ο κόσμος γίνεται όλο και περισσότερο ηλεκτροκίνητος. «Η ηλιακή και η αιολική ενέργεια είναι φθηνότερες από τα ορυκτά καύσιμα». Και ίσως, τελικά, «το προσωπικό συμφέρον, περισσότερο από τον ιδεαλισμό, να είναι αυτό που θα μας βγάλει από τη δύσκολη θέση». Είναι μια σκέψη που ταιριάζει με το μυθιστόρημά του. Γιατί ο κόσμος του 2119 δεν συγκροτεί απλώς μια προειδοποίηση για το τι μπορεί να συμβεί. Είναι και μια υπενθύμιση ότι οι άνθρωποι του μέλλοντος θα κοιτούν εμάς όπως εμείς κοιτάμε σήμερα τις προηγούμενες γενιές: προσπαθώντας να καταλάβουν τι γνωρίζαμε, τι αγνοήσαμε και τι επιλέξαμε να μη δούμε. Η γνώση, άλλωστε, βρίσκεται στον πυρήνα του βιβλίου. Το ίδιο το ερώτημα του τίτλου –τι μπορούμε να γνωρίζουμε;– μοιάζει να γίνεται όλο και πιο δύσκολο σε έναν κόσμο όπου οι πληροφορίες πολλαπλασιάζονται αλλά η βεβαιότητα δεν ακολουθεί. «Οι περισσότεροι από εμάς δεν μπορούμε να αποδείξουμε σχεδόν τίποτα», επισημαίνει ο Βρετανός συγγραφέας. Το χαμένο ποίημα είναι, με αυτή την έννοια, κάτι περισσότερο από ένα λογοτεχνικό εύρημα. Οι άνθρωποι συχνά επιθυμούν περισσότερο εκείνα που δεν μπορούν να αποκτήσουν. Για τον ΜακΓιούαν, η εξήγηση είναι απλή και βαθιά ανθρώπινη: «Αυτά που

«Οι περισσότεροι από εμάς δεν μπορούμε να αποδείξουμε σχεδόν τίποτα: ότι η Γη περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο, ότι το άθροισμα των γωνιών ενός τριγώνου ισούται με 180 μοίρες, ότι η ζωή εξελίχθηκε μέσω της φυσικής επιλογής. Επομένως, ναι, είμαστε παιδιά χαμένα μέσα στο δάσος των δικών μας ευφυών δημιουργημάτων».

24.09.26

LiFO 24.09.26

TAL K OF THE TOWN 39 λεπτά με τον Ίαν ΜακΓιούαν

μπορεί να γράψει βιβλία και μυθιστορήματα χωρίς καμία πρωτοτυπία, αλλά πιθανόν με μεγάλη εμπορική επιτυχία. Ο Βρετανός συγγραφέας γεννήθηκε το 1948 στο Άλντερσοτ. Τα παιδικά του χρόνια δεν τα πέρασε στην Αγγλία αλλά σε στρατιωτικές βάσεις, καθώς ο πατέρας του, αξιωματικός του βρετανικού στρατού, υπηρετούσε σε διάφορα μέρη του κόσμου – κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο πολέμησε στη Δουνκέρκη. Για ένα διάστημα η οικογένεια έζησε ακόμη και σε φάρμα με φιστίκια στη Λιβύη. Ο πατέρας του εργαζόταν πολλές ώρες και ο μικρός Ίαν περνούσε μεγάλο μέρος του χρόνου μόνος με τη μητέρα του. Η μητέρα του, Ρόουζ, ήταν αυτή που του κληροδότησε τη φαντασία και το λογοτεχνικό γονίδιο. Εκείνη, όπως λέει, του εμφύσησε την ανησυχία και το πάθος της παρατήρησης. Στα 11 του τον έστειλαν σε οικοτροφείο στην Αγγλία. Ήταν ένα παιδί μάλλον συνεσταλμένο αλλά ήδη μανιώδης αναγνώστης. Όταν τον ρώτησα αν τον ενδιαφέρει η υστεροφημία, θυμήθηκε μια εικόνα από τα παλιά: στεκόταν κάποτε στο γραφείο ενός εκδότη μπροστά σε ράφια γεμάτα μυθιστορήματα των δεκαετιών του ’20 και του ’30. Διάβασε τα ενθουσιώδη λόγια στα εξώφυλλα («λαμπρός», «σπουδαίος συγγραφέας της εποχής του») και συνειδητοποίησε ότι τα περισσότερα ονόματα δεν του έλεγαν τίποτα. Η απάντησή του, λοιπόν, ήταν σχεδόν κυνικά απλή: η υστεροφημία είναι «out of my hands». Λίγο προτού κλείσουμε τη συζήτησή μας, τον ρωτώ τι τον ανησυχεί περισσότερο σε σχέση με το μέλλον: η τεχνολογία, η πολιτική, η κλιματική αλλαγή ή η ανθρώπινη αδιαφορία; Η απάντηση είναι σύντομη αλλά αρκετά ενδεικτική: «Όλα τα παραπάνω». Τελικά αυτό μπορεί να είναι το πραγματικό ερώτημα του Τι μπορούμε να γνωρίζουμε. Όχι πόσα μπορούμε να μάθουμε, αλλά για πόσον καιρό μπορούμε να παραμένουμε ανοιχτοί στην πιθανότητα αυτό που γνωρίζουμε σήμερα να αποδειχθεί αύριο ανεπαρκές. Σε έναν κόσμο που βυθίζεται, η μνήμη γίνεται αρχείο. Σε έναν κόσμο που φοβάται την τεχνολογία του, η γνώση εξελίσσεται σε αμφιβολία. Και σε έναν κόσμο που κοιτάζει το μέλλον, η αισιοδοξία ίσως να μην είναι η πεποίθηση ότι όλα θα πάνε καλά, αλλά η απόφαση να συνεχίσουμε να προσπαθούμε. Ο ΜακΓιούαν μοιάζει να επιμένει ακριβώς σε αυτό: στην καταστροφή που έρχεται, στις ζωές που χάνονται, στις ιστορίες που παραποιούνται και στα ποιήματα που κανείς δεν μπορεί να βρει. Εκεί όπου εξακολουθεί να υπάρχει κάτι που αξίζει να αναζητήσουμε.

φωτο: getty images / ideal images

δεν μπορούμε να έχουμε, μπορούμε τουλάχιστον να τα φανταζόμαστε τέλεια. Η ουτοπία είναι ένα παράδειγμα. Και, προσωπικά, χαίρομαι που δεν ζω σε μια ουτοπία». Ο χρόνος, όμως, δεν αλλάζει τα πάντα. Τουλάχιστον όχι στον τρόπο που θυμόμαστε και επιθυμούμε. Ο ΜακΓιούαν λέει ότι γνωρίζει καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το μυαλό του και πως το γράψιμο έχει γίνει «λίγο πιο εύκολο, αλλά και πιο απολαυστικό». Για την αγάπη, όμως, η απάντηση είναι διαφορετική. « Ήταν εύκολο να αγαπήσω τα εγγόνια μου». Και όταν τον ρωτώ αν η επιθυμία, η ζήλια και η ανάγκη να αγαπηθούμε αλλάζουν με την ηλικία, απαντά πως όχι. «Από τη στιγμή που αντιμετωπίζεις το μυαλό και τις αναμνήσεις σου σαν έναν κήπο μέσα στον οποίο είσαι ελεύθερος να περιπλανιέσαι, ο νεανικός και ο ώριμος έρωτας, όπως και η επιθυμία να αγαπηθείς, παραμένουν εξίσου ζωντανά». Την ίδια στιγμή, όπως θα μου πει, παραμένει επίσης ανοιχτός στην έκπληξη. «Εξακολουθώ να εκπλήσσομαι σχεδόν από τα πάντα». Το ανοιχτό μυαλό, ωστόσο, χρειάζεται προσπάθεια. Καθώς πλησιάζει τα 80, παρατηρεί ότι πρέπει «να πιέζει περισσότερο τον εαυτό του» για να το διατηρεί ανοιχτό. Αυτή πιθανόν να είναι και η μεγαλύτερη δυσκολία της ηλικίας: όχι να γνωρίζεις περισσότερα, αλλά να μην παγιδεύεσαι σε αυτά που ήδη νομίζεις ότι γνωρίζεις. Όταν η συζήτηση οδηγείται στις νεότερες γενιές, ο ΜακΓιούαν αποφεύγει τις εύκολες γενικεύσεις. Έχει δει, λέει, στις διαδηλώσεις για το κλίμα ένα μεγάλο κομμάτι νέων ανθρώπων «παθιασμένο με την προοπτική ενός καλύτερου μέλλοντος». Έχει δει όμως και ένα άλλο κομμάτι «δειλό και υπερβολικά επικεντρωμένο στις μικροαδικίες και στον ίδιο του τον εαυτό». Η παρατήρηση είναι αιχμηρή αλλά όχι ακριβώς απορριπτική. Περισσότερο μοιάζει με την αγωνία ενός συγγραφέα που παρακολουθεί τις γενιές να προσπαθούν να αποφασίσουν τι αξίζει πραγματικά να υπερασπιστούν. Κι ύστερα υπάρχει η ανθρώπινη φύση, αυτό το μεγάλο, ανεξάντλητο θέμα πίσω από όλα τα βιβλία του. Τι μπορεί ακόμη να τον εντυπωσιάσει, ύστερα από τόσους χαρακτήρες, τόσες ιστορίες και τόσες ζωές; «Η ικανότητά μας να είμαστε θαυμαστά έξυπνοι και, ταυτόχρονα, απύθμενα ανόητοι». Γελάει, ίσως λόγω της ίδιας της διατύπωσης. «Όποιος έχει εργαστεί σε πανεπιστήμιο γνωρίζει πόσο ανόητοι μπορούν να γίνουν οι πολύ έξυπνοι άνθρωποι». Για την τεχνητή νοημοσύνη, υποστηρίζει ότι

LiFO

Έχω δει στις διαδηλώσεις για το κλίμα ένα μεγάλο κομμάτι νέων ανθρώπων παθιασμένο με την προοπτική ενός καλύτερου μέλλοντος. Έχω δει όμως και ένα άλλο κομμάτι δειλό και υπερβολικά επικεντρωμένο στις μικροαδικίες και στον ίδιο του τον εαυτό.

Ο Ίαν ΜακΓιούαν θα βρίσκεται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 29 Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο της σειράς εκδηλώσεων «Συγγραφείς, βιβλία, ιδέες», όπου θα συνομιλήσει με τον Ηλία Μαγκλίνη.

24.09.26

Διαδρομές Μέσα από τη φωτογραφία ανακαλύπτεις τον δικό σου τρόπο να κοιτάζεις τον κόσμο.

www.diadromeseminars.gr 6944 377374, 6948 822899 Instagram: diadromes_ photography_seminars

ΕΔΩ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ, ΟΙ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΥΝΔΥΑΖΟΥΝ ΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ με εξορμήσεις, ταξίδια, κινηματογράφο και προσωπικά projects, αναζητώντας πάνω απ’ όλα την προσωπική ματιά κάθε φωτογράφου. Το μότο της σχολής, «Let photography change you», περιγράφει αρκετά καλά αυτήν τη φιλοσοφία. Στα μαθήματα οι σπουδαστές μαθαίνουν να χειρίζονται τη φωτογραφική μηχανή, γνωρίζουν την ιστορία και σημαντικούς δημιουργούς του μέσου αλλά παράλληλα δουλεύουν πάνω στη δική τους φωτογραφική γλώσσα. Συζητήσεις, αναλύσεις φωτογραφικών σειρών, ασκήσεις και προσωπικά projects βοηθούν τον καθένα να ανακαλύψει σταδιακά τι τον ενδιαφέρει πραγματικά να παρατηρεί και να φωτογραφίζει. Μεγάλο μέρος αυτής της διαδικασίας συμβαίνει έξω από την αίθουσα. Στα photo walks και τις φωτογραφικές εξορμήσεις, ο δρόμος, οι άνθρωποι και το τοπίο μετατρέπονται σε πεδίο παρατήρησης. Η θεωρία δοκιμάζεται στην πράξη, εκεί όπου το φως αλλάζει, οι στιγμές περνούν μπροστά σου και η εικόνα που θα απαθανατίσεις έρχεται αυθόρμητα μέσα στην καθημερινότητα. Ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχουν τα εκπαιδευτικά φωτογραφικά ταξίδια που οργανώνουν οι Διαδρομές. Βιετνάμ, Ινδία και Ιρλανδία, αλλά και Ιωάννινα ή ορεινές περιοχές της Ελλάδας, έχουν γίνει κατά καιρούς προορισμοί μιας κοινής φωτογραφικής εξερεύνησης. Η αλλαγή τόπου λειτουργεί ως αλλαγή οπτικής, αφού ένα άγνωστο περιβάλλον σε καλεί να παρατηρήσεις από την αρχή τα πράγματα γύρω σου. Στη φιλοσοφία της σχολής έχει θέση και ο κινηματογράφος. Στο μάθημα «Φωτογραφία και Κινηματογράφος», ταινίες και έργα σκηνοθετών γίνονται αφορμή για να εξεταστούν το κάδρο, το φως, η αφήγηση και η σχέση ανάμεσα στη στατική και την κινούμενη εικόνα. Γύρω από όλα αυτά έχει δημιουργηθεί σταδιακά και μια κοινότητα. Παρουσιάσεις, συζητήσεις, κοινές δράσεις και εκθέσεις φέρνουν κοντά ανθρώπους διαφορετικού επιπέδου και εμπειρίας. Κάθε χρόνο, στις αρχές Σεπτεμβρίου, πραγματοποιείται η ετήσια μαθητική έκθεση, που τα τελευταία χρόνια φιλοξενείται στην Τεχνόπολη. Εκεί, η προσωπική δουλειά βγαίνει από την οθόνη, τυπώνεται, στήνεται στον χώρο και συναντά για πρώτη φορά τον θεατή. Στις Διαδρομές μπορεί να βρεθεί κάποιος που μόλις έπιασε φωτογραφική μηχανή στα χέρια του, αλλά και ένας πιο προχωρημένος φωτογράφος που θέλει να οργανώσει το προσωπικό του portfolio. Η τεχνική μπορεί να δώσει τα εργαλεία, αλλά αυτό που βρίσκεις εδώ είναι ο τρόπος να ανακαλύψεις τη δική σου προσωπική έκφραση.

LiFO 24.09.26

clinamen

Στο εντυπωσιακό έργο του Γάλλου καλλιτέχνη Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό που εγκαινιάζεται στην Onassis Mandra, η κίνηση του νερού και η ακουστική εμπειρία συνδέονται σε πραγματικό χρόνο, δημιουργώντας ένα περιβάλλον ηρεμίας στην καρδιά της Αθήνας.

A Π Ο Τ Ο Ν M . H U LOT

LiFO/ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

24.09.26

ΕΝΑ ΟΝΕΙΡΙΚΟ ΤΟΠΙΟ ΑΠΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΗΧΟ ΣΤΗΝ ONASSIS

φωτο: μαργαριτα yoko-νικητακη

MANDRA

LiFO 910

24.09.26

φωτο: μαργαριτα yoko-νικητακη

Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό, «clinamen», Onassis Mandra, Διονυσίου Αρεοπαγίτου 2, Πλάκα, 26/09-05/12

LiFO/ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

24.09.26

ρεις στρογγυλές πισίνες. Νερό σε διαρκή κίνηση. Εκατοντάδες λευκά πορσελάνινα μπολ επιπλέουν, συναντιούνται και συγκρούονται, δημιουργώντας μια εμπειρία παύσης και ηρεμίας στην καρδιά της Αθήνας. Αυτό είναι το «clinamen» του Γάλλου καλλιτέχνη Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό, μια εγκατάσταση που βρίσκεται ανάμεσα στη γλυπτική, τη μουσική και την περφόρμανς. Τα αντικείμενα επιπλέουν, αλλάζουν κατεύθυνση, συναντιούνται, συγκρούονται και απομακρύνονται ξανά. Κάθε σύγκρουση παράγει έναν ήχο και όλες μαζί οι συναντήσεις δημιουργούν μια μουσική που δεν έχει γραφτεί από άνθρωπο και δεν επαναλαμβάνεται ποτέ με τον ίδιο τρόπο. Ο Μπουρσιέ-Μουζενό σχεδιάζει τις συνθήκες και στη συνέχεια αφήνει το νερό, την κίνηση, τη βαρύτητα και την τυχαιότητα να αναλάβουν. Η εικαστική και ηχητική εγκατάσταση που έγινε viral διεθνώς, από το Bourse de Commerce–Pinault Collection στο Παρίσι έως το Park Avenue Armory της Νέας Υόρκης, παρουσιάζεται στην Onassis Mandra, για πρώτη φορά σε ανοιχτό χώρο, από τις 26 Σεπτεμβρίου έως τις 5 Δεκεμβρίου. Η λέξη «clinamen» έχει ρίζες στα λατινικά και σημαίνει «παρέκκλιση» ή «απόκλιση». Στην επικούρεια φιλοσοφία περιγράφει την απρόβλεπτη απόκλιση των ατόμων καθώς κινούνται μέσα στο κενό. Η μικρή αυτή παρέκκλιση επιτρέπει στα άτομα να συγκρουστούν μεταξύ τους και, σύμφωνα με τη θεωρία, αποτελεί προϋπόθεση για τον σχηματισμό της ύλης. Στην εγκατάσταση του Μπουρσιέ-Μουζενό, η ιδέα μεταφέρεται από τον μικρόκοσμο των ατόμων σε έναν κόσμο από νερό και πορσελάνη, όπου μια ανεπαίσθητη αλλαγή στην πορεία ενός μπολ μπορεί να προκαλέσει μια αλυσίδα νέων συναντήσεων και να αλλάξει ολόκληρο τον ήχο. Ο καλλιτέχνης για χρόνια συνέθετε μουσική για το θέατρο, συνεργαζόμενος από το 1985 έως το 1999 με τον θίασο του συγγραφέα και σκηνοθέτη Πασκάλ Ραμπέρ. Η εμπειρία αυτή τον έφερε αντιμέτωπο με κάτι που θα γινόταν αργότερα βασικό στοιχείο της δουλειάς του, τον χώρο. Κάθε παράσταση βρισκόταν σε διαφορετικό περιβάλλον και κάθε χώρος είχε τη δική του ακουστική, τις δικές του δυνατότητες και τους δικούς του περιορισμούς. Σταδιακά άρχισε να αισθάνεται ότι δεν τον ενδιέφερε πλέον να δημιουργεί ήχους που θα επαναλαμβάνονταν με τον ίδιο τρόπο κάθε βράδυ. Ήθελε να δημιουργεί μουσική που θα μεταβαλλόταν μαζί με τον χώρο και τις συνθήκες του. Οι γκαλερί και οι εκθεσιακοί χώροι τού έδωσαν ακριβώς αυτήν τη δυνατότητα. Σε αντίθεση με μια συναυλία, που έχει συγκεκριμένη ώρα έναρξης και λήξης, μια εγκατάσταση μπορεί να παραμένει ενεργή για ημέρες, εβδομάδες ή μήνες. Ο επισκέπτης αποφασίζει πόσο θα μείνει. «Δεν θέλω να αποφασίζω εγώ τη διάρκεια της εμπειρίας κανενός», έχει πει. Κάποιος μπορεί να περάσει από το έργο για λίγα λεπτά, να καθίσει, να φύγει και να επιστρέψει. Μπορεί να κινηθεί γύρω του ή απλώς να ακούσει. Η διάρκεια της ακρόασης γίνεται μέρος της ίδιας της σύνθεσης. Η ιστορία του «clinamen» ξεκίνησε αρκετά χρόνια πριν και σχεδόν κατά λάθος. Το 1997 ο Μπουρσιέ-Μουζενό ετοίμαζε στο μικρό διαμέρισμά του στο Παρίσι μια εγκατάσταση με νεροχελώνες. Για τις ανάγκες του έργου χρησιμοποιούσε μια φουσκωτή πισίνα. Όταν χρειάστηκε να αλλάξει το νερό, διαπίστωσε πόσο δύσκολο ήταν να το κάνει με το χέρι. Αγόρασε μια αντλία, άλλαξε την αρχική ιδέα με τις χελώνες, η πισίνα όμως παρέμεινε γεμάτη. Ήταν Αύγουστος, έκανε πολλή ζέστη στο Παρίσι και ο καλλιτέχνης άρχισε να πειραματίζεται με την αντλία. Δημιούργησε ρεύματα στο νερό και άρχισε να ρίχνει μέσα διάφορα αντικείμενα: κομμάτια ξύλου, παιχνίδια, χαρτιά, μικρά μουσικά όργανα. Στη συνέχεια δοκίμασε ποτήρια με πόδι και, καθώς δεν είχε αρκετά, πρόσθεσε μπολ. Η επαφή των αντικειμένων μέσα στο νερό τού τράβηξε την προσοχή· παρατηρούσε πώς δημιουργούνταν ο ήχος από την κίνηση των αντικειμένων. Άρχισε να αναζητά περισσότερα μπολ σε εκπτωτικά καταστήματα πορσελάνης, χρησιμοποιώντας έναν αναλυτή συχνοτήτων για να εξετάζει τις διαφορετικές ηχητικές τους ιδιότητες. Έτσι, ένα από τα πιο κοινά αντικείμενα της καθημερινότητας μετατράπηκε σε μουσικό όργανο. Η αρχική του λειτουργία εγκαταλείφθηκε και στη θέση της εμφανίστηκε μια νέα, απρόβλεπτη χρήση. Τα μπολ λειτουργούν ως σώματα που κινούνται μέσα σε ένα σύστημα και παράγουν ήχο όταν συναντιούνται. Η ίδια λογική διατρέχει μεγάλο μέρος της δουλειάς του Μπουρσιέ-Μουζενό. Τον ενδιαφέρουν αντικείμενα, ζώα και φυσικά φαινόμενα που μπορούν να λειτουργήσουν ως απρόβλεπτοι παραγωγοί ήχου ή κίνησης. Στο «from here to ear», που παρουσιάζεται σε διαφορετικές εκδοχές από το 1999, πουλιά κινούνται ελεύθερα μέσα σε έναν χώρο, προσγειώνονται πάνω σε ηλεκτρικές κιθάρες και δημιουργούν μια συναυλία χωρίς μουσικούς. Στο «revolutions», πεύκα μετακινούνται με εξαιρετικά αργό ρυθμό μέσα και έξω από τον χώρο που τα φιλοξενεί, χάρη σε έναν μηχανισμό και μια διάταξη που αξιοποιούν τη ροή του χυμού τους. Στο «chorégraphie», μεγάλες πέτρες δημιουργούν μια διαφορετική διαδρομή για κάθε επισκέπτη. Το φυσικό περιβάλλον δεν είναι, επομένως, απλώς το σκηνικό των έργων του· συμμετέχει στην παραγωγή τους. Το ίδιο συμβαίνει και στο «clinamen». Η θερμοκρασία του νερού, η υγρασία, η ακουστική του χώρου και η θέση της αντλίας επηρεάζουν τον ήχο.

LiFO 910

Ο ίδιος έχει περιγράψει μια χαρακτηριστική αποτυχία της πρώτης παρουσίασης του έργου στο CAPC του Μπορντό, το 1997. Οι πισίνες είχαν γεμίσει, οι αντλίες είχαν τοποθετηθεί και τα μπολ είχαν αρχίσει να κινούνται. Για περίπου δέκα λεπτά όλα λειτουργούσαν όπως έπρεπε. Ύστερα ο ήχος άλλαξε. Το νερό ήταν πιο κρύο από εκείνο στο Παρίσι και η πορσελάνη ψυχόταν μόλις ερχόταν σε επαφή μαζί του. Το καθαρό «κλινκ» μετατράπηκε σε έναν πιο βαρύ ήχο και ο συντονισμός χάθηκε. Ο Μπουρσιέ-Μουζενό κατάλαβε ότι έπρεπε να «κουρδίσει» όχι μόνο τα αντικείμενα αλλά και το ίδιο το περιβάλλον. Αγόρασε θερμαντικά σώματα βύθισης για να διατηρήσει τη θερμοκρασία του νερού σταθερή. Η τοποθέτηση της αντλίας είναι εξίσου σημαντική. Αν το νερό κινείται κυκλικά προς μία μόνο κατεύθυνση, τα μπολ ακολουθούν περίπου την ίδια διαδρομή και ο ήχος γίνεται ένα συνεχές, μονότονο κουδούνισμα. Το ενδιαφέρον αρχίζει όταν το ρεύμα περνά από το κέντρο της δεξαμενής και τη χωρίζει σε δύο ημισφαίρια. Τα αντικείμενα μπορούν τότε να μετακινούνται από τη μία πλευρά στην άλλη, καθώς οι συγκρούσεις αλλάζουν την πορεία τους. Η διαδρομή του νερού θυμίζει ένα επιμηκυμένο οκτώ, σαν το σύμβολο του απείρου. Αυτή είναι και η βασική ιδέα της εγκατάστασης: ο καλλιτέχνης δημιουργεί ένα σύστημα, αλλά δεν αποφασίζει τι ακριβώς θα συμβεί μέσα σε αυτό. Η μουσική παράγεται από την αλληλεπίδραση των στοιχείων. Πρόκειται για μια σύνθεση χωρίς σταθερό τέλος και χωρίς δύο ίδιες εκτελέσεις. Το «clinamen» ανήκει σε μια παράδοση πειραματικής μουσικής που αμφισβήτησε την απόλυτη εξουσία του συνθέτη πάνω στο αποτέλεσμα. Ο Τζον Κέιτζ χρησιμοποίησε την τυχαιότητα ως εργαλείο σύνθεσης, ενώ ο Λα Μοντ Γιανγκ στράφηκε στους ήχους και τα φαινόμενα της καθημερινότητας, διευρύνοντας την ίδια την έννοια της μουσικής. Ο Μπουρσιέ-Μουζενό μεταφέρει αυτή την αναζήτηση στον εκθεσιακό χώρο και την κάνει ορατή: εδώ βλέπεις τη μουσική τη στιγμή που δημιουργείται. Τα μπολ δεν ακούγονται απλώς, τα βλέπεις να παράγουν τον ήχο. Η κίνηση και η ακρόαση συμβαίνουν ταυτόχρονα. Ο επισκέπτης παρακολουθεί μια διαδικασία που δεν έχει συγκεκριμένη πλοκή αλλά συνεχίζει αδιάκοπα να μεταβάλλεται. Το νερό παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτήν τη διαδικασία. Ο Μπουρσιέ-Μουζενό επιστρέφει επανειλημμένα σε αυτό ως υλικό και ως δύναμη. Στο «acquaalta» (2015) πλημμύρισε κυριολεκτικά τους χώρους του Palais de Tokyo, βάζοντας τους επισκέπτες σε μικρές βάρκες μέσα σε ένα σκοτεινό, υδάτινο περιβάλλον. Στο «clinamen», το νερό έχει μικρότερη θεαματικότητα αλλά μεγαλύτερη ακρίβεια: είναι ο μηχανισμός που κρατά ολόκληρο το έργο σε κίνηση. Η εγκατάσταση θυμίζει μια φυσική πηγή, ένα ojo de agua: ένα σημείο όπου το νερό αναδύεται στην επιφάνεια και από εκεί ξεκινά μια μεγαλύτερη ροή. Μόνο που εδώ η ροή είναι κατασκευασμένη και ταυτόχρονα απρόβλεπτη. Ο Μπουρσιέ-Μουζενό έχει φτιάξει τις συνθήκες και αφήνει το σύστημα να εξελιχθεί μόνο του. Κάθε φορά που παρουσιάζεται, το «clinamen» προσαρμόζεται στην αρχιτεκτονική και στην ατμόσφαιρα του χώρου που το φιλοξενεί. Στην Αθήνα, δεν μεταφέρεται απλώς αλλά συντονίζεται εκ νέου με τον ήχο της πόλης και με τις μεταβολές του καιρού και του φωτός του αττικού ουρανού. Οι επισκέπτες καλούνται να σταθούν μέσα σε ένα τοπίο νερού και ήχου, να ακούσουν, να παρατηρήσουν και να αφήσουν τον χρόνο να κυλήσει αλλιώς, σαν μια πανηγυρική ωδή στην ονειροπόληση, την ακρόαση και τον αναστοχασμό. Κι αν βρέξει, ο ήχος της βροχής θα γίνει μέρος της παρτιτούρας. Με το «clinamen», η ανακαινισμένη Onassis Mandra συστήνεται εκ νέου στο κοινό, επαναφέροντας στο προσκήνιο το μοναδικό σωζόμενο αθηναϊκό υπαίθριο θέατρο της μπελ επόκ: έναν ιστορικό χώρο δίπλα στην Ωνάσειο Βιβλιοθήκη και στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Εκεί, η εγκατάσταση μεταμορφώνει τον χώρο σε μια ανοιχτή πρόσκληση ακρόασης και ανάπαυλας, καλώντας μας να αφεθούμε σε μια σχεδόν εθιστική εμπειρία περισυλλογής και ονειροπόλησης.

«Δεν θέλω να αποφασίζω εγώ τη διάρκεια της εμπειρίας κανενός», έχει πει. Κάποιος μπορεί να περάσει από το έργο για λίγα λεπτά, να καθίσει, να φύγει και να επιστρέψει. Μπορεί να κινηθεί γύρω του ή απλώς να ακούσει.

Μέρες & ώρες λειτουργίας: Τετ.-Κυρ. 11:00-14:30 & 17:30-21:30 Εισ.: €5 (ημερήσιο εισιτήριο), ελεύθερη είσοδος για παιδιά

24.09.26

q Γεννήθηκα στην Αθήνα, στο Παγκράτι, αμέσως μετά την Κατοχή, και μεγάλωσα σε μια «κανονική» αστική οικογένεια. Ο πατέρας μου ήταν δικηγόρος, η μητέρα μου ήταν μια πολύ δυναμική γυναίκα, που δεν δούλεψε, δυστυχώς, όπως πολλές γυναίκες εκείνη την εποχή. Πήγα σχολείο στο Παγκράτι, και στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο. Οι γονείς μας μάς ώθησαν στη μόρφωση και μας παρείχαν οτιδήποτε ζητούσαμε που είχε σχέση με τα γράμματα. Επίσης τους άρεσε πάρα πολύ το σινεμά, το θέατρο, το βιβλίο, η μουσική. Η μητέρα μου τραγουδούσε και έπαιζε πιάνο. Ο μεγαλύτερος αδερφός μου επίσης διάβαζε πάρα πολύ κι έτσι εγώ έπαιρνα από τα βιβλία εκείνου, και γενικά το διάβασμα ήταν πολύ βασικό στοιχείο μέσα στην οικογένεια.

Επιμελήτρια κειμένων. Γεννήθηκε στο Παγκράτι, ζει στο Μετς.

q Επειδή δεν είχα και μεγάλη σχέση με τα θετικά μαθήματα, Μαθηματικά, Φυσική, αντιθέτως, αγαπούσα πολύ την Ιστορία και τη Γλώσσα, τη λογοτεχνία, όταν τελείωσα το Γυμνάσιο επέλεξα τα θεωρητικά, έδωσα εξετάσεις και πέρασα στη Φιλοσοφική. Στο τέλος του δεύτερου έτους μπορούσες να διαλέξεις ανάμεσα στα φιλολογικά και την Ιστορία-Αρχαιολογία και διάλεξα Ιστορία-Αρχαιολογία γιατί με ενδιαφέραν και τα δύο πάρα πολύ. Δεν έκανα τίποτα με αυτά στη συνέχεια.

q Τέλειωσα το πανεπιστήμιο μες στη Χούντα και κάποια στιγμή γνώρισα τον Φίλιππο Βλάχο, τον οποίον ερωτεύτηκα, γιατί ήταν ένας πολύ γοητευτικός άνθρωπος και είχε όραμα. Είχε εγκαταλείψει το θέατρο και αυτό που ήθελε να κάνει ήταν βιβλία – βέβαια το θέατρο δεν σταμάτησε ποτέ να το παρακολουθεί γιατί του άρεσε πάρα πολύ. Και έτσι ξεκίνησαν οι εκδόσεις Κείμενα. Το θέμα, όμως, δεν ήταν απλώς να εκδίδουμε βιβλία, ήταν επίσης να φτιάχνουμε βιβλία εμείς οι ίδιοι. Κάπως έτσι ξεκίνησε αυτή η περιπέτεια της τυπογραφίας, παρότι δεν ξέραμε και πολλά πράγματα. Ο Φίλιππος κάτι παραπάνω ήξερε από εμένα, εγώ δεν είχα ιδέα, ούτε πώς φτιάχνεται ένα βιβλίο ούτε ότι υπάρχει κλασική τυπογραφία, στοιχειοθεσία και όλα αυτά. Αλλά είχαμε θέληση να μάθουμε, και μάθαμε.

q Μάθαμε από τους παλιούς μάστορες, πηγαίνοντας σε όλα τα τυπογραφεία για τα πρώτα βιβλία. Και μπήκαμε σε αυτό το υπέροχο ταξίδι σε μια εποχή που όλα γίνονταν με το χέρι. Τα πάντα. Δηλαδή αρχίσαμε να μαζεύουμε τα στοιχεία που έδιναν τα παλιά τυπογραφεία –είχε αρχίσει λίγο να ξεφτάει το πράγμα– και υπήρχαν ακόμα και κάποια στοιχειοχυτήρια, από τα οποία μπορούσες να αγοράσεις. Και έτσι, σιγά σιγά, παίρνοντας τα αναλόγια, τις κάσες και όλα αυτά, φτιάξαμε ένα μικρό τυπογραφείο. Στην αρχή με πολύ λίγες οικογένειες στοιχείων, που στη συνέχεια εμπλουτίστηκαν και έγινε ένα πραγματικά αξιόλογο μικρό τυπογραφείο με πάρα πολύ ενδιαφέρουσες οικογένειες στοιχείων, που έβρισκε ο Φίλιππος δεξιά κι αριστερά, παντού· όπου υπήρχε μία τρύπα την ξετρύπωνε για να τα πάρει. Έτσι, σιγά σιγά μάθαμε αυτό που λέγεται στοιχειοθεσία και που είναι κάτι σαν ένα πληκτρολόγιο. Οι δύο κάσες, η μία πάνω και η άλλη κάτω, με όλα τα γράμματα, πεζά, κεφαλαία, τόνους. Μόνο το άλφα ήταν ένα μακρινάρι ολόκληρο, με τους τόνους, τις υπογεγραμμένες, τις οξείες, τις βαρείες, τις περισπωμένες. Τέλος πάντων, τη μάθαμε τη δουλειά και τη φτάσαμε σε ένα πολύ καλό σημείο, και γράμμα γράμμα, σελίδα σελίδα, φτιάχναμε τα βιβλία. Δουλέψαμε και με τη μονοτυπία, ένα μηχάνημα που πληκτρολογεί και σου φέρνει χύμα το κείμενο και εσύ πρέπει αυτό το χύμα με απλά στοιχεία ή με πλάγια να το σελιδοποιήσεις και να το συνθέσεις. Αυτό διευκόλυνε πάρα πολύ, γιατί τα μεγάλα βιβλία δεν τα κάναμε πάντα όλα στο χέρι. Παράλληλα, έκανα και τις επιμέλειες και τις διορθώσεις των κειμένων κι ας μην είχα ιδέα τι σημαίνει αυτό. Δηλαδή είχα τα εφόδια ως φοιτήτρια, ήμουν καλή στην ορθογραφία και αυτό παίζει μεγάλο ρόλο, αλλά από εκεί και πέρα δεν είχα εμπειρία. Ένα πρωινό του Αυγούστου βρέθηκα σε μια μικρή αυλή των θαυμάτων, στου Αγησίλαου του Ζουμαδάκη το τυπογραφείο, όπου θα βγάζαμε τη Ζωή του Γαλιλαίου του Μπρεχτ. Και μου λένε «ιδού, διόρθωνε!», χωρίς να έχω ιδέα τι πρέπει να κάνω. Έτσι έμαθα και την τέχνη της διόρθωσης και της επιμέλειας.

q Μας άρεσε πάρα πολύ αυτό που κάναμε. Στον Φίλιππο άρεσε σελιδοποιώντας το κάθε βιβλίο να έχει τον δικό του χαρακτήρα, που σημαίνει άλλα πρωτογράμματα, άλλα κοσμήματα, που είχαμε μαζέψει πάλι από παλιά τυπογραφεία και επαναφέραμε αυτό που λέγεται κολοφώνας του βιβλίου – τώρα το λένε ταυτότητα και το βάζουνε μπροστά. Ο κολοφώνας είναι το τέλος του βιβλίου και αυτό υπάρχει από την αρχή της γουτεμβέργειας τυπογραφίας. Εκεί τα δίναμε όλα νομίζω – εκεί όλοι οι συντελεστές, εκεί κι εγώ, τελευταία. Ήταν το αγαπημένο μου σημείο, το οποίο και κράτησα πίσω όταν πια βγήκα στο ελεύθερο επάγγελμα.

q Όταν έκλεισαν τα Κείμενα, μετά τον θάνατο του Φίλιππου το 1989, αυτήν τη δουλειά ήξερα κι αυτή συνέχισα, η οποία οφείλω να ομολογήσω ότι μου άρεσε πάρα πολύ. Δηλαδή ήταν μια δουλειά που δεν με κούραζε. Με ενδιέφερε να δουλεύω με πολλούς και ενδιαφέροντες ανθρώπους. Έτσι κι αλλιώς στα Κείμενα είχαμε γνωρίσει και συγγραφείς και ποιητές – απ’ τους οποίους σήμερα δεν υπάρχει σχεδόν κανείς. Μετά είχα την τύχη να δουλέψω με το ΜΙΕΤ, όσο ήταν εκεί ακόμα ο Εμμανουήλ Κάσδαγλης και στη συνέχεια ο Διονύσης Καψάλης. Εκεί ήταν ένα ακόμη σχολείο, γιατί εξέδιδαν μεγάλα βιβλία που πάντα τα προτιμούσα, δηλαδή τα βιβλία με τις παραπομπές, με τις σημειώσεις και με ψάξιμο για τα πραγματολογικά στοιχεία – αν πράγματι ίσχυαν όσα γράφονταν, γιατί πολύ συχνά οι συγγραφείς ανέφεραν ότι κάτι συνέβη το 1970 και μπορεί να ήταν το 1971. Αυτό ήταν το επάγγελμά μου.

q Η τυπογραφία, που είναι μια τέχνη 500 χρόνων, σου χαρίζει πάρα πολλά πράγματα: βλέπεις αλλιώς τη γλώσσα, βλέπεις αλλιώς το κείμενο, βλέπεις τις επαναλήψεις και το ύφος, έχω κερδίσει πάρα πολλά από αυτή την ασχολία μου. Επίσης, είναι μια τέχνη της υπομονής, σιωπηλή, όπως και η διόρθωση, όπου έχεις τον καιρό να σκέφτεσαι. Στην τυπογραφία μπορείς να σκέφτεσαι, δηλαδή συνθέτεις και σκέφτεσαι, οπότε έχεις ένα πεδίο πολύ ελεύθερο.

q Στην αρχή της δεκαετίας του ’90, όταν έκλεισαν τα Κείμενα, τον πρώτο καιρό μού έλειψε πάρα πολύ η δουλειά που έκανα με τα χέρια μου. Ένιωσα ότι μου πήραν κάτι πολύ σπουδαίο, που είχε τελειώσει. Αντιθέτως, δεν μου λείπει η διόρθωση μετά τη συνταξιοδότηση. Κουράστηκα, σαράντα τόσα χρόνια δούλεψα, έφτασε κάποια στιγμή που ένιωσα ότι μπορεί να μην ανταποκρίνομαι κιόλας πια τόσο πολύ. Ότι τα μάτια μου δεν βλέπουν πάρα πολύ καλά, δεν υπήρχε η ίδια προσήλωση που είχα παλιά, από τις 8-10 ώρες που μπορούσα άλλοτε να κάτσω με ένα κείμενο, μπορούσα πια μόνο 2-3. Και ομολογώ πως είχα την τύχη να κλείσω και με ένα δύσκολο βιβλίο του Σεφέρη, το τελευταίο από τις Μέρες, το Μέρες Η΄, το οποίο το βρήκα ιδανικό για να σταματήσω. Σταμάτησα στον Ίκαρο πια, με τον οποίο δούλεψα πολλά χρόνια και κάτω από πολύ ωραίες συνθήκες, όπως και στο ΜΙΕΤ. Δηλαδή μου δινόταν η ευκαιρία, η δυνατότητα να κάνω αυτό που μπορώ να κάνω, χωρίς περιορισμούς. Επίσης, δούλεψα, κι αυτό ήταν πάρα πολύ σημαντικό για μένα, με τον Μαρωνίτη και τις μεταφράσεις στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια. Και αυτό ήταν ένα εξαιρετικό μάθημα.

q Υπάρχει ένα θέμα τού τι ήμασταν εμείς οι επιμελητές. Στην αρχή της δεκαετίας του ’70, ακόμα και του ’80, δεν μας αναγνώριζαν ως επάγγελμα, δεν υπήρχαμε καν για την εφορία, η οποία δεν μπορούσε να βρει τον περίφημο κωδικό για να μας κατατάξει. Στα βιβλία υπήρχε το όνομά μας, αλλά δεν ήταν ότι αν πήγαινες σε έναν άλλο εκδότη και ζητούσες δουλειά και του έλεγες «κάνω επιμέλεια» θα σε προσλάμβανε. Σου έλεγε «σιγά τώρα, δεν χρειάζεσαι εσύ, αρκεί το κείμενο που μου δίνει ο συγγραφέας». Παλιά την επιμέλεια και τη διόρθωση την έκαναν συχνά οι ίδιοι οι συγγραφείς, όπως ο Βάρναλης, ο Σεφέρης, ο Ρένος Αποστολίδης. Δεν υπήρχε η έννοια του διορθωτή. Εδώ δεν πληρώνονταν καλά καλά οι μεταφραστές. Δεν είναι έτσι ακριβώς όμως. Γιατί και οι καλύτεροι έχουν πάντα ανάγκη από κάποιον να διορθώσει γραμματικά λάθη, και συντακτικά και υφολογικά.

LiFO

απο τον m.hulot φωτογραφιeσ: παρισ ταβιτιαν

24.09.26

ουδείς αλάθητος Πιστεύω ακράδαντα ότι δεν υπάρχει βιβλίο χωρίς κανένα λάθος. Υπάρχουν χοντρά λάθη, υπάρχουν μικρότερα λάθη, αλλά δεν υπάρχει βιβλίο χωρίς λάθη, όσες φορές και να το έχεις δει.

LiFO 24.09.26

q Δεν μου ήταν πολύ δύσκολο να κάνω επιμέλεια σε ένα κείμενο, σεβόμουν πάρα πολύ τον συγγραφέα, ακόμα κι αν ένιωθα ότι δεν έγραφε καλά. Εγώ είχα κληθεί να βοηθήσω όσο γίνεται, και έχω βοηθήσει αρκετές φορές γιατί μπορούσα να συνεργαστώ με αυτούς τους ανθρώπους. Πιστεύω πάρα πολύ στη συνεργασία και μου αρέσουν οι άνθρωποι, τους αγαπάω. Δεν μπορείς να επιβάλεις στον άλλον, αλλά μπορείς σιγά σιγά να περάσεις διάφορα πράγματα. Έχουν δει τα μάτια μου από μεταφράσεις τέρατα, να τραβάω τα μαλλιά μου. Και το θέμα ήταν πώς θα πω έτσι τα πράγματα, ώστε να μη δυσαρεστηθούμε. Είναι δύσκολο, αλλά είμαι και τέτοιος χαρακτήρας που δεν είχα ποτέ δυσκολία. Ο Μαρωνίτης δεν ήταν ο ευκολότερος των ανθρώπων και μου είχαν πει διάφορα προτού συνεργαστούμε. Δεν είχα ποτέ κανένα πρόβλημα, κάθε τόσο μου έλεγε «νομίζεις ότι είναι σωστό έτσι εδώ;». Υπάρχουν όρια σε αυτήν τη συνεργασία. Σέβεσαι τη δουλειά του άλλου και τον ακολουθείς, δηλαδή μπορείς να συζητήσεις, αλλά δεν μπορείς να επιβάλεις. Τέλος πάντων, είχα την τύχη να δουλεύω με αυτούς που ζήταγαν μια καλή επιμέλεια, μια καλή διόρθωση και έτσι πήγαν τα πράγματα. Με τα χρόνια η δουλειά του επιμελητή απέκτησε αξία και πλέον είναι πολύ σημαντικό μέρος της όλης διαδικασίας. Πέρασα από όλες τις φάσεις της τυπογραφίας. Από τη φωτοσύνθεση, από το ψηφιακό, όπως και στη διόρθωση πέρασα από το μολύβι και μετά στον υπολογιστή. Αυτή η πορεία άξιζε πολύ. Συναντάς τελείως καινούργια πράγματα, που τα μαθαίνεις.

q Με επηρέασαν πάρα πολύ οι άνθρωποι που γνώρισα μέσα στα Κείμενα. Δεν ήταν ένας, ήταν πολλοί, ο Έκτωρ Κακναβάτος, ο Γιάννης Δάλλας, διαφορετικοί άνθρωποι, η Μάτση Χατζηλαζάρου, ο Άρης Αλεξάνδρου, η Καίτη Δρόσου, σε διάφορα θέματα. Μετά, γίνονταν τόσες συζητήσεις, όλων των ειδών. Υπήρχαν συγκρούσεις για τη λογοτεχνία – για την πολιτική όχι και τόσο συχνά, αλλά οπωσδήποτε υπήρχε και αυτό το θέμα. Ήταν ένα μικρό στέκι ο εκδοτικός οίκος, όπου έρχονταν οι πάντες. Όλα αυτά οπωσδήποτε με διαμόρφωσαν και τους οφείλω πολλά, γιατί η σχέση με αυτούς τους ανθρώπους ήταν πάρα πολύ σημαντική για μένα.

q Ένα βιβλίο στο οποίο θυμάμαι να συμμετέχω δημιουργικά είναι η Μεσόγειος του Μπροντέλ που βγήκε από το ΜΙΕΤ, όπου είχα την τύχη να συνεργαστώ με τη φίλη Κλαίρη Μιτσοτάκη η οποία τη μετέφρασε. Αυτό ήταν για μένα πολύ ωραίο σχολείο και επίσης μια ανταλλαγή πολλών πραγμάτων. Υπάρχουν ακόμη βιβλία που δούλεψα, του Καβάφη, του Σικελιανού, μεγάλα βιβλία που χάρηκα τη δουλειά τους. Όπως επίσης ένα βιβλίο με τον Δασκαλόπουλο που χάσαμε φέτος, πάλι για τον Σεφέρη. Είναι κάποια βιβλία που είχαν τη δυσκολία τους, αλλά μου έδωσαν την ικανοποίηση ότι κάτι έκανα.

q Πιστεύω ακράδαντα ότι δεν υπάρχει βιβλίο χωρίς κανένα λάθος. Υπάρχουν χοντρά λάθη, υπάρχουν μικρότερα λάθη, αλλά δεν υπάρχει βιβλίο χωρίς λάθη, όσες φορές και να το έχεις δει. Και στη διόρθωση το βλέπαμε και τρεις φορές και καμιά φορά τέσσερις και πέντε, αν μας δίνανε τον χρόνο και δεν είχαμε την πίεση να τελειώσει γρήγορα – συνήθως μας τον δίνανε. Σαφέστατα έχω κάνει λάθη σε βιβλία.

q Το βιβλίο Κείμενα 1969-1989, Μια στιγμή στην τυπογραφία το έβγαλα το 2002 με τη βοήθεια πολλών φίλων και του άντρα μου, του Απόστολου Ηλιάδη. Ήθελα να βγάλω ένα βιβλίο για την τυπογραφία και να μιλήσω βεβαίως και για τις εκδόσεις Κείμενα. Δηλαδή να κάνω έναν κατάλογο των εκδόσεων. Αλλά αυτό που με ενδιέφερε πάρα πολύ ήταν το τυπογραφικό κομμάτι. Ζήτησα από τον τελευταίο τυπογράφο που δούλεψε για μας, τον εξαίρετο Νίκο Κοπάτο, που έχει πεθάνει κι αυτός πια, να μας δανείσει τα χέρια του. Ο φίλος Άγγελος Μίχας φωτογράφισε όλη αυτήν τη σειρά της σύνθεσης, της σελιδοποίησης. Υπάρχει ο χρονολογικός κατάλογος, με την ταυτότητα του κάθε βιβλίου και μερικές ιδιαίτερες παρατηρήσεις για κάποια από αυτά – περιέχονται όλα τα βιβλία που είχαμε βγάλει. Στο τέλος υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες από τον χώρο. Μάλιστα, οι χώροι των τυπογραφείων, και του δικού μας, ήταν πάντα ξεχωριστοί, είχαν πάντα ατμόσφαιρα και μύριζαν μελάνι, βενζίνη και χαρτί.

q Τα Γαμοτράγουδα ήταν η μεγάλη λατρεία του Φίλιππου, ο οποίος ήταν ένας ιδιαίτερος άνθρωπος, πολύ γοητευτικός, αναμφισβήτητα, με όραμα. Sui generis άνθρωπος. Κερκυραίος. Πέθανε πολύ νέος, 49 χρονών.

q Έχουν αλλάξει πάρα πολλά πράγματα και στον εκδοτικό χώρο και στα βιβλιοπωλεία. Δεν υπάρχουν τα μεγάλα βιβλιοπωλεία και τα εκδοτικά που υπήρχαν –εγώ μεγάλωσα με τον Ελευθερουδάκη, εκεί με πήγαινε η μητέρα μου–, υπήρχε η Εστία, ο Κέδρος μετά κ.λπ. Τώρα είναι διαφορετικά τα πράγματα. Αλλά, οπωσδήποτε, βγαίνουν βιβλία. Βγαίνουν καλά βιβλία, βγαίνουν και κακά. Πάντα γινόταν αυτό. Βγαίνουν βιβλία σωστά φτιαγμένα, άλλα όχι τόσο. Οπωσδήποτε, όμως, έχει φτιάξει η ποιότητα της δουλειάς, κατά τη γνώμη μου. Βρίσκω πράγματα που μου αρέσουν πολύ.

q Μου αρέσει να περπατάω πάρα πολύ. Μου αρέσει να πηγαίνω σινεμά, να ακούω μουσική. Μου αρέσουν οι γάτες. Είχα πάντα γάτες, αλλά η τελευταία μού πέθανε. Μου αρέσουν ασήμαντα πράγματα. Να λύνω σταυρόλεξα. Να βλέπω τους φίλους μου, πάρα πολύ. Ζω πάρα πολύ με τους φίλους μου. Είναι ένα πράγμα που θεωρώ κατάκτηση, να μπορείς να έχεις φίλους, γιατί στενεύουν τα περιθώρια. Δυστυχώς, μεγαλώσαμε. Μου αρέσει η ζωή, η παρέα, το κρασί. Μου αρέσουν πάρα πολύ τα ταξίδια. Από μικρή, ό,τι οικονομία είχα ήταν για να κάνω ένα ταξίδι. Και ευτυχώς αυτό μου το παρείχαν και οι δικοί μου όταν ήμουν πολύ νέα. Και όταν πια είχα περισσότερα χρήματα, πάλι αυτό που σκεφτόμουν ήταν ένα ταξίδι. Υπάρχουν μέρη που τα ονειρεύομαι και που νομίζω ότι δεν θα πάω ποτέ. Και εντός και εκτός Ελλάδας. Δεν πειράζει. Τι να κάνουμε, δεν μπορούμε να τα κάνουμε και όλα. Ούτε να διαβάσεις όλα τα βιβλία ούτε να πας παντού. Είναι πολλά βιβλία που θα ήθελα να έχω διαβάσει και δεν το έχω καταφέρει και με πιάνει πότε πότε μια αγωνία. Λέω «αν είναι δυνατόν». Κυρίως με στενοχωρεί που δεν έχω διαβάσει πολλά αρχαία κείμενα. Τώρα, ας πούμε, διαβάζω Βιργίλιο, την Αινειάδα, και είμαι πολύ ευχαριστημένη που κατάφερα να τη διαβάσω.

q Έχω αρχίσει να δίνω πάρα πολλά βιβλία εδώ και δέκα χρόνια. Δηλαδή προσπαθώ να μειώσω όσο γίνεται

Με επηρέασαν πάρα πολύ οι άνθρωποι που γνώρισα μέσα στα Κείμενα. Ήταν πολλοί, ο Έκτωρ Κακναβάτος, ο Γιάννης Δάλλας, διαφορετικοί άνθρωποι, η Μάτση Χατζηλαζάρου, ο Άρης Αλεξάνδρου, η Καίτη Δρόσου, σε διάφορα θέματα.

τις βιβλιοθήκες μας, γιατί δεν πάει άλλο, αλλά δεν τα καταφέρνω. Γενικά, δεν έχω μεγάλη δυσκολία πλέον να ξεφορτωθώ πράγματα. Δηλαδή, αν αυτήν τη στιγμή μου πείτε «θέλω αυτό», εκτός αν είναι κάτι πολύτιμο για μένα, θα σας πω «πάρτε το». Το λέω με όλη μου την καρδιά σε όποιον έρχεται: «Σας αρέσει; Πάρτε το». «Διαβάστε το». Δεν μπορώ άλλο, γιατί στενεύει το πράγμα. Ωστόσο μου αρέσει να ζω με τα βιβλία μου, δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία, όπως και με κάποια άλλα πράγματα. Αλλά έχει τελειώσει αυτή η ιστορία τού να μην μπορώ να αποχωριστώ κάτι. Έχω αποχωριστεί τόσους ανθρώπους, που τι να μου πουν τώρα πια τα πράγματα!

q Με φοβίζει η βία. Η καθημερινή βία με τρελαίνει. Με τα μεγάλα τι να φοβηθείς; Ο πλανήτης βρίσκεται σε κρίση. Είναι έτοιμος να τιναχτεί στον αέρα. Να κάθομαι να φοβάμαι γι’ αυτό; Δηλαδή ό,τι είναι να γίνει, θα γίνει. Αλλά αυτό το πράγμα της βίας, σε όλα τα επίπεδα, η λεκτική, η σωματική, η βία στα νέα παιδιά, στα μικρά, αυτό με τρελαίνει.

q Η ζωή με έχει μάθει να χαίρομαι τα λίγα και να πετάω τα περιττά, και να είμαι περισσότερο ανεκτική με τους ανθρώπους. Επίσης, ο θάνατος σου μαθαίνει πάρα πολλά πράγματα: να κοιτάς να είσαι καλά με τους ανθρώπους που αγαπάς, που σε αγαπάνε. Όχι ότι το καταφέρνω πάντα, διότι κάθε μέρα αντιμετωπίζουμε διάφορα και δεν είναι τόσο εύκολο. Χρειάζεται υπομονή μεγαλύτερη. Δεν είμαι πολύ υπομονετική, αλλά, τέλος πάντων, προσπαθώ. Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

LiFO

24.09.26

910

THE WEEK Όσα ξεκινάνε αυτή την εβδομάδα

ΣΙΝΕΜΑ CLUBBING

Νull Το null παρουσιάζει μια βραδιά αφιερωμένη στο underground techno, με τον Ιταλό LPV, τον Fran LF από το Άμστερνταμ και τον Cirkle σε live εμφάνιση. Το lineup συμπληρώνουν οι Mario, MATEA και Alma Libre, με ένα κοινό closing set. Στην είσοδο καλύπτονται οι κάμερες των κινητών. 25/9, 23:59, AUX Club, Αγίου Όρους 15, Βοτανικός

Οι νέες ταινίες της εβδομάδας

BIBΛΙΟ Όλα όσα θυμάται η Αβάνα

ΜΟΥΣΙΚΗ Ο νέος-παλιός καλός Μπεκ

LiFO 24.09.26

the week

δοχές της ηλεκτρονικής μουσικής, με τρεις DJs της αθηναϊκής σκηνής. 25/9, 23:00, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5

6 ΜΟΥΣΙΚΗ Ty Segall

Ο Ty Segall, μία από τις πιο παραγωγικές μορφές της σύγχρονης garage rock σκηνής, συνδυάζει παραμορφωμένες κιθάρες, ψυχεδέλεια, γκλαμ και πανκ ενέργεια. Μαζί με την μπάντα του θα παρουσιάσει τραγούδια από την πλούσια δισκογραφία του, με υλικό από το πρόσφατο «Possession», έναν δίσκο που εξερευνά νέες αφηγηματικές και μουσικές κατευθύνσεις. 25/9, 20:00, Floyd, Πειραιώς 117, είσοδος: από 29 ευρώ

7 ΦΕΣΤΙΒΑΛ Athens Baroque Festival 2026 STOEP TH S PR ES

ΦΕΣΤΙΒΑΛ 32ες Νύχτες Πρεμιέρας

24-30 σεπτε μ β ρ ιου 2 0 26

1 CLUBBING PRNCPTL x SMUT Το βερολινέζικο queer party Pornceptual συναντά το SMUT σε μια βραδιά αφιερωμένη στην τέκνο, στη σεξουαλική ελευθερία και στην ανεμπόδιστη έκφραση. Στα ντεκ οι AMORAL, FlökosH και LOLSNAKE, με ένα πρόγραμμα που συνδυάζει σκληρούς ρυθμούς και υπνωτικά grooves, ενώ η Chraja συμμετέχει στο περφόρμανς κομμάτι της βραδιάς.

το dream pop project του Marcel Heym. 24/9, 20:00, Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη», Βύρωνας

4 ΜΟΥΣΙΚΗ Biased Beast

26/9, 23:59, SMUT Athens, Βατσαξή 4, Μεταξουργείο, είσοδος: 27 ευρώ

2 ΦΕΣΤΙΒΑΛ Athens Asian Food Festival 2026 Το Athens Asian Food Festival μεταφέρεται στην πλατεία Πρωτομαγιάς για ένα τριήμερο αφιερωμένο στις γεύσεις και την κουλτούρα της Ασίας. Σούσι, μπάο, νουντλς, ντάμπλινγκ, μότσι και μάτσα συναντούν θεματικά κοκτέιλ, DJ sets, μουσική και δημιουργικές δράσεις σε μια μεγάλη υπαίθρια αγορά με εστιατόρια και street food από διαφορετικές ασιατικές κουζίνες. 25-27/9, πλατ. Πρωτομαγιάς, Πεδίον του Άρεως

3 CLUBBING Parra for Cuva

απο τη μαρια παππα

LiFO

Ο Γερμανός παραγωγός Parra for Cuva παρουσιάζει το νέο του άλμπουμ «Nacar», συνδυάζοντας την ηλεκτρονική μουσική με ακουστικά όργανα, downtempo ρυθμούς και μελωδίες από διαφορετικές μουσικές παραδόσεις. Με ατμοσφαιρικές συνθέσεις που κινούνται ανάμεσα στη μελαγχολία και τη χορευτική ευφορία, θα έχει μαζί του τον «Orbit»,

Ο Biased Beast παρουσιάζει το πρώτο του προσωπικό headline show στο Gazarte, σε μια βραδιά όπου το glam rock συναντά την κουίρ αισθητική και τη θεατρικότητα. Με τραγούδια από το επερχόμενο ντεμπούτο του «Melancholy Youth», ακυκλοφόρητο υλικό, πρωτότυπα visuals και ειδικά σχεδιασμένα σκηνικά, δημιουργεί μια παράσταση που συνδυάζει μουσική και περφόρμανς. 25/9, 22:00, Gazarte Ground Stage, Βουτάδων 32-34, Γκάζι, είσοδος: 20-25 ευρώ

5 CLUBBING Romantso TAKEOVER Το Romantso TAKEOVER αφιερώνει μία ακόμη βραδιά στην underground techno, με τους CHEX, Nivk Jane και VSSLS στα decks. Hardgroove ρυθμοί, επαναληπτικά μοτίβα και δυναμικά μπιτ συνθέτουν ένα πρόγραμμα που αντλεί από τις πιο σκληρές εκ-

Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας συμπληρώνει τριάντα δύο χρόνια, παρουσιάζοντας νέες φωνές του παγκόσμιου σινεμά, πολυαναμενόμενες ταινίες, ελληνικές και διεθνείς πρεμιέρες. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ειδικές προβολές, masterclasses και συναντήσεις με δημιουργούς, ενώ ανάμεσα στις ήδη ανακοινωμένες ταινίες βρίσκονται οι Δαιμονισμένες του Κεν Ράσελ και το ντοκιμαντέρ Γάζα. 30/9-11/10, στους κινηματογράφους Άστορ, Δαναός, Cinobo Όπερα, Τριανόν και σε επιλεγμένους πολιτιστικούς χώρους της Αθήνας

Το Athens Baroque Festival παρουσιάζει τέσσερις ημέρες αφιερωμένες στη μουσική της Αναγέννησης και του Μπαρόκ, με όργανα εποχής και καλλιτεχνική διεύθυνση της Αναστασίας Μηλιώρη. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τραγούδια της Ιβηρικής Χερσονήσου, γαλλικό ρεπερτόριο για φλάουτο, εκπαιδευτική δράση για παιδιά και ένα αφιέρωμα στον Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ. 24-27/9, 20:30, Γερμανική Ευαγγελική Εκκλησία Αθηνών, Σίνα 66-68, είσοδος: 5-20 ευρώ

8 ΘΕΑΤΡΟ Cleansed

Ο Δημήτρης Καραντζάς σκηνοθετεί το σκοτεινό και βαθιά σωματικό έργο της Σάρα Κέιν, που παρουσιάζεται για δεύτερη χρονιά. Σε ένα πανεπιστημιακό ίδρυμα, έξι πρόσωπα, αναζητώντας την ταυτότητά τους και το δικαίωμα στην αγάπη, βρίσκονται αντιμέτωπα με έναν μηχανισμό εξουσίας που επιχειρεί να εξαλείψει οτιδήποτε αποκλίνει από τους κανόνες του. 28/9-1/12, Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, Πειραιώς 206, Ταύρος, Δευ.-Τρ. 20:30, είσοδος: από 18 ευρώ

9 CLUBBING DEERISLND x KAYF Η Offblank συνεργάζεται με τους DEERISLND και KAYF για ένα οκτάωρο open-air πάρτι στην ταράτσα του Πύργου Πειραιά. Με θέα το λιμάνι, οι δύο DJs της εγχώριας house σκηνής αναλαμβάνουν τη μουσική από νωρίς το απόγευμα, με το ηλιοβασίλεμα να γίνεται μέρος μιας βραδιάς αφιερωμένης στον χορευτικό ηλεκτρονικό ήχο. 27/9, 17:00, Πύργος Πειραιά - Cloud9, Ακτή Ποσειδώνος 2, είσοδος: από 12 ευρώ

24.09.26

10 ΜΟΥΣΙΚΗ Τζακ Σαβορέτι

ΜΟΥΣΙΚΗ

K-Pop Superstars Ένα σόου αφιερωμένο στην K-pop, με τέσσερις τραγουδιστές και τέσσερις χορευτές, ζωντανές ερμηνείες, χορογραφίες και διαδοχικές αλλαγές κοστουμιών. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τραγούδια από το «KPop Demon Hunters», επιτυχίες όπως τα «APT.», «Gnarly» και «Touch», αλλά και medleys αφιερωμένα στους BTS και στις Blackpink.

the week

EKΔΗΛΩΣΕΙΣ

Ο Τζακ Σαβορέτι ξεκινά από την Αθήνα την ευρωπαϊκή του περιοδεία, παρουσιάζοντας το ένατο άλμπουμ του, το «We will always be the way we were». Ηχογραφημένο στο δυτικό Λονδίνο με τη σταθερή μπάντα του, σηματοδοτεί μια επανασύνδεση με τις μουσικές του ρίζες, είκοσι χρόνια μετά το ντεμπούτο του «Between the minds».

Thessaloniki Beer Festival 2026

25/9, 21:00, Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού

11 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Woke on the wild side

Τέσσερις μέρες με 150 μπίρες, street food και live μουσικές στον χώρο της ΔΕΘ. ΤΟ THESSALONIKI BEER FESTIVAL επιστρέφει για ένατη χρονιά, στήνοντας δύο μεγάλα

26/9, 20:00, Christmas Theater, λεωφ. Βεΐκου 137, Γαλάτσι, είσοδος: από 40 ευρώ

ΘΕΑΤΡΟ

Με αφετηρία το εμβληματικό «Walk on the wild side» του Λου Ριντ, ο Κωνσταντίνος Πάτσιος δημιουργεί έναν πολύχρωμο κόσμο από ζωγραφική και κολάζ. Εικόνες της ποπ κουλτούρας, της διαφήμισης και της κλασικής τέχνης συγκρούονται και ανασυντίθενται, σχολιάζοντας με ειρωνεία ζητήματα ταυτότητας, εξουσίας και σύγχρονης πραγματικότητας. 24/9-24/10, Alma Gallery, Σκουφά 24Α, Κολωνάκι, Τρ.-Πέμ.-Παρ. 11:00-20:00, Τετ.-Σάβ. 11:00-15:00

12 CLUBBING Drumcode Athens

… καλά, εσύ σκοτώθηκες νωρίς Η ομάδα GAFF και η Σοφία Καραγιάννη παρουσιάζουν για πέμπτη χρονιά τη θεατρική μεταφορά του αυτοβιογραφικού έργου του Χρόνη Μίσσιου. Μέσα από τις αναμνήσεις του συγγραφέα από τις φυλακές και τις εξορίες, η παράσταση μιλά για τον Εμφύλιο, την πολιτική καταστολή, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ανάγκη αντίστασης. 26/9-28/11, Σύγχρονο Θέατρο, Ευμολπιδών 45, Γκάζι, Σάβ. 17:15, είσοδος: από 16 ευρώ

beer gardens με Oktoberfest διάθεση και ένα μουσικό πρόγραμμα που φτάνει από τον Νέγρο του Μοριά μέχρι τα Καντινέλια. Από τις 8 έως τις 11 Οκτωβρίου, το Περίπτερο 16 της ΔΕΘ γεμίζει ξανά με μπίρες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, καθώς το μεγάλο φεστιβάλ της μπίρας υιοθετεί φέτος ακόμα πιο έντονα την αισθητική και την ατμόσφαιρα του Oktoberfest, αξιοποιώντας τόσο τον εσωτερικό όσο και τον εξωτερικό χώρο της Έκθεσης. Περισσότερα από 30 beer kiosks και 150 διαφορετικές ετικέτες περιγράφουν τη μεγάλη εικόνα της σύγχρονης ζυθοποιίας. Lager, wheat, pilsner, IPA, stout, pale ale και porter βρίσκονται ανάμεσα στις επιλογές που μπορείς να δοκιμάσεις, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η παρουσία ανεξάρτητων μικροζυθοποιείων, κάποια από τα οποία συστήνονται για πρώτη φορά στο κοινό. Στο επίκεντρο της φετινής διοργάνωσης βρίσκονται δύο μεγάλα beer gardens, ένα μέσα και ένα έξω από το Περίπτερο 16, που φέρνουν κάτι από βαυαρική μπιραρία στη Θεσσαλονίκη. Δίπλα στις μπίρες θα λειτουργεί street food area, ενώ κάθε βράδυ η μουσική μεταφέρεται στο live stage. Την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου το πρόγραμμα ανοίγει ο Νέγρος του Μοριά, ενώ την Παρασκευή ακολουθούν τα Μπρατίμια, με μουσικές από την Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Το Σάββατο πραγματοποιείται η «Γιορτή για τον Παύλο», μια μουσική παράσταση διάρκειας δυόμισι ωρών περίπου με 40 τραγούδια του Παύλου Σιδηρόπουλου και μουσικούς που συνδέθηκαν με διαφορετικούς τρόπους με την πορεία του, ενώ την Κυριακή το φεστιβάλ κλείνουν τα Καντινέλια, με τον δικό τους progressive folk ήχο. Για τέσσερις ημέρες η μπίρα γίνεται αφορμή για δοκιμές, γνωριμία με μικρούς παραγωγούς, φαγητό και μουσική, σε μια διοργάνωση που επιμένει να αναδεικνύει την ελληνική craft σκηνή. Κατά την είσοδο στον χώρο θα δοθούν στο σύνολο 4.000 ποτήρια, 1.000 ανά ημέρα, πρώτα σε όσους έχουν πάρει το εισιτήριό τους από την προπώληση. 8-11 Οκτωβρίου, 16:00-00:00 | ΔΕΘ-TIF Helexpo, Περίπτερο 16

Το Drumcode του Άνταμ Μπέγερ καταλαμβάνει το Bolivar για μια ολονύχτια βραδιά αφιερωμένη στην τέκνο. Ο Σουηδός DJ και παραγωγός μοιράζεται τα ντεκ με την Μπρίνα Κνάους, τον Iλάριο Αλικάντε και τον Kονσταντέν Ζίμπολντ, σε ένα line-up που συνδυάζει δυναμικά grooves, υπνωτικούς ρυθμούς και μελωδικές αποχρώσεις. 26/9, 21:00, Bolivar Beach Club, λεωφ. Ποσειδώνος, Ακτή του Ήλιου, Άλιμος, είσοδος: από 35 ευρώ

LiFO 24.09.26

Σινεμά

- ΜΠΟΜΠΟΝΙΕΡΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΡΙΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΑΚΡΟΓΙΑΛΙ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΓΕΡΑΚΑΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΠΑΛΛΗΝΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΤΙΤΑΝ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΣΣΥ ΘΕΡΙΝΟ - ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΣΕΛΗΝΗ ΘΕΡΙΝΟ

Λος Τίγκρες LOS TIGRES

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Αλμπέρτο Ροντρίγκεζ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Αντόνιο ντε λα Τόρε, Μπάρ-

μπαρα Λένι ΣΥΝΟΨΗ: Ο Αντόνιο και η Εστρέγια είναι δυο αδέρ-

φια που έχουν περάσει όλη τους τη ζωή στη θάλασσα ως δύτες. Όταν ένα ατύχημα απειλεί να τερματίσει την καριέρα του Αντόνιο, το μέλλον φαίνεται αβέβαιο, μέχρι που ανακαλύπτουν ένα κρυμμένο φορτίο κοκαΐνης σε ένα πετρελαιοφόρο.

απο toν θοδωρη κουτσογιαννοπουλο

Στην καρδιά του κτήνους Ένα ευθύγραμμο, δραματικό θρίλερ επιβίωσης με πρωταγωνιστές έναν άνδρα και ένα τετράποδο που μοιράζονται μια σειρά από βίαιες εμπειρίες καθώς και ένα έντονο μετατραυματικό στρες, και μετακινούνται χωρίς πρόγραμμα και σκοπό, απολαμβάνοντας μελαγχολικά και λυτρωτικά ό,τι έχει να τους προσφέρει η φύση, συμπεριλαμβανομένων και των κινδύνων που ελλοχεύουν. ΣΥΝΟΨΗ: Έπειτα από μια τραγική αεροπορική συ-

ντριβή, ο αξιωματικός των Ειδικών Δυνάμεων Τζέιμς Μπέλμοντ και ο σκύλος του βρίσκονται εγκαταλελειμμένοι στην άγρια φύση της Αλάσκας. Μαζί αναγκάζονται να δώσουν μια σκληρή μάχη επιβίωσης ενάντια στα στοιχεία της φύσης.

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο Κακό

LiFO

ρόσφατα ο Μπραντ Πιτ έδωσε μια εκτενή συνέντευξη όπου παραδέχτηκε τους σκοτεινούς δαίμονες που με πολύ κόπο πάλεψε να ξεπεράσει, τις αυτοκτονικές σκέψεις και τις δυσκολίες σε μια κρίσιμη καμπή της ζωής του. Η εξομολογητική του διάθεση συνάδει πλήρως με τον Ντέιβιντ Μπέλμοντ, τον βετεράνο των Ειδικών Δυνάμεων του στρατού που υποδύεται στην ταινία Στην καρδιά του κτήνους. Μαζί με τον σύντροφό του στις μάχες, τον εκπαιδευμένο σκύλο Όντιν, ο οποίος, έπειτα από τραυματισμό σε μια αποστολή που είχε στοιχίσει τη ζωή των ανδρών της διμοιρίας του, έχει πλέον μεταλλικό μέλος, γιατρεύει τις πληγές του πετώντας με το αεροπλάνο του πάνω από την Αλάσκα. Βρίσκει καταφύγιο στην ομορφιά της άσπιλης φύσης και λόγω της δυσπιστίας με την οποία αντιμετωπίζει έναν επίσης μοναχικό ταξιδιώτη (Τζ. Κ. Σίμονς, τέλειος σε τονισμό, όπως πάντα) αντιλαμβανόμαστε πως η απόφασή του να αποσυρθεί από την κοινωνία είναι αμετάκλητη. Στη δεύτερη συνεργασία του με τον Ντέιβιντ Άγιερ μετά το Fury του 2014, ο Πιτ ανακαλεί το είδωλό του, τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ (θυμόμαστε την ομοιότητα στην εμφάνιση και τη λακωνική υποκριτική προσέγγιση στο Ποτάμι κυλά ανάμεσά μας), σε έναν συνδυασμό της αγριάδας του Τζερεμάια Τζόνσον και της εκούσιας μοναξιάς τού All is lost του Τζ. Σ. Τσάντορ. Εδώ ωστόσο δεν υπάρχει εμφύλιος ή ένα ταξίδι

που δεν δικαιολογείται από ένα υποτυπώδες background. Το Στην καρδιά του κτήνους είναι ένα ευθύγραμμο, δραματικό θρίλερ επιβίωσης με πρωταγωνιστές έναν άνδρα και ένα τετράποδο που μοιράζονται μια σειρά από βίαιες εμπειρίες καθώς και ένα έντονο μετατραυματικό στρες, και μετακινούνται χωρίς πρόγραμμα και σκοπό, απολαμβάνοντας μελαγχολικά και λυτρωτικά ό,τι έχει να τους προσφέρει η φύση, συμπεριλαμβανομένων και των κινδύνων που ελλοχεύουν. Περιπέτεια υπομονής, η ταινία δεν βαδίζει στα libertarian μονοπάτια του Into the Wild, της αληθινής ιστορίας του αναχωρητή Κρίστοφερ Μακάντελς που αποτύπωσε ο Σον Πεν πριν από περίπου είκοσι χρόνια, όσο στα χνάρια μιας ιδιότυπης, τρυφερής, γλυκόπικρης συντροφικότητας μεταξύ ενός πολεμιστή με αδύναμη καρδιά και άπειρη δοτικότητα και του πλάσματος που έζησε τη φρίκη αλλά στην ψυχή του ρίζωσε η αγάπη για τους ανθρώπους. Καλογυρισμένη, με σολίστ τον Πιτ και τη μαγνητική του παρουσία, ειδικά στις (πολλές) σκηνές που δεν χρειάζεται να αρθρώσει λέξη, η ταινία μπορεί στο εφεξής να συγκατελέγεται άνετα στις πλέον κυνόφιλες της σχετικής υποκατηγορίας – ο Ούμπερ, που παίζει τον Όντιν «τον μεγαλοπρεπή», όπως σημειώνει ένα ποίημα, ραγίζει και τις πιο σκληρές καρδιές. VILLAGE RENTI 5,8,9,11 - VILLAGE MALL 1,2,5,8,10,12,13,14 - VILLAGE PAGRATI 5 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 4,5 - VILLAGE ESCAPE ILION 3 - VILLAGE GLYFADA 3 - ΝΑΝΑ CINEMAX 3,6 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 1, ΘΕΡΙΝΟΣ - ΘΗΣΕΙΟΝ CINEMAX ΘΕΡΙΝΟ - ΚΟΡΑΛΙ CINEMAX ΘΕΡΙΝΟ - ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 1 - WEST CITY 3 ΑΘΗΝΑΙΟΝ 1,3 - ΑΙΓΛΗ 1,4 - ΑΝΕΣΙΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΡΚΑΔΙΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΤΤΙΚΟΝ ΑΛΣΟΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΒΑΡΚΙΖΑ 1 - CINE ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΡΙΝΟ - ΔΑΝΑΟΣ 1,2 - ΗΛΕΚΤΡΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΦΛΟΙΣΒΟΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 1, ΘΕΡΙΝΟ - ΦΙΛΟΘΕΡΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΛΣΟΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΡΤΕΜΙΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΙΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΕΛΛΩ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΛΕΞ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΜΑΡΥΛΛΙΣ ΘΕΡΙΝΟ - TYMVOS 3 ΘΕΡΙΝΗ

INFO ΗEART OF THE BEAST ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ:

Ντέιβιντ Άγιερ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟYΝ:

Μπραντ Πιτ, Τζ.Κ. Σίμονς

Ο Αλμπέρτο Ροντρίγκεζ, στον οποίο πιστώνεται θετικά το Μικρό Νησί και η τηλεοπτική σειρά εποχής «La Peste», επανέρχεται με το Λος Τίγκρες που έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα του στο περσινό Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν και απέσπασε βραβείο Γκόγια για τα οπτικά του εφέ, σίγουρα για τις περίτεχνες υποβρύχιες λήψεις στα ανοιχτά του ανδαλουσιανού λιμανιού Χουέλβα, εκεί όπου ζουν τα αδέλφια Αντόνιο (ο επονομαζόμενος El Tigre) και Εστρέγια. Και οι δυο βουτάνε στη θάλασσα από μικροί: ο χωρισμένος, πατέρας δύο παιδιών, Αντόνιο είναι βιομηχανικός δύτης και με την Εστρέγια, που έχει χάσει την ακοή της και πλέον τον φροντίζει, όπως παλιότερα τον επίσης δύτη πατέρα τους, τα βγάζουν δύσκολα πέρα οικονομικά. Ένα φορτίο ναρκωτικών σε πετρελαιοφόρο που ανακαλύπτουν τους βάζει σε πειρασμό και σε μπελάδες που παίρνουν διαστάσεις συγκρατημένου θρίλερ από την οργανωμένη σκηνοθεσία του Ροντρίγκεζ, αν και ο ρεαλισμός της ταινίας δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε δραματουργικό σασπένς. ΝΑΝΑ CINEMA 6 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 4 - ΑΣΤΟΡ - ΒΑΡΚΙΖΑ 2 - ΔΑΦΝΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΔΙΑΝΑ - ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΚΑΡΜΕΝΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 2 - ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΠΑΛΗΝΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΝΙΚΑΙΑ ΘΕΡΙΝΟ

Το κλάδεμα της τριανταφυλλιάς ROSEBUSH PRUNING

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Καρίμ Αϊνούζ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Τζέιμι Μπελ, Κάλουμ Τέρνερ,

Ράιλι Κίογκ, Πάμελα Άντερσον ΣΥΝΟΨΗ: Σε μια πολυτελή βίλα κάτω από τον κατα-

λανικό ήλιο, τέσσερα αδέλφια βυθίζονται στην απομόνωση που τους προσφέρει η περιουσία τους. Όταν ο μεγαλύτερος αδελφός και ακρογωνιαίος λίθος αυτής της οικογένειας ανακοινώνει ότι μετακομίζει με την κοπέλα του, η οικογενειακή ηρεμία διαταράσσεται. Ο ευειδής Κάλουμ Τέρνερ έχει μόλις αποχωριστεί έναν Έλληνα που έγινε φίλος του –είναι ο Γιώργος Στεφανάκος, (που είδαμε και στις Ιστορίες Καλοσύνης, και

24.09.26

πάλι σε σύντομο, αν και καταλυτικό ρόλο)– και αφηγείται την παράξενη ιστορία της ομφαλοσκοπικής και αγρίως δυσλειτουργικής οικογένειάς του που έχει μετακομίσει εδώ και κάποια χρόνια στην Ισπανία. Ζει με τους δύο αδελφούς του, την αδελφή του (Ράιλι Κίογκ) και τον τυφλό πλέον πατέρα τους μετά τον βίαιο θάνατο της μητέρας τους, που την κατασπάραξαν λύκοι στο κοντινό δάσος! Το γυμνό άγαλμά της δεσπόζει στο αίθριο του σπιτιού – είναι η Πάμελα Άντερσον, με εκτυφλωτικά λευκή οδοντοστοιχία που σημαίνει πολλά… Ο μεγαλύτερος και σαφώς πιο δραστήριος αδελφός είναι ο Τζέιμι Μπελ, που όλοι θεωρούν σέξι και πλέον σκέπτεται να μείνει με τη φίλη του (Ελ Φάνινγκ). Υπάρχει κάτι λοξό και απειλητικό στην κενότητα της καθημερινής αδράνειας των μεγάλων παιδιών και στο τελετουργικό του πατριάρχη. Το σενάριο, σάτιρα του ανηδονικού καταναλωτισμού και μιας άκυρης, κατεστραμμένης ενηλικίωσης, είναι κλασικός Ευθύμης Φιλίππου, αν και εδώ εμπνέεται από τη βασική πλοκή του Γροθιές στην τσέπη, της ταινίας του Μάρκο Μπελόκιο που είχε σκανδαλίσει ακόμη και τον Μπουνιουέλ και τον Αντονιόνι πριν από εξήντα χρόνια, αναγκάζοντας το Φεστιβάλ Βενετίας να τη στείλει πακέτο στο Λοκάρνο για να αποφύγει τις αντιδράσεις. Ένα μυστικό οδηγεί σε μια απροσδόκητη σειρά εκδικητικών αποφάσεων, αλλά η αποστασιοποιημένα στυλιζαρισμένη σκηνοθεσία του Καρίμ Αϊνούζ αφαιρεί από την ούτως ή άλλως γλιστερή αληθοφάνεια και το Κλάδεμα της τριανταφυλλιάς, που έκανε πρεμιέρα στην Μπερλινάλε και υπονοεί

το ολοσχερές ξερίζωμα του σάπιου οικογενειακού δέντρου, μένει στις επιτηδευμένες λεπτομέρειες, με μια έωλη, horror αίσθηση. ΝΑΝΑ CINEMAX 4 - ΑΙΓΛΗ CINEMA ΘΕΡΙΝΟ - ΑΝΕΣΙΣ ΘΕΡΙΝΟ - CINOBO OPERA 2 - ΔΑΝΑΟΣ 1,2 - ΔΑΦΝΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΓΕΡΑΚΑΣ ΘΕΡΙΝΟ

Λογική και Ευαισθησία SENSE AND SENSIBILITY

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Τζόρτζια Όκλεϊ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Ντέιζι Έντγκαρ Τζόουνς, Εσμέ

Κριντ Μάιλς, Τζορτζ Μακέι, Κατρίνα Μπαλφ ΣΥΝΟΨΗ: Στην επαρχιακή Αγγλία των αρχών του 19ου

αιώνα, μια μητέρα και τα τρία κορίτσια της, μετά τον θάνατο του συζύγου και πατέρα τους, πρέπει να εγκαταλείψουν τις ανέσεις της αρχοντικής τους έπαυλης και να ζήσουν φτωχικά. Εκεί, οι δύο μεγαλύτερες αδελφές θα προσπαθήσουν να διαχειριστούν τα οικονομικά και συναισθηματικά τους προβλήματα. Πτυχιούχος Αγγλικής Φιλολογίας, η Τζόρτζια Όκλεϊ μελέτησε την Τζέιν Όστεν και τη μακροβιότατη μυθιστορηματική της δύναμη και προσπάθησε να προσπεράσει την επιδερμική ανάγνωση ενός απελπισμένου ρομάντσου καθώς και του κρυφού ανταγωνισμού μεταξύ των εμβληματικών

αδελφών Ντάσγουντ. Την ενδιέφερε η πολιτική διάσταση μιας κοινωνίας που υποδείκνυε στις γυναίκες πώς να συμπεριφέρονται και πόσο να περιμένουν, όπως περίπου και στο Blue Jean, την ταινία που υπέγραψε το 2022 και της χάρισε υποψηφιότητες στα βραβεία της βρετανικής Ακαδημίας. Το Λογική και Ευαισθησία δεν αναλώνεται σε διακοσμητικές λεπτομέρειες, εντοπίζει το χιούμορ στο μόνιμο άγχος της αποκατάστασης των θυγατέρων και στο παράλογο παιχνίδι του συνοικεσίου που πλαισιώνει τα ξέφωτα πραγματικού αισθήματος, και σέβεται, με ανεπαίσθητες τροποποιήσεις, μια συγγραφέα που η Όκλεϊ αγαπά και φέρει στο DNA της. Ωστόσο, δεν υπάρχει απολύτως τίποτε σε αυτήν τη μεταφορά του έργου του 1811 που δεν σκηνοθέτησε αριστοτεχνικά ο Ανγκ Λι και δεν διασκεύασε στην εντέλεια η βραβευμένη με Όσκαρ για το σενάριό της Έμα Τόμπσον τριάντα χρόνια πριν, στον πιο αρμονικό και κινηματογραφικά οριστικό συνδυασμό της λογικής με την ευαισθησία – όπως ο Τζο Ράιτ είχε παντρέψει ιδανικά την περηφάνια με την προκατάληψη, σκηνοθετώντας το ομώνυμο μυθιστόρημα της Όστεν. Κάθε γενιά, ενδεχομένως, να αξίζει τη δική της εκδοχή, όπως έχει γίνει με τις Μικρές Κυρίες, αλλά αυτή απλώς δεν διαθέτει ξεχωριστή ενέργεια ή ανανεωτική πνοή.

the week

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ

VILLAGE RENTI 5,12,14 - VILLAGE MALL 11 - VILLAGE ESCAPE ILION 2 - VILLAGE GLYFADA 3 - NANA CINEMAX 5 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 3 - ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 2 - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 2 - ΑΙΓΛΗ 1 - ΑΡΙΑΝ ΘΕΡΙΝΟ - ΒΑΡΚΙΖΑ 3 ΘΕΡΙΝΗ - CINOBO OPERA 1 - WEST CITY 3 - ΕΚΡΑΝ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΠΑΡΙ ΘΕΡΙΝΟ - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 1,2 - ΜΑΡΙΕΛ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΣΕΛΗΝΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕΑΚ

LiFO 24.09.26

Βιβλίο

νικό της δικής του ενηλικίωσης: από τα πρώτα χρόνια στη Μαντίγια, την περιοχή όπου μεγάλωσε και όπου εξακολουθεί να κατοικεί, τις αναμνήσεις της πολυμελούς οικογένειάς του και τη σχεδόν μανιακή παιδική του ενασχόληση με το μπέιζμπολ μέχρι τη φοίτησή του στη Σχολή Γραμμάτων του Πανεπιστημίου της Αβάνας, που τον έφερε σε επαφή με έναν διαφορετικό κόσμο, εκείνον του Βεδάδο, του ζωντανού και σοφιστικέ κέντρου της πόλης, με τους κινηματογράφους, τα βιβλιοπωλεία, τα καφέ και την Κάσα Πότιν. Παρότι η Μαντίγια ήταν ουσιαστικά προάστιο της πρωτεύουσας, ο ίδιος λέει πως όταν οι κάτοικοί της ήθελαν να πουν ότι κατεβαίνουν στο κέντρο, έλεγαν «πάμε στην Αβάνα», σαν η πόλη να μην ήταν τόπος αλλά προορισμός, σχεδόν μια υπόσχεση. Θυμάται μάλιστα να την ανακαλύπτει από ψηλά, κοιτάζοντάς την από τον σχεδόν στοιχειωμένο πύργο του Αβερόφ, προτού αρχίσει να κατανοεί ότι κάθε γωνιά της έκρυβε ένα σημείο καμπής που αργότερα θα φώλιαζε, με ενάργεια και τρυφερότητα, στις σελίδες των βιβλίων του.

Οδός Σουλουέτα, Αβάνα, 2024

Όλα όσα θυμάται η Αβάνα Σε μια τόσο δυστοπική εποχή για την Κούβα, ο Λεονάρδο Παδούρα δείχνει την «Αβάνα» ως έναν πραγματικό τόπο και ταυτόχρονα επικράτεια της μνήμης όπου το προσωπικό πεπρωμένο συναντά τη Μεγάλη Ιστορία.

απο την τινα μανδηλαρα

LiFO

ναμφίβολα, δεν μπορεί να υπάρξει καλύτερος οδηγός για να γνωρίσει κανείς την Αβάνα από το έργο του Λεονάρδο Παδούρα, του συγγραφέα που εξακολουθεί να αφουγκράζεται την πόλη όχι μόνο όπως είναι αλλά και όπως υπήρξε, μέσα από τις ολοζώντανες, επίμονες εικόνες της. Στη συναρπαστική Αβάνα (στη μετάφρασή του ο Κώστας Αθανασίου διατηρεί τη ζωντάνια της αρχικής γλώσσας), ο σημαντικότερος ίσως σήμερα Κουβανός μυθιστοριογράφος μάς ξεναγεί στην πόλη που γνώρισε σε βάθος, αγάπησε σχεδόν με το σώμα και αρνήθηκε πεισματικά να εγκαταλείψει, καθιστώντας μας όχι απλώς αναγνώστες αλλά συνοδοιπόρους του σε μια περιπλάνηση που ενώνει αρμονικά την προσωπική μνήμη με την Ιστορία – ειδικά τώρα, στην κρισιμότερη ίσως περίοδο που έχει γνωρίσει η Κούβα τις τελευταίες δεκαετίες. Γιατί η Αβάνα του Παδούρα σε καμία περίπτωση δεν είναι ένας τόπος που εξαντλείται στις ξεθωριασμένες προσόψεις, στα αμερικανικά αυτοκίνητα μιας άλλης εποχής, στη Μαλεκόν, στα πούρα, στο ρούμι και στις αναμνήσεις του Χέμινγουεϊ. Είναι κυρίως μια πόλη τραυματισμένη και ακατάβλητη, ένα παλίμψηστο επαναστάσεων, επιθυμιών, μεταναστεύσεων και διαρκών διαψεύσεων, που καθιστούν ακόμα πιο εναργή τα αποτυπώματα όλων όσοι έφυγαν και όλων όσοι, σαν τον ίδιο τον Παδούρα, επέλεξαν να παραμείνουν. Ο συγγραφέας, έχοντας ζήσει σχεδόν όλες τις μεταμορφώσεις της μετεπαναστατικής Αβάνας, υψώνει στο βιβλίο μια φωνή που άλλοτε γίνεται τρυφερή, άλλοτε σαρκαστική και συχνότερα βαθιά απελπισμένη αναφορικά με την υφιστάμενη κατάσταση στην οποία βρίσκεται η πόλη του. Η σημερινή Κούβα μοιάζει να έχει εισχωρήσει για τα καλά στο σκοτεινό τοπίο που εκείνος περιγράφει: η οικονομική και ενεργειακή κρίση έχει μετατρέ-

ψει τις πολύωρες διακοπές ρεύματος, τις ελλείψεις καυσίμων και βασικών αγαθών σε σχεδόν μόνιμες συνθήκες ζωής, ενώ η μετανάστευση εξακολουθεί να αφαιρεί από τη χώρα ένα σημαντικό κομμάτι του ενεργού πληθυσμού της. Τον Σεπτέμβριο του 2026 η πραγματικότητα έμοιαζε, μάλιστα, να αντιγράφει με ανατριχιαστική ακρίβεια τις δυστοπικές σελίδες που περιγράφει ο ίδιος στην Αβάνα: το ηλεκτρικό δίκτυο κατέρρευσε ξανά, αφήνοντας εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς ρεύμα και μεγάλο μέρος της Αβάνας βυθισμένο κυριολεκτικά στο σκοτάδι. Ο Παδούρα θεωρεί ότι η πόλη διανύει μια φάση ακόμα χειρότερη από εκείνη της παρατεταμένης κρίσης του ’90 – και επιμένει στο κεφαλαίο Κ, θέλοντας να υπογραμμίσει το μέγεθος εκείνης της αδιανόητης ιστορικής συγκυρίας, βλέποντας πλέον ελάχιστα ψήγματα ελπίδας, ότι η κατάσταση μπορεί εύκολα να αντιστραφεί. Και μολονότι η Αβάνα εξακολουθεί να αναζητεί εναλλακτικές, η ευκολότερη και συνάμα πιο οδυνηρή παραμένει δυστυχώς η μετανάστευση – και η φυγή. Ως εκ τούτου, η σταδιακή εγκατάλειψη δείχνει να καθιστά ενίοτε ολόκληρη την πόλη ένα σχεδόν νεογοτθικό σκηνικό, όπου οι ριπές των τροπικών ανέμων περνούν ανάμεσα από μισοερειπωμένα κτίρια και δρόμους που μοιάζουν πραγματικά στοιχειωμένοι. Και αυτά τα φαντάσματα δεν είναι παρά οι αναμνήσεις μιας άλλης Αβάνας, γεμάτης εγκαρδιότητα, πολιτισμό, εξωστρέφεια και εκείνη την αυθεντική ευγένεια που, για τον Παδούρα, αποτελούσε κάποτε οργανικό στοιχείο της κουβανικής ψυχής – μαζί με την πίστη στον συνάνθρωπο, στην παιδεία και στη γνώση. Για όλα αυτά μιλάει με περισσή φροντίδα και αίσθημα ευθύνης στην Αβάνα, ξεδιπλώνοντας ταυτόχρονα το χρονικό της πόλης και το χρο-

λεονάρδο παδούρα Αβάνα

Μτφρ.: Κώστας Αθανασίου Εκδόσεις Καστανιώτης Σελ.: 418

λλωστε, στην πραγματικότητα η Αβάνα είναι ένας από τους σημαντικότερους χαρακτήρες ολόκληρου του έργου του. Συνοδεύει το κατεξοχήν alter ego του συγγραφέα, τον ντετέκτιβ Μάριο Κόντε, και μεταβάλλεται μαζί του, γερνά, απογοητεύεται και ανακαλεί τις δικές του αναμνήσεις. Είναι αυτή ακριβώς η ταυτόχρονη παρουσία τού τότε και του τώρα που κάνει την Αβάνα κάτι πολύ περισσότερο από ένα βιβλίο για μια πόλη. Ο Παδούρα διαθέτει την προυστική ικανότητα να ανασύρει έναν ολόκληρο χαμένο κόσμο από μια μυρωδιά, μια γεύση, μια μουσική ή μια φευγαλέα εικόνα: από τα αυτοσχέδια «ΜακΚάστρο», όπως ονόμαζαν σκωπτικά τα υποκατάστατα των χάμπουργκερ, έως τις μυρωδιές των δρόμων, τους κινηματογράφους και τα παλιά στέκια, όπως το καμπαρέ Ελεγκάντε του ξενοδοχείου Ριβιέρα, όπου κάποτε περνούσαν οι τραγουδιστές της Αβάνας, προτού οι μουσικές προτιμήσεις της πόλης παραδοθούν, προς μεγάλη δική του δυσφορία, στην επέλαση της ρεγκετόν. Μόνο που αυτή η νοσταλγία δεν γίνεται ποτέ άλλοθι και αφορμή για επιφανειακή νοσταλγία ή τάση εξωραΐσμού. Παρότι ο Παδούρα γνωρίζει πολύ καλά το ιστορικό βάρος της αμερικανικής παρέμβασης στην Κούβα και αντιμετωπίζει με βαθιά καχυποψία τους «Βορειοαμερικανούς», όπως επιμένει να τους αποκαλεί, δεν χαρίζεται ούτε στην ίδια την κουβανική πραγματικότητα. Η σημερινή κρίση έχει πολλαπλές και βαθιά συγκρουσιακές αναγνώσεις: το σημαντικότερο μέρος της οικονομικής ασφυξίας έχει ως κύρια αιτία το αμερικανικό εμπάργκο και τις νεότερες κυρώσεις και ενεργειακές πιέσεις, αν και ο ίδιος ο Παδούρα δεν φοβάται να μιλήσει για τις χρόνιες δομικές αδυναμίες του οικονομικού μοντέλου και της κρατικής διαχείρισης. Το βέβαιο είναι οι οδυνηρά χειροπιαστές επιπτώσεις για τον μέσο Κουβανό: ελλείψεις, διακοπές στην ηλεκτροδότηση, δυσκολία στις μεταφορές, στην υγειονομική περίθαλψη και στην καθημερινή τροφοδοσία. Ο Παδούρα μιλάει έτσι για μια κουβανική ψυχή τόσο βαθιά τραυματισμένη, σε σημείο που να κινδυνεύει να απολέσει –ο ίδιος φοβάται ότι τον έχει απολέσει ήδη– τον αυθεντικό της χαρακτήρα. Αναφέρει ληστείες, σπίτια που απογυμνώνονται από οτιδήποτε μπορεί να έχει αξία, μια κοινωνική αδιαφορία που σταδιακά αντικαθιστά την παλιά αλληλεγγύη, μικρές και μεγαλύτερες παρανομίες που δεν

24.09.26

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ αποτελούν απλώς ηθική παρέκκλιση αλλά συχνά τον τελευταίο αυτοσχεδιασμό της επιβίωσης. Γι’ αυτό και χαρακτηρίζει το σημερινό τοπίο σχεδόν δυστοπικό, αναγνωρίζοντας σε αυτό αναλογίες με τον Δρόμο του Κόρμακ ΜακΚάρθι και τη Χώρα των έσχατων πραγμάτων του Πολ Όστερ, ειδικά όταν η πραγματικότητα μοιάζει να ωθεί τους ανθρώπους προς μια προνεωτερική, σχεδόν τροφοσυλλεκτική συνθήκη, την οποία σκεπτόταν κάποια στιγμή έντονα το καθεστώς. Κι όμως, κάτω από αυτήν τη μαύρη επιφάνεια εξακολουθεί να υπάρχει μια μορφή εσωτερικής αντίστασης. Είναι η σχεδόν σωκρατική δυνατότητα της πόλης να διδάσκει, να δημιουργεί δεσμούς, να συγκρατεί το ετερόκλητο ανθρώπινο πλήθος της σε ένα κοινό αστικό πεπρωμένο. Είναι το Μαλεκόν, όπου εξακολουθούν να συναντιούνται άνθρωποι διαφορετικών κόσμων, αλλά και οι συνοικίες στις παρυφές της πόλης, τα αυτοσχέδια παραπήγματα, ακόμα και οι μικρές κοινότητες που γεννιούνται μέσα στην ανάγκη. Όσο η Αβάνα παραμένει ζωντανή στη μνήμη, μοιάζει να υποστηρίζει ο Παδούρα, όσο υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν ακόμη να θυμηθούν τι υπήρξε, ίσως υπάρχει τρόπος να μην εξαφανιστεί ολοκληρωτικά αυτό που ήταν.

συγγραφέα αλλά περπατώντας την ως ρεπόρτερ της «Juventud Rebelde», προτού εργαστεί στην «Gaceta de Cuba» και τελικά, το 1995, αφοσιωθεί στη συγγραφή. Το ρεπορτάζ τού αποκάλυψε μια άλλη Αβάνα: τις υποβαθμισμένες συνοικίες, την κινεζική κοινότητα που αργότερα θα περάσει στην Ουρά του φιδιού και στους Έντιμους ανθρώπους, τους μουσικούς Τσάνο Πόσο και Ελ Τσόρι, τις ιστορίες που θα τροφοδοτήσουν το Παρελθόν χαμένο στην ομίχλη, και βέβαια το πλήθος των σχεδόν αυτοβιογραφικών περιπλανήσεων του Μάριο Κόντε. Η πόλη παύει έτσι να είναι το σκηνικό της λογοτεχνίας και γίνεται η ίδια λογοτεχνία, ένας ζωντανός οργανισμός που καθορίζει συμπεριφορές, γεννά χαρακτήρες και λειτουργεί ως το αποθετήριο της μνήμης κρατώντας ζωντανό τον χρόνο. Και ίσως γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία ότι ο Παδούρα τιμήθηκε φέτος με το Premio Liber 2026, που αποδίδεται στον σημαντικότερο ισπανόφωνο συγγραφέα της Λατινικής Αμερικής, μια διάκριση που έρχεται να προστεθεί, μεταξύ άλλων, στο Premio Princesa de Asturias de las Letras του 2015. Η κριτική επιτροπή του Liber υπογράμμισε ακριβώς αυτή την ικανότητά του να διερευνά μέσα από διαφορετικά λογοτεχνικά είδη την αλήθεια, την ενοχή, τη φιλία και, πάνω απ’ όλα, το βάρος που ασκεί η Ιστορία πάνω στις ατομικές ζωές – δηλαδή τις ίδιες εμμονές που μετατρέπουν την Αβάνα από γεωγραφικό τόπο σε ηθικό και υπαρξιακό σύμπαν.

Η Αβάνα είναι ένας από τους σημαντικότερους χαρακτήρες ολόκληρου του έργου του Παδούρα. Συνοδεύει το κατεξοχήν alter ego του, τον ντετέκτιβ Μάριο Κόντε, και μεταβάλλεται μαζί του.

Μάριο Κόντε έχει δει και ζήσει όλες αυτές τις ετερόκλητες όψεις της πόλης και ο Παδούρα εντάσσει στο βιβλίο αποσπάσματα από τα μυθιστορήματά του μαζί με παλαιότερα κείμενα και ρεπορτάζ για την Αβάνα, επιτρέποντάς μας να παρακολουθήσουμε τις μεταμορφώσεις της λεωφόρου Δε Μόντε, του Αταρές, της Χεσούς Μαρία και των φτωχών συνοικιών που σπανίως χωρούν στη μυθολογία της τουριστικής Κούβας: «Ανάμεσα στα ελικοειδή δρομάκια της, η ιστορία έμοιαζε να έχει πετάξει χωρίς να σταθεί, ενόσω η μία γενιά μετά την άλλη συσσώρευαν εκεί τον πόνο, τη λήθη, την οργή κι ένα πνεύμα αντίστασης που σχεδόν πάντα εκτονωνόταν σε παρανομία, σε ανηθικότητα, σε βία, σε αναζήτηση μιας σκληρής επιβίωσης για την οποία οι άνθρωποι πάσχιζαν με οποιοδήποτε κόστος και με οποιονδήποτε τρόπο». Αυτή η σκληρή επιβίωση υπήρξε άλλωστε και η πρώτη ύλη της λογοτεχνίας του Παδούρα. Οι πιο κρίσιμες περίοδοι της ζωής του συμπίπτουν με τις σημαντικότερες λογοτεχνικές του απόπειρες, αρκετές από τις οποίες γεννήθηκαν τη δεκαετία του ’90, όταν η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης άφησε την Κούβα αντιμέτωπη με τη διαβόητη «Ειδική Περίοδο». Η γραφή έγινε τότε όχι μόνο τρόπος κατανόησης αλλά άσκηση αντοχής απέναντι στην ανέχεια. Δεν είναι τυχαίο ότι οι αυτοσχεδιασμοί της επιβίωσης τροφοδότησαν το πικαρέσκο στοιχείο μιας ολόκληρης αστικής λογοτεχνικής παράδοσης, την οποία ο Παδούρα αναζητεί προς τα πίσω, από τον Σιρίλιο Βιγιαβέρδε και τον Ραμόν Μέσα του 19ου αιώνα έως τον Γκιγιέρμο Καμπρέρα Ινφάντε και τον Λίνο Νοβάς Κάλβο στον 20ό. Ο ίδιος, άλλωστε, γνώρισε την πόλη όχι από το ασφαλές παρατηρητήριο του

το τέλος, άλλωστε, κανείς δεν μπορεί να ξεχωρίσει με βεβαιότητα ποια είναι η πραγματική και ποια η μυθική Αβάνα του Παδούρα, στον βαθμό που η μία εισβάλλει διαρκώς στην άλλη: η πόλη της μνήμης μεταστοιχειώνει την πόλη του παρόντος και η πραγματικότητα εισβάλλει στη μυθοπλασία, ώσπου αναδεικνύεται η κατεξοχήν δική του Αβάνα, που γεννιέται μέσα από τις σελίδες του. Είναι η πόλη που εξακολουθεί να τον καταδιώκει και που εκείνος αρνείται, από την πλευρά του, πεισματικά να αφήσει, βιώνοντάς τη «σαν αυτό που είναι: μια ανάγκη, μια εμμονή. Μια αντανάκλαση του αισθήματος του ανήκειν που νιώθω και ένα χρονικό αυτών που το πέρασμα του χρόνου έχει σιγά σιγά προκαλέσει στο πνεύμα των ανθρώπων και στην υλική εικόνα της πόλης στην οποία ανήκω ψυχή τε και σώματι». Γιατί, όπως εμφατικά επισημαίνει, οι πόλεις δεν σώζονται μόνο από τα κτίριά τους ούτε από την Ιστορία που καταγράφεται στα επίσημα αρχεία, αλλά από εκείνους που εξακολουθούν να τις θυμούνται ακόμη και όταν η εικόνα τους φθίνει μαζί με τις προσόψεις των κτιρίων της, απ’ όλους όσοι κρατάνε ζωντανές μέσα τους τις αναμνήσεις από τους δρόμους, τις μυρωδιές, τις μουσικές, τα πρόσωπα και τους νεκρούς τους. Και όσο ο Παδούρα εξακολουθεί να γράφει (για) την Αβάνα, η δική του πόλη –πραγματική και επινοημένη, φωτεινή και σκοτεινή, εξαντλημένη και απείθαρχα ζωντανή– θα εξακολουθεί να αντιστέκεται στην πιο οριστική μορφή ερήμωσης: τη λήθη.

«Θεοδώρα, Aυτοκράτειρα του Βυζαντίου»

ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΕΙΏΔΗΣ ΜΟΥΣΙΚΉ ΠΑΡΆΣΤΑΣΗ.

Η νέα ελληνική όπερα, με τη διεθνώς καταξιωμένη υψίφωνο Χριστίνα Πουλίτση, μόνο για δύο παραστάσεις στο Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας».

Θεοδώρα παραμένει μία από τις πιο πολυσυζητημένες μορφές του Βυζαντίου, μια γυναίκα γύρω από την οποία έχουν δημιουργηθεί αφηγήσεις, αντιφάσεις και διαφορετικές ιστορικές ερμηνείες. Αυτή την προσωπικότητα επιχειρεί να προσεγγίσει εκ νέου ο συνθέτης Θεόδωρος Στάθης στη νέα ελληνική όπερα «Θεοδώρα, αυτοκράτειρα του Βυζαντίου», που παρουσιάζεται στις 30 Σεπτεμβρίου και 1 Οκτωβρίου στο Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας». Πρόκειται για το τέταρτο λυρικό έργο του συνθέτη και αποτέλεσμα πολυετούς ιστορικής μελέτης. Ο δημιουργός, ο οποίος υπογράφει τόσο τη μουσική όσο και το λιμπρέτο, στρέφεται στην καταγωγή, στα νεανικά χρόνια αλλά και στην πολιτική διαδρομή της Θεοδώρας. Η αφήγηση δεν ακολουθεί απλώς τη βιογραφία της Θεοδώρας γραμμικά. Κεντρικό πρόσωπο είναι ο «Απόστολος της Ιστορίας», ένας αφηγητής που συνομιλεί με τη χορωδία και λειτουργεί ως σύνδεσμος ανάμεσα στο σήμερα και το Βυζάντιο. Μέσα από αυτό το εύρημα, η παράσταση επιστρέφει σε κομβικά γεγονότα της ζωής της αυτοκράτειρας και εξετάζει την πολιτική της παρουσία, την κοινωνική της ανέλιξη και τη θέση της μέσα σε έναν κόσμο εξουσίας που καθοριζόταν από άνδρες. Τον ομώνυμο ρόλο ερμηνεύει η υψίφωνος Χριστίνα Πουλίτση, ενώ τον Ιουστινιανό υποδύεται ο βαρύτονος Δημήτρης Τηλιακός. Στον ρόλο του Απόστολου της Ιστορίας εμφανίζεται ο τενόρος Φίλιππος Μοδινός. Τη μουσική διεύθυνση αναλαμβάνει ο Ραφαήλ Πυλαρινός και τη σκηνοθεσία ο Πάνος Αγγελόπουλος, ενώ η παραγωγή συνδυάζει την όπερα και τη θεατρική δράση με ψηφιακά σκηνικά και 3D video mapping. Τα κοστούμια υπογράφει ο Δημήτρης Ντάσσιος, ενώ την εικαστική επιμέλεια και τα γλυπτά ο Κωνσταντίνος Βαρώτσος. Συμμετέχουν η Συμφωνική Ορχήστρα Δήμου Αθηναίων και η Χορωδία Δήμου Αθηναίων υπό τη διεύθυνση του Σταύρου Μπερή.

30 Σεπτεμβρίου & 1 Οκτωβρίου, 20:30 Ολύμπια Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας», Ακαδημίας 59, 210 3642540 Τα έσοδα θα διατεθούν στον οργανισμό «Μαζί για το Παιδί» τιμώντας τα 30 χρόνια προσφοράς του.

LiFO 24.09.26

NEEΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΕΣ

Μουσική

Ο νέος-παλιός καλός Μπεκ Σήμερα που η μουσική βιομηχανία αναζητά απεγνωσμένα τους επόμενους μεγάλους σταρ, ο Αμερικανός τραγουδοποιός επιστρέφει στον μελαγχολικό του ήχο με το «Ride Lonesome». Δείχνει όμως κάθε επιστροφή στα ίδια έλλειψη έμπνευσης;

Υ INFO Το άλμπουμ του Μπεκ «Ride Lonesome» κυκλοφορεί από τη Minos-EMI.

απο τη μαρια παππα

LiFO

πάρχουν ορίτζιναλ ποπ σταρ πια; Ή μήπως έχουμε εγκλωβιστεί σε μια αέναη ανακύκλωση των ίδιων προσώπων, αναζητώντας απεγνωσμένα το επόμενο μεγάλο όνομα μέσα από τις εικόνες και τους ήχους ανθρώπων που υπήρξαν μοναδικοί στην εποχή τους; Όσο κι αν προσπαθούν οι δισκογραφικές εταιρείες να αναπαραγάγουν τη συνταγή της επιτυχίας τους, υπάρχουν καλλιτέχνες που δεν αντιγράφονται. Γιατί, για παράδειγμα, να χρειαζόμαστε μια δεύτερη Έιμι Γουάινχαουζ, και μάλιστα εν έτει 2026; (Sorry not sorry, Sienna Spiro). Δεν είναι ότι δεν υπάρχουν νέες φωνές με ταλέντο. Είναι ότι η μουσική βιομηχανία μοιάζει να ενδιαφέρεται περισσότερο να μας πουλήσει την ανάμνηση κάποιου που αγαπήσαμε παρά να ανακαλύψει κάτι που δεν έχουμε ξαναδεί, πολύ περισσότερο ξανακούσει. Δεν σκόπευα να ξεκινήσω έτσι ένα κείμενο για το καινούργιο άλμπουμ του Μπεκ, αλλά η βαθμολογία 6/10 που του έβαλε το «Pitchfork» με έβαλε σε σκέψεις, πιο πολύ για το σκεπτικό του. Σύμφωνα με την κριτική, το «Ride Lonesome» επιστρέφει σε μια γνώριμη εκδοχή του Μπεκ, αναπαράγοντας τη μελαγχολική country-folk των προηγούμενων δίσκων του χωρίς να προσθέτει πολλά καινούργια πράγματα. Έχει μια ειρωνεία το να διαβάζεις μια τέτοια κριτική σε ένα μουσικό έντυπο που, όπως και μεγάλο μέρος του αμερικανικού μουσικού Τύπου, συνέβαλε

στην ανάδειξη τεχνητών τάσεων γύρω από την εκ νέου ανακάλυψη της αμερικανικής μουσικής παράδοσης – εντάξει, όχι τόσο το «Pitchfork» όσο το «Uncut», που μας τάισε την americana με το κουτάλι. Αυτό που κάποτε αποτελούσε πεδίο εξερεύνησης, σήμερα αντιμετωπίζεται περίπου ως επανάληψη. Όταν απογειωνόταν η καριέρα του κάπου εκεί γύρω στα ’90s, ο Μπεκ ήταν για το εναλλακτικό ροκ ό,τι περίπου η Μπιορκ για την ηλεκτρονική ποπ. Ένας εντελώς weirdo καλλιτέχνης, που δεν έμοιαζε να ανήκει πουθενά και μπορούσε να κάνει σχεδόν τα πάντα. Η μουσική του ακουγόταν σαν μια μεταμοντέρνα θεωρία που είχε πάρει σάρκα και οστά μέσα σε ένα στούντιο γεμάτο παλιούς δίσκους. Folk, blues, hip-hop, ψυχεδέλεια, tropical, lo-fi θόρυβοι, funk και ξεχασμένα δείγματα από την αμερικανική μουσική ιστορία συνυπήρχαν με έναν τρόπο που στα χέρια οποιουδήποτε άλλου θα μπορούσε να καταλήξει σε ένα ακατανόητο χάος. Στα δικά του όμως αποκτούσαν νόημα. Δεν τον ενδιέφερε να αποδείξει ότι γνώριζε όλα αυτά τα είδη. Έπαιζε μαζί τους, τα αποδομούσε και τα συναρμολογούσε από την αρχή, συχνά με μια αίσθηση του χιούμορ που δεν μπορούσες να αντιληφθείς πάντα. Με έναν τρόπο, αυτό σημαίνει σπουδαίος τραγουδοποιός. Το «Loser» ήταν η ιδανική εισαγωγή σε αυτό το σύμπαν, αλλά το «Odelay» του 1996 ήταν εκείνο που έδειξε πόσο μακριά μπορούσε να φτάσει. Και ενώ θα μπορούσε άνετα να

περάσει την υπόλοιπη καριέρα του αναπαράγοντας αυτή την επιτυχημένη συνταγή, έκανε ακριβώς το αντίθετο. Με το «Mutations» άρχισε να αφήνει στην άκρη την ειρωνεία και τον ηχητικό μαξιμαλισμό, ενώ το «Sea Change» του 2002 αποκάλυψε έναν σχεδόν αγνώριστο Μπεκ, βυθισμένο στη θλίψη. Ακολούθησε το «Morning Phase» το 2014, που κινήθηκε σε ανάλογο μουσικό κλίμα και κέρδισε το Γκράμι για το άλμπουμ της χρονιάς. Το εξαιρετικό «Ride Lonesome», που κυκλοφόρησε την προηγούμενη εβδομάδα, έρχεται να συμπληρώσει αυτή την άτυπη τριλογία. Ο δίσκος έρχεται επτά χρόνια μετά το «Hyperspace», όπου δοκίμαζε τις δυνάμεις του στο vaporware και την ambient με έναν άχαρο τρόπο. Ο Μπεκ επιστρέφει στους μουσικούς που τον συνόδευαν στα «Sea Change» και «Morning Phase», π.χ. στον Nάιτζελ Γκόντριτς, και στις ενορχηστρώσεις του πατέρα του, Ντέιβιντ Κάμπελ. Οι ακουστικές κιθάρες, οι ηχητικές αναφορές στον Nικ Ντρέικ, τα έγχορδα και η ψυχεδελική αύρα της Δυτικής Ακτής συνθέτουν έναν δίσκο που μοιάζει να κοιτάζει προς τα πίσω. Μόνο που εδώ η μελαγχολία δεν αφορά αποκλειστικά το τέλος μιας σχέσης, όπως συνέβαινε στο «Sea Change». Έχει να κάνει και με το πέρασμα του χρόνου, τη μοναξιά που αποκτά διαφορετικό βάρος όσο μεγαλώνεις, τη συνειδητοποίηση ότι ορισμένα πράγματα δεν πρόκειται να επιστρέψουν. Το «Ride Lonesome» κρύβει μια ωριμότητα, τον δείχνει πιο κατασταλαγμένο ως δημιουργό, στοιχεία που δεν υπήρχαν στα δύο προηγούμενα άλμπουμ του.

αι κάπου εδώ ξαναγυρνάμε στο αρχικό ερώτημα. Πόσο πρωτότυπος χρειάζεται να είναι ένας καλλιτέχνης που επί τρεις δεκαετίες αλλάζει συνεχώς πρόσωπα; Ο Μπεκ δεν ανακάλυψε την πυρίτιδα. Η ιδιοφυΐα του βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο οικειοποιείται όσα αγαπά, μετατρέποντάς τα σε κάτι απολύτως προσωπικό. Μπορεί να μην το έκανε τόσο πετυχημένα, τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια, και κάπως η σύγχρονη μουσική να τον είχε ξεπεράσει, αλλά είχε ένα αδιαμφισβήτητο έργο πίσω του. Προσωπικά, κάπου μετά το «Guero» δεν ήθελα να ασχολούμαι μαζί του. Όχι εξαιτίας της μουσικής του per se, αλλά επειδή δεν χώνεψα ποτέ τη σχέση του με τη σαϊεντολογία, στην οποία είχε εμπλακεί ήδη λόγω του οικογενειακού του περιβάλλοντος. Το 2019, λίγο μετά τον χωρισμό του με την ηθοποιό Mαρίσα Ριμπίζι, δήλωσε ότι δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την περιβόητη οργάνωση. Βέβαια, στο παρελθόν είχε δηλώσει δημόσια ότι ήταν σαϊεντολόγος, οπότε αυτή η ξαφνική αποστασιοποίηση άφηνε αρκετά ερωτήματα αναπάντητα. Από την άλλη, ποιος νοιάζεται στ’ αλήθεια όταν εξακολουθεί να γράφει τόσο καλά τραγούδια όπως το «Failed Words» ή το ομώνυμο από το καινούργιο του άλμπουμ; Όπως παρατηρεί ο Alexis Petridis στην «Guardian», ο ήχος, η ατμόσφαιρα και η στιχουργική θεματολογία μπορεί να παραμένουν παρόμοια, όμως «το “Ride Lonesome” δεν ακούγεται ποτέ σαν μια χλωμή απομίμηση των προηγούμενων δίσκων του ή σαν μια απεγνωσμένη προσπάθεια να αναβιώσει τις παλιές του δόξες. Κι αυτό οφείλεται, πάνω απ’ όλα, στην ποιότητα των τραγουδιών του». Για να το πω κι αλλιώς, στο κάτω κάτω της γραφής, έχει σημασία από ποιον προέρχεται αυτή η επανάληψη και πώς ακούγεται, αφού έτσι κι αλλιώς θα την ακούσουμε, θέλοντας και μη;

24.09.26

THE

g ood LiF O

910

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΚΑΦΕΣ

Νέες ποικιλίες, cool gagdets, και όλα τα coffee spots που παίρνουν την αγαπημένη μας συνήθεια στα σοβαρά. KΕΙΜΕΝΑ: ΛIΝΑ ΙΝΤΖΕΓΙAΝΝΗ | ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΘΑΛΕΙΑ ΙΩΑΝΝΟΥ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΣ | ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΦΗ: ΑΤΕΛΙΕ LiFO

Ι Σ ΤΟ Ρ Ι Ε Σ

ΑΠΟ

ΤΑ

L IDL

PERSONAL

SHOPPER

ΈΧΕΙΣ

ΓΟΎΣΤΟ

LiFO 24.09.26

good LiFO ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

THE

ΑΛΗΘ Ε Ι Α Ή Μ ΥΘ Ο Σ

LiFO

ΠΌΣΑ ΞΈΡΕΙΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΆ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΦΈ ΠΟΥ ΠΊΝΕΙΣ ΚΆΘΕ ΜΈΡΑ; Ο καφές έχει τα δικά του urban legends: από το άδειο στομάχι μέχρι τον ύπνο και την περιεκτικότητα σε καφεΐνη. Κάποια ισχύουν, κάποια όχι και κάποια θέλουν λίγο περισσότερο context. Ώρα να ξεχωρίσουμε τι είναι αλήθεια και τι όχι. ΑΠΟ

ΤΗ

ΦΙΛΙΩ

ΡΑΓΚΟΥ

καφές είναι ιεροτελεστία, διάλειμμα από τη δουλειά, αφορμή για ραντεβού, παρέα στο διάβασμα και το απόλυτο άλλοθι για να βγεις από το σπίτι. Είναι, με λίγα λόγια, από εκείνες τις μικρές καθημερινές συνήθειες που κάνουμε σχεδόν μηχανικά – και παρ’ όλα αυτά έχουμε άποψη για τα πάντα γύρω από αυτές. Κάπου ανάμεσα στις συμβουλές της μαμάς, τα coffee hacks του TikTok και όσα έχουμε ακούσει από φίλους, έχουμε μαζέψει ένα σωρό πληροφορίες για τον καφέ: «Μην πίνεις με άδειο στομάχι», «ποτέ καφές μετά τις έξι», «ο decaf δεν έχει καθόλου καφεΐνη» και άλλα πολλά. Πόσα από αυτά, όμως, ισχύουν πραγματικά; Προτού φτάσουμε στο σημείο να χρειαζόμαστε manual για να παραγγείλουμε έναν εσπρέσο, ας δούμε τι ισχύει πραγματικά για την πιο αγαπημένη μας καθημερινή συνήθεια.

24.09.26

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Ο ΚΑΦΈΣ ΣΕ ΞΥΠΝΆΕΙ ΤΟ ΠΡΩΊ

«ΠΟΤΈ ΚΑΦΈ ΜΕ ΆΔΕΙΟ ΣΤΟΜΆΧΙ»

Ο καφές δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα, μπλοκάροντας προσωρινά την αδενοσίνη, μια ουσία που συμβάλλει στο αίσθημα της υπνηλίας. Αποτέλεσμα: νιώθεις πιο alert και έτοιμος να αδράξεις τη μέρα. Βέβαια, αν κοιμήθηκες τρεις ώρες επειδή έκανες binge-watching μέχρι τις 3 το πρωί, ο καφές δεν θα κάνει μαγικά. Μπορεί να σε βοηθήσει να σταθείς όρθιος, αλλά δεν αντικαθιστά τον ύπνο. Sorry.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, ο καφές με άδειο στομάχι δεν αποτελεί από μόνος του πρόβλημα. Μπορεί, ωστόσο, να προκαλέσει ενόχληση, καούρα ή γαστρεντερικά συμπτώματα, ειδικά αν υπάρχει ήδη ευαισθησία ή παλινδρόμηση. Αν κάθε φορά που πίνεις καφέ προτού φας νιώθεις το στομάχι σου να διαμαρτύρεται, δοκίμασε να τον συνοδεύσεις με κάποιο σνακ. Δεν χρειάζεται να ακολουθείς έναν καθολικό κανόνα, απλά να ακούς το σώμα σου και να παρατηρείς τι λειτουργεί για σένα.

Και ναι και όχι

Ωστόσο, αν το πρωινό σου mood εξαρτάται απόλυτα από τον πρώτο εσπρέσο, έχουμε νέα: ο οργανισμός σου ξέρει να ξυπνάει και χωρίς αυτόν. Ο καφές μπορεί να ενισχύσει την εγρήγορση, αλλά δεν είναι το κουμπί on/off του εγκεφάλου σου. Το φυσικό φως, ένας καλός ύπνος, λίγη κίνηση και ένα σωστό πρωινό μπορούν επίσης να σε βοηθήσουν να πάρεις μπρος.

Αλήθεια

Ο DECAF ΔΕΝ ΈΧΕΙ ΚΑΘΌΛΟΥ ΚΑΦΕΐΝΗ Μύθος

Παραγγέλνεις decaf στις 8 το βράδυ επειδή «δεν θέλεις άλλη καφεΐνη»; Fair enough. Αλλά υπάρχει ένα μικρό plot twist: ο ντεκαφεϊνέ δεν είναι εντελώς απαλλαγμένος από καφεΐνη. Η διαδικασία αφαιρεί το μεγαλύτερο μέρος της, όχι απαραίτητα όλη την ουσία. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να τον φοβάσαι. Συνήθως περιέχει πολύ μικρότερη ποσότητα καφεΐνης από τον κανονικό καφέ. Αν, όμως, είσαι εξαιρετικά ευαίσθητος στην καφεΐνη, καλό είναι να γνωρίζεις ότι το «decaf» δεν σημαίνει πάντα «μηδέν».

Αλήθεια, αλλά όχι για όλους

Είναι 18:30, έχεις ακόμα δουλειά και σκέφτεσαι να πιεις έναν εσπρέσο για να βγει η μέρα. Μόνο που το βράδυ, όταν θα ξαπλώσεις, μπορεί να αναρωτιέσαι γιατί, αντί να κοιμάσαι, κάνεις mental replay μια συζήτηση που είχες το 2019. Μάθε, λοιπόν, ότι η καφεΐνη μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο για αρκετές ώρες. Το πόσο εξαρτάται από την ποσότητα, την ώρα και την ευαισθησία σου. Δεν υπάρχει μία ώρα απαγόρευσης για όλους. Αν όμως δυσκολεύεσαι να κοιμηθείς, δοκίμασε να μεταφέρεις τον τελευταίο καφέ της ημέρας νωρίτερα.

ΌΣΟ ΠΙΟ ΠΙΚΡΌΣ ΕΊΝΑΙ Ο ΚΑΦΈΣ, ΤΌΣΟ ΠΕΡΙΣΣΌΤΕΡΗ ΚΑΦΕΐΝΗ ΈΧΕΙ Μύθος

Η γεύση επηρεάζεται από την ποικιλία του καφέ, το καβούρδισμα και τον τρόπο εκχύλισης, ενώ η ποσότητα καφεΐνης εξαρτάται και από το πόσος καφές χρησιμοποιείται και πώς φτιάχνεται. Το σκούρο καβούρδισμα δίνει πιο έντονη, συχνά πικρή γεύση, αλλά δεν σημαίνει ότι ο καφές έχει περισσότερη καφεΐνη. Οπότε το μέγεθος του caffeine boost που θα πάρεις εξαρτάται βασικά από την ποικιλία, την ποσότητα και τον τρόπο παρασκευής.

good LiFO

Έχεις βγει, έχεις πιει λίγο παραπάνω και κάποιος στην παρέα προτείνει το κλασικό «πιες έναν καφέ να συνέλθεις». Spoiler: δεν λειτουργεί έτσι. Η καφεΐνη μπορεί να σε κάνει να νιώσεις πιο ξύπνιος, αλλά δεν μειώνει τη συγκέντρωση αλκοόλ στο αίμα ούτε επιταχύνει την αποβολή του από τον οργανισμό.

Ο ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΌΣ ΚΑΦΈΣ ΜΠΟΡΕΊ ΝΑ ΣΟΥ ΧΑΛΆΣΕΙ ΤΟΝ ΎΠΝΟ

THE

Ο ΚΑΦΈΣ ΔΕΝ ΣΕ ΞΕΜΕΘΆΕΙ

Εξαρτάται

LiFO 24.09.26

good LiFO THE

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ 38

LiFO

Ο ΠΛ Α Ν Η Τ Η Σ ΤΟ Υ Κ Α Φ Ε Ο ΠΡΏΤΟΣ ΚΑΦΈΣ ΤΗΣ ΗΜΈΡΑΣ: ΠΌΣΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΆ ΤΟΝ ΑΠΟΛΑΜΒΆΝΟΥΜΕ;

Από τους takeaway masters σε όσους ανακάλυψαν ξανά τον ελληνικό στο σπίτι και εκείνους που συλλέγουν κάψουλες, υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι που οδηγούν στην ίδια απόλαυση: την πρώτη γουλιά καφέ της ημέρας. ΑΠΟ

ΤΗN

ΙΩAΝΝΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟYΛΟΥ

ε κάποιο φανταστικό animation, ο άνθρωπος που πίνει την πρώτη γουλιά καφέ της ημέρας αρχίζει να μεταμορφώνεται – κάτι σαν τη Σέιλορ Μουν ή σαν τα Πόκεμον που γίνονται η πιο εξελιγμένη εκδοχή του εαυτού τους. Για όσους πίνουν καφέ καθημερινά, η πρώτη γουλιά της ημέρας πράγματι έχει σχεδόν μαγικές ιδιότητες και είναι σαν μια τσουλήθρα που οδηγεί από τον ύπνο στους έντονους ρυθμούς της μέρας. Θωρακίζει, ξυπνά, προετοιμάζει και φτιάχνει τη διάθεση. Ωστόσο, ενώ το effect είναι το ίδιο, υπάρχουν πολλοί τρόποι να φτάσεις στον ίδιο προορισμό. Ο πρώτος καφές της ημέρας είναι σίγουρα μια ιεροτελεστία, αλλά αυτή μπορεί να εκτελείται πολύ διαφορετικά για τον καθένα, αν και με την ίδια ευλάβεια. Από τους takeaway masters σε όσους ανακάλυψαν ξανά τον ελληνικό στο σπίτι και εκείνους που συλλέγουν κάψουλες, ας δούμε πώς απολαμβάνουν τον πρώτο καφέ της ημέρας πέντε ενδεικτικές κατηγορίες coffee lovers.

24.09.26

Ο L’OR ξεκινά από εκεί που ξέρει καλύτερα –από τον espresso– και οδηγεί τη σύγχρονη κουλτούρα του καφέ εκεί που βρίσκεται σήμερα: παντού.

Όταν ο καφές γίνεται στιγμή, εμπειρία, τρόπος ζωής

Ο καφές δεν είναι πια απλώς η πρώτη μας συνήθεια το πρωί, είναι coffee rituals, μικρές απολαύσεις, νέες γεύσεις, διαφορετικές περιστάσεις. Είναι μέρος του τρόπου που ζούμε. Άλλος ξεκινά τη μέρα του με έναν espresso στο σπίτι, άλλος ψάχνει το επόμενο coffee spot στην πόλη, άλλος θέλει ένα καλό blend για το γραφείο και κάποιος άλλος, στις διακοπές του, θεωρεί αυτονόητο ότι θα βρει έναν πραγματικά καλό καφέ και στο δωμάτιο του ξενοδοχείου. Κι όσο περισσότερο τον ζούμε έτσι, τόσο περισσότερο γίνεται κομμάτι της καθημερινότητάς μας· έχει να κάνει με τις γεύσεις που ανακαλύπτουμε, τα rituals που δημιουργούμε, τους ανθρώπους με τους οποίους μοιραζόμαστε έναν καφέ, αλλά και με την περιέργειά μας να δοκιμάζουμε κάτι διαφορετικό. Γιατί όταν ο καφές γίνεται εμπειρία, η ποιότητα έχει σημασία. Και στον L’OR αυτή η εμπειρία ξεκινά από εκεί που έχει χτίσει τη μεγαλύτερη τεχνογνωσία του: από τον espresso. Είναι μια σχέση με βαθιές ρίζες στη γαλλική κουλτούρα, που ξεκινά το 1992 από τη Γαλλία και χτίζει από το 2017 τη δική του διαδρομή στην ελληνική αγορά, φέρνοντας στο φλιτζάνι μας premium blends και μεγάλη ποικιλία από κάψουλες και γευστικά προφίλ. Αυτή ακριβώς η γνώση βρίσκεται στον πυρήνα του brand, όχι όμως για να το κρατά σταθερό αλλά για να του επιτρέπει να εξελίσσεται. Γιατί η κουλτούρα του καφέ δεν μένει ποτέ ίδια. Ούτε και ο L’OR, που δεν περιορίζεται σε μία μόνο μορφή καφέ. Εξελίσσεται, διευρύνει το portfolio του και συστήνεται μέσα από διαφορετικές εμπειρίες καφέ. Συγκεκριμένα, από τον Μάρτιο του 2026, έχει περάσει και στην κατηγορία του στιγμιαίου, με ένα πλούσιο χαρτοφυλάκιο προϊόντων και τον espresso ως hero κωδικό, μεταφέροντας την τεχνογνωσία του L’OR σε ένα διαφορετικό coffee ritual. Παράλληλα, στην κατηγορία της κάψουλας, συνεχίζει να ανοίγει τον δρόμο με διαφορετικές γεύσεις, blends και formats, προκειμένου να απαντά σε κάθε καταναλωτική ανάγκη και προτίμηση. Κάπως έτσι ο L’OR βγαίνει από το σπίτι και συναντά τη σύγχρονη κουλτούρα του καφέ στον φυσικό της χώρο: σε cafés, ξενοδοχεία, χώρους φιλοξενίας. Με τρία επαγγελματικά χαρμάνια κόκκων espresso για την εστίαση και τις L’OR Professional Mini, που δέχονται κάψουλες συμβατές με μηχανές καφέ NESPRESSO® Οriginal* για τα δωμάτια ξενοδοχείων, η premium εμπειρία γίνεται μέρος ακόμη περισσότερων στιγμών. Γιατί τελικά αυτό αναζητάμε από τον καφέ: να ταιριάζει στη στιγμή μας. Και με την εμπειρία του espresso, την περιέργεια για το καινούργιο και μια ματιά στα coffee rituals του αύριο, ο L’OR δεν ακολουθεί απλώς την κουλτούρα του καφέ – γίνεται μέρος της επόμενης σελίδας της. Pleasure is… L’OR. www.lorespresso.gr

lor-espresso-greece

lorespresso_greece

L’OR Espresso

* Εμπορικό σήμα ιδιοκτησίας τρίτου, που δεν συνδέεται με τη JACOBS DOUWE EGBERTS

LiFO 24.09.26

good LiFO THE

Ο ΠΛ Α Ν Η Τ Η Σ ΤΟ Υ Κ Α Φ Ε

Οι συλλέκτες της κάψουλας Γι’ αυτούς, ο πρώτος καφές της ημέρας πίνεται απαραιτήτως στο σπίτι, στην υπερ-αγαπημένη τους, πολύτιμη μηχανή εσπρέσο, με μια από τις πολύχρωμες κάψουλες που έχουν αποθηκευμένες σε ένα διάφανο βαζάκι. Μάλιστα, αγοράζουν τις αντίστοιχες κάψουλες και στο γραφείο, τις ανταλλάζουν με άλλους σαν κάρτες, δοκιμάζουν διαφορετικές εταιρείες, γεύσεις και στυλ. Τις καθημερινές παίζουν με εσπρεσάκι – το Σαββατοκύριακο μπορεί να το αλλάξουν σε καπουτσίνο, θαυμάζοντας το αφρόγαλα που έφτιαξαν και είναι «σαν επαγγελματικό».

Αυτοί που ανακάλυψαν ξανά τον ελληνικό Ο ελληνικός είναι συνήθως ένας καφές από τον οποίο είτε δεν έφυγες ποτέ είτε τον ανακάλυψες ξανά μετά από χρόνια και πλέον τον υποστηρίζεις με πάθος. Έχει έναν ρομαντισμό, μια νοσταλγία και αυτήν τη μυρωδιά που δεν γίνεται να την μπερδέψεις με καμία άλλη, που σχεδόν σε ξυπνάει προτού καν πιεις την πρώτη γουλιά. Αυτός που πίνει αδιαπραγμάτευτα ελληνικό βάζει το ξυπνητήρι νωρίτερα για να χαζέψει τις φουσκάλες και να τον απολαύσει με την ησυχία του.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Οι takeaway masters

LiFO

Δεν είναι ότι δεν φτιάχνουν ποτέ καφέ στο σπίτι, απλώς ο καφές στο χέρι είναι το χόμπι τους. Είναι εκείνοι που συνήθως βάζουν το ξυπνητήρι τελευταία στιγμή (δηλαδή μισή ώρα προτού φύγουν από το σπίτι), κάνουν τα πάντα σε fast forward και ανυπομονούν για τη στιγμή που θα δουν τη γνώριμη ταμπέλα του café το οποίο προτιμούν τελευταία. Δεν είναι μόνο ο ίδιος ο καφές – γι’ αυτούς η τελετουργία περιλαμβάνει και μια δόση socializing. H «καλημέρα» με το προσωπικό που τους έχει πλέον μάθει, ένα αστείο, ένα σχόλιο για την επικαιρότητα και, ως επιστέγασμα, η πρώτη απολαυστική γουλιά καφέ. Οι takeaway masters, ωστόσο, είναι αρκετά ευέλικτοι – ανά περιόδους αλλάζουν coffee spots και πρωινές παρέες (αν και συνήθως επιστρέφουν πάντα στον τόπο του πρώτου εγκλήματος).

Οι «καφές φίλτρου + αγαπημένη κούπα» Θα τους βρεις να εναλλάσσονται στο κουζινάκι του γραφείου. Στην πραγματικότητα παραμονεύουν με βάρδιες πότε θα τελειώσει ο προηγούμενος για να φτιάξουν τον γαλλικό τους στην πυκνότητα που θέλουν, αλλά αρκετά συχνά παίζουν και ομαδικά – «έφτιαξα καφέ, βάλτε όσοι θέλετε». Οι ορκισμένοι φαν του καφέ φίλτρου δεν βρίσκουν απόλαυση μόνο στην πρώτη καυτή, αρωματική γουλιά που θα περάσει από τον ουρανίσκο τους, αλλά και στη ζεστή κούπα που κρατούν στα χέρια τους. Είτε στο γραφείο είτε στο σπίτι, έχουν μια αγαπημένη (κεραμική, με σλόγκαν ή σχέδιο) κούπα για την οποία πιστεύουν ενδόμυχα ότι δίνει στον καφέ ακόμα καλύτερη γεύση.

Οι «ό,τι είναι τάση τώρα» Δεν κρίνουμε, μπορεί πράγματι να αρέσει ξαφνικά και σε τόσο πολλούς ανθρώπους ταυτόχρονα το matcha latte. Αρκετά συχνά, όμως, τυχαίνει να είναι οι ίδιοι που καταναλώνουν pumpkin spice latte κάθε Χριστούγεννα ή δοκιμάζουν πρώτοι το νέο διαθέσιμο φυτικό γάλα ή σιρόπι φιστίκι που έφερε το café όπου συχνάζουν. Γι’ αυτούς ο καφές δεν είναι τόσο ζήτημα αναγκαιότητας αλλά λειτουργεί περισσότερο ως πρωινό σνακ ή έδεσμα – πειραματίζονται με κάψουλες και γάλατα στο σπίτι, φτιάχνοντας ένα ρόφημα άλλοτε μοβ, άλλοτε ροζ ή πράσινο, όπου ο καφές δεν είναι πρωταγωνιστής αλλά ένα από τα συστατικά. Εννοείται ότι αυτοί οι καφέδες μπαίνουν απαραιτήτως σε μεγάλο γυάλινο παγούρι με ασορτί χρωματιστό καλαμάκι. Γευστικό και όμορφο, δύο σε ένα!

24.09.26

LiFO 24.09.26

BAKEHOUSE EST.1999

Ένα σύγχρονο bakehouse με ψυχή αυθεντικού μπουγατσατζίδικου.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

THE

good LiFO

Crème Royale

LiFO

στον γαστρονομικό χάρτη της αθήνας, το Creme Royale έχει καταφέρει από το 1999 να επαναπροσδιορίσει την έννοια του σύγχρονου bakehouse, παντρεύοντας την αστική κουλτούρα με την απόλυτη προσήλωση στην παράδοση και την ποιότητα. Η εμπειρία εδώ ξεκινά από το πιο απαιτητικό κομμάτι της ημέρας: τον καφέ. Το Creme Royale παίρνει το dynamic ritual του πρωινού πολύ σοβαρά, σερβίροντας έναν κορυφαίο Speciality Espresso 100% Arabica από την παγκοσμίου φήμης φάρμα Ipanema. Με πλούσιο σώμα, ισορροπημένη οξύτητα και ντελικάτα αρώματα, αποτελεί το απόλυτο pairing για τις χειροποίητες δημιουργίες του. Η μεγάλη πρωταγωνίστρια, βέβαια, παραμένει η αυθεντική μπουγάτσα με χειροποίητο αεροφύλλο που ανοίγεται παραδοσιακά στο χέρι. Η εκδοχή της κρέμας αποτελεί γευστική αποκάλυψη, καθώς παρασκευάζεται με αγνό, φρέσκο γάλα από την Ιερά Μονή Μακαριωτίσσης, φυσική βανίλια και κουρκουμά, που της χαρίζει ένα βαθύ χρυσαφένιο χρώμα. Δίπλα της, η μπουγάτσα τυρί, με ένα πλούσιο πάντρεμα από φέτα και ανθότυρο, επαναφέρει τη μνήμη της αυθεντικής ελληνικής γεύσης. Η βιτρίνα αυτού του ιδιαίτερου φουρνάρικου κρύβει καθημερινά conceptual γευστικούς θησαυρούς. Από τη μοσχομυριστή πολίτικη κουρού και την οχτάσπορη τυρόπιτα με ανθότυρο μέχρι τη χειροποίητη σπανακόπιτα με ολόφρεσκο σπανάκι, πράσο και φέτα, κάθε επιλογή δικαιώνει τη φήμη του. Καθώς η μέρα προχωρά, το μενού περνά σε street food ρυθμούς. Η πληθωρική στριφτή πίτα με κιμά από εκλεκτό μοσχάρι και χοιρινό, συνδυασμένη με γλυκά σοταρισμένο κρεμμυδάκι, επαναπροσδιορίζει το bakery lunch. Παράλληλα, τα πληθωρικά πεϊνιρλί –με επιλογές ανάμεσα σε κασέρι, μπέικον, πεπερόνι, κιμά ή κοτόπουλο πανέ, σε συνδυασμό με σος μουστάρδας– κλείνουν ιδανικά μια low-profile αλλά high-end γευστική εμπειρία. Στο Creme Royale, η τέχνη του σύγχρονου φουρνάρικου συναντά το modern living, αποδεικνύοντας ότι η αυθεντικότητα είναι η πιο σύγχρονη τάση της πόλης. Αθηνάς 37, Μοναστηράκι 210 3211370 / Θεσσαλονίκης 149, Πετράλωνα 210 3411102 / Σιβιτανίδου 39, Καλλιθέα 210 9592600 Social: cremeroyale_gr

24.09.26

Brunch, καφές και ολόφρεσκο βιολογικό ψωμί για να πάρεις μαζί σου.

good LiFO

28ης Οκτωβρίου & Γράμμου 4, Παλαιό Ψυχικό 210 6715096 / Ιοφώντος 31, Ιλίσια 210 7258533 Instagram: lepainquotidiengreece

THE

tο le pain quotidien άνοιξε πριν από λίγο καιρό το νέο του κατάστημα στο Παλαιό Ψυχικό και έχει ήδη γίνει μέρος της γειτονιάς. Στη συμβολή 28ης Οκτωβρίου και Γράμμου 4, σε ένα σημείο που είναι πέρασμα και πάνω σε έναν δρόμο που συνδέει την πλευρά του Γαλατσίου με την Κηφισίας, από το πρωί συναντάς διαφορετικό κόσμο: κατοίκους της περιοχής, γονείς με παιδιά, ανθρώπους που σταματούν για καφέ ή παίρνουν κάτι μαζί τους προτού συνεχίσουν τη μέρα τους. Και εδώ, το βιολογικό ψωμί είναι η βάση. Καρβέλια που ψήνονται καθημερινά τοποθετούνται στα ράφια προσφέροντας επιλογές για όλα τα γούστα. Από ένα λευκό ή σταρένιο μέχρι glutenfree εκδοχές. Η χαρακτηριστική γαλλική μπαγκέτα παραμένει εμβληματικός κωδικός για το Le Pain Quotidien και γίνεται βάση για αρκετές από τις προτάσεις του. Στο μενού θα βρεις wraps, μπριός, διαφορετικά σάντουιτς και κουλούρι Θεσσαλονίκης κλασικό και πολύσπορο για ένα γρήγορο lunch ή κάτι που μπορείς εύκολα να πάρεις μαζί σου, και φυσικά πιάτα brunch, όπως το επικό croque madame. Οι οργανικές πρώτες ύλες, τα βιολογικά αυγά και οι συνταγές με αγνά υλικά είναι αδιαπραγμάτευτες αρχές και σε αυτές συμπεριλαμβάνεται ο καφές, ένα premium βιολογικό blend που μπορείς να απολαύσεις στο χέρι ή με την ησυχία σου καθώς τρως το πλούσιο brunch του Le Pain Quotidien. Στη βιτρίνα του θα βρεις επίσης μια σειρά από δημιουργίες που συνοδεύουν τον καφέ σου, όπως η vegan μηλόπιτα, το banoffe και η fresh fruit tartlet, ενώ δεν λείπει μια sugar-free selection με προτάσεις όπως banana bread, μπάρες και προφιτερόλ. Στο εσωτερικό του Le Pain Quotidien υπάρχει ένα στοιχείο που συνοψίζει ολόκληρη τη φιλοσοφία του: το μεγάλο ξύλινο τραπέζι για να κάθονται οι παρέες. Όταν ο Alain Coumont άνοιξε το πρώτο κατάστημα στις Βρυξέλλες το 1990, η ιδέα του ήταν οι άνθρωποι να κάθονται μαζί γύρω από ένα τραπέζι και να μοιράζονται ψωμί αλειμμένο με βούτυρο. Πάνω από τρεις δεκαετίες μετά, αυτή η εικόνα παραμένει κομμάτι της ταυτότητας του Le Pain Quotidien, που το όνομά του μάς θυμίζει πόσο σημαντικό είναι το καθημερινό ψωμί.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Le Pain Quotidien

LiFO 24.09.26

good LiFO THE

Νεραντζιά

Ανανεωμένη και πάντα ζεστή και οικεία, σερβίρει από πρωινό καφέ μέχρι βραδινά κοκτέιλ.

αν περάσεις από τη νεραντζιά, θα τη βρεις αγνώριστη. Κι όμως, το μόνο που συνέβη είναι ότι έφυγε ένας τοίχος – αυτός που βρισκόταν πίσω από το μπαρ και χώριζε το μαγαζί στα δυο, κάτι που δεν ένιωθες ότι σε ενοχλούσε, μέχρι τώρα που ο χώρος μεγάλωσε, απλώθηκε και φάνηκε ότι αυτό το χώρισμα έπρεπε να φύγει. Το μπαρ της Νεραντζιάς έγινε ακόμα πιο έντονα σημείο αναφοράς για τον χώρο, αφού πλέον βρίσκεται στο κέντρο του και όλα περιστρέφονται γύρω από αυτό. Οι καφέδες –ένα specialty blend που χρόνια τώρα ξεχωρίζει ακόμα και για τα γούστα των απαιτητικών– ξεκινούν από νωρίς το πρωί. Αν έχεις χρόνο για ένα γρήγορο εσπρεσάκι καθώς κατηφορίζεις τη Ζαν Μορεάς στον δρόμο για τη δουλειά, αξίζει να κάνεις στάση και να πάρεις λίγο vibe από αυτό το αθηναϊκό μπιστρό και μια «καλημέρα» από την πάντα χαμογελαστή ομάδα. Στα τραπέζια θα δεις να καταφθάνουν από νωρίς παρέες για brunch, μια συνήθεια που εδώ πλέον είναι κλασική αξία και περιλαμβάνει πιάτα λίγα αλλά όλα προσεγμένα και με μικρές λεπτομέρειες νοστιμιάς – στα must το ανοιχτό σάντουιτς με αυγά τηγανητά, μπέικον και γραβιέρα και η μπουγάτσα με τραγανό φύλλο και αρωματική κρέμα. Όσοι βέβαια ξέρουν αυτό το στέκι θα επιστρέψουν σίγουρα για το μπέργκερ του –με μοσχάρι ή κοτόπουλο– αλλά και για όλα εκείνα τα πιάτα που απολαμβάνεις μαζί με ένα ποτήρι κρασί, από σαλάτες μέχρι chicken drumsticks ή φιλέτο ψαριού. Το βράδυ, τα κοκτέιλ μαζί με επιλογές bar food έρχονται να συμπληρώσουν την ατμόσφαιρα μιας σύγχρονης παμπ που ξέρει να προσφέρει καφέ, φαγητό και ποτό σε ένα cozy περιβάλλον.

Ζαν Μορεάς 6, Κουκάκι 210 9243025 Instagram: neratzia.gr

Το Δέντρο του Καφέ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Ένα καφεκοπτείο που τιμά την ταυτότητά του.

LiFO

μπαίνοντας στο δέντρο του καφέ, το γευστικό ταξίδι ξεκινά με μια απλή ερώτηση: «Τι καφέ θα δοκιμάσω σήμερα;». Με μια συλλογή που ξεπερνά τις 20 επιλογές σε εσπρέσo και φίλτρου, καθώς και exclusive μονοποικιλιακούς περιορισμένης παραγωγής που ανανεώνονται διαρκώς, η καθημερινή σου συνήθεια μετατρέπεται σε εμπειρία εξερεύνησης. Αφέσου στις προτάσεις μας και ανακάλυψε τον επόμενο αγαπημένο σου καφέ, προτού εξαντληθεί. Από το 2013, το Δέντρο του Καφέ αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς για τους λάτρεις του καλού καφέ. Τα τελευταία δύο χρόνια, με τον Γιάννη Χαλκιά στο τιμόνι, το καφεκοπτείο έχει περάσει σε μια νέα, δυναμική φάση, διατηρώντας όμως ανέπαφη την αρχική του φιλοσοφία: ό,τι βλέπεις στα ράφια, μπορείς να το δοκιμάσεις και στο φλιτζάνι σου. Η εμπειρία απογειώνεται με τα micro-lots, σπάνιους καφέδες περιορισμένης παραγωγής από χώρες όπως η Αιθιοπία, η Νικαράγουα, το Μεξικό, η Ουγκάντα και ο Παναμάς. Με τέτοιες exclusive επιλογές να εναλλάσσονται συνεχώς στη μηχανή, κάθε εσπρέσο μετατρέπεται σε μια μοναδική γευσιγνωσία. Η αφθονία επιλογών αποκτά αξία μόνο όταν συνδυάζεται με την κατάλληλη καθοδήγηση. Καθώς κάθε roasting προφίλ φέρνει μοναδικά χαρακτηριστικά στο φλιτζάνι σου, η ομάδα μας στο Δέντρο του Καφέ λειτουργεί ως ο προσωπικός σου σύμβουλος. Ξέχνα τις περίπλοκες ορολογίες του specialty coffee· απλώς πες μας τι γεύσεις προτιμάς κι εμείς θα αναλάβουμε να βρούμε τον καφέ που σου ταιριάζει απόλυτα. Στο Δέντρο του Καφέ, η κληρονομιά του κλασικού καφεκοπτείου συναντά το σήμερα. Η παράδοση τιμάται με 10 εκλεκτά χαρμάνια ελληνικού καφέ, ενώ τα ράφια μας κοσμούν premium τσάγια, αρωματικά βότανα και ποιοτικές σοκολάτες. Η γευστική εμπειρία συμπληρώνεται περιοδικά με γκουρμέ προσθήκες, όπως τα βελγικά τρουφάκια που αναμένονται από τον Οκτώβριο, καθώς και οι χειροποίητες μπάρες δημητριακών. Μια ιδανική επιλογή για να δημιουργήσεις το δικό σου γευστικό pairing με τον εσπρέσo σου, είτε στο μπαρ είτε στον χώρο σου.

Χαριλάου Τρικούπη 89 215 5503754 Social: todentrotoukafeathens

24.09.26

COFFEE ROASTING CO. Η συνεχής αναζήτηση στην υπόθεση καφέ αποτυπώνεται στο καθημερινό σου φλιτζάνι.

THE

good LiFO

sapidcoffee.gr Sapid the Shop: 25ης Μαρτίου 113, Πετρούπολη 210 5022885 Instagram: sapid_theshop

ο καφές είναι μια υπόθεση που θέλει πάθος. Δεν γίνεται να ψαχτείς, να αναζητήσεις, να μάθεις και να εξελίξεις όσα ξέρεις, αν δεν έχεις μέσα σου μια έντονη αγάπη για οδηγό. Αυτό είναι που κινεί τον Αντώνη Καργιώτη, τον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από τη Sapid Coffee Roasting Co. Η εταιρεία ξεκίνησε το 2014, αλλά είχαν προηγηθεί ταξίδια και περιηγήσεις σε χώρες παραγωγής καφέ και σε φάρμες που το προϊόν τους αξίζει να παρουσιαστεί. Όλη αυτή η φροντίδα και η προσωπική επιλογή είναι που χαρακτηρίζει τους καφέδες της Sapid. Blends, μονοποικιλίες και single origin δημιουργούν μια συλλογή που σε ταξιδεύει από την Κένυα μέχρι τη Βραζιλία και από τη Νικαράγουα μέχρι την Ουγκάντα, την Ονδούρα ή την Κολομβία. Όσοι γνωρίζουν έστω και λίγο το ταξίδι του καφέ, ξέρουν ότι η καλή επιλογή κόκκων δεν είναι αρκετή. Εκείνο που απογειώνει μια ποικιλία είναι το σωστό καβούρδισμα, κι αυτή είναι μια τέχνη που ο Αντώνης και η ομάδα του γνωρίζουν πολύ καλά. Το αποτέλεσμα είναι μια σειρά από καφέδες που διατηρούν καθένας το γευστικό του προφίλ και τους βρίσκεις σε πολλά μαγαζιά της πόλης ή μπορείς να τους απολαύσεις στο σπίτι αγοράζοντας από το eshop της εταιρείας. Απ’ την άλλη, μπορείς απλώς να πας στο Sapid the Shop, το coffee shop της Πετρούπολης που φτιάχτηκε για να συνδέσει τον καθημερινό μας εσπρέσο με την ιστορία του roastery. Θα βρεις προτάσεις για να δοκιμάζεις συνεχώς κάτι διαφορετικό και φυσικά μια ομάδα που θα σε κατευθύνει κατάλληλα. Εδώ έχει γίνει και μια πολύ σοβαρή δουλειά στο κομμάτι brunch, με πάρα πολύ νόστιμα πιάτα που συνοδεύουν τον καφέ σου, αλλά και ένα comfort μενού για όλη τη μέρα, που συνοδεύει εκείνο το κρασάκι μετά τη δουλειά. Τελευταίο αφήνω το κομμάτι του σχεδιασμού του χώρου, όχι γιατί είναι λιγότερο σημαντικό – το αντίθετο. Γιατί αυτό το στέκι είναι από τα πιο ωραία σε αυτήν τη γειτονιά και κάνει τον καθημερινό καφέ ευχαρίστηση, όπως του αξίζει.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Sapid

LiFO 24.09.26

good LiFO THE

June Coffee Roasters Το ελληνικό specialty brand που βρίσκεται πλέον παντού.

αν παρατηρήσεις τι γράφει η σακούλα δίπλα στον μύλο όταν παραγγέλνεις καφέ, είναι πολύ πιθανό να δεις το όνομα June Coffee Roasters. Το ελληνικό roastery έχει αποκτήσει έντονη παρουσία στην αθηναϊκή σκηνή του specialty coffee, φτάνοντας σε όλο και περισσότερα cafés και δημιουργώντας ένα brand που αναγνωρίζεται προτού ακόμη δοκιμάσεις τον καφέ του, ενώ ήδη από την προηγούμενη χρονιά έχει αρχίσει να εμφανίζεται σε Θεσσαλονίκη, Πάτρα και άλλες πόλεις. Στον πυρήνα της φιλοσοφίας του παραμένουν οι single origin καφέδες, με διαφορετικές προελεύσεις και γευστικά προφίλ, και ένα roasting που αναζητά καθαρότητα, ισορροπία και γλυκύτητα στο φλιτζάνι. Το επόμενο βήμα αυτής της αναζήτησης αποτυπώνεται στο 0.1 Project, μια ξεχωριστή σειρά αφιερωμένη στον πειραματισμό. Πρόκειται για περιορισμένα micro-lots που αλλάζουν διαρκώς και δίνουν στην ομάδα τη δυνατότητα να δουλέψει με σπάνιες ποικιλίες, πειραματικές μεθόδους επεξεργασίας και διαφορετικές προσεγγίσεις στο roasting. Κάθε μήνα κυκλοφορούν τρεις νέοι καφέδες, σε περιορισμένες ποσότητες, δημιουργώντας ουσιαστικά ένα πεδίο όπου η June μπορεί να εξερευνά τι άλλο μπορεί να δώσει ο specialty coffee. Πέρα από αυτή την πλευρά, που απευθύνεται φυσικά σε όσους έχουν ήδη μπει αρκετά βαθιά στον κόσμο του καφέ και αναζητούν συνεχώς νέες γεύσεις και προελεύσεις, η μεγάλη παρουσία της June σε coffee shops έχει κάνει το brand γνώριμο σε όλους όσοι ξεκινάνε –και τελειώνουν ίσως– τη μέρα τους με έναν καλό εσπρέσο που ξεχωρίζει από την πρώτη γουλιά. Η June θα δώσει και φέτος το «παρών» στο Athens Coffee Festival, όπου ο κόσμος του καφέ συναντιέται για τρεις ημέρες στην Τεχνόπολη. Είναι μια καλή ευκαιρία να δοκιμάσεις διαφορετικούς καφέδες, να γνωρίσεις από κοντά την ομάδα και να καταλάβεις προς τα πού κινείται ένα ελληνικό roastery που μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα έχει καταφέρει να βρίσκεται σε τόσο πολλά φλιτζάνια.

Ορχομενού 14, Περιστέρι 212 1212762 www. junecoffeeroasters. com

House of Coffee

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Στην Ηλιούπολη ο καλός καφές ξεκινά από τις 5 το πρωί.

LiFO

στις 5 το πρωί, όταν οι περισσότεροι στην ηλιούπολη κοιμούνται ακόμη, το House of Coffee ετοιμάζεται για τους πρώτους καφέδες της ημέρας. Αυτή η λεπτομέρεια λέει αρκετά για ένα μαγαζί που βρίσκεται στην περιοχή εδώ και 16 χρόνια και έχει συνδεθεί με την καθημερινότητα των ανθρώπων της. Οι πολύ πρωινοί πελάτες, εκείνοι που περνούν σταθερά πριν από τη δουλειά, δίνουν ραντεβού εδώ, ενώ αργότερα θα δεις παρέες να κάθονται στα τραπεζάκια της πλατείας αλλά και οικογένειες που αφήνουν τα παιδιά να παίξουν στην παιδική χαρά. Όλοι τους γνωρίζουν καλά αυτό το στέκι και ξέρουν ότι εδώ θα πιουν έναν προσεγμένο καφέ. Πίσω από τη γνώση, την εξειδίκευση και την τέχνη υπάρχει βέβαια και το premium blend της Bristot που φροντίζει για τη σταθερή ποιότητα σε κάθε φλιτζάνι. Όλα αυτά σε συνδυασμό έβαλαν το House of Coffee στον οδηγό «50+1 Best Coffee Spots in Athens», επιβεβαιώνοντας όσους δείχνουν προς τα εδώ όταν ρωτάς «πού θα πιω καλό καφέ στην Ηλιούπολη;». Μαζί με τον καφέ υπάρχουν και αρκετές επιλογές για κάτι γλυκό ή αλμυρό. Χειροποίητα σάντουιτς, σφολιάτες, pancakes και βάφλες, όλα φτιαγμένα με την ίδια προσοχή για να συνοδεύεις τον καφέ σου όπως πρέπει. Το House of Coffee είναι κομμάτι της πλατείας, διατηρεί τη ζωντάνια που χαρακτηρίζει ένα καθημερινό στέκι και έχει χτίσει τη δική του σχέση με τη γειτονιά, παραμένοντας σταθερή επιλογή για τους λάτρεις του καφέ.

Πλ. Ανεξαρτησίας 15, Ηλιούπολη 215 5016916

24.09.26

Η boulangerie της Καλλιθέας που έγινε talk of the town.

Λ. Κατσώνη 20, Καλλιθέα 212 1212525 Instagram: komissa_ boulangerie

από τότε που άνοιξε η komissa στη λάμπρου κατσώνη, κοντά στο ΚΠΙΣΝ, έγινε η boulangerie για την οποία μιλούν όλοι στα νότια προάστια. Κι επειδή τα νέα μαθαίνονται, πλέον πολύς κόσμος από όλη την Αθήνα βρίσκει έναν λόγο να φτάσει μέχρι την Καλλιθέα και να περάσει από αυτό το μαγαζί για να δοκιμάσει τις δημιουργίες του. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι πίσω από τις συνταγές βρίσκεται ο chef boulanger Ηλίας Τριάντης, που με το ταλέντο του έχει δώσει πρωταγωνιστικό ρόλο στα ρολά κανέλας, τα οποία βγαίνουν σε διαφορετικές εκδοχές, όπως και τα κρουασάν και τα διάφορα κέικ ή γλυκά που βρίσκεις καθημερινά στη βιτρίνα. Δύσκολο να διαλέξεις ανάμεσα σε ένα carrot cake, ένα τιραμισού ή ένα εντυπωσιακό red velvet, αλλά, πάλι, η Komissa είναι εκεί για να δοκιμάζεις κάθε μέρα κάτι διαφορετικό. Άλλωστε, αυτό είναι ένα σημείο για καθημερινό brunch με φρέσκιες φοκάτσιες σε διάφορους συνδυασμούς, ανοιχτά σάντουιτς, French toast αλλά και συνταγές με αυγά, ή ένα μπολ με γιαούρτι και τη house granola της Komissa σε τρεις διαφορετικές γεύσεις. Στη βιτρίνα της θα βρεις και τις περίφημες μπάρες τού Fystiki Shop της Γλυφάδας, για εκείνες τις φορές που θέλεις κάτι μικρό μαζί με τον καφέ ή για τον δρόμο. Όλα αυτά συνοδεύονται από τον specialty καφέ, που επίσης είναι μια πολύ προσεγμένη υπόθεση. Ως αυθεντικό all-day spot, η Komissa θα σου προσφέρει και το απογευματινό σου spritz ή ένα ποτήρι κρασί ή ακόμα και ένα δροσιστικό κοκτέιλ μαζί με κάποιο μπέργκερ ή ένα πιάτο pasta για να χορτάσεις έπειτα από μια δύσκολη μέρα. Μια boulangerie που ξέρει τι θέλεις και σ’ το σερβίρει στην καλύτερη εκδοχή του.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

KOMISSA

IMPERIAL ZYMO

Εκεί που ο καφές συναντά την απόλαυση της ζύμης όπως μόνο η Imperial Zymo γνωρίζει!

THE

good LiFO

Instagram: Imperial Zymo

με περισσότερα από 20 χρόνια παρουσίας στον χώρο της αρτοποιίας και της ζαχαροπλαστικής, ο Ηλίας Τριάντης έχει συνδέσει την επαγγελματική του πορεία με τη δημιουργία, την εξέλιξη και τη διαρκή αναζήτηση νέων τρόπων έκφρασης μέσα από τη ζύμη. Η σχέση του με την αρτοποιία ξεκίνησε από πολύ μικρή ηλικία, μέσα στο οικογενειακό αρτοποιείο, όπου έκανε τα πρώτα του βήματα δίπλα στον παππού και τον πατέρα του. Στην πορεία ανέλαβε θέσεις ευθύνης στην παραγωγή και τη διοίκηση αρτοποιητικών μονάδων, ενώ παράλληλα δραστηριοποιήθηκε ως σύμβουλος, συμμετέχοντας στην ανάπτυξη και εξέλιξη προϊόντων ζύμης. Το 2026 δημιουργεί την Imperial Zymo, ένα εγχείρημα που συνδυάζει την εμπειρία και την τεχνογνωσία της παραδοσιακής αρτοποιίας με τη σύγχρονη παραγωγή και τις ανάγκες της επαγγελματικής αγοράς. Η Imperial Zymo δραστηριοποιείται στην ανάπτυξη και παραγωγή premium προϊόντων ζύμης και αρτοποιίας, συνδυάζοντας την παράδοση με σύγχρονες τεχνικές και εφαρμογές. Από τη viennoiserie και τις χωριάτικες πίτες μέχρι τα ψωμιά, την προζυμένια φοκάτσια αργής ωρίμανσης και τα buns, κάθε προϊόν σχεδιάζεται με έμφαση στην ποιότητα, τη γεύση και τη συνέπεια. Μέσα από ένα οργανωμένο δίκτυο διανομής, τα προϊόντα της Imperial Zymo τροφοδοτούν επιλεγμένα σημεία εστίασης, αρτοποιεία, ξενοδοχεία και επιχειρήσεις φιλοξενίας, μεταφέροντας τη φιλοσοφία και την ποιότητα του brand σε κάθε συνεργάτη. Βασικός γνώμονας είναι η επιλογή άριστων πρώτων υλών και η δημιουργία προϊόντων που δεν προσφέρουν μόνο γεύση αλλά και συναίσθημα. Προϊόντα που μπορούν να ξυπνήσουν μνήμες από το παρελθόν, από τις γεύσεις και τα αρώματα που μεγάλωσαν γενιές και γενιές, αποδίδοντάς τα μέσα από μια σύγχρονη και ποιοτική ματιά. Για την Imperial Zymo, η παράδοση δεν αποτελεί κάτι στατικό. Είναι η αφετηρία για δημιουργία και εξέλιξη. Στόχος είναι κάθε προϊόν να έχει ταυτότητα, να στηρίζεται σε εξαιρετικές πρώτες ύλες και να μπορεί να σταθεί με συνέπεια στη σύγχρονη επαγγελματική κουζίνα. Από τις μνήμες του παρελθόντος, στις γεύσεις τού αύριο.

LiFO 24.09.26

Πρώτος καφές και τελευταίο ποτό στην πλατεία του Κορυδαλλού.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

THE

good LiFO

Da Sotto

LiFO

to da sotto το λες και σημα κατατεθεν της πλατείας Ελευθερίας, στον Κορυδαλλό. Για ένα μαγαζί σήμερα δεν είναι απλό να βρίσκεται περισσότερα από 10 χρόνια στο ίδιο μέρος και να παραμένει σημείο αναφοράς όχι μόνο για τους κατοίκους της περιοχής αλλά και για όσους περνούν από εκείνη τη γειτονιά και θέλουν να πιουν έναν καλό καφέ. Σε αυτό το κομμάτι υπάρχει η υπογραφή της Bristot και το αποτέλεσμα είναι ένα specialty φλιτζάνι που ικανοποιεί ακόμα και τους γνώστες του είδους. Δίπλα του, το breakfast menu έχει επιλογές που μπορούν να καλύψουν από έναν γρήγορο καφέ μέχρι ένα κανονικό brunch. Το croque madame, τα ανοιχτά σάντουιτς, η γκρανόλα με γιαούρτι σε μια πιο healthy λογική, αλλά και τα ρολά κανέλας για κάθε φορά που θέλεις κάτι να συνοδεύσει το ρόφημά σου – πρωί ή απόγευμα. Η κουζίνα του Da Sotto ετοιμάζει και ένα πολύ νόστιμο all day μενού με πίτσα, pasta και ριζότο να μπαίνουν στο τραπέζι για ένα lunch ή για ένα χαλαρό βραδινό. Άλλωστε, η ταυτότητα του μαγαζιού δεν εξαντλείται στον καφέ. Το βράδυ η μπάρα γίνεται πρωταγωνίστρια και τα κοκτέιλ πάνε κι έρχονται. Η μουσική δυναμώνει και το vibe είναι εντελώς γιορτινό. Ένα στέκι από εκείνα της γειτονιάς, που κρατά αναλλοίωτη την προσωπικότητά του και σου δίνει έναν καλό λόγο να γυρνάς γύρω γύρω από την πλατεία Ελευθερίας όλη μέρα – και κυρίως χωρίς να βαριέσαι.

Πλατ. Ελευθερίας 7, Κορυδαλλός 210 4941303 Instagram: dasotto.restobar

24.09.26

Specialty καφές σε ένα στέκι που έγινε κομμάτι της γειτονιάς.

Νηλέως 58, Θησείο 210 3410566 Social: ubuntu_ath

h λέξη «ubuntu» περιγράφει την ιδέα της κοινότητας και της σύνδεσης με τους άλλους κι αυτή είναι μια φιλοσοφία που δεν μένει στο όνομα αλλά φαίνεται στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το στέκι της Νηλέως. Ένα μαγαζί που από την πρώτη στιγμή έγινε κομμάτι της γειτονιάς, διατηρώντας μια αύρα που θυμίζει το Θησείο άλλων δεκαετιών. Απ’ την άλλη, όλο του το στήσιμο είναι εντελώς σύγχρονο, βασισμένο στις αρχές του σκανδιναβικού design, με πολύ λευκό, πράσινα φυτά, άπλετο φυσικό φως κι έναν πορτοκαλί ήλιο στον τοίχο να αναφέρεται στη ρίζα του ονόματός του, που έρχεται από μια αφρικανική διάλεκτο. Ο καφές παραμένει βασικός λόγος για να περάσεις την πόρτα του. Το specialty κομμάτι έχει την υπογραφή του ελληνικού roastery Handpickers, με ένα αρωματικό blend από τη Βραζιλία να βρίσκεται σταθερά στη μηχανή, αλλά και μονοποικιλιακούς καφέδες από διαφορετικές γωνιές του κόσμου να εναλλάσσονται, δίνοντας ευκαιρία για νέες δοκιμές. Δίπλα στον καφέ υπάρχουν homemade επιλογές, όπως η vegan babka, τα ρολά κανέλας, αλλά και φρέσκα σάντουιτς για τις ώρες που χρειάζεσαι ένα μικρό, γρήγορο γεύμα αλλά με ποιοτικά υλικά. Αυτό που χαρακτηρίζει περισσότερο το Ubuntu, όμως, είναι ό,τι συμβαίνει γύρω από αυτό. Ο Χρήστος, ο Νίκος, η Ήβη και ο Κώστας έχουν δημιουργήσει ένα μέρος με σταθερούς θαμώνες και την οικειότητα ενός καθημερινού στεκιού. Κατά καιρούς, μικρά events και pop-up markets χαρίζουν μια ζωντάνια που ξεφεύγει από το «πάμε για καφέ». Η γειτονιά συναντιέται εδώ και οι πόρτες είναι ανοιχτές σε όλους όσοι θέλουν να γίνουν μέρος της.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Ubuntu

Unhu

Το νέο στέκι της Καλλιθέας που φτιάχτηκε από τη γειτονιά για τη γειτονιά.

THE

good LiFO

Σκρα 15, Καλλιθέα Instagram: unhu.kallithea

tο unhu είναι από εκείνα τα μαγαζιά που φτιάχτηκαν από τη γειτονιά για τη γειτονιά. Ο Λευτέρης είναι εκείνος που ήθελε να κάνει κάτι στην Καλλιθέα, όπου μεγάλωσε, και όταν το είπε στον Νίκο και τον Χρήστο –την ομάδα που βρίσκεται πίσω από το Ubuntu– εκείνοι τον ακολούθησαν. Κάπως έτσι δημιουργήθηκε αυτό το νέο στέκι, με βασικό σκοπό να φέρει σε αυτήν τη γωνιά της Αθήνας την ιδέα μιας νέας κοινότητας. Άλλωστε, «Unhu», όπως και «Ubuntu», σημαίνει «είμαι γιατί είσαι», αλλά σε διαφορετική αφρικανική διάλεκτο, και μοιράζει vibes οικειότητας, συνύπαρξης και χαλαρής διάθεσης. Ο καφές παραμένει βασικό κομμάτι της καθημερινότητας. Το Unhu συνεργάζεται με το microroastery Handpickers, σερβίροντας specialty coffee που μπορείς να πάρεις στο χέρι ή να απολαύσεις χωρίς βιασύνη στον χώρο. Εκείνο που ξεχωρίζει στο σ’ αυτό το στέκι της Καλλιθέας, πέρα από τον καφέ του, είναι το εργαστήριο ζαχαροπλαστικής. Ένα ζωντανό σημείο του μαγαζιού όπου φτιάχνονται καθημερινά λαχταριστές ζύμες και γλυκά για να συνοδεύσεις τον καφέ σου. Ανάμεσα στα πολλά που θα βρεις στη βιτρίνα είναι τα φρέσκα κρουασάν, τα ρολά με κανέλα ή κάρδαμο αλλά και ένα βασκικό cheesecake από εκείνα που εύκολα ζητάς κάθε μέρα. Όλα αυτά συμβαίνουν σε έναν χώρο με ανοιχτά χρώματα, άπλετο φως και αναφορές στο σκανδιναβικό design, που δημιουργεί ένα ήρεμο περιβάλλον για τον πρώτο καφέ της ημέρας, μια στάση στη βόλτα ή άραγμα με την παρέα γύρω από ένα τραπέζι. Το «μαζί» εδώ επαναπροσδιορίζεται και βρίσκει τη θέση του στην καθημερινότητα.

LiFO 24.09.26

good LiFO THE

Koul Athens Ο Λουκ πίνει specialty καφέ στην Καλλιθέα.

έναν χρόνο μετά το άνοιγμά του, το πολύχρωμο all-day στέκι της Καλλιθέας έχει βρει τον καθημερινό του ρυθμό και ο specialty καφές βρίσκεται σταθερά στα δυνατά του σημεία. Το Koul Athens συνεχίζει τη συνεργασία του με την KUDU Coffee Roasters, ενώ φέρνει κατά περιόδους guest coffees για όσους θέλουν να δοκιμάζουν διαφορετικές προελεύσεις και γευστικά προφίλ. Σταθερή επιλογή είναι το Habit, το πρώτο signature blend που δημιούργησε η KUDU το 2013, ένα 100% Arabica blend από μικρές φάρμες της Λατινικής Αμερικής, με καφέδες κυρίως από τη Βραζιλία, την Κολομβία και το Ελ Σαλβαδόρ. Για τους γνώστες του είδους –που πλέον είναι πάρα πολλοί–, μιλάμε για έναν καφέ που στο φλιτζάνι είναι ισορροπημένος, γεμάτος, με νότες που κινούνται από τη σοκολάτα γάλακτος και το ροδάκινο μέχρι το πράσινο τσάι και το μανταρίνι, ενώ στο τελείωμα εμφανίζονται κακάο, καραμέλα και εσπεριδοειδή. Αυτό είναι ένα προφίλ αρκετά σύνθετο, για να ικανοποιεί όσους αναζητούν τις λεπτομέρειες στον specialty καφέ τους, αλλά ταυτόχρονα προσιτό για τον καθημερινό σου εσπρέσο, που θέλεις να σου δίνει μια ιδιαίτερη ευχαρίστηση. Ειδικά σε αυτό το κομμάτι συμβάλουν και οι rotating guest specialty coffees που βρίσκεις καθημερινά, ώστε πάντα να δοκιμάζεις κάτι καινούργιο. Κάπως έτσι, βασισμένη στη χαρά των στιγμών, κινείται όλη η καθημερινότητα του Koul Athens: laptops στα τραπέζια το πρωί, brunch που φτάνει μέχρι αργά, παρέες το απόγευμα και κοκτέιλ με μουσική όσο πέφτει η μέρα. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να επιστρέφεις στο στέκι της Καλλιθέας με τον Λουκ, τη χαρακτηριστική μασκότ του, απολαμβάνοντας ένα vibe που κάθε άλλο παρά στημένο είναι.

Παναγή Τσαλδάρη 129, Καλλιθέα 211 0016882 Instagram: koul_athens

Kaldi

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Δέκα χρόνια καθημερινών συναντήσεων με άρωμα καφέ.

LiFO

δέκα χρόνια στο κέντρο της αθήνας είναι πολλά, αν σκεφτείς τα μαγαζιά που ανοίγουν και κλείνουν κάθε τόσο. Το Kaldi πέρασε ήδη την πρώτη του δεκαετία και αυτό που έχει καταφέρει είναι να γίνει σταθερό κομμάτι της καθημερινότητας. «Μας νοιάζει να γνωρίζουμε τους ανθρώπους», λέει ο Κώστας, που μαζί με τον Φώτη έφτιαξαν το Kaldi και βρίσκονται συνεχώς εκεί, μιλάνε στους πελάτες τους, τους προτείνουν νέες ποικιλίες και τις περισσότερες φορές ξέρουν τι μπορεί να αρέσει στον καθένα. Αυτή η προσωπική σχέση είναι βασικό στοιχείο στο Kaldi. Καφεκοπτείο και στέκι για να πιεις τον αγαπημένο σου καφέ –όλοι ανεξαιρέτως οι καφέδες του καφεκοπτείου μπορούν να εκχυλιστούν στο φλιτζάνι σου–, να διαβάσεις ή να δουλέψεις στα μεγάλα ξύλινα τραπέζια και φεύγοντας να πάρεις μαζί σου κάτι για το σπίτι. Άλλωστε, αν στήσεις αυτί θα ακούσεις μια κυρία να ζητάει έναν macadamia φίλτρου ή κάποιον άλλον να παραγγέλνει απευθείας τη Γουατεμάλα που ήδη γνωρίζει. Σταθερή αφετηρία παραμένει το blend του Kaldi, με γλυκύτητα και ήπια οξύτητα, ενώ γύρω του υπάρχει μια μεγάλη συλλογή μονοποικιλιακών από διαφορετικές περιοχές του κόσμου. Ανάμεσά τους βρίσκεται πλέον και η Νικαράγουα, η νεότερη προσθήκη, που είναι και limited. Στα new entries είναι και τα νέα σαντουτσάκια με προζυμένιο ψωμί. Σάντουιτς με προσούτο-chutney σύκου-τυρί Brie, με προσούτο-πέστο-μοτσαρέλα, Classic με γαλοπούλα-τυρί, Over night με γάλα αμυγδάλου, Over night με γιαούρτι και φρούτα. Ύστερα από δέκα χρόνια, το Kaldi παραμένει ένα καφεκοπτείο όπου η γνώση γύρω από τον καφέ περνάει στον κόσμο και οι περισσότεροι δεν πηγαίνουν απλώς για έναν καφέ αλλά για τον δικό τους καφέ.

Ιπποκράτους 164, Αθήνα 215 5016950 Instagram: kaldi_kafekopteio

24.09.26

Μια βουκαμβίλια, μια λίμνη με χρυσόψαρα και καφές πάνω από τους δρόμους της πόλης.

Δημοκρατίας 7, Ζωγράφου 210 7706222 Instagram: lalupa.athens

η ταράτσα του lalupa είναι ένα από τα πιο χρωματιστά σημεία της αθήνας. Μια ολάνθιστη φούξια βουκαμβίλια, φυτά, φωτάκια, τα σαλονάκια που συνδυάζουν στοιχεία από τα ’60s και τα ’80s μαζί με σύγχρονη αισθητική, αυτή είναι μια χαλαρή ατμόσφαιρα που το καταλαβαίνεις από την αρχή πως έχει στόχο να σου φτιάξει τη διάθεση. Το πρωί αυτό το rooftop αφήνει το φως της μέρας να συνοδεύσει τους ήσυχους ρυθμούς, ενώ όσο περνάει η ώρα οι παρέες μεγαλώνουν και το Lalupa γίνεται σημείο συνάντησης, σαν ένα μυστικό που βρίσκεται λίγα μέτρα πιο πάνω από τους δρόμους του Ζωγράφου. Ο καφές που απολαμβάνεις εδώ είναι ο Bristot Bean to Cup 100% Arabica, ένας εκλεκτός ιταλικός εσπρέσο με ισορροπημένο γευστικό χαρακτήρα, νότες καβουρδισμένων φουντουκιών, μαύρης ζάχαρης και αποξηραμένων φρούτων, και γεμάτο σώμα. Οι baristas αναλαμβάνουν να αναδείξουν τα αρώματα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του blend, για να βρίσκεις ευχαρίστηση σε κάθε φλιτζάνι που δοκιμάζεις. Είναι ένα στοιχείο στο οποίο το Lalupa δίνει σταθερά μεγάλη σημασία και ένας καλός λόγος για να ανέβεις στην ταράτσα από νωρίς. Μαζί έρχεται και το brunch που αποτελεί δυνατό χαρτί, με νόστιμα, καλοφτιαγμένα και καλοστημένα πιάτα, τα οποία συνοδεύουν τον πρωινό σου εσπρέσο. Αν κάνεις την πρώτη σου επίσκεψη στο Lalupa με το φως του ήλιου, μην παραλείψεις να δεις και τη βραδινή εκδοχή του, τότε που τα φώτα χαμηλώνουν και η μπάρα παίρνει τον πρώτο λόγο, φτιάχνοντας spritz και κοκτέιλ, ενώ το μενού σε κερδίζει με τις επιλογές του για lunch και dinner.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Lalupa

Braxton

Μια μεγάλη αυλή που τους χωράει όλους.

THE

good LiFO

Πόντου 20, Άγιος Δημήτριος 211 4241906 braxton-athens.gr

στο braxton ο καφές δεν αντιμετωπίζεται ως το απαραίτητο συμπλήρωμα του brunch. Έχει τη δική του θέση στην καθημερινότητα του μαγαζιού και προσφέρει αρκετές επιλογές ώστε να μην πίνεις απαραίτητα κάθε φορά το ίδιο. Ο καφές της Vescovi είναι μια σταθερή επιλογή. Το Braxton σερβίρει έναν 100% Arabica, ισορροπημένο και γλυκόπιοτο, που λειτουργεί εύκολα ως ο καθημερινός εσπρέσο ή καπουτσίνο. Όποιος θέλει να ψάξει λίγο περισσότερο το φλιτζάνι του, μπορεί να στραφεί στις μονοποικιλίες και να ζητήσει από την ομάδα του μαγαζιού να τον βοηθήσει στην αναζήτηση. Η Colombia έχει πιο γεμάτο σώμα, γλυκιά οξύτητα και νότες που κινούνται προς τη σοκολάτα και την καραμέλα. Η Ethiopia πηγαίνει σε διαφορετική κατεύθυνση, με πιο έντονη οξύτητα και φρουτένιο χαρακτήρα. Δύο καφέδες που δείχνουν πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η ίδια καθημερινή συνήθεια, ανάλογα με την προέλευση που θα επιλέξεις. Δίπλα στον πρωινό σου εσπρέσο μπαίνει στο τραπέζι και το brunch. Πολύ χαρακτηριστική πρόταση ο «Πύργος για δύο» που έχει συνδεθεί με το Braxton: μια πληθωρική σύνθεση με pancakes, μπέικον, αυγά, μίνι κρουασάν και cupcakes, ενώ ακολουθούν οι βάφλες, τα flatbreads ή τα healthy bowls. Όλα αυτά βρίσκουν το φυσικό τους περιβάλλον στην αυλή του Braxton. Ανοιχτή τους ζεστούς μήνες και προστατευμένη με τζαμαρία τον χειμώνα, είναι το σημείο γύρω από το οποίο κινείται το μαγαζί όλη τη χρονιά. Η βόλτα σε αυτό το στέκι δεν ξέρεις πότε θα τελειώσει.

LiFO 24.09.26

good LiFO THE

The Underdog

Στο Θησείο σερβίρουν φρεσκοκαβουρδισμένο καφέ σε μια όμορφη αυλή.

το the underdog στην ηρακλειδών, στο θησείο, έχει συνδέσει το όνομά του με τον specialty coffee στην Αθήνα εδώ και χρόνια. Στο νεοκλασικό κτίριο που στεγάζει τη διπλή ταυτότητα του café και του roastery οι κόκκοι επιλέγονται από διαφορετικές χώρες και παραγωγούς και καβουρδίζονται με τέχνη ώστε κάθε προέλευση να αναδεικνύεται με το κατάλληλο ψήσιμο. Στην μπάρα μπορείς να κινηθείς από τον καθημερινό εσπρέσο μέχρι πιο ιδιαίτερα single origins, ενώ θα βρεις πολλές επιλογές σε καφέ φίλτρου. Το βασικότερο; Δεν χρειάζεται να γνωρίζεις όλο το λεξιλόγιο του specialty για να βρεις τι σου αρέσει. Αυτό ήταν ανέκαθεν ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία της κουλτούρας του Underdog: πίσω από την τεχνική γνώση υπάρχει μια ομάδα που μπορεί να μιλήσει για τον καφέ χωρίς να τον κάνει να μοιάζει με κλειστό κλαμπ για μυημένους. Μπορείς να ρωτήσεις, να δοκιμάσεις και σταδιακά να καταλάβεις γιατί ένας καφές από μια συγκεκριμένη περιοχή μπορεί να έχει εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα από έναν άλλο. Όλο το μαγαζί έχει αναπτυχθεί γύρω από αυτή την κουλτούρα και το brunch έρχεται να προσθέσει τη γευστική του ποιότητα στο φλιτζάνι που παραγγέλνεις, με αυγά, πληθωρικά σάντουιτς, pancakes και comfort επιλογές. Στη βιτρίνα θα βρεις και χειροποίητα ρολά κανέλας, babka, cookies και άλλες δημιουργίες που συνοδεύουν τον καφέ on the go ή στο τραπέζι σου. Στη δεύτερη περίπτωση, η ψηλοτάβανη σάλα με το design που θυμίζει στέκι του Λονδίνου ή της Κοπεγχάγης αλλά και η καταπράσινη αυλή, κρυμμένη στο εσωτερικό του νεοκλασικού, θα σε κάνουν να ξεχάσεις ότι είσαι στο κέντρο της πόλης, αν και βρίσκεσαι μόλις λίγα βήματα από την Ακρόπολη.

Ηρακλειδών 8, Θησείο 213 0365393 Instagram: the_ underdog_project

Wall Street Athens Η Αγία Παρασκευή ξεκινά τη μέρα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

με Bristot.

LiFO

το wall street athens έχει γίνει ένα σταθερό all-day σημείο της αγίας παρασκευής, με τον καφέ να αποτελεί βασικό κομμάτι της καθημερινότητάς του. Το στέκι των βορείων προαστίων ανοίγει νωρίς για τους σταθερούς του πελάτες που δεν μπορούν παρά να ξεκινήσουν τη μέρα τους με έναν καφέ, ο οποίος δεν είναι απλώς ανάγκη αλλά απόλαυση. Στους μύλους βρίσκεται η Bristot, με έναν 100% Arabica ως καφέ ροής και δύο μονοποικιλιακές επιλογές για όσους θέλουν να κινηθούν λίγο πιο ψαγμένα. Άλλωστε, η ομάδα πίσω από την μπάρα δίνει σημασία στη σωστή εκχύλιση, ώστε κάθε blend να κρατά τα χαρακτηριστικά και το γευστικό του προφίλ στο φλιτζάνι. Ο καφές, όμως, είναι μόνο η αρχή της ημέρας εδώ. Το Wall Street Athens έχει χτίσει έναν ξεκάθαρο all-day χαρακτήρα, σε έναν χώρο που δανείζεται κάτι από τη νεοϋορκέζικη urban αισθητική. Ξύλο και μέταλλο, ρετρό λεπτομέρειες και το μεγάλο μοναστηριακό τραπέζι δημιουργούν ένα σκηνικό που φωτίζεται από τη μεγάλη τζαμαρία, η οποία τον χειμώνα κλείνει χωρίς να σου κόβει τη θέα. Το βράδυ τα φλιτζάνια δίνουν τη θέση τους σε κρασί και κοκτέιλ και στο τραπέζι έρχονται comfort πιάτα, από ζυμαρικά και ζουμερά φιλέτα μέχρι pinsa και μπέργκερ. Το Wall Street Athens κρατάει σταθερή τη θέση του στην all-day σκηνή της Αγίας Παρασκευής με urban χαρακτήρα από τον πρώτο καφέ μέχρι το βραδινό κοκτέιλ.

Ελπίδος 2-4, Αγία Παρασκευή 210 6003841 Social: wallstreet_ athensg

24.09.26

Στο Περιστέρι η μέρα ξεκινά με specialty καφέ και brunch.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Lovely Days

το lovely days έχει κάτι από late ’80s στην αισθητική και στο λογότυπό

good LiFO

Σοφοκλή Βενιζέλου 42 & Κολοκοτρώνη 35, Περιστέρι Instagram: lovely.days.ath

THE

του, κι αυτό από μόνο του μας κάνει να το αγαπάμε ακόμα περισσότερο. Κι αν δεν σε συγκινεί η αναφορά σε αυτήν τη δεκαετία, τότε θα σε συγκινήσει σίγουρα ο καφές του. Mονοποικιλιακή Βραζιλία, με σοκολατένιο προφίλ και ξηρούς καρπούς, ένα specialty χαρμάνι που έρχεται από την June Coffee Roasters και αποτελεί σταθερή αξία για την καθημερινότητα. Παράλληλα, στον μύλο μπαίνουν single origins που εναλλάσσονται, δίνοντας αφορμή στους πιο ανήσυχους coffee lovers να δοκιμάζουν κάθε φορά κάτι διαφορετικό. Κι επειδή εδώ παίρνουν στα σοβαρά την υπόθεση καφές, δίνεται προσοχή και σε ό,τι τον συνοδεύει. Για τα ροφήματα χρησιμοποιείται φρέσκο γάλα από τη Φάρμα Κουκάκη, ενώ υπάρχουν και φυτικές επιλογές για όσους τις προτιμούν. Ο πρωινός καφές στο Lovely Days εύκολα εξελίσσεται σε brunch και η κουζίνα ακολουθεί τον ρυθμό με πιάτα όπως τηγανητά αυγά με χωριάτικο λουκάνικο, avocado toast με αυγό ποσέ και healthy bowls με γιαούρτι, φρούτα και γκρανόλα. Υπάρχει και ένα vegan toast με χειροποίητη κρέμα ρεβιθιού που αξίζει να το δοκιμάσεις. Το Lovely Days έχει χτίσει την ταυτότητά του πάνω στα απλά καθημερινά πράγματα και τα παρουσιάζει μέσα σε μια ατμόσφαιρα με φωτεινή και χαλαρή διάθεση, όπως ταιριάζει σε ένα καθημερινό στέκι που θέλει να κάνει κάθε μέρα υπέροχη.

LiFO 24.09.26

good LiFO

Origami

Στάση για καφέ στο νέο μαγαζί της Ηλιούπολης.

THE

το origami ξεκίνησε στους αμπελόκηπους, στη Σεβαστουπόλεως, με μια λογική προσαρμοσμένη στην καθημερινή ανάγκη της πόλης, δηλαδή να πάρεις στα γρήγορα έναν καφέ στο χέρι, που όμως είναι ποιοτικός και τον απολαμβάνεις ακόμα και on the go. Πριν από δέκα μήνες περίπου, η ίδια φιλοσοφία μεταφέρθηκε και στην Ηλιούπολη, στη συμβολή Ηλιουπόλεως 171 και Προύσης. Το δεύτερο Origami ακολουθεί την ίδια σχεδιαστική γραμμή με το πρώτο και έχει φτιαχτεί για να εντάσσεται εύκολα στην καθημερινή διαδρομή. Μπορείς να σταματήσεις με το αυτοκίνητο (υπάρχει μια πρασιά για να παρκάρεις χωρίς άγχος), να πάρεις τον καφέ σου και να συνεχίσεις ή να καθίσεις για ένα σύντομο coffee break – oι γύρω εταιρείες έχουν ήδη κάνει στέκι το νέο Origami. Στην μπάρα βρίσκεται ο Bristot, με καφέ ροής έναν specialty 100% Arabica, ενώ για όσους θέλουν να δοκιμάσουν κάτι διαφορετικό υπάρχουν και μονοποικιλιακές επιλογές από Αιθιοπία και Βραζιλία. Ο καφές είναι το κομμάτι στο οποίο δίνεται η μεγαλύτερη προσοχή, είτε πρόκειται για έναν εσπρέσο που θα πιεις στο πόδι είτε για το ποτήρι με το χαρακτηριστικό σήμα που θα πάρεις μαζί σου στο αυτοκίνητο ή στο γραφείο. Γύρω από αυτόν έχει στηθεί και μια μικρή γκάμα με εύκολα και υγιεινά σνακ. Μπάρες και cookies, μπαγκετούλες και αραβικές πίτες, αλλά και σαλάτες ή γιαούρτι με γκρανόλα, όλα φρέσκα και χειροποίητα, για να χορταίνεις εκείνες τις στιγμές που θες έναν καφέ και κάτι να τσιμπήσεις.

Λεωφ. Ηλιουπόλεως 171 & Προύσης, Ηλιούπολη Social: origamiymittosCoffeeShop

Safe House

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Ένα «εξοχικό» στον Διόνυσο που έφτιαξε τη δική του κοινότητα.

LiFO

ο δημιουργός του safe house είχε από την αρχή μια αρκετά συγκεκριμένη εικόνα στο μυαλό του: «Το φανταζόμασταν σαν ένα εξοχικό στο βουνό. Το φυσικό περιβάλλον έκανε μεγάλο μέρος της δουλειάς. Το καλοκαίρι τα τραπέζια απλώνονται κάτω από τα πεύκα, ενώ τον χειμώνα η συνάντηση μεταφέρεται στο εσωτερικό, όπου ανάβουν τα τρία τζάκια». Το «the place to relax» δεν προέκυψε τυχαία σε αυτό το concept. Η χαλαρή διάθεση ήταν εξαρχής μέρος της ιδέας, σε μια περιοχή που τότε δεν είχε πολλές αντίστοιχες επιλογές. Από νωρίς το πρωί, βασικό κομμάτι αυτής της καθημερινότητας είναι ο καφές. Το Safe House συνεργάζεται με την Bristot. «Ο καφές, άλλωστε, είναι ένα προϊόν στο οποίο το ελληνικό κοινό δύσκολα συγχωρεί τις εκπτώσεις και οι Έλληνες έχουν αποκτήσει πολλή γνώση γύρω από αυτόν», λέει ο Φιλώτας. Η συνέχεια της ημέρας φέρνει brunch και σνακ, ενώ όσο περνούν οι ώρες, στο προσκήνιο έρχονται οι μπίρες, τα ποτά και τα κοκτέιλ. «Ο πειραματισμός υπήρχε από την αρχή. Πριν από δώδεκα χρόνια φτιάχναμε ήδη ζεστά κοκτέιλ. Ήταν κάτι αρκετά ασυνήθιστο τότε, όμως το κοινό ανταποκρίθηκε. Ο κόσμος μάς έδειξε ότι θέλει να δοκιμάζει νέες γεύσεις». Με τα χρόνια, το Safe House άρχισε να αποκτά και μια ταυτότητα που ξεπερνούσε το ίδιο το μαγαζί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα ρούχα του προσωπικού. Δεν είχαν σχεδιαστεί ως κλασικές στολές και σύντομα οι πελάτες άρχισαν να ρωτούν πού μπορούσαν να τα βρουν. «Στην αρχή τα ζητούσαν οι ντόπιοι και μετά άρχισαν να τα φοράνε άνθρωποι που έρχονταν από πιο μακριά», λέει. Από εκεί γεννήθηκε το Safe House Clothes και το #safehouseiseverywhere. «Θέλαμε από την αρχή να φτιάξουμε ένα μαγαζί με χαρακτήρα». Δεκατρία χρόνια αργότερα, αυτός ο χαρακτήρας εξακολουθεί να είναι μοναδικός.

Βακχών, Διόνυσος 210 8005693 Instagram: safehousecafe

24.09.26

Κάθε μέρα μοιάζει με διακοπές στον ιταλικό Νότο.

Ηρ. Πολυτεχνείου 13, Αγ. Στέφανος 210 5980011 Instagram: capri_all_day_bar

το όνομα capri φέρνει στο μυαλό κάτι από ιταλικό καλοκαίρι. Το μαγαζί στον Άγιο Στέφανο που βρίσκεται στην οδό Ηρώων Πολύτεχνειου φροντίζει να δικαιολογεί το όνομά του με τη φινέτσα του, τα ρετρό μοτίβα που βρίσκονται παντού, τα φυτά και τα ζωντανά χρώματα που θυμίζουν ιταλικό Νότο, ενώ οι boho λεπτομέρειες προσθέτουν κι αυτές κάτι εξωτικό στην όλη ατμόσφαιρα. Ο καφές εδώ είναι ο Bristot Rainforest, ένα blend από διαφορετικές ποικιλίες Arabica της Βραζιλίας, washed coffees από την Κεντρική Αμερική και μια μικρή συμμετοχή Indian Robusta. Όλοι οι καφέδες του blend είναι πιστοποιημένοι από τη Rainforest Alliance, και αν οι λεπτομέρειες δεν έχουν σημασία, η γεύση σίγουρα κάνει τη διαφορά στην καθημερινή συνήθεια του εσπρέσο. Το πρωινό και το brunch αποτελούν σημαντικό μέρος του μενού, ακολουθώντας τον χαλαρό χαρακτήρα του χώρου, αλλά το φαγητό του Capri είναι ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο που κυριαρχεί ολόκληρη τη μέρα. Οι πίτσες που ψήνονται στον ιταλικό φούρνο είναι από τα πιο χαρακτηριστικά πιάτα που μοιράζεσαι με όλη την παρέα ενώ πίνεις ένα κρασί το απόγευμα ή παραγγέλνεις τα πρώτα βραδινά κοκτέιλ. Και εδώ έχει γίνει μια πολύ σοβαρή δουλειά, με ποτά που σε κάνουν να θέλεις να δοκιμάζεις κάθε φορά και κάτι διαφορετικό. Όλη μέρα το Capri είναι γεμάτο από το φυσικό φως, ενώ τη νύχτα αποκτά μια άλλη εικόνα, με τα φώτα που ανάβουν και δημιουργούν ένα σκηνικό γιορτής. Ο κόσμος κρατάει πολύχρωμα κοκτέιλ και η μουσική παίζει τον δικό της ρόλο σε αυτό το στέκι, όπου κάθε μέρα μοιάζει με καλοκαιρινές διακοπές.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Capri

Le Grand Patron

Λουλούδια, φωτάκια και ρετρό λεπτομέρειες στο all-day στέκι του Αιγάλεω.

THE

good LiFO

Μάρκου Μπότσαρη 20, Αιγάλεω 210 5319714 Instagram: le.grand.patron

τα λουλούδια που ίπτανται παντού από πάνω σου είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία του Le Grand Patron. Σε λίγο μάλιστα θα ανανεωθούν, αλλάζοντας ξανά την εικόνα ενός χώρου που έτσι κι αλλιώς έχει γίνει γνωστός για την αισθητική του – οι πληροφορίες λένε ότι σε λίγο καιρό θα γεμίσει με τριαντάφυλλα. Μόλις τρία λεπτά από το μετρό Αιγάλεω, με τη γυάλινη κατασκευή στην αυλή να αφήνει το φυσικό φως να μπαίνει άφθονο, το μαγαζί έχει στηθεί για να ακολουθεί με τον τρόπο του κάθε στιγμή της ημέρας. Το πρωί ξεκινά με έναν αρωματικό εσπρέσο Bristot –σταθερή επιλογή που εξηγεί το φανατικό κοινό– και συνεχίζεται με ένα brunch αρκετά πληθωρικό ώστε να λειτουργεί και ως κανονικό γεύμα. Πιάτα με αυγά, χειροποίητα pancakes και αλμυρές επιλογές μπαίνουν στη μέση ή μένουν αυστηρά μπροστά σου – ανάλογα πάντα με την πείνα και τη διάθεση της παρέας. Όταν πέσει το φως, η πρωινή ατμόσφαιρα αλλάζει και ο χώρος γεμίζει από φωτάκια, μουσική και παρέες που καταφθάνουν στην μπάρα για το πρώτο ποτό. Τα signature cocktails είναι ένα κεφάλαιο στο οποίο δίνει ιδιαίτερη σημασία το Le Grand Patron και χωρίς να το καταλάβεις εκείνο το «γρήγορο ποτάκι» έχει γίνει μια βραδιά γεμάτη από πολύχρωμες μείξεις. Σε αυτήν τη βραδινή εκδοχή του μαγαζιού μπαίνει πιο δυνατά στο παιχνίδι και η κουζίνα. Το μενού περιλαμβάνει pasta, κοπές κρεάτων και σαλάτες για να μπορείς να ξεκινήσεις με ένα πιάτο ή να καταλήξεις σε αυτό. Σύντομα αναμένουμε και εδώ νέες προσθήκες, με πιάτα που θα συνοδεύσουν τις χειμωνιάτικες βόλτες στο Αιγάλεω.

LiFO 24.09.26

Fresh look και specialty coffee στην πλατεία Βραζιλίας.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

THE

good LiFO

Lot51

LiFO

το lot51 έχει μια ενέργεια που δεν αντιγράφεται. Η πλατεία Βραζιλίας, οι φοίνικες, οι πρώτοι καφέδες της ημέρας, laptops που ανοίγουν στα τραπέζια και μουσική που υπάρχει πάντα κάπου στο background έχουν δημιουργήσει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα all-day σκηνικά αυτής της πλευράς της Αθήνας. Τώρα, μάλιστα, το Lot51 είναι ολόφρεσκο. Η πρόσφατη ανακαίνιση έκανε τον χώρο πιο φωτεινό και ακόμα πιο urban, με την μπάρα να πρωταγωνιστεί, το πράσινο πλακάκι, το εμφανές σκυρόδεμα και τα καφέ δερμάτινα σκαμπό να συνθέτουν τη νέα εικόνα του. Ο καφές εξακολουθεί να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο. Η June Coffee Roasters βρίσκεται πίσω από τα φλιτζάνια του Lot51, με house blend και single origins που εναλλάσσονται, διαφορετικές προελεύσεις και επιλογές για όσους θέλουν να ψαχτούν λίγο περισσότερο. Ο καφές συνοδεύεται από babka, banana bread ή το signature basque cheesecake, ενώ το brunch εδώ είναι μια καθημερινή συνήθεια που έχει φανατικό κοινό – και δικαίως. Όσο προχωράει η μέρα, μπαίνουν στο παιχνίδι τα comfort πιάτα του Lot51 –μπέργκερ και πίτσα που έχουν γίνει εμβληματικά– για να συνοδέψεις ένα κρασί ή μια κρύα μπίρα. Κι έπειτα υπάρχει η βραδινή ταυτότητα του χώρου. Το booth φιλοξενεί διαφορετικούς DJs, τα φλιτζάνια αντικαθίστανται από ποτά και το Lot51 εκφράζει τη δική του street άποψη για τη νύχτα. Τα πάρτι, τα guest DJ sets και τα collaborations είναι μέρος μιας κοινότητας που έχει ξεφύγει εδώ και καιρό από τα όρια ενός all-day café.

Παπαδιαμαντοπούλου 24Β, Ιλίσια 693 7337066 Instagram: lot.51

24.09.26

Εδώ η μέρα κυλάει αργά και απολαυστικά.

good LiFO

Αγίου Σπυρίδωνος 18, Γαλάτσι 210 2138561 slowathens.gr Instagram: slowathens

THE

στο στέκι του γαλατσίου, το slow living εκφράζεται σε όλο το vibe, στον τρόπο που δουλεύει η ομάδα του, στον χρόνο που δίνει στις ζύμες και στην ατμόσφαιρά του που σε καλεί να κατεβάσεις ρυθμούς και να ζήσεις τη στιγμή. Πίσω του βρίσκονται τρεις φίλοι, ο Μάκης, ο Αντώνης και ο Βαγγέλης, που ο καθένας έφερε μαζί του τη δική του εμπειρία. Ο Μάκης γνωρίζει καλά τον κόσμο του καφέ, ο Αντώνης είχε bakery στην Κύπρο και ο Βαγγέλης ανέλαβε την κουζίνα. Το πρωί, ο specialty coffee βρίσκεται στο επίκεντρο, με τον καφέ να έρχεται από το microroastery Omsôm Coffee Roasters στο Περιστέρι. Η δουλειά που έχει γίνει σε αυτό το κομμάτι έφερε πρόσφατα και μια σημαντική διάκριση: το Slow Athens μπήκε στα 100 καλύτερα coffee shops της Ευρώπης, κατακτώντας την 82η θέση. Δίπλα στον καφέ βρίσκεται το κομμάτι του bakery. Τα κρουασάν ακολουθούν γαλλική τεχνική και χρειάζονται τρεις ημέρες μέχρι να φτάσουν στον πάγκο, και να απολαύσεις ένα κλασικό βουτύρου, ένα pain au chocolat, ρολά με κάρδαμο και κανέλα, babka αλλά και φρεσκοφτιαγμένα αλμυρά σνακ. Από το απόγευμα βγαίνουν από την κουζίνα οι νεο-νεαπολιτάνικες πίτσες με προζύμι –στοιχείο που αλλάζει όλη τη γεύση– και στα τραπέζια εμφανίζονται κρασιά και aperitivi. Margherita, Cacio e Pepe, Pepperoni ή Mortadella με φιστίκι είναι μερικές από τις επιλογές που συνοδεύουν ένα ποτήρι κρασί, ένα Negroni ή ένα spritz. Πρωί με καφέ και κρουασάν, βράδυ με πίτσα και κρασί. Το Slow Athens είναι το στέκι της Αθήνας που θέλει να αντισταθεί στην ταχύτητα, τη βιασύνη και την πίεση, δημιουργώντας ένα σημείο όπου κάθε στιγμή παίρνει τον χρόνο που της αξίζει.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Slow Athens

LiFO 24.09.26

good LiFO THE

Elux

Πρωινός καφές και «7 θανάσιμα αμαρτήματα».

το όνομά του ενώνει την ελευσίνα με το lux, το φως, κι αυτή η σύνδεση με την πόλη δεν σταματά εκεί. Το Elux άνοιξε πριν από περίπου τεσσεράμισι χρόνια σε ένα πέτρινο κτίριο του 1920, μεγάλο μέρος του οποίου διατηρήθηκε, ώστε η ιστορία του χώρου να παραμένει ορατή στη σημερινή του μορφή. Το πρωί οι σταθεροί θαμώνες κάνουν σχεδόν καθημερινά τη στάση τους για καφέ, απολαμβάνοντας τον Tiziano Riserva 1919 της Bristot, ενώ δίπλα αρχίζουν να καταφθάνουν παρέες για brunch. Το πρωινό μενού έχει κάποια πιάτα που πλέον θεωρούνται must, όπως το croque madame, ο καγιανάς ή τα κρουασάν. Αργότερα, η κουζίνα ανοίγεται σε comfort προτάσεις για όλη την ημέρα. Η pinsa πρωταγωνιστεί μαζί με τα μπέργκερ –και οι δύο κατηγορίες έχουν να πουν πολλά–, αλλά στον κατάλογο θα βρεις και πλατό για τη μέση, όταν θέλεις απλώς κάτι μικρό για να συνοδεύσεις το κρασί ή το ποτό σου. Στο κομμάτι αυτό, το Elux δίνει ιδιαίτερο βάρος, με μια λίστα από signature cocktails που έχει το όνομα «7 θανάσιμα αμαρτήματα». Εκεί θα βρεις προτάσεις όπως το Envy, το Sloth, το Pride, το Lust, για τις οποίες αξίζει να «αμαρτήσεις». Το Elux είναι ένα στέκι στην Ελευσίνα που γράφει αθόρυβα αλλά σταθερά τη δική του ιστορία. Πρόσφατα μάλιστα μπήκε στον οδηγό «50+1 Best Coffee Spots in Athens», επιβεβαιώνοντας ότι κάτι καλό συμβαίνει εδώ.

Κανελλοπούλου 1, Ελευσίνα Instagram: eluxelefsina

Il Primo Gusto

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Στους Αμπελόκηπους ο καφές παραμένει οικογενειακή υπόθεση.

LiFO

το πρωί στο il primo gusto ο κόσμος συναντιέται και λέει «καλημέρα». Κάποιος σταματάει πριν από τη δουλειά, κάποιος άλλος μπαίνει για ένα γρήγορο εσπρεσάκι προτού γυρίσει στις υποχρεώσεις και οι περισσότεροι δεν χρειάζεται καν να ζητήσουν τον καφέ τους. Εδώ ξέρουν τους περισσότερους με το όνομά τους και θυμούνται και τι πίνουν. Το μικρό coffee spot στη Δημητσάνας 42 άνοιξε το 2013 από τους γονείς της Χριστίνας, η οποία ανέλαβε το μαγαζί την περασμένη χρονιά. Η αλλαγή γενιάς δεν άλλαξε, όμως, τον οικογενειακό χαρακτήρα του. Το Il Primo Gusto παραμένει μια προσωπική υπόθεση, από εκείνες που βασίζονται περισσότερο στην καθημερινή επαφή με τον κόσμο παρά στην ιδέα ενός απρόσωπου take-away. Ο καφές Bristot Rainforest είναι φυσικά στο επίκεντρο. Ένα ποτήρι στο χέρι και επιστροφή στους γρήγορους ρυθμούς. Υπάρχουν, όμως, και εκείνοι που θα μείνουν για λίγο, όσο χρειάζεται για έναν καφέ και λίγη κουβέντα. Όταν άνοιξε το Il Primo Gusto, η ιδέα ήταν αρκετά συγκεκριμένη: καφές και donuts. Στην πορεία προστέθηκαν περισσότερες επιλογές σε σνακ που μπορείς να πάρεις μαζί σου ή να φας εκεί και συνεχώς υπάρχουν new entries. Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι ένα μαγαζί take-away κατάφερε να γίνει στέκι ακόμα και για το βράδυ. Κατά καιρούς οργανώνονται πάρτι με κοκτέιλ, μουσική και πολύ κόσμο, που αυτήν τη φορά δεν βιάζεται να φύγει. Το μικρό καφέ των Αμπελοκήπων είναι κομμάτι της γειτονιάς και διατηρεί μια σχέση αμοιβαίας αγάπης μαζί της.

Δημητσάνας 42, Αμπελόκηποι Instagram: ilprimogusto

24.09.26

Η ΑΘΉΝΑ ΞΑΝΑΚΆΘΕΤΑΙ ΣΤΟ ΤΡΑΠΈΖΙ

THE

good LiFO

Ο Σεπτέμβριος φέρνει την πόλη ξανά κοντά με την πιο απλή συνταγή.

ον Σεπτέμβριο η Αθήνα επιστρέφει πρώτα στα τραπέζια της και έπειτα σε οτιδήποτε άλλο. Οι καρέκλες στα πεζοδρόμια γεμίζουν ξανά και τα «πού είσαι;» γίνονται ανυπόμονα «πότε θα σε δω;». Τα πρωινά αποκτούν πάλι πρόγραμμα, το κέντρο κίνηση και τα βράδια εκείνη την ευχάριστη φασαρία μιας πόλης που επιστρέφει στον εαυτό της. Είναι Σάββατο πρωί και πέντε από αυτές τις διαδρομές καταλήγουν στο ίδιο σημείο, στην ιστορική Στοά Αρσακείου. Η Ελένη έρχεται με το λεωφορείο από το Παγκράτι. Ο Αλέξανδρος βγαίνει από το μετρό και κοιτάζει για λίγο το κινητό του για να βεβαιωθεί ότι πηγαίνει σωστά. Ο Νίκος αφήνει το αυτοκίνητο λίγο πιο μακριά και περπατάει μέχρι τη Στοά. Η Μαρία και η Δανάη φτάνουν από διαφορετικές πλευρές του κέντρου. Δεν γνωρίζονται. Σε λίγη ώρα, όμως, θα μαγειρεύουν μαζί. Έχουν δηλώσει συμμετοχή σε ένα από τα πρώτα εργαστήρια γεύσης του νέου Lidl House Athens, που ανοίγει η Lidl Ελλάς στη Στοά Αρσακείου, ενός χώρου αφιερωμένου στην εκπαίδευση, τη διατροφή, τη γαστρονομία και τη βιωσιμότητα. Ο Αλέξανδρος είναι είκοσι χρονών και μόλις έχει μετακομίσει στην Αθήνα για σπουδές. Η Μαρία επιστρέφει από τις διακοπές αποφασισμένη να οργανώσει λίγο καλύτερα την καθημερινότητά της, ενώ ο Νίκος ψάχνει νέες ιδέες για τα δύο παιδιά του. Η Δανάη έρχεται από περιέργεια. Η Ελένη, στα 67 της, μαγειρεύει σχεδόν καθημερινά και φτάνει μετά από προτροπή της κόρης της. «Μια φορά να σου δείξει και κάποιος άλλος», της λέει. Η Ελένη σηκώνει το φρύδι, αλλά κλείνει θέση. Λίγο αργότερα, αυτοί οι πέντε θα στέκονται γύρω από τον ίδιο πάγκο. Ο resident chef τούς υποδέχεται στην κουζίνα και τους παρουσιάζει αυτό που θα ετοιμάσουν σήμερα. Μια σύγχρονη προσέγγιση σε γνώριμες γεύσεις της ελληνικής κουζίνας. Στην πρώτη «πειραγμένη» λεπτομέρεια, η Ελένη σηκώνει ξανά το φρύδι. Ο Αλέξανδρος, δίπλα της, κοιτάζει τα μαχαίρια μπροστά του, προσπαθώντας να αποφασίσει ποιο χρειάζεται. «Αυτό», του λέει εκείνη, δίνοντάς του ένα από τον πάγκο. Όταν εκείνος τη ρωτά πόσο ελαιόλαδο πρέπει να βάλει, η απάντηση έρχεται χωρίς

δεύτερη σκέψη: «Με το μάτι». «Το δικό μου μάτι δεν ξέρει και πολλά από μαγειρική», της λέει, και η αμηχανία της φρέσκιας γνωριμίας «σπάει» αμέσως σαν ζωηρός κρόκος. Σύντομα όλοι έχουν αναλάβει από κάτι. Ο Νίκος φωτογραφίζει ένα στάδιο της συνταγής για να το θυμηθεί όταν τη φτιάξει στα παιδιά του. Η Ελένη ξεκινά με τη σιγουριά ανθρώπου που μαγειρεύει εδώ και δεκαετίες, μέχρι που μια τεχνική τής τραβά την προσοχή και αρχίζει κι εκείνη τις ερωτήσεις. «Αυτό θα το δοκιμάσω την Κυριακή», λέει. Ο Αλέξανδρος την κοιτάζει. «Ναι, αλλά… Με το μάτι;» «Εννοείται με το μάτι». Γελούν και οι δύο. Στο μεταξύ, η κουβέντα έχει ανοίξει. Μιλούν για όσα μαγειρεύουν στο σπίτι, για τις πρώτες ύλες, τη μεσογειακή διατροφή και τις μικρές αλλαγές που μπορούν πράγματι να χωρέσουν σε μια γεμάτη εβδομάδα. Όταν το φαγητό είναι έτοιμο, το μεταφέρουν στο τραπέζι και κάθονται όλοι μαζί. Η Ελένη φαίνεται να εγκρίνει τελικά την «πειραγμένη» εκδοχή. Ο Αλέξανδρος της ζητάει μια εύκολη συνταγή για τις ημέρες που βαριέται και εκείνη βρίσκει εύκολα την πρώτη που έχει περασμένη στο καρνέ της. «Δεν γίνεται να αποτύχει», του υπόσχεται. «Θα σε πάρω τηλέφωνο», της απαντά. Η κουβέντα φεύγει από τη μαγειρική. Λίγο αργότερα ανταλλάσσουν τηλέφωνα για να στείλουν τις φωτογραφίες της ημέρας. Πέντε ονόματα που το πρωί δεν σήμαιναν τίποτα το ένα για το άλλο βρίσκονται τώρα αποθηκευμένα σε πέντε διαφορετικά κινητά. Αυτή είναι και η λογική τού Lidl House Athens. Στον νέο χώρο των 670 τ.μ., δωρεάν εργαστήρια, masterclasses και συζητήσεις φέρνουν τη σύγχρονη διατροφή, τη γαστρονομία και τη βιωσιμότητα πιο κοντά στην καθημερινότητα. Όταν βγαίνουν ξανά στη Στοά, παίρνουν διαφορετικές κατευθύνσεις. Η Ελένη πηγαίνει προς τη στάση, ο Αλέξανδρος προς το μετρό, ο Νίκος επιστρέφει στα παιδιά του και η Μαρία με τη Δανάη χάνονται πάλι μέσα στο κέντρο. Μαζί τους παίρνουν μια καινούργια συνταγή, λίγες καινούργιες γνώσεις και τέσσερα επιπλέον νέα πρόσωπα που το πρωί δεν γνώριζαν. Ο Σεπτέμβριος είναι εδώ και η Αθήνα ξανακάθεται στο τραπέζι. Καλή μας όρεξη!

LiFO 24.09.26

MoMA Design Store

Bloomingville Kεραμική κούπα NINKA.

Γυάλινο μπολ ζάχαρης σε σχήμα μήλου.

westwing.gr

store.moma.org/en-gr

THE

good LiFO

PERS O N A L S H OP P E R

Illy by Kafea Terra Μηχανή Iperespresso σε σχέδιο του Piero Lissoni. illy.gr

Alessi

Alessi καφετιέρα εσπρέσο.

Illy by Kafea Terra

parousiasi.gr

Mηχανή illy X1 Anniversary που σχεδιάστηκε από τον Luca Τrazzi, με αναφορά στο ιταλικό βιομηχανικό σχέδιο της δεκαετίας του ’60. illy.gr

L’OR Αυτόματη καφετιέρα L’OR Barista με κάψουλες. kaffek.gr

LIFO

TEAM

Nespresso

Travel mug σε limited edition pumpkin spice απόχρωση. nespresso.com/gr

Jellycat Λούτρινο διακοσμητικό σε σχήμα κούπας καφέ.

ΑΠΟ

ΤΗ

eu.jellycat.com

LiFO

24.09.26

ΕΧΕΙΣ ΓΟΥΣΤΟ Alexander Alexeenko D J , Φ Ω Τ Ο Γ Ρ ΆΦ Ο Σ

Πες μας λίγα πράγματα για σένα. Με λένε Alexander, αλλά με φωνάζουν Alex ή Sasha. Κάνω μια full-time δουλειά για να πληρώνω τους λογαριασμούς μου και, όταν τελειώνω, κάνω πολλά διαφορετικά και διασκεδαστικά πράγματα που με κρατούν ζωντανό. Ασχολούμαι με την αναλογική φωτογραφία και το DJing, κάνω αναρρίχηση, παραδοσιακούς ελληνικούς χορούς και τελευταία ασχολούμαι και με το μασάζ. Ποια είναι η σχέση σου με τη μόδα; Μεγάλωσα κάνοντας skateboarding, μέσα σε αυτό το περιβάλλον, και πιστεύω ότι επηρέασε πολύ το στυλ μου. Τα περισσότερα ρούχα μου είναι second hand, γιατί είμαι κατά της fast fashion. Επίσης, δεν μου αρέσουν ιδιαίτερα τα ρούχα που κυκλοφορούν σήμερα ή όσα πραγματικά μου αρέσουν είναι συνήθως πολύ πάνω από το μπάτζετ μου. Αν μπορούσες να ανταλλάξεις την γκαρνταρόμπα σου με οποιουδήποτε άλλου, ποιον θα επέλεγες; Τον Ρόμπιν Γουίλιαμς. Τι φοράς και πόσο κοστίζει; Το πουκάμισο είναι δώρο από μια πολύ ταλαντούχα καλλιτέχνιδα, ζωγράφο, γλύπτρια, τη Galini. Φοράω επίσης ένα vintage μαύρο σορτς με φερμουάρ (€10), Salomon Moc 5.0 (€60) και τα αγαπημένα μου γυαλιά ηλίου από Diesel (€160). Πού πηγαίνεις τώρα; Πάω να τελειώσω μια δουλειά και μετά στο μπαρ Μorales, να παίξω ένα σετ που ελπίζω να κάνει τους ανθρώπους να χορέψουν. @alexander.alekseenko

ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΦΩΤΟ: ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΔΟΜΕΝΙΚΟΣ

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

LiFO 24.09.26

starfax

ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10] Ο Ήλιος στο ζώδιό σας σε τρίγωνο με τον Ουρανό στους Διδύμους στις 28/9 θα συνεργαστούν για να σας διευκολύνουν να πετύχετε μια νίκη και καθώς ο Ουρανός βρίσκεται στον τομέα της πνευματικής σας ανάπτυξης, υποδεικνύει ότι μπορεί να χρειαστεί να ταξιδέψετε για δουλειά τις επόμενες ημέρες. Επίσης, μπορεί να έχετε επιτυχίες στις σπουδές ή σε μια νομική υπόθεση. Την ίδια ημέρα ο Άρης εισέρχεται στον Λέοντα και τονίζει την κοινωνική σας ζωή. Έως τις 25/11 επαφές με φίλους, κοινωνικές δράσεις και ψυχαγωγία θα συμβάλουν στην ψυχική σας ανάταση. Στις 30/9 ο Ερμής εισέρχεται στον Σκορπιό και έως τις 6/12 θα είναι εξαιρετική εποχή για διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, επειδή από τις 3/10 και έως τις 13/11 η Αφροδίτη θα είναι σε ανάδρομη πορεία, θα πρέπει να αποφύγετε τις ακριβές αγορές.

28 σεπτε μ β ρ ιου - 4 ο κτω β ρ ιου 20 26

ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11] Οικονομικά ζητήματα θα σας απασχολήσουν το προσεχές διάστημα και μια εξαιρετική ημέρα για να τα διευθετήσετε είναι στις 28/9 που πραγματοποιείται το τρίγωνο Ήλιου - Ουρανού. Ο Ουρανός φέρνει αναπάντεχα κέρδη που θα σας επιτρέψουν να τακτοποιήσετε τις υποχρεώσεις σας. Την ίδια ημέρα ο Άρης εισέρχεται στον Λέοντα και έως τις 25/11 μπορείτε να απογειώσετε την καριέρα σας. Άλλωστε, στις 30/9 ο Ερμής εισέρχεται στο ζώδιό σας και έως τις 6/12 οι επικοινωνιακές σας δεξιότητες θα είναι άριστες, επομένως θα καταφέρετε πολλά αν προωθήσετε τις δεξιότητες ή τις υπηρεσίες σας. Στις 3/10 η Αφροδίτη, επίσης στο ζώδιό σας, γυρίζει ανάδρομη και έως τις 13/11 πρέπει να αποφύγετε επεμβάσεις στην εξωτερική σας εικόνα. ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Δώστε έμφαση στην επικοινωνία με άτομα από τον κοινωνικό σας κύκλο και κάντε έξυπνες συμμαχίες. Στις 28/9, που πραγματοποιείται το τρίγωνο ΉλιουΟυρανού, μπορεί να προκύψει μια συνεργασία ή ερωτική σχέση με άτομο με το οποίο έχετε κοινά ενδιαφέροντα. Την ίδια ημέρα εισέρχεται ο Άρης στον Λέοντα ενεργοποιώντας τον τομέα της πνευματικής σας ανάπτυξης. Έως τις 25/11 θα είναι καλή εποχή για ταξίδια, σπουδές, διεθνείς συνεργασίες. Ωστόσο, θα πρέπει να είστε προσεκτικοί στις μετακινήσεις σας. Με την είσοδο του Ερμή στον Σκορπιό στις 30/9 ξεκινά ένα διάστημα εσωστρέφειας που θα κρατήσει έως τις 6/12. Ρίξτε τους ρυθμούς, οργανώστε τα μελλοντικά σας σχέδια, κάντε την απαραίτητη έρευνα και προσπαθήστε να ξεκουράσετε το μυαλό σας. Επειδή στις 3/10 η Αφροδίτη ξεκινά την ανάδρομη πορεία της, αποφύγετε έως τις 13/11 τη λήψη αποφάσεων που θα επηρεάσουν το μέλλον σας.

α πό τη μ αρ ιβ ίκυ κα λλέ ρ γ η (st ar f ax@ li f o. g r ) εικονογραφηση: bianka

LiFO

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1] Στις 28/9, που πραγματοποιείται το τρίγωνο του Ήλιου - Ουρανού, αυξάνονται τα κέρδη σας και θα μπορέσετε να διευθετήσετε τις υποχρεώσεις σας. Την ίδια ημέρα εισέρχεται ο Άρης στον Λέοντα, τον τομέα των κοινών σας πόρων, και έως τις 25/11 θα έχετε βάλει μια τάξη στον προϋπολογισμό σας. Από τις 30/9, που εισέρχεται ο Ερμής στον Σκορπιό, ξε-

κινά μια εποχή έντονης κοινωνικής ζωής που θα αναπτερώσει το ηθικό σας. Έως τις 6/12 θα έχετε πολλές προτάσεις για εξόδους και ομαδικές δράσεις και θα διευρύνετε τον κύκλο των γνωριμιών σας. Οι ελεύθεροι μη διστάσετε να φλερτάρετε. Ωστόσο, επειδή στις 3/10 η Αφροδίτη γυρίζει ανάδρομη έως τις 13/11, δεν θα είναι κατάλληλη εποχή για ερωτική σχέση με φιλικό σας πρόσωπο.

μένως δεν είναι κατάλληλη εποχή για δημιουργία ερωτικής σχέσης. Είναι, ωστόσο, μια καλή στιγμή για να επαναπροσδιορίσετε τη σχέση σας ή μία συνεργασία.

ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Με τον Ουρανό στο ζώδιό σας ο μαγνητισμός σας είναι ισχυρός και καθώς σχηματίζει τρίγωνο με τον Ήλιο στις 28/9 η ερωτική σας ζωή θα μπορούσε ξαφνικά να αναζωογονηθεί. Αν είστε ελεύθεροι, μπορεί να γνωρίσετε κάποιον/-α. Την ίδια ημέρα ο Άρης εισέρχεται στον Λέοντα, όπου θα παραμείνει έως τις 25/11. Μέσα σε αυτό το διάστημα θα έχετε την απαραίτητη αποφασιστικότητα και τον δυναμισμό για να διαπραγματευτείτε, να κλείσετε εμπορικές συμφωνίες και να προωθήσετε τις υπηρεσίες σας. Στις 30/9 ο κυβερνήτης σας Ερμής εισέρχεται στον Σκορπιό που είναι ο τομέας της εργασίας και της υγείας. Έως τις 6/12 θα είναι εξαιρετική εποχή για να στείλετε βιογραφικά ή να δώσετε συνεντεύξεις. Ωστόσο, επειδή η Αφροδίτη γυρίζει στις 3/10 ανάδρομη μέχρι τις 13/11, πρέπει να αποφύγετε επεμβάσεις ιατρικής φύσης.

ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2] Νέες ιδέες σάς οδηγούν σε νέα δημιουργικά μονοπάτια και μια πολύ δυνατή ημέρα για να προωθήσετε τα ταλέντα σας με επιτυχία είναι στις 28/9, που πραγματοποιείται το τρίγωνο του Ήλιου - Ουρανού, αυξάνοντας τη δημοτικότητα και τα κέρδη σας. Την ίδια ημέρα ο Άρης εισέρχεται στον Λέοντα και καθώς είναι απέναντι από το ζώδιό σας, θα έχετε το σθένος για διαπραγματεύσεις και συμφωνίες, αλλά μπορεί να είστε και επιρρεπείς σε συγκρούσεις με άτομα του περιβάλλοντός σας. Στις 30/9, με την είσοδο του Ερμή στον Σκορπιό, ενεργοποιείται ο τομέας της καριέρας και της φήμης σας και έως τις 6/12 θα είναι ένα πολύ αποδοτικό διάστημα. Όμως, επειδή στις 3/10 ξεκινά η Αφροδίτη την ανάδρομη πορεία της που θα διαρκέσει έως τις 13/11, αποφύγετε ένα νέο ξεκίνημα στα επαγγελματικά.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7] Αύξηση εξόδων φέρνει ο Άρης με την είσοδό του στον Λέοντα στις 28/9. Ωστόσο, έως τις 25/11 θα είναι εξαιρετική εποχή για οικονομικές διαπραγματεύσεις. Την ίδια ημέρα, το τρίγωνο Ήλιου - Ουρανού θα ευνοήσει τις μυστικές διαπραγματεύσεις. Στις 30/9 ο Ερμής εισέρχεται στον Σκορπιό, όπου θα παραμείνει έως τις 6/12. Επιστρατεύστε τις επικοινωνιακές σας δεξιότητες για να επενδύσετε και να αναλάβετε ρίσκο. Επίσης, θα ευνοηθεί το φλερτ. Στις 3/10 η Αφροδίτη θα κάνει ανάδρομη πορεία, επίσης στον Σκορπιό, επομένως μπορεί να αμφιβάλλετε για το πώς νιώθετε για τον αγαπημένο σας. Τη μια στιγμή μπορεί να νιώσετε ότι αυτό το άτομο είναι το κατάλληλο για εσάς και την επόμενη να αλλάξετε γνώμη. Μην πάρετε καμία τελική απόφαση έως τις 13/11.

ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3] Μια θετική εξέλιξη στον τομέα της οικιακής σας ζωής έρχεται στις 28/9, που πραγματοποιείται το τρίγωνο του Ήλιου - Ουρανού στα οικονομικά σας, καθώς βελτιώνονται μέσω της ακίνητης περιουσίας ή κάποιας χρηματοδότησης. Εξαιρετική στιγμή για διαπραγματεύσεις ακινήτων και αναζήτησης μιας νέας πηγής εσόδων. Την ίδια ημέρα ο Άρης εισέρχεται στον Λέοντα και τονίζεται ο τομέας της καθημερινότητάς σας. Έως τις 25/11 θα έχετε το θάρρος και την αποφασιστικότητα να βρείτε μια νέα απασχόληση και θα είναι ιδανική εποχή για αποστολή βιογραφικών και συνεντεύξεις. Από τις 30/9 που εισέρχεται ο Ερμής στον Σκορπιό και έως τις 6/12, θα ευνοηθούν οι σπουδές, τα ταξίδια και οι νομικές υποθέσεις. Αποφάσεις που αφορούν τη σταδιοδρομία σας πρέπει να αποφευχθούν από τις 3/10 που γυρίζει η Αφροδίτη σε ανάδρομη πορεία, η οποία θα διαρκέσει έως τις 13/11.

ΛΕΩΝ [23.7/23.8] Ο Άρης στο ζώδιό σας από τις 28/9 και έως τις 25/11 θα μπορούσε εύκολα να σηματοδοτήσει αυτή την περίοδο ως την πιο κρίσιμη, επειδή έχετε ένα τεράστιο πλεονέκτημα, μεγαλύτερο έλεγχο στην κατεύθυνση των γεγονότων. Ο Άρης θα σας κάνει σίγουρους, ασφαλείς, θαρραλέους και έτοιμους να κατακτήσετε τον κόσμο, αλλά θα σας κάνει επίσης πιο σέξι και πιο ελκυστικούς. Την ίδια ημέρα, έχουμε ένα δυνατό τρίγωνο Ήλιου - Ουρανού που φέρνει νέες ιδέες και νέα πρόσωπα στη ζωή σας, που θα σας ωφελήσουν ποικιλοτρόπως. Στις 3/10 ο Ερμής εισέρχεται στον Σκορπιό και έως τις 6/12 θα είναι μια καλή εποχή για να αναθερμάνετε τις σχέσεις με αγαπημένα πρόσωπα. Από τις 3/10, που θα είναι η Αφροδίτη ανάδρομη, και έως τις 13/11 δεν θα είναι κατάλληλη εποχή για να πάρετε αποφάσεις.

ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Και αυτή την εβδομάδα οι εκπλήξεις συνεχίζουν να έρχονται. Το τρίγωνο Ήλιου - Ουρανού θα ευνοήσει τις επαφές και τις διαπραγματεύσεις – μπορεί να ξεκινήσει μια νέα συνεργασία που θα αυξήσει τα κέρδη σας. Στις 30/9 ο Ερμής εισέρχεται στον Σκορπιό, ενεργοποιώντας τον τομέα των κοινών πόρων. Μέχρι τις 6/12 δώστε έμφαση σε θέματα που σχετίζονται με κληρονομιές, οφειλές ή χρηματοδοτήσεις. Το Σάββατο η Αφροδίτη, ο πλανήτης των σχέσεων, ξεκινά την ανάδρομη πορεία της στον Σκορπιό και μπορεί να χρειαστείτε περισσότερο χρόνο για τον εαυτό σας. Ακατάλληλη εποχή για δημιουργία ερωτικής σχέσης μέχρι τις 13/11, κατάλληλη όμως για να επανασυνδεθείτε με έναν παλιό σας έρωτα, να δώσετε μια δεύτερη ευκαιρία ή να θέσετε νέες βάσεις όσοι είστε δεσμευμένοι.

4 8 2

ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5] Με την είσοδο του Άρη στον Λέοντα στις 28/9 η προσοχή σας στρέφεται στο σπίτι και στην οικογένεια. Μπορείτε να ασχοληθείτε με τη βελτίωση του χώρου σας, με μια ανακαίνιση ή απλώς να ανανεώσετε το σπίτι σας καθαρίζοντας, τακτοποιώντας και κάνοντας κάποιες επισκευές ή αγορές. Την ίδια ημέρα το τρίγωνο Ήλιου - Ουρανού φέρνει αναπάντεχα κέρδη μέσω της εργασίας ή μια νέα απασχόληση με καλύτερες αποδοχές. Στις 30/9 ο Ερμής εισέρχεται στον Σκορπιό και έως τις 6/12 θα είναι καλή εποχή για συνεργασίες. Ωστόσο, η Αφροδίτη θα γίνει ανάδρομη από τις 3/10 έως τις 13/11, επο-

ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9] Με θετικό

Sudoku No 910 1

4 5 9

3 1 9

4 5 9

Η λύση του προηγούμενου 1 3 4 6 8 5 2 7 9

6 5 9 3 2 7 1 8 4

2 8 7 4 9 1 5 3 6

5 7 8 2 4 6 9 1 3

4 9 1 7 3 8 6 5 2

3 2 6 1 5 9 8 4 7

8 6 2 5 7 3 4 9 1

9 4 3 8 1 2 7 6 5

7 1 5 9 6 4 3 2 8

πρόσημο ξεκινά η εβδομάδα, καθώς στις 28/9 πραγματοποιείται το τρίγωνο του Ήλιου με τον Ουρανό που φέρνει έσοδα και νέες ευκαιρίες για επαγγελματική ανέλιξη. Προωθήστε τα επιτεύγματά σας και διαπραγματευτείτε με σθένος. Επίσης, αυτή την εβδομάδα ο κυβερνήτης σας Ερμής, που εισέρχεται στον Σκορπιό στις 30/9, θα αυξήσει την πνευματική σας διαύγεια και θα ενεργοποιήσει τις ιδέες σας έως τις 6/12. Εξαιρετική εποχή για συγγραφή, διδασκαλία, δημόσιες σχέσεις και εμπορικές συμφωνίες. Εν συνεχεία, η Αφροδίτη θα γυρίσει σε ανάδρομη πορεία από το Σάββατο έως τις 13/11. Μέσα σε αυτό το διάστημα θα έχετε την ευχέρεια να αναθερμάνετε σχέσεις με οικείους. Ενδεχομένως να βρεθείτε ξανά και με άτομα από το παρελθόν με τα οποία είχατε χαθεί λόγω υποχρεώσεων.

24.09.26

LiFO 24.09.26