Τεύχος 711

FREE PRESS 23.12.2021 ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ! ΔΩΡΕΑΝ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΚΑΘΕ ΠΕΜΠΤΗ N.711

ΕΝΝΈΑ ΚΟΡΥΦΑΊΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΌΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΞΕΧΏΡΙΣΑΝ ΜΈΣΑ ΣΤΟ 2021 ΓΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΎΣ ΛΌΓΟΥΣ ΚΑΙ ΣΗΜΆΔΕΨΑΝ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΌ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΚΌ ΤΟΥΣ ΤΡΌΠΟ.

2 23.12.2021

06 ΤHE REVIEW 5 κείμενα για τη χρονιά που πέρασε 22 CULTURE Μουσική, σινεμά, θέατρο, εικαστικά 48 PORTRAITS 2022 9 κορυφαίες προσωπικότητες του πολιτισμού 86 ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ 2021 93 30 ΒΙΒΛIΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ 105 ΑΦΙΕΡΩΜΑ WINTER 108 ΓΕΥΣΗ 118 HOTELS 122 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 132 ΚΕΝΤΡΟ 144 GIFT GUIDE 156 ΖΩΔΙΑ

διευθυντής lifo.gr Θανάσης Χαραμής

ε μ π ο ρ ι κο τμ ημ α creative director Χρήστος Τζοβάρας direct sales director Κώστας Μαντάς senior advertising manager Ξένια Στασινοπούλου advertising manager Άννα Λαπαρδάγια

διευθυντής mikropragmata. lifo.gr Άρης Δημοκίδης

advertising executive Δημήτρης Βουκελάτος (dvoukelatos@lifo.gr)

διευθυντής εντυπης εκδοσης Τάσος Μπρεκουλάκης

advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr)

εκδοτης

Στάθης Τσαγκαρουσιάνος γενικός διευθυντής Μιχάλης Μιχαήλ εμπορικη διευθυνση Ρένα Κροκίδα

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290 F 210 3249 785 info@lifo.gr

σύμβουλος σχεδιασμού Γιάννης Καρλόπουλος

παρακαλουμε ανακυκλωστε

LIFO 711

αrt director Βανέσσα Φερλέ Μαργαρίτα Καμαριώτη αρχισυνταξία Αλέξανδρος Διακοσάββας

direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης, Κωνσταντίνα Τριανταφύλλου senior digital campaign manager Αντώνης Ζωγράφος

digital campaign manager Γιώργος Γιαννή ψηφιακή ανάπτυξη/ προγραμματισμός lifo.gr Άγγελος Παπαστεργίου social media Χριστίνα Γαλανοπούλου (Head), Ηλέκτρα Χατζηκάλφα, Μίνα Καλογερά σ υ ν τα ξ η συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Βασίλης Βαμβακάς, Γιάννης Βασιλείου, Ευτύχης Βαρδουλάκης, Αρετή Γεωργιλή, Ματίνα Καλτάκη, Μερόπη Κοκκίνη, Ματούλα Κουστένη, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Γιάννης Κωνσταντινίδης, Λασκαρίνα Λιακάκου, Τίνα Μανδηλαρά, Τάσος Μελεμενίδης, Νίκη Μηταρέα, Νίκος Μπακουνάκης, Γλυκερία Μπασδέκη, Αργυρώ Μποζώνη, Γιάννης

Πανταζόπουλος, Κωστής Παπαϊωάννου, Σταυρούλα Παπασπύρου, Μαρία Παππά, Ζωή Παρασίδη, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Αφροδίτη Σακκά, Νικόλας Σεβαστάκης, Φώτης Σεργουλόπουλος, Βασιλική Σιούτη, Βίβιαν Στεργίου, Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος, Ελένη Τζαννάτου, Δέσποινα Τριβόλη, Κορίνα Φαρμακόρη, Λένα Φουτσιτζή, Γιώργος Ψωμιάδης newsroom Πάνος Σάκκας (Αρχισυνταξία) Φιλιώ Ράγκου, Κατερίνα Αγριμανάκη, Ρούλα Βλασσοπούλου, Kλεοπάτρα Γιαρίμογλου, Σόφη Ζιώγου –––––– φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie f., Αναστασία Βουτυροπούλου, Γιώργος Αδάμος

ατελιέ αssistant art director Μπιάνκα Σαμαρά διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Νινέττα Γιακιντζή, Μαρούσα Θωμά διόρθωση κειμένων Μαρία Δρουκοπούλου, Μυρτώ Αθανασοπούλου –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου ––––––

3

The Review 5 κείμενα για τη χρονιά που πέρασε ΑΠΌ ΤΟΥΣ ΒΑΣΙΛΙΚΉ ΣΙΟΎΤΗ, ΝΙΚΟΛΑ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗ, ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΡΙΒΟΛΗ, ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΟΛΙΤΑΚΗ, ΔΗΜΗΤΡΗ Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟ

4 23.12.2021

LIFO 711

5

πολιτικό επταήμερο

ο

ι πολιτικές εξελίξεις της χρονιάς που φεύγει καθορίστηκαν, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο, κυρίως από την πανδημία και την ανάδυση του λεγόμενου νέου πολυπολικού κόσμου. Η αλλαγή της διακυβέρνησης στις ΗΠΑ με την αποχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ και την ανάληψη της προεδρίας από τον Τζο Μπάιντεν έβαλε τη σφραγίδα της σε πολλά γεγονότα, κάποια από τα οποία, άμεσα ή έμμεσα, επηρέασαν και την Ελλάδα. Από τον Ιανουάριο του 2021, η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ εστίασε το ενδιαφέρον της στην Κίνα και στη Ρωσία, εγκαταλείποντας άλλα πεδία ενδιαφέροντος, όπως το Αφγανιστάν, από το οποίο απέσυρε τις στρατιωτικές της δυνάμεις το καλοκαίρι, αφήνοντας όμως πίσω της χάος, για το οποίο και επικρίθηκε. Στον νέο κόσμο που αναδύεται δεν υπάρχει πια η μία και μοναδική υπερδύναμη των ΗΠΑ που καθορίζει τα πάντα αλλά και άλλες, μεγάλες ή μεσαίες δυνάµεις, όπως η Κίνα, η Ρωσία, η Ινδία, η Ιαπωνία, η Βραζιλία, οι οποίες διαδραματίζουν ήδη σημαντικό ρόλο και προσπαθούν να αποκτήσουν ενεργότερο. Η αμερικανική απόσυρση από πεδία που τώρα οι ΗΠΑ θεωρούν δευτερεύοντα είχε ξεκινήσει επί Μπαράκ Ομπάμα, αλλά συνεχίζεται στη βάση της ίδιας στρατηγικής και από τον Τζο Μπάιντεν. Το άλλο μεγάλο γεγονός, μετά την αποχώρηση από το Αφγανιστάν, ήταν η ξαφνική ανακοίνωση της Συμφωνίας Ασφαλείας μεταξύ των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Αυστραλίας, της περίφημης AUΚUS, η οποία έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην πραγματοποίηση της ελληνογαλλικής αμυντικής συμφωνίας, την οποία και τα δύο μέρη ήθελαν εδώ και καιρό, αλλά υπήρχαν εμπόδια. Οι διαμαρτυρίες της Γαλλίας για τις σε βάρος της συνέπειες της AUΚUS χαλάρωσαν τις αντιρρήσεις των ΗΠΑ για την προμήθεια των φρεγατών, με αποτέλεσμα οι δύο χώρες να κινηθούν γρήγορα, χωρίς να αφήσουν άλλα περιθώρια σε τρίτα κράτη να παρέμβουν, καθώς ήταν πολλά αυτά που προσπαθούσαν να την εμποδίσουν τα προηγούμενα χρόνια. Η αμυντική συμφωνία που ήρθε μαζί με την αγορά των εξοπλισμών θεωρήθηκε ως επιτυχία για την Ελλάδα, η οποία έχει ανάγκη από συμμάχους, καθώς αντιμετωπίζει την τουρκική απειλή που εκδηλώνεται με λόγια και έργα. Η Γαλλία, αξιοποιώντας σε έναν βαθμό και το κενό που αφήνουν οι ΗΠΑ στην ανατολική Μεσόγειο, η οποία δεν περιλαμβάνεται στις προτεραιότητές τους, επιθυμεί να έχει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην περιοχή. Το ίδιο θέλει και η Τουρκία, χωρίς όμως να θεωρεί απαραίτητα κόκκινες γραμμές όσα ορίζουν το Διεθνές Δίκαιο και οι σχετικές συμφωνίες. Στον ανταγωνισμό αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και η κόντρα που έχει εκδηλωθεί τα τελευταία χρόνια μεταξύ Εμανουέλ Μακρόν και Ταγίπ Ερντογάν. Η Τουρκία, που θεωρεί τον εαυτό της μεγάλη περιφερειακή δύναμη, προσπαθεί να παίξει έναν ευρύτερο ρόλο στη Μέση Ανατολή, τώρα που οι ΗΠΑ αποσύρουν το ενδιαφέρον τους μέχρι ένα σημείο. Μαζί με τη Ρωσία, οι δυο τους θεωρούν ότι μπορούν να πάρουν πάνω τους το παιχνίδι στη Συρία και στη Λιβύη και να μοιράσουν ρόλους.

Βασιλική Σιούτη Δημοσιογράφος

Η Λιβύη, τη χρονιά που πέρασε, αναδείχθηκε σε πεδίο συγκρούσεων διαφόρων χωρών και συμφερόντων, γι’ αυτό υπήρξε τόσο μεγάλο ενδιαφέρον για τις σχετικές διασκέψεις που οργάνωνε αρχικά η Μέρκελ και τελευταία ο Μακρόν – στην πιο πρόσφατη προσκλήθηκαν η ελληνική και η ελληνοκυπριακή ηγεσία. Ο Τούρκος Πρόεδρος έκανε τα πάντα για να αποκλειστούν και αυτήν τη φορά η Ελλάδα και η Κύπρος, πλην όμως ο Γάλλος Πρόεδρος δεν κάμφθηκε, έτσι ήταν ο Ταγίπ Ερντογάν αυτός που δεν συμμετείχε. Ο Εμανουέλ Μακρόν δεν ήταν διατεθειμένος να του δείξει την προστατευτικότητα που του έδειχνε η Άνγκελα Μέρκελ, η οποία κατάφερε να γλιτώσει (και) τη χρονιά αυτή την Τουρκία από πραγματικές κυρώσεις της Ε.Ε. τόσο για τις παραβιάσεις εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου όσο και για τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εις βάρος Τούρκων πολιτών. Το τέλος εποχής για τη Μέρκελ και η ανάδειξη της νέας γερμανικής κυβέρνησης με επικεφαλής τον σοσιαλδημοκράτη Όλαφ Σολτς αναμένεται να ζορίσει ελαφρώς το καθεστώς Ερντογάν στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όχι πάρα πολύ όμως, καθώς η Τουρκία είναι σημαντική για τη Γερμανία σε πολλά επίπεδα και η σχέση τους είναι στρατηγική, με ιστορικό βάθος. Το κόμμα των Πρασίνων ωστόσο, το οποίο είναι ο ένας από τους τρεις εταίρους της νέας κυβέρνησης, όπως και η νέα πράσινη υπουργός Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ, ασκούσαν έντονη κριτική όλο το προηγούμενο διάστημα στην Τουρκία, οπότε δεν θα μπορέσουν να κάνουν U-turn με το που ανέλαβαν την εξουσία. Θα πρόκειται για έκπληξη αν προκύψει κάτι περισσότερο από λεκτική πίεση. Έκπληξη, πάντως, ήταν και τα εγκώμια για την ελληνική οικονομία στις αρχές του Δεκεμβρίου από τον νέο φιλελεύθερο υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας, τον Κρίστιαν Λίντνερ, ο οποίος, πριν από κάποια χρόνια, χαρακτήριζε τον Σόιμπλε ελαστικό με την Ελλάδα. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών όχι μόνο επαίνεσε την «οικονομία και τις μεταρρυθμίσεις» της Ελλάδας αλλά την παρουσίασε και ως παράδειγμα προς μίμηση, κι αυτό ήταν κάτι που κανένας Έλληνας (ούτε ξένος) δεν μπορούσε να φανταστεί ότι θα άκουγε ποτέ. Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότερες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου είχαν και εξακολουθούν να διατηρούν μια ανησυχία μετά την ανάληψη του υπουργείου Οικονομικών της Γερμανίας από τον πρόεδρο των Φιλελευθέρων Κρίστιαν Λίντνερ, ο οποίος είναι υπέρ της αυστηρής δημοσιονομικής πολιτικής, κάτι που κανένας Νότιος δεν θέλει, ειδικά τώρα που όλοι έχουν να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης της πανδημίας. Οι ομόλογοι του Λίντνερ στον Νότο είχαν τον φόβο ότι θα επέβαλλε επιστροφή στην πολιτική λιτότητας και ότι θα ναρκοθετούσε την αναγκαία μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας. Ίσως οι έπαινοι στην Ελλάδα να είχαν και αυτόν τον σκοπό, να τους καθησυχάσει και να στείλει ένα σήμα. Παρότι η νέα κυβέρνηση της Γερμανίας έχει επικεφαλής έναν σοσιαλδημοκράτη, τον Όλαφ Σολτς, ο Έλληνας πρωθυπουργός (που δεν είχε πολύ καλή χημεία με την Άνγκελα Μερκελ, κι ας ανήκουν στην ίδια ευρωπαϊκή πολιτική ομάδα) εκτιμά και προσδοκά ότι θα έχει καλύτερη σχέση και με τον νέο καγκελάριο αλλά και με τον νέο υπουργό Οικονο-

Τα πολιτικά γεγονότα που σφράγισαν το 2021 Η αποχώρηση Τραμπ, οι εσωκομματικές εκλογές του ΚΙΝ.ΑΛ., η πανδημία και η ανάδυση ενός νέου πολυπολικού κόσμου.

6 23.12.2021

LIFO 711

7

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

πολιτικό επταήμερο

μικών. Μαζί με τις προσδοκίες για μια καλύτερη σχέση με τη Γερμανία, η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει να χτίζει τη στρατηγική σχέση με τη Γαλλία, τουλάχιστον όσο Πρόεδρός της είναι ο Εμανουέλ Μακρόν, καθώς την άνοιξη θα γίνουν οι προεδρικές εκλογές. Οι δύο χώρες φέτος ανέδειξαν το θέμα της ανάπτυξης ενός «ευρωστρατού», το οποίο ενδιαφέρει ιδιαιτέρως την Ελλάδα λόγω της μόνιμης απειλής της Τουρκίας. Εκτός από τη στρατηγική συνεργασία με τη Γαλλία και τις ΗΠΑ, η Ελλάδα αυτήν τη χρονιά επένδυσε και σε νέες συμμαχίες, π.χ. με τα Εμιράτα, τις οποίες προσπαθεί να διεμβολίσει η Τουρκία με κάθε τρόπο. Τελευταία διπλωματική κίνηση με ιδιαίτερη σημασία αυτήν τη χρονιά ήταν η πρόσφατη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν σε μια προσπάθεια προσέγγισης της Ρωσίας, προκειμένου να βελτιωθούν οι σχέσεις των δύο χωρών, οι οποίες ήταν παγωμένες εδώ και αρκετά χρόνια, χωρίς όμως υπερβολικές προσδοκίες και ψευδαισθήσεις. Η Ελλάδα ανήκει στη Δύση, αλλά έχει μια ιστορική σχέση με τη Ρωσία. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα ήθελε να παίξει έναν ρόλο γέφυρας της Ρωσίας με τη Δύση, καθώς η Ελλάδα δεν διακατέχεται από «ρωσοφοβία». Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, που είναι ανοιχτά εχθρικές προς τη Ρωσία, η ελληνική κυβέρνηση επιθυμεί να διατηρεί μια μετριοπαθή στάση και να έχει μια συνεννόηση μαζί της και για οικονομικούς λόγους, ειδικά για τον τουρισμό, στον οποίο η κυβέρνηση δίνει μεγάλη προτεραιότητα. Μια αρνητική πτυχή που αναδείχθηκε αυτήν τη χρονιά ήταν η απουσία κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής στο θέμα των στρατιωτικών εξοπλισμών και η περιφρόνηση της αλληλεγγύης και των αρχών της Ε.Ε. Εκτός από τα υποβρύχια που ετοιμάζει η Γερμανία για την Τουρκία, ήταν και η ισπανική κυβέρνηση που αγνόησε τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την Τουρκία. Σε πρόσφατη επίσκεψή του στην Άγκυρα, ο Ισπανός σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε, μαζί με τον Ταγίπ Ερντογάν, τη ναυπήγηση ενός ακόμα αεροπλανοφόρου, καθώς και προμήθεια όπλων για την Τουρκία, την ώρα που αυτή απειλεί δύο κράτη-μέλη. Ο καθηγητής Π. Ιωακειμίδης, πρώην πρεσβευτής και διπλωματικός σύμβουλος της Φώφης Γεννηματά, αποκάλυψε πρόσφατα ότι το 2018 οι δυο τους είχαν μια συνάντηση στους Δελφούς με τον Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος τότε ήταν στην αντιπολίτευση. Η Φώφη Γεννηματά του είχε θίξει το ζήτημα των εξοπλισμών στην Τουρκία και εκείνος της είχε απαντήσει ότι «τέτοιοι εξοπλισμοί είναι έξω από την ηθική των σοσιαλιστών». Οι σοσιαλιστές, πάντως, εκλογικά δεν τα πήγαν και άσχημα αυτήν τη χρονιά στην Ευρώπη. Μετά τη νίκη του SPD στη Γερμανία, έπειτα από πολλά χρόνια, η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία μοιάζει να μπαίνει σε μια καλή περίοδο. Αντιθέτως, η μεγάλη πολιτική οικογένεια της Ε.Ε., το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), αποδυναμώθηκε τελευταία. Μετά την ήττα του CDU έχασε την Άγκελα Μέρκελ, που αποχώρησε, και τον Σεμπάστιαν Κουρτς, που παραιτήθηκε λόγω σκανδάλων τα οποία διερευνώνται. Αυτή την περίοδο ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι ίσως ο πιο ισχυρός ηγέτης της ευρωπαϊκής πολιτικής ομάδας του ΕΛΚ. Στην Ελλάδα, τη χρονιά αυτή, πολιτικά, έμοιαζε να μη συμβαίνει τίποτα που να μπορεί να διαταράξει τις ισορροπίες έτσι όπως αυτές είχαν διαμορφωθεί από το βράδυ των εκλογών του 2019. Μέχρι που ήρθε το ΚΙΝ. ΑΛ. κι έκανε ήδη μία μικρή πρώτη ανατροπή, οδηγώντας στις κάλπες, και μάλιστα σε συνθήκες πανδημίας, δεκάδες χιλιάδες ψηφοφόρους, πέρα από κάθε προσδοκία. Η συγκίνηση για την απώλεια της Φώφης Γεννηματά, η απρόσμενη υποψηφιότητα του Γιώργου Παπανδρέου αλλά

και η παρουσία όλων των υποψηφίων για την προεδρία κατάφεραν να προσελκύσουν το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης για τις εξελίξεις στο κόμμα τους μετά από πολύ καιρό. Ο νέος πρόεδρος Νίκος Ανδρουλάκης, σε προσωπικό επίπεδο, παρά τους χαμηλούς του τόνους, είναι ένα στέλεχος που όλα τα προηγούμενα χρόνια έβαζε στόχους και τους κέρδιζε, αξιοποιώντας το μάξιμουμ των δυνατοτήτων του. Τώρα θα προσπαθήσει να κάνει το ίδιο και για το κόμμα του. Η πρώτη του κίνηση ήταν να το ενώσει και να το συνθέσει, αξιοποιώντας στελέχη απ’ όλες τις πλευρές, αλλά ταυτόχρονα να δώσει και το σήμα της ανανέωσης, αναδεικνύοντας τη γενιά του, τους σαραντάρηδες. Κάπως έτσι το ΚΙΝ.ΑΛ. κατάφερε, λίγο πριν εκπνεύσει ο χρόνος, να ανανεωθεί και να διεκδικήσει την επιστροφή του ως κόμματος εξουσίας. Αν θα το πετύχει, κανείς δεν μπορεί να το προβλέψει από τώρα. Είναι κάτι που θα φανεί τη νέα χρονιά. Η Νέα Δημοκρατία ανέβαλε το δικό της συνέδριο λόγω της έξαρσης της πανδημίας, καθώς θα έδινε λάθος μήνυμα. Ο αριθμός των νεκρών φέτος ξεπέρασε κάθε εφιαλτική πρόβλεψη. Τους πρώτους μήνες του χρόνου οι περισσότεροι ούτε φαντάζονταν ότι μετά την έλευση των εμβολίων, που τόση αισιοδοξία είχαν δημιουργήσει, θα εξακολουθούσε να πεθαίνει κόσμος, και μάλιστα περισσότεροι από πριν. Ούτε ότι θα εμβολιάζονταν τόσα εκατομμύρια και τελικά δεν θα ήταν αρκετά για να χτιστεί το τείχος της ανοσίας (αφού πέρσι τέτοιο καιρό νομίζαμε ότι το 60%-70% θα ήταν αρκετό). Η κυβέρνηση κατάφερε να οργανώσει καλά την εμβολιαστική διαδικασία, αλλά δεν κατάφερε να πείσει όλους όσοι κινδυνεύουν να σπεύσουν να εμβολιαστούν, με αποτέλεσμα να υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός ανεμβολίαστων άνω των εξήντα ετών, οι οποίοι είναι αυτοί που κυρίως γεμίζουν τα νοσοκομεία και τις ΜΕΘ, σύμφωνα με τους γιατρούς των δημόσιων νοσοκομείων, τα οποία έχουν εξαντλήσει τις δυνατότητές τους. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη αυτήν τη χρονιά άλλαξε γραμμή ως προς τη διαχείριση της πανδημίας και από την προστασία της δημόσιας υγείας ως προτεραιότητα πέρασε στην προστασία της οικονομίας, προκειμένου αυτή να παραμείνει ανοιχτή και να μην πληγεί άλλο, καθώς έκρινε ότι περιθώρια για νέα lockdowns και τα χρήματα που χρειάζονται γι’ αυτό δεν υπάρχουν. Για τον ΣΥΡΙΖΑ πέρασε άλλη μία χρονιά κατά την οποία δεν κατάφερε να μετασχηματιστεί ούτε να διευρύνει το κόμμα, αντιστοιχώντας τα οργανωμένα μέλη του στη βάση των ψηφοφόρων, όπως είχε εξαγγείλει ο Αλέξης Τσίπρας και είχε θέσει ως στόχο πριν από δύο χρόνια. Οι δημοσκοπήσεις εξακολούθησαν να τον εμφανίζουν στάσιμο, με αδυναμία αξιοποίησης της κυβερνητικής φθοράς, αλλά η ηγεσία του κόμματος αμφισβητεί τις δημοσκοπήσεις και τα ευρήματα που δίνουν, καθώς εκτιμά ότι τόσο αυτές όσο και τα ΜΜΕ εμφανίζουν τον ΣΥΡΙΖΑ πιο αδύναμο απ’ ό,τι είναι, επειδή έχουν πάρει τα χρήματα που έδωσε πέρσι η κυβέρνηση για τη διαφημιστική καμπάνια κατά της πανδημίας. Η νέα χρονιά θα ξεκινήσει με μεγαλύτερο ενδιαφέρον για όλους, καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν θα έχει μόνο τον Αλέξη Τσίπρα απέναντί του αλλά και τον Νίκο Ανδρουλάκη, που θα επιχειρήσει να αποδείξει, σε πρώτη φάση, ότι μπορεί να κάνει καλύτερη αντιπολίτευση. Και ο Αλέξης Τσίπρας όμως δεν θα έχει την πολυτέλεια να συνεχίσει την ίδια τακτική, που ως τώρα δεν έχει αποδώσει. Το σημαντικότερο όλων, όμως, για τη νέα χρονιά θα ήταν η συμφωνία στη χάραξη μιας εθνικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της πανδημίας και της τουρκικής απειλής, καθώς, όπως φαίνεται, αμφότερες θα είναι εδώ και το 2022.

Η νέα χρονιά θα ξεκινήσει με μεγαλύτερο ενδιαφέρον για όλους, καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν θα έχει μόνο τον Αλέξη Τσίπρα απέναντί του αλλά και τον Νίκο Ανδρουλάκη, που θα επιχειρήσει να αποδείξει, σε πρώτη φάση, ότι μπορεί να κάνει καλύτερη αντιπολίτευση.

8 23.12.2021

LIFO 711

9

ασκήσεις αναπνοής

ε

ίναι εδώ και κάποια χρόνια που έχει εμφανιστεί η ιδέα της (αναπότρεπτης, σχεδόν) κατάρρευσης του κόσμου μας, του συγκεκριμένου πολιτισμού της προηγμένης καπιταλιστικής νεωτερικότητας. Δεν την εκφράζουν γνωστοί παραληρηματικοί θρησκόληπτοι ή επαγγελματίες της Αποκάλυψης αλλά κάποιοι νέοι επιστήμονες, πρόσωπα προερχόμενα από την οικολογία, δίκτυα που πήραν εσχάτως το περίεργο όνομα «κολαψολόγοι» (collapsologues), με άλλα λόγια αναλυτές/ειδήμονες της κατάρρευσης (collapse ή εναλλακτικά effondrement στα γαλλικά). Τι επίκειται όμως να καταρρεύσει κατά τη γνώμη τους; Ό,τι οι ίδιοι ονομάζουν «θερμο-βιομηχανικό πολιτισμό», δηλαδή το μοντέλο κοινωνίας, καθημερινότητας, οικονομικής και τεχνολογικής ανάπτυξης που βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα και στην αυξημένη τεχνική και διοικητική πολυπλοκότητα. Στην ουσία βλέπουν έναν κόσμο όπου ένα είδος καραντίνας και λιτής καθήλωσης του καθενός στον τόπο του (στη μικρή κλίμακα) θα γίνει εξ ανάγκης μονόδρομος σωτηρίας. Σύμφωνα με τον Ιβ Κοσέ, πρώην υπουργό Περιβάλλοντος της σοσιαλιστικής κυβέρνησης του Ζοσπέν στη Γαλλία, το μέσο μεταφοράς του 2030 θα είναι… το άλογο, αφού όλες οι λύσεις με τον ηλεκτρισμό, την πυρηνική ενέργεια κ.λπ. δεν θα μπορούν να λειτουργήσουν. Οι ελλείψεις καυσίμων, τα διαρκή μπλοκαρίσματα των διασυνοριακών μεταφορών, η ανάσχεση των αεροπορικών πτήσεων και του παγκόσμιου τουριστικού κύματος, όλα αυτά περιγράφονται ως εικόνες ενός προσεχούς μέλλοντος. Το σενάριο –το απλοποιώ προφανώς– προβλέπει εν τέλει μια μοιραία σύγκλιση βλαβών και καταστροφών στα δίκτυα εφοδιασμού και ενέργειας αλλά και διαρκή «έκτακτα» γεγονότα, όπως οι επιδημίες, τα τεχνολογικά blackouts ή μια γεωπολιτική αναστάτωση δίχως προοπτική σταθεροποίησης. Επιμέρους συμβάντα θα συγκλίνουν σε ένα μεγα-συμβάν που θα συμπαρασύρει αναγκαστικά τρόπους ζωής, εργασιακές κουλτούρες και τον υλικό πολιτισμό ημών των συγχρόνων.

Nικόλας Σεβαστάκης Καθηγητής Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ

Από το 2018, που βγήκε ένα σημαδιακό βιβλίο για το θέμα με τον εντυπωσιακό τίτλο Πώς μπορεί να καταρρεύσει το παν – Μικρό εγχειρίδιο καταρρευσολογίας προς χρήση των παρόντων γενεών, μέχρι τα τέλη του 2021, που οι εκδόσεις και οι ιστοσελίδες γύρω από το θέμα έχουν πολλαπλασιαστεί εκθετικά, φαίνεται πως η συγκεκριμένη ιδέα συνάντησε πραγματικές αγωνίες. Φυσικά πρόκειται για σκέψεις και ιδέες που κυκλοφορούν σε μια ορισμένη μεσαία τάξη και επιστρέφουν πάλι στα ίδια περιβάλλοντα, ιδίως σε τμήματα των υπερπτυχιούχων millennials με ριζοσπαστικό προφίλ. Οι λαϊκές τάξεις δεν αγωνιούν για την κατάρρευση του «θερμο-βιομηχανικού πολιτισμού» αλλά για τα λεφτά της άλλης εβδομάδας, για τα άμεσα και χειροπιαστά της ζωής τους. Εδώ όμως έρχονται πάλι οι ίδιοι θεωρητικοί και ειδικοί της «κατάρρευσης» με τον ισχυρισμό ότι δεν αναφέρονται σε κάτι μακρινό αλλά σε διαδικασίες που έχουν αρχίσει ήδη. Ο Pablo Servigne, ο αγρονόμος με σπουδές βιολογίας που είναι ένας από τους εισηγητές της θεωρίας περί κατάρρευσης, δεν δίνει συγκεκριμένη ημερομηνία, υποστηρίζει παρ’ όλα αυτά την άποψη ότι επιμέρους συστήματα έχουν μπει ήδη σε φάση ανεπίστροφης απορρύθμισης εδώ και καιρό. Και στην αφήγηση αυτή, που κινητοποιεί υπολογισμούς, στατιστικές και σκληρά δεδομένα (αυτό άλλωστε τη διακρίνει από παραδοσιακές φιλοσοφικές ή θρησκευτικές αφηγήσεις του τέλους του κόσμου), όλες οι σφαίρες των όντων μολύνονται και καταρρέουν. Όχι μόνο το κλίμα αλλά και τα νομίσματα, οι αγορές, τα πολιτικά και θεσμικά συστήματα, τα σχολικά περιβάλλοντα. Είναι πολύ λογικό η εμφάνιση της πανδημίας του Covid-19 στον κόσμο να έδωσε αέρα στη σχετική φιλολογία. Το ίδιο συμβαίνει ήδη και με την ενεργειακή κρίση που, κατά τα φαινόμενα, δεν θα είναι προσωρινή αλλά φαινόμενο με άγνωστο βάθος χρόνου και απρόβλεπτη ένταση. Για τους επικριτές της, όμως, η υπόθεση της κατάρρευσης είναι απλώς μια απαισιόδοξη προφητεία που προωθεί την παθητική αποδοχή του χειρότερου. Όσο και αν στη συμβατική τάξη της πολιτικής υπάρχουν πια

Προφήτες της κατάρρευσης και το δικαίωμα στην ανήσυχη σκέψη Ποια θα είναι η εναλλακτική στον καταστροφισμό;

10 23.12.2021

LIFO 711

11

ασκήσεις αναπνοής

καθημερινές αναφορές στον κλιματικό κίνδυνο, στις απειλές και στην ανάγκη αλλαγών, η θεωρία των «κολαψολόγων» είτε αγνοείται παντελώς είτε απορρίπτεται ως τρελή, επιστημονικά και κοινωνικά απαράδεκτη. Μπορούμε, φυσικά, να βρούμε πιο λεπτά επιχειρήματα, τα οποία παραδέχονται μεν την πιθανότητα καταστροφικών εξελίξεων, αλλά θεωρούν πάντα δυνατή μια αποτελεσματική ανθρώπινη απάντηση για την αποτροπή του χειρότερου. Για τους αντιπάλους τους, το βασικό ελάττωμα με τους ειδήμονες της κατάρρευσης είναι πως έχουν παραιτηθεί από την πολιτική, δηλαδή από την ιδέα της μεταρρύθμισης και της αλλαγής των συσχετισμών. Οι καταρρευσολόγοι θεωρούν με τη σειρά τους ανεπαρκή και αδιέξοδα τα σενάρια για το πρασίνισμα του καπιταλισμού, το πέρασμα σε βιώσιμες οικονομίες ή τη δυνατότητα πολιτικού ελέγχου ανεξέλεγκτων τεχνολογικών δυναμικών. Τι έχουμε εδώ τελικά; Μια ακραία παραλλαγή της ευρύτερης τάσης που θα την ονομάσω εδώ ριζοσπαστικό αναθεωρητισμό. Ο ριζοσπαστικός αναθεωρητισμός μάς βεβαιώνει ότι όλες οι θετικές δυναμικές που είδαμε στον σύγχρονο κόσμο θεμελιώνονται σε αρνητικές και τερατώδεις πράξεις, ότι το ίδιο το δυτικό παράδειγμα θεμελιώνεται σε γενοκτονίες, καταστροφή οικοσυστημάτων, παραδοσιακών τρόπων ζωής και κουλτούρας. Η ριζοσπαστική αναθεώρηση ουσιαστικά καλεί σε μια μεγάλη μεταστροφή, δηλαδή σε μια οντολογική και ηθική μετάνοια όπου η ανθρωπότητα θα παραδεχτεί τα λάθη της (έναντι άλλων ειδών) και κατεξοχήν η δυτική οικουμένη θα εξομολογηθεί τις ιστορικές της αμαρτίες για να μπορέσει να έχει κάποιες, ελάχιστες πιθανότητες σωτηρίας. Δηλαδή προτού αντλήσει στοιχεία από τις επιστήμες του περιβάλλοντος ή τη βιολογία, η θεωρία της κατάρρευσης μοιάζει με κλείσιμο του ματιού στην ιδέα της αμαρτίας και της ανάνηψης/μετάνοιας. Η κατάρρευση του πολιτισμού μας θυμίζει εξάλλου την κρίση των έσχατων ημερών, ενώ η επιστημονικότητα των κειμένων και η παραπομπή των σχετικών αναλύσεων σε δεδομένα από τις επιστήμες του περιβάλλοντος

δεν μπορούν να κρύψουν αυτή την πνευματική και μεταφυσική ένταση που επιστρέφει. Ας είμαστε όμως ειλικρινείς, οι θεωρητικοί της κατάρρευσης δείχνουν κάτι. Δεν είναι ένα κενό, μια «ψεκασμένη» ανορθογραφία, ένας σκέτος ανορθολογισμός. Για να το πω διαφορετικά, η ανάδυση στην επιφάνεια και η σχετική διάδοση της ιδέας ότι καταρρέουμε αποκαλύπτει κάτι για τη στιγμή που βρισκόμαστε, και όχι μόνο ελέω πανδημίας. Με την πανδημία και τα φαινόμενα που τη συνοδεύουν διαισθάνεται κανείς ότι η απάντηση σε τέτοια ακραία ρεύματα ιδεών δεν μπορεί να είναι η περιφρόνηση και η αφ’ υψηλού αγνόηση. Ο ριζοσπαστικός αρνητισμός δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί από το business as usual μιας νωθρής σκέψης που δεν τολμά να σκεφτεί το αδιανόητο και δεν εκτιμά το εύρος των κινδύνων. Απέναντι στον αρνητισμό χρειαζόμαστε έναν στοχασμό της ανησυχίας και μια πολιτική πιο ανοιχτή, ακόμα και σε ενδεχόμενα που τρομάζουν. Έτσι κι αλλιώς, είμαστε σε φάση αναθεωρήσεων και δεύτερων σκέψεων γιατί αυτή η πανδημία έκανε απολύτως ορατά κάποια όρια: τα όρια του ατομικιστικού δικαιωματισμού στην ηθική, τα όρια του νεοφιλελεύθερου οικονομισμού σε σχέση με τα εθνικά συστήματα υγείας αλλά και τα όρια του λαϊκισμού της καχυποψίας απέναντι σε σύνθετα φαινόμενα διαχείρισης κρίσεων και πρωτόκολλα ευθύνης. Γι’ αυτό και η εναλλακτική στον καταστροφισμό δεν μπορεί να είναι μερικές ανώδυνες προσαρμογές τεχνοκρατικού χαρακτήρα. Και το πρώτο χρήσιμο συμπέρασμα όσων ζήσαμε αυτά τα δύο χρόνια –αλλά ουσιαστικά από τις αρχές της δεκαετίας του 2010– είναι ότι δεν διαθέτουμε πλέον, ούτε μπορούμε να ανακτήσουμε κάποια «κανονικότητα». Ας μην έχουμε αυταπάτες. Στην εποχή όπου έχουμε μπει η κανονικότητα θα έχει μέσα της ανωμαλίες, αστάθειες, αιφνιδιαστικές τροπές. Ενδεχομένως ο κόσμος μας δεν θα καταρρεύσει αλλά θα πρέπει να αποδεχτεί το γεγονός πως είναι αδύνατο πια να συνεχίσει στα ίδια.

Το πρώτο χρήσιμο συμπέρασμα όσων ζήσαμε αυτά τα δύο χρόνια –αλλά ουσιαστικά από τις αρχές της δεκαετίας του 2010– είναι ότι δεν διαθέτουμε πλέον, ούτε μπορούμε να ανακτήσουμε κάποια «κανονικότητα».

12 23.12.2021

LIFO 711

13

σ

την αρχή το λαγούμι προχωρούσε ολόισια σαν σήραγγα, όμως σε λίγο έπαιρνε απότομα να βαθαίνει, τόσο απότομα που, προτού καν η Αλίκη προλάβει να σκεφτεί να σταματήσει, βρέθηκε να πέφτει μέσα σε κάτι που έμοιαζε να ’ναι ένα πολύ βαθύ πηγάδι. Ή το πηγάδι ήταν τρομερά βαθύ ή εκείνη έπεφτε τρομερά αργά, μια και είχε όλον τον καιρό στη διάθεσή της, καθώς έπεφτε να ρίχνει ματιές γύρω της και να διερωτάται σαν τι άλλο επρόκειτο να της συμβεί [....] Βαθιά, ολοένα βαθύτερα. Δεν θα τέλειωνε καμιά φορά αυτό το πέσιμο! “Αναρωτιέμαι πόσα χιλιόμετρα να διέτρεξα ως τώρα πέφτοντας”, είπε δυνατά. “Θα πρέπει να πλησιάζω κάπου στο κέντρο της Γης”» (Οι περιπέτειες της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων, Lewis Carroll, μτφρ. Μένης Κουμανταρέας, εκδόσεις Πατάκης). Στο βιβλίο του Lewis Carroll που κυκλοφόρησε το 1865, η μικρή Αλίκη δραπετεύει στη Χώρα των Θαυμάτων ή του Παραδόξου, εκεί όπου βασιλεύει, όπως σημειώνει ο Κουμανταρέας, το Παράλογο ή το Παρανοϊκό, ο χρόνος είναι εύπλαστος – σταματά και ξαναρχίζει, όπως και η ίδια η Αλίκη, που σε ένα μόλις δευτερόλεπτο γίνεται μικροσκοπική και αμέσως μετά πανύψηλη και παραμορφωμένη. Το βιβλίο, που είναι ίσως το διασημότερο παιδικό βιβλίο του εικοστού αιώνα, και που, όπως είπε χαρακτηριστικά η Βιρτζίνια Γουλφ, «δεν είναι παιδικό βιβλίο αλλά είναι το μοναδικό με το οποίο γινόμαστε παιδιά», μιλάει πολύ για τον χρόνο σε έναν κόσμο μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας.

footnotes

«Η Αλίκη, σκυμμένη πάνω από τον ώμο του, κοιτούσε με κάποια περιέργεια. “Τι αστείο ρολόι” έκανε. “Λέει τις ημέρες του μηνός, αλλά όχι την ώρα”. “Γιατί να την πει;” μουρμούρισε ο κάπελας. “Το δικό σου ρολόι λέει τι χρόνος είναι;”. “Φυσικά όχι”, είπε η Αλίκη, χωρίς να τα χάσει. “Όμως είναι γιατί μένουμε στον ίδιο χρόνο ένα πολύ μεγάλο διάστημα». Εάν το 2020 ήταν μια χρονιά δυνατού συλλογικού σοκ και τραύματος, που βρεθήκαμε ξαφνικά σπίτι μας να αναρωτιόμαστε πώς είναι δυνατό να ζούμε μια πραγματικότητα που θύμιζε ταινία επιστημονικής φαντασίας, το 2021 θύμιζε τη Χώρα των Θαυμάτων, τον κόσμο του Παραλόγου και του Παρανοϊκού – ένα μικρό ονειρικό σίκουελ φθοράς, όπου ο χρόνος έπαψε να έχει σημασία. Πότε μέσα, ξανά κλεισμένοι, πότε έξω, για

λίγο, μια ενδιάμεση μουδιασμένη κατάσταση, οπότε απλώς περιφέραμε τη ματαιότητά μας από το σαλόνι στην κρεβατοκάμαρα και από την κρεβατοκάμαρα στο σαλόνι, σαν ερειπιάκια με μαλλί σφηκοφωλιά και ρόμπα. Το 2021 τρύπησαν όλες μου οι φόρμες. Κοιτώντας πίσω περισσότερο από κάθε άλλη χρονιά, ο χρόνος μοιάζει να σταμάτησε κάπου στις αρχές του 2020, ίσως γιατί όλα έπαψαν να είναι ιδιαίτερα προσωπικά ή έντονα. Αναρωτιέμαι συνέχεια πού πήγε αυτή η χρονιά. Το 2021 κάθε στιγμή έμοιαζε να κυλά απελπιστικά αργά, την ώρα που τη βίωνα, αλλά κοιτώντας πίσω είναι σαν να τέλειωσε σε ένα λεπτό. Νιώθω πως χρειάζομαι χρόνο για να καταλάβω τι ακριβώς μου συνέβη τη χρονιά που πέρασε. Αναρωτιέμαι, υπάρχει κανείς που να αισθάνεται έτοιμος για το 2022; Πρόσφατα η «Guardian» δημοσίευσε μια έρευνα για το ανθρώπινο σώμα από τότε που άρχισε η πανδημία: ο κόσμος έχει χάσει τα μαλλιά του, τρίζει τα δόντια του την ώρα που κοιμάται, υποφέρει από δερματικά προβλήματα και αυτοάνοσα, από ψωρίαση μέχρι δερματίτιδα, έχει αυξημένη μυωπία, αδύναμη καρδιά και συκώτι. Στο φόντο της σωματικής φθοράς, το παρανοϊκό: οι βουτιές των χρηματιστηρίων, δουλειές που εξαφανίστηκαν και μετά ξαναεμφανίστηκαν σε λιγότερο από δεκαέξι μήνες, οι πάγοι που λιώνουν, τα ποστ των αντιεμβολιαστών, ένας κόσμος που μοιάζει με παράλογη άσκηση ματαιότητας.

Κοιτώντας πίσω περισσότερο από κάθε άλλη χρονιά, ο χρόνος μοιάζει να σταμάτησε κάπου στις αρχές του 2020, ίσως γιατί όλα έπαψαν να είναι ιδιαίτερα προσωπικά ή έντονα. Αναρωτιέμαι συνέχεια πού πήγε αυτή η χρονιά.

«Δες, δες παράξενα που είναι όλα σήμερα! Χτες ακόμα όλα τα πράγματα πήγαιναν ρολόι. Άραγε, μήπως είμαι εγώ που άλλαξα τη νύχτα; Για στάσου να σκεφτώ – εγώ ήμουν αυτή που σηκώθηκα σήμερα το πρωί; Θαρρώ, θυμάμαι πως ένιωσα κομμάτι αλλιώτικη. Όμως, αν δεν είμαι εγώ η ίδια, τότε δεν μένει παρά να ρωτήσω ποια στην ευχή είμαι. Α, ιδού το μεγάλο ερώτημα». Στο τέλος του βιβλίου η Αλίκη ξυπνάει και διηγείται την περιπέτειά της στην αδερφή της. Κοιτώντας πίσω, ο μόνος τρόπος να μετρήσω το 2021, έτσι ώστε να μοιάζει λιγότερο με παράλογο όνειρο, κοιτάω τον γιο μου. Όταν μπήκε η χρονιά ήταν τεσσάρων μηνών. Σήμερα τρέχει πάνω κάτω σαν δαίμονας και φωνάζει: «Mαμά, μπαμπά, παππού, γιαγιά, κακά, παπά, μάι, μάι».

Πού πήγε το 2021; Υπάρχει κανείς που να νιώθει στ’ αλήθεια έτοιμος για το 2022, μετά από αυτό το σίκουελ φθοράς;

Δέσποινα Τριβόλη Δημοσιογράφος

14 23.12.2021

LIFO 711

15

shortcut

ή

ταν Δεκέμβριος του 1988 όταν κυκλοφόρησε το χριστουγεννιάτικο τεύχος του περιοδικού LIFE με κεντρικό, «εορταστικό» θέμα το «Νόημα της ζωής», όπου επώνυμες και επιφανείς προσωπικότητες πάσης φύσεως και ιδιότητας είχαν κληθεί να απαντήσουν στο αιωνίως αναπάντητο υπαρξιακό ερώτημα «γιατί βρισκόμαστε εδώ;». Ήταν μερικούς μήνες πριν από την πτώση του Τείχους, μια εποχή που μοιάζει σαν να είναι πολύ μακρινή, αλλά ίσως δεν είναι και τόσο μακρινή τελικά, μοιάζει όμως προϊστορική με έναν τρόπο επειδή συνέβη πριν από τα κινητά, το ίντερνετ και την αγρίως επιταχυνόμενη τεχνολογική κουλτούρα. Εκτός από κάποιες vintage ανησυχίες, όπως ο πυρηνικός όλεθρος (που φυσικά εξακολουθεί να αποτελεί υπαρκτή απειλή, ασχέτως του αν έχει επισκιαστεί από άλλες), οι αγωνίες (για το περιβάλλον, την ανισότητα, την απληστία) που εκφράζονται με αφορμή το αόριστο ερώτημα παραμένουν οδυνηρά επίκαιρες. Ίσως η πιο σαφής και διαχρονική και οριστική (και σίγουρα η πιο συνοπτική) απάντηση ήταν αυτή που είχε δώσει τότε ο διάσημος συνθέτης, φιλόσοφος, ποιητής, εικαστικός και γκουρού της πρωτοπορίας Τζον Κέιτζ, ο οποίος είχε γράψει απλώς: «Όχι γιατί. Μόνο εδώ». Ποιος μπορεί να διαφωνήσει μ’ αυτό; Απλό και βαθύ και τέλειο. Λιγότερο λακωνική, αλλά εξίσου ουσιώδης και χαρακτηριστική η απάντηση του Μπουκόφσκι, τον οποίον με έναν τρόπο ανέκαθεν συνέδεα με μια βαθιά συμπόνια και με ένα κάποιο αθάνατο «πνεύμα» των Χριστουγέννων: «Για όσους πιστεύουν στον Θεό, τα περισσότερα από τα μεγάλα ερωτήματα έχουν απαντηθεί. Για εκείνους από εμάς όμως που δεν μπορούν να αποδεχτούν πρόθυμα τη φόρμουλα του Θεού, οι μεγάλες απαντήσεις δεν είναι χαραγμένες σε πέτρα. Προσαρμοζόμαστε στις νέες ανακαλύψεις και συνθήκες. Είμαστε εύκαμπτοι. Δεν είναι ανάγκη να είναι η αγάπη εντολή ούτε ρητό η πίστη. Είμαι ο δικός μου Θεός. Βρισκόμαστε εδώ για να ξεμάθουμε τα διδάγματα της Εκκλησίας, του κράτους και του εκπαιδευτικού συστήματος. Βρισκόμαστε εδώ για να πίνουμε μπίρα. Βρισκόμαστε εδώ για να σκοτώσουμε τον πόλεμο. Βρισκόμαστε εδώ για να ξεγελάσουμε τις πιθανότητες και να ζήσουμε τις ζωές μας τόσο καλά, ώστε ο Θάνατος να σκιάζεται να μας πάρει. Βρισκόμαστε εδώ για να διαβάσουμε τα λόγια όλων εκείνων των σοφών ανδρών και γυναικών που μας λένε ότι βρισκόμαστε εδώ για διαφορετικούς λόγους αλλά και για τον ίδιο λόγο». Ανάμεσα στους διάσημους (από τον Ρίτσαρντ Νίξον ως τον Μοχάμεντ Άλι και από τη Μάγια Αγγέλου ως τον Καρίμ Αμπντούλ Τζαμπάρ, με ποικίλες ενδιάμεσες περιπτώσεις) φιλοξενούνται και κάποιοι άσημοι και ανώνυμοι, ανάμεσά τους κι ένας ταξιτζής ονόματι Ζοζέ Μαρτίνεζ, ο οποίος έμοιαζε να το έχει φιλοσοφήσει πολύ στεγνά το ζήτημα, θυμίζοντας κάτι ανάμεσα στον Ταξιτζή του Σκορσέζε και στον φιλόσοφο της μοιρολατρίας Θρασύβουλα, όπως τον είχε υποδυθεί ο Θανάσης Βέγγος: «Βρισκόμαστε εδώ για να πεθάνουμε, απλώς να ζήσουμε και να πεθάνουμε. Εγώ οδηγώ ταξί, πάω καμιά φορά για ψάρεμα, βγάζω έξω το κορίτσι μου, πληρώνω φόρους, διαβάζω κανένα βιβλίο και μετά προετοιμάζομαι για να τα τινάξω. Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς και δυνατοί. Η ζωή είναι μια μεγάλη απάτη. Κανενός δεν του καίγεται καρφί στην πραγματικότητα. Είτε πλούσιος είτε φτωχός, σήμερα είσαι - αύριο δεν

Δημήτρης Πολιτάκης Δημοσιογράφος

είσαι. Είμαστε σαν τον άνεμο. Με το που θα φύγουμε, θα μας αντικαταστήσουν άλλοι. Έτσι κι αλλιώς, θα αυτοκαταστραφούμε σύντομα και κανείς δεν μπορεί να κάνει τίποτα γι’ αυτό. Η μόνη θεραπεία για τα δεινά του πλανήτη είναι ένας πυρηνικός πόλεμος – να γίνουν όλα στάχτη και να ξεκινήσουμε από την αρχή». Σαφώς πιο γλαφυρός αλλά και πιο ενθαρρυντικός εν τέλει, ο τρόπος του σπουδαίου Λατινοαμερικανού συγγραφέα και ιστορικού της μνήμης Εδουάρδο Γκαλεάνο: «Δηλητηριάζουμε τον αέρα, το νερό και το χώμα, δηλητηριάζουμε και την ψυχή μας. Οι άνθρωποι οφείλουν υποταγή στα πράγματα, οι πολίτες στον στρατό, οι μαύροι στους λευκούς, οι γυναίκες στους άντρες. Αυτή είναι η τάξη ενός αναποδογυρισμένου κόσμου. Ζούμε για να κατέχουμε, όχι για να είμαστε. Το χρήμα είναι πολύ πιο ελεύθερο από τον άνθρωπο. Για το πιο μεγάλο κομμάτι της ανθρωπότητας –τους κατοίκους του τρίτου κόσμου και των παραγκουπόλεων του πλανήτη– ο κόσμος πιο πολύ θυμίζει στρατόπεδο συγκέντρωσης παρά το σπίτι όλων μας. Δεν είναι αυτό που θα ήθελε να γίνει ο κόσμος όταν γεννιόταν. Πιστεύω όμως ότι ο αγώνας να τον αλλάξουμε και να τον ανακτήσουμε δίνει ένα νόημα στην ανθρώπινη περιπέτεια. Σ’ αυτόν τον αγώνα αναγνωρίζω τον εαυτό μου στους άλλους. Σ’ αυτόν τον αγώνα γίνομαι συμπατριώτης και σύγχρονος όλων όσοι κινητοποιούνται από την επιθυμία για δικαιοσύνη και από την επιθυμία για ομορφιά. Είμαι συμπατριώτης τους, παρότι έζησαν σε άλλη χώρα. Είμαι σύγχρονός τους παρότι έζησαν σε άλλη εποχή. Και μ’ αυτόν τον τρόπο νιώθω και γνωρίζω πως δεν είμαι παρά ένα αεράκι που όμως θα συνεχίσει να υπάρχει όταν εγώ θα είμαι απλώς ένας κόκκος σκόνης χαμένος στο σύμπαν, μια μικρή στιγμή χαμένη στον χρόνο». Το πιο γειωμένο όμως, και ως εκ τούτου πιο ισχυρό σημείωμα απ’ όλα, ανήκει δικαιωματικά στην πρωτοπόρο ακτιβίστρια Ρόζα Παρκς που αρνήθηκε κάποτε να καθίσει στις πίσω θέσεις του λεωφορείου και η γενναία ανυπακοή της άλλαξε την Ιστορία: «Γεννήθηκα στον Νότο, πενήντα χρόνια μόλις μετά την κατάργηση της δουλείας, όταν ο φυλετικός διαχωρισμός εφαρμοζόταν πολύ αυστηρά. Η φυλετική περηφάνια και η αίσθηση αυτοσεβασμού ήταν στοιχεία ριζωμένα στην οικογένεια και στην κοινότητά μου, εξαιτίας των ανασφαλειών και των προσπαθειών πολλών λευκών που απαιτούσαν από τους μαύρους να νιώθουν και να συμπεριφέρονται ως κατώτερα όντα. Κατά συνέπεια, ήμουν αποφασισμένη να αποκτήσω την πλήρη ελευθερία που τα μαθήματα Ιστορίας μάς είχαν μάθει πως δικαιούμαστε, ασχέτως των θυσιών. Μέχρι και σήμερα πιστεύω ότι βρισκόμαστε στον πλανήτη Γη για να ζήσουμε, να μεγαλώσουμε και να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να γίνει ο κόσμος ένα μέρος όπου όλοι οι άνθρωποι απολαμβάνουν την ελευθερία, χωρίς φυλετικές, εθνικές ή θρησκευτικές διακρίσεις. Η ζωή είναι για να τη ζούμε στο έπακρο, έτσι ώστε ο θάνατος να είναι μόνο άλλο ένα κεφάλαιο. Οι αναμνήσεις που αφήνουν η ζωή και το έργο μας συνεχίζονται στις ζωές των άλλων». Ο Τσαρλς Μπουκόφσκι πέθανε όχι πολύ αργότερα, το 1994, η Ρόζα Παρκς το 2005 και ο Εδουάρδο Γκαλεάνο το 2015 (άγνωστη η μοίρα του μοιρολάτρη ταξιτζή), ενώ το LIFE διέκοψε οριστικά την κυκλοφορία του στα περίπτερα του πλανήτη το 2000.

Εκτός από κάποιες vintage ανησυχίες, όπως ο πυρηνικός όλεθρος (που φυσικά εξακολουθεί να αποτελεί υπαρκτή απειλή, ασχέτως του αν έχει επισκιαστεί από άλλες), οι αγωνίες (για το περιβάλλον, την ανισότητα, την απληστία) που εκφράζονται παραμένουν οδυνηρά επίκαιρες.

Το νόημα της ζωής και το πνεύμα των Χριστουγέννων σε ένα τεύχος του LIFE το 1988 Τι δίνει νόημα στην ανθρώπινη περιπέτεια;

16 23.12.2021

LIFO 711

17

αθηναίος όμηρος

σ

ε ένα ντοκιμαντέρ που κυκλοφόρησε πρόσφατα από το National Geographic καταγράφεται με όλες τις συγκλονιστικές λεπτομέρειες το χρονικό μίας από τις πιο απίστευτες διασώσεις που πραγματοποιήθηκαν ποτέ στη σύγχρονη ιστορία της ανθρωπότητας. Πρόκειται για τη διάσωση μιας ομάδας δώδεκα αγοριών, ηλικίας από έντεκα ως δεκαέξι ετών, και του 25χρονου προπονητή τους το καλοκαίρι του 2018 από ένα σπήλαιο στη βόρεια Ταϊλάνδη, το οποίο είχε πλημμυρίσει από τις τροπικές καταιγίδες, εγκλωβίζοντάς τους εκεί μέσα για πολλές ημέρες εντελώς αβοήθητους. Το σπήλαιο Θαμ Λουάνγκ («Μέγα Σπήλαιο») έχει συνολικό μήκος κάπου 10 χλμ. και ανακαλύφθηκε από μια γαλλική αποστολή σπηλαιολόγων στα μέσα της δεκαετίας του ’80. Έκτοτε έχει γίνει επισκέψιμο στο κοινό, εκτός από τις περιόδους που οι έντονες βροχοπτώσεις το καθιστούν επικίνδυνο. Όπως ακριβώς θα συνέβαινε την ημέρα της εκδρομής μιας παιδικής ομάδας ποδοσφαίρου που είχε προχωρήσει αρκετά μέσα όταν άρχισε να βρέχει καταρρακτωδώς, με αποτέλεσμα πολύ γρήγορα να ανέβει η στάθμη του νερού και τα παιδιά να βρεθούν εγκλωβισμένα σε ένα τμήμα του σπηλαίου, όπου ευτυχώς δεν έφτανε το νερό. Αρχικά τα παιδιά θεωρήθηκαν οριστικά χαμένα. Καθώς περνούσαν οι μέρες και δεν δινόταν κανένα σήμα ότι είχαν επιβιώσει, λίγοι πίστευαν ότι μπορούσαν ακόμη να βρίσκονται στη ζωή. Οι πρώτοι που αποφάσισαν να δοκιμάσουν να εισχωρήσουν βαθιά μέσα στο σπήλαιο και να αρχίσουν στα τυφλά να αναζητούν ίχνη ζωής ήταν κάποιοι λίγοι Δυτικοί ερασιτέχνες των σπηλαιοκαταδύσεων που έτυχε να βρίσκονται εκεί. Μετά από δέκα ολόκληρες μέρες θα καταφέρουν εντελώς απρόσμενα να εντοπίσουν τα παιδιά σώα, αλλά τότε είναι που θα αρχίσει η πραγματική πρόκληση. Πώς θα βγάλουν από κει δώδεκα μικρά παιδιά που δεν γνωρίζουν κατάδυση; Είναι απλώς αδύνατο. Η ομάδα των ταϊλανδέζικων navy seals που θα φτάσει εκεί και θα αποπειραθεί να το κάνει, θα καταλάβει αμέσως ότι δεν γίνεται με ορθόδοξους τρόπους και θα αποσυρθεί σηκώνοντας τα χέρια ψηλά (χάνοντας ένα άτυχο μέλος τους). Κανείς δεν ήθελε να αναλάβει την ευθύνη μιας εθνικής αποτυχίας, που θα τον καθιστούσε αποδιοπομπαίο τράγο στις οικογένειες και στην κοινή γνώμη. Μέσα στη γενική απελπισία και καθώς τα περιθώρια χρόνου εξαντλούνται, κάποιος από τους σπηλαιοκαταδύτες θα σκαρφιστεί ένα φαινομενικά ακατόρθωτο σχέδιο: θα ναρκώσουν τα παιδιά, θα τους φορέσουν τις καταδυτικές εξαρτύσεις και θα τα οδηγήσουν ένα-ένα κάτω από το νερό ως την έξοδο. Αν και ελάχιστοι πιστεύουν στην επιτυχία του τρελού αυτού σχεδίου, στο τέλος προκρίνεται ως η μοναδική λύση. Η άλλη είναι έτσι κι αλλιώς ο θάνατος των παιδιών από ασιτία ή εξάντληση. Κι όμως, το αποτέλεσμα είναι απροσδόκητα επιτυχημένο: και τα δώδεκα παιδιά θα καταφέρουν να φτάσουν ζωντανά ως την έξοδο, όπου εκατοντάδες δίκτυα απ’ όλον τον κόσμο παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα την απίστευτη αυτή επιχείρηση διάσωσης. Ας φανταστούμε την εικόνα: ημιθανή παιδιά βγαίνουν από τα σπλάχνα της μάνας γης σαν αναστημένα, βλέποντας ξανά το φως της ζωής, χάρη σε αυτούς τους ερασιτέχνες καταδύτες (κυρίως Βρετανούς), που δικαίως θα αποθεωθούν και θα βραβευτούν ανά τον κόσμο για το κατόρθωμά τους.

Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος

Μιλώντας, πάντως, οι άνθρωποι αυτοί στο ντοκιμαντέρ για την εμπειρία τους, μόνο για ήρωες δεν σου κάνουν. Πρόκειται για κάτι περίεργους τύπους που στο σχολείο τούς αποκαλούσαν «losers», καθώς ούτε διακρίνονταν στα αθλήματα ούτε και ήταν καθόλου δημοφιλείς, όπως εξομολογούνται. Η σπηλαιοκατάδυση, ένα αδιάφορο χόμπι, ήταν μάλλον η διέξοδός τους για να απομονωθούν απ’ όλους και απ’ όλα και να βρεθούν κάπου εκτός του κόσμου τούτου, με τον οποίο δεν φαίνεται να τα πήγαιναν και πολύ καλά. Πολλοί εξ αυτών δεν είχαν καν δικά τους παιδιά, ούτε και ήθελαν να αποκτήσουν. Και τότε; Τι ήταν αυτό που τους έκανε να αναλάβουν μια τέτοια τεράστια ευθύνη, σώζοντας κάποια ξένα παιδιά στην άλλη άκρη της γης; Αν το ερώτημα έχει ενδιαφέρον είναι γιατί είναι προαιώνιο: τι μας ωθεί να πράττουμε το καλό, όχι μόνο χωρίς να έχουμε κανένα κέρδος από αυτό αλλά θέτοντας σε κίνδυνο και τον ίδιο τον εαυτό μας; Κατά τα άλλα, η ίδια η ζωή μάς δείχνει συχνότατα το αντίθετο. Αν κάποιος επιβιώνει από τις δυσκολίες, είναι ο ιδιοτελής και ο εαυτούλης, όχι ο ανιδιοτελής και ο γενναιόδωρος. Στα εβραϊκά θρησκευτικά κείμενα παρατηρεί κανείς μια απέλπιδα προσπάθεια να πειστούν οι άνθρωποι να κάνουν το καλό, αγνοώντας τη σκληρή πραγματικότητα, που θέλει τους φαύλους να τα καταφέρνουν καλύτερα. Ο χριστιανισμός το πάει μακρύτερα, ζητώντας να γυρίσεις και το άλλο μάγουλο σ’ εκείνον που σε καταχερίζει. Μα πώς γίνεται να ζητά κάτι τόσο ενάντια στη φύση μας; Ωστόσο, το παράδειγμα των δυτών στην Ταϊλάνδη, που η μοίρα τούς έθεσε ξαφνικά προ ενός απίθανου διλήμματος, δείχνει ότι το καλό μπορούν να το κάνουν όλοι, δυνατοί και αδύναμοι (και ίσως ακόμα περισσότερο οι δεύτεροι), διότι απλούστατα έχει αυταξία – επειδή το να πράττεις ανιδιοτελώς είναι που σου αλλάζει τη ζωή προς το καλύτερο. Όπως αναφέρεται στο Ταλμούδ, «όποιος σώζει μια ζωή, σώζει τον κόσμο ολόκληρο» – ιδίως, θα πρόσθετε κανείς, αν πρόκειται για τη ζωή ενός παιδιού. Στην πραγματικότητα, πρόκειται όχι για κάτι ακατόρθωτο που ταιριάζει μόνο σε υπερήρωες αλλά για το κατά δύναμη καλό, αυτό που όλοι δυνάμει μπορούμε να πράξουμε. Το εξηγεί καταπληκτικά ο Γκαμπριέλε Νίσσιμ στο βιβλίο του Ούτε άγιοι, ούτε ήρωες - Το κατά δύναμη καλό (εκδόσεις Εστία, 2021). Ο Ιταλο-εβραίος δημοσιογράφος και συγγραφέας είναι ο ιδρυτής του Κήπου των Δικαίων, καθώς και μιας οργάνωσης που αναζητά όσους κατά περιόδους στάθηκαν απέναντι στο κακό και το εμπόδισαν να κυριαρχήσει. Όπως γράφει, με βάση το Ταλμούδ κάθε γενιά γνωρίζει τριάντα έξι τέτοιους κρυμμένους δίκαιους ανθρώπους. Στην πραγματικότητα, αν συμπεριλάβουμε τις άπειρες ανώνυμες πράξεις καλοσύνης που συντελούνται καθημερινά, είναι πολλοί περισσότεροι και κυρίως είναι κανονικοί άνθρωποι – ούτε άγιοι, ούτε ήρωες. Το συμπυκνώνει εν τέλει μια ωραία φράση του Μάρκου Αυρήλιου: «Όποιος κάνει μια έντιμη πράξη δεν έχει ανάγκη καμία ανταμοιβή, γιατί πραγματώνει τη φυσική του κλίση. Όχι μόνο βρίσκει την ευτυχία και το νόημα της ίδιας του της ύπαρξης αλλά το κάνει σχεδόν χωρίς να το συνειδητοποιεί, γιατί το καλό είναι σύμφυτο με την ανθρώπινη φύση. Είναι σαν το αμπέλι που γεννάει ένα τσαμπί σταφύλια, ένα άλογο που τρέχει, ένα σκυλί που κυνηγάει, μια μέλισσα που παράγει μέλι». Χρόνια πολλά σε όλους!

Τι μας ωθεί να πράττουμε το καλό, όχι μόνο χωρίς να έχουμε κανένα κέρδος από αυτό αλλά θέτοντας σε κίνδυνο και τον ίδιο τον εαυτό μας;

Σώζοντας τα παιδιά του κόσμου

Καθηγητής Σύγχρονης Πολιτικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και γραμματέας σύνταξης της «Νέας Εστίας»

Τι μας μαθαίνει η διάσωση μιας ομάδας δώδεκα αγοριών;

18 23.12.2021

LIFO 711

19

Φέτος ο Άγιος Βασίλης αναβαθμίζεται και κάνει τη λίστα του με ένα Huawei MatePad 11!

Ό

οι έχουμε γράψει ένα γράμμα στον Άγιο Bασίλη. Το σκεφτόμασταν και το προετοιμάζαμε καιρό. Το κοιτούσαμε, το μουτζουρώναμε και στη συνέχεια το καθαρογράφαμε και το δίναμε στους γονείς μας να το πάνε ταχυδρομείο και να το στείλουν. Από την άλλη, σύμφωνα με τις ταινίες που έχουμε δει, ο Άγιος Βασίλης μαζεύει αυτά τα γράμματα, συμπληρώνει τη χειρόγραφη λίστα του και στη συνέχεια παραδίδει τα δώρα… Η λίστα είναι από χαρτί και μάλλον είναι τεράστια, μια και περιλαμβάνει πολλά παιδιά ή, μάλλον, όλα τα παιδιά του κόσμου. Θα χρειαζόταν πολύ χαρτί και πολύ χρόνο για μπορέσει κάποιος να την οργανώσει. Η τεχνολογία όμως, όπως φαίνεται, θα μπορούσε να βοηθήσει τον Άγιο Βασίλη στη διαχείριση των δώρων, αλλά και στις καθημερινές του εργασίες, αφού το MatePad 11 είναι η νέα προσθήκη στην κορυφαία σειρά

tablet της Huawei και ιδανικό για να διευκολύνει όλες αυτές τις εργασίες, κάνοντας τη διαχείριση δεδομένων εύκολη, τις χειρόγραφες σημειώσεις εκπληκτικά εύκολες και, φυσικά, θέτοντας στη διάθεσή σου μοναδικά γραφικά. Το νέο HUAWEI MatePad 11 είναι το πρώτο tablet της Huawei που υποστηρίζει refresh rate 120 Hz, πράγμα που σημαίνει καλύτερη εμπειρία εικόνας, με περισσότερες λεπτομέρειες και απίστευτα γραφικά. Οπότε, όταν είναι στο έλκηθρο ο Άγιος Βασίλης μπορεί να βλέπει όλες τις αγαπημένες του σειρές και ταινίες, μέχρι να φτάσει στον προορισμό του, ενώ παράλληλα τσεκάρει τον χάρτη. Η γρήγορη οθόνη όμως βοηθάει πολύ και στο scrolling σε ιστοσελίδες και έγγραφα, για παράδειγμα, αφού το περιεχόμενο φορτώνεται γρήγορα και όλα είναι πολύ smooth, ενώ παράλληλα βοηθάει πολύ και στην υψηλή απόκριση στο χειρό-

Για την περίοδο των γιορτών η εταιρεία προσφέρει ως δώρο το Magnetic keyboard, μέχρι εξαντλήσεως των αποθεμάτων.

γραφο. Το νέο Huawei M-Pencil (2ης γενιάς) είναι η γραφίδα της Huawei που έχει αναβαθμιστεί και πλέον διαθέτει μια νέα μύτη με επένδυση από πλατίνα, εμφανίζει εξαιρετικά χαμηλό delay και υποστηρίζει 4.096 επίπεδα ευαισθησίας στην πίεση που, σε συνδυασμό με το υψηλό refresh rate της οθόνης FullView, προσφέρει μια αποκριτική, συνεπή και αυθεντική εμπειρία γραφής που δεν συναντάς σε κανένα άλλο tablet της αγοράς. Έτσι, ο Santa θα μπορεί να γράψει εύκολα και γρήγορα όλα όσα θέλει, οπότε τέλος το χαρτί, αφού το νέο HUAWEI M-Pencil (2ης γενιάς) υποστηρίζει ένα εύρος καινοτόμων λειτουργιών αλληλεπίδρασης, συμπεριλαμβανομένου του HUAWEI FreeScript, το οποίο μετατρέπει σε πραγματικό χρόνο το χειρόγραφο σε ψηφιακό κείμενο. Υποστηρίζει επίσης διπλό πάτημα, έτσι ώστε η γραφίδα να λειτουργεί και ως γόμα, Instant

20 23.12.2021

Shape, Instant Table και άλλα. Η σύνδεση και η φόρτιση της γραφίδας με το tablet, επίσης, είναι πιο εύκολη όσο ποτέ. Οι χρήστες χρειάζεται μόνο να μετακινήσουν τη γραφίδα δίπλα στο Huawei MatePad 11 για να το συνδέσουν μαγνητικά και να ξεκινήσουν και τις δύο διαδικασίες. Εκτός όμως από τις σημειώσεις και την εικόνα, το MatePad 11 διαθέτει τεχνολογία προσαρμογής του frame rate και βοηθά στην εξοικονόμηση ενέργειας της μπαταρίας για να μπορεί να δουλεύει άνετα παντού, χωρίς να χρειάζεται ρεύμα. Το λειτουργικό του MatePad 11 είναι το HarmonyOS και προσφέρει πολλές νέες λειτουργίες με νέα επιφάνεια εργασίας, πιο οργανωμένη από ποτέ, για να μπορούν οι χρήστες να έχουν πρόσβαση σε όλες τις σημαντικές πληροφορίες πιο εύκολα. Επιπλέον, το Huawei MatePad 11 είναι εξοπλισμένο με την κατάλληλη τεχνολογία για να μπορεί να αξιοποιεί τις δυνατότητες κι άλλων συσκευών, από smartphones μέχρι υπολογιστές, για περισσότερη δημιουργικότητα και παραγωγικότητα. Τι καλύτερο από το να έχεις πολλά παράθυρα ανοιχτά στο tablet σου, ώστε να κάνεις το απόλυτο multitasking; Με τη λειτουργία Multi-Window υποστηρίζεται η ταυτόχρονη εμφάνιση έως και τεσσάρων εφαρμογών, καθώς και δύο ταυτόχρονων ενεργών παραθύρων (floating windows), που όταν δεν χρειάζονται, μπορούν να αποθηκευτούν στο App Bubble για εύκολη πρόσβαση, όποτε προκύψει ανάγκη. Κάπως έτσι, λοιπόν, ο Άγιος Βασίλης θα μπορούσε να αναβαθμίσει τη διαδικασία της πολύ απαιτητικής δουλειάς του. Το ίδιο μπορούν να κάνουν όλοι οι χρήστες πολύ εύκολα με το νέο Huawei MatePad 11 και να πάνε την εργασία τους σε άλλο level.

Μ

ια και μιλάμε για δωράκια και λίστα δώρων, η Huawei μας έχει καλυμμένους και σε αυτό, αφού έχει ετοιμάσει τις απόλυτες χριστουγεννιάτικες προσφορές σε όλες τις κατηγορίες. Έτσι, λοιπόν, αγαπημένε μου Άγιε Βασίλη, θα ήθελα, εκτός από το MatePad 11, ένα Huawei Nova 9 Smartphone για να μπορώ να τραβάω πολύ καλές φωτογραφίες και να ποστάρω άνετα στα social media όλα όσα συμβαίνουν. Επίσης, επειδή είμαι ανήσυχο πνεύμα, θα ήθελα το Watch GT 3 Pro για να μου υπενθυμίζει όλες μου τις δραστηριότητες, να με ενημερώνει για τη φυσική μου κατάσταση αλλά και για το αν μπορώ να φάω ακόμα ένα μελομακάρονο. Και για να μπορώ να είμαι στον κόσμο μου και να ακούω μόνο αυτά που θέλω και μου αρέσουν, τα ακουστικά δεν θα βγαίνουν για κανέναν λόγο από τα αυτιά μου, όπου και αν είμαι. Τέλος, για να πάει καλά και αυτή η χρονιά, θα ήθελα τον απόλυτο συνεργάτη/μαέστρο για να τα κάνω όλα σούπερ! Καλά κατάλαβες, ένα MateBook 14s laptop-άκι θα με κάνει φουλ παραγωγικό! Για ό,τι άλλο σκεφτώ, θα μπω στο ολοκαίνουριο Huaweistore.gr απευθείας ή μέσω του δικτύου πώλησης των συνεργατών της Huawei.

Από τον Τίμο Κουρεμένο

LIFO 711

21

22 23.12.2021

σινεμά μουσική θέατρο εικαστικά

LIFO 711

23

24 23.12.2021

LIFO 711

25

ΟΙ ΤΑΙΝΊΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΔΟΎΜΕ ΜΈΣΑ ΣΤΙΣ ΓΙΟΡΤΈΣ

ΣΜΎΡΝΗ ΜΟΥ ΑΓΑΠΗΜΈΝΗ Κινηματογραφική μεταφορά του μεγάλου θεατρικού hit της Μιμής Ντενίση από τον Γρηγόρη Καραντινάκη, η οποία αφηγείται την ιστορία μιας σμυρναίικης οικογένειας, της οικογένειας Μπαλτατζή, με φόντο την Καταστροφή της Σμύρνης το 1922. Φροντισμένη παραγωγή και αποτελεσματική κινηματογραφική απόδοση του χάους της καταστροφής, ταυτόχρονα όμως και φλερτ με το σκληρό, αμετροεπές μελό στην τρίτη πράξη, όπου σχεδόν κάθε σκηνή συνιστά δραματική κορύφωση. Πρωταγωνιστεί η Μιμή Ντενίση, συμπρωταγωνιστούν, μεταξύ άλλων, οι Λεωνίδας Κακούρης, Μπουράκ Χακί, Κατερίνα Γερονικολού και Κρατερός Κατσούλης. (Από 23/12)

GUNDA Σ’ αυτό το πολύ ιδιαίτερο, υβριδικό ντοκιμαντέρ –υβριδικό επειδή ερωτοτροπεί με το σινεμά μυθοπλασίας– παρακολουθούμε την καθημερινή ζωή τεσσάρων ζωών μιας φάρμας, δηλαδή δύο αγελάδων, ενός κοτόπουλου κι ενός γουρουνιού, εστιάζοντας κυρίως στο τελευταίο. Ο δημιουργός επιχειρεί να μας δείξει όχι μόνο τον κόσμο των ζώων, αλλά και τον κόσμο μέσα από τα μάτια των ζώων. Ανάμεσα στους ένθερμους υποστηρικτές της ταινίας θα βρεις και τους Χοακίν Φοίνιξ και Πολ Τόμας Άντερσον. (Από 23/12)

PETIT MAMAN Πιτσιρίκα πηγαίνει για διακοπές στο μέρος που μεγάλωσε η μαμά της και με έναν μαγικό τρόπο βρίσκεται να παίζει στο δεντρόσπιτό της με εκείνη όταν ήταν παιδί. Στροφή 180 μοιρών για τη Σελίν Σιαμά μετά το Πορτέτο μιας γυναίκας που φλέγεται με μια δημιουργία γλυκύτατη, οικονομική –διαρκεί μόλις 72 λεπτά– και ζεστή, που διασχίζει με επιδεξιότητα τους δρόμους του μαγικού ρεαλισμού. Ένα υπέροχο σινεφίλ δώρο για τις γιορτές. (Από 30/12)

ΑΠΌ ΤΟN ΓΙΆΝΝΗ ΒΑΣΙΛΕΊΟΥ

σινεμά

THE MATRIX RESURRECTIONS Η Λάνα Γουατσόφσκι επιστρέφει στο σύμπαν του Matrix χωρίς την αδελφή της Λίλι στο πλευρό της, αλλά με τους συνεργάτες της από το Sense8 να συνδράμουν στο σενάριο. Ελάχιστες μέρες έχουν μείνει για την πρεμιέρα, μα η πλοκή παραμένει επτασφράγιστο μυστικό. Πιθανότατα η ταινία αποτελεί κάτι ανάμεσα σε sequel και χαλαρό reboot, κατά το παράδειγμα του πρόσφατου Halloween του Ντέβιντ Γκόρντον Γκριν. Το μόνο βέβαιο είναι ότι Κιάνου Ριβς και Κάρι Αν Μος επιστρατεύονται ξανά στον πόλεμο ενάντια στις Μηχανές, μαζί με μια σειρά από παλιούς γνώριμους, όχι όμως και τους Λόρενς Φίσμπερν και Χιούγκο Γουίβινγκ – ή τουλάχιστον έτσι νομίζουμε. (Από 23/12)

26 23.12.2021

ΖΗΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΝΑΣΣΟ ΞΑΝΑ!

Με ανακαινισμένα σαλέ και πολυάριθμες πίστες, μαθήματα χιονοδρομίας, χώρους εστίασης και αναψυχής, πλήρη προσβασιμότητα σε ΑμεΑ και φιλικές προς τον χρήστη ψηφιακές υπηρεσίες, όλοι οι χιονισμένοι δρόμοι οδηγούν στον Παρνασσό.

M

πορεί η Ελλάδα να είναι μια χώρα που στην κοινή αντίληψη ξεδιπλώνει τις αρετές της τους θερμότερους μήνες του χρόνου, ωστόσο έχει και τοπία στα οποία μπορεί κανείς να απολαύσει τις ομορφιές του χειμώνα όπως τους αρμόζει.

Αν πείτε σε κάποιον τη λέξη «χιόνι» και του ζητήσετε να σας πει ένα μέρος στην Ελλάδα που του έρχεται αυτόματα στο μυαλό, πιθανότατα θα σας απαντήσει τον Παρνασσό. Καθόλου τυχαία, μια και στο βουνό της Στερεάς Ελλάδας βρίσκεται το μεγαλύτερο χιονοδρομικό κέντρο της Ελλάδας με 23 πίστες, 17 αναβατήρες, 7 χιονοδρομικές διαδρομές και 7 μονοπάτια συνολικού μήκους 34 χλμ. Το χιονοδρομικό κέντρο της περιοχής έχει κάνει «όνομα» με τα χρόνια, προσελκύοντας πολυάριθμους επισκέπτες κάθε χειμώνα – αλλά όχι μόνο. Γι’ αυτό έχει αναδειχθεί ως ένας από τους πιο αγαπημένους ορεινούς προορισμούς της χώρας μας. Πρόσφατα, το Χιονοδρομικό Κέντρο Παρ-

LIFO 711

νασσού ανανεώθηκε και περιμένει τους επισκέπτες του με ακόμα περισσότερες δυνατότητες και ανέσεις. Την ανανέωση τόσο των εσωτερικών όσο και των εξωτερικών χώρων του χιονοδρομικού κέντρου ανέλαβε η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ) Α.Ε., διαχειρίστρια εταιρεία του, για να προσφέρει στους πολίτες μια νέα, πλουσιότερη εμπειρία. Με τη νέα πνοή που του δόθηκε, το κέντρο επιδιώκει να είναι ένας φιλόξενος προορισμός που προσφέρει πολλά περισσότερα από περιπέτειες στο χιόνι. Έτσι, οι εσωτερικοί χώροι των σαλέ έχουν εκσυγχρονιστεί. Συγκεκριμένα, το Σαλέ Φτερόλακας έχει αναβαθμιστεί πλήρως και επαναλειτουργεί, ενώ έχουν ανανεωθεί και επιλεγμένα τμήματα του Σαλέ Κελάρια 1950. Όσο για τους χώρους υγιεινής, αυτοί έχουν ανακαινιστεί σύμφωνα με σύγχρονες προδιαγραφές, ώστε να διασφαλιστεί πως θα παρέχουν υψηλό επίπεδο υπηρεσιών. Φυσικά, όσοι αγαπούν το χιόνι εδώ θα βρουν τον μικρό λευκό παράδεισό τους. Στο Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού έχουν δημιουργηθεί εξοπλισμένοι χώροι για εκείνους που επιθυμούν να κάνουν μαθήματα χιονοδρομίας. Παράλληλα, στις εγκαταστάσεις του λειτουργούν και εμπορικά καταστήματα, από τα οποία οι χιονοδρόμοι, είτε εκκολαπτόμενοι είτε έμπειροι, μπορούν να ενοικιάσουν σύγχρονο εξοπλισμό και να ξεδιπλώσουν τις ικανότητές τους στα χειμερινά σπορ. Το κέντρο καλωσορίζει κάθε επισκέπτη του φιλόξενα, γι’ αυτό έχει μεριμνήσει ώστε και τα άτομα με αναπηρία να μπορούν να απολαμβάνουν χωρίς δυσκολίες τη χιονοδρομική εμπειρία. Γι’ αυτόν τον λόγο έχουν κατασκευαστεί ειδικές ράμπες και έχει διασφαλιστεί ότι τα ΑμεΑ

Περισσότερες πληροφορίες στο

θα μπορούν να έχουν πλήρη πρόσβαση σε όλες τις υποδομές. Τέλος, επειδή το φαγητό κάνει κάθε εμπειρία πιο ζεστή, στο Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού λειτουργούν και χώροι εστίασης όπου μπορεί κάποιος να απολαύσει ένα ζεστό ρόφημα ή ένα χορταστικό γεύμα, να χαλαρώσει, να ανακτήσει δυνάμεις για να συνεχίσει τις χιονοδρομικές του περιπέτειες ή πολύ απλά να απολαύσει το χειμωνιάτικο χιονισμένο τοπίο. Και επειδή η εποχή απαιτεί ασφάλεια και ταχύτητα, τα ηλεκτρονικά συστήματα συναλλαγών (web ticketing) και οι φιλικές προς τον χρήστη ψηφιακές υπηρεσίες του κέντρου είναι διαθέσιμες προς διευκόλυνσή σας. Πλέον ο Παρνασσός δεν έχει απλώς ένα χιονοδρομικό κέντρο αλλά μεταμορφώνεται σε έναν προορισμό που μπορεί να λειτουργεί όλο τον χρόνο και να προσφέρει μια ολιστική εμπειρία γύρω από τις χιονοδρομικές δραστηριότητες. Το πώς θα ζήσετε αυτή την εμπειρία το αφήνουμε σε εσάς.

www. parnassos-ski.gr/ Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού parnassosski_ official Follow

27

σινεμά

WHERE IS ANNE FRANK

THE KING’S MAN

Στo animation του Άρι Φόλμαν η Κίτι, η φανταστική φίλη της Άννα Φρανκ, ξεπηδά στον έξω κόσμο μέσα από τις σελίδες του ημερολογίου στο σημερινό Άμστερνταμ και αναζητά τη φίλη της σε μια πόλη όπου το όνομα της Άννα Φρανκ είναι παντού, αλλά το πνεύμα της απουσιάζει. Σταθερές θεματικές της φιλμογραφίας του Ισραηλινού δημιουργού –η μνήμη και η καταπίεση– παντρεύονται με ένα από τα διασημότερα γραπτά του εικοστού αιώνα σε ένα διαμαντάκι τρυφερότητας και κοινωνικής ευαισθησίας. Ακόμα ένα υπέροχο σινεφίλ δώρο για τις γιορτές. (30/12)

Ο Μάθιου Βον βρέθηκε με ένα ανέλπιστο franchise στα χέρια του στην περίπτωση του Kingsman, που συνδυάζει την παραδοσιακή κινηματογραφική κατασκοπεία με fanboy-ική καφρίλα. To King’s Man είναι ένα prequel που μας μεταφέρει στις αρχές του εικοστού αιώνα, αντικαθιστά τον Κόλιν Φερθ με τον Ρέιφ Φάινς, τοποθετεί τη δράση στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και βάζει ως αντίπαλο του ήρωα τον… Γκριγκόρι Ρασπούτιν – ένας αγνώριστος Ρις Ίφανς. Η ιστορική ακρίβεια προφανώς πάει περίπατο, ποιος τη λογαριάζει, όμως, μπρος στο θέαμα ενός Ρασπούτιν που ρίχνει καρατιές; (Από 6/1)

LICORICE PIZZA

THE GREAT FREEDOM

Ποδαρικό στη νέα χρονιά με μία από τις πολυαναμενόμενες και, όπως λέγεται, καλύτερες ταινίες του 2021. Μετά τον ενήλικο, (αυτο)καταστροφικό έρωτα της Αόρατης Κλωστής, ο Πολ Τόμας Άντερσον φαίνεται να έχει κάνει ένα φιλμ για τα ενθουσιώδη ερωτικά σκιρτήματα της εφηβείας, με φόντο (ή πρωταγωνιστή;) το Λος Άντζελες των ‘70s. Οι κριτικές είναι ενθουσιώδεις, ενώ όλοι μιλούν με τα καλύτερα λόγια για το πρωταγωνιστικό δίδυμο, την Αλάνα Χάιμ και τον Κούπερ Χόφμαν, υιό του αδικοχαμένου Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν. (Από 6/1).

Στο σκληρό δράμα φυλακών του Σεμπαστιάν Μέισε, ο ανερχόμενος ζεν πρεμιέ του γερμανικού σινεμά Φραντς Ρογκόφσκι υποδύεται έναν γκέι στη Δυτική Γερμανία των ‘60s που φυλακίζεται επανειλημμένα λόγω μιας απάνθρωπης νομοθετικής ρύθμισης, η οποία καθιστούσε την ομοφυλοφιλία ποινικό αδίκημα. Η ταινία πήρε το βραβείο της Επιτροπής στο τμήμα «Ένα Κάποιο Βλέμμα» του Φεστιβάλ των Καννών, το Βραβείο Κοινού στις Νύχτες Πρεμιέρας, ενώ είναι υποψήφια και για το βραβείο κοινού LUX 2022. (Aπό 6/1)

28 23.12.2021

LIFO 711

29

ΑΠΌ TH ΜΑΡΊΑ ΠΑΠΠΆ

μουσική

ΤΑ LIVE ΚΑΙ ΤΑ ΠΆΡΤΙ ΤΩΝ ΓΙΟΡΤΏΝ

G CLUBBIN

GUY GERBER

XMAS MASSIVE SOUND

Ανήμερα τα Χριστούγεννα, το LaLuz καλεί έναν από τους πιο διάσημους DJs στον κόσμο. Ο Guy Gerber επιστρέφει στην Aθήνα για ένα μοναδικό DJ set στο στυλ των θρυλικών Rumors πάρτι, με εμφανίσεις από το Λας Βέγκας, την Ίμπιζα και τη Μύκονο μέχρι πιο ιδιαίτερα locations σε Νέα Υόρκη, Ντουμπάι, Μπουένος Άιρες, Τελ Αβίβ και πολλά άλλα μέρη. Μαζί του οι Chris Child και Korilla.

25/12, στο Ballroom του Ξενοδοχείου Intercontinental, λεωφ. Συγγού 89-93, είσοδος: 30-90 ευρώ

Μετά από δυο χρόνια απουσίας, το Ιrie Action Sound System επιστρέφει για μια εορταστική βραδιά με ρέγκε, dub και θετικά vibes, όπως αρμόζει στα Χριστούγεννα.

25/12, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5, είσοδος: 8 ευρώ

NINA KRAVIZ Η ομάδα Blend προσκαλεί τη Nina Kraviz, μία από τις πιο αγαπημένες DJs και παραγωγούς της Ελλάδας, και μία από τις μεγαλύτερες σταρ της παγκόσμιας house και techno σκηνής, για να γιορτάσει τα φετινά Χριστούγεννα με τον πιο εντυπωσιακό τρόπο. Ταυτόχρονα εγκαινιάζει έναν καινούργιο χώρο στο ιστορικό κέντρο, που εμπλουτίζει τη χορευτική σκηνή της Αθήνας. Μαζί της στα ντεκ οι resident DJs του Blend, Mikee και Manolacο.

25/12, Oddity Club, Ηρακλειδών 61, είσοδος: 20-40 ευρώ

ATHENS RAVE CULTURE –Τ78 Η Athens Rave Culture παρουσιάζει για πρώτη φορά στην Ελλάδα έναν από τους πιο περιζήτητους producers των τελευταίων ετών, τον T78 από την Ιταλία. Μαζί του oι residents της Athens Rave Culture, 11 Void (Christian Cambas & Desmond Kind), και οι Steve Sai, Deherian.

25/12, Oddity Club, Ηρακλειδών 61, είσοδος: 10-12 ευρώ

FROM ATHENS TO BRUSSELS Από την Αθήνα στις Βρυξέλλες με πολλή αγάπη και χορό λίγες ημέρες πριν γυρίσει ο χρόνος και μπει το 2022. Σετ από τους Noff Weezy, Andreas Palmer, Neda, NatCase, Bora Bora και ειδικούς καλεσμένους απευθείας από το Βέλγιο, τη Mika Oki και τον Maoupa Mazzocchetti.

23/12, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5, είσοδος: 5 ευρώ

360° CHRISTMAS POP-UP BAR Μέχρι τις 6 Ιανουαρίου και στο πλαίσιο του Χριστουγεννιάτικου Κόσμου του ΚΠΙΣΝ, η Bεράντα του Φάρου μεταμορφώνεται στο απόλυτο χριστουγεννιάτικο σημείο συνάντησης για τους επισκέπτες του Κέντρου Πολιτισμού. Έως 6/01, Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, λεωφ. Συγγρού 364, είσοδος ελεύθερη

AFTER CHAOS ΝΥΕ Mετά το Chaos άλλο ένα μεγάλο event στο ίδιο ύφος από την ίδια ομάδα, με δυο stages και DJ sets από τους ANFS, Ayshel, GRΞΤΑ, Devika, Koketa, DJ Loser, Monodroids κ.ά., για να μπει ο νέος χρόνος με χορό και μουσική για 12 ώρες ασταμάτητα.

31/12, Ωδείο Αθηνών, Βασ. Γεωργίου B 17-19, είσοδος: tba

Επίσης: Chistmas Eve with Kiko Navarro στο Bolivar Beach Bar (24/12) Velocity w/ SNTS στο #sixdogs (25/12) 12HourMarathon στο #sixdogs (31/12) Athens All Stars στο Ρομάντσο (31/12) Blend NYE with Paco Osuna στο Oddity (31/12)

EDEN PRESENTS VTSS + BJARKI Τα Eden είναι μια σειρά από απογευματινά κυριακάτικα πάρτι που διοργανώνει το Plisskën Festival. Στο τελευταίο για το 2021 καλεσμένη είναι η VTSS, μία από τις πιο σημαντικές φιγούρες της underground techno σκηνής της Πολωνίας. Μαζί της ο Bjiarki αλλά και καλεσμένοι-έκπληξη.

26/12, Ωδείο Αθηνών, Βασ. Γεωργίου B 17-19, είσοδος: 15 ευρώ

BANANAQX SNOWFLAMES Παραμονή Χριστουγέννων, το Ρομάντσο γεμίζει με διαστημικές παγωμένες φωτιές, μουσικές από το υπερπέραν και πλάσματα από όλα τα είδη. Δύο σκηνές, μπανάνες, dragshow από τις Aurora Paola Morado και Mercedes, έξι DJ sets από τους Gonji_yayyy, DJ Mugivara, Flokosh, Qasbah, DION, @lexxx και πολλές εκπλήξεις μέχρι τις πρωινές ώρες.

24/12, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5, είσοδος ελεύθερη

SEDS WITH NASTIA

SPANK[THE INTERACTIVE PLAY PARTY]

Η πιο δημοφιλής Ουκρανή παραγωγός και ιδιοκτήτρια της δισκογραφικής εταιρείας Nechto έρχεται στην Ελλάδα καλεσμένη του SEDS. Μαζί της ο Cirkle, ο συνιδιοκτήτης της Nechto, ο Mattik και η Lucid σε ένα πάρτι που θα κάνει την παραμονή Χριστούγεννων ακόμη πιο αξέχαστη.

24/12, six d.o.g.s, Αβραμιώτου 6-8, είσοδος: 12 ευρώ

Ανήμερα τα Χριστούγεννα, το Temple γίνεται kinky και υποδέχεται το Spank, ένα από τα μεγαλύτερα και πιο γνωστά role play - fetish - sex parties στην Ελλάδα, προσφέροντας μια μοναδική και αξέχαστη εμπειρία με έναν μαγικό συνδυασμό sex performances, μουσικής και σκοτεινής ατμόσφαιρας.

25/12, Temple Athens, Ιάκχου 17

30 23.12.2021

LIFO 711

31

LIVE THE STEAMS

METAL HAMMER PARTY ΜΕ NIGHTSTALKER/SUICIDAL ANGELS/LAZY MAN’S LOAD Την παραμονή Χριστουγέννων το μακροβιότερο μέταλ περιοδικό της χώρας κάνει πάρτι και προσκαλεί τους Nightstalker, Lazy Man’s Load και Suicidal Angels σε μια βραδιά που ο σκληρός ήχος και τα εμβληματικά riff έχουν την τιμητική τους.

24/12, Fuzz Club, Πατριάρχου Ιωακείμ 1, είσοδος: 15 ευρώ

BAZOOKA & DURY DAVA Οι Bazooka και οι Dury Dava κάνουν κατάληψη για δυο εορταστικές πανκ βραδιές στο Temple Athens με διαφορετικούς καλεσμένους, στις 29/12 τους PapithedogTV και στις 30/12 τους Sclavos και Tifany.

29-30/12, Temple Athens, Ιάκχου 17, είσοδος: 12 ευρώ

Ο Ricta επιστρέφει στα μέρη του από τον Βορρά όπου κατοικεί τα τελευταία χρόνια για μια συναυλία λίγο πριν κλείσει ο χρόνος. Στη σκηνή θα εμφανιστεί μαζί του ο Leaderbrain, ενώ στα dexx θα βρίσκεται ο Toygge.

26/12, Lunar Space Pop Up, Fuzz Club, Πατριάρχου Ιωακείμ 1, είσοδος: 10-12 ευρώ

SILLYBOY’S GHOST RELATIVES + COLORGRAPHS Sillyboy’s Ghost Relatives είναι η ονομασία του one-man project του Αθηναίου μουσικού και παραγωγού Χαράλαμπου Κουρτάρα, στο οποίο ατμοσφαιρικές κιθάρες αναμειγνύονται με retro-pop synths. Τη συναυλία θα ανοίξει η Colographs (Σήλια Τσιούφη) με soul και dance ηχοχρώματα.

25/12, Temple Athens, Ιάκχου 17, είσοδος: 10 ευρώ

EVRIPIDIS AND HIS TRAGEDIES X KRISTOF X CAPÉTTE X THE SINGING HEAD XMAS SPECIAL Η ελληνική avant-pop στα καλύτερά της. Ο Evripidis and his tragedies συναντά τον Kristof, τον Capétte και τον Singing Head, δηλαδή τον Άρη Σάφια (Matisse) στο σόλο του πρότζεκτ, λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, σε ένα από τα πιο όμορφα line-up σε αθηναϊκό event που είδαμε τελευταία.

23/12, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5, είσοδος: 10 ευρώ

ΓΙΑΝ ΒΑΝ O Γιάννης Αγγελόπουλος και το κουαρτέτο του παρουσιάζουν ζωντανά τον τελευταίο δίσκο του «Streams». Στοιχεία από organic beats και spiritual jazz vibes και παραδοσιακή δημοτική μουσική δημιουργούν μια απόλυτα κινηματογραφική ατμόσφαιρα.

27/12, Gazarte Roof Stage, Βουτάδων 34, είσοδος: 8 ευρώ

Rita Mosss w/ Gganbu στο #sixdogs (30/12) ΗΞΧ+XOAN στο #sixdogs (23/12) Solmeister + Marseaux + WNC στo Fuzz Club (29/12)

THE BONNIE NETTLES W/ COSMIC SHADOWS

Godsleep, The Big Nose Attack, Khirki στο Temple (23/12)

Οι Bonnie Nettles παρουσιάζουν το νέο τους άλμπουμ με μια διαδραστική ψυχεδελική εμφάνιση στο γνωστό τους στυλ που αγαπήθηκε από το κοινό από την πρώτη τους εμφάνιση το 2016. Μαζί τους οι Cosmic Shadows.

24/12, six d.o.g.s, Αβραμιώτου 6-8, είσοδος: 8-10 ευρώ

Lost Bodies προρεβεγιόν στο ΙΛΙΟΝ plus (29/12).

GUMBO YA YA FEAT. SUGAHSPANK Οι Gumbo Ya Ya παρέα με τη Sugahspank έρχονται στο Half Note για να μας χαρίσουν την απόλυτη εμπειρία ενός αυθεντικού χορευτικού ξεφαντώματος και φέρνουν αυθεντικούς ρυθμούς της Νέας Ορλεάνης στην καρδιά της Αθήνας.

30/12-6/1, Half Note Jazz Club, Τριβωνιανού 17, Μετς, είσοδος: 1020 ευρώ GUMBO YA YA FEAT. SUGAHSPANK

RICTA

$OFT $KULL x Futile Mating Tactics x HARAKIRI στο Ρομάντσο (27/12)

THE STEAMS LIVE Έχουν περάσει 7 μήνες από την τελευταία εκρηκτική εμφάνιση των Steams στο In Orbit Festival και 2 χρόνια από το τελευταίο τους headline show. Το γκρουπ επιστρέφει δυναμικά πάνω στη σκηνή για να κάνει αυτό που τους έλειψε περισσότερο: να παίξουν δυνατά τη μουσική τους.

30/12, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5, είσοδος: 8 ευρώ

Π.Ι.Ε.Β Το The Bad Poetry Social Club παρουσιάζει τον Π.Ι.Ε.Β. σε μια σειρά από ποιητικές περφόμανς με τίτλο «DeathStars», με ποιήματα, πεζά και raps, ειδικούς καλεσμένους την Αλεξάνδρα Επίθετη και τον Ραμμένο Άσσο και στα πλατό τον Reaktiv.

28/12, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5, είσοδος: 10 ευρώ

CITY OF STARS BY PEPPER 96.6 Ένα από τα πιο επιτυχημένα events της σεζόν παρουσιάζει το εορταστικό του πρόγραμμα. Έτσι, στις 21/12 στη σκηνή του Gazarte Roof ανεβαίνει ο Θανάσης Αλευράς και στις 28/12 ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης και ο Leon of Athens.

21, 28/12, Gazarte Roof Stage, Βουτάδων 34, είσοδος: 10 ευρώ

EVRIPIDIS AND HIS TRAGEDIES

μουσική

SELOFAN & TANGO MANGALORE Μετά από δύο χρόνια αναγκαστικής σιωπής, οι Selofan επιστρέφουν σε μια βραδιά της Fabrika Records αφιερωμένη στην εγχώρια dark wave σκηνή. Συνεπιβάτης τους ο Tango Mangalore. Θα ακολουθήσει after-πάρτι με τον Trapped In A Void.

24/12, Temple Athens, Ιάκχου 17, είσοδος: 10-12 ευρώ

Επίσης:

32 23.12.2021

H NN Hellas στο πλευρό της τρίτης ηλικίας Το πρόγραμμα του Ινστιτούτου Prolepsis «Φιλία σε κάθε Ηλικία» βρίσκει έναν πολύτιμο υποστηρικτή για την αντιμετώπιση της κοινωνικής απομόνωσης των ατόμων τρίτης ηλικίας.

Ο

ι άνθρωποι που σήμερα ανήκουν στην τρίτη ηλικία ήταν κάποτε νέοι. Είχαν φίλους, μια ενεργή καθημερινότητα, μια οικογένεια και με την προσωπικότητά τους άφησαν ένα μικρό ή μεγάλο στίγμα στον δικό τους κύκλο. Μόνο που κάποια στιγμή ο κύκλος μειώνεται και τα άτομα αυτά βρίσκονται απομονωμένα, χωρίς την κοινωνικοποίηση που είναι απαραίτητη για να διατηρείς μια θετική στάση απέναντι στη ζωή. Η NN Hellas, που αποδεικνύει με κάθε ευκαιρία την έμπρακτη στήριξή της στον άνθρωπο και τις υπέρτατες αξίες της σωματικής και ψυχικής του υγείας, στέκεται δίπλα στα άτομα τρίτης ηλικίας μέσα από τη συνεργασία της με το Ινστιτούτο Prolepsis. Το πρόγραμμα Φιλία σε κάθε Ηλικία, που έχει ως στόχο την καταπολέμηση της μοναξιάς και της κοινωνικής απομόνωσης στην τρίτη ηλικία, ενισχύεται μέσα από τη συνεργασία αυτή, καθώς η NN Hellas καλύπτει την υποστήριξη της τηλεφωνικής γραμμής για τη μοναξιά στην τρίτη ηλικία (210 6101300) και παράλληλα την εκπαίδευση και εποπτεία των εθελοντών του προγράμματος. Η γραμμή λειτουργεί Δευτέρα με Παρασκευή, από τις 11 π.μ. μέχρι τις 8 μ.μ. Στην προσπάθεια για την καταπολέμηση της μοναξιάς συμμετέχουν και εθελοντές-στελέχη της NN Hellas που επικοινωνούν τηλεφωνικά με μοναχικά άτομα της τρίτης ηλικίας σε εβδομαδιαία βάση, αποδεικνύοντας πως το ενδιαφέρον προς τον άνθρωπο αποτελεί δομικό στοιχείο της εταιρείας. Όπως αναφέρει

LIFO 711

η κ. Μαριάννα Πολιτοπούλου, πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος της NN Hellas: «Με σεβασμό και μέριμνα, στοχεύουμε πάντα σε πράξεις ουσιαστικής αλληλεγγύης και στήριξης προς τους συνανθρώπους μας. Στην κρίσιμη εποχή που διανύουμε, στην ΝΝ Hellas προχωρήσαμε σε μια ιδιαίτερη συνέργεια με το Ινστιτούτο Prolepsis για τον περιορισμό της αποξένωσης της τρίτης ηλικίας, που στηρίζεται στην επικοινωνία και στη δημιουργία σχέσεων φιλίας». Το Ινστιτούτο Prolepsis, ένας μη κερδοσκοπικός επιστημονικός οργανισμός που δραστηριοποιείται στον χώρο της δημόσιας υγείας από το 1990, υλοποιεί το πρόγραμμα Φιλία σε κάθε Ηλικία, το οποίο τελεί υπό την αιγί-

δα της ΚΕΔΕ και της περιφέρειας Αττικής, υποστηρίζοντας την ευάλωτη ομάδα των ατόμων τρίτης ηλικίας, καταπολεμώντας τον κοινωνικό τους αποκλεισμό και δημιουργώντας δεσμούς φιλίας μέσα από την ανθρώπινη επαφή. Μια δράση εξαιρετικά σημαντική αν σκεφτείς πως στην Ελλάδα το 22,3% του πληθυσμού είναι άνω των 65 ετών, ενώ περίπου 730.000 άτομα τρίτης ηλικίας ζουν μόνα τους, βιώνοντας απομόνωση με δυσμενείς επιπτώσεις για την υγεία τους, τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική. Η NN Hellas, πιστή στις αξίες της «Νοιαζόμαστε, Είμαστε Ξεκάθαροι, Δεσμευόμαστε», στέκεται δίπλα στα άτομα αυτά με απόλυτη υπευθυνότητα, ενσυναίσθηση αλλά και με ένα υψηλό αίσθημα σεβασμού στην προσφορά τους. Η καθηγήτρια Επιδημιολογίας και πρόεδρος του Ινστιτούτου Prolepsis κ. Αθηνά Λινού, περιγράφοντας τη συνεργασία με τη NN Hellas, αναφέρει: «Η υποστήριξη της ΝΝ Hellas είναι πραγματικά συγκινητική και ζωτικής σημασίας στην προσπάθειά μας να σταθούμε δίπλα σε άτομα τρίτης ηλικίας, ιδιαίτερα αυτήν τη δύσκολη περίοδο της πανδημίας. Με την πολύτιμη βοήθεια της NN Hellas ενισχύουμε την κοινωνικότητα και κάνουμε πράξη την αλληλεγγύη προς τους ηλικιωμένους συνανθρώπους μας, που καθημερινά δοκιμάζονται από τη μοναξιά και την κοινωνική απομόνωση».

Μάθετε περισσότερα εδώ: www.nnhellas.gr/ filia-se-kathe-hlikia

33

ΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ

Η ΦΆΡΜΑ ΤΩΝ ΖΏΩΝ Η πολιτική αλληγορία του Όργουελ που προφήτευε τη διάψευση των ονείρων μιας ολόκληρης εποχής για ισότητα και ελευθερία, μεταφερμένη στη σκηνή από μια ομάδα άξιων ηθοποιών και τον Άρη Μπινιάρη, του οποίου η ιδιαίτερη ματιά φωτίζει τα έργα που αναλαμβάνει να σκηνοθετήσει υπό αναπάντεχο κάθε φορά πρίσμα. Τα ζώα μιας φάρμας ξεσηκώνονται ενάντια στην καταπίεση των ανθρώπων με καθοδηγητές τα γουρούνια, αλλά πολύ σύντομα μετά τον αρχικό ενθουσιασμό και τα πρώτα αισιόδοξα αποτελέσματα καταλήγουν να ζουν υπό μια νέα καταπίεση με μότο «Όλα τα ζώα είναι ίσα, αλλά μερικά ζώα είναι πιο ίσα από τα άλλα». Η ξεσηκωτική μουσική, ο σκηνικός χώρος και ο εξοντωτικά δουλεμένος φωτισμός εκτινάσσουν την παράσταση σε ένα εφιαλτικό ονειρόδραμα θεατρικής και οπτικής απόλαυσης. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Άρης Μπινιάρης ΕΡΜΗΝΕΎΟΥΝ: Προμηθέας Αλειφερόπουλος, Βάσω Κα-

Ο ΚΟΥΡΈΑΣ ΤΗΣ ΣΕΒΊΛΛΗΣ

Η αγέραστη κωμωδία του Μπομαρσέ με όρους σύγχρονου μιούζικαλ, χωρίς να καταλύονται ούτε οι κώδικες της κομέντια ντελ’ άρτε στην οποία «πατάει» ούτε ο οξυδερκής λόγος του συγγραφέα. Το εμβληματικό έργο του Διαφωτισμού, το οποίο σύστησε στη σύγχρονη δραματουργία τον καταφερτζή και ονειροπόλο Φίγκαρο, που ανατρέπει όλα τα στερεότυπα της εποχής του, προσφέρει και σήμερα σάτιρα, ίντριγκα, ρομάντζο, σαρκασμό απέναντι στην εξουσία και την καθεστηκυία τάξη. Γίνεται ένα απολαυστικό (υπερ)θέαμα που οι συντελεστές του θριαμβεύουν απογειώνοντας την πλοκή, ενώ το κοινό παρακολουθεί τη δράση και τα μουσικοχορευτικά κομμάτια με απέραντη ευφορία. Ο χαρισματικός Βασίλης Χαραλαμπόπουλος κυριαρχεί στη σκηνή χάρη στο αστείρευτο ταλέντο του κι ο Φάνης Μουρατίδης συμπληρώνει με τη δική του ιδιότυπη παρουσία το ξεκαρδιστικό δίδυμο. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Γιάννης Kακλέας ΕΡΜΗΝΕΎΟΥΝ: Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, Φάνης Μουρατίδης, Γιώργος Συμεωνίδης, Ρένος Ρώτας, Νίκη Βακάλη, Μάριος Πετκίδης, Ιωάννης Κοντέλης ΘΈΑΤΡΟ ΑΚΡΟΠΌΛ, Ιπποκράτους 9-11, 210 3648303 Τετ. 19:00, Πέμ. & Παρ. 21:00, Σάβ. 18:00 & 21:00, Κυρ. 18:00

Ο ΚΟΥΡΕΑΣ ΤΗΣ ΣΕΒΙΛΛΗΣ

Μια ιδανική διανομή, ντραμς, μπάσο, κιθάρα, ένα πιάνο, μια τράπουλα και μια ευφυέστατη διασκευή του έργου του Γκόγκολ. Κωμωδία παρεξηγήσεων, τέλεια χορογραφία, αστείες μούτες, υπερκινητικότητα, αψυχολόγητες ατάκες, μια φρενήρης παράσταση για την οποία μιλάει όλη η Αθήνα. Με φόντο μια παρηκμασμένη πανσιόν όπου μια παρέα αντρών παθιασμένη με τον τζόγο συναντιούνται και παίζουν με μόνο ένα μέλημα: πώς θα ξαφρίσει ο ένας τον άλλον. Ένας γαιοκτήμονας με τον όχι ιδιαίτερα έξυπνο γιο του δίνουν το «παρών» και το παιχνίδι αρχίζει. Πίσω από το ανελέητο γέλιο κρύβονται όλα όσα ο μεγάλος συγγραφέας κατήγγελλε σε όλο του το έργο: την αυταπάτη του εύκολου πλουτισμού, τη θεοποίηση του χρήματος, τον κυνισμό όσων εξαπατούν χωρίς ενοχές, την ανευθυνότητα και την αδιαφορία, τα ανθρώπινα πάθη, την αμορφωσιά, την κουτοπονηριά. Κι όμως παραμένει συγκαταβατικός απέναντι στη μοναξιά και τα αδιέξοδα της κενότητάς των ανθρώπων. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Γιώργος Κουτλής ΕΡΜΗΝΕΎΟΥΝ: Γιάννης Νιάρρος, Βασίλης Μαγουλιώτης, Ηλίας Μουλάς, Αλέξανδρος Χρυσανθόπουλος, Γιώργος Τζαβάρας, Γιώργος Μπουκαούρης, Χρήστος Στέργιογλου ΘΈΑΤΡΟ ΚΙΒΩΤΌΣ, Πειραιώς 115, 210 3427426 Δευτ.-Τετ. 21:00

βαλλιεράτου, Γρηγορία Μεθενίτη, Κώστας Μπερικόπουλος, Άρης Μπινιάρης, Πάνος Παπαδόπουλος κ.ά. ΕΘΝΙΚΌ ΘΈΑΤΡΟ - ΘΈΑΤΡΟ REX / ΣΚΗΝΉ «ΕΛΈΝΗ ΠΑΠΑΔΆΚΗ», Πανεπιστημίου 48, 210 3305074 Τετ.-Σάβ. 21:00, Κυρ. 19:30

Η ΦΑΡΜΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ

ΑΠΌ ΤΟN ΧΡΉΣΤΟ ΠΑΡΊΔΗ

θέατρο

ΤΙ ΝΑ ΔΕΊΤΕ ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΑΣΚΕΔΆΣΕΤΕ ΚΑΙ ΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΤΕΙΤΕ ΣΤΙΣ ΓΙΟΡΤΕΣ

ΟΙ ΠΑΊΚΤΕΣ

34 23.12.2021

LIFO 711

35

Εμπνευσμένο από το κλασικό έργο του Γαλανού που, μετά την ιστορική παράσταση στο θέατρο Πορεία του Αλέξη Δαμιανού, έγινε διάσημο από τον κινηματογράφο και τη λαμπερή του διανομή, επιστρέφει σε μια εντελώς νέα, queer εκδοχή, προσαρμοσμένη στα δεδομένα της εποχής μας. Το θρυλικό έργο αφήνει πίσω το παλιό του «δέρμα» και εισβάλλει σε έναν άλλο κόσμο, πολύχρωμο και ταυτόχρονα αδυσώπητο, σε καιρούς μεγάλων κοινωνικών ανατροπών και εξελίξεων, όπου η ορατότητα είναι επιτακτική και επιβεβλημένη, διεκδικώντας την ελεύθερη έκφραση των σωμάτων και των ερωτικών επιλογών, αποκαλύπτοντας την ωμή πραγματικότητα της σύγχρονης ζωής. Η μαντάμ Παρί και τα κορίτσια της αφηγούνται τις ιστορίες τους, χορεύουν, τραγουδούν, ερωτεύονται, ονειρεύονται, ελπίζουν και, όπως συμβαίνει συνήθως στην αληθινή ζωή, διαψεύδονται θριαμβευτικά, σε έναν παράλληλο μικρόκοσμο που για τους περισσότερους είναι αόρατος – αλλά υπάρχει και είναι εντελώς πραγματικός. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Βασίλης Μπισμπίκης ΕΡΜΗΝΕΎΟΥΝ: Ε. Αγγουράκη, Λ. Αγουρίδας, Ε. Αντωνιάδου, Μπ. Βακαλίδου, Δ. Γαλάνης, Γ. Ερντάλ, Μ. Ζαλώνη, Μ. Καζαμίας, Δ. Κοκκοτάκης, Δ. Παπάζογλου, Α. Πατσέλη, Γ. Σιδέρης, Τ. Σωτηράκης, Σ. Τυριακίδης, Π. Χοσσεϊνί CARTEL, Τεχνοχώρος, Λεγάκη 7, Αγ. Ιωάννης, Ρέντη 6939 898258 Πρεμιέρα: 1/1/22 Σάβ.-Κυρ. 21:00

ΣΥΜΦΟΡΆ ΑΠΌ ΤΟ ΠΟΛΎ ΜΥΑΛΌ Το μοναδικό έργο του Αλεξάντρ Γκριμπογέντοφ ανεβαίνει στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων 35 χρόνια μετά τη θρυλική παράσταση του Λευτέρη Βογιατζή και είναι σαν να εισέβαλε στο θέατρο χιονοθύελα. Ξεκινάει με χαλαρούς ρυθμούς και αρκετό χιούμορ, αλλά όσο η πλοκή εξελίσσεται τα παίρνει όλα και τα σηκώνει. Οι πάμπολλοι χαρακτήρες ακονίζουν τα νύχια τους για να ξεσκίσουν τον ιδεαλιστή Τσάσκι, έναν Άμλετ ή έναν Μισάνθρωπο της ρωσικής δραματουργίας του 19ου αι., ενώ εκείνος δεν χάνει ευκαιρία να υποσκάπτει την προδιαγεγραμμένη πτώση στα τάρταρα της κοινωνικής απαξίωσης, σατιρίζοντας την ανοησία και την αβάσταχτη ελαφρότητα της μοσχοβίτικης αριστοκρατίας της εποχής του. Υπέροχες ερμηνείες, απολαυστικές μουσικές και μια οξυδερκής σκηνοθεσία. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Στάθης Λιβαθινός ΕΡΜΗΝΕΎΟΥΝ: Ιωάννα Κολλιοπούλου, Νέστωρ Κοψιδάς, Λίλλυ Μελεμέ, Δημήτρης Φιλιππίδης κ.ά. ΘΈΑΤΡΟ ΤΗΣ ΟΔΟΎ ΚΥΚΛΆΔΩΝ-ΛΕΥΤΈΡΗΣ ΒΟΓΙΑΤΖΉΣ, Κυκλάδων 11 & Κεφαλληνίας, 210 8217877 Τετ. 19:00, Πέμ.- Παρ. 20:30, Σάβ. 21:00, Κυρ. 20:00

ΤΟ ΜΙΝΌΡΕ

λογοκρισία, αδιέξοδα και επιτυχίες μέσα από την ιστορία ενός νεαρού μπουζουξή που καταφθάνει στο λιμάνι από τη Σύρο και γίνεται μέλος της κομπανίας του ρεμπέτη ξαδέλφου του. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Τάκης Τζαμαργιάς ΕΡΜΗΝΕΎΟΥΝ: Α. Αϊδίνη, Α. Αντωνόπουλος, Γ. Εγγλέζος, Κ. Κοράκης, Χ. Μαξούρη, Ι. Μιχαηλίδης, Α. Ξηντάρης, Θ. Ξηντάρης, Κ. Παπανδρέου, Κ. Σαλής, Σ.Σβήγκας, Γ. Σκιαδαρέσης, Όλ. Σκιαδαρέση, Μ. Τσιμά ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΠΕΙΡΑΙΆ, Λεωφ. Ηρ. Πολυτεχνείου 32, 210 4143310 Τετ.-Κυρ. 19:00, Πεμ.-Παρ. 21:00, Σάβ. 17:30 & 21:00

ΑΒΥΣΣΑΛΈΟ ΚΤΉΝΟΣ Το κλασικό αριστούργημα του Τζακ Λόντον, μεταφερμένο στη σκηνή από δέκα ηθοποιούς και δύο μουσικούς. Ένας νεαρός πυγμάχος στα μέσα της δεκαετίας του ’80 στη Νεβάδα, στο Ρίνο, ζει το όνειρο του απόλυτου πρωταθλητή, κατατροπώνοντας όλους τους αντιπάλους του. Πίσω από αυτόν κρύβεται ο προσωπικός του μάνατζερ, που έχει στήσει γύρω του έναν σφιχτό κλοιό, μια ομάδα ανθρώπων που τον υπηρετούν, μέχρι που δύο ξένοι καταφθάνουν στην περιοχή και ξεσκεπάζουν τον μηχανισμό με τον οποίο λειτουργούσε το σύστημα για χρόνια. Έτσι όλα αποδεικνύονται επισφαλή, ενώ ξεκινάει μια σκηνική μάχη άνευ όρων. Η κατακερματισμένη Αμερική των ’80s και ένας εμφύλιος που ξεσπάει στον κόσμο της υποκουλτούρας και των παρανόμων για την ανάδειξη της αλήθειας και της αξιοκρατίας πραγματοποιείται σε αυτό το απολαυστικό θεατρικό παιχνίδι αντοχών της ομάδας Νοσταλγία. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Γιώργος Σίμωνας ΕΡΜΗΝΕΎΟΥΝ: Φ. Λαζάρου, Σ. Αγγελόπουλος, Θ. Αλεξίου, Μ. Περγιουδάκη, Μ. Παπαδημητράτος, Σ. Τσακίρης, Σ. Κόκκορης, Α. Κωχ, Κ. Κουτρουμπής, Μ. Ζαχαρίας RABBITHOLE, Γερμανικού 20, Μεταξουργείο, 210 5249903 Παρ.-Σάβ. 21:00, Κυρ. 19:00

ΛΟΥΚΉΣ ΛΆΡΑΣ Με αφορμή την επέτειο για την Ελληνική Επανάσταση για πρώτη φορά ανεβαίνει στη σκηνή το έργο του λόγιου Δημήτρη ΒικέΣΥΜΦΟΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΟΛΥ ΜΥΑΛΟ

θέατρο

ΚΌΚΚΙΝΑ ΦΑΝΆΡΙΑ

KOKKINA ΦANAΡIA

Βασισμένο στην τηλεοπτική σειρά «Το Μινόρε της αυγής» των Βαγγέλη Γκούφα και Φώτη Μεσθεναίου, η δράση του τοποθετείται στον Πειραιά του ’30, στα καταγώγια και τις ταβέρνες των ανυπότακτων και παθιασμένων ανθρώπων του περιθωρίου που λυτρώθηκαν μέσα από τη μουσική. Ένα οδοιπορικό με πολλή μουσική, φιλίες, έρωτες, αγώνα για την επιβίωση, διώξεις και

36 23.12.2021

LIFO 711

37

ΤΟ ΤΡΙΤΟ ΣΤΕΦΑΝΙ

ΦΑΙΔΡΑ

λα. Η προσωπική εξομολόγηση που αποκαλύπτει τις λιγότερο ένδοξες και καθόλου λαμπερές πτυχές του απελευθερωτικού αγώνα, συστήνοντας άγνωστα πρόσωπα που η Ιστορία θεωρεί αντιήρωες. Ένα προσωπικό ημερολόγιο ανεκτίμητης αξίας. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Λευτέρης Γιοβανίδης ΕΡΜΗΝΕΎΕΙ: Μανώλης Μαυροματάκης ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΠΕΙΡΑΙΆ, Λεωφ. Ηρ. Πολυτεχνείου 32, 210 4143310 Τετ.-Κυρ. 20:00 από 27/12 έως 3/1 και Δευτ. 21:00

θέατρο

ΦΑΊΔΡΑ Η λυρική προσέγγιση του αρχαίου μύθου της Φαίδρας και του Ιππόλυτου από τη Μαρίνα Τσβετάγιεβα, τοποθετημένη σε ένα εικαστικό περιβάλλον και ερμηνευμένο από πέντε εξαιρετικούς ηθοποιούς. Ο λόγος της κατακερματίζει τον μύθο, δεν ζητά να συναντήσει την αναμενόμενη γραμμική αφήγηση, τροφοδοτεί μια ιεροτελεστία που ανάγει την παράσταση σε μια σύνθεση απελπισμένων σωμάτων και φωνών. Μπλεγμένα και παγιδευμένα γύρω από ένα κλαδί μέσα σε πλαίσιο-κάδρο, αποτελούν την οπτικοποιμένη σκηνογραφία του έργου της σπουδαίας Ρωσίδας ποιήτριας. Εικόνα, ήχος, φόρμα, στυλιζαρισμένη κίνηση, λόγος υπηρετούν την εσωτερίκευση του πανικού της μοναξιάς και του αδιέξοδου έρωτα. Ένα θεατρικό τοπίο ειδικού βάρους. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Δημήτρης Καραντζάς ΕΡΜΗΝΕΎΟΥΝ: Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης, Στεφανία Γουλιώτη, Αλεξία Καλτσίκη, Νίκος Μάνεσης, Μιχάλης Σαράντης ΘΈΑΤΡΟ ΠΡΟΣΚΉΝΙΟ, Καπνοκοπτηρίου 8, 210 8256838 Τετ. 20:00, Πέμ.-Παρ. 21:00, Σάβ. 18:00 & 21:00, Κυρ. 19:00

ΤΟ ΤΡΊΤΟ ΣΤΕΦΆΝΙ Ίσως η πιο πετυχημένη μεταφορά του εμβληματικού μυθιστορήματος του Ταχτσή, που όχι μόνο δεν προδίδει τον χειμαρρώδη λόγο του συγγραφέα αλλά δίνει στη Νίνα και την Εκάβη, τους δυο θηριώδεις χαρακτήρες που έχουν κατακτήσει ξεχωριστή θέση στο λογοτεχνικό σύμπαν της μεταπολεμικής μας λογοτεχνίας, μια σχεδόν φεμινιστική υπεροχή. Η Μαρία Κίτσου κινεί μέσα από την αφήγησή της ως Νίνα την καταιγιστική δράση διασχίζοντας το πολλαπλών επιπέδων σκηνικό, ενώ η Μαρία Καβογιάννη με τον κωμικό της οίστρο υπογραμμίζει τη σαρκαστική πλευρά των περιπετειών της κυρα-Εκάβης. Ωστόσο, όταν ξεστομίζει τις διασημότερες ατάκες της ηρωίδας, συγκινεί όσο και όταν τις πρωτοδιαβάσαμε και στο θρυλικό βιβλίο. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης ΕΡΜΗΝΕΎΟΥΝ: Μ. Καβογιάννη, Μ. Κίτσου, Γ. Ψυχογιός, Ελ. Σκολίδη, Τ. Λέκκας, Στ. Ματζώρος κ.ά.

ΘΈΑΤΡΟ ΠΑΛΛΆΣ, Βουκουρεστίου 5, 210 3213100 Τετ. & Κυρ. 19:00, Πέμ.-Σάβ. 20:30

ΤΟ ΣΠΊΤΙ ΤΗΣ ΜΠΕΡΝΆΡΝΤΑ ΆΛΜΠΑ (ΦΛΑΜΈΓΚΟ) Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες παραστάσεις χορού των τελευταίων χρόνων στην Αθήνα, που όσοι την ανακαλύπτουν επιστρέφουν για να την ξαναδούν και στέλνουν άλλους θεατρόφιλους να την ανακαλύψουν κι εκείνοι. Η μεταφορά του αριστουργήματος του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα σε μια τελετουργική χορογραφία φλαμέγκο, όπου οι συμβολισμοί, η κίνηση, οι φωτισμοί και οι χορευτές δίνουν μια ελεγειακή διάσταση στο διάσημο έργο του σπουδαίου Ισπανού ποιητή και θεατρικού συγγραφέα. Έργο πολιτικό, με αλληγορική ματιά, όπου καταγγέλλεται η σηπτική δομή του φασισμού. Επιθυμία και στέρηση, μηχανισμοί περιορισμού και καταστολής, η εξουσία εκφρασμένη με τον πιο ωμό ρεαλισμό. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Σταύρος Λίτινας ΧΟΡΟΓΡΑΦΊΕΣ: Τζ. Καϊμπαλή, Μ. Μανδραγού, Η. Χρύσανθου, Σ. Λίτινας ΕΡΜΗΝΕΎΟΥΝ: Α. Αναστασιάδη, Σ. Λίτινας, Ι. Τζιαρντίνα, Α. Βασιλείου, Φ. Δεμέστιχα, Τζ. Καϊμπαλή, Μ. Μανδραγού ΘΈΑΤΡΟ ARROYO, Μεγ. Αλεξάνδρου 128, Μεταξουργείο, 210 7234567 Σάβ. 21:15, Κυρ. 18:00

Ο ΚΟΤΖΆΜΠΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΌΠΥΡΓΟΥ Βασισμένο σε τριλογία του Καραγάτση και την αληθινή ιστορία ενός προγόνου του, το μυθιστορηματικό πρόσωπο του Μίχαλου Ρούση, κοτζάμπαση και εξωμότη κατά το ξέσπασμα της Επανάστασης στην Πελοπόννησο, αποκτάει θεατρική υπόσταση που φλερτάρει με την ελληνική ιδιοσυγκρασία όσο λίγα εκείνης της εποχής. Ο Ρούσης ξεκινάει ως προδομένος, γίνεται ο ίδιος προδότης, μετά ήρωας από λάθος, ακολουθεί μια πορεία ανάλογη με τα σκαμπανεβάσματα της Ιστορίας, αμφισβητείται, αναγνωρίζεται, πεθαίνει μόνος. Πάνω απ’ όλα ένας άνθρωπος υπολογιστής αλλά και ειλικρινής με τον εαυτό του, κάποτε και με τους άλλους. Η δράση εξελίσσεται σαν όνειρο που κάποιες στιγμές γίνεται εφιάλτης, υπό το βλέμμα του εξόριστου Όθωνα και της Αμαλίας που βρίσκονται επί σκηνής και παρακολουθούν, σχολιάζοντας, την εξέλιξη της Ιστορίας από το θεωρείο τους. Μια αποσπασματική αλληλοδιαδοχή σαράντα σκηνών, όπου ξεδιπλώνονται τα πιο εμβληματικά επεισόδια της ευφάνταστης μυθοπλασίας του συγγραφέα, ανάκατα με αληθινά γεγονότα. Μια ιδιότυπη ανατομία του ξεσηκωμού των Ελλήνων, όπου πα-

Επίσης: Δείτε το άκρως ρεαλιστικό και επίκαιρο Αξύριστα πηγούνια στο Μικρό Χορν, τον ονειρικό Γυάλινο Κόσμο στο «Αλκυονίς», με αγαπημένους ηθοποιούς, τη γλυκόπικρη ρομαντική ιστορία Θέλω να σου κρατάω το χέρι στο Άλφα, την αλλόκοτη όσο και υπερευαίσθητη Αντιγόνη του Χάρη Φραγκούλη στο θέατρο Θησείον, το θεατρικό ντοκιμαντέρ Λάθος χώρα πάνω στο βιβλίο του Καπλανί στο Πόρτα και το χοροθεατρικό Κήτος στο BIOS.

38 23.12.2021

LIFO 711

39

Η ΚΡΗΤΙΚΟΠΟΎΛΑ Η κωμική όπερα του Σπυρίδωνα Σαμάρα, του 1916, επηρεασμένη από τα απελευθερωτικά κινήματα των Κρητικών που οδήγησαν στην ένωση της Μεγαλονήσου με την Ελλάδα, εξελίσσεται στην ενετοκρατούμενη Κρήτη του μακρινού παρελθόντος και αφηγείται τη θαρραλέα ιστορία της Αρετούσας που μεταμφιέζεται σε Μανωλιό και εισβάλλει στο παλάτι του Δούκα για να διεκδικήσει προνόμια για τους συμπατριώτες της. Μπλέκει σε ένα γαϊτανάκι παρεξηγήσεων που φέρνει αίσιο τέλος στα αιτήματά της. Η μουσική παντρεύει τον πεντοζάλη με τα βαλς, τις πόλκες και τα δυτικότροπα εμβατήρια, αντιπαραθέτοντας τις δύο πλευρές, «ελληνική» και «ευρωπαϊκή», ενώ το λιμπρέτο βρίθει από κρητική λεβεντιά και ηρωισμό ανάκατα με κωμικά ευτράπελα. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Πέτρος Ζούλιας ΕΡΜΗΝΕΎΟΥΝ: Ε. Βουδουράκη, Μ. Μακρινιώτη, Δ. Πακσόγλου, Κ. Κληρονόμος, Γ. Φίλιας, Τζ. Σουγλάκου κ.ά. ΘΈΑΤΡΟ ΟΛΎΜΠΙΑ - «ΜΑΡΊΑ ΚΆΛΛΑΣ» ΟΠΑΝΔΑ, Ακαδημίας 59, 210 3642540.

18, 21, 23, 25, 27 Δεκεμβρίου 20:00, 19 Δεκεμβρίου 18:30

ΠΌΣΟ ΚΟΣΤΊΖΕΙ ΝΑ ΖΕΙΣ; Η αποξένωση, η μοναξιά των ανθρώπων στην αχανή αμερικανική κοινωνία, οι ήττες και ο αγώνας για επιβίωση με κάθε τρόπο, οι ταξικές ανισότητες, η ντροπή και η απελπισία, η επιμονή για ζωή μέσα από το έργο της Μαρτίνα Μάγιοκ, που άλλοτε γίνεται σπαραχτικό και άλλοτε αστείο, όπως άλλωστε και η ίδια η ζωή. Δύο παραπληγικοί, μια γυναίκα και ένας άντρας, και οι βοηθοί τους στην καθημερινότητά τους αποκαλύπτουν την ανάγκη και την αξία της επικοινωνίας και της επαφής στον σύγχρονο κόσμο της αλλοτρίωσης και της αδιαφορίας. Πώς η εξάρτησή μας από τον άλλο, όταν μάλιστα βρεθούμε σε αδυναμία, καταδεικνύει την επείγουσα αφύπνιση για ψυχική ευαισθητοποίηση. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Θωμάς Μοσχόπουλος ΕΡΜΗΝΕΎΟΥΝ: Μελαχρινός Βελέντζας, Αμαλία Καβάλη, Ειρήνη Μακρή, Φώτης Στρατηγός ΘΈΑΤΡΟ ΠΌΡΤΑ, Μεσογείων 59, 210 7711333 Δευτ. & Τρ. 21:00

ΠΟΣΟ ΚΟΣΤΙΖΕΙ ΝΑ ΖΕΙΣ;

H KΡHTIKOΠOΥΛA

θέατρο ΘΕΑΤΡΟ

Αβυσσαλέο Κτήνος

ρελαύνουν ο Κολοκοτρώνης, η αμφιλεγόμενη προσωπικότητα του Παπαφλέσσα, ο Μακρυγιάννης, κοτζαμπάσηδες, πασάδες, δεσποτάδες και χανούμισσες. Δράμα, χιούμορ, εξαιρετική ζωντανή μουσική και μια πλειάδα υπέροχων πρωταγωνιστών στην πιο ποπ παράσταση για το ’21. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ: Δημήτρης Τάρλοου ΕΡΜΗΝΕΎΟΥΝ: Γ. Χριστοδούλου, Δ. Ήμελλος, Κ. Βασαρδάνης, Α. Μαυρόπουλος, Θ. Δόβρης, Δ. Μπίτος, Γ. Μπινιάρης, Β. Κατσίκα, Λ. Ξερβάσιλα, Χ. Μαλάκης, Ξ. Γεωργίου, Α. Πασχάλη, Δ. Καπουράνης, Μ. Ρεγκούκου ΘΈΑΤΡΟ ΠΟΡΕΊΑ, Τρικόρφων 3-5, πλ.Βικτωρίας, 210 8210991 Τετ. 19:00, Πέμ., Σάβ. 20:00, Κυρ. 17:00 & 20:30 (ελέγξτε το εορταστικό ωράριο στο site του θεάτρου)

Η ομάδα Νοσταλγία παρουσιάζει το έργο του Τζακ Λόντον στο Rabbithole. Η ομάδα Νοσταλγία παρουσιάζει στο Rabbithole το Αβυσσαλέο Κτήνος του Τζακ Λόντον, σε μετάφραση, θεατρική διασκευή και σκηνοθεσία του Γιώργου Σίμωνα. Ένα κλασικό αριστούργημα, το οποίο διασκευάζεται σε μια δυναμική παράσταση δέκα ηθοποιών και δύο μουσικών. Μέσα δεκαετίας του ’80, στο Ρίνο, στην Πολιτεία της Νεβάδα. Ένας νεαρός πυγμάχος έχει αναδειχτεί σε απόλυτο φαβορί, κατατροπώνοντας τον έναν αντίπαλο μετά τον άλλον. Γύρω του ένας σφιχτός κλοιός από ανθρώπους, μια ομάδα-δημιούργημα του μέντορα και προσωπικού του manager. Η έλευση δύο ξένων στην περιοχή τους ξεσκεπάζει τον μηχανισμό με τον οποίο λειτουργούσαν για χρόνια και απειλεί την ασφάλειά τους. Μια σκηνική μάχη άνευ όρων με φόντο την κατακερματισμένη Αμερική των ’80s,

ένας εμφύλιος πόλεμος στον κόσμο της υποκουλτούρας και της παρανομίας για την ανάδειξη της αλήθειας και της αξιοκρατίας. Δραματουργική επεξεργασία: Μαριάννα Φασόη Μουσική σύνθεση: Τώνια Ράλλη - Ελένη Νότα Παίζουν: Φώτης Λαζάρου, Σπύρος Αγγελόπουλος, Θάνος Αλεξίου, Ματίνα Περγιουδάκη, Μάκης Παπαδημητράτος, Συμεών Τσακίρης, Στάθης Κόκκορης, Αλέξανδρος Κωχ, Κώστας Κουτρουμπής, Μιχάλης Ζαχαρίας Μια παραγωγή της ομάδας Νοσταλγία και του Rabbithole Ημέρες & ώρες παραστάσεων: Παρ.-Σάβ. 21:00, Κυρ. 19:00 Έναρξη: 1/1/22 Οnline προσφορά: 15-23 Δεκεμβρίου προπώληση 8 ευρώ μέσω viva.gr

Rabbithole, Γερμανικού 20, Μεταξουργείο, 210 5249903 www.nostalghia-theatre.com/abysmaltruth

40 23.12.2021

LIFO 711

41

ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΔΑΜΑΚΟΣ

ΑΠΌ ΤΟN ΧΡΉΣΤΟ ΠΑΡΊΔΗ

PORTALS

εικαστικά

ΕΚΘΈΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΊΟΔΟ ΤΩΝ ΓΙΟΡΤΏΝ ΠΑΠΑΔΟΠΟΎΛΟΥ 100 – Η ΙΣΤΟΡΊΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΊΑΣ 1922-2022 Μια έκθεση νοσταλγίας ενός αιώνα, που χωράει όλη την Ελλάδα. Γιατί ποιος δεν γνωρίζει τα μπισκότα «Πτι-μπερ», ποιος δεν μεγάλωσε με τη γεύση τους στο διάλειμμα του σχολείου, ποιο άλλο όνομα προϊόντος συνδέει περισσότερο όλους τους Έλληνες; Τις τελευταίες δεκαετίες, δε, κυριαρχεί και με μια σειρά προϊόντων με ανάλογη, αν όχι ακόμα μεγαλύτερη επιτυχία. Μια αναδρομή σε όλους τους μεγάλους σταθμούς της εταιρείας μέσα από ένα εντυπωσιακό αρχειακό υλικό που περιλαμβάνει από τις πρώτες διαφημίσεις και συσκευασίες και τις κούτες-τενεκέδες που υπήρχαν στα παλιά μπακάλικα μέχρι καλλιτεχνικές φωτογραφίες της βιομηχανικής παραγωγής αλλά και μια θεατρική εγκατάσταση σχετικά με τα μέλη της οικογένειας που συνεχίζει μέχρι σήμερα να κρατάει τα ηνία του πιο γνωστού ελληνικού brand. Επίσης, έχει πολλές εκπλήξεις για τα παιδιά. Μια γλυκιά επίσκεψη στο παρελθόν και στις γευστικές μας παραδόσεις. ΜΟΥΣΕΊΟ ΜΠΕΝΆΚΗ, Πειραιώς 138, 210 3453111 Έως τις 27/2. Ημέρες & ώρες λειτουργίας: Πέμ., Κυρ. 10:00-18:00, Παρ.-Σάβ. 10:00-22:00

ΕΠΙΒΆΤΗΣ, ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΉ ΈΚΘΕΣΗ ΤΟΥ SEAN SCULLY Ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της αφαιρετικής ζωγραφικής διεθνώς, ο ιρλανδικής καταγωγής καλλιτέχνης και οδοιπόρος, που, εκτός από τις εικαστικές διαδρομές που διανύει, βρίσκεται συνεχώς σε κίνηση, καθώς κατά καιρούς επιλέγει να ζήσει και να δημιουργήσει σε διαφορετική πόλη, επιστρέφει στην Αθήνα δέκα χρόνια μετά την «ελληνική» του έκθεση με τίτλο «Doric / Δωρικός ρυθμός» για μια αναδρομική που απλώνεται σε δύο ορόφους. Ξεκίνησε πριν από την πανδημία, από το Μουσείο Καλών Τεχνών της Βουδαπέστης, και εδώ παρουσιάζονται 103 έργα που καλύπτουν μια μεγάλη γκάμα, από τα πρώιμα έργα του της δεκαετίας του ’60 μέχρι τα σημερινά, με σχέδια, και περιλαμβάνουν λάδια, υδατογραφίες, και ένα

γλυπτό. Εμβληματικά έργα που συνδέονται είτε με την εξέλιξη της τεχνοτροπίας του –συμπεριλαμβανομένης και μιας πρόσφατης «παρένθεσης» παραστατικών έργων, εμπνευσμένων από φωτογραφίες του γιου του στην αμμουδιά– είτε με προσωπικούς του σταθμούς. Κυρίαρχο μοτίβο είναι οι γραμμές, τα πλέγματα και οι χρωματικοί όγκοι που βρίσκονται σε διαρκή συνομιλία και έχουν συμβολική αξία. ΜΟΥΣΕΊΟ ΜΠΕΝΆΚΗ, Πειραιώς 138, 210 3453111 Έως τις 13/2. Ημέρες & ώρες λειτουργίας: Πέμ. & Κυρ. 10:00-18:00, Παρ.-Σάβ. 10:00-22:00

PORTALS Τελευταία ευκαιρία να δεις κανείς τη μνημειώδη έκθεση του αναμορφωμένου χώρου του παλιού καπνεργοστασίου, το όποιο με την έκθεση αυτή εγκαινιάζει τις δραστηριότητές του ως νέου χώρου πολιτισμού της Αθήνας. Η έκθεση αναπτύσσεται σε ολόκληρο το κτίριο, στο αίθριο, στις αίθουσες, στα πατάρια, στα λουτρά, στο παλιό τελωνείο, στον περιβάλλοντα χώρο, στην πρόσοψή του αλλά και στον λόφο του Κολωνού. Πηγή έμπνευσης αποτέλεσε ένα άρθρο των «Financial Times» που παρομοίαζε την πανδημία με μια πύλη που οδηγεί από έναν κόσμο σε έναν άλλον, με την έννοια ότι το ρήγμα που δημιουργήθηκε συλλογικά και ατομικά θα σηματοδοτήσει για τον καθένα μας μια μετάβαση μέσω αυτής της πύλης. Αναθέσεις, δάνεια από μουσεία και συλλογές, έργα νέων αλλά και καταξιωμένων διεθνώς καλλιτεχνών, όπως και κάποιων που έχουν φύγει από τη ζωή, πενήντα εννιά συνολικά καλλιτέχνες «μιλάνε» για την εποχή μας και τον σύγχρονο κόσμο. Ανισότητα και ισότητα, η αγωνία και η επιτακτική ανάγκη για ώριμες αποφάσεις, έργα που αντικατοπτρίζουν το αλλόκοτο σήμερα και τις μεγάλες ρήξεις με το ένοχο παρελθόν. ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΣΙΟ ΚΑΠΝΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ, Λένορμαν 218 Έως τις 31/12 24/12 11:00-15:00, 25-26/12 κλειστά, 27-28-29/12 11:00-19:00, 30/12 12:00-20:00, 31/12 11:00-15:00

42 23.12.2021

ΝΙΚΌΛΑΣ ΣΜΥΡΝΆΚΗΣ

Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΜΙΛΑ ΣΤΗ LIFO ΓΙΑ ΤΗΝ AΛΗΘΕΙΑ ΤΟΥ

Ο

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

LIFO 711

Μαρτίνος, ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου, ταξιδεύει σε ένα νησί που δεν υπάρχει στον χάρτη, το Νησί του Ανθρώπου, αναζητώντας την απάντηση στην ερώτηση «πώς θα με αγαπήσουν οι άλλοι;». Αυτό δεν μας απασχολεί όλους; Πράγματι. Από τη στιγμή που γεννιόμαστε και γαντζωνόμαστε στο στήθος της μάνας μας μέχρι τη μέρα που αφήνουμε την τελευταία μας πνοή αναζητάμε την αγάπη. Όπως λέει και ο Μαρτίνος στον άλλο ήρωα του βιβλίου: «Κύριε Μπερνάρ, αν ξέρω ότι οι άλλοι με αγαπούν, δεν θα φοβάμαι πια». Ουσιαστικά, ένα συναίσθημα υπάρχει, αυτό της αγάπης. Όλα τα θετικά συναισθήματα είναι παραλλαγές αυτού. Τρυφερότητα, αρμονία, ομορφιά, ευτυχία, αναγνώριση, ευγνωμοσύνη, συμπόνια, νοιάξιμο, κατανόηση, συγχώρεση... Οι άνθρωποι δίνουμε διάφορα ονόματα στην αγάπη, μα στην ουσία αυτήν ψάχνουμε: την αγάπη για τον εαυτό μας, την αγάπη για τους άλλους, την αγάπη από τους άλλους για εμάς. Αυτά είναι τα τρία επίπεδα αγάπης. Δίνουμε όμως πολλή έμφαση στην αγάπη από τους άλλους κι έτσι αυτή συχνά μετατρέπεται σε θηλιά. Δεν μάθαμε ποτέ να αγαπάμε τον εαυτό μας και κάπου εκεί χανόμαστε.

— Γράφετε: «Η απάντηση σε κάθε ερώτηση είναι η αλήθεια». Αποδεικνύετε μέσα στο βιβλίο ότι αν κάποιος καταφέρει να αναδείξει τη δική του αλήθεια, μπορεί να απαντήσει σε κάθε ερώτημα, να λύσει κάθε γρίφο. Εσείς τον γρίφο της ευτυχίας τον έχετε λύσει; Καταρχάς, δεν πιστεύω ότι η ευτυχία είναι μονάχα μερικές στιγμές που τις μετράς στα δάχτυλα του ενός χεριού. Ούτε, από την άλλη, ότι είναι μόνιμη χαρά. Αυτό δεν είναι ευτυχία, είναι χαζοχαρουμενιά. Θα σας πω κάτι που ίσως σας φανεί περίεργο. Η λύπη αποτελεί προϋπόθεση της ευτυχίας. Μια και τα δίπολα κυβερνούν τον κόσμο, χωρίς το μαύρο, το λευκό είναι ένα ακόμα μονότονο χρώμα. Δεν αντιλαμβανόμαστε τον Παράδεισο χωρίς μια Κόλαση να τον απειλεί. Στην ίδια λογική, χωρίς τη λύπη, πώς να αναγνωρίσεις την αξία της χαράς; Κι αν η λύπη είναι απαραίτητη για να βιώσουμε τη χαρά, τότε μοιραία αποτελεί προϋπόθεση της ευτυχίας. Με άλλα λόγια, ευτυχισμένοι μπορούμε να είμαστε και στο χτύπημα και στην αναποδιά και στο παραστράτημα, ακόμα και στον πόνο. Ευτυχία, λοιπόν, σημαίνει χρηστή διαχείριση της λύπης. Μόνο έτσι μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από μερικές στιγμές.

— Η κατηγοριοποίηση αναγκών που προτείνετε περιλαμβάνει οκτώ ανθρώπινες ανάγκες. Μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση ο ορισμός που δίνετε στην πληρότητα. Μπορείτε να μας πείτε περισσότερα γι’ αυτήν; Η πληρότητα είναι η όγδοη ανάγκη. Χωρίς αυτήν, οι υπόλοιπες επτά δεν έχουν απολύτως κανένα νόημα. Πληρότητα σημαίνει εκπλήρω-

ση ενός ανώτερου σκοπού ζωής που συμπεριλαμβάνει κι άλλους ανθρώπους μέσα από την προσφορά αγάπης. Επομένως, η πληρότητα δεν αφορά πια εμάς αποκλειστικά, γι’ αυτό και την ονομάζω «διευρυμένη αγάπη». Πληρότητα βιώνει εκείνος που έχει βρει τον σκοπό της ζωής του και τον εκπληρώνει καθημερινά. Που αγγίζει ανθρώπινες ψυχές, κάνοντας αυτό που αγαπά. Οι περισσότεροι άνθρωποι νιώθουν ότι δεν έχουν ανακαλύψει ακόμα ή ότι δεν θα ανακαλύψουν ποτέ τον σκοπό τους. Στο βιβλίο γράφω κάτι αιρετικό, που όμως, αν το συνειδητοποιήσει κάποιος, μπορεί να πετάξει ένα τεράστιο βάρος από πάνω του. Λέω, λοιπόν, ότι όλοι έχουμε βρει τον σκοπό μας και δεν το ξέρουμε. Σκοπός της ζωής όλων μας είναι να βιώσουμε τα συναισθήματα που συνδέονται με τις οκτώ ανθρώπινες ανάγκες μας. Πώς; Εκπληρώνοντάς τες. Όλοι οι άνθρωποι έχουν τον ίδιο σκοπό ζωής. Το μέσο μπορεί να αλλάζει. Άλλος μπορεί να πραγματώνει τον σκοπό του μέσα από την οικογένεια, άλλος μέσα από τη δουλειά, την τέχνη, τα ταξίδια ή μια φιλανθρωπική δραστηριότητα. Αυτά είναι τα μέσα. Ο πραγματικός σκοπός μας είναι η εκπλήρωση των αναγκών μας. Επομένως, αν ξέρουμε τις οκτώ ανάγκες μας και τις ικανοποιούμε συστηματικά, διάγουμε ζωή με νόημα.

— Ένα από τα πιο έντονα συναισθηματικά φορτισμένα σημεία του βιβλίου είναι εκεί όπου ο ήρωας αρχίζει να αναγνωρίζει την προσωπική του ευθύνη. Ενώνει τη φωνή του με χιλιάδες άλλους ανθρώπους και όλοι μαζί φωνάζουν το σύνθημα «φταίω». Πόσο δύσκολο είναι να αναλάβει κανείς την ευθύνη του; Ο δρόμος προς την προσωπική ελευθερία είναι ανηφορικός. Δεν έχει νόημα να σκεφτόμαστε με όρους ευκολίας αλλά με όρους αξίας. Δεν έχει νόημα να αναρωτιόμαστε αν είναι δύσκολο αλλά αν αξίζει. Στην κορυφή του «βουνού» βρίσκεται η αλήθεια. Για να κινήσουμε για το βουνό, πρέπει να αποτινάξουμε την ιδέα ότι η ευθύνη για όσα είμαστε και για όσα κάνουμε ανήκει σε κάποιον άλλον και όχι σ’ εμάς. Στην κορυφή η θέα είναι εκπληκτική, αλλά καμιά φορά μάς δοκιμάζει. Δεν είναι «εύκολα» όσα βλέπουμε. Ίσως κάποιες φορές να θέλουμε να αποστρέψουμε το βλέμμα. Είναι το τίμημα της αλήθειας και πρέπει να το αντέξουμε.

— Η αφήγηση του βιβλίου ρέει αβίαστα και ένας από τους λόγους είναι ότι μεταδίδετε φιλοσοφικές αρχές και ιδέες με βαθύ νόημα μέσα από μια ιστορία χωρίς διδακτικό τόνο. Και μάλιστα το έργο έχει ένα αναπάντεχο τέλος! Πόσο σας παίδεψε η ιστορία; Μου πήρε δυόμισι χρόνια για να τελειώσω αυτό το βιβλίο. Οι αγαπημένες μου εκδόσεις Διόπτρα ήταν σύμμαχοι στην προσπάθειά μου και σε όλη αυτή την απαιτητική διαδικασία. Νιώθω βαθιά μέσα μου πως πρόκειται για το έργο της

ζωής μου μέχρι σήμερα. Ίσως γι’ αυτό να το έγραψα οκτώ φορές. Όσο οι ήρωες με καλούσαν, τόσο ασχολιόμουν μαζί τους. Βουτούσα στις ανομολόγητες σκέψεις τους. Κάποια στιγμή ένιωσα ότι δεν περίσσευε λέξη. Οι ήρωες απέκτησαν δική τους υπόσταση. Έγιναν αυτόφωτοι. Κι εγώ, σαν πατέρας που σέβεται τα παιδιά του, κατάλαβα ότι είχε έρθει η ώρα να τα αφήσω να ανοίξουν τα φτερά τους. Αποστολή τους: να συνοδεύσουν τα φτεροκοπήματα των αναγνωστών.

— Καλείτε τον αναγνώστη να ταξιδέψει μαζί με τους ήρωες, με προορισμό τη δική του αλήθεια. Ποιο είναι το τίμημα που πληρώνει κανείς για να φτάσει σε αυτόν τον προορισμό; Για τον καθένα είναι διαφορετικό. Ο καθένας ανακαλύπτει το δικό του, όταν το πληρώνει. Ξέρετε, το θέμα δεν είναι να βρεις μόνο την αλήθεια σου, αλλά και να τη μοιράσεις. Λίγοι άνθρωποι αναζητούν την αλήθεια. Από τους λίγους που την αναζητούν, ακόμα πιο λίγοι τη βρίσκουν. Από τους λίγους που τη βρίσκουν, ελάχιστοι την αποδέχονται. Από τους ελάχιστους που την αποδέχονται, ακόμα λιγότεροι την εκφράζουν στους άλλους. Γι’ αυτό και τόσο λίγοι άνθρωποι είναι πραγματικά ελεύθεροι. Δεν υπάρχει όμως άλλος δρόμος. Μόνο όταν αποδεχόμαστε και εκφράζουμε την αλήθεια μας απελευθερωνόμαστε από τη φυλακή της γνώμης των άλλων και η ζωή αποκτά το υπέρτατο νόημα. Όποιο κι αν είναι το τίμημα, είναι μικρότερο από αυτό που καλούμαστε να πληρώσουμε όταν καταπιέζουμε την αλήθεια μας.

— Πόσο βιωματικό είναι αυτό το έργο; Θα συναντήσουμε ανομολόγητες δικές σας αλήθειες μέσα στις σκέψεις και στις πράξεις των ηρώων; Θα είμαι ειλικρινής. Πολλές!

— Ποιος ήρωας του βιβλίου σας θα θέλατε να είστε; Δεν θα ήθελα να είμαι κάποιος άλλος πέρα από αυτό που είμαι. Γιατί έτσι θα πρόδιδα τη δική μου, προσωπική αλήθεια. Αν με ρωτάτε όμως, έχω στοιχεία από διάφορους ήρωες, κυρίως από τον Μαρτίνο, τον Πασκάλ Μπερνάρ, τον Θαλή, τον Ερμία και την Ερατώ.

43

ΕΠΙΒΆΤΗΣ, ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΉ ΈΚΘΕΣΗ ΤΟΥ SEAN SCULLY

ΚΑΛΛΟΣ. Η ΥΠΈΡΤΑΤΗ ΟΜΟΡΦΙΆ

ΑΝΑΖΗΤΏΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΘΑΝΑΣΊΑ – Η ΤΈΧΝΗ ΤΟΥ ΠΟΡΤΡΈΤΟΥ ΣΤΙΣ ΣΥΛΛΟΓΈΣ ΤΟΥ ΛΟΎΒΡΟΥ Το πορτρέτο και η σημασία του από τη βαθιά αρχαιότητα, τα βασίλεια της Μέσης Ανατολής, την Αίγυπτο και την ελληνορωμαϊκή περίοδο μέχρι τα νεκρικά προσωπεία του Φαγιούμ, την επικράτηση του χριστιανισμού που οδηγεί στην Αναγέννηση, στο μπαρόκ και αργότερα στον Διαφωτισμό μέχρι τη Γαλλική Επανάσταση αλλά και όσα ακολούθησαν σε μια μεγαλειώδη έκθεση από επιλογές έργων του Μουσείου του Λούβρου. Μια διαδρομή ουσιαστικά 3.000 χρόνων ιστορίας μέσα από πορτρέτα παιδιών, γυναικών, διάσημων αντρών, βασιλέων και ευγενών, μερικά εκ των οποίων, πασίγνωστα και εμβληματικά, συμπεριλαμβάνονται σε αυτήν τη πλούσια συλλογή αντιπροσωπευτικών αριστουργημάτων μεγάλων καλλιτεχνών. Έργα που αποκαλύπτουν τη λειτουργία και τους συμβολισμούς του πορτρέτου σε κάθε εποχή και παρουσιάζονται όχι γραμμικά αλλά σε θεματικές ενότητες. ΕΘΝΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ - ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΟΥΤΣΟΥ, Βασ. Κωνσταντίνου 50, Έως τις 28/3/22 Δευτ., Πέμ.-Κυρ. 10:00-18:00, Τετ. 10:00-21:00

ΘΕΌΦΙΛΟΣ, Ο ΤΣΟΛΙΆΣ ΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΉΣ Ενενήντα έξι έργα από ιδιωτικές συλλογές και το Μουσείο Θε-

Δέκα θεματικές ενότητες (Θεϊκό Κάλλος, Δαιμονικό Κάλλος, Αρχαϊκό και Κλασικό/Ελληνιστικό Κάλλος, Καλλιστεία Θεοτήτων, Αρπαγές Κάλλους, Καλοί και Καλαί στην Αρχαιότητα, Θνητών Κάλλος, Αθλητικό και Πολεμικό/Ηρωικό Κάλλος, Ωραίοι Άωροι, Καλλωπισμός), μέσα από τις οποίες αποκαλύπτονται οι πολλαπλές πτυχές της έννοιας του κάλλους στην καθημερινή ζωή και στη φιλοσοφική σκέψη του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Ο συνδυασμός φυσικής ομορφιάς και ψυχικής αρετής τόσο στο γυναικείο όσο και στο ανδρικό φύλο αποτελεί το ιδεώδες που εκφράστηκε μέσα από την ποίηση και τη φιλοσοφία. Τριακόσια πολύτιμα εκθέματα από πενήντα δύο συλλογές, μουσεία και εφορείες αρχαιοτήτων από την Ελλάδα, την Ιταλία και το Βατικανό παρουσιάζονται για πρώτη φορά εκτός του μόνιμου χώρου τους, συμπληρώνοντας αυτή την τόσο ξεχωριστή παρουσίαση και αποδίδοντας εξαιρετικά το ιδεώδες του κάλλους. ΜΟΥΣΕΊΟ ΚΥΚΛΑΔΙΚΉΣ ΤΈΧΝΗΣ, Νεοφύτου Δούκα 4 / Βασιλίσσης Σοφίας & Ηροδότου 1, 210 7228321-3 Έως τις 16/1. Δευτ., Τετ., Σάβ. 10:00-17:00, Πέμ.-Παρ. 10:0020:00, Κυρ. 11:00-17:00, Τρ. κλειστό

ΡΈΝΑ ΠΑΠΑΣΠΎΡΟΥ, ΒΡΥΆΞΙΔΟΣ 11 & ΑΣΠΑΣΊΑΣ: Η ΆΓΝΩΣΤΗ ΌΨΗ Ένας ειδικά διαμορφωμένος γωνιαίος τοίχος που θυμίζει έντονα παλιά κατοικία σε αποσύνθεση, αφού η καλλιτέχνις Ρένα Παπασπύρου όντως έχει τοποθετήσει εκεί αποτοιχισμένες επιφάνειες που απέσπασε από μια ερειπωμένη μονοκατοικία στη συμβολή των οδών Βρυάξιδος 11 και Ασπασίας στο Παγκράτι,

ΘΕΌΦΙΛΟΣ, Ο ΤΣΟΛΙΆΣ ΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΉΣ

εικαστικά

ΑΝΑΖΗΤΏΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΘΑΝΑΣΊΑ

όφιλου του δήμου Μυτιλήνης σε μια μνημειώδη έκθεση για τον μεγάλο λαϊκό μας ζωγράφο, τον άνθρωπο που η Ιστορία ταυτίζει όσο λίγους καλλιτέχνες του εικοστού αιώνα με την παράδοση της χώρας και του λαού του. Παθιασμένος με την Ελλάδα και ο ίδιος, μετέφερε μέσω του χρωστήρα του μια ανεπιτήδευτη και δυνατή ζωγραφική έκφραση, μέσω της οποίας οραματίστηκε έναν κόσμο του καλού και της αγνότητας. Μια έκθεση με κορυφαία έργα του, όπου αντικατοπτρίζεται η ονειρική και έντιμη σχέση του με τα θέματά του από την αρχαιοελληνική ιστορία και μυθολογία, την Επανάσταση του ’21 και το κρητικό θέατρο αλλά και τη σύγχρονη ζωή, τα οποία αποτελούν ένα εξαιρετικό πανόραμα του συνολικού έργου του φουστανελά που στην εποχή του λοιδορήθηκε και απαξιώθηκε μέχρι να τον ανακαλύψει ο σπουδαίος Έλληνας της Γαλλίας, ο Teriade, και να τον τοποθετήσει στην πρώτη γραμμή της ελληνικής και διεθνούς δημιουργίας. ΊΔΡΥΜΑ ΘΕΟΧΑΡΆΚΗ, Βασιλίσσης Σοφίας 9 & Μέρλιν 1, 210 3611206 Έως τις 3/2. Δευτ.-Κυρ. 10:00-18:00, Πέμ. 10:00-20:00

44 23.12.2021

ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΌΠΥΡΓΟΥ, Μ. ΚΑΡΑΓΆΤΣΗ

Ο Κοτζάμπασης LIFO 711

Η πιο ποπ-ρoκ εκδοχή του Αγώνα του '21 παρουσιάζεται στη μεγαλύτερη θεατρική παραγωγή της φετινής περιόδου στο θέατρο Πορεία. Την περίοδο των γιορτών, κάπου ανάμεσα στις βόλτες για ψώνια, στις επισκέψεις και στις βραδινές συναντήσεις, επιβάλλεται να δεις όσο περισσότερες θεατρικές παραστάσεις μπορείς. Γιατί, το ξέρουμε όλοι, δεν υπάρχει πιο μαγική ατμόσφαιρα από εκείνη που δημιουργείται όταν σηκώνεται η αυλαία. Ανάμεσα στα έργα που πρέπει οπωσδήποτε να απολαύσεις –με όλη τη σημασία της λέξης– είναι ο Κοτζάμπασης του Καστρόπυργου του Μ. Καραγάτση. Η παράσταση που σκηνοθετεί ο Δημήτρης Τάρλοου παρουσιάζεται στο θέατρο Πορεία με ένα καστ 18 ηθοποιών και μουσικών και αποτελεί το μεγάλο θεατρικό γεγονός που θα σε ενθουσιάσει. Η καταπληκτική τριλογία του Καραγάτση για τον Αγώνα του ’21, με έντονα στοιχεία αυτοβιογραφίας, μια και αναφέρεται στον προπάππου του Μήτρο Ροδόπουλο, πραγματικό πρόσωπο της Επανάστασης, ζωντανεύει επί σκηνής και πραγματεύεται με τολμηρό τρόπο τις αρετές αλλά και τα σκοτεινά σημεία του Αγώνα. Ο Γιώργος Χριστοδούλου είναι ο Μίχαλος Ρούσης, ο ήρωας, ο προδότης και εξωμότης, ο εραστής και ο ηττημένος μιας ολόκληρης μυθιστορηματικής ζωής και εποχής. Οι ηθοποιοί υποδύονται 30 χαρακτήρες, ενώ οι μουσικοί παίζουν ζωντανά επί σκηνής σε μια παραγωγή που καταπλήσσει, καθώς η μουσική, τα κοστούμια, οι φωτισμοί, όλα όσα συνθέτουν την παράσταση, δημιουργούν μια αξέχαστη εμπειρία. Η παράσταση, εκτός από τρομακτικό χιούμορ, θα λέγαμε ότι έχει μια πoπ-ρoκ αντίληψη για το '21,

που πρώτη φορά βλέπουμε επί σκηνής. Η θεατρική διασκευή είναι του Θανάση Τριαρίδη, ενώ το έργο, που έλαβε εξαιρετικές κριτικές μετά τις δύο διαδικτυακές παραστάσεις live streaming στο Εθνικό Θέατρο, παρουσιάζεται και με υπέρτιτλους στην αγγλική γλώσσα σε συγκεκριμένες ημερομηνίες. Όπως σημειώνει ο σκηνοθέτης Δημήτρης Τάρλοου, «ο Κοτζάμπασης του Καστρόπυργου είναι μια ελεγεία πάνω στον ανθρώπινο φόβο. Με φόντο την Ελληνική Επανάσταση, ο Μ. Καραγάτσης μιλάει με τόλμη για την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης φύσης, για την Ιστορία που ρέει σαν ορμητικό ποτάμι και μας ξεπερνά, για τη ζωή που αφήνουμε να γλιστρήσει μέσα από τα χέρια μας, για την αφόρητη τυχαιότητα της ύπαρξης, για τον ηρωισμό ως ατύχημα, για την ελευθερία ως άπιαστο όνειρο». Παίζουν: Γιώργος Χριστοδούλου, Δημήτρης Ήμελλος, Βίκυ Κατσίκα, Λεωνή Ξεροβάσιλα, Χρήστος Μαλάκης, Θανάσης Δόβρης, Κώστας Βασαρδάνης, Ξανθή Γεωργίου, Αλέξανδρος Μαυρόπουλος, Δημήτρης Μπίτος, Γιώργος Μπινιάρης, Αρετή Πασχάλη, Δημήτρης Καπουράνης, Μελισσάνθη Ρεγκούκου Μουσικοί επί σκηνής: Γιώργος Δούσος, Νικολόπουλος, Μηνάς Λιάκος, Νίκος Παπαϊωάννου, Βασίλης Χωριανόπουλος Σκηνικά: Θάλεια Μέλισσα Κοστούμια: Αλέξανδρος Γαρνάβος, Τζίνα Ηλιοπούλου Μουσική: Άγγελος Τριανταφύλλου Κίνηση: Κορίνα Κόκκαλη Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου

Θέατρο Πορεία, Τρικόρφων 3-5 & 3ης Σεπτεμβρίου 69, πλατεία Βικτωρίας, 210 8210991, 210 8210082, www.poreiatheatre.com. Ημέρες & ώρες παραστάσεων: Τετ., Κυρ. 19:00, Πέμπ.-Παρ. 20:00, Σάβ. 17:00 & 20:30

45

Θέατρο Arroyo, Μ. Αλεξάνδρου 128, Κεραμεικός, 210 7234567, www.arroyo.gr, Facebook: Arroyo Dancetheatre

Ο σκηνοθέτης καταπιάνεται με ένα από τα πιο δημοφιλή έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου, που αποτελεί το τελευταίο θεατρικό έργο του Federico Garcia Lorca και είναι μέρος της τριλογίας της «Ισπανικής Υπαίθρου» μαζί με τον Ματωμένο Γάμο και τη Γέρμα. Ένα έργο πολιτικό που με αλληγορική ματιά αντικατοπτρίζει τη σηπτική κοινωνικοπολιτική δομή του φασιστικού καθεστώτος. Καταδύεται με ωμό ρεαλισμό στο δίπολο επιθυμία-στέρηση, θέτοντας πολλαπλά ερωτήματα γύρω από τις σχέσεις εξουσίας, τους μηχανισμούς περιορισμού και καταστολής και αναδεικνύει την ασυμβατότητα ανάμεσα στο «θέλω» και το «πρέπει». Χορογραφίες: Τζέσικα Καϊμπαλή, Μαρία Μανδραγού, Ηλέκτρα Χρύσανθου, Σταύρος Λίτινας Παίζουν: Αλίνα Αναστασιάδη, Σταύρος Λίτινας, Ιρένε Τζιαρντίνα, Άνια Βασιλείου, Φανή Δεμέστιχα, Τζέσικα Καϊμπαλή, Μαρία Μανδραγού Πρεμιέρα: 18/12. Ημέρες & ώρες παραστάσεων: Σάβ. 21:15, Κυρ. 18:00

ΣΩΤΉΡΗΣ ΣΌΡΟΓΚΑΣ - Ο ΧΡΌΝΟΣ ΤΗΣ ΜΝΉΜΗΣ ΣΤΟΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΌ ΛΌΓΟ ΤΟΥ

Επίσης:

Η ΚΥΡΆ ΤΗΣ ΡΩ

Η παράσταση με την επιτυχημένη πορεία, που συγκινεί όπου κι αν έχει παρουσιαστεί έως σήμερα, βασίζεται στην ομώνυμη νουβέλα του βραβευμένου Γιάννη Σκαραγκά των εκδόσεων Κριτική, και είναι εμπνευσμένη από τη ζωή της Δέσποινας Αχλαδιώτη, της Ελληνίδας χήρας που έγινε γνωστή ως Κυρά της Ρω από το όνομα του μικρού νησιού, στο οποίο έζησε μόνη από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τα βαθιά γεράματά της. Η Κυρά της Ρω είναι μια αξέχαστη παράσταση που τιμά όλα όσα αντιπροσωπεύει η κοινή μας ανθρωπιά. Πρόκειται για μια διαχρονική ιστορία για γυναίκες που αγωνίζονται να βρουν τη θέση τους σε έναν κόσμο χωρίς μνήμη και χώρο γι’ αυτές. Ερμηνεύει: Φωτεινή Μπαξεβάνη Πρεμιέρα: 19/12. Ημέρες & ώρες παραστάσεων: Σάβ. 18:00, Κυρ. 21:15

που σήμερα πια έχει κατεδαφιστεί – σε αυτή την περιοχή γεννήθηκε και μεγάλωσε η καλλιτέχνις, και γνώριζε από παιδί τη συγκεκριμένη κατοικία. Πρόκειται για τμήματα-σπαράγματα που αποκόλλησε η ίδια κυρίως κατά τη διάρκεια του πρώτου lockdown την άνοιξη του 2020 (είχε ξεκινήσει το 2015, αλλά διέκοψε τη διαδικασία), ακολουθώντας τη μέθοδο της συγκόλλησης και αποκόλλησης χαρτιού, αποκαλύπτοντας σταδιακά την πίσω και αθέατη όψη των εξωτερικών τοίχων του κτιρίου, σε πολλούς από τους οποίους διακρίνονται αποτυπώματα από γκράφιτι, διαστρωματώσεις και άλλα ίχνη που συσσωρεύτηκαν μέσα στον χρόνο από τις ανθρώπινες επεμβάσεις και τις καιρικές συνθήκες. Μια εγκατάσταση που αποτελεί την ανασύσταση ενός τοίχου που δεν υπήρξε ποτέ αλλά και ένα αλληγορικό έργο που παραπέμπει στην προσωπική σχέση της Παπασπύρου με την ύλη, τη μνήμη και την πόλη. ΣΤΈΓΗ, φουαγέ ισογείου, λεωφ. Ανδρέα Συγγρού 107, 211 1981784 Έως τις 27/2 . Τετ.-Κυρ. 19:00-23:30, ελεύθερη είσοδος με δελτίο εισόδου

Επισκεφθείτε τους «Θησαυρούς Φιλελληνικής Ζωγραφικής» της Συλλογής του Ιδρύματος Αντωνίου Ε. Κομνηνού στο Μπενάκη, την κεντρική έκθεση του 62ου Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης «Ο κανόνας του παιχνιδιού» στη The Project Gallery και τη νέα ατομική του Γιάννη Αδαμάκου στην Πινακοθήκη του δήμου Αθηναίων, που έχει πάρει παράταση.

Μια μικρή «αναδρομική», καθώς στις πέντε ενότητες της έκθεσης παρουσιάζονται αντιπροσωπευτικά έργα του σημαντικού ογδοντάχρονου καλλιτέχνη απ’ όλη την πορεία της εικαστικής του δημιουργίας. Σχέδια και μεγάλων διαστάσεων καμβάδες με κάρβουνο, όπου κυριαρχούν το λευκό και το μαύρο, και το απαστράπτον λευκό που τον χαρακτηρίζει, καθώς απλώνεται επάνω στην επιφάνεια του καμβά, όπου συνθέτει μνήμες φθοράς, είναι ο πυρήνας της ουσίας του ζωγραφικού του λόγου. Ένα μινιμαλιστικό ζωγραφικό σύμπαν μιας λιτής χρωματικής γκάμας από μαύρο, θαμπό γκρίζο και ελάχιστο κόκκινο μέχρι ξεθωριασμένο γαλάζιο, που περιέχει όμως και τα γεώδη της σκουριάς και φωτοσκιάσεις, όλα απόρροια της λιτότητας, που είναι το κυρίαρχο χαρακτηριστικό της ιδιοσυγκρασίας του. Μια εργογραφία σαν απόσταγμα μιας εποχής και μιας έντιμης ζωής: πέτρες δουλεμένες με ρεαλιστική φωτογραφική πιστότητα, άλογα σε παραλλαγές, πορτρέτα ζωγραφισμένα με ήπιες φωτοσκιάσεις –κατά τον ζωγράφο με χαρακτηριστικά επιτύμβιων–, ανοίγματα-μαύρες τρύπες σαν πηγάδια που προκαλούν την αγωνία του παρατηρητή. ΊΔΡΥΜΑ Β&Ε ΓΟΥΛΑΝΔΡΉ, Ερατοσθένους 13, 210 7252895 Έως τις 3/4 . Τετ.-Κυρ. 10:00-18:00, Παρ. 10:00-20:00

PORTALS

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ BERNARDA ALBA ΣΕ FLAMENCO ΕΚΔΟΧΗ

ΚΑΛΛΟΣ. Η ΥΠΈΡΤΑΤΗ ΟΜΟΡΦΙΆ

Η

νέα σκηνή του θεάτρου Arroyo, ενός βιομηχανικού χώρου με minimal αισθητική και χωρητικότητα 120 άτομα, εγκαινιάζεται δυναμικά με δύο επιτυχημένες παραστάσεις που έχουν προκαλέσει ήδη αίσθηση στο θεατρόφιλο κοινό. Και τις δύο τις υπογράφει σκηνοθετικά ο Σταύρος Λίτινας, χορογράφος και καλλιτεχνικός διευθυντής του Arroyo.

ΡΈΝΑ ΠΑΠΑΣΠΎΡΟΥ, ΒΡΥΆΞΙΔΟΣ 11 & ΑΣΠΑΣΊΑΣ

Δύο αξιόλογες παραστάσεις εγκαινιάζουν τη νέα θεατρική σκηνή της Αθήνας.

εικαστικά

Θέατρο Arroyo

Ο θεατρικός μονόλογος «Η Κυρά της Ρω» του Γιάννη Σκαραγκά τελεί υπό την αιγίδα της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού & Δημόσιας Διπλωματίας του υπουργείου Εξωτερικών

46 23.12.2021

«ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ – Από την προϊστορία στην Ελλάδα του σήμερα»

Μια μεγάλη ιστορική έκθεση για την πορεία της χάραξης μέσα στους αιώνες.

Η Διοργάνωση: Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος (ΕΕΤΕ) Αίθουσα «Νίκος Κεσσανλής», Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, Πειραιώς 256, Ταύρος 29/12/21-18/2/22, είσοδος ελεύθερη

LIFO 711

έκθεση αναπτύσσεται χρονολογικά. Ξεκινά με τις προϊστορικές βραχοχαράξεις από την Κίνα, τη Γαλλία και την Ελλάδα και συνεχίζεται περνώντας στους αρχαίους ιστορικούς χρόνους με σύμβολα, σφραγίδες, επιγραφές και σφραγιδόλιθους από αρχαιολογικά και ιστορικά μουσεία της Ελλάδας και της Κύπρου. Προχωράει στην Κίνα με αρχαίες γραφές και ιστορικές εκτυπώσεις χαρακτικής από μουσεία της χώρας. Περνάει στην ευρωπαϊκή χαρακτική του Μεσαίωνα, της Αναγέννησης, του ιμπρεσιονισμού και της ιαπωνικής τέχνης (όλα προέρχονται από συλλογές). Προχωρά σε λιθογραφίες που ξένοι περιηγητές έκαναν στην Ελλάδα και προέρχονται από ελληνικά ιστορικά μουσεία και σε χαλκογραφίες εικόνων του Αγίου Όρους. Η πορεία τελειώνει με έργα Ελλήνων χαρακτών, μελών του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος. Πρόκειται για έργα 40 χαρακτών που δεν ζουν πια, τα οποία αναδεικνύουν σημαντικά γεγονότα και τους αγώνες της νεότερης Ιστορίας του τόπου μας, και 144 σύγχρονων χαρακτών, τα οποία αφορούν την τεχνική εξέλιξη της χαρακτικής τέχνης στην Ελλάδα έως και την ψηφιακή εποχή. Η γνώση, μαζί με την τέχνη, χέρι-χέρι, ενώνουν τους ανθρώπους, τους λαούς, το χθες με το σήμερα.

47

ΧΆΡΙΣ ΑΛΕΞΊΟΥ, ΕΛΈΝΗ ΚΑΡΑΐΝΔΡΟΥ, ΝΊΚΟΣ ΣΤΑΜΠΟΛΊΔΗΣ, ΕΥΡΙΠΊΔΗΣ ΛΑΣΚΑΡΊΔΗΣ, ΓΙΆΝΝΗΣ ΝΙΆΡΡΟΣ, ΣΟΦΊΑ ΚΌΚΚΑΛΗ, ΜΙΧΑΉΛ ΜΑΡΜΑΡΙΝΌΣ, ΜΑΡΊΝΑ ΣΆΤΤΙ, ΛΟΥΚΊΑ ΑΛΑΒΆΝΟΥ.

ΜΕ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΊΟ ΤΕΎΧΟΣ ΜΙΑΣ ΔΎΣΚΟΛΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΆΞΕΝΗΣ ΧΡΟΝΙΆΣ ΤΙΜΟΎΜΕ ΕΝΝΙΆ ΑΝΘΡΏΠΟΥΣ, ΤΑΛΑΝΤΟΎΧΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΡΥΦΑΊΟΥΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΈΑ ΤΟΥΣ, ΠΟΥ ΞΕΧΏΡΙΣΑΝ ΜΈΣΑ ΣΤΟ 2021 ΓΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΎΣ ΛΌΓΟΥΣ ΚΑΙ ΣΗΜΆΔΕΨΑΝ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΌ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΚΌ ΤΟΥΣ ΤΡΌΠΟ.

48 23.12.2021

LIFO 711

49

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΕΣ: ΠΆΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΆΝ, FREDDIE F.

ΑΠΌ ΤΟΥΣ ΑΡΓΥΡΏ ΜΠΟΖΏΝΗ M.HULOT ΑΛΈΞΑΝΔΡΟ ΔΙΑΚΟΣΆΒΒΑ ΜΑΤΊΝΑ ΚΑΛΤΆΚΗ ΓΙΆΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΌΠΟΥΛΟ ΜΑΤΟΎΛΑ ΚΟΥΣΤΈΝΗ ΓΙΑΝΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

50 23.12.2021 Η ΣΟΦΊΑ ΚΌΚΚΑΛΗ ΣΤΗΝ ΤΑΙΝΊΑ «ΣΕΛΉΝΗ, 66 ΕΡΩΤΉΣΕΙΣ» ΤΗΣ ΖΑΚΛΊΝ ΛΈΝΤΖΟΥ.

ΜΕ ΑΞΙΟΘΑΎΜΑΣΤΗ ΙΣΟΡΡΟΠΊΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑ ΑΝΆΜΕΣΑ ΣΕ ΣΙΝΕΜΆ ΚΑΙ ΘΈΑΤΡΟ ΚΑΙ ΈΧΟΝΤΑΣ ΠΕΤΎΧΕΙ ΦΈΤΟΣ ΥΠΈΡΟΧΕΣ ΚΑΙ ΕΝΤΕΛΏΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΈΣ ΜΕΤΑΞΎ ΤΟΥΣ ΕΡΜΗΝΕΊΕΣ, Η ΣΟΦΊΑ ΚΌΚΚΑΛΗ ΑΝΑΔΕΙΚΝΎΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΙΟ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΉ ΗΘΟΠΟΙΌ ΤΗΣ ΓΕΝΙΆΣ ΤΗΣ.

Κάθε φορά που βλέπω τη Σοφία Κόκκαλη στην οθόνη ή στη σκηνή παθαίνω κάτι περίεργο: περιμένω οπωσδήποτε μια έκπληξη. Σαν να μην έχει το περιθώριο να δώσει ούτε μια απλή συμβατική ερμηνεία, νιώθω πάντα πως οφείλει να ξεπεράσει, με τρόπο που θα έχει επιλέξει η ίδια, σε συνεργασία με τους σκηνοθέτες της, τον εαυτό της. Και το κάνει. Μου το δίνει. Φέτος μου το έδωσε όχι μία, όχι δύο, άλλα τρεις φορές. Το καλοκαίρι στο Digger, το αναπάντεχα εντυπωσιακό ντεμπούτο του Τζώρτζη Γρηγοράκη, μια ταινία εντελώς «ανδρική», όπου βρέθηκε να ισορροπεί ερμηνευτικά μεταξύ των εκρηκτικών εντροπιών του Βαγγέλη Μουρίκη και του Αργύρη Πανταζάρα – δυστυχώς δεν την πρόλαβα στο Σχολείο Γυναικών, την καλοκαιρινή παράσταση του Έκτορα Λυγίζου, για την οποία απέσπασε επίσης διθυραμβικά σχόλια. Και πρόσφατα στην ταινία Σελήνη, 66 Ερωτήσεις της Ζακλίν Λέντζου και στους Ναυαγούς, το (επίσης) ντεμπούτο της Ηρώς Μπέζου στο θεατρικό έργο. Μα πόσο πολύ εμπιστεύεται η Σοφία τους νέους δημιουργούς – και πόσο δικαιωμένη βγαίνει κάθε φορά! Και, κυρίως, πόσο απόλυτα ισορροπημένη πορεία έχει καταφέρει να διανύσει μεταξύ του κινηματογράφου και του θεάτρου κατά τη διάρκεια των περίπου δέκα ετών από τότε που οι πάντες έμαθαν –με το «καλημέρα σας», από τις πρώτες σκηνές της Μικράς Αγγλίας του Παντελή Βούλγαρη– το όνομά της. Την παρατηρώ καθώς κοιτάζει τον φακό του Πάρι Ταβιτιάν και προσπαθώ να μαντέψω τι σκέφτεται. Το τζίντζερ χρώμα των μαλλιών της είναι σχεδόν ίδιο με το χρώμα των τοίχων του Au Revoir. Φορά ένα μαύρο ζιβάγκο, ένα μαύρο παντελόνι και ένα γκρι παλτό, και δεν θα μπορούσε να βρεθεί πιο ταιριαστός χώρος για τη φωτογράφισή της. Το πρόσωπό της δείχνει να είναι πάντα, ακόμα κι όταν δεν βρίσκεται εντός ρόλου, ένας καμβάς έτοιμος να γεμίσει με κάθε πιθανή έκφραση συναισθημάτων. Καθώς μιλάμε περνά από την απορία στην έκπληξη, στον ενθουσιασμό και στη γλυκιά χειμωνιάτικη μελαγχολία με τρομερή ευκολία. Βλέποντας τις δύο κόρες –οι οποίες φέρουν αμφότερες «daddy issues»–, την ιδιοσυγκρασιακή Άρτεμη, κόρη του Λάζαρου Γεωργακόπουλου, online, στην ψηφιακή πλατφόρμα του 61ου Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, όπου έκα-

LIFO 711

νε την ελληνική της πρεμιέρα η Σελήνη (είχε προηγηθεί η Μπερλινάλε τον Ιούνιο), καθότι δεν κατάφερα να ανέβω πάνω φέτος, και τη νευρωτική Ευγενία, κόρη του Γιάννου Περλέγκα, σε απόσταση αναπνοής, στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, είμαι σχεδόν σίγουρος ότι τόσο η Ζακλίν Λέντζου όσο και η Ηρώ Μπέζου έγραψαν αυτούς τους δύο υπέροχους ρόλους αποκλειστικά για εκείνη, εντελώς πάνω της. Κάπως, και οι δύο ερμηνείες της, τόσο διαφορετικές, η πρώτη γεμάτη σιωπές, συναισθήματα και σκέψεις, και η δεύτερη στα κόκκινα, θορυβώδης, εκρηκτική, με πρόζα απολαυστικά τραγουδιστή, δεν αφήνουν περιθώρια να σκεφτείς άλλη στη θέση της. Τη ρωτώ αν είναι αλήθεια αυτή η διαπίστωση. «Η Ηρώ δεν έγραψε τον ρόλο για μένα, αλλά έχοντας στο μυαλό της ότι θα τον έπαιζα εγώ. Με τη Ζακλίν συνέβη το ίδιο, απλώς είχε λίγο περισσότερο στον νου της ότι θα ήταν σαν συνέχεια του Έκτορα Μαλό (σ.σ. της βραβευμένης μικρού μήκους ταινίας όπου ξανασυνεργάστηκαν). Οι ρόλοι εμπλουτίστηκαν μέσα από τη δική μου παρουσία. Αλλά όχι, καμία δεν έκατσε να γράψει κάτι για μένα!». Εγώ όμως επιμένω ότι με αυτούς τους δύο ρόλους είναι σαν να συγκροτήθηκε φέτος μια πολύ δυνατή γυναικεία καλλιτεχνική τριάδα, με την ίδια στον πυρήνα της. «Μάλλον το νιώθεις επειδή βλέπεις εμένα πλάι στη Ζακλίν ή στην Ηρώ, δύο γυναίκες δημιουργούς. Σίγουρα πάντως είμαστε ομάδα, αφού με την Ηρώ είμαστε κολλητές και συνεργαζόμαστε χρόνια και με τη Ζακλίν είμαστε αγαπημένες, οι καλύτερες φίλες από τη στιγμή που γνωριστήκαμε. Σίγουρα βλέπεις ότι υπάρχει μια σχέση ανάμεσα στη δημιουργό και σ’ εμένα, δεν είναι απλώς μια συμμετοχή, είναι πράγματα που έχουν βιωθεί και έχουμε ανταλλάξει μεταξύ μας. Έτσι μου αρέσει να δουλεύω». Όση ώρα μιλάμε, σκέφτομαι πως η Σοφία συγγενεύει με την Αγγελική Παπούλια, ως ηθοποιός της αμέσως επόμενης γενιάς φυσικά. Αυτή η αίσθηση ίσως έχει να κάνει με τη μεγάλη αγάπη που ξέρω ότι τρέφουν και οι δύο για το σινεμά του Κασαβέτη και αυτό που χαρακτηρίζεται κινηματογραφικά ως «κασαβετική ηρωίδα». Είναι τρομερή η αντίληψη που έχει η Σοφία όσον αφορά τα ερμηνευτικά μέσα και τις τεχνικές που διαθέτει κάθε φορά και μαγικός ο τρόπος που τα εκμεταλλεύεται. Στην ταινία της Λέντζου, για παράδειγμα, η

ΦΩΤΟ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ

νεαρή σκηνοθέτις εξελίσσει για πρώτη φορά σε επίπεδο μεγάλου μήκους το ονειρικό, υποκειμενικό σινεμά της, όπου πολλά πράγματα εννοούνται, δεν λέγονται, τα συναισθήματα αποτελούν ουσιαστικά την πλοκή, και η Σοφία μοιάζει να γεννήθηκε μέσα σε αυτό τον κόσμο, εσωστρεφής και εξωστρεφής ταυτόχρονα. «Πάρα πολλές συζητήσεις, αλληλογραφία μεταξύ μας, σημειώσεις, αυτό ήταν το υλικό από το οποίο πήρε μορφή ο ρόλος», είχε πει νωρίτερα φέτος η ίδια στο podcast του Θοδωρή Κουτσογιαννόπουλου. Κι ενώ οι περισσότερες ηθοποιοί τόσο της δικής της γενιάς όσο και των παλαιότερων κάπως κατατάσσονται εύκολα σε «κινηματογραφικές» ή «θεατρικές» –με βάση και την πορεία τους–, η δική της περίπτωση είναι απλώς ακατάτακτη. «Κοίτα, ξεκινώντας, εγώ πάντα το σινεμά είχα στον νου μου, ξέροντας κιόλας ότι είναι δύσκολο να χτιστεί μια καριέρα εκεί, ειδικά πριν από δέκα χρόνια, που το ελληνικό σινεμά ήταν ακόμα στη σκιά. Επειδή άρχισα να χτίζω σχέσεις με ανθρώπους του χώρου, επένδυσα πολύ σε αυτό. Το θέατρο, από την άλλη, ενώ δεν το συμπαθούσα ιδιαίτερα στην αρχή, άρχισα να το αγαπάω πολύ μέσα από σωστές συναντήσεις. Είναι σαν να έκανα προσπάθεια να ανοίξει ο δρόμος του σινεμά και το θέατρο να ήρθε σαν δώρο. Στο θέατρο γίνομαι καλύτερη ηθοποιός γιατί συνεχώς εξασκούμαι και μαθαίνω και στο σινεμά προτείνω κάτι, σε συνεργασία με τον δημιουργό. Το ένα συνεχώς ισορροπεί το άλλο, μου αρέσει αυτή η ισορροπία και δεν θέλω να αλλάξει ποτέ». Συζητάμε για ταινίες που είδαμε φέτος και μας άρεσαν και συνειδητοποιούμε ότι και για τους δυο μας η πιο αγαπημένη για το 2021 είναι το The worst person in the world, η νέα ταινία του Νορβηγού Γιόακιμ Τρίερ που είδαμε στις Νύχτες Πρεμιέρας και πρόκειται να κυκλοφορήσει σε κανονική διανομή μέσα στο 2022. Την ενθουσιάζει αυτή η διαπίστωση, που βρίσκει κάποιον που αγάπησε τόσο, όσο η ίδια, αυτή την ταινία, την απλή ιστορία μιας νεαρής γυναίκας μέσα από κεφάλαια της καθημερινότητας και των ερωτικών της σχέσεων της στο διάστημα κάποιων ετών. Έχει κι εκείνη μια μαγνητική πρωταγωνίστρια, όπως είναι η ίδια.

Η Σοφία Κόκκαλη θα πρωταγωνιστήσει στη νέα ταινία του Αλέξανδρου Βούλγαρη που ξεκινά γυρίσματα τον Απρίλιο. Παίζει στους «Ναυαγούς» της Ηρώς Μπέζου, που ανεβαίνει στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης. Η ταινία «Σελήνη, 66 Ερωτήσεις» της Ζακλίν Λέντζου θα βγει στις αίθουσες τον Φεβρουάριο. Η φωτογράφιση έγινε στο μπαρ Au Revoir (Πατησίων 136, 210 8230474).

ΑΠΌ TON ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑ

51

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2021. Η ΣΟΦΊΑ ΚΌΚΚΑΛΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ LIFO ΣΤΟ BAR AU REVOIR, ΠΑΤΗΣΙΩΝ, ΚΥΨΈΛΗ.

52 23.12.2021

LIFO 711

53

54 23.12.2021 ΜΟΥΣΕΊΟ ΚΥΚΛΑΔΙΚΉΣ ΤΈΧΝΗΣ, ΜΆΪΟΣ 2021. Ο ΝΊΚΟΣ ΣΤΑΜΠΟΛΊΔΗΣ ΣΤΟ ΣΤΉΣΙΜΟ ΤΗΣ ΈΚΘΕΣΗΣ «ΚΆΛΛΟΣ».

ΕΊΝΑΙ ΈΝΑΣ ΑΠΌ ΤΟΥΣ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΎΣ ΈΛΛΗΝΕΣ ΑΡΧΑΙΟΛΌΓΟΥΣ ΚΑΙ ΑΝΈΛΑΒΕ ΠΡΌΣΦΑΤΑ ΤΗ ΘΈΣΗ ΤΟΥ ΠΡΏΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΎ ΔΙΕΥΘΥΝΤΉ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΊΟΥ ΑΚΡΌΠΟΛΗΣ. Ο ΝΊΚΟΣ ΣΤΑΜΠΟΛΊΔΗΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΉΣ ΚΛΑΣΙΚΉΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΊΑΣ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΉΜΙΟ ΚΡΉΤΗΣ, ΑΝΈΣΚΑΨΕ ΚΑΙ ΈΦΕΡΕ ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΗΝ ΕΛΕΎΘΕΡΝΑ, ΕΝΏ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΌ ΤΟΥ ΈΡΓΟ ΕΊΝΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΊΟ, ΤΟ ΠΆΡΚΟ ΚΑΙ Ο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΌΣ ΧΏΡΟΣ ΣΤΗΝ ΊΔΙΑ ΘΈΣΗ. ΔΙΕΤΈΛΕΣΕ ΓΙΑ 25 ΧΡΌΝΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΉΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΊΟΥ ΚΥΚΛΑΔΙΚΉΣ ΤΈΧΝΗΣ ΚΑΙ ΕΊΝΑΙ Ο ΠΡΏΤΟΣ ΠΟΥ ΟΡΓΆΝΩΣΕ ΕΚΘΈΣΕΙΣ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΈΓΙΝΑΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΆ ΓΕΓΟΝΌΤΑ ΣΕ ΙΔΙΩΤΙΚΌ ΜΟΥΣΕΊΟ.

Η μόνη στιγμή που κόμπιασε ο Νίκος Σταμπολίδης, ο πρώτος γενικός διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης, στη συνάντησή μας ήταν όταν μου περιέγραφε το πατρικό του σπίτι στα Χανιά. Ο αεικίνητος, ακάματος αρχαιολόγος, ο παρατηρητής της ασήμαντης λεπτομέρειας, ο ταλαντούχος συνθέτης των θραυσμάτων μιας ανασκαφής στη ζωή των ανθρώπων και των κοινωνιών που θέλει να μας προκαλεί διαρκώς να τις φανταστούμε, πηγαίνοντας από τη μια πρόκληση στην άλλη, έγινε ξανά παιδί. Αυτό το σπίτι στα Χανιά, στη Σπλάντζια, μέσα στο οποίο γεννήθηκε, είναι ένας από τους λόγους που έγινε αρχαιολόγος, όπως και όσα υπήρχαν γύρω από αυτό, τα βενετσιάνικα νεώρια και το χριστιανικό καμπαναριό και ο μιναρές, τα οποία προσπαθούσε να φανταστεί με τους ανθρώπους τους, στην εποχή τους. Από αυτές τις μνήμες, από τα έργα των ανθρώπων που έχουν φύγει και τη σταθερότητα των έργων που έχουν αφήσει πίσω τους ξεκίνησε το μεγάλο του ταξίδι στους τόπους, τον χρόνο και τους ανθρώπους. Αν αγαπά και επέλεξε την αρχαιολογία δεν είναι «μόνο για τα ίδια τα μνημεία αλλά και για την ανασύνθεση των προσώπων που τα έχτισαν, των δημιουργών, της κοινωνίας. Αυτό που με ενδιαφέρει στη ζωή μου είναι οι άνθρωποι, ο άνθρωπος είναι αυτός που με εμπνέει», όπως λέει. Στο μυαλό αυτού του σύνθετου ανθρώπου οι συνδέσεις είναι ποιητικές και απρόσμενες. Σκέφτεται τους ανθρώπους με μουσική και τραγούδια και με τα βιβλία, την ποίηση του Καβάφη – για τη συντομία, το μέτρο και τον ρυθμό της. Το τελευταίο τρίμηνο, έχοντας αναλάβει τα νέα του καθήκοντα, λέει πως χρειάζονται «διέξοδοι από αυτό το κατακλυσμιαίο κύμα με τα χίλια δυο θέματα, πρακτικά, οικονομικά, δημιουργικά. Μια διέξοδος είναι να πας, όταν δεν θα έχει κόσμο, και να σταθείς ανάμεσα στα αγάλματα. Αυτό σε ξεκουράζει αυτόματα. Επίσης, μπορείς να σκεφτείς τι είναι αυτό που θα σε κάνει να δημιουργήσεις την επόμενη μέρα». Απέναντι από το γραφείο του βρίσκεται μια εικόνα της Σανδαλίζουσας Νίκης, ενός αριστουργηματικού γλυπτού της Ακρόπολης. Για μια άλλη Νίκη, του Παιωνίου, άκουσε την πρώτη μέρα στο πανεπιστήμιο, στη Θεσσαλονίκη, τον Μανόλη Ανδρόνικο να μιλά. Αυτόν και τον Γιώργο Δεσπίνη τους αποκαλεί «ισορροπία της ζωής του». Ο Ανδρόνικος του δίδαξε την εικόνα του τότε και του σήμερα, τις συνδέσεις και τους ευρείς ορίζοντες. Ο Δεσπίνης τη γλυπτική, την αξία της λεπτομέρειας, τι πρέπει να παρατηρεί και πώς να το εκφράζει. «Ισορροπούσα ανάμεσα σε δύο διαμετρικά αντίθετες σχολές, τις ενστερνίστηκα και τις πήρα μέσα μου. Χωρίς αυτή την ευρύτητα και την επιστημονική λεπτομέρεια δεν μπορείς να πας πουθενά», λέει και θυμάται τα λόγια του Δεσπίνη ότι, «η περιγραφή είναι το 50% της ερμηνείας». Όταν ολοκλήρωσε τη διατριβή του στη Γερ-

LIFO 711

ΦΩΤΟ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ

μανία για τον βωμό του Διονύσου στην Κω, την ελληνιστική γλυπτική και αρχιτεκτονική της Μικράς Ασίας και των νησιών του ανατολικού Αιγαίου, στα τέλη του ’70, σε μια εποχή που ελάχιστοι ασχολούνταν με την ελληνιστική εποχή, αγαθή τύχη τον έφερε στην Κρήτη, στον τόπο του. Ήταν τριάντα χρονών όταν άνοιξαν οι θέσεις για το Πανεπιστήμιο Κρήτης, εκεί έμεινε μέχρι την «αφυπηρέτηση», όπως την αποκαλεί, και την ομοτιμοποίησή του στο πανεπιστήμιο. «Αγαπήθηκα πολύ από τις μεγάλες κυρίες της Ιστορίας και της Αρχαιολογίας στο τμήμα, τη Βέτα Ζαχαριάδου, τη Χρύσα Μαλτέζου και τη Λίλα Μαραγκού, που πραγματικά με συμβούλεψαν με πολλή αγάπη», θυμάται, γυναίκες που πραγματικά προστάτεψαν τον νεαρό σγουρομάλλη αρχαιολόγο που λίγα χρόνια αργότερα άρχισε να ανασκάπτει αυτό που σήμερα θεωρείται έργο της ζωής του, ή ένα από αυτά, την Ελεύθερνα. Ο βοσκός Ζαχαρίας Παπαδάκης, σε μια μαντινάδα που του έχει γράψει, συνοψίζει όσο κανένας άλλος τη σχέση του με την Ελεύθερνα: «Ευχή είχε ο Απόλλωνας στη στράτα σου γραμμένη, να κάνεις την Ελεύθερνα γυναίκα και ερωμένη». Όταν του λέω ότι είναι άνθρωπος ευτυχής και τυχερός, μου απαντά με τον στίχο του Καβάφη: «Κι εδώ που έφτασες λίγο δεν είναι». Τύχη, όπως λέει, στην αρχαιολογία είναι το εξής: «Μπορεί να σκάβεις από επιστήμη έναν τάφο και να τον βρεις συλημένο. Τύχη είναι, όχι η επιστήμη που σε οδήγησε εκεί, αλλά ότι σου δόθηκε ασύλητος» και μου θυμίζει ότι «στα σφραγίσματα της Δήλου, που είναι χιλιάδες, μόνο διακόσια είναι η Αθηνά, κάτι ανάλογο ο Δίας, πέντε χιλιάδες είναι ο έρωτας, πέντε χιλιάδες η τύχη, που τη λάτρευαν σαν θεά». Κάτω από το βουνό του Δία ο Νίκος Σταμπολίδης έφτιαξε ένα μουσείο-κόσμημα, έναν αρχαιολογικό χώρο και ένα πάρκο υποδειγματικό. Κάνει ανασκαφές εδώ και τριάντα οκτώ χρόνια ασταμάτητα, οι συνεργάτες του μιλούν για έναν ακούραστο άνθρωπο, ένα φαινόμενο. «Συνεχίζουμε ακάθεκτοι», μου λέει, δείχνοντάς μου τα χέρια του, που κάθε καλοκαίρι βγάζουν κάλους. «Είναι διαφορετικό να εποπτεύεις και διαφορετικό να σκάβεις, γιατί δίνεις το παράδειγμα και στους νέους, τους φοιτητές σου». Το επόμενο καλοκαίρι ο καθηγητής θα είναι πάλι στην κρητική γη με το σκαλιδάκι του, για να φέρει μπροστά στα μάτια μας, όπως είχε οραματιστεί, θεούς και θνητούς, πολεμιστές και πριγκίπισσες. Με την εξαιρετική έκθεση «ΚΑΛΛΟΣ. Η Υπέρτατη Ομορφιά» έκλεισε το φθινόπωρο του 2021 ο κύκλος μιας μεγάλης συνεργασίας με το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Ο νεαρός αρχαιολόγος που τράβηξε την προσοχή της Ντόλυς Γουλανδρή λέγοντας ότι ο Κούρος που είχε έρθει από το Γκετί ήταν ψεύτικος, πείστηκε να γίνει διευθυντής του μουσείου το 1996, όταν η ιδρύτρια του μουσείου τού είπε: «Θα σου

αφήσω τον χώρο να κάνεις όλα σου τα όνειρα πραγματικότητα». Στο διάστημα της παραμονής του, εκτός των άλλων, πήρε για το μουσείο την περίφημη Κυπριακή Συλλογή του Θ.Ν. Ζιντίλη, δημιούργησε εμβληματικές εκθέσεις με διεθνή εμβέλεια, τις πρώτες αυτού του μεγέθους σε ιδιωτικό μουσείο, με τις θεματικές που ενδιαφέρουν τους ανθρώπους από την προϊστορία μέχρι σήμερα: τον έρωτα, τον θάνατο, το χρήμα, την υγεία, το κάλλος. Εννέα κούτες ήταν τα «δικαιολογητικά» του όταν προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός για τη θέση του γενικού διευθυντή του Μουσείου Ακρόπολης. Η εκλογή του έγινε ομόφωνα μετά από μια διαδικασία που κράτησε ενάμιση χρόνο. «Ως δάσκαλος και ως άνθρωπος ήθελα να κριθώ σε ένα επίπεδο διεθνές. Έφυγα με κάλλος από το Κυκλαδικό και προσήλθα στην πηγή της ελληνικής καλαισθησίας», λέει. Όραμά του για το Μουσείο Ακρόπολης, για τον «ομφαλό του κλασικού και της διάρκειας», όπως το αποκαλεί, είναι η συνάντηση όλων των μουσών. «Θέλω η μουσική, ο χορός και τα εικαστικά να συνυπάρχουν με άλλους τρόπους, με έναν άλλο κόσμο, να συνδέονται με άλλες τέχνες σε αυτό το παγκόσμιας κλάσης μουσείο που φέρει εντός του την ομορφιά. Θέλω εκθέσεις-τριλογίες που να περιλαμβάνουν όλες τις περιόδους, την αρχαιότητα, την αναγέννηση και τη μοντέρνα τέχνη». Σε αυτό το κέντρο του κλασικού, που δεν μπορεί να είναι κανένα άλλο μουσείο στον κόσμο, «πρέπει να γίνονται τα συνέδρια, εμείς να συντονίζουμε ανά τον κόσμο τις κλασικές σπουδές, να συνδέουμε τους κόσμους της επιστήμης και των τεχνών», όπως λέει. Στις 27 Σεπτεμβρίου ο κ. Σταμπολίδης μίλησε στην UNESCO ως μέλος της επιτροπής που αποτελούνταν από τους Γ. Διδασκάλου, Β. Παπαγεωργίου και Α. Παπαθανασίου για τα γλυπτά του Παρθενώνα. Είναι η πρώτη φορά μετά από τριάντα επτά χρόνια που υπήρξε απόφαση υπέρ μας. «Στο ωραιότερο μουσείο να τα πάτε, με την καλύτερη σκηνοθεσία και τον καλύτερο φωτισμό, ποτέ δεν πρόκειται να έχετε απέναντι τον ιερό βράχο, ποτέ δεν πρόκειται να έχετε τις εποχές του έτους με τις μυρωδιές και τον αέρα, ούτε το φως που τα γέννησε και τα λούζει ακόμα και σήμερα», είπε. Για τον Νίκο Σταμπολίδη το ζήτημα είναι όχι μόνο ηθικό αλλά και αισθητικό, του περιβάλλοντος, της δημιουργίας των γλυπτών. «Το πιστεύω, όπως πιστεύω στη διάρκεια, στη δύναμη των λέξεων και στη μεγάλη δυναμική αυτού του μουσείου. Γι’ αυτό είμαι εδώ», λέει κοιτάζοντας το σκουλαρίκι μου, ένα τετράφυλλο τριφύλλι. Θυμάται ότι ο Ανδρόνικος, όταν βρέθηκε στο θέατρο της Βεργίνας, τραγουδούσε Ελύτη, μελοποιημένο από τον Θεοδωράκη, «πού να βρω την ψυχή μου, το τετράφυλλο δάκρυ». Ενώ απομακρύνεται για να πάει να φωτογραφηθεί στην αίθουσα του Παρθενώνα, αρχίζει να το σιγοτραγουδά.

Η έκθεση «ΚΑΛΛΟΣ. Η Υπέρτατη Ομορφιά», η τελευταία που επιμελήθηκε ο Νίκος Σταμπολίδης στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, παρατείνεται λόγω μεγάλης προσέλευσης του κοινού έως τις 16/1/2022.

ΑΠΌ ΤΗΝ ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

55

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2021. Ο ΝΊΚΟΣ ΣΤΑΜΠΟΛΊΔΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ LIFO ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΊΟ ΑΚΡΌΠΟΛΗΣ.

56 23.12.2021

LIFO 711

57

58 23.12.2021 ΣΤΙΓΜΙΌΤΥΠΟ ΑΠΌ ΤΟ VIDEO CLIP ΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΎ «ΠΆΛΙ».

ΑΝΤΊ ΝΑ ΚΥΝΗΓΆ ΤΗ ΦΡΕΝΉΡΗ, ΕΦΉΜΕΡΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΌΤΗΤΑ ΜΙΑΣ ΠΟΠ ΣΤΑΡ, Η ΜΟΥΣΙΚΌΣ ΠΟΥ ΈΓΙΝΕ ΤΟ INTERNET SENSATION ΜΙΑΣ ΓΕΝΙΆΣ ΠΡΟΤΙΜΆ ΝΑ ΔΟΥΛΕΎΕΙ ΣΕ ΔΙΚΟΎΣ ΤΗΣ ΧΡΌΝΟΥΣ ΚΑΙ ΝΑ ΠΕΡΝΆ ΤΑ ΣΑΒΒΑΤΟΚΎΡΙΑΚΆ ΤΗΣ ΜΕ ΤΙΣ «ΚΌΡΕΣ» (CHÓRES) ΤΗΣ, ΤΗΝ ΠΟΛΥΜΕΛΉ ΓΥΝΑΙΚΕΊΑ ΧΟΡΩΔΊΑ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΎΡΓΗΣΕ «ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΕΊΝΑΙ ΜΌΝΗ ΤΗΣ», ΑΦΉΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΊΑ ΝΑ ΤΗΣ ΧΤΥΠΆΕΙ ΣΤΑΔΙΑΚΆ ΤΗΝ ΠΌΡΤΑ.

Πώς κεφαλαιοποιείς σήμερα μια τεράστια, αναπάντεχη επιτυχία που μπορεί να προκύψει σε μια νύχτα μέσα από ένα viral μουσικό χιτ; Ο κανόνας συνήθως σε οδηγεί σε δισκογραφική (αν είσαι ανεξάρτητος καλλιτέχνης), σε αλλεπάλληλα follow-up singles που προσπαθούν να κοπιάρουν (ή, έστω, να αναπαραγάγουν και να εξαργυρώσουν) την επιτυχία του πρωτότυπου, και συνήθως καταλήγουν να έχουν κύκλο ζωής μερικών εβδομάδων, σε όσο περισσότερα μουσικά live μπορείς να αντέξεις (πανδημίας επιτρεπούσης), σε καταιγισμό συνεντεύξεων ή/και τηλεοπτικών εμφανίσεων, ανάλογα και με το είδος που εκπροσωπείς, σε κάψιμο, τέλος πάντων, δικό σου και δικό μας. Τίποτε από τα παραπάνω δεν συνέβη με την περίπτωση της Μαρίνας Σάττι, που έσκασε το καλοκαίρι του 2017 σαν κομήτης στο ελληνικό YouTube και με τη «Μάντισσά» της πέτυχε ένα από τα μεγαλύτερα εγχώρια viral videos της σύγχρονης μνήμης. Η Μαρίνα, βέβαια, μόνο χθεσινή δεν ήταν στα καλλιτεχνικά δρώμενα. Μεγαλωμένη στο Ηράκλειο Κρήτης, με μπαμπά από το Σουδάν, σημαντικές μουσικές σπουδές, που περιλαμβάνουν το αμερικανικό Berklee και μια ιδιοσυγκρασιακή διασκευή του παραδοσιακού «Θα σπάσω κούπες», η νεαρή τραγουδοποιός ήταν ήδη μια ολοκληρωμένη καλλιτεχνική οντότητα, έτοιμη να αποδείξει ότι οι επιρροές από τα ηπειρώτικα, τα δημοτικά και, βέβαια, τον urban ήχο της γενιάς της και το multiethnic DNA της τροφοδοτούν καθοριστικά το ταλέντο της. Έλα όμως που και η «Μάντισσα» τελικά δεν ήταν μόνο το viral του ’17 με τις 50 εκατομμύρια προβολές. Ένα τραγούδι τόσο πιασάρικο, ένας ήχος τόσο φρέσκος, που έβαζε στο μίξερ φολκ και ποπ στοιχεία, με τα ακαταμάχητα vocals της ίδιας, και εκείνο το μονοπλάνο και η χορογραφία σε δρόμους γνώριμους του κέντρου της Αθήνας έδεσαν τον συνδυασμό που έφερε τη Μαρίνα στο στόμα και τις οθόνες όλων με σφοδρότητα που τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα μόνο οι εκπρόσωποι της (τ)ραπ έχουν καταφέρει. Κοντεύουν πέντε χρόνια από τότε κι ακόμα ολοκληρωμένο άλμπουμ από τη Μαρίνα Σάττι δεν έχουμε δει – πράγμα μάλλον πρωτοφανές, τουλάχιστον για τα δεδομένα της εγχώριας μουσικής βιομηχανίας. Φέτος, όμως, ακούσαμε επιτέλους νέο υλικό, από αυτό που στωικά ετοιμάζει τόσο καιρό και αποτελεί τον προπομπό του άλμπουμ που θα κυκλοφορήσει σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια τον προσεχή Μάρτιο, με τίτλο «YENNA» (γέννα). «Δεν χρειαζόμουν απλώς να πάρω τον χρόνο μου, αλλά ήθελα να το κάνω όπως επιθυμούσα. Τώρα, για την κεφαλοποίηση, εγώ δεν πιστεύω πολύ σε αυτά. Με αυτή την εποχή, που η πληροφορία ταξιδεύει τόσο γρήγορα, δεν πολυταυτίζομαι. Instagram, εικόνες, ιστορίες ανθρώπων, είναι τόσο πολλά τα δεδομένα, που είναι δύσκολο να μην αποπροσανατολίζεσαι. Εξάλλου, όταν βγήκε η “Μάντισσα”, δεν νομίζω καν πως σκεφτόμουν ότι θα έβγαζα κάποιο

LIFO 711

άλμπουμ γενικότερα. Απλώς είχα αποφασίσει ότι αν ξαναέκανα κάτι, θα ήταν ολοκληρωμένο, όχι άλλο ένα τραγούδι, “βγαίνω και πυροβολάω”». Την ώρα της φωτογράφισης, ενόσω προετοιμάζεται με τη στόφα αληθινής σταρ και το χιούμορ απλού κοριτσιού, η Μαρίνα μας βάζει να ακούσουμε τη «YENNA» της, που βέβαια περιλαμβάνει και τα δύο singles που κυκλοφόρησαν μέσα στο ’21, το «Πάλι» και το «Πόνος Κρυφός», ενσωματωμένα οργανικά σε μια μεγαλύτερη εικόνα. Το αποτέλεσμα είναι κάτι πρωτόγνωρο, για τα δικά μου αυτιά τουλάχιστον. Ελλάδα, Βαλκάνια, πόλη, χωριό, επαρχία, βουνό, θάλασσα, εικόνες και ήχοι τόσο διαφορετικοί κι όμως τόσο δεμένοι και σχετικοί με το σήμερα, με εκείνη τη λοξή διάθεση που έχει κάνει, ας πούμε, την Ισπανίδα Rosalίa –η οποία αντίστοιχα μπλέκει το ισπανικό φολκ και το φλαμέγκο με το urban– σταρ παγκόσμιου βεληνεκούς, αλλά στο εντελώς ελληνικό τους, ταυτόχρονα διατηρώντας τον απόλυτα indie pop χαρακτήρα τους. «Να σου πω τι προσπάθησα να κάνω; Να εξερευνήσω πιο πολύ τη σύνδεση του urban ήχου με το φολκ που είχα ξεκινήσει ήδη να κάνω από τη “Μάντισσα”. Απλώς νομίζω ότι τόλμησα να πάω περισσότερο purely προς τις αναφορές αυτές. Urban; Καθαρό urban. Ποπ; Γνήσιο ποπ. Παραδοσιακό; Τέρμα παραδοσιακό! Νομίζω ότι είναι ένας δίσκος με πολλά χρώματα και παλέτες, με διαφορές έντονες στην αφήγηση, και μ’ αρέσει αυτό, που θα σε πάει σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας και θα σε μεταφέρει από τον τρόπο που γίνεται στο χωριό και στο βουνό στον τρόπο της πόλης». Το μόνο που μπορώ να πω προς το παρόν είναι πως το τραγούδι που προορίζεται να γίνει το επόμενο επίσημο single (και θα οπτικοποιηθεί) περιλαμβάνει μια μεγάλη έκπληξη και πρόκειται να γίνει το viral της άνοιξης του ’22 – αλλά και το άλμπουμ συνολικά προβλέπω πως θα είναι κάτι μεγάλο. Η Μαρίνα παρατηρεί τις ενθουσιώδεις αντιδράσεις μου και χαίρεται σαν μικρό παιδί. Κάποιος που δεν τη γνωρίζει και διαβάζει αυτό το κείμενο πιθανώς θα αναρωτηθεί: «Μα τι άλλο κάνει τόσο καιρό, πέρα από το να προετοιμάζει αυτό το υλικό;». Πολλά. Η Μαρίνα Σάττι είναι ο ορισμός του πολύπλευρου καλλιτέχνη, έχοντας συμμετάσχει σε θεατρικές παραστάσεις (όπως εκείνη η εξαιρετική διασκευή του προσωπικά αγαπημένου meta-μιούζικαλ Once στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ), έχοντας γράψει μουσική για την Επίδαυρο και, κυρίως, διευθύνοντας τις 150+ «κόρες» (chόres) της, μια γυναικεία χορωδιακή κοινότητα που διαρκώς μεγαλώνει. Της λέω πως μέσα από τη δουλειά της και την παρουσία της γενικότερα θεωρώ ότι αποτελεί ένα πολύ υγιές πρότυπο γυναικείας ενδυνάμωσης, προερχόμενο από την ποπ κουλτούρα – πρόσφατα, έκαναν με τις chόres και μια καμπάνια για τον καρκίνο του μαστού.

ΦΩΤΟ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ Ουρλιάζει με ένα μείγμα περηφάνειας και συστολής. «Ειδικά φέτος, με όσα έχουν γίνει, το θέμα του women empowerment έχει έρθει πολύ μπροστά, αλλά τόσο οι fonés (σ.σ. ένα πολυφωνικό μουσικό σύνολο), που δημιουργήθηκαν πριν από πέντε χρόνια, όσο και οι chόres, που ακολούθησαν, είχαν προηγηθεί ως δράσεις. Το ζητούμενό μου πάντα ήταν να μην είμαστε μόνες μας. Να μην είμαι ούτε κι εγώ μόνη μου, δηλαδή. Από κει ξεκίνησα και μετά κατάλαβα ότι και οι άλλες ένιωθαν έτσι. Να σου πω τι μου αρέσει στις chόres; Πόσο αγαπημένες είμαστε όλες μεταξύ μας και μεταξύ τους. Επειδή υπάρχει αυτός ο κοινός στόχος, που στην προκειμένη είναι η μουσική και τα τραγούδια που μας φέρνουν κοντά, μας ενδιαφέρει η εξέλιξη της καθεμιάς αλλά και της ομάδας, ενώ ο τρόπος που συνδιαλέγονται μεταξύ τους είναι αληθινός. Καμία σχέση με ανταγωνισμό, μοιραζόμαστε ανοιχτά τις ανασφάλειές μας. Ελπίζω ότι έτσι εμπνέονται όλα τα κορίτσια, ώστε να ξεπερνούν τις δυσκολίες, αλλά και για μένα αυτό λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι το ταξίδι δεν τελειώνει ποτέ. Είτε ταξιδεύεις σε όλο τον κόσμο με τη μουσική σου είτε το κάνεις στη γειτονιά σου, με τις φίλες σου, αν το αγαπάς και το πονάς, ο δρόμος είναι ένας. Τα πράγματα δουλεύουν όπως τα φτιάχνουμε εμείς. Είμαι περήφανη που όντως ο τρόπος που δουλεύουμε είναι διαφορετικός και καθεμιά μας νιώθει ότι έχει τη δυνατότητα να διαμορφώσει αυτό το σύνολο κι αυτή την κοινότητα, ότι η φωνή της, η σκέψη της και η στάση της έχουν τη δύναμη να επηρεάσουν τα πράγματα». Κι αν το 2021 ήταν η χρονιά του δισκογραφικού comeback για τη Μαρίνα –το βίντεο για το «Πόνος Κρυφός» έγινε, μάλιστα, το πρώτο ελληνόφωνο που έκανε πρεμιέρα στο βερολινέζικο «Colors», ένα από τα πιο δημοφιλή μουσικά κανάλια στο YouTube διεθνώς, που έχει φιλοξενήσει ονόματα όπως η Billie Eilish και η Doja Cat και πολλά διαφορετικά μουσικά είδη–, το 2022 θα την απογειώσει. «Συνέχεια μαθαίνω πράγματα, αλλά φέτος έμαθα να εμπιστεύομαι. Ήμουν –δεν είμαι πια, νομίζω– άνθρωπος που είχε συνηθίσει κάπως να τα κάνει όλα, να γράφει, να ερμηνεύει, να κάνει παραγωγή. Τώρα σίγουρα είμαι πιο ανοιχτή στο ρίσκο. Γενικά έχω αυτή την τάση, όταν μου αρέσει κάτι να το κλειδώνω. Μου αρέσει ένα εστιατόριο στην Αθήνα; Πηγαίνω σε αυτό το ένα εστιατόριο, επιλέγω αυτό το ένα πιάτο, κι όταν κάποιος μου πει “δοκίμασε και κάτι άλλο”, θα του απαντήσω “γιατί να δοκιμάσω, αφού αυτό μου αρέσει;”. Φέτος, νομίζω, το έσπασα σε πολλά. Έχω πιστέψει ακόμα πιο πολύ πως τα πράγματα θέλουν χρόνο για να γίνουν, συγκεκριμένη διαδικασία για να ωριμάσουν. Ο προσωπικός δρόμος του καθενός, αν τον βρει και τον χαράξει, δεν μπορεί παρά να τον οδηγήσει στην επιτυχία».

Η Μαρίνα Σάττι μόλις ολοκλήρωσε μια σειρά εμφανίσεων στο εξωτερικό και προγραμματίζει τις επόμενες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη για την άνοιξη, με αφορμή την κυκλοφορία του πρώτου της άλμπουμ «YENNA» που θα κυκλοφορήσει τον Μάρτιο από τη Walnut Entertainment.

ΑΠΌ TON ΑΛΈΞΑΝΔΡΟ ΔΙΑΚΟΣΆΒΒΑ

59

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2021. Η ΜΑΡΊΝΑ ΣΆΤΤΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ LIFO ΣΤΟΝ ΝΈΟ ΚΌΣΜΟ.

60 23.12.2021

LIFO 711

61

62 23.12.2021 ΑΎΓΟΥΣΤΟΣ 2021.

PRESS PHOTO ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΆΣΤΑΣΗ «ΕΥΡΙΠΊΔΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΊΔΗ», ΦΕΣΤΙΒΆΛ ΑΘΗΝΏΝ.

ΤΟ ΕΊΔΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΆΣΤΑΣΗΣ ΠΟΥ ΚΆΝΕΙ Ο ΕΥΡΙΠΊΔΗΣ ΛΑΣΚΑΡΊΔΗΣ, ΚΆΤΙ ΜΟΝΑΔΙΚΆ ΔΙΚΌ ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΎ ΘΕΆΤΡΟΥ ΚΑΙ ΧΟΡΟΎ, ΠΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΉΘΗΚΕ ΔΙΕΘΝΏΣ ΜΕ ΤΟ ΌΝΟΜΆ ΤΟΥ ΚΑΙ ΈΦΕΡΕ ΤΟ ΑΒΑΝΓΚΆΡΝΤ ΣΕ ΜΕΓΆΛΕΣ ΣΚΗΝΈΣ, ΓΝΩΡΊΖΕΙ ΤΕΡΆΣΤΙΑ ΕΠΙΤΥΧΊΑ, ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΉ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΉ, ΣΕ ΟΛΌΚΛΗΡΟ ΤΟΝ ΚΌΣΜΟ. ΤΑ ΆΦΥΛΑ, ΑΛΛΌΚΟΤΑ ΠΛΆΣΜΑΤΆ ΤΟΥ, ΠΟΥ ΟΡΊΖΟΥΝ ΞΑΝΆ ΤΟ QUEERNESS, ΕΊΝΑΙ ΑΣΤΕΊΑ ΚΑΙ ΣΠΑΡΑΚΤΙΚΆ ΜΑΖΊ, ΈΝΑ ΜΟΝΤΈΡΝΟ ΕΊΔΟΣ ΘΕΆΤΡΟΥ ΜΕ ΑΛΉΘΕΙΑ, ΧΙΟΎΜΟΡ ΚΑΙ ΣΥΓΚΊΝΗΣΗ.

Παρά τις πολύ δύσκολες συνθήκες που έχει δημιουργήσει η πανδημία (και) στον καλλιτεχνικό χώρο, το 2021 ξεκίνησε ελπιδοφόρα για τον Ευριπίδη Λασκαρίδη – με πρόβες για ένα νέο έργο-ανάθεση του Φεστιβάλ Αθηνών για τη Μικρή Επίδαυρο πάνω στο αρχαίο δράμα και τις καλοκαιρινές περιοδείες. Η πρεμιέρα της νέας πολυαναμενόμενης παράστασής του, της πρώτης του με τόσο πολύ λόγο, είχε προγραμματιστεί για τον Αύγουστο, αλλά έπεσε πάνω στις πυρκαγιές και μεταφέρθηκε για το καλοκαίρι του 2022. Ωστόσο, δεν έχει λόγο να παραπονιέται. Στην αρχή της χρονιάς το μικρού μήκους ντοκιμαντέρ Here not here, που έφτιαξε με τη βοήθεια της Εύας Στεφανή πάνω στο Elenit, προβλήθηκε στη Λίμα, το Δουβλίνο και το Πόρτο. Στη συνέχεια ταξίδεψε με το Relic στη Λισαβόνα και με το Elenit σε Πόρτο, Λυών και Άμστερνταμ. Το καλοκαίρι παρουσιάστηκαν στην Ύδρα, στο Hydra School Project του Δημήτρη Αντωνίτση, βίντεο και πορτρέτα του, ένα εικαστικό παρακλάδι όσων κάνει. Τον Σεπτέμβριο βρέθηκε με το Relic στη Σαλαμάνκα και τον Οκτώβριο με το Elenit στα Δημήτρια, στη Θεσσαλονίκη. Εκεί το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης τον κάλεσε να κάνει ένα εργαστήρι πάνω στα εργαλεία με τα οποία δουλεύει, τη μεταμόρφωση και τη γελοιότητα. Ο Νοέμβρης τον βρήκε στο Malraux Scène Νationale Chambéry για δύο παραστάσεις του Elenit και να παρουσιάζει με τον Γιώργο Πούλιο την εικαστική μικρού μήκους ταινία Μαντώ, μια ανάθεση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και του Κορνήλιου Σελαμσή για το «1821 Songbook». Η χρονιά έκλεισε πανηγυρικά με πέντε sold out παραστάσεις των Τιτάνων στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης. Αυτά που έχει καταφέρει ο Ευριπίδης τα τελευταία δέκα χρόνια είναι αξιοθαύμαστα. Από το Sacred Monsters μέχρι το Elenit η πορεία του δεν είναι απλώς εντυπωσιακή, έχει εξελιχθεί στον κορυφαίο περφόρμερ της γενιάς του, παρουσιάζοντας κάτι που είναι μοναδικό. Οι παραστάσεις του δεν είναι αμιγώς χορός, δεν είναι θέατρο, είναι κάτι που κάνει μόνο αυτός και είναι αναγνωρίσιμο πλέον και κατάδικό του. Η συναισθηματική εμπλοκή την οποία προκαλεί μέσα από συνεχείς μεταμορφώσεις αλλόκοτων πλασμάτων, πάντα όμως εύθραυστα και ευάλωτα, και το πικρό χιούμορ που είναι διάχυτο στη σκηνή, του χάρισαν, από το Relic και μετά, τεράστια καλλιτεχνική αναγνώριση σε ολόκληρο τον κόσμο και μια εμπορική επιτυχία που ήταν μάλλον ανέλπιστη για παραστάσεις που είναι αβανγκάρντ. Ταξίδεψε με αυτές παντού, σε κάθε ήπειρο, βραβεύτηκε και λόγω της μοναδικότητας της δουλειάς του πήρε το fellowship της Πίνα Μπάους και έφτασε

LIFO 711

ΦΩΤΟ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ

μέχρι τη Χιλή, τη Νέα Ζηλανδία και τα νησιά του Πάσχα. Οι φιγούρες που υποδύεται στο Relic, τους Τιτάνες και το Elenit είναι ιδιαίτερα πλάσματα που δεν έχουν ξεκάθαρο φύλο, είναι οντότητες άφυλες, που θα μπορούσαν να είναι οποιοσδήποτε ή οποιαδήποτε, ο καθένας μας. Τα έργα του είναι ξεκάθαρα queer και οι χαρακτήρες που υποδύεται έχουν έντονο το gender fluid στοιχείο, ωστόσο ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι κάνει κάτι πανανθρώπινο. Ότι με κάθε έργο του προσπαθεί να μιλήσει για την ανθρώπινη υπόσταση «όχι με λόγια αλλά με τρισδιάστατα εργόχειρα. Αυτό είναι η μεταμόρφωση για μένα, ότι παίρνεις ένα φλιτζάνι και το γυρνάς και από φλιτζάνι γίνεται η μισή γη. Όταν μπαίνω στην πρόβα δεν σκέφτομαι ότι επιθυμώ να κάνω ένα έργο για το τάδε ή το δείνα ζήτημα», όπως λέει. «Η έμπνευσή μου έρχεται από τη ζωή συνολικά, από γεύσεις και σκέψεις που αφορούν γενικότερες έννοιες όπως ο έρωτας, ο θάνατος, η συμπόνια, η αποτυχία και άλλα πολλά. Δουλεύω με καθρέφτη, καθώς σκηνοθετώ και ερμηνεύω ταυτόχρονα. Στη δουλειά αυτή με εξυπηρετεί πολύ το πλάσμα που βλέπω απέναντί μου να μην είμαι εγώ. Εκεί έρχεται η μεταμόρφωση και ξέρω ότι με ευχαριστεί πολύ να παίζω με διαφορετικές περούκες, ψεύτικες μύτες και δόντια, μουστάκια, φορέματα, μπότες, τακούνια και οτιδήποτε άλλο μού γαργαλά τη φαντασία και δίνει ώθηση στη δημιουργικότητά μου. Είμαι πολύ χαρούμενος και περήφανος για το queer στοιχείο που φέρουν τα έργα μου, αλλά σε καμία περίπτωση αυτό δεν είναι αυτοσκοπός. Η ρευστότητα του φύλου των χαρακτήρων μου είναι κάτι που συμβαίνει χωρίς να το σκέφτομαι. Τα πλάσματα αυτά για μένα δεν είναι άντρες ή γυναίκες απαραίτητα. Είναι όντα με έντονα πάθη και επιθυμίες – φλέγονται να ζήσουν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Δεν είναι απαραίτητα αγόρια ή κορίτσια, είναι απλώς φλεγόμενα πλάσματα, όπως θα έλεγε και ο Jack Smith». Τα ιδιαίτερα αυτά πλάσματα, μέσα στη σκληρότητά τους και το νεφελώδες σύμπαν που τα περιβάλλει, εκτός από αλλόκοτα είναι και αγαπησιάρικα, σκληρά αλλά και εύθραυστα, αεικίνητα αλλά και σπαρακτικά, ένας χορός τεράτων που ξεδιπλώνουν στη σκηνή μια παλέτα έντονων συναισθημάτων: τον σαρκασμό και το σλάπστικ χιούμορ διαδέχονται η συγκίνηση, η έκρηξη, ο λυγμός, η απόγνωση, η βία και η τρυφερότητα. Όπως στο Elenit, την πιο συμπαγή παράσταση του Ευριπίδη μέχρι τώρα. Το μεγάλο του κατόρθωμα είναι ότι, όσοι έχουν δει τις παραστάσεις του, είναι δύσκολο να επιλέξουν ποια θεωρούν καλύτερη. Ειδικά αν τις έχουν δει πάνω από μία φορά, σε διαφορετικές φάσεις τους, ξαναδουλεμένες. Γιατί

όλες οι παραστάσεις του είναι κάτι σαν work in progress, που εξελίσσονται όσο περνάει ο καιρός και αλλάζουν οι εμπειρίες του. Το Relic που είδα για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας ήταν διαφορετικό από του Θεάτρου Ροές και διαφορετικό από της Στέγης – κάθε φορά ήταν καλύτερο. Σε αυτό βοηθάει και η ζήτηση που έχουν τα έργα του στο εξωτερικό, τα οποία από το 2015 δεν έχουν σταματήσει να παίζονται, με διαφορετική κάθε φορά προσέγγιση και χωρίς «υποδείξεις» για το τι θα εισπράξει ο άνθρωπος που θα τις δει. «Δεν πιστεύω στα κλειστά νοήματα. Δεν πιστεύω στις ταμπέλες. Παρότι τα κλισέ και η στενομυαλιά είναι μια βαθιά πηγή έμπνευσης για μένα, προτιμώ να αφήνω τα έργα μου χωρίς επεξηγήσεις, ώστε κάθε θεατής να βρίσκει την ευκαιρία να τα στολίσει, αν το επιθυμεί, με τη δική του φαντασία. Ο άλλος τρόπος, αυτός του ενός συγκεκριμένου και κλειστού νοήματος, δεν με ευχαριστεί. Αντιθέτως με καταπιέζει και με στενοχωρεί. Στα μάτια μου φαντάζει διδακτικός και δεν νομίζω πως έχω τίποτα να διδάξω σε κανέναν. Παρακολουθώ με μεγάλη τρυφερότητα τη σχέση μου με τα έργα μου όσο μεγαλώνω. Μεγαλώνουν κι αυτά μαζί μου. Μεγαλώνει και η ομάδα μας, η Osmosis, μαζί τους, όπως και οι χαρακτήρες μου. Όταν ξεκίνησα να ταξιδεύω το σόλο μου, το Relic, το 2015, νόμιζα ότι δεν υπήρχε πιο δύσκολο πράγμα στον κόσμο, ώσπου δύο χρόνια μετά έκανα ένα λίγο μεγαλύτερο έργο, που ήταν και ντουέτο, τους Τιτάνες. Μετά, βέβαια, ήρθε το δεκαμελές Elenit, ένα έργο μιάμισης ώρας για μεγάλες σκηνές, που έβαλε τα πάντα στη θέση τους. Το Relic θα παιχτεί του χρόνου για έβδομη συνεχή χρόνια. Το σώμα μου φυσικά δεν θα είναι το ίδιο, και ενώ μπορεί να χάνω σε σωματικές δεξιότητες, ο ψυχισμός και η φαντασία στα έργα μου μοιάζει να αποκτούν πιο ισχυρά βάθη, προκειμένου να αντισταθμίσω το συμμάζεμα στα ακροβατικά...»

Η νέα παράσταση του Ευριπίδη Λασκαρίδη «Ευριπίδης του Ευριπίδη» είναι προγραμματισμένη για το καλοκαίρι του ’22 στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου.

ΑΠΌ TON M.HULOT

63

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2021. Ο ΕΥΡΙΠΊΔΗΣ ΛΑΣΚΑΡΊΔΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ LIFO ΣΤΟ ΣΤΟΎΝΤΙΌ ΤΟΥ ΣΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΆΚΙ.

64 23.12.2021

LIFO 711

65

66 23.12.2021 ΕΠΊΔΑΥΡΟΣ, ΙΟΎΛΙΟΣ 2021. «ΙΦΙΓΈΝΕΙΑ Η ΕΝ ΤΑΎΡΟΙΣ» ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΊΔΗ. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ ΓΙΏΡΓΟΣ ΝΑΝΟΎΡΗΣ. Η ΧΆΡΙΣ ΑΛΕΞΊΟΥ ΣΤΟΝ ΡΌΛΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΆΣ.

ΑΠΌ ΦΈΤΟΣ ΜΙΑ ΑΠΌ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΎΤΕΡΕΣ ΕΛΛΗΝΊΔΕΣ ΤΡΑΓΟΥΔΊΣΤΡΙΕΣ ΔΗΛΏΝΕΙ «ΧΩΡΊΣ ΙΔΙΌΤΗΤΑ», ΣΤΑΜΑΤΏΝΤΑΣ ΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΆΕΙ. ΓΙΑ ΜΙΑ ΓΥΝΑΊΚΑ ΠΟΥ ΈΦΤΑΣΕ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΉ ΤΗΣ ΤΈΧΝΗΣ ΤΗΣ, ΩΣΤΌΣΟ -ΉΤΑΝ ΠΆΝΤΑ Η ΧΑΡΟΎΛΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΈΛΛΗΝΕΣ, ΈΝΑ ΟΙΚΕΊΟ, ΚΑΤΑΔΙΚΌ ΤΟΥΣ ΠΡΌΣΩΠΟ-, ΑΥΤΗ ΉΤΑΝ ΜΙΑ ΑΠΌΦΑΣΗ ΠΡΩΤΟΦΑΝΉΣ. ΚΑΙ ΓΕΝΝΑΊΑ. ΠΌΣΟ ΜΆΛΛΟΝ ΌΤΑΝ ΓΊΝΕΤΑΙ ΓΙΑ ΈΝΑ ΝΈΟ ΞΕΚΊΝΗΜΑ ΩΣ ΗΘΟΠΟΙΌΣ. ΓΙΑ ΈΝΑΝ ΣΩΡΌ ΛΌΓΟΥΣ, ΠΟΥ ΚΑΤΑΛΉΓΟΥΝ ΌΛΟΙ ΣΤΟ ΜΟΝΑΔΙΚΌ ΧΑΡΜΆΝΙ ΤΟΥ ΧΑΡΑΚΤΉΡΑ ΤΗΣ, Η ΧΆΡΙΣ ΑΛΕΞΊΟΥ ΉΤΑΝ, ΕΊΝΑΙ ΚΑΙ ΘΑ ΕΊΝΑΙ ΜΙΑ ΚΟΡΥΦΑΊΑ ΜΟΡΦΉ.

Στο σαλόνι της Χαρούλας Αλεξίου επικρατεί ησυχία, ο μικρός της σκύλος κοιμάται στην πολυθρόνα, η βιβλιοθήκη ανασαίνει κομμάτια από τη ζωή της και ο χρόνος έχει τη δική του σημασία, με αχνές λάμψεις κίτρινου. Δεν υπάρχει καμία φωτογραφία εδώ που να θυμίζει στιγμές επιτυχίας, στιγμές ευτυχίας, είναι ένας χώρος αναμονής της ευτυχίας της μέρας που διανύουμε. Η Χαρούλα δεν λέει πολλά, νιώθει άβολα με τις μεγάλες κουβέντες, η εκδήλωση του θαυμασμού την κάνει να νιώθει ανησυχία – ούτε τις υπερβολές αγαπά. Αν τη γνωρίσεις χωρίς να ξέρεις ότι είναι η πιο σημαντική Ελληνίδα τραγουδίστρια εδώ και μισό αιώνα, λες ότι είναι μια γυναίκα ήρεμη, αβαρής σχεδόν, ευχαριστημένη, ένα κράμα δυνατού και εύθραυστου ανθρώπου με κεραίες που λειτουργούν σαν βαρόμετρο. Είναι η τραγουδίστρια που μόνη απ’ όλες αποκαλούμε με το μικρό της όνομα και συνεννοούμαστε απολύτως. Αποφάσισε να είναι ενεργή στα σόσιαλ μίντια και εμείς ανακαλύψαμε ένα άλλο πρόσωπο, την ώριμη φωνή ενός ανήσυχου πολίτη, μια γυναίκα όμορφη και χαμογελαστή όσο ποτέ πριν, που φοράει, χωρίς κανέναν δισταγμό, τα γυαλιά της, χαμογελάει ανυπόκριτα και είναι λουσμένη στα φωτεινά χρώματα, μια γυναίκα που μεγαλώνοντας γίνεται πιο όμορφη. Η Χαρούλα έχει μια καριέρα ανεπανάληπτη. Έχει πει κυριολεκτικά τα πάντα. Και δεν τα έχει «πει», τα έχει σαρώσει, γιατί στη σκηνή μετέφερε τη μεγάλη καλλιτεχνική της προσωπικότητα, έδωσε ύψος, βάθος και πλάτος, έφερε όλες τις διαστάσεις του τραγουδιού και μας πότισε με το νόημά του. Αυτό το ισχυρό συναίσθημα, όπως λέει, «για σένα τον ίδιο είναι μια κανονική κατάσταση. Φαντάζεσαι πώς θα ήταν αν ο καλλιτέχνης αισθανόταν όπως ο κόσμος; Τι θα ’κανε; Θα πήδαγε από την ταράτσα. Δεν μπορείς να το κάνεις κάτι αυτό αν σκέφτεσαι όπως όλος ο κόσμος, θαυμάζεις κι εσύ άλλους». Η Χαρούλα έκανε τρεις καριέρες ολοκληρωμένες, τραγούδησε τα λαϊκά και τα δημοτικά και τα σμυρναίικα, τους μεγάλους συνθέτες, έκανε τον κόσμο να ριγήσει όταν στο Ρόδον το 1992 αποκάλυψε ένα άλλο πρόσωπο με το «Δι’ Ευχών» και μας δώρισε μια ολοκληρωμένη δημιουργό, αποκαλυπτική, ελεύθερη, μια γυναίκα που άνοιξε διάπλατα το παράθυρο της γυναικείας φύσης στην «Οδό Νεφέλης». «Το χειρότερο πράγμα είναι η έκθεση, που σου δημιουργεί φόβο. Φόβο ότι δεν θα ανταποκριθώ στην προσδοκία του άλλου. Αυτό σε κάνει να προσπαθείς, αλλά, αν δεν υπήρχε ο φόβος, πώς θα ήμασταν; Δεν ζεις μόνο με

LIFO 711

ΦΩΤΟ: FREDDIE F.

την πίεση όμως, ζεις και σε ένα γλέντι, που περιέχει την έκπληξη, όταν έρχεται ένα καινούργιο τραγούδι είτε από σένα τον ίδιο είτε από έναν άλλο δημιουργό. Γίνεσαι σαν μικρό παιδί, είναι σαν να ανοίγεις ένα καινούργιο δώρο ή όπως όταν εσύ ο ίδιος γράφεις ένα τραγούδι και απορείς πώς σου βγήκε και το είπες. Έτσι σκέφτομαι για κάποια τραγούδια που έχω πει. Αυτό εννοώ ως γλέντι, την ευχαρίστηση ως μια δωρεά, μια επιφοίτηση», λέει. Η Χαρούλα είναι η μόνη τραγουδίστρια που είπε «θα σταματήσω να τραγουδάω» και έγινε πρωτοσέλιδο αυτόματα. Πήρε τη ζωή της στα χέρια της και, κυριαρχώντας στη μοίρα της, έκανε ένα άλμα τρομερά απελευθερωτικό. «Θα συμφωνήσω ότι είναι μια μεγάλη απελευθέρωση – δεν είναι ότι δεν πέρασα την περίοδο του πένθους ή της αμφιβολίας όμως. Ήταν λες και είχα ένα βάρος πάνω μου και το έσερνα, και ξέρω ότι αυτό μπορεί να μη μου το συγχωρήσει κάποιος. Τέτοια είναι η ελευθερία που αισθάνθηκα όμως. Αυτό είναι σαν να αναγεννιέσαι, σαν να κερδίζεις μια νέα ζωή. Ακόμα και τα τραγούδια που ακούω τώρα, τα ακούω αλλιώς. Θαυμάζω και εκτιμώ αυτό που έχω κάνει, γιατί έχω πάρει απόσταση, όπως επίσης μπορώ και να θαυμάσω τους άλλους τραγουδιστές. Φυσικά, θαύμαζα ποιότητες σε τραγουδιστές και τραγουδίστριες της εποχής μου, νεότερους και παλιότερους, αλλά τώρα είναι σαν να τους προσέχω περισσότερο. Είναι ένα επίπεδο αυτογνωσίας που καλλιεργήθηκε και κατακτήθηκε μέσα στον χρόνο – μεγάλη κουβέντα αυτό. Εσύ έκανες αυτό που σου ’λαχε να κάνεις, που δεν το φανταζόσουν ποτέ – κι αυτό είναι ευλογία». Με τον πιο φυσικό τρόπο η Χαρούλα πέρασε στο θέατρο. Άνετα και σχεδόν αθόρυβα, όπως το θέλει και η ίδια, «χωρίς ιδιότητα». «Αυτό που ζω σήμερα, δεν το αναζητάω, μου αρέσει γιατί ήρθε σ’ εμένα. Ήρθαν ο Χριστόφορος, ο Νανούρης, ο Καραθάνος, αισθάνομαι τιμή που κάνω ένα καινούργιο παιχνίδι, και δεν το παντρεύομαι κιόλας. Τους λατρεύω, ο καθένας είναι ένας δάσκαλος κι έχεις να πάρεις κάτι. Είμαι σαν μαθήτρια, αλλά θέλω σιγά σιγά να αποκτήσω και μια αυτοπεποίθηση, να κάνω κάτι και να πιστεύω στον εαυτό μου». Ο χρόνος λιώνει πολύ μαλακά για τη Χαρούλα, με σίγουρα βήματα, διαβάσματα, επιλογές που καθορίζουν την ποιότητά της. Όποιος την παρακολουθεί, καταλαβαίνει ότι οδηγείται σε ένα πεδίο υψηλής συνομιλίας, εσωτερικής και κοινωνικής. «Δεν θέλω τίποτε άλλο από το να υπάρχω απλώς, συνειδητοποιώντας ότι μπορώ να είμαι καλά στη ζωή μου, ήσυχη, γιατί πάντα είχα ένα κουβάρι μέσα μου. Φαίνεται πως

αυτό το κουβάρι έχει μικρύνει γιατί τραβήχτηκε η άκρη κι έχω αρχίσει να συνειδητοποιώ ότι ζω χωρίς να μου πιέζει το στήθος μου. Έπρεπε να φτάσω εβδομήντα χρονών για να γίνει αυτό, μου αρέσει ό,τι έχω κάνει, ακόμα κι αυτά που δεν είναι του γούστου μου πια. Αισθάνομαι πιο καλλιεργημένη, ελεύθερη, δεν χρειάζεται να κουβαλάω ιδιότητες, να είμαι σαν αυτό και σαν εκείνο», λέει. «Και κάτι άλλο: συμφιλιώσου με τις ενοχές σου. Δεν φτάνεις ποτέ στην απενοχοποίηση κι αυτό το ξέρω γιατί ήμουν φοβερά ενοχικό άτομο. Γιατί; Ήμουν πολύ ντροπαλή, ντρεπόμουνα για το σώμα μου, για την αμάθειά μου, ίσως αυτό με έκανε να θέλω να προχωρήσω, να καλλιεργηθώ. Βέβαια, έχω το προνόμιο να μπορώ να επιλέγω πλέον στη ζωή μου το πώς κινούμαι, το ότι είμαι μόνη μου και αποφασίζω για τον εαυτό μου, όπως και αυτό το “δεν έγινε και τίποτα”. Συμβαίνουν πράγματα γύρω μας, στον πλανήτη ή στην οικογένειά μας, που είναι τραγικά, οι πληροφορίες που δεχόμαστε είναι μόνο μαύρη λάσπη. Έχεις ενοχές που δεν μπορείς να κάνεις κάτι, επειδή δεν μπορείς ή φοβάσαι. Και μόνο που δεν ζεις αυτά τα πράγματα είσαι προνομιούχος. Τι να λέμε τώρα; Όταν το συνειδητοποιώ αυτό, καταλαβαίνω ότι δεν μπορώ να παραπονεθώ για τίποτα στη ζωή μου, ακόμα και μια ασθένεια να προκύψει, τη θεωρώ κομμάτι της ζωής». Το καλοκαίρι στην Επίδαυρο ο κόσμος σηκώθηκε όρθιος για να τη χειροκροτήσει. Η Χαρούλα είναι «καθολική», έχει ποιότητες και αποχρώσεις, την αγαπούν οι μεταλλάδες και όσοι ακούνε βαριά λαϊκά, είναι κομμάτι της εμπειρίας μας και της ποπ κουλτούρας. Εκείνη μυστικά κερδίζει και υφαίνει ξανά τον χρόνο της. «Αυτό που ζω τώρα –και γελάω μ’ αυτό, μου αρέσει– είναι το χασομέρι, που δεν το είχα ποτέ στη ζωή μου, δηλαδή χασομεράω και περνάει η ώρα, μετά μπορεί να καταπιαστώ με κάτι άλλο, και να κολλήσω με αυτό. Χαίρομαι τον χρόνο, αλλά, δυστυχώς, δεν μου φτάνει το 24ωρο, θα ήθελα να κρατάει παραπάνω. Αργώ να κοιμηθώ καμιά φορά, γιατί συνειδητοποιώ ότι δεν έχει τελειώσει ακόμα η μέρα. Τι ωραία να περνάει η μέρα και να έχεις κάνει τόσο πολλά πράγματα». Χαρούλα, να σε αγαπάνε είναι ευλογία κι αυτό κανένας χρόνος δεν μπορεί να το αλλάξει. Είναι σαν ένα γκράφιτι, γραμμένο με μαύρο σπρέι, που υπάρχει σε έναν ασβεστωμένο τοίχο στον Ελαιώνα και λέει «Γεια σου, ρε Χαρούλα!» και όποιος περνά και το διαβάζει σκέφτεται εσένα.

Η νέα σειρά του Χριστόφορου Παπακαλιάτη «Ο Δάσκαλος» με πρωταγωνίστρια τη Χαρούλα Αλεξίου είναι προγραμματισμένη να προβληθεί τον Απρίλιο στο Mega.

ΑΠΌ ΤΗΝ ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

67

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2021. Η ΧΆΡΙΣ ΑΛΕΞΊΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ LIFO ΣΤΟ ΣΠΊΤΙ ΤΗΣ.

68 23.12.2021

LIFO 711

69

70 23.12.2021 ΘΈΑΤΡΟ ΚΙΒΩΤΌΣ, ΝΟΈΜΒΡΙΟΣ 2021. ΝΙΚΟΛΆΙ ΓΚΌΓΚΟΛ, ΟΙ ΠΑΊΚΤΕΣ. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ ΓΙΏΡΓΟΣ ΚΟΥΤΛΉΣ. ΟΙ ΓΙΆΝΝΗΣ ΝΙΆΡΡΟΣ ΚΑΙ ΑΛΈΞΑΝΔΡΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΌΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΖΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΠΡΌΒΕΣ ΤΗΣ ΠΑΡΆΣΤΑΣΗΣ.

ΦΟΒΕΡΆ ΑΣΤΕΊΟΣ ΚΑΙ ΤΑΛΑΝΤΟΎΧΟΣ, ΈΞΥΠΝΟΣ, ΜΑΝΙΑΚΌΣ ΜΕ ΤΗΝ ΤΖΑΖ, ΑΥΤΟΑΝΑΦΟΡΙΚΌΣ, ΑΛΛΆ ΚΑΙ ΙΔΙΟΣΥΓΚΡΑΣΙΑΚΌΣ ΌΠΩΣ ΟΙ ΑΛΗΘΙΝΟΊ ΚΑΛΛΙΤΈΧΝΕΣ, Ο ΓΙΆΝΝΗΣ ΝΙΆΡΡΟΣ ΕΊΝΑΙ ΑΠΌ ΤΟΥΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΌΤΕΡΟΥΣ ΗΘΟΠΟΙΟΎΣ ΤΗΣ ΓΕΝΙΆΣ ΤΟΥ. ΑΠΌ ΤΟ «ΣΤΈΛΛΑ ΚΟΙΜΉΣΟΥ» ΚΑΙ ΤΟ «ΠΟΙΟΣ ΣΚΌΤΩΣΕ ΤΟΝ ΣΚΎΛΟ ΤΑ ΜΕΣΆΝΥΧΤΑ» ΜΈΧΡΙ ΤΟΥΣ «ΠΑΊΚΤΕΣ» Η ΔΙΑΔΡΟΜΉ ΤΟΥ ΣΤΟ ΘΈΑΤΡΟ ΕΊΝΑΙ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΉ ΚΑΙ ΤΟ ΜΈΛΛΟΝ ΥΠΌΣΧΕΤΑΙ ΜΕΓΑΛΎΤΕΡΟΥΣ ΘΡΙΆΜΒΟΥΣ –ΜΕ ΝΈΑ ΙΔΙΌΤΗΤΑ, ΩΣ ΜΟΥΣΙΚΌΣ– ΣΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΕΚΔΟΧΉ ΤΟΥ «ΣΠΙΡΤΌΚΟΥΤΟΥ» ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΊΔΗ.

Ο τύπος που οργανώνει τη μεγάλη κομπίνα στους Παίκτες του Νικολάι Γκόγκολ σε σκηνοθεσία Γιώργου Κουτλή. Εκείνος που προσπάθησε να μας εξηγήσει «τι θα πει Έλληνας» στο βαριετέ που έστησαν το καλοκαίρι ο Δημήτρης Καραντζάς και ο Φοίβος Δεληβοριάς με το 1821: Η επιθεώρηση. Ο νεαρός Αμαντέους που ακονίζει τα μαχαίρια του για την ανηλεή σύγκρουση με τον αρχιμουσικό της αυλής του αυτοκράτορα, τον Αντόνιο Σαλιέρι, όπως ακριβώς το οραματίστηκε στο θεατρικό αφήγημα του μύθου ο Πίτερ Σάφερ. Εκείνος που εδώ και μερικούς μήνες χάνεται μέσα σε ατελείωτη χαρτούρα, προσπαθώντας να ταιριάξει μπινελίκια με νότες, γιατί, παρέα με τον Γιάννη Οικονομίδη, ετοιμάζει τη μιούζικαλ εκδοχή του Σπιρτόκουτου. Aν προσθέσει κανείς και τη συμμετοχή σε κάποιες ταινίες, ακόμα και εν μέσω πανδημίας, το συμπέρασμα είναι σαφές και η απορία εύλογη: το 2021 ήταν η χρονιά του Γιάννη Νιάρρου. Αλλά μήπως έχουμε πολλά ακόμα να δούμε από αυτό το χαρισματικό, ιδιοσυγκρασιακό πλάσμα; Φοβερά αστείος και ταλαντούχος, έξυπνος και ειλικρινής, αμήχανος αλλά και ετοιμόλογος, μανιακός με την τζαζ, αυτοαναφορικός, γεννημένος καλλιτέχνης. Ο Γιάννης Νιάρρος, σε αντίθεση με τους σκοτεινούς, ιδεοληπτικούς, χαμένους ψυχάκηδες ήρωες που έχει υποδυθεί, δεν έχει καμία διάθεση να πάρει θέση στην αιώνια μάχη του Καλού με το Κακό. Υπήρξε κακός μαθητής στο σχολείο γιατί βαριόταν φρικτά και, όπως έλεγαν οι καθηγητές του στο Κολέγιο Αθηνών: «Ο Γιαννάκης είναι έξυπνος, αλλά βαριέται πολύ, είναι καραγκιόζης». Έγινε ένας μάλλον μέτριος κλόουν (ναι, στα Δελφινάκια, μια εταιρεία που διοργάνωνε παιδικά events, όπου έκοψε τα πρώτα του ένσημα) που τα Σαββατοκύριακα ήταν συνέχεια μουτζουρωμένος, με χέρια κατεστραμμένα από τα μπαλόνια. Και σήμερα, που αλλάζει κοστούμια με την άνεση και την ανεπιτήδευτη χαλαρότητά του, αποδεικνύει ότι ίσως βρήκαμε τον πιο πλήρη και ταλαντούχο περφόρμερ της γενιάς του. Αυτόν που χαλαρώνει και αφήνεται στα χέρια των σκηνοθετών, απολαμβάνοντας εντολές και δραματουργία, αλλά πάντα προσθέτει το κάτι παραπάνω στη συλλογική προσπάθεια και, εν τέλει, με έναν μαγικό τρόπο, καταφέρνει και μας κάνει όλους να μιλάμε για εκείνον. Εδώ και λίγο καιρό αράζει σε ένα φτηνό πανδοχείο της επαρχιακής Ρωσίας, με όση στερεοτυπική ντέκα μπορεί να κουβαλά ο χώρος, και ως γνήσιος και δεινός κομπιναδόρος αναζητά αθώα και «λαχταριστά» θύματα, δημιουργεί συμμαχίες, στριφογυρίζει γύρω από ένα γαϊτανάκι γεμάτο μπλόφες, ρίσκο, ανταγωνισμούς, συμμαχίες, ανατροπές και ενοίκους. Του αρέσει η αδρεναλίνη της κο-

LIFO 711

ΦΩΤΟ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ

μπίνας, η αρρώστια του τζόγου, το ασίγαστο πάθος της ανθρώπινης φύσης για επικράτηση που κυρίευσαν κάπου το 1836 την πένα του Νικολάι Βασίλιεβιτς Γκόγκολ ώστε να γράψει μια δαιμονισμένη μυστήρια κωμωδία, τους Παίκτες, που σκίζει στο θέατρο Κιβωτός. «Υποδύομαι τον κακό της ιστορίας, τον εγκέφαλο της κομπίνας και μιας μεγάλης ομάδας απατεώνων. Είμαι αυτός που, προκειμένου να κατακτήσει τον στόχο του, τάζει στον άλλον ό,τι θέλει να ακούσει. Είμαι ο ηγέτης, στου οποίου τα μάτια όλοι βλέπουν αυτόν που μπορούν να εμπιστευτούν», λέει για τον ρόλο στον οποίο τον καθοδήγησε ο Γιώργος Κουτλής. Με ύφος που ισορροπεί ανάμεσα σε κάτι πολύ μπλαζέ και βαρεμάρα. Με βλέμμα που στέκεται μόνο σε ό,τι τον ιντριγκάρει και συγχρόνως είναι διερευνητικό με τον δικό του τρόπο, ο Γιάννης Νιάρρος δεν είναι μόνο ένα γερό εργαλείο στα χέρια των σκηνοθετών. Ξέρει και να σκηνοθετεί τον εαυτό του και τη ζωή του. Αυτό που έχει καταφέρει αυτός ο ηθοποιός ήδη από τις μέρες που ως Γιωργάκης, λιωμένος από τους μπάφους, έτρωγε απαθής την μπανάνα του και γύρω το σύμπαν γκρεμιζόταν στο Στέλλα, κοιμήσου είναι σήμερα να αποτελεί μέλος μιας αντροπαρέας που σκοτώνει τον χρόνο της και σπαταλά τη ζωή της πάνω από χαρτιά, αλκοόλ και άπατες. Φαίνεται πως αυτός ο κόσμος των παραβατικών, των ακραίων, που είναι λίγο τσογλανάκια και πολύ ονειροπόλοι, του ασκεί μια ιδιαίτερη γοητεία. «Μου είναι γνώριμος ο ανταγωνισμός που σου γεννούν αυτοί οι εθισμοί. Σε μια πιο ρεαλιστική αναλογία αναγνωρίζω και μπορώ να καταλάβω τον ανταγωνισμό του ανδρικού φύλου, του άντρα κόκορα, του ανθρώπου που ζει για την επικράτηση σε οποιονδήποτε, ακόμα και του ηθοποιού που, χωρίς κάποιον ιδιαίτερο λόγο, ποθεί αυτή την επικράτηση. Είναι ένας πολύ πεζός ανταγωνισμός που μοιράζονται άντρες και γυναίκες, ο οποίος βγάζει στην επιφάνεια τον κακό μας εαυτό, τα πιο ταπεινά μας ένστικτα. Είναι σαν κάποιος να μας έχει πείσει ότι, παρότι είμαστε όλοι στοιβαγμένοι στο ίδιο τσουβάλι, ένας απ’ όλους πρέπει να είναι ο πρώτος του τσουβαλιού. Είναι ενστικτώδες, σχεδόν παιδικό θα έλεγα. Ένας στίβος που στην αρχή σε ντοπάρει με χαρά, αλλά, εν τέλει, σε οδηγεί σε φαιδρότητες». Μικροί εθισμοί, λοιπόν, πανταχού παρόντες στη ζωή και στην καθημερινότητα, ο τρόπος που ο ίδιος θεωρεί ότι επιστρατεύουμε για να αντιμετωπίσουμε την καθημερινότητα. Ο ίδιος βρήκε στο θέατρο αυτή την ανάγκη για έκφραση που αναζητούσε από την εφηβεία. Σήμερα, μάλιστα, ελπίζει πως αυτός ο αγώνας όχι μόνο δεν θα βγάλει ποτέ νικητή αλλά θα

παραμείνει μια φλόγα άσβεστη για πάντα. «Τι νόημα έχει η ταύτιση με θεατρικούς ήρωες αν παραδεχτούμε ότι κατακτήσαμε τη γνώση ή αν παραπλανηθούμε και αγνοήσουμε τη ματαιότητα του πράγματος;» αναρωτιέται. Η κοινωνική βρομιά και η τσαλακωμένη εικόνα έχουν για εκείνον πολύ ζουμί. Ιδανικός, λοιπόν, ο κόσμος στον οποίο βουτά εδώ και μήνες, γράφοντας, ενορχηστρώνοντας και προσθέτοντας μουσικές στα λόγια του Γιάννη Οικονομίδη, καθώς ετοιμάζεται να μεταφέρει την ατμόσφαιρα του Σπιρτόκουτου στο πλαίσιο ενός μιούζικαλ (θα κάνει πρεμιέρα τον Νοέμβριο του 2022 στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση). Οι δυο τους συνεργάστηκαν για πολλές σεζόν στο Στέλλα, κοιμήσου και όσο η παράσταση έσπαγε ταμεία, τόσο εκείνοι μάθαιναν να συνεννοούνται σε μια κοινή γλώσσα. «Οι κόσμοι μας μπορούν ακόμα να συνομιλήσουν. Δεν θα έλεγα ότι έχουν γίνει ένα. Ευτυχώς, έχουμε πολλά ακόμα να ανταλλάξουμε. Μπορώ ακόμα να εμπνέομαι από τη δύναμη αυτού του κόσμου που εκφράζει ο Γιάννης. Έτσι, μετά με τη σειρά μου προσθέτω την εξωστρέφεια του θεατρικού κώδικα. Η σκληρότητα του Σπιρτόκουτου θα παραμείνει στο μιούζικαλ, όμως όλα θα είναι δοσμένα μέσα από τον κόσμο της μουσικής. Υποθέτω πως θα είναι πολύ αστείο να βλέπεις ανθρώπους να τραγουδάνε όλα αυτά τα μπινελίκια και συγχρόνως τραγικό να ακούς μουσικές που θα αναπαριστούν το σκοτάδι». Μπορεί, τελικά, να λείπει ο ρομαντισμός από αυτήν τη ζόρικη συνταγή; «Όχι, βέβαια. Πιστεύω ακόμα πως και με τους τρεις φετινούς μου σκηνοθέτες, από τον Δημήτρη Καραντζά μέχρι τον Γιώργο Κουτλή και τον Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο, πάμε να αλλάξουμε κάτι στο θέατρο. Όχι εκδικούμενοι τους πατεράδες μας, αλλά μέσω της χειραφέτησης. Είναι τόσο ανακουφιστικό να πηγαίνεις στην πρόβα και να αισθάνεσαι ότι δεν έχεις μεγάλη απόσταση να διανύσεις για να δουλεύεις επί ίσοις όροις με τους συνεργάτες σου. Δεν είναι χάσμα γενεών, είναι απλώς η ευτυχία να εκπέμπεις στο ίδιο μήκος κύματος». Για τη συνάντησή του με τους δύο πρώτους σκηνοθέτες μπορούμε να προσθέσουμε πολλά. Για τον Αμαντέους, που πρώτη φορά στην Ελλάδα ανεβαίνει στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά αρχές Φεβρουαρίου, θα κρατήσουμε αυτήν τη λαχτάρα που στολίζει τη φωνή του για την αναμέτρηση με έναν ακόμα ήρωα που θα παλεύει με την ευθραυστότητα της ύπαρξής του. «Όλοι έχουμε νιώσει και Σαλιέρι και Μότσαρτ. Και τελειωμένοι και μεγαλοφυείς. Και στο φως και στο σκοτάδι. Και με τον Θεό και με τον διάβολο. Είναι η αναμέτρηση του ανθρώπου με τη βαθύτερη συνείδησή του. Δεν βλέπω την ώρα...»

Οι «Παίκτες» του Νικολάι Γκόγκολ σε σκηνοθεσία Γιώργου Κουτλή θα παίζονται στο θέατρο Κιβωτός μέχρι τις 26/1/22. Το «Σπιρτόκουτο» ως μιούζικαλ θα ανέβει στη σκηνή της Στέγης το φθινόπωρο. Τον Ιανούριο παίζει τον Αμαντέους στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.

ΑΠΌ ΤΗ ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ

71

ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2021. Ο ΓΙΆΝΝΗΣ ΝΙΆΡΡΟΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ LIFO ΣTO ΣΦΑΙΡΙΣΤΉΡΙΟ JOLLY BILLIARDS CLUB, ZΑΚΎΝΘΟΥ 42 & ΑΙΓΊΝΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΨΈΛΗ.

72 23.12.2021

LIFO 711

73

Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΌΤΕΡΗ ΕΛΛΗΝΊΔΑ ΣΥΝΘΈΤΡΙΑ ΈΧΕΙ ΞΕΠΕΡΆΣΕΙ ΕΔΏ ΚΑΙ ΠΟΛΛΆ ΧΡΌΝΙΑ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΆ ΣΎΝΟΡΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΉ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΉ, ΑΓΓΊΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΒΆΘΗ ΤΗΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΗΣ ΨΥΧΉΣ. Η ΕΛΈΝΗ ΚΑΡΑΐΝΔΡΟΥ, ΣΤΑ ΟΓΔΟΗΚΟΣΤΆ ΤΗΣ ΓΕΝΈΘΛΙΑ, ΈΧΟΝΤΑΣ ΔΙΑΝΎΣΕΙ ΜΙΑ ΖΩΉ ΓΕΜΆΤΗ ΜΕΛΩΔΊΕΣ, ΉΤΑΝ ΦΈΤΟΣ ΤΟ ΤΙΜΏΜΕΝΟ ΠΡΌΣΩΠΟ ΣΤΑ WORLD SOUNDTRACK AWARDS ΤΟΥ ΦΕΣΤΙΒΆΛ ΤΗΣ ΓΆΝΔΗΣ, ΛΑΜΒΆΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΡΥΦΑΊΑ ΔΙΆΚΡΙΣΗ ΤΟΥ LIFETIME ACHIEVEMENT AWARD. ΦΩΤΟ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΑΝ

ΤΟ ΠΙΆΝΟ ΤΗΣ ΕΛΈΝΗΣ ΚΑΡΑΪΝΔΡΟΥ

ΑΠΌ TON ΓΙΆΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΌΠΟΥΛΟ

74 23.12.2021

Λ

ίμνη Κερκίνη. Χειμώνας. Ατενίζω τη μυστηριώδη και απόκοσμη ομορφιά της. Το κρύο είναι διαπεραστικό, η ομίχλη πυκνή και γύρω-γύρω βουνά. Η μουσική της Ελένης Καραΐνδρου με συνοδεύει, ενώ το βλέμμα μου μαγνητίζεται από το τοπίο που είχε επιλέξει ο σπουδαίος σκηνοθέτης Θόδωρος Αγγελόπουλος για την ταινία του Το λιβάδι που δακρύζει. Επιστροφή στην Αθήνα. Περιγράφω τη σκηνή στην κορυφαία μουσικοσυνθέτρια. Η ίδια αφηγείται: «Θυμάμαι ότι περπατούσα στον απέραντο βυθό της τη χειμερινή περίοδο, που τα νερά είχαν τραβηχτεί πολύ μακριά, αφήνοντας μικρές λιμνούλες και ποταμάκια. Οι πρώτες φιγούρες διαγράφονταν στον ορίζοντα. Το ταξίδι της φαντασίας είχε ξεκινήσει. Ήξερα ακριβώς τα χρώματα που θ’ αναζητούσα. Βαθιά γήινα με τη λάμψη του νερού και του ήχου της σταγόνας. H νοσταλγία του ακορντεόν συνομιλεί με την επική ανάσα του γαλλικού κόρνου. H άρπα δίνει το υδάτινο στοιχείο, τα δάκρυα, την έννοια του παραμυθιού. O ήχος της πολίτικης λύρας ψιθυρίζει τη φράση της επιστροφής. Εκείνο το βράδυ ονειρεύτηκα αυτές τις ψυχές, καθώς έρχονταν ν’ ακουμπήσουν τις ελπίδες τους στη νέα γη, στη γη των προγόνων τους. Ένα νέο αγόρι, κρατώντας ένα ακορντεόν, ζωντανεύει χρώματα και ρυθμούς». Έτσι συνέλαβε το βασικό θέμα της μουσικής για την ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Κι αυτός είναι γενικά ο τρόπος που η Ελένη Καραΐνδρου συνθέτει τις ελεγειακές της μουσικές. Τη συναντώ με αφορμή το σημαντικό βραβείο που απέσπασε φέτος ως τιμώμενο πρόσωπο στα World Soundtrack Awards του Φεστιβάλ της Γάνδης. Όλα αυτά τα χρόνια έχει διανύσει μια αξιοθαύμαστη διαδρομή, γεμάτη διακρίσεις και συναρπαστικές εμπειρίες. Και σ’ αυτό το δημιουργικό ταξίδι έρχεται τώρα να προστεθεί και το Lifetime Achievement Award, το κορυφαίο βραβείο για έναν κινηματογραφικό συνθέτη. «Στο πρόσωπό μου τιμήθηκε η Ελλάδα. Στη Γάνδη αισθάνθηκα ότι η χώρα μας είναι το επίκεντρο του πολιτισμού», λέει και ταυτόχρονα εκφράζει την απογοήτευσή της επειδή η σημαντική αυτή βράβευση δεν έλαβε τη δημοσιότητα που της άρμοζε. Και επισημαίνει: «Πραγματικά, δεν γνωρίζω γιατί στη χώρα μας το θέμα δεν δημοσιοποιήθηκε όπως και όσο θα έπρεπε. Αλλά στην Ελλάδα φαίνεται ότι συνήθως έχουμε πρόβλημα να δίνουμε τη σημασία που πρέπει, εκεί που πρέπει. Αναρωτιέμαι, λοιπόν, αν είχαν ενημερωθεί οι αρμόδιοι για τη βράβευση, ειδικά για τις δύο συναυλίες που έδωσα στην κατάμεστη Όπερα της Γάνδης, όπου τιμήθηκαν και ακούστηκαν σπουδαίοι Έλληνες συνθέτες με τη συμμετοχή της Συμφωνικής των Βρυξελλών όπως και του εξαιρετικού μαέστρου Ντερκ Μπροσέ. Παρά τα εμπόδια της πανδημίας, έζησα μια πρωτόγνωρη και ονειρεμένη εμπειρία. Από την άλλη, επιστρέφοντας, παρατήρησα ότι εκ μέρους της επίσημης πολιτείας δεν είχε εκδοθεί καμία ανακοίνωση. Ξέρετε, αυτή η τιμή δεν ήταν σημαντική μόνο για μένα αλλά και συνολικά για τη χώρα μας. Τι να πω; Πιθανολογώ ότι αν είχα προσλάβει έναν άνθρωπο να μου κάνει δημόσιες σχέσεις ίσως να έπαιρνε μεγαλύτερη δημοσιότητα, αλλά αυτό δεν θα το κάνω ποτέ». Όσον αφορά τη ρίζα του προβλήματος, υπογραμμίζει ότι αυτή εντοπίζεται στην πλήρη απουσία ενδιαφέροντος εκ μέρους της πολιτείας για την παιδεία και τον χώρο του πολιτισμού. « Έχουμε βαθύτατο πολιτιστικό έλλειμμα. Για την ακρίβεια, επικρατεί εδώ και πολλά χρόνια παντελής αδιαφορία. Νομίζω ότι δεν

LIFO 711

υπήρξε ποτέ εμπνευσμένη πολιτική όσον αφορά τον πολιτισμό στην Ελλάδα. Πότε αντιμετωπίστηκε σοβαρά και υπεύθυνα σε μια χώρα, της οποίας μάλιστα το μεγάλο κεφάλαιο είναι ο πολιτισμός; Αλλά θυμηθείτε τι είχε συμβεί όταν επέστρεψε ο ποιητής Γιώργος Σεφέρης, κρατώντας στα χέρια του το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Δεν πήγε κανείς να τον προϋπαντήσει στο αεροδρόμιο και τότε είπε στη γυναίκα του: “Μα γιατί μας μισούν;”. Η συζήτηση οδηγείται αναπόφευκτα στην υγειονομική κρίση και όλο αυτό που ζούμε τα τελευταία δύο χρόνια. «Ζούμε μια πάρα πολύ οδυνηρή εποχή και ακόμα δεν γνωρίζουμε τις συνέπειες που θα έχει μελλοντικά. Είναι αδιανόητα τα νούμερα και οι αριθμοί που ακούμε καθημερινά και σκέφτομαι ότι έχουμε εθιστεί στον θάνατο, ενώ πρόκειται για ανθρώπινες ψυχές». Πόσο την έχει επηρεάσει; «Ευτυχώς, πριν έρθει ο κορωνοϊός είχα δεχτεί ένα αναπάντεχο τηλεφώνημα από τον σκηνοθέτη Τέρενς Μάλικ, ο οποίος μου ζήτησε να υπογράψω τη μουσική για τη νέα του ταινία The Last Planet. Έτσι, κατά τη διάρκεια της πανδημίας είχα αφιερωθεί στην ετοιμασία του σάουντρακ για το φιλμ ενός από τους κορυφαίους σκηνοθέτες της εποχής μας και αξεπέραστου ποιητή της μεγάλης οθόνης. Ωστόσο, δεν σας κρύβω ότι ήταν μια δύσκολη περίοδος. Μοιάζει σαν η ανθρώπινη ζωή να μην έχει καμία αξία. Ποιος μπορεί να χαίρεται όταν όλα σιωπούν, όταν πόλεις και δρόμοι αδειάζουν, όταν άνθρωποι χάνουν τη δουλειά τους; Ξέρετε πόσοι καλλιτέχνες έχουν δυστυχήσει εν καιρώ πανδημίας; Εξαιρετικά ταλαντούχοι ηθοποιοί έχουν βιώσει μαύρες μέρες». Μένοντας σε θέματα της επικαιρότητας, ζητώ τη γνώμη της για το ΜeΤoo, τις σεξουαλικές παρενοχλήσεις αλλά και τη θέση της γυναίκας στην εποχή μας. Η ίδια έχει καταφέρει να κατακτήσει επάξια μια σημαντική θέση σε έναν χώρο ανδροκρατούμενο. Απαντά: «Στη δική μου πορεία δεν αντιμετώπισα ποτέ παρόμοια περιστατικά. Δουλεύοντας σε έναν ανδροκρατούμενο χώρο, φρόντιζα να επιβάλλομαι με τη δουλειά μου. Προετοιμαζόμουν πάρα πολύ και δεν άφηνα κανένα περιθώριο. Αυτή ήταν η άμυνά μου. Πάντως, παρακολουθώντας όλα αυτά που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, έμεινα άναυδη. Ένιωσα μια απέραντη θλίψη. Ευτυχώς, το αίσθημα της αλληλεγγύης λειτούργησε καταλυτικά ώστε να έρθουν στην επιφάνεια όλα αυτά τα τραύματα που κουβαλούσαν κάποιοι άνθρωποι και ως τώρα δεν μπορούσαν να τα δημοσιοποιήσουν». Η μουσική της Ελένης Καραΐνδρου εμπεριέχει την έννοια του ανθρώπου χωρίς φύλο. «Πιστεύω πολύ στον άνθρωπο και όχι στα φύλα. Ο άνθρωπος είναι ένας, δεν έχει να κάνει με το αν είσαι αρσενικό ή θηλυκό. Πάντοτε στη ζωή μου ήθελα να είμαι ελεύθερη, να πορεύομαι χωρίς παρωπίδες και να παραμένω ανοιχτόμυαλη», αναφέρει. Καθισμένη στο σπίτι της στο Μετς, ανατρέχει στο παρελθόν και θυμάται τη ζωή της. Γεννημένη σε ένα μικρό, ορεινό χωριό, το Τείχιο Φωκίδας, μου λέει πως ποτέ δεν έσβησαν από τη μνήμη της τα πρώτα ερεθίσματα που ήχησαν στα αυτιά της. «Η φύση απλωνόταν μπροστά μας. Αναπολώ συχνά τον δυνατό αέρα, τα τρεχούμενα νερά, τη σιωπή του χειμώνα, τα γαυγίσματα των σκύλων, τους ήχους από το δάσος, τη βροχή που χτυπούσε στις πλάκες, τα κελαηδίσματα των πουλιών, τις φλογέρες των βοσκών αλλά και το κλαρίνο που κυριαρχούσε στα υπαίθρια πανηγύρια του καλοκαιριού». Έκτοτε τα ίχνη της ελληνικής παράδοσης ενσωματώθηκαν στη μουσική της, αφήνοντας μια μοναδική παρακαταθήκη και έναν χείμαρρο από νότες. Η Ελένη Καραΐνδρου παραμένει

ένας φάρος πολιτισμού. Οι αξεπέραστες, διαυγείς μουσικές της, οι υποβλητικές συνθέσεις, οι ανεξίτηλες μελωδίες και ένας υπέροχος συνδυασμός εγχόρδων, πνευστών και ακορντεόν είναι βασικά χαρακτηριστικά του έργου της. Μια μουσική ανοιχτών οριζόντων και έντονης εσωτερικής γαλήνης που αγγίζει τις πιο μύχιες χορδές της ψυχής μας. Μελαγχολική και συνάμα λυτρωτική. Για εκείνη, η επιτυχημένη πορεία της ήταν θέμα συγκυριών. «Νομίζω ότι συνέβαλαν τα πάντα. Όταν ήρθαμε στην Αθήνα θυμάμαι τις πρώτες μουσικές που ακούγονταν από το διπλανό σινεμά. Πάντοτε ήθελα να παίζω ωραίο πιάνο και να με αγαπούν αυτοί που με άκουγαν. Μάλιστα, στην εφηβεία μου ήμουν περήφανη και ευτυχής που ένας συμμαθητής μου στο ωδείο ανέβαινε από τον Πειραιά και στηνόταν κάτω από τα παράθυρα για να μ’ ακούσει να παίζω πιάνο. Εγώ του σιγοτραγουδούσα το “Βαλς του χωρισμού”: (Τραγουδά)… “Σε λίγο η νύχτα θα σβήσει, το φως θα απλωθεί μες στη γη, μα η αγάπη μας θα ’ναι στη δύση, την ώρα που ο ήλιος θα βγει. Απόψε κλαίνε τα βιολιά, τ’ όνειρο μας που πεθαίνει, γι’ αυτό ας βρούμε λησμονιά, μες στου βαλς την αγκαλιά”. Ήταν η πρώτη μου μεγάλη αγάπη, αλλά, δυστυχώς, έφυγε από τη ζωή σε μικρή ηλικία. Επίσης, θυμάμαι το γραμμόφωνο της γειτόνισσας αλλά και την εσωτερική μου ανάγκη να παίζω στο πιάνο όσες μελωδίες άκουγα. Συγχρόνως, το γεγονός ότι έχασα τη μητέρα μου όταν ήμουν επτά ετών επέδρασε σημαντικά στην ψυχοσύνθεσή μου. Ένιωθα τη μουσική και τα μαθήματα πιάνου ως εκτόνωση συναισθημάτων». Τη μουσική της την έχουν χαρακτηρίσει λιτή, ήρεμη, αφαιρετική, ποιητική, μοναχική και νοσταλγική. Η ρυθμολογία που επιλέγει στηρίζεται στις πολλές παύσεις, τα ανοίγματα, τα προσωπικά στοιχεία και τις επιβλητικές ενορχηστρώσεις. Πηγή έμπνευσης, ακόμα και σήμερα, μπορεί να γίνει ένας λυγμός, μια πνοή, ένας ψίθυρος, ένα βλέμμα, ένα δάκρυ, μια ανάμνηση ή ένα συναίσθημα. «Η μουσική είναι το επίκεντρο της ζωής μου και έχει φωτίσει πνευματικά όλα μου τα χρόνια», λέει και διαπιστώνουμε ότι το έργο της στον κινηματογράφο, το θέατρο, την τηλεόραση και το ραδιόφωνο είναι τεράστιο. Από το 1975 έχει συνεργαστεί με κορυφαίους Έλληνες και ξένους δημιουργούς, όπως οι Θεόδωρος Αγγελόπουλος, Μάνφρεντ Άιχερ, Γιαν Γκαρμπάρεκ, Ζιλ Ντασέν, Λευτέρης Βογιατζής, Δημήτρης Μαυρίκιος, Τώνια Μαρκετάκη, Μαργκαρέτε φον Τρότα, Κρις Μαρκέρ, ενώ σπουδαίοι μαέστροι, όπως ο Dennis Russel Davis, ο Αλέξανδρος Μυράτ και ο Λουκάς Καρυτινός, έχουν διευθύνει τα έργα της. Φυσικά, δεν παραλείπει να ξεχωρίζει τη μεγαλύτερη συνάντηση, η οποία την έχει σημαδέψει όσο καμία άλλη, αφού μιλάμε για τον σύντροφο της ζωής της, τον σκηνοθέτη Αντώνη Αντύπα. Είναι γεγονός ότι η Ελένη Καραΐνδρου έχει συνθέσει τη μουσική για αλησμόνητες ταινίες όπως το Ταξίδι στα Κύθηρα, ο Μελισσοκόμος, το Μια αιωνιότητα και μια μέρα, το Βλέμμα του Οδυσσέα, η Σκόνη του χρόνου, το Λιβάδι που δακρύζει, η Ρόζα, το Μετέωρο βήμα του πελαργού, η Περιπλάνηση. Φυσικά, έχει ντύσει μελωδικά αμέτρητα θεατρικά έργα που άφησαν εποχή (Συμφορά από το πολύ μυαλό, Ο γυάλινος κόσμος, Ο Γλάρος) και έχει κάνει σπάνιες ηχογραφήσεις, όπως εκείνη με τη Μαρία Φαραντούρη για τη «Μεγάλη Αγρύπνια», για την οποία ο Γιάννης Τσαρούχης φιλοτέχνησε το εξώφυλλο, ζωγραφίζοντας έναν άγρυπνο έφηβο. Η συνεργασία με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο υπήρξε σταθμός, η αφορμή για ένα μοναδικό ταξίδι αυτογνωσίας. Μεταξύ τους αναπτύχθηκε μια πνευματική συγγένεια, αφού τους ένωνε

μια κοινή αισθητική κατεύθυνση. Στο σημείο αυτό αναφέρει: «Η πρώτη μου συνεργασία με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο ήταν το Ταξίδι στα Κύθηρα, ένα ταξίδι στο ανέφικτο. Οι ταινίες του ήταν πάντα μια ωδή στην ανθρώπινη ύπαρξη, ένας ποιητικός στοχασμός», υπογραμμίζει και προσθέτει: «Επίσης, με τον Μάνφρεντ Άιχερ μας ενώνει η οπτική μας απέναντι στον άνθρωπο. Τον θυμάμαι να μου λέει κάποτε για το Ταξίδι στα Κύθηρα ότι τον είχε συγκινήσει το σημείο που ακούγεται ένα σόλο βιολί. Ήταν το σόλο που έγραψα για τη σκηνή όπου ο Κατράκης ανεβαίνει στη σχεδία και χάνεται στο πέλαγος. Τον είχε συγκινήσει ο τρόπος που το έπαιξε ο μουσικός, ο οποίος ήταν πολύ απλός, χωρίς βιμπράτο και έβγαζε μια εσωτερικότητα». Η Ελένη Καραΐνδρου έχει δοκιμαστεί σε πολλά είδη μουσικής. Μυστηριακοί, υπόκωφοι ήχοι, ευάλωτα μελωδικά θέματα και συνθέσεις που φλέγονται από νοσταλγία. Τη στιγμή που χαζεύω το πιάνο με τις παρτιτούρες, στο οποίο κάθεται κάθε μέρα, μου λέει: «Μου αρέσει, όταν δημιουργώ, να γίνομαι κοινωνός συναισθημάτων. Η φύση της μουσικής μου ακολουθεί το μοτίβο της βιωμένης ευτυχίας. Θέλω ο ακροατής να αισθανθεί και να επιστρέψει πάλι σε κάτι, ό,τι κι αν είναι αυτό, το οποίο ευτύχησε να ζήσει στον μέγιστο βαθμό του. Κι ύστερα να βυθιστεί στις αναμνήσεις και να σκεφτεί γιατί το έχασε για πάντα. Διότι η μουσική σε κάνει να δακρύζεις και ταυτόχρονα να λυτρώνεσαι. Μόνο έτσι ανατέμνεις τον κόσμο με ελπίδα».

Την τρομάζει το τέλος και η φθορά του χρόνου; «Όχι, δεν με απασχολούν τα γηρατειά, οι ρυτίδες ή ο θάνατος. Φθαρτά και πεπερασμένα όντα είμαστε. Αυτό που με φοβίζει, όμως, είναι η ανημποριά», δηλώνει με ένα ελαφρύ χαμόγελο. Η ώρα περνά, το αττικό φως χάνεται στον ορίζοντα και απολαμβάνουμε από το μπαλκόνι της τη νυχτερινή όψη της Αθήνας. Λίγο πριν την αποχαιρετήσω, συνειδητοποιώ ότι η γυναίκα που έχω μπροστά μου και κάποτε κολλούσε στο δωμάτιό της φράσεις του Μπετόβεν έχει δώσει συναυλίες στα μεγαλύτερα θέατρα του κόσμου, έχει συνεργαστεί με τις μεγαλύτερες συμφωνικές ορχήστρες και έχει γνωρίσει στον υπερθετικό βαθμό τη φήμη και τη δόξα. « Έχω ζήσει τα πάντα. Συγκινήσεις, εμπόδια, δυσκολίες, φιλοφρονήσεις, απώλειες, λάθη, επιτυχίες. Πλέον έχω μια υπέροχη οικογένεια, τον σύζυγό μου, τον γιο μου αλλά και τα δύο μου εγγόνια. Αισθάνομαι μια απέραντη πληρότητα. Και εξακολουθώ να νιώθω ελεύθερη». Φεύγοντας, περπατώ στα σοκάκια της όμορφης γειτονιάς της και σκέφτομαι ακόμα κάποιες σκόρπιες φράσεις της. «Η νοσταλγία είναι το ισχυρότερο συναίσθημα, γιατί αυτό κρατά ζωντανή την ανθρώπινη μνήμη», ενώ «μελαγχολία δεν σημαίνει κατάθλιψη παρά νοσταλγία για κάτι όμορφο και στοχασμός». Αναμφίβολα, η μουσική της Ελένης Καραΐνδρου συνεχίζει να φωτίζει αδιάκοπα αθέατες πλευρές της ζωής και να αποτελεί ένα ταξίδι στην αιωνιότητα, διαλύοντας με τις μελωδίες της τη σκόνη του χρόνου.

75

Η ΕΛΈΝΗ ΚΑΡΑΪΝΔΡΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ LIFO ΣΤΟ ΣΠΊΤΙ ΤΗΣ ΣΤΟ ΜΕΤΣ.

76 23.12.2021

LIFO 711

77

78 23.12.2021 ΖΉΡΕΙΑ, ΙΟΎΛΙΟΣ 2021. «ΙΧΝΕΥΤΑΊ» ΤΟΥ ΣΟΦΟΚΛΉ ΣΕ ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ ΜΙΧΑΉΛ ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΎ. ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΊΝΟΣ ΑΡΒΑΝΙΤΆΚΗΣ

H ΘΈΣΗ ΤΟΥ ΑΝΆΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΠΛΈΟΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΎΣ ΣΚΗΝΟΘΈΤΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΗΓΟΎΜΕΝΗΣ 30ΕΤΊΑΣ ΕΊΝΑΙ ΔΙΑΚΡΙΤΉ. Ο ΜΙΧΑΉΛ ΜΑΡΜΆΡΙΝΟΣ ΑΠΌ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΊΑ ΤΟΥ ’90 ΈΧΕΙ ΧΑΡΆΞΕΙ ΤΟΝ ΔΙΚΌ ΤΟΥ ΔΡΌΜΟ. ΈΧΕΙ ΠΕΤΎΧΕΙ ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΕΊ ΣΤΑΘΕΡΆ ΠΕΡΙΈΡΓΕΙΑ, ΝΑ ΕΚΠΛΉΣΣΕΙ, ΝΑ Σ’ ΕΝΔΙΑΦΈΡΟΥΝ ΑΚΌΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΣΤΆΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΟΥ ΔΕΝ ΣΟΥ ΑΡΈΣΟΥΝ. ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΊΟ ΜΕΓΆΛΟ ΣΤΟΊΧΗΜΑ ΑΦΟΡΆ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΖΕΚΤ «ΕΛΕΥΣΊΝΑ-ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉ ΠΡΩΤΕΎΟΥΣΑ ΤΗΣ ΕΥΡΏΠΗΣ 2023».

Παρακολουθώ τη δουλειά του Μιχαήλ Μαρμαρινού από το 1994, όταν παρουσίασε το Camera degli Sposi του Γιώργου Βέλτσου στο υπόγειο του Ιλίσια-Στούντιο – με τις χοντρές τσιμεντένιες κολόνες και τις μυστήριες γωνίες. Αμέσως αισθάνθηκα ότι κάτι διαφορετικό συμβαίνει εδώ, κάτι που δεν έχει σχέση με τις παραστάσεις που συνήθως έβλεπα, μία άλλη πρόταση για το τι μπορεί να παρασταθεί (δυνάμει κάθε λογής κείμενο) – και πώς μπορεί να αποδοθεί στη σκηνή από τους ηθοποιούς. Θυμάμαι τη Φάρσα Καλντεγουέι του Μπότο Στράους, το Αλτουσέρ Ροκ και βέβαια τον αξέχαστο Ρομαντισμό, μια σύνθεση ετερόκλητου κειμενικού υλικού και μια ερμηνευτική κατάθεση σκηνοθέτη και ηθοποιών που έδινε άλλη διάσταση στα διαβάσματά του. O Mαρμαρινός εμπνεόταν από τις θεωρίες της ψυχανάλυσης, του στρουκτουραλισμού, της αποδόμησης, ταίριαζε τα αποσπάσματα, διαχειριζόταν ελεύθερα τα έργα του κλασικού ρεπερτορίου (με τρόπο που μαρτυρούσε την απόλυτη πίστη του στη διαρκή «επικαιρότητά» τους), πρόσθετε λόγο σημερινό, εξομολογητικό, ερωτηματικό και σφήνες καθαρού συναισθήματος που ακύρωναν τον ναρκισσισμό της διανοητικής υπεροχής – τέτοια ήταν στον Ρομαντισμό η αναφορά στο ακρώνυμο ΡΡΔΡ, γράμματα που κεντιούνται στο μοναχικό σχήμα και σημαίνουν «Ρητορικοτέρα Ρημάτων, Δακρύων Ροή». Tότε που οι λέξεις τελειώνουν, τα δάκρυα κυλούν, αυτός ο διαρκής αγώνας με το ανείπωτο, και το ανέφικτο, ο ηθοποιός κι ο θεατής, μαζί και χώρια. Ο ίδιος λέει: «Καταλαβαίνω ότι ανέκαθεν με ενδιέφερε το ίδιο πράγμα, ακόμα και όταν δεν είχα όρους για να το περιγράψω… Θα τολμούσα να το συνοψίσω σε μια φράση: δεν με ενδιαφέρει το θέατρο ακριβώς, καθαυτό, με συναρπάζει η θεατρικότητα των πραγμάτων. Μέσα από αυτόν τον όρο, αυτήν τη διατύπωση, αποκαλύπτεται η δραματική δυνατότητα που ενέχει μια καθημερινή στιγμή, το Πραγματικό. Ένα ταπεινό γεγονός –που θα μπορούσε να είναι θέατρο, μια performance art, ένα εικαστικό συμβάν, μια σεκάνς κλεμμένη από ντοκιμαντέρ– μπροστά στα μάτια μας. Η θεατρικότητα είναι η καθημερινότητα. Όπως επιμένει να λέει κάποιος, «δεν υπάρχει στιγμή στην καθημερινότητα που να μην είναι θέατρο, μόλις υπάρξει το κατάλληλο βλέμμα». Το 1998 η Ομάδα Διπλούς Έρως, που είχε δημιουργήσει με την Αμαλία Μουτούση, έδωσε τη θέση της στο Theseum Ensemble με έδρα πλέον το θέατρο Θησείον. Εκεί θα αναδειχθεί «εισηγητής» του devised theater στη χώρα μας, του θέατρου της επινόησης, εξαιρετικό δείγμα του οποίου υπήρξε ο Εθνικός Ύμνος (2002). Εδώ η προσωπική μαρτυρία, η μικρή ιστορία του καθενός, εντάσσεται στο σκηνικό κείμενο σε μια προσπάθεια ουσιαστικής συνάντησης με τους θεατές, με των οποίων τη συμμετοχή ολοκληρώνεται η παράσταση – η παράσταση ως βιωματική σχέση περφόρμερ και θεατών τη στιγμή που συμβαίνει. «Επιστρέφω στο θέατρο ανοίγοντας μια ρωγμή που επιτρέπει στο πραγματικό (ως τυχαίο, ως φαινομενικά ασήμαντο) να εισβάλει με τέτοιον τρόπο που να ναρκοθετεί τη σύμβαση ή την αντίληψη, δημιουργώντας

LIFO 711

ΦΩΤΟ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ χώρο για ένα ζητούμενο, μια νέα αθωότητα» λέει. Ο Μαρμαρινός μίλησε πρώτος για τη σκηνοθεσία ως δραματουργία, «τη δυνατότητα δηλαδή μιας πρωτότυπης γραφής που γεννιέται κατευθείαν μέσα από αυτό το “μηχάνημα” που λέγεται θέατρο και τη διαδικασία του. Που σου επιτρέπει, σχεδόν σαν δραματουργός, να μιλήσεις με όρους δράματος για ό,τι σε απασχολεί ή σε πονάει και θάλλει μέσα σου. Κάτι που με ενδιαφέρει πολύ, ξεκάθαρα πολύ, είναι που μπορεί αυτό το “μηχάνημα” να αφήνει πίσω του κείμενο – που να επιμένει, και να παραμένει ζωντανό στις απαιτήσεις του ποιητικού. Να μπορεί, πολύ απλά, να αφήνει πίσω του λογοτεχνία». Μετά την επιτυχία του Εθνικού Ύμνου (20022006) πολλά άλλαξαν. «Όταν σου συμβεί μια επιτυχία, τα επόμενα βήματά σου είναι δύσκολο να είναι αθώα, να είναι ξανά κάπως αγνά ή σε λευκό φόντο», είχε πει κάποια χρόνια πριν. Προφανώς είναι δύσκολο να διαχειριστείς τις προσδοκίες ενός κοινού που ξαφνικά σε «αναγνωρίζει», όταν δεν γνωρίζει τίποτα από όσα έκανες στο παρελθόν. Επιπλέον οι συνεργασίες με θέατρα και οργανισμούς του εξωτερικού μετατόπισαν τις προτεραιότητές του. Από το 2010 ο Μιχαήλ Μαρμαρινός σταμάτησε να σκηνοθετεί στο Θησείον – μέχρι πέρσι που επανήλθε με την παράσταση Κομμώτριες/Μεταπολίτευση. Μεσολάβησε η δεκαετία παραστάσεων στο Φεστιβάλ Αθηνών, στη Στέγη, στο Εθνικό Θέατρο, στην Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής, στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά κ.ά. Μιχαήλ Μαρμαρινός: «Η εμπειρία του flâneur συνεχίζεται, δεν σταματά. (Εκκρεμεί άμεσα μια πρεμιέρα στο Βερολίνο και το Μόναχο). Το Θησείον συνιστά πάντα μια επιστροφή, έναν αδιατύπωτο νόστο, ένα θέατρο για τις τέχνες, έναν χώρο επώασης των ιδεών, έναν χώρο μυστικό, κλειστό, σε αντιδιαστολή με μεγάλα θέατρα στα οποία έχει τύχει να δουλέψω. Για μένα συνιστά μια μονάδα μέτρησης της αισθητικής. Το Θησείον γεννήθηκε και συνεχίζει να είναι ο εργαστηριακός χώρος των ιδεών, των αναγκών μιας ιδιότυπης γλώσσας. Εκεί συνειδητοποιείς πιο καθαρά τι σε ενδιαφέρει, παρέχει αυτή την αισθητική θαλπωρή που σου επιτρέπει να πειραματίζεσαι, να δοκιμάζεις και να συνειδητοποιείς. Σ’ αυτό και μ’ αυτό να μπορείς να βγεις στις μεγάλες κλίμακες με την ασφάλεια μιας διαπιστευμένης αλήθειας». Σε δύο από τις πιο ενδιαφέρουσες παραστάσεις του αυτής της περιόδου, στο Πεθαίνω σαν χώρα (Φεστιβάλ Αθηνών, 2007) και στο Insenso (Φεστιβάλ Αθηνών, 2012) του Δημήτρη Δημητριάδη, πραγματεύτηκε με αξιοπρόσεκτο αποτέλεσμα δύο κρίσιμες έννοιες που τον/μας απασχολούν σταθερά: τον Χορό ως συλλογικό σώμα και τον χώρο ως ταυτοτικό στοιχείο της παραστατικής πράξης. Αλλά και στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου οι παραστάσεις του της τελευταίας δεκαετίας αποτελούν προτάσεις ερμηνείας: Ηρακλής Μαινόμενος (Φεστιβάλ Επιδαύρου, 2011), Νοh-Nέκυια (Φεστιβάλ Επιδαύρου, 2015) σε συνεργασία με το ιαπωνικό Θέατρο Νο, Λυσιστράτη (2016) και, βέβαια, οι φετινοί

Ιχνευτές – για μένα η καλύτερη παράσταση της σεζόν 2020-21. «Το σύγχρονο θέατρο, ο σύγχρονος χορός, η σύγχρονη τέχνη γενικότερα, με βοήθησε να αντιληφθώ κάτι ιδιαίτερα κομβικό και αποκαλυπτικό για το αρχαίο δράμα, την έννοια του Χορού – για μένα είναι μια σύγχρονη δομή παραγωγής έργων και νοήματος. Από τον Χορό –κάτι που εμφαίνεται θεαματικά μόνο στην ελληνική γλώσσα– εκπορεύονται και η χορωδία και ο χορός (dance) ως πράξη, ως αυτόνομη τέχνη. Ως εκ τούτου, είναι φυσικό να ελκύομαι από εκείνα τα έργα αρχαίου δράματος που είναι, φανερά και δεδηλωμένα, χορικά έργα. Ένα τέτοιο είναι οι Ιχνευτές», εξηγεί. «Το αρχαίο δράμα είναι επίσης η μήτρα της αφηγηματικότητας. Κουβαλάει άλλωστε μέσα του μιαν εννοιολογία, τον Άγγελο, αυτόν που έρχεται και αφηγείται ένα γεγονός, ένα συμβάν. Ουσιαστικά, ο αγγελιαφόρος είναι ο ορισμός του σύγχρονου ηθοποιού. Θέτει όμως και αλλά ζητήματα το αρχαίο δράμα, σε σχέση με το ανοιχτό τοπίο, τον τόπο, την πόλη, την Πολιτεία, το πολιτειακό, τη θρησκεία και τη φιλοσοφία. Δεν υπάρχει κάτι που να εκφεύγει του αρχαίου δράματος. Μου φαίνεται ανεξάντλητο και με ταράζει με σκηνικούς συνειρμούς. Παραμένει πρόκληση ο τρόπος του να προσεγγίζει κάτι που μοιάζει εσώκλειστο, μεταφυσικό και ερμητικό, που μπορεί να ανοίγει με μια νυστεριά την αντίληψη του θεατή, να βυθίζεται μέσα του ταράζοντάς τον συγκινησιακά και γνωσιολογικά. Όταν μιλώ βέβαια για το αρχαίο δράμα, δεν μιλώ μόνο για τα δραματικά κείμενα που σώζονται αλλά και για πολλά άλλα κείμενα της αρχαίας γραμματείας, λ.χ. τα έπη. Κάπως έτσι είχε γίνει παλαιότερα με την παράσταση της Νέκυιας, με το Θέατρο No». Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός έχει πετύχει να προκαλεί σταθερά περιέργεια, να εκπλήσσει, να μην ξέρεις κάθε φορά τι να περιμένεις. Τον ξεχωρίζω και για κάτι ακόμα: ακόμα και όταν, για «χ» λόγους, δεν μου αρέσει μια παράστασή του, πάντα μ’ ενδιαφέρει. Η διαλεκτική δυναμική είναι σταθερά ενεργή. Για το δύσκολο στοίχημα που ελπίζουμε να κερδίσει, την Ελευσίνα-Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2023, για την ώρα μετράει τα λόγια του: «Ο πολιτισμός μπορεί να βοηθήσει, να παρέμβει, να συμβάλει στη μετάταξη μιας πόλης προς το επόμενο βήμα της, προς μία βιώσιμη ανάπτυξή της υλικής και της άυλης οικονομίας της με τη βοήθεια της τέχνης, της έρευνας και του πολιτισμού. Το όλο σκεπτικό και η συνολική απόπειρα θα τολμούσα να πω ότι χαρακτηρίζεται από τον όρο “κοινωνική γλυπτική”. Είναι ο τρόπος που μια προσπάθεια γίνεται ύλη απτή ή ύλη με τη μορφή της εμπειρίας. Και τα δυο ισχύουν. Είναι ζητούμενο επίσης τι μπορεί να αφήσει αυτή η προσπάθεια για την πόλη ως παρακαταθήκη, σε επίπεδο δομών και υποδομών, πολιτιστικών και μη, που θα την προσδιορίζουν ως μια μοναδικότητα. Που θα πρέπει μόνον αν πας σε αυτήν τη μυθική πόλη να μπορείς να συναντήσεις. Αυτό είναι η Ελευσίνα».

Έως τις 15/1/22 θα παίζεται στο Θησείον- Ένα θέατρο για τις Τέχνες η παράσταση «Κομμώτριες – Μεταπολίτευση».

ΑΠΌ TH ΜΑΤΊΝΑ ΚΑΛΤΆΚΗ

79

ΝΟΈΜΒΡΙΟΣ 2021. Ο ΜΙΧΑΉΛ ΜΑΡΜΑΡΙΝΌΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ LIFO ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΊΝΑ.

80 23.12.2021

LIFO 711

81

82 23.12.2021 ΛΟΥΚΊΑ ΑΛΑΒΆΝΟΥ, ON THE WAY TO COLONUS, 2021. FILM STILL

Η ΚΑΛΛΙΤΈΧΝΙΣ ΠΟΥ ΤΟΝ ΕΡΧΌΜΕΝΟ ΑΠΡΊΛΙΟ ΘΑ ΕΚΠΡΟΣΩΠΉΣΕΙ ΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ ΣΤΗΝ 59Η ΜΠΙΕΝΆΛΕ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΊΑΣ ΝΙΏΘΕΙ ΌΤΙ ΒΡΊΣΚΕΤΑΙ ΑΠΟΛΎΤΩΣ ΣΤΟ ΣΤΟΙΧΕΊΟ ΤΗΣ ΌΤΑΝ ΑΣΧΟΛΕΊΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΊΑ ΕΙΚΟΝΙΚΉΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΜΕ ΜΊΑ ΤΑΙΝΊΑ ΑΥΤΟΎ ΤΟΥ ΕΊΔΟΥΣ, ΠΟΥ ΒΑΣΊΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΤΡΑΓΩΔΊΑ ΤΟΥ ΣΟΦΟΚΛΉ «ΟΙΔΊΠΟΥΣ ΕΠΊ ΚΟΛΩΝΏ» ΚΑΙ ΕΊΝΑΙ ΓΥΡΙΣΜΈΝΗ ΜΕ ΕΡΑΣΙΤΈΧΝΕΣ ΡΟΜΆ ΗΘΟΠΟΙΟΎΣ, ΘΑ ΣΥΜΜΕΤΑΣΧΕΙ ΣΤΗ ΜΗΤΈΡΑ ΌΛΩΝ ΤΩΝ ΜΠΙΕΝΆΛΕ.

Η Λουκία Αλαβάνου είναι μια καλλιτέχνις για την οποία οι πολλές συστάσεις είναι μάλλον περιττές. Η παρουσία της στην αθηναϊκή εικαστική ζωή ξεκινάει νωρίς και ενόσω εκείνη ζούσε ακόμη στο Λονδίνο, μετά την ολοκλήρωση των εκεί σπουδών της. Όμως η κρίσιμη χρονιά –εκείνη κατά την οποία συγκράτησαν όλοι πια το όνομά της– ήταν το 2007, όταν της απονεμήθηκε το πέμπτο κατά σειρά βραβείο ΔΕΣΤΕ, για τη «βιντεοεγκατάστασή» της, όπως χαρακτηριζόταν τότε, με τίτλο «Chop chop». Και αυτό συνέβη όχι επειδή διακρίθηκε μεταξύ ικανότατων συναδέλφων της, αλλά λόγω του ότι όλοι όσοι είδαν τη δουλειά της παραδέχθηκαν ότι γνωρίζει πράγματι τι εστί βιντεο-τέχνη, σε μια εποχή κατά την οποία, μεταξύ Ελλήνων καλλιτεχνών, η γενική ανησυχία και η όρεξη για το εν λόγω μέσο βρισκόταν μεν σε ένα εντυπωσιακό απόγειο, αλλά χωρίς να οδηγείται σε αναλόγως σπουδαία αποτελέσματα. Για τη Λουκία Αλαβάνου η τέχνη του βίντεο ήταν ο λόγος για τον οποίο τελειώνοντας το λύκειο έφυγε στην Αγγλία για σπουδές, καθώς οι εδώ σχολές καλών τεχνών οργάνωναν το εκπαιδευτικό τους πρόγραμμα γύρω από το σχέδιο, τη ζωγραφική και τη γλυπτική. Ήδη από την πρώτη φορά που βρέθηκε στο εργαστήριο μοντάζ του πανεπιστημίου της αναγνώρισε ότι είχε ένα είδος ευχέρειας σ’ αυτό, που δεν το αντιμετώπιζε ως τεχνικό μέρος της παραγωγής ενός βίντεο, αλλά ως δημιουργικό πεδίο τεράστιων δυνατοτήτων. Το Chop chop, για το οποίο βραβεύτηκε και που σήμερα θα το περιγράφαμε ως animation, είχε δημιουργηθεί με αποσπάσματα που είχε συλλέξει από διάφορες ταινίες και τα είχε συγκολλήσει. Έφερνε λοιπόν στην Αθήνα ένα επίπεδο ελέγχου και τελειοποίησης του αποτελέσματος, όταν εδώ βλέπαμε σπάνια κάτι τόσο «τιθασευμένο». Προφανώς αυτή η ποιότητα χαρακτηρίζει όλη τη δουλειά της, όπου τίποτα δεν δείχνει να συμβαίνει τυχαία. Όλα μοιάζουν να υπακούν σε ένα προμελετημένο πλάνο, το οποίο οδηγεί σε ένα αρραγές όλον. Με άλλα λόγια, είναι σε κάθε περίπτωση πασιφανές ότι η ίδια είναι τελειομανής, τόσο στη φάση του σχεδιασμού όσο και σε εκείνη της εκτέλεσης ενός πρότζεκτ. Ως εκ τούτου, δεν είναι υπερπαραγωγική. Και, όπως ομολογεί: «Πάντα προτιμώ να κάνω λιγότερα έργα, προκειμένου να είμαι σίγουρη ότι με έχει αγγίξει βαθιά το θέμα προτού το εκθέσω». Το βραβείο ΔΕΣΤΕ υπήρξε σπουδαία ώθηση για να γίνει «ορατή», όπως θα λέγαμε σήμερα. Και μεταξύ εκείνων που την εντόπισαν ήταν

LIFO 711

ο Ντάριαν Λίντερ, o πολύ γνωστός Βρετανός ψυχαναλυτής του φροϋδικού και λακανικού πεδίου, καθώς επίσης και συγγραφέας βιβλίων τέτοιου περιεχομένου. Ο Λίντερ γράφει επίσης για τις εικαστικές τέχνες με εξαιρετική αναλυτική οξυδέρκεια και διεισδυτικότητα στα θέματα που προσεγγίζει. Ασχολήθηκε με το έργο της Αλαβάνου, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων ότι, παρά τις απίστευτης ζωντάνιας εικόνες και τα χαρούμενα χρώματα που αντικρίζει, ο θεατής βιώνει κάποια στιγμή μια ξαφνική «ανησυχητική ανατροπή» των συναισθημάτων που γεννιούνται μέσα του. Ο Λίντερ ερμηνεύει το φαινόμενο ως επενέργεια που προκαλούν τα λανθάνοντα υπόρρητα στις κινηματογραφικές σεκάνς που χρησιμοποιεί η καλλιτέχνις (και κυρίως εκείνες που προέρχονταν από παιδικές ταινίες). Κατά τα άλλα, οι απόψεις του Ντάριαν Λίντερ συμφωνούσαν με τη γενικότερη αίσθηση ότι η Λουκία Αλαβάνου προσέγγιζε με απαλότητα, λεπτότητα και ειλικρίνεια τα ιδιόρρυθμα και παράξενα στοιχεία του εκάστοτε πρότζεκτ της, ότι το έργο της περιείχε χιούμορ ικανό να γίνει δηκτικό, σαρκαστικό και διαβρωτικό και, τέλος, ότι οι κινηματογραφικές αναφορές της ήταν το προϊόν μιας πολύ ευφάνταστης συγκομιδής και μιας ανάλογα ευφυούς διαχείρισης ώστε να υφαίνονται παράλληλες, ίσως και αντιφατικές αφηγήσεις, με σουρεαλιστικά στοιχεία και ονειρώδη ροή. Με όλον αυτό τον ενθουσιασμό για το έργο της, η Λουκία Αλαβάνου βρέθηκε να εκπροσωπείται από αίθουσες τέχνης στο Βερολίνο και στη Ζυρίχη, παρότι η φύση της δουλειάς της δεν είναι η πιο «εύκολη» για τις εμπορικές γκαλερί. Επιπλέον, ξένα μουσεία αποκτούν έργα της πιο συχνά απ’ όσο οι ελληνικοί θεσμικοί φορείς για τη σύγχρονη τέχνη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη δουλειά της δείχνουν επίσης οι συλλέκτες ( Έλληνες και ξένοι – π.χ. συλλογή Δάκη Ιωάννου, Χάρη Δαυίδ, Κέντρου για την Τέχνη και τα Μedia της Καρλσρούης ΖΚΜ, Ιδρύματος Ωνάση, Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος κ.ά.). Η ίδια επί σειρά ετών αναζητά προγράμματα residency (βλ. καλλιτεχνική διαμονή) εκτός Ελλάδος που συνεισφέρουν επίσης στην αναγνώριση του έργου της μέσω συμμετοχών της σε σημαντικές διεθνείς ομαδικές εκθέσεις. Μια πολύ κολακευτική στιγμή που εκείνη ξεχωρίζει ήταν όταν ο Βιμ Βέντερς της έπλεξε το εγκώμιο για ένα έργο της που παρουσίαζε σε έκθεση στο Βερολίνο και για το οποίο είχε χρησιμοποιήσει υλικό από ταινίες του. Ο Βέντερς είχε τόσο πολύ ενθουσιαστεί που μετέφερε αυτό το συναίσθημά του σε φίλους

ΦΩΤΟ: FREDDIE F.

του συλλέκτες, οι οποίοι κατέληξαν τελικά να αγοράσουν το έργο. Γενικότερα, και καθώς περνούσαν τα χρόνια, επιβεβαιωνόταν όλο και περισσότερο ότι η δουλειά της είναι πάντα άψογη, ότι εστιάζει πάντα στις λεπτομέρειες, ότι δεν διστάζει να φέρει κοντά υλικά που εκ πρώτης όψεως δείχνουν «αντιφατικά», αλλά τελικά συνεργούν αρμονικά γοητεύοντας τον θεατή, που, πολύ συχνά, όταν βλέπει ταινίες της νιώθει ότι αποδρά από τον νόμο της βαρύτητας με τον τρόπο που θα συνέβαινε αν βρισκόταν βυθισμένος σε ένα υγρό ή σε μια ονειρώδη κατάσταση. Πρόκειται για μια αίσθηση πολύ ταιριαστή στα περιβάλλοντα εικονικής πραγματικότητας με τα οποία ασχολείται όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια, και από το 2018 έχει ιδρύσει την πρώτη εταιρεία παραγωγής τέτοιων ταινιών στην Ελλάδα, με την επωνυμία Virtual Raw Synergy / VRS. Το Ίδρυμα Ωνάση, του οποίου η Αλαβάνου υπήρξε υπότροφος κατά τον τελευταίο χρόνο σπουδών της στο Royal College of Art στο Λονδίνο, είναι σταθερός συμπαραστάτης της στην παραγωγή των ταινιών της και, φυσικά, στην παραγωγή της νέας δημιουργίας της Στον δρόμο για τον Κολωνό, που θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα στην Μπιενάλε της Βενετίας (και για την οποία συνεισφέρει όπως είναι αυτονόητο και το ΥΠΠΟΑ). Πρόκειται για μια αφηγηματική ταινία εικονικής πραγματικότητας την οποία η Λουκία Αλαβάνου περιγράφει με τον όρο «docufictional», επειδή συνενώνει τα είδη της μυθοπλασίας και του ντοκιμαντέρ. Για να την υλοποιήσει, η ίδια πέρασε πολύ καιρό στον καταυλισμό Νέα Ζωή των Τσιγγάνων στον Ασπρόπυργο, καταγράφοντας το αντικείμενό της, όπως θα γινόταν σε μια ταινία τεκμηρίωσης. Φέτος, με αφορμή τη συμμετοχή της στην Μπιενάλε της Βενετίας, η Λουκία Αλαβάνου προσκλήθηκε από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης κι έτσι το κοινό του σινεμά πια είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει έξι δικά της φιλμ μικρής διάρκειας καθώς και ένα «ορεκτικό» δείγμα από τον Δρόμο για τον Κολωνό.

Η Λουκία Αλαβάνου θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα στην 59η Μπιενάλε της Βενετίας τον Απρίλιο.

ΑΠΌ TON ΓΙΆΝΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΊΔΗ

83

Η ΛΟΥΚΊΑ ΑΛΑΒΆΝΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΖΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ LIFO ΣΤΟ ΣΤΟΎΝΤΙΌ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΨΈΛΗ.

84 23.12.2021

LIFO 711

85

ΑΠΌ ΤΗ ΦΕΤΙΝΉ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΠΛΟΎΣΙΑ ΕΚΔΟΤΙΚΉ ΧΡΟΝΙΆ ΞΕΧΏΡΙΣΑΝ ΤΑ ΔΟΚΊΜΙΑ, Η ΚΥΡΙΑΡΧΊΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΏΝ ΣΤΟ ΜΥΘΙΣΤΌΡΗΜΑ ΑΛΛΆ ΚΑΙ ΟΙ ΣΠΟΥΔΑΊΟΙ ΤΊΤΛΟΙ ΑΠΌ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΉ ΉΠΕΙΡΟ. ΑΠΌ ΤΗΝ

ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ

86 23.12.2021

LIFO 711

87

ΌΣΙΑΝ ΒΟΥΌΝΓΚ

Π

αρότι η χρονιά κλείνει με αρνητικούς απολογισμούς σε όλα τα πεδία, στο εκδοτικό τοπίο δείχνει να είναι άκρως θετική, αφού έφερε εξαιρετικούς τίτλους, καλές μεταφράσεις και σπουδαία βιβλία, όπως το πολυαναμενόμενο Τούνελ του Αμερικανού Γουίλιαμ Γκας (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, Καστανιώτης), το οποίο ο συγγραφέας δούλευε για τριάντα χρόνια, ένα «εξωφρενικό αριστούργημα», όπως το αποκάλεσαν, που προκάλεσε σοκ σε αναγνώστες και κριτικούς. Από την Αμερική, όμως, έρχονται κι άλλοι, κλασικοί και πρωτότυποι τίτλοι. Για παράδειγμα, ο Γουίλιαμ Φώκνερ, με το κορυφαίο μυθιστόρημά του Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ! κατακτά πανηγυρικά την πρώτη θέση, όσον αφορά τα βιβλία της χρονιάς, καθώς η μετάφραση της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Gutenberg έχει γράψει πλέον ιστορία, και με τη νουβέλα του Κόκκινα Φύλλα, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κίχλη σε μετάφραση Γιάννη Παλαβού. Αυτήν τη χρονιά είχαμε επίσης δύο από τα σημαντικότερα βιβλία του Χέρμαν Μέλβιλ, το άκρως συμβολικό Μπίλλυ Μπαντ - Ναύτης, σε εξαιρετική μετάφραση των Παναγιώτη Κεχαγιά και Κώστα Σπαθαράκη από τους Αντίποδες, και τον σκωπτικό Μεγάλο Απατεώνα (μτφρ. Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος, Πατάκη). Πιο Αμερική, όμως, από το Americana δεν γίνεται, καθώς είναι το πρώτο μυθιστόρημα του σπουδαίου Ντον ΝτεΛίλο με το αλλόκοτο, διαβρωτικό χιούμορ και σημείο αναφοράς την άλλη όψη της Αμερικής που κρύβεται πίσω από τη γυαλιστερή βιτρίνα των διαφημιστών (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, επίμετρο: Λευτέρης Καλοσπύρος, Gutenberg). Στο άκουσμα και μόνο της λέξης «Αμερική» δεν μπορεί να μην έρχεται στον νου, πάντως, ο Ρέιμοντ Κάρβερ: το Μεταίχμιο εκδίδει σε έναν συγκεντρωτικό τόμο με τίτλο Τόσο πολύ νερό τόσο κοντά στο σπίτι τις τρεις συλλογές του κορυφαίου Αμερικανού διηγημα-

τογράφου: Αρχάριοι, Λοιπόν, θα πάψεις, σε παρακαλώ; και Καθεδρικός Ναός (μτφρ.-εισαγωγή: Γιάννης Τζώρτζης). Στα χνάρια του Κάρβερ δείχνει να βαδίζει η εξαιρετική και άγνωστη, μέχρι να μεταφραστεί από τις εκδόσεις Στερέωμα, Λουσία Μπερλίν με τις ιστορίες της για τη μοναξιά των ανθρώπων και την άγρια ομορφιά που καταυγάζει το φωτεινό σκοτάδι και περιλαμβάνονται στη συλλογή Βράδυ στον παράδεισο, ακόμα λίγες ιστορίες (μτφρ. Κατερίνα Σχινά). Από την επίσης σπουδαία Κάρσον Μακάλερς κυκλοφορεί το Η καρδιά κυνηγάει μονάχη, μια απίστευτης ακρίβειας τοιχογραφία της καταπιεσμένης κοινωνίας των μαύρων ηρώων του αμερικανικού Νότου, σε νέα μετάφραση από τον Μιχάλη Μακρόπουλο (Διόπτρα). Ωστόσο ένα από τα καλύτερα αμερικανικά μυθιστορήματα της χρονιάς είναι γραμμένο από έναν σύγχρονο, νεαρό γκέι, παιδί μεταναστών, μεγαλωμένο στην άγρια μικροαστική Αμερική των διακρίσεων, τον σπουδαίο συγγραφέα και ποιητή Όσιαν Βουόνγκ και έχει τίτλο Στη γη είμαστε πρόσκαιρα υπέροχοι (μτφρ. Έφη Φρυδά, Gutenberg). Να μην ξεχνάμε, επίσης, τον εσωστρεφή μαύρο γκέι πρωταγωνιστή του υποψήφιου για Μπούκερ βιβλίου Αληθινή Ζωή, του Μπράντον Τέιλορ (μτφρ. Αλέξης Καλοφωλιάς, Κάκτος). Κάθε κυκλοφορία νέου τίτλου από τον Τζον Μπάνβιλ είναι μια γιορτή κι αυτό σίγουρα ισχύει με το Χιόνι, το τελευταίο μυθιστόρημα του βραβευμένου με Μπούκερ, σπουδαίου Ιρλανδού (μτφρ. Τόνια Κοβαλένκο, Καστανιώτη). Λόγο για γιορτή, όμως, αποτελεί και η έκδοση νέου βιβλίου από τον υπαρξιακό Μισέλ Τουρνιέ, συγκεκριμένα οι Μετέωροι, που έχουν πάντα επίκεντρο τις ανθρώπινες σχέσεις (μτφρ. Λίζυ Τσιριμώκου, Στερέωμα). Αν ένας συγγραφέας είχε φέτος την τιμητική του, αυτός ήταν σίγουρα ο Γιόζεφ Ροτ, πάντα από τις εκδόσεις Άγρα. Ξεχωρίσαμε τον άκρως τσεχοφικό Σταθμάρχη Φαλλμεράυερ (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου), που μιλάει για τα όρια

έρωτα και φαντασίας, πραγματικότητας και ουσίας. Από τον ίδιο εκδοτικό κυκλοφορεί και ο σπουδαίος αυτοβιογραφικός Τρελός του βασιλιά του αγαπημένου μας Μαχί Μπινεμπίν, ο οποίος αποδεικνύει τι σημαίνει να ζεις ένα σαιξπηρικό σενάριο στην καρδιά του Μαρόκου (μτφρ. Έλγκα Καββαδία). Όσο για τα διηγήματα του πρόσφατα απελθόντος Μάριο Αντρέα Ριγκόνι, που περιλαμβάνονται στη συλλογή με τον τίτλο Η σκοτεινή όψη των πραγμάτων (μτφρ. Μαρία Φραγκούλη), δεν ξεχνιούνται εύκολα και σίγουρα αξίζουν δεσπόζουσα θέση στη φετινή λίστα, όπως και τα υπόλοιπα εξαίρετα βιβλία του νέου εκδοτικού οίκου Loggia. Νέα εκδοτική σειρά που έκλεψε φέτος τις εντυπώσεις είναι και ο Στιγμός, με μια σειρά από ξεχωριστούς τίτλους. Αναφέρουμε ενδεικτικά τον απολαυστικό Σενιόρ Βεντούρα του Πορτογάλου Μιγκέλ Τόργκα, σε ωραία μετάφραση της Μαρίας Παπαδήμα. Οι Γερμανοί συγγραφείς κερδίζουν διαρκώς έδαφος τα τελευταία χρόνια στο ευρωπαϊκό εκδοτικό στερέωμα και ένας από αυτούς είναι ο εξαίρετος Βόλφγκανγκ Χίλπινγκ, τον οποίο έχει εξυμνήσει ο Λάσλο Κρασναχορκάι για την ουσιαστική του ματιά και τον τρόπο που μεταγράφει τα βαθιά τραύματα της Ανατολικής Γερμανίας, όπου μεγάλωσε, σε μεγαλειώδη γλώσσα. Από τις εκδόσεις Ποταμός κυκλοφορεί ο Ύπνος των Δικαίων του, σε μετάφραση Αλεξάνδρας Παύλου. Εξαιρετικές και οι ιστορίες της Γερμανίδας Γιούντιτ Σαλάνσκυ που περιλαμβάνονται στον Κατάλογο Απολεσθέντων, που κυκλοφορεί από τους Αντίποδες στη σπουδαία μετάφραση του Γιάννη Καλιφατίδη. Από τους Γερμανούς δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε τον Μπέρνχαρντ Σλινγκ, του οποίου διαβάσαμε φέτος τα Χρώματα του αποχαιρετισμού, μια μεστή και ώριμη συλλογή διηγημάτων από τις εκδόσεις Κριτική (μτφρ. Απόστολος Στραγαλινός). Η λογοτεχνία του φανταστικού δεν πέρασε απαρατήρητη φέτος, ούτε και η αγαπημένη μας Ούρσουλα Λε Γκεν με τις

Ένα από τα καλύτερα αμερικανικά μυθιστορήματα της χρονιάς είναι γραμμένο από έναν σύγχρονο, νεαρό γκέι, παιδί μεταναστών, μεγαλωμένο στην άγρια μικροαστική Αμερική των διακρίσεων, τον σπουδαίο συγγραφέα και ποιητή Όσιαν Βουόνγκ και έχει τίτλο «Στη γη είμαστε πρόσκαιρα υπέροχοι».

88 23.12.2021

LIFO 711

89

ΓΙΟΎΝΤΙΤ ΣΑΛΆΝΣΚΥ

Δώδεκα κατευθύνσεις του ανέμου, μια συλλογή με δεκαεπτά διηγήματα από τα πρώτα χρόνια της συγγραφικής της διαδρομής (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, Αίολος). Μία από τις πρωτοπόρους του είδους ήταν και η Φράνσις Στίβενς που μόλις το 1919 έγραψε τις συντριπτικές Κεφαλές του Κέρβερου (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος, Κλειδάριθμος). Επίσης, απολαύσαμε τον νέο, υπέροχο Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες και το Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω, που αφορά το άγνωστο κοινωνικοπολιτικό σκηνικό της Κολομβίας, και όχι μόνο (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, Ίκαρος). Με τρομερή δύναμη, από την Αυστραλία αυτήν τη φορά, έρχεται ο γεννημένος στην Ταζμανία και βραβευμένος με Μπούκερ Ρίτσαρντ Φλάναγκαν, του οποίου το άκρως ποιητικό βιβλίο Η ζωντανή θάλασσα που ονειρευόταν ξύπνια (δεν είναι τυχαίο ότι μεταφράστηκε από έναν άξιο ποιητή, όπως ο Γιώργος Μπλάνας) κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Ο αγαπημένος μας Ντέιβιντ Μίτσελ δεν γράφει συχνά, γι’ αυτό, όταν εκδίδει ένα τόσο τρυφερό και συνάμα ρεαλιστικό μυθιστόρημα για το ροκ σκηνικό της ζωής μας και έναν διαφορετικό κόσμο γεμάτο μουσικές, είναι σίγουρα γεγονός: ο λόγος για το Utopia Avenue (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, Μεταίχμιο). Και ένα κλασικό βιβλίο από τις εκδόσεις Μίνωα, το Αρσέν Λουπέν, Τζέντλεμαν-λωποδύτης του Μορίς Λεμπλάν, που ενέπνευσε και την ομώνυμη σειρά του Νέτφλιξ. Το γεγονός της χρονιάς είναι αναμφίβολα η επιστροφή της Ζυράννας Ζατέλη με την Ορατή σαν αόρατη (Καστανιώτη) αλλά και της Μαρίας Μήτσορα με την Κυρία Τασία και τον Γουλιέλμο Καταβάθος (Πατάκη). Εξαίσιος ο Θοδωρής Γκό-

νης με το Μαύρο φόρεμα του κόρακα αλλά και ο Θωμάς Κοροβίνης με το Θεσσαλονίκη, Κωνσταντινούπολη, Ανατολή, αμφότερα από την Άγρα). Ο Αχιλλέας Κυριακίδης μας χάρισε το υπέροχο Έλγκαρ (Πατάκη) και η Ελένη Βαροπούλου την πιο πρωτότυπη αυτοβιογραφία που γράφτηκε τα τελευταία χρόνια, τις Σκηνές από το θέατρο της Ζωής μου (Νεφέλη). Αυτοβιογραφικό και το βιβλίο του δικού μας ανθρώπου των βιβλίων Νίκου Μπακουνάκη με τον άκρως εξομολογητικό τίτλο Όταν έπεσα στο μελανοδοχείο (Πόλις). Από τις ίδιες εκδόσεις κυκλοφορεί το εμπνευσμένο από την πραγματική ιστορία του βασιλιά των τσιγάρων Μουράτι νέο βιβλίο του Χρήστου Αστερίου Μικρές Αυτοκρατορίες. Πάντως, τα σημαντικά εκδοτικά νέα της χρονιάς έρχονται κυρίως από την Κύπρο, τόσο με το άκρως δυνατό, ευρηματικό και εξαίσιο Εννέα του Κυριάκου Μαργαρίτη ( Ίκαρος) όσο και με τα βιβλία δύο γυναικών, που έκαναν τη διαφορά: το σπουδαίο Βουνί της Λουίζας Παπαλοΐζου με φόντο τις αρχαιολογικές ανασκαφές στην Κύπρο και αναφορά στις εσωτερικές σταθερές και στις χωροχρονικές μετατοπίσεις (Ροδακιό) και το Τι είναι ένας κάμπος της Νάσιας Διονυσίου για την άγνωστη σε πολλούς ιστορία των camps, των βρετανικών στρατοπέδων της Αμμοχώστου (Πόλις). Το πιο απρόσμενα σπουδαίο βιβλίο της χρονιάς, πάντως, ήρθε από τον κόσμο της ποίησης και τη δημιουργικά αποσυνάγωγη, ορμητική και άκρως ευρηματική Κωμωδία των Γιάννη Στίγκα και Νίκου Ευαντινού, οι οποίοι μεταπλάθουν τον δικό τους Παράδεισο, το δικό τους Καθαρτήριο και την Κόλαση με τα ποταπά υλικά του

σήμερα, φτιάχνοντας ένα μεγάλης ποιητικής διαύγειας οντολογικό έργο για τον απτό, καθημερινό κόσμο μας (Άγρα). Υπέροχα και τα Ονειρικά Τραγούδια του Τζον Μπέριμαν, μια άκρως φροντισμένη έκδοση από τις εκδόσεις Περισπωμένη, επιμελημένη από τον Αντώνη Ζέρβα, ο οποίος έκανε την επιλογή του υλικού και υπογράφει και τον πρόλογο. Η χρονιά που μας πέρασε σφραγίστηκε και από την εμβληματική συλλογική έκδοση των ποιημάτων της βραβευμένης με Νόμπελ Βισουάβα Σιμπόρσκα με τον τίτλο Η ζωή εδώ και τώρα (μτφρ. Μπεάτα Ζούλκιεβιτς, Καστανιώτης). Σπουδαίο νέο ήταν και η μετάφραση του έργου αναφοράς του Σαρλ Μπωντλαίρ Τα άνθη του κακού από τον Ερρίκο Σοφρά (Μεταίχμιο). Καίριες ήταν και οι ποιητικές συλλογές από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν, η πολυβραβευμένη Μη αναστρέψιμη απώλεια ψευδαισθήσεων του γνωστού για το μυθιστόρημά του Ilska, το κακό Έιρικουρ Έρτν Νόρδνταλ (μεταφρασμένη από τα ισλανδικά από τη Βίκυ Αλυσσανδράκη) και Το Μεγάλο Αίνιγμα με άπαντα τα ποιητικά του Σουηδού νομπελίστα Τόμας Τράνστρεμερ (μτφρ.-επίμετρο Βασίλης Παπαγεωργίου). Τέλος, αν κάτι μπορούμε να κρατήσουμε από τη φετινή εκδοτική χρονιά, είναι η εντυπωσιακή επάνοδος των δοκιμίων – γενικώς, η αθρόα κυκλοφορία των non fiction βιβλίων έδωσε τον τόνο. Ειδικά στη φιλοσοφία, η λίστα είναι ατελείωτη. Επιλεκτικά αναφέρουμε το βιβλίο του Βρετανού φιλόσοφου Σάιμον Κρίτσλεϊ Η τραγωδία, οι αρχαίοι Έλληνες κι εμείς (μτφρ. Γιάννης Δούκας, Πατάκη) που εξετάζει τη σχέση φιλοσοφίας και αρχαίας τραγωδίας αλλά και τη Μιμητική Επιθυμία στο Υπόγειο - Διάλογος με τον Κορνήλιο Καστοριάδη (μτφρ. Χρήστος Γροσδάνης, πρόλογος: Δημήτρης Δουλγερίδης) του René Girard. Aπό το Δώμα κυκλοφόρησε η Ιδέα της Ευρώπης του Τζορτζ Στάινερ και από το Πεδίο το Χιούμορ, η φιλοσοφική του μελέτη του Τέρι Ίνγκλετον. Η έρευνα της κλασικής αρχαιολόγου Κορνέλια Ίσλερ-Κερένυι σχετικά με τον Διόνυσο, Ο Διόνυσος στην κλασική Αθήνα (μτφρ. Μαίρη Κλεώπα) εκδόθηκε από το ΜΙΕΤ. Ο Χούλιο Κορτάσαρ μας παρέδωσε Μαθήματα Λογοτεχνίας (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, Opera) και ο Ζακ Λακάν το περίφημο τέταρτο σεμινάριό του, ανατρέποντας τη βασική «σχέση αντικειμένου» για την οποία μιλούσε ο Φρόιντ (Ψυχογιός). Πάντως, δύο δοκιμιακές απόπειρες που κρατάμε από το 2021 είναι αναμφίβολα αυτές του Μισέλ Ουελμπέκ, με τις Παρεμβάσεις 2020 (μτφρ. Γιώργος Θ. Καράμπελας) και του Σάμιουελ Μπέκετ, με τη μελέτη του για τον Προυστ (μτφρ. Θωμάς Συμεωνίδης), αμφότερες από την Εστία. Αναρίθμητα και αξιοσημείωτα είναι και τα ιστορικά βιβλία που κυκλοφόρησαν φέτος, όπως οι Μέρες που έχτισαν την Ιστορία, όπου ο Έρικ Λάρσον περιγράφει με κινηματογραφικό τρόπο την αντίσταση του Ουίνστον Τσόρτσιλ στην επέλαση των Ναζί (μτφρ. Αλέκος Αντωνίου, Διόπτρα). Σημαντική η χρονιά και για τις ελληνικές μελέτες. Στην ιστορική μελέτη του Η εποχή των κατακτήσεων ο Άγγελος Χανιώτης παρουσιάζει όλες τις ιστορικές εξελίξεις σε πολλαπλά πεδία κατά τους ελληνιστικούς χρόνους (μτφρ. Μαρία Γ. Ευθυμίου - Άγγελος Χανιώτης, ΠΕΚ), ενώ η πανεπιστημιακός Χριστίνα Ντουνιά, στο βιβλίο της Αργοναύτες και σύντροφοι - Όψεις του λογοτεχνικού πεδίου στη δεκαετία του ’30 θέτει σημαντικά ερωτήματα αναφορικά με την πρόσληψη ποιητών όπως ο Καβάφης ή ο Καρυωτάκης αλλά και τις πολλαπλές επιπτώσεις του γλωσσικού ζητήματος στα ελληνικά γράμματα. Η χρονιά, όμως, δεν κλείνει ποτέ χωρίς έναν Γιώργο Σεφέρη και τις Επιστολές στην αδελφή του Ιωάννα (Μελάνι).

ΜΙΣΈΛ ΤΟΥΡΝΙΈ

Η χρονιά που μας πέρασε σφραγίστηκε και από την εμβληματική συλλογική έκδοση των ποιημάτων της βραβευμένης με Νόμπελ Βισουάβα Σιμπόρσκα με τον τίτλο «Η ζωή εδώ και τώρα».

90 23.12.2021

LIFO 711

91

92 23.12.2021

30 ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ από τη μαρια δρουκοπουλου εικονογραφηση: bianka

ΒΙΒΛΙΟ

LIFO 711

93

«ΤΕΛΕΙΏΝΕΙ ΜΕ ΕΜΆΣ» ΤΗΣ COLLEEN HOOVER ΜΙΑ ΝΕΑΝΙΚΉ ΙΣΤΟΡΊΑ ΓΕΜΆΤΗ ΑΝΑΤΡΟΠΈΣ ΚΑΙ ΟΔΥΝΗΡΈΣ ΑΛΉΘΕΙΕΣ

«ΕΡΩΤΕΥΜΈΝΟΣ ΦΡΌΙΝΤ», ΤΗΣ ΜΆΡΩΣ ΛΕΟΝΆΡΔΟΥ ΜΙΑ ΣΎΓΧΡΟΝΗ ΕΡΩΤΙΚΉ ΙΣΤΟΡΊΑ ΠΟΥ ΘΑ ΜΑΣ ΣΥΝΤΡΟΦΈΨΕΙ ΤΙΣ ΓΙΟΡΤΙΝΈΣ ΗΜΈΡΕΣ

Η

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα Μετάφραση: Νέλλα Γιατράκου

ζωή δεν ήταν εύκολη για τη Λίλι, όμως αυτό δεν την εμπόδισε να δουλέψει σκληρά για να πραγματοποιήσει όλα όσα ονειρευόταν. Αφού έφυγε από τη μικρή πόλη του Μέιν, σπούδασε, μετακόμισε στη Βοστόνη και άνοιξε τη δική της επιχείρηση. Έτσι, όταν γνωρίζει τον γοητευτικό νευροχειρουργό Ράιλ Κινκέιντ, η ζωή της ξαφνικά φαντάζει πολύ όμορφη για να είναι αληθινή. Το Τελειώνει με εμάς της Colleen Hoover είναι ένα νεανικό μυθιστόρημα με επίκεντρο τις συνέπειες της ενδοοικογενειακής βίας. Όπως γράφει η συγγραφέας στο τέλος του βιβλίου: «Στο παρελθόν έχω πει ότι γράφω μόνο για λόγους ψυχαγωγίας. Δεν γράφω για να επιμορφώσω, να πείσω ή να πληροφορήσω. Αυτό το βιβλίο είναι διαφορετικό. Δεν ήταν ψυχαγωγία για εμένα. Ήταν ό,τι πιο επώδυνο έχω γράψει». Ποια είναι όμως η Colleen Hoover, η οποία ξεκίνησε αυτοεκδίδοντας τα βιβλία της και είναι πλέον μία από τις πιο επιτυχημένες συγγραφείς, με πολλά βιβλία της να περιλαμβάνονται στη λίστα με τα best sellers των «New York Times»; Ξεκίνησε να γράφει από χόμπι και, όταν τελείωσε το πρώτο της βιβλίο (Slammed), έψαχνε τρόπο να το ανεβάσει στο e-reader της μαμάς της. Το δημοσίευσε στο Amazon (2013) και μετά, από στόμα σε στόμα, το βιβλίο έγινε ευρέως γνωστό πουλώντας χιλιάδες αντίτυπα, ενώ η Hoover συνέχισε να γράφει, δημιουργώντας trend με τα βιβλία της στο Booktok. Και αν αναρωτιέστε τι δουλειά έχουν τα βιβλία στο TikTok, η πλατφόρμα έχει αναδείξει πολλά καλά βιβλία στη λίστα με τα best sellers, αποδεικνύοντας πως οι μικρότερες ηλικίες διαβάζουν και δεν περιορίζονται μόνο σε χορευτικά βίντεο! Το Τελειώνει με εμάς είναι ένα βιβλίο γεμάτο δραματικές ανατροπές και οδυνηρές αλήθειες, που δείχνει την ασύλληπτη δύναμη ψυχής όσων επιβιώνουν από μια κακοποίηση. Όπως έχει πει η συγγραφέας σε συνέντευξή της: «Ήθελα να γράψω κάτι ρεαλιστικό για την κατάσταση στην οποία βρέθηκε η μητέρα μου – την κατάσταση στην οποία βρίσκονται πολλές γυναίκες. Ήθελα να εξερευνήσω την αγάπη ανάμεσα στη Λίλι και τον Ράιλ, για να νιώσω ό,τι ένιωσε η μητέρα μου όταν αναγκάστηκε να πάρει την απόφαση να αφήσει τον πατέρα μου, έναν άντρα που αγαπούσε με όλη της την καρδιά…».

Κυκλοφορεί σε όλα τα βιβλιοπωλεία από τις εκδόσεις Αρμός. Μπορείτε να παραγγείλετε online στο www. armosbooks.gr και να κερδίσετε δωρεάν μεταφορικά με παραγγελίες άνω των €20. Εκδόσεις Αρμός, Μαυροκορδάτου 11, 210 3830604 Facebook: armos. ekdoseis.ekdiloseis, Instagram: armosbooks

Ο

Μύρων Βασιλειάδης, γνωστός ψυχαναλυτικός ψυχοθεραπευτής, μετά από 26 χρόνια νιώθει ότι ο γάμος του έχει φτάσει σε τέλμα. Σε μια πτήση από Λονδίνο - Θεσσαλονίκη γνωρίζει την Μπέλλα και την ερωτεύεται. Η Μπέλλα είναι αστρολόγος, ένας άνθρωπος γεμάτος ερωτισμό, πάθος και όρεξη για ζωή. Έχοντας περάσει διά πυρός και σιδήρου από τα παιδικά της χρόνια μέχρι σήμερα, μεγαλώνοντας μόνη το παιδί της, πιστεύει ακόμα στις ανθρώπινες σχέσεις και ψάχνει να βρει τον αληθινό έρωτα. Τι είναι αυτό που θα καθορίσει την πορεία της σχέσης τους; Τα άστρα ή οι εσωτερικές σκοτεινές δυνάμεις του ασυνείδητου; Δύο κοσμοθεωρίες, αυτή που θέλει τους ανθρώπους να αποφασίζουν για τη μοίρα με τις επιλογές τους, και αυτή που λέει ότι όλα είναι προδιαγεγραμμένα στον γενέθλιο χάρτη κάθε ανθρώπου, κονταροχτυπιούνται. Όλη η αγωνία μιας σχέσης που συναντά αμέτρητα εμπόδια αλλά και ο έρωτας που παραμένει παράφορος. Μπορεί, άραγε, ο έρωτας να ξεπεράσει τις συμβάσεις της ζωής και να είναι μαζί οι δύο πρωταγωνιστές; Οι εκδόσεις Αρμός παρουσιάζουν το νέο βιβλίο της Μάρως Λεονάρδου που θα μας συντροφέψει τις γιορτινές μέρες με τον καλύτερο τρόπο. Ο Ερωτευμένος Φρόιντ είναι ένα δυνατό και συναρπαστικό μυθιστόρημα! Μια σύγχρονη ερωτική ιστορία γεμάτη στιγμές πάθους και υπαρξιακά αδιέξοδα, που καθηλώνει!

94 23.12.2021

LIFO 711

95

Η ΑΓΝΉ ΜΑΡΙΑΚΆΚΗ ΜΑΣ ΜΙΛΑΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ KEY BOOKS. ΣΟΥ ΑΞΊΖΕΙ ΝΑ ΕΥΤΥΧΉΣΕΙΣ!

Κ

Keybooks.gr

υρία Μαριακάκη, μόλις έχει εκδοθεί το βιβλίο σας με τίτλο «Σου αξίζει να ευτυχήσεις». Εμείς, πάλι, βλέπουμε ότι στις συγκυρίες που ζούμε μάλλον «σου αξίζει να δυστυχήσεις». Ισχύει ότι βομβαρδιζόμαστε από ένα σωρό λόγους για να είμαστε ανήσυχοι, ανασφαλείς και αγχωμένοι. Ωστόσο, ακριβώς τότε είναι που χρειάζεσαι την ευτυχία. Όπως είναι γνωστό, οι ευτυχισμένοι άνθρωποι ζουν περισσότερο και αρρωσταίνουν λιγότερο. Όμως, ενώ μαθαίνουμε να γράφουμε, να διαβάζουμε, να μιλάμε ξένες γλώσσες, δεν εκπαιδευόμαστε στο πώς να ευτυχούμε. Η ευτυχία είναι δεξιότητα κι αυτή και σας βεβαιώνω ότι μαθαίνεται.

— Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να μπορεί κανείς να είναι ευτυχισμένος; Πρώτον, να ξέρουμε ότι οι δυσκολίες μας είναι αυτές που οδηγούν στην ικανότητα της ευτυχίας, όσο παράλογο κι αν ακούγεται. Κι αυτό επειδή σε διδάσκουν βαθύτατα να εκτιμάς την ουσία, τα αυτονόητα και τα δεδομένα δώρα της ζωής. H ικανότητα να μεταφράζεις τις δυσκολίες σου σε δύναμη είναι η τέχνη της ζωής. Δεύτερον, το να μπορείς να νιώθεις προνομιούχος ανεξαρτήτως συνθηκών είναι η βάση για να νιώθεις ικανοποιημένος στη ζωή σου. Και προνομιούχος νιώθεις αντιστεκόμενος σθεναρά όταν σε βομβαρδίζουν με όλα όσα σου λείπουν. Παύεις να είσαι τόσο λαίμαργος για επιτεύγματα και αναγνωρίζεις τα δώρα που ήδη έχεις και σήμερα στερείται πρακτικά το 90% του πληθυσμού παγκοσμίως. Περισσότερα πρακτικά βήματα θα βρείτε στο βιβλίο Σου αξίζει να ευτυχήσεις που κυκλοφορεί από την Key Books.

— Όλα αυτά είναι εύκολα στη θεωρία και τα ξέρουμε ήδη όλοι. Στην πράξη όμως δεν είναι τόσο απλά. Πράγματι, είναι τόσο δύσκολα όσο ήταν η προπαίδεια, όταν πήγαινες Γ’ Δημοτικού. Μέχρι που την έμαθες και τώρα πια κάνεις τους πολλαπλασιασμούς εντελώς αυτόματα. Η δυνατότητα να αισθάνεσαι πλήρης, ικανοποιημένος και ευγνώμων επίσης μαθαίνεται. Όχι εύκολα. Και κάνει τη διαφορά, ειδικά όταν μπορείς, παρά τις αντίξοες συνθήκες, να μένεις στο κέντρο σου, να αντέχεις και να προχωράς. Η Αγνή Μαριακάκη είναι ψυχολόγος και κοινωνική ερευνήτρια, και συγγραφέας του βιβλίου Σου αξίζει να ευτυχήσεις που κυκλοφορεί από την Key Books.

96 23.12.2021

LIFO 711

97

01 DON DELILLO

Americana

Μτφρ.: Άννα Παπασταύρου Σελ.: 593

εκδόσεις gutenberg

ΒΙΒΛΙΟ

Το πρώτο μυθιστόρημα του κορυφαίου Αμερικανού συγγραφέα, που αποτυπώνει το νευρωτικό τοπίο της σύγχρονης ζωής και την αποσύνθεση του αμερικανικού ονείρου. Ο νεαρός Ντέιβιντ Μπελ εργάζεται ως παραγωγός σε τηλεοπτικό σταθμό. Oι συνεχείς ίντριγκες, οι συκοφαντίες και η μωροφιλοδοξία του επαγγελματικού του περιβάλλοντος τον έχουν φέρει στα όρια της κατάρρευσης. Αποφασίζει να φύγει για τις Μεσοδυτικές Πολιτείες με μια κάμερα στο χέρι και να κινηματογραφήσει την Αμερική πίσω από την απατηλή εικόνα της την κατασκευασμένη από τα ΜΜΕ.

01

02 JAN MOHNHAUPT

Τα ζώα στον εθνικοσοσιαλισμό Μτφρ.: Γιάννης Κέλογλου Σελ.: 285

εκδόσεις gutenberg Ο Γιαν Μονχάουπτ καταρρίπτει τον μύθο του φιλόζωου Χίτλερ και των εθνικοσοσιαλιστών. Η ναζιστική κοσμοθεωρία περί αναδιοργάνωσης της κοινωνίας σε εθνοφυλετική βάση είχε εφαρμογή τόσο στους ανθρώπους όσο και στα ζώα. Θεωρούσαν τα γουρούνια φυλετικά ανώτερα, τις γάτες όμως κατώτερες. Παρουσιάζει με αφηγηματικό τρόπο άγνωστες πτυχές της φυλετικής κτηνωδίας του εθνικοσοσιαλισμού, αντλώντας από ημερολόγια, υλικό προπαγάνδας, μέχρι και σχολικά βιβλία της εποχής. Μας δείχνει μια άλλη πλευρά που έμοιαζε αθώα, αλλά δηλητηρίαζε το ίδιο βαθιά και επικίνδυνα τον λαό.

03 ΣΤΊΒΕΝ ΦΡΆΪ

Μύθος

Μτφρ.: Πέτρος Γεωργίου Σελ.: 584

εκδόσεις πατάκη Μια νέα αφήγηση των αρχαίων ελληνικών μύθων. Οι θεοί και οι θεές των Ελλήνων ερωτεύονται και καβγαδίζουν, ποθούν και εξαπατούν με απαράμιλλη τόλμη και ευφυΐα. Ο Στίβεν Φράι αναδιηγείται τους ελληνικούς μύθους με τρόπο μοναδικό. Παρακολουθούμε με δέος τη γέννηση της σοφής Αθηνάς από το σχισμένο στα δύο κεφάλι του μεγάλου Δία και κατεβαίνουμε, μαζί με την καταδικασμένη Περσεφόνη, στο ερεβώδες και μοναχικό βασίλειο του Κάτω Κόσμου. Ο Μύθος καθιστά αυτές τις εκπληκτικές ιστορίες, τις βαθιά και εκθαμβωτικά ανθρώπινες, εξαιρετικά οικείες στον σύγχρονο αναγνώστη.

02

04 ΡΊΤΣΑΡΝΤ ΜΠΡΌΤΙΓΚΑΝ

Σταματήσαμε στις Υπέροχες Μέρες Μτφρ.: Γιάννης Λειβαδάς Σελ.: 62 04

03

eκ δ ό σ εις b ib l iot h èqu e Μια επιθυμία λυρική, ενός ενδοκρινούς αδένα η φαντασίωση, ένα τηλεσκόπιο που νόμιζα που δεν θα είχε αγκάθια, με οδήγησαν σ’ έναν πόνο που δεν μπορώ να προσφέρω. Μ’ έχει κυκλώσει σαν ένα συνέδριο μεταφραστών για μια γλώσσα που, παρά τις συνάξεις και τα σεμινάρια, δεν υπάρχει.

05 ΜΑΡΓΚΕΡΊΤ ΓΙΟΥΡΣΕΝΆΡ

Αλέξης – Η χαριστική βολή Μτφρ.: Ανδρέας Παππάς Σελ.: 296

εκδόσεις πατάκη Ο Αλέξης, στην ομώνυμη νουβέλα, προσπαθεί να καταλάβει καλύτερα τον κόσμο γύρω του αλλά και τον εαυτό του. Επιχειρώντας ένα είδος απολογισμού του αποτυχημένου γάμου του, στέλνει στη σύζυγό του μια μακροσκελή επιστολή στην οποία αφηγείται τον «μάταιο αγώνα του» να διαχειριστεί τις αυθεντικές ενορμήσεις του. Η νουβέλα Η χαριστική βολή διαδραματίζεται στις Βαλτικές Χώρες την επαύριο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Τρεις νέοι άνθρωποι, δύο άντρες και μία γυναίκα, συνδέονται μεταξύ τους με δεσμούς που ξεκινούν από τη φιλία και φτάνουν έως τον ανεκπλήρωτο και απελπισμένο έρωτα.

05

06 RAYMOND CARVER

Τόσο πολύ νερό τόσο κοντά στο σπίτι Mτφρ.: Γιάννης Τζώρτζης Σελ.: 856

εκδόσεις μεταίχμιο Οι ιστορίες του Κάρβερ, γεµάτες κοφτερές λεπτοµέρειες, εικόνες και διαλόγους, αποκαλύπτουν µε µαεστρία τον πόνο, τη δυστυχία και καµιά φορά τον τρόµο που κρύβεται πίσω από το συνηθισµένο. Με οδυνηρή, αστεία οξύτητα, συλλαµβάνει τα ηλεκτρικά ρεύµατα και την απόγνωση που κυνηγούν τη ζωή των ανθρώπων και τη σφραγίζουν ανεξίτηλα. O Κάρβερ, ένας από τους µεγαλύτερους διηγηµατογράφους του εικοστού αιώνα, αφηγείται τις ιστορίες του χωρίς να δείχνει φανερή συµπάθεια, χωρίς µελοδραµατισµούς, χρησιµοποιώντας τη γλώσσα που µιλούν οι ήρωές του, µε ειλικρίνεια και τρυφερότητα γι’ αυτές τις ραγισµένες καρδιές που κατοικούν στον κόσµο του.

06

07 ΚΑΛΉ ΔΟΞΙΆΔΗ

Μια ιστορία μόνο: Το σπίτι στα βράχια Σελ.: 460

εκδόσεις μεταίχμιο Η Ανθή Βελισσάρη, πετυχημένη δημοσιογράφος στον αγγλόφωνο κόσμο, αφού έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της στο εξωτερικό, επιστρέφει στον τόπο καταγωγής της, την Κέρκυρα, την οποία εγκατέλειψε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών. Τι συνέβη τον Αύγουστο του 1949; Η ιστορία μιας οικογένειας, από την Κέρκυρα, την Κωνσταντινούπολη, τη Χίο και την Αλεξάνδρεια, και μαζί η ιστορία της Ανθής. Από τις σελίδες του βιβλίου περνά η ιστορία της χώρας τους δύο τελευταίους αιώνες, μέσα από πολέμους και πολιτικές ανατροπές.

07

08 ΠΙΈΡ ΠΆΟΛΟ ΠΑΖΟΛΊΝΙ

Ρωμαϊκές νύχτες

Μτφρ.: Σωτήρης Παστάκας Σελ.: 100

eκ δ όσ εις b iblioth èque

08

Ο Παζολίνι αγάπησε σωματικά την πόλη της Ρώμης. Τον τίτλο τον έδωσε ο Λόρενς Φερλινγκέτι στην προσωπική του επιλογή και μετάφραση των ποιημάτων του Παζολίνι, που κυκλοφόρησε στο Σαν Φρανσίσκο. Η μετάφραση του Σωτήρη Παστάκα είχε για οδηγό τη συγκεκριμένη έκδοση.

98 23.12.2021

LIFO 711

99

09 RICHARD OSMAN

Η Λέσχη Φόνων της Πέμπτης Μτφρ.: Αύγουστος Κορτώ Σελ.: 416

εκδόσεις ψυχογιός

13

Σε έναν γαλήνιο οικισμό ευγηρίας στη βρετανική ύπαιθρο, μια ετερόκλητη παρέα μαζεύεται κάθε Πέμπτη και ασχολείται με φακέλους ανεξιχνίαστων φόνων. Όταν όμως μια άγρια δολοφονία συμβαίνει σε απόσταση αναπνοής, η Λέσχη Φόνων της Πέμπτης έχει ν’ αντιμετωπίσει μια πραγματική υπόθεση και έναν αληθινό δολοφόνο. Η Ελίζαμπεθ, η Τζόις, ο Ιμπραΐμ και ο Ρον μπορεί να κοντεύουν τα ογδόντα, αλλά ακόμη το λέει η καρδιά τους. Θα καταφέρουν να συλλάβουν τον δολοφόνο προτού να είναι πολύ αργά;

ΕΛΈΝΗ ΚΟΥΤΣΟΎΔΗ-ΙΌΛΑ

Ο θείος μου Αλέξανδρος Ιόλας Σελ.: 432

εκδόσεις μίνωας

ΒΙΒΛΙΟ

10

Ο Αλέξανδρος Ιόλας ήταν μια πολυσύνθετη προσωπικότητα που δεν χωρούσε σε κουτάκια. Διέθετε εξαιρετική ευστροφία που τον οδηγούσε πάντα με επιτυχία στο επόμενο στάδιο. Στην τελευταία φάση, όμως, η πυξίδα του απορποσανατολίστηκε. Επέστρεψε στην Ελλάδα, μια χώρα που έμελλε να γίνει για εκείνον ο τόπος της αυτοεκπληρούμενης προφητείας του. Έχοντας αφήσει να αιωρείται μια ανεκπλήρωτη υπόσχεση, η Ελένη Κουτσούδη-Ιόλα, ανιψιά του Αλέξανδρου Ιόλα, διηγείται την εμπεριστατωμένη ιστορία της ζωής του, καταρρίπτοντας μύθους και παρουσιάζοντας τον άνθρωπο πίσω από τον μύθο.

09

NEAL KARLEN

Prince – Με ανοιχτό και με κλειστό μικρόφωνο Μτφρ.: Γιάννης Νένες Σελ.: 384

εκδόσεις ψυχογιός «Άλλο ένα βιβλίο για τον Prince;» ρώτησε ο φίλος ενός φίλου, όταν απάντησα στην ερώτησή του πάνω σε τι δούλευα. Prince, η παγκοσμίως αναγνωρισμένη μεγαλοφυΐα, η προσωποποίηση του hip, το διεθνές πολιτισμικό είδωλο, ο εκκεντρικός σούπερ σταρ, ο εξαιρετικός περφόρμερ με τα τραγούδια που ξεσήκωναν τα πλήθη… «Ναι», είπα, «άλλο ένα βιβλίο… γι’ αυτόν».

14 Μετέωροι

Μτφρ.: Λίζυ Τσιριμώκου Σελ.: 628

εκδόσεις στερέωμα Δύο δίδυμοι, ο Ζαν και ο Πολ, σχηματίζουν ένα αδελφικό ζευγάρι τόσο ενωμένο, που οι άλλοι το ονομάζουν Ζαν-Πολ. Αλλά ο Ζαν θέλει να σπάσει αυτή την αλυσίδα και δοκιμάζει να παντρευτεί. Ο Πολ κατορθώνει να ακυρώσει αυτό το σχέδιο. Απελπισμένος, ο Ζαν αναχωρεί μόνος για το ταξίδι του μέλιτος στη Βενετία. Ο Πολ προσπαθεί να τον ακολουθήσει και ολοκληρώνει ένα ταξίδι μύησης, γυρίζοντας τον κόσμο. Μέσα από τις πολλαπλές περιπέτειες το μυθιστόρημα σκιαγραφεί το μεγάλο θέμα του ανθρώπινου ζευγαριού.

11 ΘΕΟΦΆΝΗΣ ΤΆΣΗΣ

Φιλοσοφία της ανθρώπινης αναβάθμισης Σελ.: 420

εκδόσεις αρμός Η παρούσα μελέτη αποτελεί το πρώτο έργο στα ελληνικά για τη φιλοσοφία της ανθρώπινης αναβάθμισης. Συνιστά μια πολυεπίπεδη εισαγωγή σ’ αυτήν στο πλαίσιο του υπερανθρωπισμού και του τεχνικού μετανθρωπισμού, δυο σύνθετων ανομοιογενών ρευμάτων μεταξύ φιλοσοφικής ανθρωπολογίας και φιλοσοφίας της τεχνικής και φιλοσοφίας του νου. Η μελέτη εντοπίζει τις απαρχές του υπερανθρωπισμού και του τεχνικού μετανθρωπισμού για να παρουσιάσει την εξέλιξή τους, επισημαίνοντας τόσο τις θεωρητικές πηγές τους όσο και τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που συνεισέφεραν στη διάδοσή τους.

14

15 ΜΑΡΙΑΛΈΝΑ ΣΠΥΡΟΠΟΎΛΟΥ

Κόρη χωρίς πλάτη Σελ.: 66

εκδόσεις στερέωμα Το ίχνος της απώλειας σφραγίζει τα ποιήματα της Μαριαλένας Σπυροπούλου. Αλλά και της αντοχής, της εγκαρτέρησης. Ευάλωτης και όμως επίμονης. Σταθερής, αν και διάτρητης. Με στίχους που δοξολογούν και ταυτόχρονα πενθούν το σώμα, ηδυπαθές, ανθηρό, τόπο μυστικιστικής μέθεξης και συνάμα πεδίο φθοράς και κέλυφος ατέλειας, η ποιήτρια μιλά για την απουσία και την έλλειψη που είναι ριζωμένη ακόμα και μέσα στο εμπύρετο άγγιγμα της επιθυμίας, ακόμα και μέσα στην πλησμονή της θυγατρικής ή της μητρικής αγάπης. Αποτυπώνοντας με σπαρακτική ειλικρίνεια το γυναικείο βίωμα, μετουσιώνει τα «θέλω του κόσμου» σε ποιητική τροφή, σε σάρκα της γλώσσας.

10

12 ΝΙΚΟΛΌ ΜΑΚΙΑΒΈΛΛΙ

Φλωρεντινές ιστορίες Μτφρ.: Θεοδόσης Νικολαΐδης Σελ.: 576

εκδόσεις αλεξάνδρεια Για τη συγγραφή του έργου, ο Μακιαβέλλι ακολούθησε σε μεγάλο βαθμό την ουμανιστική παράδοση, σύμφωνα με την οποία ο στοχαστικός συγγραφέας γράφει ιστορία για να διδάξει, για να παρουσιάσει παραδείγματα άξια μίμησης, προκειμένου δε να πείσει το ακροατήριό του χρησιμοποιεί την ευγλωττία. Γράφει, λοιπόν, την ιστορία της πόλης του για να προσφέρει στον ηγεμόνα της, τον πρώτο αναγνώστη του, παραδείγματα ανθρώπων που μπόρεσαν να αρθούν πάνω από τις επιδιώξεις και τις αντιλήψεις της ομάδας τους, αφιερώθηκαν στο «κοινό καλό» κι αναμόρφωσαν το πολίτευμα.

13

ΜΙCHΈL ΤΟURΝΙΈR

15

12

11

100 23.12.2021

17 GEORGI GOSPODINOV

Χρονοκαταφύγιο

Μτφρ.: Αλεξάνδρα Ιωαννίδου Σελ.: 368

εκδόσεις ίκαρος

16 ROBERT KOLKER

Οι γυναίκες που επιβίωσαν Μτφρ.: Βαγγέλης Προβιάς Σελ.: 616

εκδόσεις ίκαρος Εν μέρει οικογενειακή εποποιία, εν μέρει ιστορία της πιο μυστήριας μέχρι και σήμερα ψυχικής νόσου, αυτή η αληθινή ιστορία είναι κάτι περισσότερο από μια συναρπαστική διπλή αφήγηση με λογοτεχνικές αρετές. Ειπωμένη από την οπτική γωνία τριών γυναικών που άντεξαν καταστάσεις πέρα από τις ανθρώπινες αντοχές, επιβεβαιώνει την αξιοθαύμαστη ψυχική δύναμη και τη γενναιότητα του θεωρούμενου «αδύναμου και ευάλωτου φύλου». Μια χωρίς παρωπίδες υμνητική εξιστόρηση του πραγματικού νοήματος της οικογένειας.

16

LIFO 711

Ο Γκοσποντίνοφ αποδεικνύει ξανά ότι μπορεί να μας ξαφνιάζει και να μας κρατά σε εγρήγορση. Τι σημαίνει άνοια, τι είναι το γήρας, πώς επιλέγει κανείς τον κόσμο που θα ζήσει αλλά και τι θα κρατήσει από τον εαυτό του πριν πεθάνει, τι σημαίνει Δύση και τι Ανατολή; Συνδυάζοντας την ειρωνεία και τη νοσταλγία και εναλλάσσοντας διαφορετικά είδη γραφής, ο συγγραφέας διερευνά το τέρας του παρελθόντος και πώς αυτό επηρεάζει μια ζωή με αβέβαιο μέλλον.

18 YUVAL NOAH HARARI

17

Sapiens, μια εικονογραφημένη ιστορία Μτφρ.: Μιχάλης Λαλιώτης Σελ.: 256

εκδόσεις αλεξάνδρεια Στο καινούργιο βιβλίο της σειράς Sapiens: Μια εικονογραφημένη ιστορία ξαναβρίσκουμε τους βασικούς χαρακτήρες από τον πρώτο τόμο, που ξεκινούν για μια ακόμα ξέφρενη περιήγηση στα μήκη και τα πλάτη της ανθρώπινης ιστορίας. Αυτήν τη φορά μάς λένε πώς οι homo sapiens μετατράπηκαν από νομάδες σε εποίκους (κατά τη διάρκεια της Αγροτικής Επανάστασης) και άρχισαν να εργάζονται όλο και πιο πολύ, χωρίς όμως να εξασφαλίζουν μια καλύτερη ζωή. Το βιβλίο αυτό μπορεί να διαβαστεί αυτόνομα ή ως συνέχεια του πρώτου τόμου της σειράς.

18

101

23 19 ΝΤΈΪΒΙΝΤ ΌΟΥΕΝ

Γρίφος, μυστήριο και αίνιγμα Μτφρ.: Μαριάννα Τζιαντζή Σελ.: 520

εκδόσεις καστανιώτη

ΒΙΒΛΙΟ

Ο λόρδος Ντέιβιντ Όουεν, έχοντας το κριτικό του βλέμμα στραμμένο τόσο στο παρελθόν όσο και στο παρόν, αναλύει τις σχέσεις Δύσης και Ρωσίας κατά τα τελευταία διακόσια χρόνια. Η κλασική παιδεία του, η ανθρωπιστική οπτική του, η πολύτιμη πείρα του, η ακλόνητη αγάπη του για την Ελλάδα και η ευρεία γνώση της Ιστορίας της καθιστούν το Γρίφος, μυστήριο και αίνιγμα ένα εμπνευσμένο, διαφωτιστικό και συναρπαστικό ανάγνωσμα.

19

20 ΓΟΥΊΛΙΑΜ Χ. ΓΚΑΣ

Το τούνελ

εκδόσεις αnubis Μία από τις πιο δημοφιλείς και επιτυχημένες σειρές κόμικς όλων των εποχών, που έθεσε τον πήχη για ιστορίες λυρικής φαντασίας που στοχεύουν σε ένα πιο ώριμο κοινό στη σύγχρονη βιομηχανία των κόμικς. Εικονογραφημένη από τους πιο χαρισματικούς καλλιτέχνες, η σειρά είναι ένα πλούσιο μείγμα μοντέρνας και αρχαίας μυθολογίας, όπου συνυπάρχουν αρμονικά η σύγχρονη λογοτεχνία, το ιστορικό δράμα και οι θρύλοι. Αποτελεί την αφετηρία μιας επικής ιστορίας, που όμοιά της δεν έχει υπάρξει στο χώρο των κόμικς, εισάγοντας τους αναγνώστες στο σκοτεινό και μαγευτικό κόσμο των ονείρων και των εφιαλτών.

Μτφρ.: Βασίλης Αθανασόπουλος, Τζένη Χιονίδη Σελ.: 480

#AskGaryVee Σελ.: 416

εκδόσεις key books O Gary Vaynerchuk, o επιδραστικός και αντισυμβατικός επιχειρηματίας, γνωστός ως Gary Vee, ξέρει πώς να επιτυγχάνει αποτελέσματα και ταυτόχρονα να το διασκεδάζει. Το #AskGaryVee αποτελεί συλλογή των πιο χρήσιμων απαντήσεων σε ερωτήσεις που του έχει απευθύνει το κοινό της εκπομπής του. Είτε σχεδιάζετε να ιδρύσετε τη δική σας εταιρεία, είτε εργάζεστε στον ψηφιακό κόσμο, είτε μόλις πιάσατε δουλειά σε μια συμβατική επιχείρηση, είτε ψάχνετε για έμπνευση, το #AskGaryVee είναι ο απαραίτητος οδηγός για να γίνετε μεγάλοι και τρανοί.

22 ΓΚΡΆΧΑΜ ΣΟΥΊΦΤ

Κυριακή της μητέρας Μτφρ.: Κατερίνα Σχινά Σελ.: 160

εκδόσεις μίνωας Η εικοσιδυάχρονη Τζέιν Φέαρτσαϊλντ, καμαριέρα σε μια εξοχική έπαυλη της Αγγλίας, έχει κρυφά σχέση με τον Πολ Σέρινγκαμ, νεαρό κληρονόμο ενός γειτονικού κτήματος. Όταν ο Πολ ανακοινώνει ότι πρόκειται να παντρευτεί μια γυναίκα που ταιριάζει κοινωνικά, η σχέση τους πρέπει να τελειώσει. Το τραγικό γεγονός που θα ακολουθήσει, θα αλλάξει τη ζωή της Τζέιν για πάντα. Με μια αφήγηση που καλύπτει πολλές δεκαετίες, κάνοντας συνεχή φλασμπάκ, συμπληρώνεται η συναρπαστική πορεία της ηρωίδας προς την αυτογνωσία.

23

24

εκδόσεις καστανιώτη

GARY VAYNERCHUK

21

Μτφρ.: Ηλίας Τσιάρας Σελ.: 240

R.A. SALVATORE

21

22

The Sandman: Πρελούδια & Νυχτωδίες

Μτφρ.: Γιώργος Κυριαζής Σελ.: 944 Ο Γουίλιαμ Φρέντερικ Κόλερ, καθηγητής πανεπιστημίου, έχει μόλις ολοκληρώσει μια μελέτη με τίτλο Ενοχή και αθωότητα στη χιτλερική Γερμανία. Το μόνο που του απομένει είναι μια εισαγωγή. Αντί για εισαγωγή, αρχίζει να γράφει ένα άλλο βιβλίο, μιαν άλλη ιστορία – την ιστορία του ίδιου του ιστορικού, κάτι υποκειμενικό και ιδιωτικό, που δεν έχει σχήμα ούτε κίνηση. Το Τούνελ, ένα βιβλίο που διαμορφωνόταν επί τριάντα χρόνια, εμφανίστηκε στο λογοτεχνικό προσκήνιο το 1995 και αμέσως χαιρετίστηκε ως ένα αδιαμφισβήτητο αριστούργημα των σύγχρονων γραμμάτων.

20

NEIL GAIMAN

Η νύχτα του κυνηγού

εκδόσεις αnubis Με τη Συντροφιά της Χολ συγκεντρωμένη για ακόμη μία φορά, ο Ντριτζτ Ντο Έρντεν πίστευε πως είχε αποτινάξει το σκοτάδι που τον περιέζωνε. Υπακούοντας στο κάλεσμα της θεάς Λοθ, η Μητέρα Μάτρον Κουένθελ Μπένρε ετοιμάζει ένα μεγαλειώδες σχέδιο για να τον τσακίσει, ένα σχέδιο που θα συγκλονίσει το Συμβούλιο των Οκτώ της Μεντζομπεράντζαν. Ακολουθώντας το αναγνωρισμένο από κριτικούς και φανατικούς αναγνώστες μυθιστόρημα Οι Σύντροφοι, ο bestselling συγγραφέας των «New York Times» R.A. Salvatore προσφέρει μια κλασική περιπέτεια του Ντριτζτ.

24

25 ΠΆΝΟΣ ΣΤΑΘΌΓΙΑΝΝΗΣ

Το μωρό Σελ.: 330

eκδόσεις bibliothèque Απολαύστε μια ιστορία όπου ο συγγραφέας κοιτάζει τον κόσμο ως «αντίπερα όχθη», χωρίς καλλωπιστικές ψευδαισθήσεις, για να μας δείξει την ελπίδα και την ομορφιά όταν απεκδύονται την ψυχολογική τους αιτιολόγηση και φανερώνονται με την ωμότητα του κυνισμού και της βίας, ψηλαφίζοντας τις παραμορφώσεις του ορθού λόγου, όταν διαπλέκεται με το παράλογο, το σάστισμα και την ανθρώπινη μωρία. Ένας πατέρας, ένα χαμένο μωρό, μια εξωφρενική αναζήτηση…

25

26 EZRA POUND

Η Πέμπτη Δεκάδα των Κάντο Mτφρ.: Γιώργος Μπλάνας Σελ.: 206

εκδόσεις αρμός Η Πέμπτη Δεκάδα των Κάντο ή Λεοπολδινά Κάντο, όπως συχνά αναφέρονται στη διεθνή βιβλιογραφία, γράφτηκε στο Ραπάλο της βόρειας Ιταλίας μεταξύ 1935 και 1937. Στην παγκόσμια κριτική βιβλιογραφία έχει καθιερωθεί η άποψη πως αφηγούνται τη δημιουργία και τις τύχες της Monde dei Paschi, της πρώτης στον κόσμο μη τοκογλυφικής, συνεταιριστικής τράπεζας. Ήρωας των Κάντο είναι ο ίδιος ο ποιητής, ο οποίος κατεβαίνει «στον κόσμο των σκιών, των μεταμορφώσεων, των παραλληλισμών», για ν’ ανασύρει «υλικό για διάβασμα, υλικό για τραγούδια, υλικό για κραυγές, την ιστορία μιας φυλής».

26

102 23.12.2021

LIFO 711

103

27 SEBASTIAN FITZEK

O συλλέκτης – Μάτια 1 Μτφρ.: Γιώτα Λαγουδάκου Σελ.: 488

εκδόσεις διόπτρα

ΒΙΒΛΙΟ

27

Ο Αλεξάντερ Τσόρμπαχ, ένας πρώην αστυνομικός και νυν δημοσιογράφος, έχει κάνει ρεπορτάζ και για τους τρεις φόνους του Συλλέκτη Ματιών. Αυτήν τη φορά όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά. Το πορτοφόλι του έχει βρεθεί δίπλα στο πτώμα και θεωρείται ύποπτος. Ο Συλλέκτης Ματιών θέλει να παίξει μαζί του. Ο Τσόρμπαχ έχει ακριβώς σαράντα πέντε ώρες και επτά λεπτά για να σώσει τη ζωή ενός μικρού αγοριού. Και η αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει ήδη.

28 VOLKER KUTSCHER

Το βρεγμένο ψάρι Μτφρ.: Παναγιώτης Δελάλης Σελ.: 224

εκδόσεις διόπτρα

28

Έπειτα από ένα ατυχές περιστατικό δολοφονίας και σε μια στιγμή ραγδαίων αλλαγών στη Γερμανία, ο αστυνόμος Γκέρεον Ρατ μετατίθεται από την Κολονία στο Βερολίνο. Εκεί θα βρεθεί μπροστά σε μια τεράστια αστυνομική έρευνα για ένα κύκλωμα πορνογραφίας, όπου θα ανακαλύψει ότι δεν μπορεί να εμπιστευτεί κανέναν, ούτε καν την αστυνομία. Με φόντο τη δεκαετία του 1920 και τη γέννηση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, εν μέσω οικονομικών και πολιτικών δυσκολιών, διαδραματίζεται μια ιστορία διαφθοράς, λαθρεμπορίου και σκανδάλων.

104 23.12.2021

LIFO 711

105

Τρία αγαπημένα μας spots στη Hilton District Δίπλα στο Ventiri Grillhouse και το Agora Select ανακαλύψαμε το new entry Rakkan sushi bar, που μας ενθουσίασε.

Rakkan

Η

περιοχή πίσω από το Hilton έχει μια δική της ατμόσφαιρα. Σαν να επικρατεί ένα ιδανικό μικροκλίμα που ευνοεί τη διασκέδαση, και μάλιστα στην πιο κοσμοπολίτικη version της. Σε αυτήν τη γειτονιά του κέντρου ήρθε να προστεθεί το Rakkan, που γίνεται το νέο must visit spot και μεταφέρει στην οδό Βεντήρη ασιατική αύρα και την κουλτούρα της γιαπωνέζικης κουζίνας. Το νέο Isakaya Sushi Bar προτείνει μια εκδοχή της fusion ιαπωνικής γαστρονομίας μέσα από ένα εξαιρετικό πρότζεκτ που έχει αναλάβει ο Κυριάκος Γεωργαρίου (γνωστός από περίφημα ονόματα της Μυκόνου) και καταφέρνει να σε μυήσει όχι μόνο στις γεύ-

σεις αλλά και στην παράδοση της χώρας του ανατέλλοντος ηλίου. Δύο σημαντικές περίοδοι, η Edo (1603 και 1867), κατά την οποία επικρατούσε η ψαροφαγία, και η Meiji (1867-1912), οπότε το κρέας κάνει την εμφάνισή του στη γαστρονομία της Ιαπωνίας, παρουσιάζονται σε ένα εντυπωσιακό μενού. Οι σεφ Άγγελος Τσιγκάκος και Σάββας Κωνσταντινίδης καταγράφουν με τον δικό τους τρόπο αυτή την πλευρά της ιστορίας μέσα από πιάτα και τεχνικές που πρέπει οπωσδήποτε να δοκιμάσεις. Το sushi σε διαφορετικές εκδοχές, με τόνο, φρέσκο χέλι, σολομό ή αυγά πέστροφας, είναι οπωσδήποτε στα πρώτα που πρέπει να γευτείς, αλλά όλες οι επιλογές είναι άκρως εντυπωσιακές τόσο σε εμφάνιση όσο και σε νοστιμιά, με τις εκλεκτές πρώτες ύλες να πρωταγωνιστούν. Σημαντική και η drinking πλευρά του Rakkan, με τον Ιωάννη Ρούσσο να δημιουργεί μια λίστα μείξεων από premium αποστάγματα, πολλά από τα οποία έρχονται από την Ιαπωνία. Εξάλλου, εδώ, εκτός από το pairing, ανάμεσα σε γεύσεις και κοκτέιλ, οι βραδιές συνεχίζονται με ανεβασμένα vibes σε ατμόσφαιρα μπαρ. Για πιο privé συναντήσεις, το σεπαρέ του Rakkan με το εντυπωσιακό ενυδρείο είναι φτιαγμένο για

RAKKAN Κωνσταντίνου Βεντήρη 7, Facebook: Rakkan Athens, Instagram: rakkan_athens, rakkanathens.gr

να δημιουργεί αξέχαστες στιγμές. O χώρος είναι από μόνος του μια εμπειρία για τις αισθήσεις, με το αριστοκρατικό σκουρόχρωμο ξύλο να επικρατεί και την αμυγδαλιά του αιθρίου να θυμίζει ολάνθιστο κήπο. Ακριβώς δίπλα, στο νούμερο 7 της Βεντήρη, το γνωστό Ventiri Grillhouse συνεχίζει να εντυπωσιάζει με την τέχνη του ψησίματος στα κάρβουνα, που εδώ ανεβαίνει επίπεδο. Κι αυτό χάρη όχι μόνο στην ψαγμένη τεχνική αλλά και στις εκλεκτές πρώτες ύλες που δημιουργούν πεντανόστιμα πιάτα. Οι premium κοπές πρωταγωνιστούν και είναι εκείνες που σε κάνουν να επισκέπτεσαι ξανά και ξανά αυτό το grillhouse. Ανάμεσα στις προτάσεις του μενού εντυπωσιάζουν η picanha black angus ωρίμανσης 28 ημερών, το εξαιρετικό t-bone σβησμένο με Jack Daniels, το χοιρινό μάγουλο Iberico με πουρέ κουνουπίδι miso αλλά και η μπριζόλα tomahawk ή η σταβλίσια. Must-try το συκώτι σχάρας με μια γεύση που σε κάνει να ξεχνάς οτιδήποτε παρόμοιο έχεις δοκιμάσει. Ειδικά για τις γιορτές ο κατάλογος του Ventiri Grillhouse περιλαμβάνει πιάτα της ελληνικής και διεθνούς κουζίνας που θα απολαύσεις μέσα σε ένα γιορτινό περιβάλλον. Το ίδιο ξεχωριστές είναι οι γευστικές στιγμές στο Agora Select. Μια σταθερή αξία

Rakkan

106 23.12.2021

της περιοχής όπισθεν του Χίλτον, όπου η elegant αισθητική συνδυάζεται με ένα μενού εμπνευσμένο από την ελληνική και την ευρωπαϊκή κουζίνα. Ο σεφ Κωνσταντίνος Κωστόπουλος δημιουργεί ιδιαίτερες προτάσεις με εξαιρετικά υλικά και σύγχρονες τεχνικές, παρουσιάζοντας πιάτα που σε προκαλούν να ανακαλύψεις νέα γευστικά μονοπάτια. Η εξερεύνηση αυτή συνοδεύεται από την ενημερωμένη λίστα κρασιών, για να ζήσεις μια ολοκληρωμένη εμπειρία. Για το μενού των γιορτών ετοιμάζονται προτάσεις που θα σε καταπλήξουν. Short wagyu με ρολό πατάτας, τρούφα και σάλτσα από Vinsanto Σαντορίνης, με tonca και ραβιόλι γεμιστό με μοσχαρίσια μάγουλα, κρέμα σελινόριζας και σιρόπι από λιαστή ντομάτα. Το επιδόρπιο με καρυδόπιτα με pecan, namelaka λευκής σοκολάτας και καραμέλα είναι το sneak peek του μενού του πρωτοχρονιάτικου ρεβεγιόν στο Agora Select. Το Rakkan, το Ventiri Grillhouse και το Agora Select ετοιμάζουν ξεχωριστές βραδιές για τη νύχτα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς με ιδιαίτερες γεύσεις και μουσικές που δημιουργούν γιορτινή ατμόσφαιρα. Και τα τρία σημεία στη Hilton District γίνονται προορισμός τις ημέρες αυτές, προσφέροντας απλόχερα μια ατμόσφαιρα που σου φτιάχνει τη διάθεση και κάνει τις γιορτές μοναδικές, όπως θα έπρεπε να είναι.

Agora Select

AGORA SELECT

Agora Select

Ventiri Grillhouse

Κωνσταντίνου Βεντήρη 9, 210 7252252, Facebook: Agora Select Restaurant, Instagram: agoraselect, agoraselect.gr

VENTIRI GRILLHOUSE Κωνσταντίνου Βεντήρη 5, 210 7295491, Facebook: Ventiri Grill House, Instagram: ventirigrillhouse, ventiri.gr

Ventiri Grillhouse

LIFO 711

107

ΓΕΥΣΗ

ΓΑΛΛΙΚΑ ΤΥΡΙΑ:

ΤΟ ΑΠΟΓΕΙΩΤΙΚΟ ΦΙΝΑΛΕ ΕΝΟΣ ΤΡΑΠΕΖΙΟΥ

Απαλά κατσικίσια, σκληρά πρόβεια και ιδιαίτερα μπλε, με έντονες γευστικές φλέβες, τα γαλλικά τυριά έχουν χαρίσει φήμη στη χώρα προέλευσής τους και έχουν παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στη γαστρονομική της ιστορία. Ο Γιώργος Κυριακόπουλος από το Provence Deli μας εισάγει στον κόσμο τους και μας αποκαλύπτει τα μυστικά τους. από τη δωρα μαστορα φωτο: γιωργοσ αδαμοσ

Κ

άθε φορά που βρίσκομαι στη Γαλλία, απολαμβάνω τις επισκέψεις μου στις ανοιχτές αγορές αλλά και τα μεγάλα ντελικατέσεν. Εκεί δεν χορταίνω να κοιτάω τους πάγκους με τα δεκάδες γαλλικά τυριά, προσπαθώντας να φανταστώ τη γεύση, την υφή και τη χαρακτηριστική μυρωδιά τους, που δεν ξέρω αν την αντέχω. Πάντα έχω την ίδια εντύπωση, ότι όσα τυριά κι αν δοκιμάσω και πάλι δεν θα ξέρω πολλά γι’ αυτά και όσα κι αν ανακαλύψω, πάλι θα υπάρχουν κι άλλα, φτιαγμένα στο κελάρι κάποιου μοναστηριού ή σε κάποιο χωριό με 200300 κατοίκους, που η παραγωγή του δικού τους τυριού αφορά περισσότερο την ικανοποίηση των αναγκών τους και λιγότερο το ταξίδι του σε όλο τον κόσμο. Παρόλο, όμως, που όλοι ασχολούνται με τα γαλλικά τυριά, το τυρί είναι πιο πιθανό να δημιουργήθηκε στην αρχαία Αίγυπτο ή από τις νομαδικές φυλές της Ασίας παρά στην Ευρώπη. Όλα δείχνουν, μάλιστα, ότι οι Ρωμαίοι έφεραν τα πρώτα τυριά στη Γαλλία και η παραγωγή τους ξεκίνησε και τελειοποιήθηκε στα γαλλικά μοναστήρια. Οι μοναχοί που ήθελαν να έχουν μια σίγουρη τροφή τα μεγάλα διαστήματα που έμεναν αποκλεισμένοι στα χιόνια πειραματίστηκαν με τα τυριά, αφοσιώθηκαν σε αυτά και δημιούργησαν εξαιρετικά είδη, τα οποία έχουμε μέχρι σήμερα

και τα απολαμβάνουμε στο τραπέζι μας. Τεράστια στην έκτασή της και με μεγάλες διαφορές στο κλίμα της από τον Βορρά έως τον Νότο της, η Γαλλία έχει να επιδείξει πάνω από 350 τύπους τυριών, των οποίων η γεύση επηρεάζεται κυρίως από τη βλάστηση αλλά και τον τρόπο παρασκευής τους. Στη βόρεια Γαλλία βρίσκουμε το camembert, στις Άλπεις απολαμβάνουμε το emmental και στο νότιο τμήμα συναντάμε τα ξεχωριστά κατσικίσια με το ιδιαίτερο άρωμα. Στην Αθήνα, αν θες να αποκτήσεις μια σφαιρική άποψη και να ασχοληθείς σοβαρά με τα γαλλικά τυριά, θα πρέπει να επισκεφτείς το Provence Deli στους Αμπελόκηπους. Εκεί ο Γιώργος Κυριακόπουλος έχει καταφέρει να δημιουργήσει μια εντυπωσιακή συλλογή γαλλικών τυριών και όχι μόνο, τα οποία εμπορεύεται σε όλη την Ελλάδα και πουλάει λιανική στο κατάστημά του. Επισκεφτήκαμε το Provence Deli, καθίσαμε στο όμορφο patio του, που βρίσκεται στο πίσω μέρος του μαγαζιού, και απολαμβάνοντας μικρές μπουκιές κατσικίσιου τυριού ακούσαμε την ιστορία του και μάθαμε σημαντικές πληροφορίες για όλα εκείνα που θέλαμε να ξέρουμε. «Το Provence Deli ξεκίνησε το ταξίδι του το 2006, σε ένα πολύ μικρό κατάστημα στην παραλιακή λεωφόρο της Γλυφάδας. Σκοπός μας ήταν να προσφέρουμε κάτι ξεχωριστό και ιδιαί-

τερο που θα αποτελούσε μια γευστική εμπειρία για όποιον το δοκίμαζε. Με την ίδια φιλοσοφία συνεχίζουμε μέχρι σήμερα. Επιμένουμε να αναζητούμε νέες γεύσεις, σπάνια προϊόντα και τυριά που αφήνουν ένα μοναδικό γευστικό αποτύπωμα σε όποιον μπαίνει στη διαδικασία να τα δοκιμάσει. Στην αρχή είχαμε επικεντρωθεί στα εγχώρια προϊόντα, κάνοντας ταξίδια από τη μία άκρη της Ελλάδας έως την άλλη. Στη συνέχεια χρειάστηκε να επεκταθούμε, γιατί ήταν δύσκολο να βρούμε τόσο πολλούς παραγωγούς που να μπορούν να καλύπτουν και την ποιότητα και τη διαφορετικότητα που είχαμε στο μυαλό μας. Έτσι, ξεκινήσαμε να ταξιδεύουμε, να δοκιμάζουμε και να γνωρίζουμε όλο και περισσότερα είδη, με σκοπό να βρούμε εκείνα που μπορούν να σταθούν στο ελληνικό κοινό, κάτι που δεν είναι όσο απλό ακούγεται, γιατί δεν αφορά μόνο τη γευστική παλέτα αλλά και την τιμή του προϊόντος. Αυτό χτίστηκε μέρα με τη μέρα, το αγκάλιασε το αγοραστικό κοινό και κέρδισε το ενδιαφέρον των επαγγελματιών του είδους, με αποτέλεσμα να έχουμε σήμερα περισσότερα από 150 τυριά από εννέα διαφορετικές χώρες. Σήμερα δεν χρειάζεται να ταξιδεύουμε τόσο πολύ, αφού έχει δημιουργηθεί μια ζωντανή κοινότητα ανάμεσα σε όσους κάνουμε την ίδια δουλειά στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα να ανταλλάσσουμε από-

108 23.12.2021

Ο ΥΠΈΡΟΧΟΣ ΚΌΣΜΟΣ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΏΝ ΤΥΡΙΏΝ

LIFO 711

109

ΓΕΥΣΗ ψεις και να ενημερώνουμε ο ένας τον άλλον σχετικά. Και δεν είμαστε πολλοί αυτοί που έχουμε το ίδιο πάθος. Μπορεί να είναι ένας ή δύο στη Ρώμη, τέσσερις στο Λονδίνο και στις Βρυξέλλες άλλοι δύο. Οι παραγωγοί μάς βλέπουν, παρακολουθούν τη δουλειά μας και ξέρουν πού να απευθυνθούν για να δώσουν τα προϊόντα τους. Προσωπικά, θέλω τα τυριά μου να είναι μοναδικά, να κουβαλάνε μια ιστορία και να έχουν το δικό τους γευστικό αποτύπωμα. Έτσι, δεν δίνω τόσο πολλή σημασία στη χώρα προέλευσης ούτε έχω ιδιαίτερη προτίμηση σε κάποια από αυτές. Αν μου φέρει κάποιος ένα τυρί, ακόμη και αν είναι από την Αφρική, και καταλάβω ότι πρόκειται για ένα νόστιμο τυρί που μπορεί να έρχεται σε τακτά διαστήματα στο μαγαζί, εννοείται ότι θα το βάλω στη βιτρίνα μου, και μάλιστα στην πιο προνομιακή θέση. Οι Έλληνες αγαπάμε πολύ το τυρί. Μέχρι το 2019 ήμασταν οι πρώτοι παγκοσμίως στην κατά κεφαλήν κατανάλωση τυριού. Πλέον τα σκήπτρα τα κρατούν οι Σκανδιναβοί, αλλά εμείς παραμένουμε στη δεκάδα. Αυτό βοήθησε πολύ στην εξέλιξη της δουλειάς μας και ήταν ένα από τα μεγάλα κίνητρα για να συνεχίσουμε. Αυτό που πιστεύω ότι έκανε διάσημα τα γαλλικά τυριά είναι ο πλουραλισμός και η διαφορετικότητα. Ενώ στην Ιταλία και σε άλλες χώρες βλέπεις ένα παρόμοιο γευστικό προφίλ, η Γαλλία έχει τέτοιο πλουραλισμό, που δεν τον συναντάς αλλού. Τα γαλλικά τυριά είναι ένα συνονθύλευμα μικρών παραγωγών, είτε πρόκειται για τυριά που γίνονται σε μοναστήρια είτε για τυριά πολύ μικρών κοινωνιών, τα οποία και προορίζονταν για να καλύπτουν τις ανάγκες αυτών ακριβώς των κοινωνιών. Εμείς τα ονομάζουμε γαλλικά τυριά, σύμφωνα με τα τωρινά σύνορα της χώρας. Προϋπήρχαν, όμως, αυτής της συνθήκης και τότε ο τόπος προέλευσής τους οριζόταν από την ονομασία της περιοχής τους. Χρειάστηκε να μικρύνουν πολύ οι αποστάσεις για να μπορέσουμε να τα γνωρίσουμε και να τα εμπορευτούμε. Παρ’ όλα αυτά, όλες οι χώρες έχουν ενδιαφέροντα τυριά. Για παράδειγμα, η Ισπανία είναι μια χώρα με πολλά τυριά και μεγάλο γαστρονομικό πλούτο, αλλά τα προϊόντα της δεν έχουν καταφέρει να περάσουν ακόμη τα σύνορά της. Στην Ελβετία, επίσης, κάθε χωριό έχει το δικό του τυροκομείο, η Ιρλανδία έχει τεράστιο τυροκομικό πλούτο και, φυσικά, η χώρα που έχει κάνει τα μεγαλύτερα άλματα τα τελευταία χρόνια στον χώρο είναι η Αμερική, με εξαιρετικά τυριά. Μάλιστα, εκεί υπάρχει και το πιο ακριβό τυρί του κόσμου, ένα μπλε με αμπελόφυλλα. Είναι ένα σκληρό τυρί που θα ήθελα πολύ να υπάρχει στο Provence, αλλά είναι δύσκολη η πρόσβασή σε αυτό. Αν ήθελα για κάποιον λόγο να κατηγοριοποιήσω τα γαλλικά τυριά, θα απέφευγα τον διαχωρισμό που γίνεται στην τυροφιλική κοινότητα και αναφέρεται στον τρόπο παραγωγής των τυριών και θα ακολουθούσα πιο απλό δρόμο. Έτσι, θα έλεγα ότι υπάρχουν τα κίτρινα σκληρά, τα κατσικίσια μαλακά, που τα ονομάζουμε “πλυμένα” γιατί τα σκουπίζουμε και τα πλένουμε με απόσταγμα ή άλμη, τα μπλε και τα ημίσκληρα. Οι Έλληνες χρησιμοποιούν πολύ τον όρο “πικάντικο”, που δεν υπάρχει στις άλλες χώρες, ενώ οι Άγγλοι συνηθίζουν τον όρο “sharp”, που έχει να κάνει με τις οξύτητες. Η κατηγοριοποίηση, όμως, μπορεί να γίνει με άπειρους τρόπους, αφού η γεύση είναι υποκειμενική και εξαρτάται από τις εμπειρίες του καθενός. Μεγάλη συζήτηση γίνεται πάντα για το πώς συνδυάζονται σωστά τα τυριά. Προσωπικά, πιστεύω πως η αγία τριλογία είναι μία: τυρί, ψωμί και κρασί. Τα φρούτα τούς πάνε πάρα πολύ, οι

Η Γαλλία έχει να επιδείξει πάνω από 350 τύπους τυριών, των οποίων η γεύση επηρεάζεται κυρίως από τη βλάστηση αλλά και τον τρόπο παρασκευής τους. Στη βόρεια Γαλλία βρίσκουμε το camembert, στις Άλπεις απολαμβάνουμε το emmental και στο νότιο τμήμα συναντάμε τα ξεχωριστά κατσικίσια με το ιδιαίτερο άρωμα.

μαρμελάδες το ίδιο, τα τσάτνεϊ και οι καρποί επίσης τους ταιριάζουν τέλεια. Αυτό που σίγουρα δεν ταιριάζει και το βλέπουμε συνεχώς να γίνεται είναι τα τυριά με τα αλλαντικά, που είναι δύο εντελώς διαφορετικές κατηγορίες γεύσεων. Τα αλλαντικά βγάζουν όλα τα ζωικά στοιχεία τους, ενώ τα τυριά όλη τη γεύση των καρπών, την κρέμα, το βούτυρο. Είναι εντελώς διαφορετικά. Κάθε τυρί έχει τον δικό του γευστικό πλούτο και ένταση και χρειάζεται να είσαι εγκρατής στην ποσότητα δοκιμής και απόλαυσής τους. Δεν χρειάζονται μεγάλα κομμάτια. Θέλουμε σωστή, λεπτή κοπή, που θα αγκαλιάζει όλη τη γλώσσα για να το αισθανθούμε. Γι’ αυτό και τα πολύ ποιοτικά τυριά τα θέλουμε σε πολύ μικρές ποσότητες. Με 100 γραμμάρια τυριού μπορούμε να απολαύσουμε τουλάχιστον δύο ποτήρια κρασί. Έτσι, καταλαβαίνουμε πως το κόστος για να δοκιμάσει κανείς κάποια τυριά δεν είναι μεγάλο. Μία από τις αποστολές που έχω είναι να δώσω να το καταλάβει αυτό ο καταναλωτής και να μπορέσει να περιπλανηθεί σωστά στον κόσμο του τυριού. Το τυρί είναι ένας γαστρονομικός πλούτος που μπορούμε ανά πάσα στιγμή να έχουμε στο τραπέζι μας. Να το βάλουμε στο πλατό, αφού το αφήσουμε για λίγο να ζεσταθεί και να απελευθερώσει τα αρώματά του, και να το απολαύσουμε. Για ένα πλατό δύο ατόμων με τα καλύτερα τυριά του κόσμου δεν θα χρειαστούμε περισσότερο από 13-15 ευρώ, κάτι το οποίο δεν μπορείς να βρεις σε κανένα άλλο πολύτιμο είδος. Αν διαλέξεις το καλύτερο κρασί του κόσμου, θα πληρώσεις ένα τετραψήφιο ποσό και αν θέλεις να δοκιμάσεις το καλύτερο κρέας, το ποσό θα είναι τριψήφιο. Το ποιοτικό τυρί μπορεί να είναι προσβάσιμο στον καθένα. Εξάλλου, τα γαλλικά τυριά δεν ήρθαν για να αντικαταστήσουν κάποιο άλλο τυρί της καθημερινής μας διατροφής και δεν θα μπουν δίπλα στα φασολάκια, ούτε και στα γεμιστά. Προσφέρουν, όμως, μια καλή ευκαιρία για μια όμορφη βραδιά μαζί με ένα καλό κρασί. Με το τυρί επικοινωνείς και μαθαίνεις. Κάθε ποικιλία έχει τη δική της κουλτούρα, τη δική της

ιστορία. Αναλύοντας και ψάχνοντάς το περισσότερο, βρίσκεις πολλές πληροφορίες για τον τόπο παραγωγής κάθε ποικιλίας. Το τυρί συμπυκνώνει τη λαογραφία και την παράδοση κάθε τόπου. Υπάρχουν τυριά που γεννήθηκαν στα υπόγεια μας εκκλησίας ή σε μοναστήρια και άλλα που αποτελούσαν τον μοναδικό τρόπο διατροφής διαφόρων χωριών και μικρών κοινοτήτων που τον χειμώνα αποκλείονταν από το χιόνι. Το ίδιο συνέβαινε παλιά και στην Ελλάδα. Το τυρί το έφτιαχνε ο βοσκός και το έδινε σε κάποιον άλλο γιατί μεταφερόταν με το κοπάδι. Γι’ αυτό και λέμε τυροκομώ και όχι τυροποιώ. “Κομώ” σημαίνει περιποιούμαι. Ο τυροκόμος είναι αυτός που φροντίζει το τυρί, που το συντηρεί. Τα ελληνικά τυριά αφορούν πολύ μικρές παραγωγές και προέρχονται κυρίως από τα νησιά μας, που έχουν ενδιαφέροντα είδη. Το πρόβειο βουτυράτο, που έχουμε εμείς, το συναντάς πολύ δύσκολα. Ίσως να υπάρχει κάτι παρόμοιο στον Νότο της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Ισπανίας. Έτσι κι αλλιώς, ένα μεγάλο μέρος της τεχνογνωσίας μας στην τυροκόμηση έχει προέλθει από την Ιταλία. Για παράδειγμα, το μετσοβόνε γίνεται με την τεχνική του προβολόνε. Κάποια στιγμή έφερε ο Αβέρωφ στην Ελλάδα τους Ιταλούς τυροκόμους και από κει υπήρξαν πολλές επιρροές. Γι’ αυτό και η παρμεζάνα του ιδρύματος είναι αξιόλογη. Διαφορετική από αυτό που έχουμε συνηθίσει ως παρμεζάνα, αλλά πολύ αξιόλογη. Σας προτείνω να τολμήσετε να δοκιμάσετε διάφορα τυριά. Και ας επιμένετε στις μικρές ποσότητες. Ακόμη και αν νευριάσει αυτός που βρίσκεται πίσω από τον πάγκο, εμείς πρέπει να ζητάμε πολύ μικρές ποσότητες. Ας απομακρυνθούμε από το “βάλε μισό κιλό φέτα”, γιατί δεν χρειάζεστε τόσο πολύ τυρί. Το δεύτερο που πρέπει να προσέχετε είναι ο τρόπος κοπής του. Χρειαζόμαστε μικρές φέτες για να καταλάβουμε ένα ποιοτικό τυρί. Αν βάλουμε έναν μεγάλο κύβο μέσα στο στόμα μας, τα “ζάρια τυριού”, όπως συνηθίζουν να τα λένε, θα μείνουν για πολλή ώρα στο στόμα, θα τους επιβληθεί όποια άλλη

110 23.12.2021

Hams Τ and Clams H Αθήνα έχει το δικό της oyster bar, και είναι εξαιρετικό!

LIFO 711

α τελευταία χρόνια η γευστική σκηνή της Αθήνας δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από τις χώρες του εξωτερικού. Γιατί εδώ πλέον βρίσκονται προτάσεις εμπνευσμένες από διαφορετικές κουλτούρες, γαστρονομίες και γευστικές παραδόσεις, και μάλιστα παρουσιάζονται σε μια εκδοχή που εναρμονίζεται με το ελληνικό κριτήριο, επιβεβαιώνοντας τη φήμη ότι, αν μη τι άλλο, ξέρουμε να απολαμβάνουμε το φαγητό που τρώμε. Το Hams and Clams ανήκει σίγουρα στην κατηγορία των πολυπολιτισμικών επιλογών που σου προσφέρει αυτή η πόλη. Ένα αυθεντικό oyster bar, που μάλλον εγκαινιάζει την κατηγορία, το οποίο έχει να προτείνει κάτι εντελώς διαφορετικό. Με έμπνευση από Γαλλία, Ισπανία, ακόμα και την Ανατολική Ακτή της Αμερικής ο Παντελής Ζαρταλούδης συνέλαβε το concept γι’ αυτό το food spot με tapas βασισμένα στα στρείδια αλλά και μια σειρά από πιάτα θαλασσινών και ψαρικών που συνδυάζονται σε κάποιες συνταγές με εκλεκτά αλλαντικά. Αν αναρωτιέσαι τι σου θυμίζει αυτό το concept, θα πρέπει να κατευθυνθείς προς Πόρτλαντ, κάνοντας μια στάση στη Μεσόγειο, και να στρέψεις το βλέμμα στα νησιά του Αιγαίου. Τα ολόφρεσκα ψάρια έρχονται από την Κάλυμνο, τα στρείδια από τη Γαλλία, οι αστακοί και οι φούσκες από διαφορετικά νησιά του Αιγαίου και το jamon από την Ισπανία. Φαντάσου, λοιπόν, αυτές τις εκλεκτές πρώτες ύλες σε συνδυασμούς που δεν έχεις ξαναγευτεί, μέσα σε ένα scandinavian design περιβάλλον, ιδανικό για comfort στιγμές που μετατρέπονται σε μια πραγματική γευστική αποκάλυψη. Δεν είναι τυχαίο ότι το Hams and Clams, λίγο μετά την εμφάνισή του, μεταφέρθηκε σε έναν μεγαλύτερο χώρο στη μαρίνα Ζέας, όπου και βρήκε το φυσικό του περιβάλλον. Στο μενού

που επιμελείται ο Μενέλαος Νικολάου θα βρεις, φυσικά, στρείδια σε διαφορετικές εκδοχές – από ωμά μέχρι την πρόταση πανδαισία Oyster Fiesta– και μια σειρά από must try πιάτα, όπως η American style τορτίγια με γαρίδες και μοσχάρι. Εξαιρετικές επιλογές και ο σολομός με σπαγγέτι αγγουριού, dumplings και σάλτσα σόγιας, αλλά και το φιλέτο σφυρίδας σε βελουτέ σάλτσα από παστινάκι, τουρσί κόκκινο λάχανο και chips από παστινάκι, που μπορείς να μοιραστείς, ή και όχι. Η ενημερωμένη κάβα με ετικέτες από τον ελληνικό και διεθνή αμπελώνα βρίσκεται σε έναν privé χώρο, ιδανικό για ιδιαίτερες συναντήσεις, και ολοκληρώνει την εμπειρία μέσα από ένα pairing που απογειώνει τις γεύσεις. Το Hams and Clams γίνεται προορισμός για καθημερινό lunch break, casual dinner ή φιλικές και επαγγελματικές συναντήσεις, ακόμα και για weekend brunch, προσφέροντας τη δική του διαφορετική πρόταση στη γευστική μας εξερεύνηση μέσα σε μια ατμόσφαιρα που σε ταξιδεύει στα θέρετρα της Ανδαλουσίας.

Μαρίνα Ζέας, Πειραιάς, 210 4186683 Facebook: HAMS & CLAMS, Instagram: hamsandclams

111

ΓΕΥΣΗ γεύση και δεν θα το καταλάβουμε σωστά. Έχει μεγάλη σημασία το σωστό μαχαίρι, το οποίο θα μας δώσει τη δυνατότητα να κόβουμε ακριβώς το μέγεθος της φέτας που θέλουμε. Στο πλατό δεν χρειάζεται να είναι κομμένα τα τυριά μας. Τοποθετούμε το μαχαίρι δίπλα και όποιος θέλει να δοκιμάσει, το χρησιμοποιεί. Επίσης, δεν κόβουμε τις άκρες του τυριού, που αποκαλύπτουν την ωρίμανσή του, αφήνουμε τον άλλον να το κάνει. Τα τυριά βγαίνουν στο τέλος του δείπνου. Αν δοκιμάσεις στην αρχή τυρί, δύσκολα θα μπορέσεις να καταλάβεις τη γεύση του φαγητού. Κάθε τυρί έχει το δικό του κρασί. Τα περισσότερα τυριά, με τις έντονες οξύτητές τους, ταιριάζουν καλύτερα με λευκά κρασιά. Εκείνοι οι οίνοι που μαγικά δένουν με τα περισσότερα τυριά αλλά και με όλες τις γεύσεις είναι οι αφρώδεις οίνοι. Ένα αφρώδες, ακόμα και αν δεν είναι σαμπάνια, δημιουργεί ιδανικό συνδυασμό. Το κόκκινο κρασί, που το προτιμάμε τον χειμώνα, ταιριάζει με τυριά που δεν έχουν πολύ αλάτι. Εκτός αν επιλέξουμε ένα κρασί ιδιαίτερα τανικό και με έντονες οξύτητες, όπως είναι το δικό μας ξινόμαυρο. Η συντήρηση τυριού για πολλές μέρες στο οικιακό ψυγείο δεν υφίσταται. Αυτό το οποίο προτείνω είναι τα τυριά να καταναλώνονται μέσα σε 3-4 μέρες από τη στιγμή που τα αγοράζουμε. Μόλις κόβονται και έρθουν σε επαφή με την ατμόσφαιρα, αρχίζουν να οξειδώνονται και να χάνουν τα αρώματά τους, την ποιοτική τους βαθμίδα. Μπορεί να μη συντρέχουν λόγοι υγειονομικής φύσεως για να καταναλωθούν αλλά ποιοτικής φύσεως λόγοι συντρέχουν πολλοί. Δεν χρειάζεται να αγοράζουμε ποσότητες και να τις αφήνουμε στο ψυγείο. Ειδικά τα οικιακά ψυγεία που δεν έχουν πολλή υγρασία, που μας ενδιαφέρει στη συντήρηση των τυριών, δεν ενδείκνυνται για τη φύλαξή τους. Εξάλλου, τα τυριά είναι ζωντανοί οργανισμοί, αναπνέουν και απορροφούν. Έτσι, δεν πρέπει να βρίσκονται δίπλα σε άλλα προϊόντα. Αν χρειαστεί για κάποιον λόγο να συντηρήσουμε τυρί για μεγαλύτερο διάστημα από το προβλεπόμενο, ο καλύτερος τρόπος είναι να το τοποθετήσουμε στο συρτάρι για τα λαχανικά, μαζί με μερικά κομμάτια βαμβάκι βουτηγμένα στο νερό, για να δημιουργήσουμε τεχνητή υγρασία, και να μην έχουμε δίπλα τους άλλα προϊόντα». Αν ήθελε κάποιος να ξεκινήσει την περιήγησή του στα γαλλικά τυριά, θα του πρότεινα τα παρακάτω είδη. Έχω προσθέσει και ένα ελβετικό, αλλά θα ήταν αδύνατο να μην το βάλω, γιατί είναι από μόνο του μια ολόκληρη ιστορία.

Δεν κόβουμε τις άκρες του τυριού, που αποκαλύπτουν την ωρίμανσή του, αφήνουμε τον άλλον να το κάνει. Τα τυριά βγαίνουν στο τέλος του δείπνου. Αν δοκιμάσεις στην αρχή τυρί, δύσκολα θα μπορέσεις να καταλάβεις τη γεύση του φαγητού.

EMMENTAL 18ΜΗΝΗΣ ΩΡΊΜΑΝΣΗΣ

OSSAU-IRATY 12ΜΗΝΗΣ ΩΡΊΜΑΝΣΗΣ Έχει διακριθεί δύο φορές ως το καλύτερο τυρί του κόσμου στον διαγωνισμό World Cheese Awards. Με 100% πρόβειο γάλα, μη παστεριωμένο, από τη φυλή Manech, διακρίνεται για τα πληθωρικά αρώματα κρέμας και βουτύρου και θα ταιριάξει ιδανικά με λιπαρά λευκά κρασιά και μια μαρμελάδα κεράσι.

COMTÉ 18ΜΗΝΗΣ ΩΡΊΜΑΝΣΗΣ Με γάλα αποκλειστικά από φάρμες σε υψόμετρο άνω των χιλίων μέτρων και ευρείας βιοποικιλότητας χλωρίδα. Ωριμασμένο δεκαοκτώ μήνες με φυσική ροή αέρα και ιδιαίτερη γεύση, συνοδεύει λευκά, πληθωρικά κρασιά και ερυθρά με στρογγυλό σώμα.

ETIVAZ 24ΜΗΝΗΣ ΩΡΊΜΑΝΣΗΣ Το etivaz, το πρώτο ελβετικό τυρί που χαρακτηρίστηκε ΠΟΠ, δημιουργήθηκε το 1930 από τους τυροκόμους του χωριού Etivaz, στα αλπικά βοσκοτόπια, με γάλα αποκλειστικά θερινής τυροκόμησης. Με γλυκές νότες και βουτυρένια αρώματα, θα συνοδεύσει άριστα στρογγυλά, κόκκινα κρασιά, όπως το merlot, και πληθωρικά λευκά με μέτριες οξύτητες.

MORBIER 4ΜΗΝΗΣ ΩΡΊΜΑΝΣΗΣ

FONDUE BREZAIN

Με γάλα από τη γαλλική φυλή αγελάδας Montbéliarde και την ελβετική Simmental, το morbier ξεχωρίζει για τα αρώματα ξηρών καρπών, κρέμας και τις φυτικές νότες που αποκτά από τη στάχτη. Λιώνει όπως μια ρακλέτ και συνοδεύει υπέροχα έναν ήπιο ερυθρό οίνο.

FOURME D’AMBERT Με καταγωγή από την Oβέρνη και ιστορία μεγαλύτερη από αυτήν του ροκφόρ, το fourme, έχει αρώματα κρέμας και βουτύρου και το αγαπούν ακόμη και εκείνοι που αποφεύγουν τα έντονα μπλε τυριά. Συνδυάζεται τέλεια με φρουτώδεις λευκούς ή χαμηλής έντασης γλυκούς οίνους και ταιριάζει σε σαλάτες και μπέργκερ. Δοκιμάστε το με μέλι και φέτες αχλαδιού.

PICODON Με μαλακή υφή και σκληρή κρούστα, το κατσικίσιο picodon φτιάχνεται από φρέσκο γάλα που του χαρίζει κρεμώδη γεύση, γεμάτη οξύτητες αλλά και μπλε ανταύγειες που θυμίζουν ροκφόρ, όταν αρχίζει να ωριμάζει. Ιδανικό για όσους αναζητούν ένα μικρού μεγέθους και εξαιρετικό κατσικίσιο artisanal τυρί. Ταιριάζει με κρασί ασύρτικο ή sancerre.

CROTTIN DE CHAVIGNOL Το crottin παράγεται με κατσικίσιο γάλα κοντά στην κοιλάδα του Λίγηρα, στο χωριό Chavignol, που μετρά μόνο διακόσιους κατοίκους. Το συγκεκριμένο crottin, με την απαλή γεύση, την ισορροπημένη οξύτητα και το άρωμα φουντουκιού, αγκαλιάζουν βρώσιμα άνθη. Στην καρδιά του έχει γέμιση μαρμελάδας τριαντάφυλλο.

VALENÇAY Κατσικίσιο τυρί και το valençay, που έχει μεγάλη ιστορία πίσω του. Μάλιστα, υπάρχει ο μύθος ότι ο Ναπολέοντας έκοψε την κορυφή του τυριού με το σπαθί του για να μη θυμίζει τις πυραμίδες, όπου ηττήθηκε. Άρωμα κρέμας και βουτύρου, με απαλές οξύτητες και χαμηλές, γήινες νότες, λόγω της στάχτης με το οποίο είναι καλυμμένο.

COURONNE LOCHOISE Ένα σπάνιο, κατσικίσιο φρέσκο τυρί με σχήμα ντόνατ που φτιάχνεται σε πολύ μικρή παραγωγή. Έχει κρεμώδη χαρακτήρα, πλούσια γεύση και πληθωρικές οξύτητες. Συνδυάστε το με ένα λευκό, λιπαρό κρασί με οξύτητες.

MONTRACHET Ένα λευκό κατσικίσιο τυρί με κρεμώδη υφή και ήπια πικάντικη γεύση, που καλύπτεται με αλατισμένη στάχτη και έχει ενδιαφέρουσα γεύση. Φτιάχνεται στη Βουργουνδία και παλαιώνεται τυλιγμένο σε φύλλα καστανιάς, που του προσφέρουν ιδιαίτερο άρωμα. Το montrachet σερβίρεται καλύτερα ως επιτραπέζιο τυρί ή ως ορεκτικό με μικρά κράκερ ή σκληρά ψωμιά. Θα ταιριάξει με ένα ασύρτικο και με λευκά που έχουν οξύτητες.

FONDUE BREZAIN Πρόκειται για ένα καπνιστό ρακλέτ και το μοναδικό του άρωμα οφείλεται στο γεγονός ότι καπνίζεται σε παραδοσιακό καπνιστήριο στις ορεινές γαλλικές Άλπεις από ξύλα δρυός. Ιδανικό τόσο για απόλαυση σε barbeclette όσο και ως πρώτη ύλη σε πίτσες και μπρουσκέτες. Θα ταιριάξει με στιβαρά, όξινα ερυθρά και πληθωρικά «βαρελάτα» λευκά.

EMMENTAL 18ΜΗΝΗΣ ΩΡΊΜΑΝΣΗΣ Από φρέσκο, αγελαδινό γάλα, το emmental χαρακτηρίζεται για τον πλουραλισμό του, τη στιβαρότητα της γεύσης του και τις πικάντικες νότες. Συνοδεύει ιδανικά ροζέ κρασιά και φρουτώδη κόκκινα.

112 23.12.2021

LIFO 711

113

ΓΕΥΣΗ

ΣΑΜΠΆΝΙΑ: ΠΊΝΟΥΜΕ ΤΑ ΑΣΤΈΡΙΑ

«Για το μόνο που μετανιώνω στη ζωή είναι ότι δεν ήπια αρκετή σαμπάνια». Για να μη νιώσουμε όπως ο Τζον Μέιναρντ Κέινς, ο wine manager του Mr. Vertigo, Γιάννης Παππάς, μας βοηθά να επιλέξουμε κρασιά κομψά και ζωηρά, για διάφορα μπάτζετ, γαλλικές σαμπάνιες και αφρώδεις οίνους που δημιουργούν την καλύτερη διάθεση σε ένα γεύμα. από τη ζωη παρασιδη φωτο: παρισ ταβιτιαν

Τ

ώρα που τα κάστανα είναι στην εποχή τους, αποτελούν ιδανικό συνοδευτικό για μια σαμπάνια, που ταιριάζει επίσης με λευκά κρέατα και χοιρινό, αν αυτό δεν έχει κάποια βαριά σάλτσα, εκτός κι αν έχουμε προμηθευτεί ένα πιο γεμάτο, ξηροκαρπάτο κρασί, όπως του Benoît Lahaye που θα βρείτε παρακάτω. Της πάνε τα απαλά, κρεμώδη τυριά, τα όστρακα (ιδίως τα στρείδια), ενώ ο μεγαλύτερος εχθρός της είναι ό,τι καυτερό. Το καλοκαίρι, η ροζέ σαμπάνια κάνει φανταστικό συνδυασμό με τα γεμιστά, κατά τον Γιάννη Παππά – ο wine manager του Mr. Vertigo μας προκαλεί να το δοκιμάσουμε.

ΠΏΣ ΤΟ ΚΡΑΣΊ ΑΠΟΚΤΆ ΦΥΣΑΛΊΔΕΣ; Υπάρχουν τέσσερις διαφορετικοί τρόποι οινοποίησης που δίνουν αφρώδη κρασιά. Ο πιο απλός και οικονομικός είναι με την προσθήκη διοξειδίου του άνθρακα σε χαμηλής ποιότητας πρώτη ύλη. Πρόκειται συνήθως για φιάλες που κοστίζουν ελάχιστα, με πλαστικό φελλό, αυτές που χρησιμοποιούνται για να εντυπωσιάσουν με το «παφ» που κάνουν όταν ανοίγουν, ενώ μετά από λίγα λεπτά ο αφρισμός τους πεθαίνει. Προφανώς δεν υπάρχει κάποιο τέτοιο κρασί στη λίστα μας. Ο πλέον ανερχόμενος τρόπος είναι αυτός που βγάζει τα pét-nat. Με απλά λόγια, ο οινοποιός παίρνει τα σταφύλια, τα πατάει και τα ρίχνει σε μια δεξαμενή για να ξεκινήσει η ζύμωση. Κατά τη διάρκειά της οι γηγενείς ζύμες που βρίσκονται γύρω από το σταφύλι (ή οι τεχνητές που προστίθενται στα μη φυσικά κρασιά) αρχίζουν να «τρώνε» τα σάκχαρα με αποτέλεσμα να παράγεται διοξείδιο του άνθρακα –που σε ένα οποιοδήποτε άλλου είδους κρασί θα άφηνε ο οινοποιός να απελευθερωθεί– και αλκοόλ. Εμφιαλώνει το κρασί νωρίς, για να συνεχιστεί η ζύμωση στις φιάλες, τις οποίες θα κλείσει με καπάκι μπίρας προκειμένου να φυλακίσει σε αυτές όλο το διοξείδιο. Ανάλογα με το στυλ που θέλει να δώσει στο κρασί του, αυτή η διαδικασία μπορεί να κρατήσει έξι μήνες, και παραπάνω. Πρόκειται για φρέσκα κρασιά, ευχάριστα και οικονομικά. «Είναι αυτά που θα σας ανεβάσουν τη διάθεση και θα σας βάλουν στο κλίμα. Είναι συνήθως το πρώτο μπουκάλι που θα ανοίξει κανείς μέχρι να μαζευτεί όλη η παρέα του και να πιει σοβαρά κρασιά», μας εξηγεί ο ειδικός. Έπειτα, είναι ο τρόπος του prosecco. Μοιάζει με αυτόν των pét-nat, αλλά παράγει πολύ περισσότερα λίτρα, σε πολύ μεγαλύτερη δεξαμενή, σφραγισμένη αεροστεγώς. Οι τελικές φιάλες εμφιαλώνονται σε περιβάλλον πολύ χαμηλής θερμοκρασίας, ώστε να μη χαθεί το διοξείδιο του άνθρακα. Ο τέταρτος τρόπος, ο πιο παραδοσιακός, δεν είναι άλλος από τον δρόμο που έδειξε η επαρχία της Champagne. Πρώτα θα παραχθεί ένα κρασί «βάσης» με πολύ υψηλή οξύτητα και σχετικά χαμηλούς αλκοολικούς βαθμούς (10%). Μετά τη ζύμωση στη δεξαμένη, το κρασί θα εμφιαλωθεί, ο παραγωγός θα γεμίσει το μπουκάλι, αφήνοντας 50-60 ml κενό, και θα ρίξει μέσα ένα διάλυμα που αποτελείται από σάκχαρα και ζύμες για να πυροδοτήσει μια δεύτερη ζύμωση. Μόλις αυτή τελειώσει, θα απομακρύνει το ίζημα που δημιουργείται στον πάτο του μπουκαλιού από τις νεκρές ζύμες. Τότε οι riddlers του οινοποιείου αρχίζουν να στρίβουν κάθε μέρα ελαφρά, δίνοντάς τους λίγη κλίση προς τα κάτω, μία-μία τις φιάλες που έχουν τοποθετηθεί σε μεγάλες προθήκες. Σιγά σιγά, μετά από κάμποσες μέρες, το ίζημα θα συγκεντρωθεί στον λαιμό του μπουκαλιού. Τα μπουκάλια εμβαπτίζονται σε υγρό άζω-

114 23.12.2021

LIFO 711

115

ΓΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΈΝΤΕ ΑΦΡΏΔΗ ΚΡΑΣΙΆ

το, το καπάκι τους αφαιρείται με ένα εργαλείο σαν ανοιχτήρι και μια μικρή ποσότητα χάνεται, γι’ αυτό προστίθεται κρασί, τόσο λίγο όμως που δεν θα επηρεάσει το υπόλοιπο περιεχόμενο. Το «φουστάνι» ή, αλλιώς, το καψίλι, που θα έχετε δει να κατεβαίνει χαμηλά σε ένα μπουκάλι σαμπάνιας, τοποθετήθηκε κάποτε για να μη βλέπουν οι πελάτες ότι δεν έχουν όλες οι φιάλες την ίδια στάθμη. Οι σημερινοί αρτιζάνοι του είδους χρησιμοποιούν ένα πολύ κοντό «φουστάνι» ως φόρο τιμής στους βετεράνους ή δεν βάζουν καθόλου.

ΚΑΡΑΝΊΚΑ CUVÉE DE RESERVE 2015 MAGNUM

ΤΟ MR. VERTIGO ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ ΠΈΝΤΕ ΣΑΜΠΆΝΙΕΣ

«ΘΥΜΗΘΕΊΤΕ ΚΎΡΙΟΙ, ΔΕΝ ΠΟΛΕΜΆΜΕ ΜΌΝΟ ΓΙΑ ΤΗ ΓΑΛΛΊΑ ΑΛΛΆ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΑΜΠΆΝΙΑ!» - ΟΥΊΝΣΤΟΝ ΤΣΌΡΤΣΙΛ Πρόκειται για ένα από τα πιο πολύτιμα, στυλιζαρισμένα προϊόντα στον κόσμο. Είναι μοναδική στον κόσμο των φυσαλίδων, ο συνδυασμός του εδάφους, του κλίματος και των σταφυλιών της περιοχής της δεν μπορεί να αναπαραχθεί αλλού. Η σαμπάνια είναι το σημείο αναφοράς στον κόσμο του αφρώδους οίνου και είναι πολλοί οι λόγοι που την κάνουν να κοστίζει κάτι παραπάνω. «Όταν ένα κρασί έχει ιστορία τριακοσίων ετών, η τιμή του είναι δικαιολογημένα υψηλή», λέει ο Γιάννης Παππάς, εξηγώντας τις καταγραφές που υπάρχουν σχετικά με τη σαμπάνια, σε συνδυασμό με τον απαιτητικό τρόπο παραγωγής της, την ονομασία προέλευσης και τα αυστηρά κριτήρια ποιότητας που πρέπει να πληροί. Σαμπάνια μπορεί να χαρακτηριστεί μόνο όποιο κρασί προέρχεται από την ομώνυμη περιοχή της βορειοανατολικής Γαλλίας και αποκλειστικά από τις ποικιλίες chardonnay, pinot noir και pinot meunier. Σύμφωνα με την πιο γνωστή ιστορία που την ακολουθεί, οι πρώτες πολύτιμες φυσαλίδες προέκυψαν όταν ο μοναχός Dom Perignon, ως chef de cave του αβαείου του Οτβιλιέ, άφησε το κρασί να ζυμωθεί για δεύτερη φορά μέσα στο μπουκάλι. Έπειτα αφιερώθηκε στη μελέτη και στη συστηματοποίηση της διαδικασίας αυτής: κατέγραφε την ποιότητα και τις συνθήκες κάθε εσοδείας, καθιέρωσε το να επιλέγονται σταφύλια από διαφόρους παραγωγούς και να αναμειγνύονται για την παραγωγή ενός αφρώδους κρασιού. Η φράση που του αποδίδεται, σύμφωνα με την οποία ήπιε «τα αστέρια», όπως και το ότι κατάφερνε να μαντεύει από ποιον αμπελώνα προερχόταν ένα σταφύλι μόνο από τη γεύση του, καθότι ήταν τυφλός, αποδείχθηκαν μύθοι, παλιά αλλά ομολογουμένως πετυχημένα διαφημιστικά τρικ. Οι οινοποιοί που θα συναντήσετε παρακάτω διαχειρίζονται τους αμπελώνες με φυσικούς τρόπους, περνάνε τα κρασιά «βάσης» από βαρέλια για να τους δώσουν έξτρα πολυπλοκότητα και μοναδικό χαρακτήρα και κάθε στάδιο της διαδικασίας που ακολουθούν γίνεται χειρωνακτικά. Η πιο «απλή» σαμπάνια, αυτή των 50 ευρώ, χρειάζεται τουλάχιστον τρία-τέσσερα χρόνια για να ολοκληρωθεί και περιέχει ένα blend από ποιοτικά κρασιά διαφόρων ετών, γι’ αυτό μπορεί να μην αναγράφεται στη φιάλη η χρονιά —οι περισσότερες σαμπάνιες ανήκουν στην κατηγορία non-vintage. Υπήρξε το κρασί των βασιλιάδων και των ευγενών, ταυτίστηκε με νίκες και θριάμβους, με το ότι ανοίγεται σε σημαντικές στιγμές. Πλέον μπορεί να μην είναι προνόμιο μονάχα της ελίτ, αλλά παραμένει αδιαμφισβήτητα ο βασιλιάς των κρασιών. Και σίγουρα δεν χρειάζεται να γιορτάζετε κάτι για να την ανοίξετε, μπορείτε να την απολαύσετε όποτε μπορείτε και θέλετε, θα απογειώσει το γεύμα σας.

ALEXANDER FILAINE «SENSUUM VERTIGO» 2013 Παράγεται σε ένα παλιό κελάρι, από το οποίο απουσιάζει κάθε ίχνος τεχνολογίας, μένει πέντε χρόνια με τις οινολάσπες, κι αυτό της δίνει έναν απογειωτικό χαρακτήρα. Με τις ποικιλίες pinot noir και chardonnay ο Fabrice Gass παράγει σε ελάχιστες ποσότητες κάθε χρόνο μια σαμπάνια με πλούσια υφή και απολαυστικό, οξειδωτικό προφίλ. €150

BENOÎT LAHAYE VIOLAINE 2015 Χωρίς καθόλου θειώδη, είναι αποτέλεσμα βιοδυ-

ναμικής καλλιέργειας και αναδεικνύει με τον πιο κρυστάλλινο τρόπο το φρούτο. Με 50% pinot noir και 50% chardonnay από ασβεστολιθικά εδάφη, αυτή η σαμπάνια είναι αέρινη και άκρως umami. € 101, 70

BILLECART SALMON BRUT ROSÉ

Mr. Vertigo, πλ. Φιλικής Εταιρείας 15, Κολωνάκι, 210 7250862

Το «φουστάνι» ή, αλλιώς, το καψίλι, που θα έχετε δει να κατεβαίνει χαμηλά σε ένα μπουκάλι σαμπάνιας, τοποθετήθηκε κάποτε από τους οινοποιούς για να μη βλέπουν οι πελάτες ότι δεν έχουν όλες οι φιάλες την ίδια στάθμη.

Από έναν οίκο που μετράει επτά γενιές και ένα blend σταφυλιών chardonnay, pinot meunier και pinot noir, πρόκειται για μια σαμπάνια που οινοποιήθηκε σαν ερυθρό κρασί και αυτό την κάνει να ξεχωρίζει. Θα σας αφήσει στη μύτη αρώματα εσπεριδοειδών και κόκκινων φρούτων. €80,90

Το εγχώριο κρασί της λίστας είναι ένα 100% blanc de noir ξινόμαυρο αφρώδες, αποκλειστικά από τους αμπελώνες βιολογικής καλλιέργειας της περιοχής Ράστο, στη Λίμνη Πετρών, στο Αμύνταιο. Διακρίνεται για την υψηλή του οξύτητα, για τη μακρά του επίγευση και τα έντονα αρώματα φρούτων. €63,60

TISSOT CREMANT DU JURA EXTRA BRUT Αυτό το μείγμα από chardonnay, pinot noir, poulsard και trousseau, που είναι ντόπια σταφύλια της ανατολικής Γαλλίας, είναι προϊόν βιοδυναμικής καλλιέργειας, φυσικό και vegan, με πλούσια αρώματα μαγιάς, εσπεριδοειδών και λουλουδιών, ενώ στον ουρανίσκο θυμίζει αμύγδαλα. €25,60

JO LANDRON VIN MOUSSEUX «ATMOSPHÈRES» Ο Jo Landron επιλέγει τις δύο κλασικές ποικιλίες της σαμπάνιας, chardonnay και pinot noir, μαζί με το folle blanche, σχεδόν σε ίδια ποσοστά. Αυτό το κρασί, λοιπόν, καταλήγει να έχει την υφή μιας σαμπάνιας με τον τρόπο του muscadet. Θα νιώσετε την ορυκτότητα και μια αίσθηση μπισκότου σε ένα σοβαρό για την κατηγορία του αλλά και πολύ παιχνιδιάρικο κρασί. €18,30

LA FARRA PROSECCO SUPERIORE EXTRA DRY Το Prosecco Superiore DOCG του οινοποιείου La Farra προέρχεται από αυστηρή επιλογή σταφυλιών από αμπελώνες διαφορετικών κοινοτήτων που βρίσκονται στους λόφους του Valdobbiadene και καλλιεργούνται από την οικογένεια Nardi. Η εκδοχή extra dry αφήνει μια υποψία σακχάρων στο στόμα, έχει έντονα τα αρώματα του τριαντάφυλλου, του γερανιού και του λευκού ροδάκινου. €14,30

BEPPE MARINO BRACHETTO «BRAMUSA» JACQUESSON CUVÉE NO 741 Με το chardonnay να επιβάλεται στο χαρμάνι που έχει επίσης pinot noir και pinot meunier, αυτή η απόλυτα ξηρή και ισορροπημένη σαμπάνια μυρίζει αχλάδι και εσπεριδοειδή, ενώ βγάζει ορυκτότητα στο στόμα. €60

DE SOUZA «AVEC LE TEMPS» BLANC DE BLANCS Από σταφύλια βιολογικής καλλιέργειας, είναι ένα κρασί που εκφράζει απόλυτα το chardonnay στη σαμπάνια, αφού φτιάχνεται μόνο με αυτή την ποικιλία. Στη μύτη έχει άγουρο λεμόνι, μπριός και γκρέιπφρουτ, στον ουρανίσκο είναι φρέσκο, με έντονη οξύτητα.

Ένα τυπικό ημίγλυκο ροζέ του Πιεμόντε, που μοιάζει με το αδελφάκι του, το Μoscato d’Asti, αλλά με περισσότερη οξύτητα. Παντρεύεται ιδανικά με φράουλες και κόκκινα φρούτα γενικότερα, μαύρη σοκολάτα, γλυκές τάρτες και μπισκότα που έχουν τέτοιες γεύσεις αλλά και με τη βασιλόπιτα που θα κόψουμε σύντομα. €10

€58

116 23.12.2021

Οι στιγμές που ζεις στο Golf privé είναι από αυτές που δεν ξεχνάς εύκολα. Μια εμπειρία που αφορά όλες τις αισθήσεις είναι αυτό που θα ζήσεις σε έναν χώρο-ορόσημο με τη δική του ιστορία. Τα 550 στρέμματα πευκοδάσους, η θέα στη θάλασσα, η πολυτελής ατμόσφαιρα και φυσικά οι μοναδικές γεύσεις σε παρασύρουν σε ένα ταξίδι μακριά από τον χώρο και τον χρόνο, παρότι βρίσκεται στην καρδιά της Αθήνας. Η αποικιακού στυλ έπαυλη αποπνέει από την πρώτη στιγμή υψηλή αισθητική και φιλοξενεί είτε την καθημερινή βόλτα σου είτε τις ιδιαίτερες στιγμές σου. Άλλωστε, γι’ αυτές τις στιγμές η κεντρική αίθουσα Manor House διαμορφώνεται σε τρεις μικρότερες (Ι, ΙΙ και ΙΙΙ), ώστε να δημιουργήσει το κατάλληλο σκηνικό για την εκδήλωση που ονειρεύεσαι. Στο εστιατόριο Colonial, με το ανανεωμενο vegan menu, ο πολυβραβευμένος Γιάννης Μπαξεβάνης δημιουργεί ένα μενού που τιμά τη μεσογει-

ακή παράδοση μέσα από εμπνευσμένα πιάτα υψηλής γαστρονομίας. Αυτή η γαστρονομία αποδεικνύει πως η απλότητα των υλικών, όταν συνδυάζεται με την ανώτερη ποιότητα, μπορεί να επανασυστήσει γνώριμες γεύσεις σε μια διαφορετική εκδοχή τους. Αναζητώντας πρώτες ύλες με ονομασία προέλευσης, ο γνωστός σεφ παρουσιάζει επιλογές που υμνούν τα προϊόντα του τόπου μας. Πρέπει να δοκιμάσεις το ψητό μπάτζο Νάουσας με σορμπέ πιπεριά Φλωρίνης, το φρέσκο λαβράκι στον φούρνο με ντομάτα και μυρωδικά, σταμναγκάθι, βραστά λαχανικά και μαύρο ταραμά, αλλά και το τρυφερό rib eye ψημένο στη σχάρα και κομμένο ταλιάτα. Θα συνοδεύσεις με κάποιο κρασί από την εκλεκτή λίστα, ενώ δεν λείπουν τα εξαιρετικά εξωτικά κοκτέιλ. Στο Golf Privé κάθε στιγμή είναι μοναδική, όπως ακριβώς και ο χώρος, που κάνει την αναζήτηση της γεύσης μια αναπάντεχη έκπληξη.

Snob Athens

Τέρμα Κων/νου Καραμανλή, Γλυφάδα, 210 3420002, www.golfprive.gr, Facebook: GolfPriveGlyfada, Instagram: golfpriveglyfada

To πιο μαγικό bistronomy στο κέντρο της Αθήνας.

Το Snob Αthens δεν θυμίζει σε τίποτα ένα απλό food spot. Το εκπληκτικό νεοκλασικό του κτίριο χρονολογείται από το 1850 και από τότε αποτελεί ένα στολίδι στο κέντρο της Αθήνας. Εκεί ο σεφ Γιώργος Καπερδάς επιμελείται με τον δικό του, ιδιαίτερο τρόπο τα υπέροχα πιάτα του head chef Δημήτρη Μαρούλη και μαζί δημιουργούν ένα gastrobar που χαρίζει μια μοναδική γευστική εμπειρία. Αν είσαι λάτρης του brunch, αποκλείεται να μην ξετρελαθείς με τις τόσο διαφορετικές και απολαυστικές εκδοχές του. Στο μενού θα βρεις από acai bowl και λευκή ομελέτα μέχρι τάρτα τανίν και sourdough sandwich. Αυτό, όμως, που αξίζει να δοκιμάσεις περισσότερο απ’ όλα είναι τα pancakes! Oreo cookie, red velvet ή curd μπανάνας, όποιο συνδυασμό και να επιλέξεις, είναι πεντανόστιμος. Για φαγητό, θα βρεις

ΓΕΥΣΗ

Golf privé

Κάθε στιγμή γίνεται μια αξέχαστη εμπειρία.

απολαυστικά πιάτα, όπως ταρτάρ μοσχάρι και katsu sando μουσακά, που αναδεικνύουν από την πρώτη δοκιμή τη φροντίδα του χειροποίητου. Στα must ανήκει σίγουρα το «I am Snob» burger με μοσχαρίσιο short rib, τυρί προβολόνε, μαρούλι, ντομάτες, αγιολί από μανιτάρια πορτσίνι σε μπριός πατάτας. Όποιο πιάτο κι αν έρθει στο τραπέζι σου, δεν υπάρχει περίπτωση να μην εντυπωσιαστείς από την εμφάνισή του. Δημιουργικό, γεμάτο φαντασία και ευρηματικότητα, το food styling είναι ένα από τα highlights του μαγαζιού. Ο εντυπωσιακός σχεδιασμός του χώρου, η υψηλή αισθητική και η ιδιαίτερη ατμόσφαιρα που σε παρασύρει από την πρώτη στιγμή δημιουργούν το απόλυτο σκηνικό για να δοκιμάσεις τις μοναδικές γεύσεις του. Όταν μιλάμε για απόλαυση, το Snob δεν εξυπακούεται απλώς. Επιβάλλεται!

Αγίας Ειρήνης 17, 210 3242603 Facebook: Snob Athens, Instagram: snob.athens

LIFO 711

117

HOT EL S

ΛΑΜΠΕΡΑ ΡΕΒΕΓΙΟΝ ΣΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

από τη λινα ιντζεγιαννη φωτο: γιωργοσ αδαμοσ εικονογραφηση: bianka

118 23.12.2021

Βλέποντας τη στολισμένη Αθήνα, σου γεννιέται η επιθυμία να μπορούσες να απογειωθείς και να απολαύσεις από ψηλά την εικόνα της. Αν μάλιστα αυτή η φαντασίωση συνοδεύεται και από μια γαστρονομική εμπειρία, ακόμα καλύτερα. Η ταράτσα του Zillers είναι το σημείο της πόλης που μπορεί να πλησιάσει όσο πιο πολύ γίνεται στη φαντασία, προσφέροντας μια γιορτινή ατμόσφαιρα με θέα την Ακρόπολη και γεύσεις που ταιριάζουν απόλυτα στο κλίμα των ημερών. Ο βραβευμένος Παύλος Κυριάκης στον ρόλο του executive chef δημιουργεί ένα μενού άκρως χειμωνιάτικο, που μυρίζει ελληνική ύπαιθρο και μπορεί να συνοδεύσει καθημερινά lunch breaks ή after shopping βόλτες. Στον μεσημεριανό κατάλογο θα βρεις δημιουργικές προτάσεις, όπως τα μοσχαρίσια μάγουλα με κουσκούς και κρέμα Μετσοβόνε, το βοδινό λουκάνικο με ξινό τραχανά και λάδι αγριοσέλινου αλλά και το εκπληκτικό πεϊνιρλί με κασέρι Ξάνθης, παστράμι και αυγό. Κάθε γεύση αποκαλύπτει τη δημιουργική ματιά του σεφ αλλά και την ποιότητα των εκλεκτών υλικών που συνθέτουν τα πιάτα.

HOTELS

ROOF GARDEN

Zillers

Εορταστική ατμόσφαιρα και γεύσεις πάνω από τη στολισμένη Αθήνα. Η βραδινή βόλτα στο Zillers είναι ένα ταξίδι γευσιγνωσίας με γαστρονομικές προτάσεις που εντυπωσιάζουν και συνδυάζονται εξαιρετικά σε δύο διαφορετικά μενού. Στις επιλογές θα βρεις μοσχαρίσιο φιλέτο με παστινάκι, καμένο βούτυρο και πράσινο μήλο, αλλά και καραμελωμένο ορτύκι με λαγόχορτο, χτένια με αυγό ορτυκιού αλλά και αστακό με φρέσκια πάστα, μπισκ αστακού αρωματισμένη με περγαμόντο και λάδι εστραγκόν. Τις ημέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς τα πιάτα ημέρας γίνονται μικρές γιορτινές εκπλήξεις που θα σου φτιάξουν τη διάθεση. Όσο για την παραμονή των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, το μενού degustation που έχει ετοιμάσει το Zillers είναι μια μοναδική εμπειρία που πρέπει να ζήσεις, συνοδεύοντας φυσικά με τις εορταστικές μίξεις του Φώτη Κουλέτου στο μπαρ. Το Zillers στο κέντρο της χριστουγεννιάτικης Αθήνας είναι μια γευστική αναφορά που ξεχωρίζει και σε παρασύρει να ανέβεις λίγο πιο πάνω από την πόλη.

Μητροπόλεως 54, Αθήνα, 210 3222277, Facebook: The Zillers Athens Boutique Hotel Instagram: thezillersathens, thezillersathenshotel.com

LIFO 711

119

ΤΑ ΞΕΝΟΔΟΧΕΊΑ ΤΗΣ ΑΘΉΝΑΣ ΦΌΡΕΣΑΝ ΤΑ ΓΙΟΡΤΙΝΆ ΤΟΥΣ Οι καλύτερες χριστουγεννιάτικες εμπειρίες φιλοξενούνται εδώ.

Έ

χεις σκεφτεί να ζήσεις τις γιορτές στην Αθήνα σαν να είσαι ένας επίσημος καλεσμένος στην ίδια σου την πόλη; Αν αφεθείς στην πολυτέλεια της ατμόσφαιρας και στις γαστρονομικές προτάσεις των πιο σημαντικών ξενοδοχείων της πόλης, θα νιώσεις μια αξέχαστη εμπειρία για όλες τις αισθήσεις. Εμείς συγκεντρώσαμε μια άκρως εορταστική λίστα με όσα σε περιμένουν εκεί όπου η φιλοξενία είναι μια καθημερινή απόδραση στη μαγεία των Χριστουγέννων. Το Four Seasons Astir Palace Hotel σε υποδέχεται στη γιορτινή του ατμόσφαιρα και σε καλωσορίζει στον κόσμο της περίφημης κουζίνας Nobu του Matsuhisa Athens. Η ιαπωνική κουλτούρα συναντά τις επιρροές της fusion γαστρονομίας και οι γιορτές γίνονται ένα μοναδικό ταξίδι γεύσης σε έναν από τους πιο stylish χώρους φιλοξενίας της Αθήνας. Απόλλωνος 40, Βουλιαγμένη, www.astir.gr/ matsuhisa-athens Στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας θα βρεις τρία νέα σημεία φιλοξενίας που φέρουν την υπογραφή Brown Hotels. Όποιο κι αν επιλέξεις για να περάσεις τις ιδιαίτερες στιγμές μέρες των Χριστουγέννων, θα σε συναρπάσει το ξεχωριστό design που αναδεικνύεται σε κάθε λεπτομέρεια. Εδώ το εορταστικό eat and drink έχει θέα την Ακρόπολη και είναι το ιδανικό σημείο για να απολαύσεις τη στολισμένη Αθήνα, με αποκορύφωμα την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, οπότε τα αμέτρητα φανάρια πετούν στον νυχτερινό ουρανό. www.brownhotels.com

Η διαχρονική κομψότητα του ιστορικού ξενοδοχείου Hotel Grande Bretagne ταιριάζει απόλυτα με τις ημέρες των γιορτών και τη λάμψη των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος το GB Corner Gifts & Flavors παρουσιάζει μοναδικές ιδέες χριστουγεννιάτικων δώρων. Από τα αυθεντικά GB προϊόντα μέχρι τα διάσημα γλυκά του pastry chef Arnaud Larher, εδώ θα βρεις ό,τι ψάχνεις για να μοιραστείς με τους αγαπημένους σου τη μαγεία των γιορτών. Βασ. Γεωργίου Α’ 1, πλατεία Συντάγματος, www.gbcornergifts.com Η πολυτέλεια του King George Hotel γίνεται το ιδανικό γιορτινό σκηνικό. Στο βραβευμένο Tudor Hall Restaurant οι ελληνικές γεύσεις επανασυστήνονται σε νέα εκδοχή, ενώ η θέα στην Ακρόπολη γίνεται μοναδικό background για τις πιο ιδιαίτερες βραδιές του χρόνου. Βασιλέως Γεωργίου Α’ 3, πλατεία Συντάγματος, www.kinggeorgehotelathens.gr

στέκι για after shopping break και εορταστικές συναντήσεις σε μια ατμόσφαιρα μοναδικής αισθητικής. Αγίας Ειρήνης 17, www.snobathens.com Το V-1935 στεγάζεται σε ένα κτίριο που θυμίζει άλλες εποχές κι αυτό από μόνο του γίνεται μοναδική εμπειρία φιλοξενίας. Στο roof garden, που μοιάζει με αίθριο αρχοντικού των ’30s, θα γευτείς αυθεντικές ιταλικές γεύσεις μέσα σε μια άκρως γιορτινή ατμόσφαιρα που νιώθεις ότι ίπταται πάνω από την πόλη. Βουλής 29, Σύνταγμα, www.v1935.gr Η αισθητική και η ιστορία συναντιούνται στους χώρους φιλοξενίας του The Zillers. Η ταράτσα του boutique hotel είναι ο απόλυτος προορισμός απόλαυσης στο κέντρο της χριστουγεννιάτικης Αθήνας. Ειδικά για τις γιορτές θα γευτείς πιάτα ημέρας που γίνονται μικρές γαστρονομικές εκπλήξεις, ενώ την παραμονή των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς σε περιμένει η εμπειρία του μενού degustation αλλά και τα εορταστικά κοκτέιλ που απογειώνουν τη διάθεση. Μητροπόλεως 54, www.thezillersathenshotel.com Στο Mira Me, το «come as a guest, leave as a friend» εκφράζει τη φιλοσοφία διαμονής που σε περιμένει. Εκεί όπου το παρελθόν συναντά το παρόν θα ανακαλύψεις στιγμές καθημερινής πολυτέλειας. Οι γιορτινές μέρες περνούν από το all-day bistrot για καφέ, ελαφρύ lunch ή βραδινό πότο και οι ξεχωριστές νύχτες των Χριστουγέννων κάνουν στάση στο rooftop με γαστρονομικές προτάσεις σε μία από τις πιο όμορφες ταράτσες της Αθήνας. Ερμού 118, www.mirameathens.com

Μη διστάσεις να ζήσεις την εμπειρία διαμονής στο Divani Caravel Hotel, αξιοποιώντας τα εορταστικά πακέτα που θα βρεις ειδικά γι’ αυτή την περίοδο. Luxury φιλοξενία, μοναδικές γεύσεις και αξέχαστα γιορτινά γκαλά είναι κάποια από τα στοιχεία που συνθέτουν μια εμπειρία αυθεντικής πολυτελούς φιλοξενίας. Λεωφ. Βασιλέως Αλεξάνδρου 2, www.divanicaravelhotel.com

Tο Βυζαντινό και το Galaxy Restaurant είναι οι δυο classic επιλογές του Hilton Athens για τις γιορτινές ημέρες. Στα εορταστικά μενού γευσιγνωσίας που έχουν ετοιμάσει οι σεφ του ξενοδοχείου η παράδοση της Μεσογείου γίνεται έμπνευση για προτάσεις που διαδέχονται η μία την άλλη σε μια άκρως festive γαστρονομική εμπειρία. Βασιλίσσης Σοφίας 46, www.hiltonathens.gr

Το The Athenian Callirhoe εκφράζει τη stylish πλευρά της διαμονής. Για τις ημέρες αυτές έχει ετοιμάσει 4 διαφορετικά εορταστικά μενού που θα εναλλάσσονται μέχρι και τις 10 Ιανουαρίου. Στο roof garden του 8ου ορόφου θα απολαύσεις τα Χριστούγεννα με θέα την Ακρόπολη μέσα σε μια μεγαλοπρεπή και σύγχρονη ατμόσφαιρα. Λεωφ. Καλλιρόης 32 & Πετμεζά, www.tac.gr

Στο κέντρο της Αθήνας, η φινέτσα του Athens Plaza γίνεται ένα ξεχωριστό σκηνικό που θα φιλοξενήσει τις γιορτινές στιγμές στην πόλη. Το εστιατόριο The Parliament θα σου προσφέρει γαστρονομικές εμπειρίες γεμάτες αυθεντικές μεσογειακές γεύσεις, ενώ τα βράδια το εκπληκτικό Explorer’s Bar γίνεται σημείο συνάντησης με φίλους για εορταστικά ποτά και κοκτέιλ. Βασιλέως Γεωργίου Α’ 2, πλατεία Συντάγματος, www.njvathensplaza.gr

Στη μαγική γειτονιά της Αγίας Ειρήνης το ξενοδοχείο Snob Athens φέρνει έναν αέρα σύγχρονης φιλοξενίας. Το Espresso Gastro Bar του ισογείου είναι ένας φανταστικός κήπος που σε μεταφέρει μακριά από το κέντρο της πόλης. Από το πρωί με προτάσεις brunch μέχρι το βράδυ με γεύσεις bistronomy, γίνεται

120 23.12.2021

Το Ivis 4 είναι το food spot που θα σου έρθει πρώτο στο μυαλό όταν θέλεις να απολαύσεις ένα πραγματικά ωραίο φαγητό, χωρίς να προβληματιστείς σε τίποτα. Γιατί εδώ η γαστρονομία παρουσιάζεται στην πιο οικεία μορφή της, που θυμίζει κυριακάτικο τραπέζι, αλλά ταυτόχρονα σε εκπλήσσει με τη δημιουργικότητα κάθε συνταγής. Φυσικά, το όνομα του Γιάννη Λουκάκου, που βρίσκεται πίσω από την επιμέλεια του μενού, αλλά και το στήσιμο του μαγαζιού σε προετοιμάζουν γι’ αυτό που θα συναντήσεις γευστικά. Όπως ακριβώς οι καθημερινές βόλτες στο Ivis 4 έχουν ένα ξεχωριστό άρωμα έτσι και οι γιορτινές ημέρες γίνονται μια μοναδική εμπειρία που δεν πρέπει να χάσεις. Στο μενού του πρωτοχρονιάτικου ρεβεγιόν ο σεφ έχει ετοιμάσει μια φανταστική βελουτέ πατάτας με μπέικον και μανιτάρια και μια άκρως ανάμεικτη πράσινη σαλάτα με ρόδι, πράσινο μήλο, τραγανό προσούτο, φουντούκι & βινεγκρέτ από εσπεριδοειδή & ταλαγάνι ψητό με σάλτσα από αποξηραμένα φρού-

τα, μπέικον και κουκουνάρι για ξεκίνημα. Ακολουθεί επιλογή ανάμεσα σε μοσχαρίσια μάγουλα μπρεζέ με πατάτες ογκρατέν, λαχανάκι Βρυξελλών και σάλτσα με μαύρη τρούφα ή μυλοκόπι φρικασέ με σελινόριζα, αγκινάρες Ιερουσαλήμ και σάλτσα αυγολέμονο. Στο επιδόρπιο θα γευτείς μια μοναδική ψημένη κρέμα πορτοκαλιού με γλυκό πορτοκάλι, φουντούκια και παγωτό βανίλια. Τα δύο νέα χειμερινά κοκτέιλ θα συνοδεύσουν τις γεύσεις όπως τους αξίζει: Fig Illusion με ουίσκι, πουρέ σύκο και σιρόπι από φρούτα του δάσους και Honey Spirit με κονιάκ, μέλι και εσπεριδοειδή για να επιλέξεις εκείνο που ταιριάζει στην ξεχωριστή βραδιά. Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα η ταράτσα στον πέμπτο όροφο θα σε υποδεχτεί για να απολαύσεις τα βεγγαλικά της αλλαγής του χρόνου στον ουρανό της Αθήνας. Μια εμπειρία που θα σε κάνει να υποδεχτείς τον νέο χρόνο όπως ακριβώς το ονειρεύεσαι, με γεύσεις, αισιοδοξία και ζεστασιά σε ένα από τα πιο όμορφα σημεία της Αθήνας.

The Athenian Callirhoe

Ήβης 4, Ψυρρή, 210 3213340, Facebook: ivis4restaurant, Instagram: ivis4restaurant

Γιορτές με μια εμπειρία πολλών αστέρων!

Το ξενοδοχείο The Athenian Callirhoe αγαπά τα Χριστούγεννα, γι’ αυτό φόρεσε τα γιορτινά του και ετοίμασε όχι ένα αλλά τέσσερα διαφορετικά εορταστικά μενού που θα εναλλάσσονται μέχρι και τις 10 Ιανουαρίου. Στο roof garden του 8ου ορόφου θα γιορτάσουμε με την ωραιότερη θέα της Αθήνας, απολαμβάνοντας τη μεγαλοπρεπή ατμόσφαιρα του κεντρικού και πάντα σύγχρονου The Athenian Callirhoe, που είναι εύκολα προσβάσιμο και με το μετρό. Τα ολοκληρωμένα ατομικά μενού ξεκινούν από τα €34/άτομο και ικανοποιούν ακόμη και τους πιο απαιτητικούς καλεσμένους, αφού συνδυάζουν αγαπημένες ελληνικές και διεθνείς γεύσεις. Ειδικά όμως για την ημέρα και την παραμονή των Χριστουγέννων αλλά και της Πρωτοχρονιάς, που θα υπάρχει και live διεθνής μουσική από τριμελή μπάντα, ο executive chef Σπύρος Μάλλιος και η ομάδα του θα ετοιμάσουν έναν τόσο λαχταριστό

HOTELS

Ivis 4 restaurant

Αλλαγή του χρόνου με μοναδικές γεύσεις και αυθεντική φιλοξενία.

συνδυασμό γεύσεων, ώστε το 2021 να φύγει χορτάτο! Την παράσταση, βέβαια, κλέβει το υπερπλούσιο πρωτοχρονιάτικο μενού των €85 που ξεκινά με καλωσόρισμα ποτηριού prosecco, περιλαμβάνει 8 διαφορετικά πιάτα και σου δίνει πρόσβαση στα μοναδικά πυροτεχνήματα της Ακρόπολης! Το ξενοδοχείο στρώνει ένα μεγαλοπρεπές τραπέζι και ανοίγει τις πύλες του στο αθηναϊκό κοινό για μια εμπειρία που θα συναρπάσει όλες σας τις αισθήσεις. Κότσι αρνιού, γαλοπούλα γεμιστή, φιλέτο Wellington, σοκολάτα Gianduja και πανετόνε με μους κάστανο είναι μόνο κάποιες από τις γεύσεις που θα δείτε να φιγουράρουν στο μενού που μπορείς να βρεις στην ιστοσελίδα του The Athenian Callirhoe. Ο πλούσιος Αμερικάνικος μπουφές θα είναι και φέτος ανοιχτός από νωρίς το πρωί της Πρωτοχρονιάς. Είσαι έτοιμος για μια εμπειρία πολλών αστέρων;

www.tac.gr, 210 9215353, Facebook: The Athenian Callirhoe Exclusive Hotel, Instagram: theatheniancallirhoe

LIFO 711

121

ΧΡΙΣ ΤΟΥΓΕΝ Ν Α

ΟΛΑ ΟΣΑ ΧΡΕΙΑΖΕΣΤΕ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΑΡΑΜΥΘΕΝΙΑ ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

από τη λινα ιντζεγιαννη φωτο: γιωργοσ αδαμοσ εικονογραφηση: bianka

122 23.12.2021

Τα Χριστούγεννα φέτος πέφτουν Σάββατο, αλλά η εορταστική διάθεση στα TGI Fridays™ κάνει κάθε μέρα να μοιάζει Παρασκευή. Τα νέα Holiday Treats ξεκινούν στις 16 Δεκεμβρίου και σε παρασύρουν σε μια ατμόσφαιρα άκρως εορταστική, με πολλή μαγεία και ιδιαίτερες γεύσεις. Η αγαπημένη Christmas Pumpkin Soup επανέρχεται για να χαρίσει τη ζεστασιά που χρειάζεσαι τις κρύες μέρες του χειμώνα. Στις ξεχωριστές προτάσεις τα επιβλητικά Fridays™ Signature Glazed Beef Short Ribs γίνονται must try. Τρυφερά βοδινά ribs 700 γρ., μαγειρεμένα στον φούρνο με τη slow cooked μέθοδο και γκλασαρισμένα στη σχάρα με την αυθεντική Fridays™ Signature Glaze με Jack Daniel’s® Tennessee Whiskey, συνοδεύονται με Christmas coleslaw και τραγανές τηγανητές πατάτες. Ανατρεπτικό και λαχταριστό, το Mandarin Roasted Duck Platter θα σε εκπλήξει με έναν συνδυασμό γεύσεων απόλυτα γιορτινό.

Τραγανή πάπια σε φέτες μαζί με ψητές κόκκινες πιπεριές, ψιλοκομμένα πράσινα κρεμμυδάκια και spicy sake pickled vegetables μέσα σε ζεστές πίτες αλευριού θα γίνει η απόλυτη ασιατική εμπειρία των ημερών που ολοκληρώνεται με τη συνοδεία της homemade hoisin sauce. Η απόλαυση των Holiday Treats απογειώνεται με το λαχταριστό S’mores Pie, μια τάρτα σαμπλέ με γκανάς σοκολάτας, αφράτα mini marshmallows καψαλισμένα και το chocolate hot fudge να ρέει από πάνω, προκαλώντας επιφωνήματα θαυμασμού. Και εννοείται ότι για την περίοδο των Χριστουγέννων σε όλα τα καταστήματα TGI Fridays™ σε περιμένουν εκπλήξεις και events που φέρνουν τα Χριστούγεννα πιο κοντά. Άτακτα ξωτικά, καρυοθραύστες, εργαστήρια στολιδιών, live bands, face painting και ό,τι άλλο μπορείς να φανταστείς –ή, καλύτερα, ό,τι δεν φαντάζεσαι– θα κάνει τις μέρες των γιορτών μια εμπειρία που δεν πρέπει να χάσεις.

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Xmas @TGI FridaysTM

Μη χάσεις τη φετινή εμπειρία Holiday Treats σε μια άκρως γιορτινή ατμόσφαιρα.

Αναζήτησε το πρόγραμμα των εκδηλώσεων στο www.fridays.gr Facebook: TGI Fridays Greece, Instagram: tgifridaysgr, Youtube: TGI Fridays Greece

LIFO 711

123

Lucca

Το στέκι που έγινε προορισμός για όλη την Αθήνα.

Παρότι το Lucca ξεκίνησε ως ένα συνοικιακό μαγαζί, σε λιγότερο από τρία χρόνια κατάφερε να διαψεύσει αυτόν τον χαρακτηρισμό, αφού εξελίχθηκε σε ένα άκρως επιτυχημένο all-day bar-restaurant που συγκεντρώνει κόσμο από κάθε σημείο της Αθήνας, κατά κύριο λόγο από τα βόρεια προάστια. Με ένα μενού μεσογειακής δημιουργικής κουζίνας που δίνει έμφαση στην εξαιρετικής ποιότητας πρώτη ύλη και θεματικά πάρτι για κάθε ηλικία και στυλ, το Lucca πέτυχε να ενώσει το mainstream με το πολυσυλλεκτικό σε έναν τεράστιο χώρο βγαλμένο από σκηνικό της Βαβυλώνας, ακροβατώντας μεταξύ του άφθονου πράσινου και του mix & match ύφους, που δεν σε αφήνει ποτέ να το βαρεθείς.

Μίνι όαση η πίσω αυλή, που, ενώ βρίσκεται στην καρδιά της πολύβουης Μεσογείων, δίνει την αίσθηση μιας homy backyard βγαλμένης από νησί της δεκαετίας του ’70. Καλαμωτές, ρατάν και αληθινές μπουκαμβίλιες σε κάνουν να νιώθεις ότι απολαμβάνεις ένα τσάι στη βεράντα του εξοχικού σου, ενώ την ίδια στιγμή, στον τέλεια ηχομονωμένο εσωτερικό χώρο, μπορεί να λικνίζονται εκατοντάδες άτομα υπό τους ήχους του φοβερού και τρομερού Alex Hutton και του «partner in crime» Taki Doriza στο πιο επιτυχημένο κυριακάτικο Greek πάρτι όλης της πόλης. Αν δεν το έχεις επισκεφθεί ακόμα, ξεκίνα ζώντας την εμπειρία ένα κυριακάτικο απόγευμα.

SiR TEN

Μεσογείων 250, Χολαργός, 210 6549001, Facebook: Lucca Athens, Instagram: lucca.athens

Ο σερ του Παγκρατίου ενισχύει τον εστιατορικό του χαρακτήρα και σε προσκαλεί να κοπιάσεις! Ο εσωτερικός χώρος είναι καταπληκτικός, με τη δεκάμετρη μπάρα να απλώνεται κατά μήκος και να αποτελεί το meeting point για τους απανταχού drinkers και καλοφαγάδες της πόλης. Το σκηνικό παρεΐστικο, artistic και μη αναμενόμενο, αφού στον πρώτο όροφο του restaurant-bar βασιλεύει το showroom του ελληνικού brand ρούχων ESA . Μια shop in shop εμπειρία που όμοιά της δεν έχουμε συναντήσει! Ας περάσουμε όμως στο κυρίως… Το SiR TEN είναι το στέκι σου για φαγητό που δύσκολα θα αλλάξεις. Προ μίας εβδομάδας και έξι μήνες μετά την ένταξή του στην αθηναϊκή σκηνή της εστίασης ανανεώνει τις γαστρονομικές του προτάσεις, προκειμένου να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον των θαμώνων αλλά και να διεγείρει την περιέργεια των υπολοίπων. Σύγχρονα και comfort πιάτα, φιλικά και πεντανόστιμα, θα σε κάνουν να νιώθεις ότι ανήκες εδώ από πάντα. Ο σεφ Νίκος Δρακάκης και η ομάδα του έχουν εξ ολοκλή-

ρου επιμεληθεί το νέο μενού, εμμένουν στην ποιότητα των πρώτων υλών και δεσμεύονται στις in house παρασκευές αποκλειστικά! Τίποτα επιτηδευμένο, πεντανόστιμα πιάτα που δεν χάνουν τον sharing χαρακτήρα τους, αφού για το team του SiR TEN sharing is having more. Ένα μενού, λοιπόν, που, «αν είναι να κολαστείς, θέλεις μόνο μαζί του!». Δεν είναι λιγότερη η έμφαση που έχει δοθεί στην επίσης ανανεωμένη λίστα των signature cocktails διά χειρός Χρήστου Βρεττού, με ζεστές και κρύες συνταγές, εορταστικές ή και όχι. Τα ποτά είναι φίνα και το κρασί, δικής τους εμφιάλωσης, φανταστικό!

Cheers, λοιπόν, στις παρέες και στις ωραίες εμπειρίες! * ΤΙP: Τις Πέμπτες το κλίμα γίνεται super ανεβαστικό, αφού το φαγητό και το ποτό συνοδεύει live ελληνική μουσική. Και επειδή γενικότερα τα events (μουσικά και όχι μόνο) είναι στο αίμα τους, μην αμελείς να τους παρακολουθείς.

Εμπεδοκλέους 34, Παγκράτι, 210 7520462, Facebook: SiR TEN Athens, Instagram: sir_ten_athens

124 23.12.2021

Αν περνάς από την Πετρούπολη μπορεί να πάρεις μυρωδιά –κυριολεκτικά– το νέο coffee spot που ήρθε για να αλλάξει τα δεδομένα της περιοχής και να σε μυήσει στον κόσμο του specialty coffee. To Sapid the shop είναι το project της Sapid Coffee Roasting Co και γίνεται το απόλυτο στέκι όπου θα απολαύσεις εκλεκτά χαρμάνια από το Roastery που έχει βραβευθεί παγκοσμίως. Οι Αντώνης Καργιώτης και Γιώργος Μπουρνέλης παρουσιάζουν μια σειρά από επιλογές, αφού εκτός από τον καφέ ροής, υπάρχουν καθημερινά διαφορετικοί specialty coffees από μικροφάρμες όλου του κόσμου για να κάνεις τη δική σου γευσιγνωσία αλλά και να επιλέξεις από το retail corner αυτόν που θα πάρεις για το σπίτι. Ειδικά αυτές τις ημέρες θα γευτείς τη super limited ποικιλία Γκέισσα που έρχεται από τον Παναμά και προσφέρεται από τον Ηλία Αρματά, barista trainer της Sapid και την Έλενα Λουκά που βάζουν όλο το ταλέντο τους σε κάθε φλυτζάνι. Το ίδιο

φανταστικές είναι και οι προτάσεις φαγητού που βγαίνουν από την κουζίνα του Sapid και αφορούν κάθε στιγμή της ημέρας. Στα must try είναι τα Sando σάντουΐτς με ιαπωνικό milk bread, ενώ στο μενού εντυπωσιάζουν και τα mini burgers με χειροποίητο ψωμάκι bao bun. H σεφ Σοφία Νικολάρα βάζει όλη της την τέχνη και την αγάπη σε κάθε πρόταση, μετατρέποντας κάθε πιάτο σε μια μικρή γευστική έκπληξη. Στην drinking πλευρά του Sapid the Shop θα βρεις μια ενημερωμένη λίστα κρασιών από εκλεκτές ετικέτες, αλλά και μια κάβα από ποτά που θα απολαύσεις σε premium μορφή. Ο Τάσος Καλογερόπουλος ως executive bartender έχει δημιουργήσει μια λίστα cocktail που δε μοιάζει με τις άλλες, αφού περιλαμβάνει αποκλειστικά κλασικές μίξεις με ένα sapid touch. Όλη η ομάδα του Sapid the Shop σε καλωσορίζει σε έναν νέο χώρο στην Πετρούπολη που χωρίς υπερβολή έχει όλα τα χαρακτηριστικά της «μαγαζάρας».

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Sapid the Shop

Φέρνει στην Πετρούπολη το άρωμα του specialty coffee.

25ης Μαρτίου 113, Πετρούπολη, 210 5065969, Facebook: Sapid The Shop, Instagram: sapid_theshop

LIFO 711

125

Gaucho

Εσύ τι τύπος Gaucho είσαι;

Πηγή έμπνευσης για το όνομα Gaucho είναι οι Λατίνοι cowboys, των οποίων τα χαρακτηριστικά είναι η γενναιοδωρία, η ευγένεια, η γενναιότητα αλλά και συνάμα η απειθαρχία. Δηλαδή, παρόμοια με αυτά των πελατών που στοχεύει να έχει. Αυτό μας κάνει να αναρωτηθούμε τι τύπος Gaucho είμαστε: πρωινός, μεσημεριανός ή μήπως βραδινός; Άλλωστε, καλύπτει όλα τα γούστα. Ανοίγει τις πόρτες του στις εννιά το πρωί, έχοντας επιλέξει specialty coffee από την εταιρεία Fiore, της οποίας η προσωπικότητα και η προέλευση δίνουν ένα πολύ ποιοτικό και γευστικό αποτέλεσμα στο φλιτζάνι. Αφού ξεκινήσεις ιδανικά τη μέρα, διαπιστώνεις ότι η σεφ Λένα Σαμέρκα έχει τιμήσει τα χαρακτηριστικά μιας γνήσιας Gaucho, αφού δημιούργησε ένα μενού με ελληνικά προϊόντα, φρέσκο προζυμένιο ψωμί σε μπέργκερ και πρωινά, παραδοσιακές πίτες, χειροποίητες πίτσες, πεντανόστιμα γλυκά και υγιεινές, vegan, sugar free και gluten free επιλογές.

Τον κατάλογο των κοκτέιλ έχει επιμεληθεί η πολυβραβευμένη ομάδα του Βογατσικού 3 από τη Θεσσαλονίκη. Ένας κατάλογος όπου η δημιουργικότητα συναντά παράξενα υλικά με σκοπό τη μοναδική γευστική εμπειρία του καταναλωτή. Σίγουρα θα πρέπει να δοκιμάσεις το «Hold my ice-cream», ένα κοκτέιλ στο οποίο ο γλυκόξινος χαρακτήρας ενός Gimlet συναντά ένα παγωτό από κόκκινα φρούτα, μπαχαρικά και Yuzu. Ιδιαίτερη εντύπωση δημιουργεί και το «Be a Gaucho», όπου το ρούμι συνδυάζεται μοναδικά με βερίκοκο και γλυκό miso. Για όσους δεν είναι φαν του αλκοόλ, το Gaucho έχει επιμεληθεί έναν κατάλογο με mocktails με την ίδια δημιουργική διάθεση. Επίσης, αν είσαι λάτρης των καλών αποσταγμάτων, το Gaucho έχει δημιουργήσει μια μεγάλη κάβα με αποστάγματα από όλο τον κόσμο. Last but not least, κάθε βράδυ θα συναντήσεις διαφορετικούς DJs να κινούνται σε funky, groove, disco, rock και r‘n’b ρυθμούς, με αποκορύφωμα τα απογευματινά house parties της Κυριακής Domingos de Locos. Dare to be a Gaucho!

My Cava

Αλεξουπόλεως 29, Αργυρούπολη, 210 9901826, Facebook: Gaucho Athens, Instagram: Gaucho_Athens

Γράφει την ιστορία του κρασιού μέσα από την απόλυτη εξειδίκευση και την καινοτομία. Το My Cava είναι το όνομα που συνδέεται με την απόλυτη εξειδίκευση στον χώρο του κρασιού. Συνεχίζοντας μια ιστορία που ξεκινά το 1918, οι οινολόγοι Στέλιος και Άννα Δημητριάδη, ως τέταρτη γενιά, μεταφέρουν όλη τους τη γνώση και την εμπειρία από οινοποιεία σε Ελλάδα και εξωτερικό και έχουν πλέον πετύχει μια πολύ ολοκληρωμένη παρουσία με δύο καταστήματα στη Θεσσαλονίκη, μία ισχυρή εμφάνιση στην online αγορά μέσα από το eshop www.mycava.gr και πλέον με το new entry κατάστημα της Αθήνας, που μόλις άνοιξε στο Παγκράτι. Ένας χώρος που αναβαθμίζει την έννοια αλλά και τον ρόλο της κάβας, καθώς προσφέρει ένα από τα μεγαλύτερα (αν όχι το μεγαλύτερο) tasting corner εντός κάβας σε όλη την Ευρώπη. Τι σημαίνει αυτό; Ότι μπορείς να δοκιμάσεις από ειδικές tasting φιάλες γύρω στις 60 ετικέτες κρασιού με τη χρήση ειδικών μηχανημάτων dispenser –φαντάσου ένα ATM

κρασιού– και της ειδικής κάρτας του My Cava. Μια μοναδική εμπειρία στην οποία σε ξεναγεί ο manager Λευτέρης Χανιαλίδης, καλύτερος Έλληνας οινοχόος για το 2020. Στο My Cava θα βρεις επιλογές που φτάνουν τις χίλιες και καλύπτουν από την καθημερινή απόλαυση μέχρι τη συλλεκτική αναζήτηση, αλλά και μια εκπληκτική συλλογή με ποτά και κρασιά απ’ όλο τον κόσμο φυλαγμένα στο ειδικών συνθηκών γυάλινο κελάρι. Εξαιρετικές οι προτάσεις με κασετίνες και καλάθια για επιχειρηματικά δώρα ή για τις εορταστικές επισκέψεις των ημερών. Από έναν τέτοιο χώρο δεν θα μπορούσαν να λείπουν τα σεμινάρια οινογνωσίας αλλά και θεματικές δράσεις που σε καλούν να γνωρίσεις κρασιά απ’ όλο τον κόσμο. Και όλα αυτά σε ένα περιβάλλον φιλόξενο και σύγχρονο, που σε κερδίζει από την πρώτη στιγμή και σε κάνει φανατικό οινόφιλο.

Αθήνα: Ευφρονίου 5 Παγκράτι, 210 7244874 Θεσσαλονίκη: Γεωργίου Παπανδρέου 86, Καλαμαριά, 2310 410605 / Μπουμπουλίνας & Γιάννη Μακρυγιάννη, www.mycava.gr

126 23.12.2021

Ε, όχι. Γιορτές με άδειο στομάχι δεν γίνονται! Και επειδή η μαγεία των Χριστουγέννων έχει τη δική της γεύση, τα Pax Burgers φέρνουν στο κέντρο της πόλης όλες εκείνες τις νοστιμιές που κάνουν τις γιορτές πιο μαγικές. Οι ανήσυχοι σεφ τους έχουν φορέσει τα γιορτινά τους και ετοιμάζουν για όλους εμάς το limited edition χριστουγεννιάτικο Camembert & Cranberry BBQ Burger, εμπνευσμένο από αγαπημένες χριστουγεννιάτικες συνταγές και με αέρα από τις διασημότερες street food αγορές του εξωτερικού. Το γιορτινό μπέργκερ που έχουμε λατρέψει έχει γίνει θεσμός –κάτι σαν γαστρονομικό έθιμο σε εκδοχή street food– και έρχεται για ακόμα μια χρονιά στα Pax Burgers. Η συνταγή παραμένει ίδια και απαράλλαχτη, για να ικανοποιήσει την προσμονή μας – έναν χρόνο το περιμένουμε! Χειροποίητη cranberry BBQ sauce συνδυάζεται αρμονικά με παναρισμένο τυρί camembert πάνω στο φρέσκο μπιφτέκι των Pax από 100% μοσχαρίσιο κιμά. Στο βουτυρένιο ψωμί μπριός απλώνεται γενναιόδωρα μαγιονέζα, ενώ η ρόκα και η ντομάτα ολοκληρώνουν δροσιστικά αυτό το

χριστουγεννιάτικο burger-μαγεία που θα βρεις αποκλειστικά για την περίοδο των γιορτών στα Pax Burgers, στην οδό Αιόλου & Αθηναΐδος, αλλά και μέσω delivery, για να απολαύσεις ένα cozy meal δίπλα στο δέντρο! Τα Pretty Amazing and Xtraordinary burgers είναι καθημερινό σημείο συνάντησης για τους απανταχού burgeristas που θέλουν να ζήσουν μοναδικές στιγμές street food απόλαυσης! Αυτό κατάφερε μια ομάδα τρελών σεφ με πάθος για το σωστό, «τίμιο» μπέργκερ, που ξεκίνησε πριν από μερικά χρόνια στη Θεσσαλονίκη και σήμερα έχει δημιουργήσει 4 μαγαζιά σε Θεσσαλονίκη, Αθήνα και Κω. Το μπιφτέκι και τα ψωμάκια αποτελούν αποκλειστική συνταγή που φτάνει καθημερινά στα καταστήματα. Όλα τα υλικά είναι ολόφρεσκα και κορυφαίας ποιότητας, οι σος χειροποίητες, ενώ οι φρέσκιες τηγανητές πατάτες γίνονται το συνοδευτικό που απογειώνει τη γευστική εμπειρία. Το απόλυτο urban στέκι των burger lovers είναι εδώ για να σου προσφέρει μοναδικές, συγκλονιστικές, ψαγμένες εμπειρίες street food απόλαυσης!

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Pax Burgers

Εδώ θα βρεις τη χριστουγεννιάτικη μπεργκερομαγεία που αναζητάς.

Αθήνα: Αιόλου 34 & Αθηναΐδος 12 / Θεσσαλονίκη: Καλαποθάκη & Βενιζέλου 8, κέντρο / Mediterranean Cosmos, Πυλαία https://www.paxburgers.gr/, Facebook: Pax burgers, Instagram: paxburgers

LIFO 711

127

13 Sweet & Salty

Εσύ έφαγες το νέο pizza burger που έχει γίνει must;

Το 13 Sweet & Salty είναι η νέα πρόταση street food που ήρθε για να μείνει, προσφέροντας τη δική του εκδοχή στις καθημερινές γρήγορες γεύσεις. Κι αυτή η εκδοχή εμφανίζεται μπροστά σου από την πρώτη στιγμή, καθώς αντικρίζεις έναν χώρο σύγχρονο, φτιαγμένο με έμπνευση, που αποπνέει φρεσκάδα. Χωρισμένο στα δύο χρωματικά, το 13 Sweet & Salty εκφράζει τις δύο γευστικές πλευρές του. Τη γλυκιά, που θα απολαύσεις στην μπλε με ροζ γωνιά, και την αλμυρή, που συνδέεται με το σημείο όπου επικρατούν το μαύρο και το κίτρινο. Πρέπει οπωσδήποτε να δοκιμάσεις τα χειροποίητα ντόνατς –όταν λέμε χειροποίητα, εδώ το εννοούμε– που φτιάχνονται καθημερινά και παρουσιάζονται λαχταριστά μπροστά σου. Με ζάχαρη, σοκολάτα ή πολύχρωμη τρούφα, ό,τι κι αν επιλέξεις, είναι μια γευστική αποκάλυψη που σε κάνει να παραμιλάς. Η φω-

τεινή επιγραφή Loukoumades σε καλεί κοντά της και δεν παίζει να της αντισταθείς… Όσο για τις αλμυρές δημιουργίες, το pizza burger είναι η διαφορετική πρόταση του 13 Sweet & Salty που θα σε κάνει φανατικό. Μια γεύση που δεν θυμίζει τίποτε απ’ όσα έχεις δοκιμάσει ούτε σε εμφάνιση ούτε σε νοστιμιά γίνεται το νέο must στην καθημερινή αναζήτηση μιας επιλογής γρήγορης, αλλά εξόχως ποιοτικής, αφού όλες οι πρώτες ύλες είναι εκλεκτές. Εξαιρετικά και τα πληθωρικά χοτ ντογκ αλλά και τα ζουμερά μπέργκερ σε αφράτο ψωμάκι. Ό,τι κι αν διαλέξεις να δοκιμάσεις πρώτo στο 13 Sweet & Salty –γιατί είναι σίγουρο ότι σύντομα θα τα δοκιμάσεις όλα!–, να είσαι σίγουρος για ένα πράγμα: δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσεις μαχαιροπίρουνο. Απλώς απόλαυσέ το όσο περισσότερο μπορείς!

Ancho

25ης Μαρτίου, Χολαργός, 210 6519239, Facebook: 13 Sweet & Salty, Instagram: 13sweet.salty

Το μεξικάνικο street food βρίσκεται στην Αθήνα και μάλιστα σε τρία σημεία. Η πληθωρική κουλτούρα του Mεξικού έχει τα δικά της αρώματα που αναδίδουν τα υλικά μιας κουζίνας γεμάτης από χρώματα και εντάσεις. Αυτή την έντονη εμπειρία της μεξικάνικης γαστρονομίας έφερε στην Αθήνα για πρώτη φορά το Ancho σε μορφή street food. Και, φυσικά, δεν θα μπορούσε να την παρουσιάσει παρά μόνο σε μια ατμόσφαιρα γεμάτη χρώματα, ζεστή και με οικολογική συνείδηση, που σε κάνει να νιώσεις από την πρώτη στιγμή αγαπητός amigo. Εκείνο που κάνει τη διαφορά σε κάθε γεύση είναι η υψηλή ποιότητα των πρώτων υλών και οι χειροποίητες παρασκευές. Ναι, το φανταστικό γουακαμόλε φτιάχνεται καθημερινά –ξανά και ξανά–, οι σάλτσες δημιουργούνται from scratch με αυθεντικές μεξικάνικες πιπεριές και όλα ακολουθούν original τεχνικές της μεξικάνικης παράδοσης. Μπορείς να φανταστείς κάτι πιο auténtico; To Ancho, πάντως, από την πρώτη στιγμή ξεπέρασε κάθε φαντασία και έγινε must visit για

κάθε λάτρη του Mexican food αλλά και για εκείνους που έγιναν λάτρεις χάρη στο Ancho.

Tacos, burritos, quesadillas στην καλύτερη εκδοχή τους γίνονται βάση για τη συνταγή που θέλεις, επιλέγοντας ανάμεσα σε μια σειρά από διαλεκτά υλικά. Aπό chilli con carne μέχρι πικάντικο tofu, σάλτσες σε διαφορετικές spicy διαβαθμίσεις και από μεξικάνικο ρύζι μέχρι τις πιπεριές trade mark jalapenos, όλα τα υλικά του Ancho συνδυάζονται ανάλογα με τη δική σου προτίμηση. Θα συνοδεύσεις με φανταστικές Margaritas και, φυσικά, δεν πρέπει να παραλείψεις τα φοβερά churros που θα βουτήξεις στο home made σοκολατένιο ντιπ για να βυθιστείς στην απόλαυση. Το Ancho είναι ιδανική επιλογή για οποιαδήποτε εκδήλωση ή πάρτι, αλλά μπορεί άνετα να φέρει το Mεξικό στον χώρο σου με το εξαιρετικό του catering. Γιατί αυτές τις γεύσεις θέλεις να τις μοιραστείς με όσο περισσότερους μπορείς, και όχι άδικα.

Χαλάνδρι: Γυφτοπούλου Γρηγορίου 9 & Κολοκοτρώνη / Γλυφάδα: Κασσαβέτη 9 / Κηφισιά: Γιαννιτσοπούλου 3, www.ancho.gr, Facebook: AnchoMexicanGrill, Instagram: anchomexicangrill

128 23.12.2021

Δεν υπάρχει λόγος να αναλύσουμε αν το μιλφέιγ είναι ένα γλυκό συνυφασμένο με τα ζαχαροπλαστεία Despina. Απλώς όλοι ξέρουμε ότι, όταν θέλεις να απολαύσεις τη γεύση του, τα βήματά σου θα σε οδηγήσουν εδώ. Όμως, πέρα από τα αυτονόητα, στο ζαχαροπλαστείο Despina θα βρεις και τις καλύτερες τούρτες, εξωπραγματικά πανετόνε, σοκολάτες που κάνουν τους σιελογόνους αδένες σου να «διαμαρτύρονται απεγνωσμένα», εποχικά γλυκά βγαλμένα από μαμαδίστικους φούρνους, συνταγές για κάθε γούστο και ουρανίσκο καθώς και τους κορυφαίους κουραμπιέδες και μελομακάρονα που κυκλοφορούν στη ζαχαροπλαστική και την περίοδο

των Χριστουγέννων εξυπακούεται πως έχουν την τιμητική τους. Μη διστάσεις να κάνεις ακόμα και την πιο απαιτητική ερώτηση σε σχέση με τα πρώτης τάξεως υλικά που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή των γλυκών. Άσε που το άρτια εκπαιδευμένο προσωπικό ειναι πάντοτε πρόθυμο να προσφέρει μερικές λιχουδιές για ένα γευστικό ταξίδι, καθώς προσπαθείς να αποφασίσεις ποιο γλυκό (εκτός από μιλφέιγ) θα σου κάνει παρέα στον δρόμο για το σπίτι ή ποια γλυκιά δημιουργία θα χαρίσεις στο γιορτινό κάλεσμα. Το ζαχαροπλαστείο Despina είναι η σταθερή αξία που γίνεται σημείο αναφοράς και για τα γλυκά των Χριστουγέννων.

Βάρσος Κηφισιά

Κολοκοτρώνη 15 & Γυφτοπούλου, Xαλάνδρι, 210 6859000, Facebook: Despina, Instagram: despinamillefeuilles

Το όνομα που συνδέεται με τα Χριστούγεννα, μετά τον Αϊ-Βασίλη. Δεν ξέρω, αλήθεια, τι παίζει με τον Άη Βασίλη. Αν όμως τελικά δεν υπάρχει, το πιο κοντινό όνομα που συνδέεται με τα Χριστούγεννα είναι ο Βάρσος. Γιατί όσα χρόνια κι αν περάσουν, πάντα θα έχεις στο μυαλό ένα κουτί γλυκά με το όνομα αυτό, να καταφθάνει στο σπίτι, σκορπώντας αρώματα από κανέλα και γαρίφαλο ή από βούτυρο και ζάχαρη. Με μια ιστορία που ξεκινά το 1892,ο Βάρσος είναι η παιδική ανάμνηση που συνεχίζει να μας συγκινεί με τη σταθερή ποιότητα και την παραδοσιακή γεύση των γλυκών του. Τα μελομακάρονα, στολισμένα με φρέσκο καρύδι, λιώνουν στο στόμα και λιώνεις κι εσύ μαζί τους, καθώς αφήνεσαι στη γνώριμη γεύση τους. Οι κουραμπιέδες, σαν μικρά χιονισμένα στολίδια, φτιαγμένοι από αγνό βούτυρο, αναδεικνύουν την ποιότητα των υλικών και σε παρασύρουν σε κάθε μπουκιά. Όσο για τις δίπλες, αυτές

έχουν τη δική τους ιστορία. Μια ιστορία που γράφεται εδώ και 129 χρόνια, προσφέροντας τη λαχταριστή γεύση τους σε γενιές και γενιές. Ανάμεσα στις χριστουγεννιάτικες προτάσεις θα βρεις τις μοναδικές μαρέγκες του Βάρσου που θα στολίσουν το γιορτινό τραπέζι και, φυσικά, όποιο γλυκό ή κέρασμα επιθυμείς από τα πιο παραδοσιακά –δεν μπορεί να φύγεις χωρίς ένα ταψί γαλακτομπούρεκο– μέχρι τα πιο σύγχρονα από τη διεθνή ζαχαροπλαστική. Εννοείται ότι το πρωτοχρονιάτικο γεύμα θα κλείσει και φέτος με τη βασιλόπιτα του Βάρσου, που φτιάχνεται με μαγιά και έναν συνδυασμό από υλικά που την κάνουν μοναδική εδώ και χρόνια. Μια γεύση που σε κάνει να ξεχνάς ότι ψάχνεις το φλουρί και σε αφήνει να απολαμβάνεις κάθε μπουκιά μαζί με τους δικούς σου ανθρώπους. Κι αυτός ίσως είναι ο καλύτερος τρόπος να υποδεχτείς τον νέο χρόνο.

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Despina

Σημείο αναφοράς και για τα γλυκά των Χριστουγέννων.

Κασσαβέτη 5, Κηφισιά, 210 8012472, www.varsos.gr, Facebook: Βάρσος Κηφισιά - Varsos Kifisia, Instagram: varsos_kifisia_1892

LIFO 711

129

PATISSERIE NATURELLE

La Ruche

Τα γλυκά των γιορτών στην πιο φυσική εκδοχή τους. Αν κάτι μπορεί να κάνει ένα γλυκό να ξεχωρίζει, αυτό είναι η ποιότητα των υλικών του. Αυτό το αντιλαμβάνεσαι από την πρώτη στιγμή ή, μάλλον, από την πρώτη μπουκιά, σε κάθε δημιουργία του La Ruche Patisserie Naturelle. Το στοιχείο της φυσικότητας είναι όχι απλώς μέρος του ονόματός του αλλά και αδιαπραγμάτευτη αξία σε κάθε γλυκιά συνταγή. Το organic βούτυρο Νορμανδίας –ό,τι πιο premium μπορείς να βρεις στην κατηγορία αυτή– χαρίζει την ξεχωριστή του γεύση, οι βιολογικές πρώτες ύλες την εξαιρετική τους ποιότητα, η φυσική βανίλια Μαδαγασκάρης το ανεπιτήδευτο άρωμά της. Αυτά είναι κάποια από τα συστατικά που θα συναντήσεις σε κάθε πρόταση του La Ruche. Και, φυσικά, ανάμεσά τους θα βρεις γιορτινά γλυκά στην πιο ποιοτική και άκρως αγνή εκδοχή τους. Εκτός από τα παραδοσιακά μελομακάρονα, μπορείς να ενδώσεις ανεπιφύλακτα και στην εκδοχή χωρίς ζάχαρη. Σε κάθε περίπτωση, το άρωμα από τα μπαχαρικά και το μέλωμα με βιολογι-

κό μέλι θα σε συγκινήσουν. Οι κουραμπιέδες μοσχομυρίζουν από το εξαιρετικό βούτυρο, ενώ στα must της εποχής είναι οι χριστουγεννιάτικοι κορμοί σοκολάτας σε τρεις παραλλαγές, με κάστανο, μπισκότο ή passion fruit για να διαλέξεις ή για να τους δοκιμάσεις όλους, που είναι και το πιο πιθανό. Εκείνο που θα σε καταπλήξει είναι το φανταστικό πανετόνε με προζύμι που «ταΐζεται» εδώ και έναν μήνα για να προσφέρει μια γεύση που δεν έχεις ξαναδοκιμάσει. Θα το βρεις στην παραδοσιακή ιταλική version με πορτοκάλι γλασέ –χειροποίητο φυσικά– αλλά και στη λαχταριστή εκδοχή με σοκολάτα και πορτοκάλι. Καταπληκτικό δώρο για τις εορταστικές επισκέψεις οι χριστουγεννιάτικες σοκολατένιες μπάλες που μπορούν να στολίσουν το χριστουγεννιάτικο δέντρο, αλλά για λίγο, αφού δεν θα μπορέσεις να τους αντισταθείς. Το La Ruche είναι η patisserie που εκφράζει τη γλύκα των γιορτών, και μάλιστα στην πιο φυσική και γευστική μορφή της.

Eleesian Chocolates

Γεωργίου Παπανδρέου & Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 5, Μεταμόρφωση, 216 0709607, Facebook: LΑ RUCHE patisserie naturelle, Instagram: laruche_patisserie_naturelle

Οι γιορτές έχουν γεύση premium σοκολάτας.

Μπορείς να φανταστείς Χριστούγεννα χωρίς γλυκό; Ή, για να είμαστε πιο σαφείς, μπορείς να διανοηθείς γιορτές χωρίς τη γεύση της σοκολάτας να λιώνει στο στόμα σου; Και όταν λέμε σοκολάτα, εννοούμε την πιο premium εκδοχή της, που δεν μοιάζει σε τίποτα με οποιαδήποτε άλλη έχεις δοκιμάσει. Γιατί αυτές τις ημέρες χρειαζόμαστε όλοι μια μικρή πολυτέλεια να κάνει τη διαφορά, να μας θυμίσει ότι είναι μια ξεχωριστή περίοδος και να μας χαρίσει τη μεγαλύτερη δυνατή απόλαυση. Οι σοκολάτες Eleesian είναι ακριβώς αυτό που ταιριάζει στο χριστουγεννιάτικο πνεύμα. Με κακάο από επιλεγμένες χώρες προέλευσης, κάθε πρόταση Eleesian είναι μια γευστική έκπληξη γεμάτη αυθεντικότητα και ουσία. Εδώ θα βρεις την branded σειρά από origin σοκολάτες με διαφορετικό ποσοστό κακάο η καθεμία αλλά και λαχταριστές μπάρες σοκολάτας, σοκολατάκια και πραλίνες που γίνονται μοναδικές χριστουγεννιάτικες εκπλήξεις, επιχειρη-

ματικά δώρα και κεράσματα. Στις πιο εντυπωσιακές προτάσεις της εποχής φιγουράρουν τα σοκολατένια χριστουγεννιάτικα δέντρα και τα σοκολατένια γλειφιτζούρια που σου δημιουργούν τη λαχτάρα του μικρού παιδιού. Οι σοκολατένιες χειροποίητες δημιουργίες προσφέρονται σε συνδυασμούς που θα σε εκπλήξουν, με σοκολάτα Μαδαγασκάρης, Περού και Αγίου Δομίνικου, αλλά και σε μια σειρά από άλλες επιλογές με μαύρη σοκολάτα ή γάλακτος, ενώ ξεχωριστοί είναι οι συνδυασμοί σοκολάτας Γκάνα με ελληνικό παλαιωμένο κρασί, η σοκολάτα Μπελίζ με ουίσκι Ιαπωνίας, αλλά και η σοκολάτα Ουγκάντα με παλαιωμένο ρούμι Νικαράγουας. Μην παραλείψεις το «εθιστικό» cookie με μαύρη σοκολάτα και αλάτι που γίνεται λατρεία. Οι σοκολάτες Eleesian είναι η ίδια η γεύση των γιορτών, μια γλυκιά απόλαυση που θα σε κάνει να νιώσεις την ευτυχία των ημερών με όλες σου τις αισθήσεις.

Λεωφ. Κηφισίας 140, 210 0102334, www.eleesian.gr, Facebook: Eleesian, Instagram: eleesian_athens

130 23.12.2021

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ LIFO 711

131

KEN T P O

ΦΑΓΗΤΟ ΚΑΙ ΠΟΤΟ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΑΥΤΕΣ ΟΙ ΓΙΟΡΤΕΣ ΣΕ ΘΕΛΟΥΝ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ

από τη λινα ιντζεγιαννη φωτο: γιωργοσ αδαμοσ εικονογραφηση: bianka

132 23.12.2021

Ανάμεσα στις συνήθειες που με χαρά ξαναβρίσκουμε φέτος είναι οι γιορτινές βόλτες που τόσο μας έλειψαν πέρσι. Κι επειδή, δυστυχώς, μάθαμε πολύ καλά ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο και κάθε μέρα πρέπει να την εκτιμούμε, αφού τα δεδομένα πολύ εύκολα ακυρώνονται, αυτές τις μέρες απολαμβάνουμε ακόμα περισσότερο τις αγαπημένες συνήθειες, καθημερινές ή εορταστικές. Ανάμεσα σε αυτές το Omnivore Mouth Habits παίρνει τη θέση που του αξίζει. Ο χώρος που φέρει την υπογραφή του Ομίλου Καστελόριζο αλλάζει τη βόλτα στο κέντρο της πόλης. Η πανέμορφη γειτονιά της πλατείας Αγίας Ειρήνης γίνεται προορισμός και αποκτά κάτι από τη λάμψη του Omnivore που έχει βάλει τα γιορτινά του και σε υποδέχεται καθημερινά με μια εντυπωσιακά στολισμένη ατμόσφαιρα. Η διακριτική πολυτέλεια συνδέεται με την άνεση και η γαστρονομία με την καθημερινή αναζήτηση των γεύσεων που σου φτιάχνουν τη διάθεση. Στο μενού που επιμελείται ο σεφ Βασίλης Καφαλούκος, εκτός από τα αγαπημένα πιάτα που ήδη γνωρίζεις, θα βρεις νέες λαχταριστές προτάσεις που πρέπει οπωσδήποτε να δοκιμάσεις. Σε ένα απόλυτα festive mood θα ξεκινήσεις το γεύμα σου με μια διαφορετική σαλάτα τραγανής πάπιας, με την ισορροπημένη και ελαφριά τριλογία ψαριών σεβίτσε ή τα ονειρικά bao buns γαρίδας. Στα κυρίως, θα εντυπωσιαστείς με το φιλέτο μυλοκόπι αλλά και το black angus rib-eye, αφού πρώτα γευ-

ΚΕΝΤΡΟ

Omnivore Mouth Habits

Οι γιορτές γίνονται μαγικές στην πανέμορφη πλατεία Αγίας Ειρήνης. τείς κάτι από την κατηγορία πάστα και πίτσα του Omnivore, που αποτελεί το απόλυτο talk of the town. Θα κλείσεις τη γευστική σου εμπειρία με μια εκπληκτική μους σοκολάτα με σάλτσα καραμέλας ή το new entry, το τιραμισού φιστίκι, και, φυσικά, θα συνοδεύσεις με κάποια από τις εκλεκτές ετικέτες κρασιών της ενημερωμένης κάβας ή ένα από τα εμπνευσμένα κοκτέιλ που προτείνει ο πάντα ευρηματικός bartender του Omnivore πίσω από τη μεγάλη μαρμάρινη μπάρα. Όσο για τις άκρως εορταστικές ημέρες, την παραμονή και την ημέρα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς η ατμόσφαιρα στο Omnivore Mouth Habits γίνεται ακόμη πιο μαγική, με μια ξεχωριστή διακόσμηση που θα εμπνεύσει δεκάδες Instagram stories και ένα εξαιρετικό μενού, ειδικά σχεδιασμένο για την περίσταση. Τα Χριστούγεννα πρωταγωνιστούν η παραδοσιακή γεμιστή γαλοπούλα ή τα μοσχαρίσια μάγουλα μπρεζέ και την Πρωτοχρονιά το μοσχαρίσιο φιλέτο Wellington ή το χοιρινό κότσι ανάμεσα σε μια πανδαισία από δροσερές σαλάτες, πλούσιες βελουτέ σούπες και λαχταριστά γλυκά που ολοκληρώνουν μια αξέχαστη γευσιγνωσία με εορταστική διάθεση. Στο ισόγειο ενός μοναδικού διατηρητέου κτίσματος που φέρει την υπογραφή του Τσίλερ το Omnivore Mouth Habits γίνεται η συνήθεια των γιορτινών ημερών, ιδανική επιλογή για after-shopping dinner και κοκτέιλ αλλά και ιδιαίτερες στιγμές που θα κάνουν τις φετινές γιορτές αξέχαστες.

Πλατεία Αγίας Ειρήνης 10, Αθήνα, 210 3221865, Facebook: Omnivore Athens, Instagram: omnivoreathens

LIFO 711

133

Ombre Aperitivo

Γιορτινή στάση στον πιο κοσμοπολίτικο πεζόδρομο του κέντρου. Κάπου προς τα τέλη του καλοκαιριού και πριν ακόμα το φθινόπωρο κανει την εμφάνισή του, στον μοναδικό (κατα κοινή παραδοχή) πεζόδρομο της Αθήνας που έχει κάτι από Μιλάνο και Παρίσι, ένα all-day restaurant-bar ήρθε να τοποθετηθεί διακριτικά δίπλα σε μεγαθήρια που ακούν στα ονόματα Atene και Clemente. Ακριβώς απέναντι από τη θρυλική Στοά Σπυρομήλιου, το Ombre Aperitivo, με σεφ τον Άρη Καλλιπολίτη (γνωστός από το Gaspar), προσφέρει πιάτα μεσογειακής δημιουργικής κουζίνας, χαρίζοντας στο easy dining μια άλλη διάσταση. Δεν είναι τυχαίο ότι μέσα σε τρεις μήνες έχει καταφέρει να αποτελεί σημείο αναφοράς στον διάσημο πεζόδρομο, εκεί όπου

άπαντες κάνουν μια στάση, διακόπτοντας το shopping στις μπουτίκ που διαδέχονται η μια την άλλη. Εδώ θα απολαύσεις μια ζουμερή μπριζόλα ή ένα κοκτέιλ πριν χαθείς και πάλι στην κοσμοσυρροή για ένα ινσταγκραμικό φλας του ιδανικά στολισμένου τοπίου. Άλλωστε και ο στολισμός του Ombre Aperitivo είναι υπέροχος και δημιουργεί από μόνος του μια μαγική ατμόσφαιρα που σε καλεί να την απολαύσεις. Εκεί, στον πιο όμορφο πεζόδρομο της χριστουγεννιάτικης Αθήνας, το νέο all-day spot σού δίνει την αφορμή να ζήσεις μια μοναδική εμπειρία που σε μεταφέρει στις πρωτεύουσες του εξωτερικού.

Opera Quarta

Βουκουρεστίου 4, Αθήνα, 210 3244400, Facebook: Ombre Aperitivo, Instagram: ombre_aperitivo

Ιταλική γαστρονομία σε μια ατμόσφαιρα που γίνεται γιορτινός προορισμός. Η ιταλική κουζίνα κάνει στάση στην Opera Quarta και επανασυστήνεται μέσα από μια γαστρονομική ματιά που τιμά την παράδοση της γειτονικής χώρας. Εδώ θα απολαύσεις πιάτα που βασίζονται σε κλασικές συνταγές, φτιαγμένα με ποιοτικές πρώτες ύλες, για κάθε ώρα της ημέρας. Άλλωστε, το all-day spot της Κριεζώτου γίνεται προορισμός για ένα ελαφρύ lunch break, ένα απογευματινό aperitivo ή ένα ξεχωριστό dinner στο κέντρο της πόλης. Στο μενού ξεχωρίζουν η σαλάτα με τρίχρωμη κινόα και γαρίδες, η πίτσα με την πολύ λεπτή ζύμη –must try η Prosciutto e Parmigiano– αλλά και το εξαιρετικό ριζότο με μελάνι σουπιάς, καλαμάρι και φρέσκα αρωματικά βότανα. Οι γεύσεις συνοδεύονται ιδανικά από τις ετικέτες του ελληνικού και διεθνούς αμπελώνα που φιγουράρουν στο wine menu. Ο κορυφαίος οινοχόος Άρης Σκλαβενίτης έχει δημιουργήσει μια λίστα που απογειώνει την εμπειρία. Πολύ προσεγμένες και οι μείξεις του Opera Quarta, με κοκτέιλ όπως το Peach Southside ή το Aegean Spritz να γίνονται το τέλειο after office

drink που μπορείς να απολαύσεις μόνο του ή συνοδεύοντας με κάποιο πιάτο στην μπάρα του all-day bar restaurant. Οι χριστουγεννιάτικες βόλτες καταλήγουν καθημερινά στο Opera Quarta, με αποκορύφωμα τα γιορτινά ρεβεγιόν με τα εξαιρετικά μενού 5 πιάτων που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για κάθε περίσταση. Την παραμονή των Χριστουγέννων σε καλωσορίζει ένα ποτήρι prosecco και ακολουθεί η σούπα με κολοκύθα και κάστανο, η σαλάτα με κινόα και φακές Βeluga, το ριζότο με παντζάρι, η γεμιστή γαλοπούλα και για φινάλε ένα μοναδικό μιλφέιγ. Όσο για την τελευταία νύχτα του χρόνου, θα ξεκινήσεις με σούπα κάστανο, σαλάτα με φακές Βeluga και ντοματίνια, ριζότο με γαρίδες και φιλέτο με σος Μαδέρα. Στο κλείσιμο σε περιμένει μια λαχταριστή μους σοκολάτα με σορμπέ γκρέιπφρουτ αλλά και άφθονη σαμπάνια για να καλωσορίσεις τη νέα χρονιά. Απόλυτος προορισμός γεύσης, το Opera Quarta ντύνει κάθε μέρα με γεύσεις και ατμόσφαιρα που κάνουν αυτές τις ημέρες ακόμα πιο ξεχωριστές.

Κριεζώτου 4, 210 3647751, Facebook: Opera Quarta, Instagram: operaquarta

134 23.12.2021

ΚΕΝΤΡΟ LIFO 711

135

Granello

Φέρνει στο κέντρο της πόλης το πάθος για αυθεντική ιταλική πίτσα. Στο κέντρο της Αθήνας θα βρεις ό,τι θέλεις από γευστικές προτάσεις. Κάποιες από αυτές σου μένουν στο μυαλό ως μια νέα ανάμνηση που ξυπνά όποτε περνάς από την περιοχή. Στο 18 της Περικλέους η μυρωδιά από το Granello Ρizza σε καλεί κοντά του για να γευτείς αυθεντικές συνταγές της ιταλικής κουζίνας που ψήνονται στον custom made ξυλόφουρνο και προσφέρουν μια νέα άποψη στο ποιοτικό street food. Ένα spot που πλέον έχει γίνει κλασική επιλογή, γράφοντας τη δική του ιστορία στην κατηγορία της πίτσας. Αλλαντικά και τυριά από την Ιταλία, λάδι από την Κρήτη, τρούφα από ένα χωριό της Λαμίας, φρέσκα λαχανικά από μικρούς παραγωγούς, όλα τα διαλεχτά υλικά συνδυάζονται στα πιάτα που δημιουργεί ο Κυριάκος Λιοδάκης. Στη βάση κάθε πίτσας το ζυμάρι με φυσική προζύμη παίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο για να απολαμβάνεις αφράτη και μαστιχωτή γεύση που δεν σε βαραίνει και σου αφήνει μια ξεχωριστή αίσθη-

ση. Στις επιλογές που θα δοκιμάζεις on repeat όλο τον χειμώνα είναι η Zucca, με πουρέ κολοκύθας, μοτσαρέλα, καπνιστή πανσέτα, ρικότα, φρέσκια ρίγανη και μαύρο πιπέρι. Η Capri, με σάλτσα ντομάτας San Marzano, μοτσαρέλα Burrata, ντοματίνια κονφί και πέστο βασιλικού είναι μια εξαιρετική παραλλαγή της κλασικής Μargherita. H Imola, με αρωματικά τσιπς πατάτας, μοτσαρέλα, γκοργκοντζόλα και καπνιστή πανσέτα είναι μια έκπληξη. Και, φυσικά, η Truffa, με κρέμα μανιταριών, mozzarella fior di latte, μανιτάρια Ρortobello και φρέσκια μαύρη τρούφα είναι must try χάρη στην έντονη και αρωματική γεύση της. Δημιουργική όσο και οικεία, η κουζίνα του Granello Ρizza με το ανοιχτό παρασκευαστήριο φέρνει στο κέντρο της Αθήνας μια πρόταση για νόστιμο φαγητό. Πάνω απ’ όλα, όμως, φέρνει το πάθος για ποιότητα στην καθημερινότητά μας. Κι αυτό είναι που σε κάνει να την αναζητάς ξανά και ξανά.

Περικλέους 18, Αθήνα, 210 3226542, Facebook: granellopizza, Instagram: granellopizza

136 23.12.2021

To Upper Brunch & Bistro με την ιδιαίτερη αισθητική του, που θυμίζει αρχοντική Αθήνα, γίνεται ακόμα πιο εντυπωσιακό την περίοδο των γιορτών. Στεγασμένο στο εμβληματικό Μέγαρο Νεγροπόντε, σε μεταφέρει σε μια άλλη εποχή, συνδυάζοντας δύο χώρους σε έναν. Στο ισόγειο, το αμερικανικού τύπου diner με τα δερμάτινα καθίσματα τρένου, και στον επάνω όροφο, όπου οδηγείσαι από την πλατιά εντυπωσιακή σκάλα, το γαλλικό μπιστρό με τις vintage λεπτομέρειες και τις αναγεννησιακές τοιχογραφίες. Αν όλο αυτό το στολίσεις με χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα, τότε έχεις το all-day bar-restaurant που θα σε φιλοξενήσει σε κάθε γιορτινή σου βόλτα, από το πρωί μέχρι αργά το βράδυ. Ο αρωματικός καφές και το ιδιαίτερο τσάι συνοδεύονται από ένα διώροφο πλατό με αλμυρές και γλυκιές δημιουργίες. Το brunch έχει να σου προτείνει εξαιρετικές γεύσεις,

ΚΕΝΤΡΟ

Upper Brunch & Bistro

Γιορτές σε ένα σκηνικό που θυμίζει αρχοντική Αθήνα.

εμπνευσμένες από την ελληνική παράδοση. Άλλωστε, το μενού στο Upper Brunch & Bistro είναι γεμάτο δημιουργικές προτάσεις για κάθε στιγμή, οι οποίες βασίζονται στις καλύτερες πρώτες ύλες που κάνουν τη διαφορά. Ιδανικός προορισμός και για το βραδινό ποτό, χάρη στην αυτόματη μηχανή κοκτέιλ που φτιάχνει 70 διαφορετικές μείξεις με ή χωρίς αλκοόλ αλλά και την ενημερωμένη κάβα με ψαγμένα ποτά και αποστάγματα. Η μουσική, φυσικά, συμπληρώνει το σκηνικό με ήχους τζαζ, σουίνγκ, ποπ, μπλουζ και soft rock. Ειδικά για τις παραμονές Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς ετοιμάζονται live από την ελληνική και ξένη σκηνή αλλά και ένα εξαιρετικό εορταστικό μενού που θα σε ενθουσιάσει. Δεν χρειάζεται να ξέρεις περισσότερα για να βάλεις τα καλά σου και να αφεθείς στη μοναδική ατμόσφαιρα του Upper Brunch & Bistro – και στην άφθονη σαμπάνια που θα σε καλωσορίσει.

Στοά Όθωνος 10, χτυπήστε το κουδούνι / Είσοδος 2, λεωφόρος Αμαλίας 4, 211 4065081, upperathens.com, Facebook: Upper, Instagram: upper_athens

LIFO 711

137

Overoll Croissanterie

Το κέντρο της Αθήνας έχει τα κρουασάν που ονειρεύεσαι. Ας είμαστε ειλικρινείς. Αν έχεις πάει στο Παρίσι και κάποιος σε ρωτήσει πώς πέρασες, το πρώτο πράγμα που σου έρχεται στο μυαλό είναι τα κρουασάν. Ευτυχώς, η λατρεία της γαλλικής ζαχαροπλαστικής βρήκε τον δικό της χώρο στην Αθήνα για όλους εμάς που ζούμε με τη λαχτάρα αυτής της μοναδικής γεύσης. Το Overoll είναι η croissanterie που έλειπε από την καθημερινότητά μας και φέρνει μαζί της έναν αέρα γαστρονομίας σε κάθε δημιουργία. Η δημιουργία εδώ έχει κυριολεκτική σημασία, αφού οι τρεις ζαχαροπλάστες, ο Άλκης Ζέρβας, ο Σπύρος Παππάς και ο γνωστός chef patissier Γιάννης Κικίρας, έχουν βάλει όλη τους την τέχνη σε μια σειρά από προτάσεις που εξυψώνουν την κατηγορία «κρουασάν» συνολικά. Τραγανά εξωτερικά και αφράτα, βελούδινα στο εσωτερικό, αυτά τα μικρά αριστουργήματα προσφέρονται σε συνταγές που δεν έχεις ξαναγευτεί και σίγουρα θέλεις να τις δοκιμάσεις όλες. Εννοείται ότι θα ξεκινήσεις από το κλασικό βουτύρου, δεν θα αντισταθείς στο κρουασάν σοκολάτας και αμέσως μετά

θα θέλεις να ανακαλύψεις προτάσεις όπως το διπλοψημένο κρουασάν αμυγδάλου, το φανταστικό κρουασάν με φιστίκι Αιγίνης, αυτό με πάστα φουντουκιού, το εσκαργκό με κρέμα πατισερί, αλλά και το μοναδικό craffin σε διάφορες εκδοχές. Όλα φρεσκοφουρνισμένα, αρωματικά και εντυπωσιακά τόσο στην εμφάνιση όσο και στη γεύση, παρασκευάζονται καθημερινά στο ανοιχτό εργαστήριο που σου επιτρέπει να παρακολουθείς με θαυμασμό τη διαδικασία της φυλλοποίησης. Στο Overoll θα βρεις και μια σειρά από αλμυρές προτάσεις αλλά και εξαιρετικό καφέ που θα συνοδεύσει τις γεύσεις.Από την αρχή του νέου χρόνου θα βρεις σε εορταστική προσφορά ένα ξεχωριστό box για δύο άτομα με δύο κρουασάν βουτύρου και spread για επάλειψη, δύο double bake κρουασάν σοκολάτας ή αμυγδάλου και δύο κρύες σοκολάτες ή εναλλακτικά δύο ροφήματα της επιλογής σου. Και τώρα, μπορείς να πας στη Γαλλία, περήφανος για τα κρουασάν που απολαμβάνεις στη χώρα σου.

City Zen

Overoll Croissanterie, Πραξιτέλους 27, Αθήνα, Facebook: Overoll Croissanterie, Instagram: overoll.croissanterie

Γιορτινή ατμόσφαιρα σε μια από τις πιο όμορφες ταράτσες του κέντρου. Το City Zen καταφέρνει να πετύχει αυτό που υπόσχεται το όνομά του, να σε τραβήξει μακριά από την πόλη –αν και βρίσκεσαι στο κέντρο της– και να σε χαλαρώσει μέσα σε μια ατμόσφαιρα που ίπταται πάνω από τους ρυθμούς της καθημερινότητας. Στους δύο τελευταίους ορόφους στη γωνία Αιόλου και Μητροπόλεως αυτό το all-day spot σε υποδέχεται κάθε στιγμή της ημέρας, προσφέροντας πάντα ό,τι καλύτερο, με τη μοναδική θέα στην Ακροπόλη να πρωταγωνιστεί. Μέσα σε ένα τέτοιο σκηνικό μπορείς να απολαύσεις πρωινό καφέ και brunch, ελαφριά πιάτα για το μεσημεριανό lunch break και, φυσικά, γευστικές προτάσεις που κάνουν ιδιαίτερη τη βραδινή συνάντηση στο κέντρο της Αθήνας. Η κουζίνα, εμπνευσμένη από την παράδοση της Μεσογείου, δεν παραλείπει να τιμά την πλούσια ελληνική γαστρονομία μέσα από τα πιάτα που υπογράφει ο σεφ Αλέξανδρος Κα-

ρανικόλας. Πρέπει να δοκιμάσεις τον κόκορα με χυλοπίτες, ντομάτα, πιπεριές και αφρό καπνιστού τυριού, αλλά και το ψαρονέφρι με αποξηραμένα σύκα, κρούστα από κατσικίσιο τυρί, πουρέ μανιταριών, μαρμελάδα σταφύλι και σάλτσα vinsanto. Εξαιρετική επιλογή για τις βραδινές βόλτες, το City Zen θα σου προσφέρει μια μεγάλη spirit list και φανταστικές προτάσεις σε μείξεις μέσα από τον ανανεωμένο κατάλογο κοκτέιλ που επιμελήθηκε ο Γιάννης Νάτσης. Ειδικά τις γιορτινές ημέρες ο υπέροχος στολισμός του City Zen με την εντυπωσιακή χριστουγεννιάτικη ταράτσα δημιουργεί μια εμπειρία που πρέπει να ζήσεις. Το brunch που πρέπει να ανακαλύψεις –ψάξε τις καθημερινές happy hours–, η μεσημεριανή χαλάρωση αλλά και η βραδινή βόλτα κάνουν στάση στο City Zen και μετατρέπεται σε γιορτινή απόλαυση.

Μητροπόλεως 80, Μοναστηράκι, 210 3254942, www.cityzenathens.gr, Facebook: CityZenAthens, Instagram: cityzen_athens

138 23.12.2021

Η λατινοαμερικανική κουζίνα κάνει το ντεμπούτο της στο Taco Maria στη Xάρητος 43. Σε αυτό το γραφικό και όμορφο στενό θα συναντήσεις μια πανδαισία χρωμάτων και γεύσεων! Για όσους θέλουν να δοκιμάσουν αυθεντικά πλούσια μεξικανικά πιάτα, καυτερά και μη, το Taco Maria είναι η καλύτερη επιλογή! Το μενού προσφέρει κλασικές επιλογές της μεξικάνικης κουζίνας και δεν θα σε

ΚΕΝΤΡΟ

TAQUERIA TEQUILERIA

Τaco Maria

Η σίγουρη επιλογή στο Κολωνάκι.

προβληματίσει. Οπωσδήποτε να δοκιμάσεις την καβουρντισμένη γλυκοπατάτα Volcan de Batata, αλειμμένη με μπαχαρικά και chipotle και γεμισμένη με pico de gallo, τραγανά νάτσος και chorizo. Ένας συνδυασμός street style και φολκλόρ, χωρίς να είναι υπερβολικός, δημιουργεί την κατάλληλη ατμόσφαιρα για να δελεάσει πολλούς να πιουν πάνω από μία μαργαρίτα με μαύρο αλάτι!

Xάρητος 43, Κολωνάκι, Facebook: Taco Maria, Instagram: tacomaria_athens

LIFO 711

139

Motiv

Οι βόλτες των γιορτών έχουν το δικό τους Christmas blend. Τα Χριστούγεννα είναι πάντα ένα καλό κίνητρο για να βγεις από το σπίτι, αναζητώντας αφορμές που θα σου φτιάξουν τη διάθεση μέσα σε ένα γιορτινό κλίμα. Κι αν το πνεύμα των Χριστουγέννων δεν είναι αρκετό από μόνο του, το Motiv παραμένει η σταθερή αξία που σε κινητοποιεί να σηκωθείς το πρωί, ανυπομονώντας να απολαύσεις γεύσεις και αρώματα από εκλεκτά blends αλλά και φρέσκιες σοδειές που κάθε τόσο βρίσκονται στον κατάλογο για να συστήσουν τα μοναδικά χαρακτηριστικά τους. Ειδικά για τις φετινές γιορτές η ομάδα του Motiv με υπερηφάνεια παρουσιάζει ένα χαρμάνι που ονομάστηκε Christmas Blend και είναι ακριβώς αυτό που λέει το όνομά του. Με κόκκους από Βραζιλία, Κολομβία και Κόστα Ρίκα, αυτός ο καφές προσφέρει ένα γεμάτο σώμα με αρώματα κόκκινου μήλου και κανέλας και επίγευση σοκολάτας γάλακτος, δαμάσκηνου και χουρμά. Μπορείς να σκε-

φτείς κάτι πιο γιορτινό; To Christmas Blend θα βρίσκεται στον μύλο του Motiv μέχρι τέλος του χρόνου για να τον απολαύσεις στην αγαπημένη σου μορφή (δοκίμασε οπωσδήποτε την εκδοχή flat white), αλλά φιγουράρει και στο retail corner, σε τέσσερις επετειακές απόλυτα γραφιστικές ετικέτες. Και επειδή αυτή είναι η εποχή των δώρων, το Motiv έχει ετοιμάσει ένα gift box που περιλαμβάνει το γιορτινό χαρμάνι, ένα V60 για καφέ φίλτρου και μια χειροποίητη κούπα, από εκείνες που έχεις ζηλέψει όταν πίνεις καφέ στο αγαπημένο coffee shop. Στα ακόμα πιο ευχάριστα νέα, το Motiv θα συμμετάσχει με την pop-up εκδοχή του στο Meet Market, 10-19 Δεκεμβρίου, ως το επίσημο coffee spot και θα σερβίρει καφέ από το πρωί άλλα και παγωμένες μπίρες από τις ζυθοποιίες Strange Brew και Alea Brewing το βράδυ. Αυτό κι αν είναι καλό κίνητρο για χριστουγεννιάτικες βόλτες!

Pura Vida

Εμμανουήλ Μπενάκη 20, 210 3810899, Facebook: Motiv, Instagram: motivathens

H ευχή για αγνή ζωή πραγματοποιείται στο κέντρο της Αθήνας. Το Pura Vida είναι ευχή. Είναι το κατευόδιο που θα ακούσεις στην Κόστα Ρίκα και σημαίνει «στο καλό, να έχεις μια αγνή ζωή». Και αλήθεια, υπάρχει πιο όμορφος χαιρετισμός από αυτόν; Στο Pura Vida της Περικλέους η ευχή βγαίνει αληθινή, αφού εδώ θα βρεις μόνο αγνά προϊόντα που θα συνοδεύσουν την καθημερινότητά σου και σου προσφέρουν γεύση, ποιότητα και θρεπτική αξία. Ένας χώρος που δημιουργήθηκε με πολλή φροντίδα για να γίνει σημείο-στάση στο κέντρο της πόλης, που σου προσφέρει κάθε φορά την ενέργεια που χρειάζεσαι. Ξεκινώντας από τον καφέ, ένα αρωματικό χαρμάνι της Taf που σε ξυπνάει ευχάριστα, θα βρεις κάθε στιγμή σνακ, χυμούς και σαλάτες που αναδεικνύουν την αυθεντική νοστιμιά των αγνών υλικών. Στο vitamin bar μπορείς να δημιουργήσεις τον δικό σου συνδυασμό από φρούτα και λαχανικά για να απολαύσεις έναν χυμό full energy ή να δοκιμάσεις κάποια από τις επιλογές του Pura Vida. Οι μπάρες είναι χει-

ροποίητες και έχουν ως βάση τους ωμούς ξηρούς καρπούς και τα φυσικά βούτυρα καρπών, χωρίς ζάχαρη ή άλλες γλυκαντικές ουσίες, πέρα από το μέλι, που χαρίζει τις αντιοξειδωτικές του ιδιότητες. Τα σάντουιτς με χωριάτικο ψωμί ετοιμάζονται καθημερινά ολόφρεσκα σε διαφορετικές συνταγές που θα σε ενθουσιάσουν – must try το Avocado με σαλάτα, αβοκάντο, αγγούρι, μανούρι, πέστο βασιλικού και σπανάκι. Όσο για τις γλυκές προτάσεις, αυτές είναι λαχταριστές και άκρως σπιτικές. Πρέπει να δοκιμάσεις το κέικ ημέρας, αν προλάβεις, το περίφημο cinnamon roll, το red velvet αλλά και τη lemon pie που εναλλάσσεται με τη μηλόπιτα. Το Pura Vida δεν είναι απλώς το σημείο που θα αναζητήσεις για τις γεύσεις του αλλά και εκείνη η μικρή όαση που ξεπροβάλλει μπροστά σου με τα καταπράσινα φυτά, για να σου θυμίσει ότι η φύση είναι σοφή και αρκεί να την εμπιστευτείς για να ζήσεις μια ζωή όσο πιο αγνή γίνεται.

Περικλέους 24, 210 3247061, Facebook: PURA VIDA Athens, Instagram: pura_vida_athens

140 23.12.2021

Το Lolitas, αν και μικρό, κάνει πολύ θόρυβο γύρω από το όνομά του. Στην οδό Xάρητος, στο Κολωνάκι, με σινεφίλ διάθεση σερβίρει κοκτέιλ σε έναν ντιζαϊνάτο χώρο, εμπνευσμένο από την ομώνυμη ταινία Lolita. Η αισθητική της ατμόσφαιρας, άκρως vintage, θα σε ταξιδέψει σε σκηνές από την ταινία. Το κόκκινο φως που περικλείει το όμορφο μπαράκι, σε συνδυασμό με τη μουσική, σε μεταφέρει σε

ένα ονειρικό περιβάλλον! Το γλειφιτζούρι σε σχήμα καρδιάς με γεύση βύσσινο που συνοδεύει τα κοκτέιλ αφήνει μια γλυκιά επίγευση και σε καλεί να συνεχίσεις τη διασκέδαση! Έχοντας μια άκρως vintage αισθησιακή ατμόσφαιρα, αποτελεί το ιδανικό στέκι όχι μόνο για την όμορφη γειτονιά του Κολωνακίου αλλά και το νέο must-go όσων αναζητούν εναλλακτικές προτάσεις εξόδου στη χειμερινή Αθήνα!

Γρανάδα

Xάρητος 43, Κολωνάκι, Instagram: @lolitas.athens https://www.facebook.com/lolitas.athens

Σκηνικό από Ανδαλουσία που συνδυάζει τη νησιώτικη ελληνική φιλοξενία. Η Γρανάδα είναι η χαρακτηριστική περίπτωση του τι συμβαίνει όταν κάνεις ένα road trip και αποφασίζεις να μετουσιώσεις την έμπνευση σε πρότζεκτ. Η ομάδα της Πραξιτέλους μετέφερε στο κέντρο της Αθήνας εικόνες από την Ανδαλουσία, δημιουργώντας ένα ισπανικό vibe που θα σε μαγέψει από την πρώτη στιγμή. Ο σεφ Δημήτρης Αρσενίδης ετοιμάζει γκουρμέ μεζέδες που θα γευτείς ακούγοντας ισπανικές κιθάρες – και όχι μόνο! Πρέπει να δοκιμάσεις το ψαρονέφρι σταρότο με κρέμα σελινόριζας, τα χοιρινά μάγουλα Ιβηρικής με τραχανά και το κοτόπουλο μαριναρισμένο με αρωματικές baby πατάτες και γιαούρτι. Φυσικά, από το μενού δεν θα μπορούσε να λείπει και το κατεξοχήν ισπανικό γλυκό, τα τσούρος! Εκτός από την Ισπανία, η Γρανάδα σε ταξιδεύει και στα ντόπια καφενεία των Κυκλάδων με πιάτα όπως το γιουβέτσι θαλασσινών και το φανταστικό χταπόδι με φάβα, μαρμελάδα και κάππαρη, που μυρίζουν ελληνικό

ΚΕΝΤΡΟ

Lolitas bar

Ένα στέκι που φέρνει vintage αέρα στο Κολωνάκι.

καλοκαίρι! Ένα ταξίδι ανάμεσα στα παράλια της Ισπανίας και στα νησιά του Αιγαίου είναι η γαστρονομική εμπειρία στη Γρανάδα που απογειώνεται από την άψογη ποιότητα των υλικών – εξού και οι πιστοί θαμώνες, στα δύο μόλις χρόνια λειτουργίας της. Τις εκπληκτικές γεύσεις του μενού συμπληρώνουν μοναδικά η κρητική ρακή, οι μπίρες St. Miguel από την Ανδαλουσία και το λιαστό κρασί της Πάρου. Το ίδιο εκπληκτικό είναι και το feeling του χώρου, που ειδικά τώρα τον χειμώνα δημιουργεί κατευθείαν σπιτική θαλπωρή. Ξύλο και μωσαϊκό συνθέτουν ένα πανέμορφο, cozy σκηνικό που ταιριάζει τέλεια με τις γεύσεις, αλλά μπορείς άνετα να καθίσεις και έξω, απολαμβάνοντας κάθε στιγμή, με τις εξωτερικές θερμάστρες να φροντίζουν τη θερμοκρασία. Και επειδή αυτή την ατμόσφαιρα πρέπει να τη βρίσκεις μπροστά σου, το Jamaica στον Χολαργό είναι το νέο αδελφάκι πρότζεκτ που προσφέρει την ίδια εμπειρία. The choice is yours!

Μιλτιάδου 11, 210 3250090, Facebook: γρανάδα, Instagram: granadakafeneio

LIFO 711

141

Paper Tiger

Το νέο all-day bar στη στοά Παππού ήρθε για να γίνει στέκι. Η Αθήνα, γνωστή για τις πανέμορφες στοές της, συνεχίζει να μας εκπλήσσει με τέλεια μπαράκια που ξεφυτρώνουν εκεί που δεν το περιμένεις! Το Paper Tiger βρίσκεται στη στοά απέναντι από το Παλιό Χρηματιστήριο Αθηνών και δίνει ένα πιο urban vibe στο κέντρο της πόλης. Είναι κρυμμένο στον ακάλυπτο χώρο, ανάμεσα στα κτίρια, δημιουργώντας έναν φανταστικό μικρό κήπο με φυτά και μπανανιές! Το πρωί μπορείς να απολαύσεις υπέροχους καφέδες Area 51 μοναδικής προέλευσης. Τον καθημερινό με προέλευση τη Βραζιλία καθώς κι εκείνον που θα αλλάζει ανά δυο εβδομάδες με διάφορες προελεύσεις, μαζί με healthy bowls ή χορταστικά σάντουιτς. Το μεσημέρι γίνεται προορισμός για διάλειμμα με ένα χαλαρό κρασάκι και πεντανόστιμα finger food – αποκλείεται να μην ξεκουραστείς μέσα σε μια τόσο ήρεμη και φιλόξενη ατμόσφαιρα. Αν, πάλι, έχεις περισσότερο χρόνο, μπορείς να γευτείς και μοναδικά πιάτα, όπως το Croque

Madame, ή λαχταριστές vegan νοστιμιές. Το Paper Tiger είναι το στέκι και για το Σαββατόβραδο, με την εντυπωσιακή, χρωματιστή του μπάρα να μαζεύει γύρω της όσους αναζητούν ένα χαλαρό ποτάκι ή ένα εκπληκτικό κοκτέιλ! Το Paper Tiger ετοιμαζόταν εδώ και καιρό να ανοίξει τις πόρτες του κι αυτό δεν είναι τυχαίο. Άλλωστε, δεν είναι πολύ εύκολο να δημιουργήσεις έναν χώρο φτιαγμένο έτσι ώστε να σε υποδέχεται κυριολεκτικά σαν ανοιχτή αγκαλιά. Ακόμα και τα παγκάκια στον στεγασμένο διάδρομο της στοάς έχουν ανακαινιστεί για να μπορείς να αράξεις απολαμβάνοντας την ευχάριστη ατμόσφαιρα. Μια ατμόσφαιρα όπου επικρατούν τα handcrafted χρωματιστά πλακάκια και ποτήρια (δημιουργία του κεραμίστα της παρέας), που, σε συνδυασμό με το βιομηχανικό design, δημιουργούν έναν χώρο σου φτιάχνει τη διάθεση. Αν αναζητάς κάτι καινούργιο για να γίνει το νέο σου στέκι, το Paper Tiger ήρθε στη ζωή σου την κατάλληλη στιγμή!

The Blind Beggar

COCKTAIL BAR

Σοφοκλέους 7-9, Στοά Παππού

Αντιστέκεται με πάθος, θυμίζοντας την έννοια της αληθινής διασκέδασης. Στο κέντρο της Αθήνας, ανάμεσα σε κάποια από τα πιο μεγάλα θέατρα, στη στοά Atrium, που έχει είσοδο από τρεις διαφορετικούς δρόμους, στήνεται ένα σκηνικό που θυμίζει χριστουγεννιάτικη ταινία. Εκεί, στο νούμερο 6 της Χαριλάου Τρικούπη, το The Blind Beggar φέρνει έναν αέρα από Λονδίνο της δεκαετίας του ’50, και μάλιστα στην πιο γιορτινή εκδοχή του. Περνώντας, μπορεί να δεις κόσμο να στέκεται στον εξωτερικό χώρο –που όμως, λόγω της στοάς, μοιάζει με εσωτερικός– και να διασκεδάζει αληθινά, που είναι και το πιο εντυπωσιακό, αφού τις αυθεντικά καλές στιγμές δεν τις συναντάς τόσο εύκολα. Ο mixologist Σταύρος Τιτάκης, που βρίσκεται πίσω από το The Blind Beggar, έχει βάλει όλο του ταλέντο αλλά και την εμπειρία που κουβαλάει από τις πιο σημαντικές μπάρες του Λονδίνου και του Βερολίνου, για να προσφέρει συναρπαστικά κοκτέιλ. Πέρα από τα classics, που εδώ θα τα δοκιμάσεις με ένα

νέο εξελιγμένο twist, οι signature μείξεις είναι μια εμπειρία που αλλάζει τη βραδινή βόλτα και ειδικά την περίοδο των γιορτών δημιουργεί αξέχαστες στιγμές. Πρέπει να δοκιμάσεις το νέο Smoking Lanes με καπνιστά malt ουίσκι, αρωματισμένα με μπαχαρικά και φρούτα, ενώ ακούς μουσικές σε ήχους groovy funk και jazz. Ειδικά αυτές τις μέρες θα πετύχεις φοβερά DJ sets αλλά και live events που δεν πρέπει να χάσεις με τίποτα. Το The Blind Beggar πήρε το όνομά του από το περίφημο μπαρ του Λονδίνου που δημιουργήθηκε προς τιμήν ενός ευγενούς Λονδρέζου, ο οποίος έχασε όλη του την περιουσία στη μάχη εναντίον της καθεστηκυίας τάξης. Κάπως έτσι αυτό το all-day spot στο κέντρο της Αθήνας, με τα καταπράσινα φυτά και την αριστοκρατική ατμόσφαιρα, αντιστέκεται στην καθημερινότητα, φέρνοντας ξανά την έννοια της διασκέδασης στη ζωή μας.

Χαριλάου Τρικούπη 6-10, Αθήνα, 210 3639242 Facebook: BLIND Beggar, Instagram: blindbeggarathens

142 23.12.2021

Πόσα φιστικοβούτυρα έχεις δοκιμάσει στη ζωή σου; Ένα; Δύο; Πέντε; Όποιος κι αν είναι ο αριθμός, θα τον ξεχάσεις μόλις γευτείς το φιστικοβούτυρο ή οποιοδήποτε βούτυρο από καρπούς βρεις στο «1001 γεύσεις». Το όνομα που πλέον μετρά τρία σημεία στην Αθήνα (Βαρβάκειος, Πανεπιστήμιου και Νέα Ιωνία) φέρνει μαζί του το άρωμα και τη γεύση των φρεσκοψημένων ξηρών καρπών που επιλέγονται με προσοχή από την Ελλάδα και το εξωτερικό και ψήνονται στο εργαστήριο της εταιρείας, όπου και γίνεται όλη η επεξεργασία με πολλή φροντίδα και μεράκι. Όσο για τα βούτυρα που λέγαμε, αυτά είναι ό,τι πιο αγνό και φυσικό μπορείς να βάλεις στην καθημερινή διατροφή σου, αφού περιλαμβάνουν μόνο τον ίδιο τον καρπό και τίποτε άλλο. Στην ίδια λογική της αγνότητας και της θρεπτικής αξίας οι 1001 γεύσεις έχουν να σου προτείνουν μια σειρά από εκλεκτά super foods, δημητριακά, βότανα, τσάγια και μπαχαρικά με μεθυστικά αρώματα. Εκείνα που

ΚΕΝΤΡΟ

1001 γεύσεις

Γίνεται να γιορτάσεις χωρίς φρεσκοψημένους ξηρούς καρπούς; θα σε ενθουσιάσουν είναι τα διάφορα τσιπς μανιταριών, πιπεριάς, τα τσιπς χούμους σε διάφορες εκδοχές ή τα φανταστικά τσιπς μήλου με κανέλα που γίνονται σνακ για όλες τις ώρες. Μεγάλο κεφάλαιο και οι γλυκές επιλογές με σοκολάτες, από τις κλασικές μαργαρίτες μέχρι premium προτάσεις που θα σε κάνουν να κολλήσεις. Μην τολμήσεις να παραλείψεις τις σταφίδες με ρούμι, γιαούρτι και λευκή σοκολάτα ή τις καταπληκτικές τρούφες Βελγίου σε διαφορετικές εκδοχές. Στο 1001 γεύσεις μπορείς να φτιάξεις γιορτινούς συνδυασμούς ή να επιλέξεις μια δωροκάρτα από το άκρως ενημερωμένο eshop www.1001nuts.gr για να χαρίσεις στους αγαπημένους σου, και, αλήθεια, ίσως είναι μία από τις πιο ωραίες ιδέες για χριστουγεννιάτικο δώρο. Γιατί κάθε πακετάκι που φέρει το χειρόγραφο λογότυπο 1001 γεύσεις, εκτός από νοστιμιά και πρωτοτυπία, έχει και το άρωμα της φροντίδας που, αν μη τι άλλο, ταιριάζει τόσο πολύ στο χριστουγεννιάτικο πνεύμα!

Αθηνάς 42 / Πανεπιστημίου 64, κέντρο / Λεωφ. Ηρακλείου 268, Νέα Ιωνία, www.1001nuts.gr, Facebook: 1001 Γεύσεις, Instagram: 1001nuts

LIFO 711

143

GIFT GUIDE

ΤΑ ΔΩΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΣΤΙΓΜΗΣ!

από την αφροδιτη σακκα εικονογραφηση: bianka

144 23.12.2021

LIFO 711

145

Μουσική, μια ιστορία γραμμένη σε αυλάκια

Από τον φωνοαυτογράφο στο γραμμόφωνο και από κει στα βινύλια και τη δεύτερη ζωή τους, οι δίσκοι είναι το μέσο με το οποίο μάθαμε να ακούμε τη μουσική και να απολαμβάνουμε την ακρόαση ως ιεροτελεστία. Από την Ελένη Τζαννάτου

Τ

ο 1857 ο Γάλλος εφευρέτης ÉdouardLéon Scott de Martinville κατοχύρωσε την πατέντα για τον φωνοαυτογράφο. Ήταν μια συσκευή που αποτελούταν από ένα χωνί μέσα από το οποίο περνούσαν τα ηχητικά κύματα, για να καταγραφούν με μια γουρουνότριχα πάνω σε έναν γυάλινο κύλινδρο. Η πρώτη σελίδα της ηχητικής επανάστασης μόλις είχε γραφτεί: πλέον ο ήχος μπορούσε να καταγραφεί και να βγει εκτός του φυσικού του χώρου, κάτι που θα άλλαζε άρδην τον τρόπο που θα αντιλαμβανόμασταν τα όριά του αλλά και τη μουσική. Η πρώτη γνωστή ηχογράφηση τραγουδιού από ανθρώπινη φωνή που διασώζεται προέρχεται από τον ίδιο τον πατέρα του φωνοαυτογράφου, χρονολογείται το 1860 και σε αυτήν τραγουδάει το γνωστό παιδικό τραγούδι «Clair de la lune». Βέβαια, ο φωνοαυτογράφος ήταν απλώς μια συσκευή που ηχογραφούσε και δεν αναπαρήγε μουσική. Για την αναπαραγωγή θα χρειαζόταν να περάσουν μερικά χρόνια ακόμα, μέχρι να αναλάβει ο Thomas Edison. O Αμερικανός εφευρέτης λάνσαρε, λοιπόν, το 1877 τον φωνογράφο, ο οποίος μπορούσε όχι μόνο να ηχογραφήσει τον ήχο αλλά και να τον αναπαραγάγει, όπως καταγραφόταν στους χαραγμένους κυλίνδρους της συσκευής. Το επόμενο βήμα σε αυτό το ταξίδι του ήχου ήταν που βιομηχανοποίησε και διέδωσε παντού την ηχογραφημένη μουσική. Ο Emile Berliner, ως απάντηση στον φωνογράφο, δημιούργησε το γνωστό σε όλους μας γραμμόφωνο. Ένα ξύλινο κουτί, ένα χωνί, μια μανιβέλα, μια βελόνα και οι πρώτοι δίσκοι από shellac ήταν γεγονός. Με αυλάκια χαραγμένα και στις δύο πλευρές, οι 10ιντσοι δίσκοι, κάνοντας 78 στροφές το λεπτό, άφηναν τη βελόνα να περνάει στα χαραγμένα αυλάκια για την ηχητική αναπαραγωγή.

Σε αυτό το στάδιο η μουσική και ο ήχος καταγράφονταν σε ένα αντικείμενο φορητό, που κάποιος μπορούσε να μεταφέρει εύκολα, να δανειστεί, να ακούσει με τους φίλους του. Έτσι η ακρόαση άρχισε να γίνεται όχι απλώς προσωπική υπόθεση αλλά και να επιτρέπει μια κοινωνική ζύμωση. Κάθε σπίτι με γραμμόφωνο μετατρεπόταν σε έναν μικρό σταθμό άπειρων πιθανών ακροάσεων, ανάλογα με το μέγεθος της δισκοθήκης του ιδιοκτήτη του. Τα «78άρια», όπως τα λένε μεταξύ τους οι μουσικόφιλοι, οι δίσκοι γραμμοφώνου, γνώρισαν μεγάλη δημοτικότητα τις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα. Όλα αυτά μέχρι το 1948, οπότε ο Peter Goldmark σύστησε στον κόσμο τον πρώτο δίσκο βινυλίου. Το LP (Long Play) ήταν ένας δίσκος πιο λεπτός και ελαφρύς από τον δίσκο γραμμοφώνου, αν και 2 ίντσες μεγαλύτερος, και κάθε πλευρά του διαρκούσε περίπου 20 λεπτά. Η ποπ κουλτούρα μόλις είχε αποκτήσει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και δημοφιλή της αντικείμενα: το βινύλιο. Ο τρόπος με τον οποίο δομούνταν οι δίσκοι, ο τρόπος με τον οποίο οι νέοι άκουγαν και μοιράζονταν τη μουσική που αγαπούσαν, όλα γύριζαν σε 33 1/3 στροφές, πάνω σε ένα πικάπ. Χέρι-χέρι με το LP πήγαιναν και τα 45άρια singles, δισκάκια με ένα τραγούδι σε κάθε πλευρά τους – αυτά που πρωταγωνιστούσαν και στις τζαμαρίες των τζουκμπόξ (κυρίως) τη δεκαετία του ’50, περιμένοντας το 50αράκι που θα τα έκανε να ακουστούν. Το βινύλιο μετατράπηκε σε αντικείμενο του πόθου ταγμένων συλλεκτών που εδώ και δεκαετίες ζουν και αναπνέουν για τη δισκοθήκη τους, κυνηγώντας σπάνιες και ειδικές εκδόσεις. Φυσικά, ήταν ένα αντικείμενο που από την εμφάνισή του και για δεκαετίες αποτέλεσε τον βασιλιά της ηχογραφημένης μουσικής, ακόμα και αν δεν είχε την κασέτα να το ανταγωνίζεται. Οι δίσκοι βρίσκονταν στα

ράφια κάθε σπιτιού και DJ booth (εκεί, μαζί με τα 12ιντσα singles, ήταν συνδεδεμένα με την dance κουλτούρα) μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του ’90 περίπου. Τότε ήταν η εποχή που το CD γνώρισε τεράστια έκρηξη για σχεδόν δύο δεκαετίες, παραγκωνίζοντας αρκετά το βινύλιο, αν και πρωτοεμφανίστηκε το 1982. Τα άλμπουμ έγιναν πλέον λίγο μεγαλύτερα από τη χούφτα μας και μπήκαν στο αμάξι, μαζί με τα ακουστικά του walkman μας. To CD με τη σειρά του έδωσε τη σκυτάλη στο ψηφιακό mp3 και ολόκληρες δισκοθήκες χωρούσαν πλέον άυλα σε μια τσέπη. Όμως το βινύλιο, όλο αυτό το διάστημα, παρακολουθούσε χωρίς άγχος από μια γωνία. Και έκανε το comeback του πιο δυναμικά απ’ ό,τι θα πίστευε κανείς. Τα τελευταία χρόνια, ακόμα και με την τεράστια έκρηξη του streaming, καταγράφει εντυπωσιακές πωλήσεις. Χαρακτηριστικά, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, οι πωλήσεις βινυλίου το 2021 στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 94%, κάνοντας τζίρο 476 εκατομμυρίων δολαρίων. Πρόσφατα ακούσαμε πως το βινύλιο σημείωσε παγκόσμια έλλειψη λόγω της τεράστιας παραγωγής δίσκων του νέου άλμπουμ της Adele, του «30». Τι έχουν να μας πουν όλα αυτά; Μα, φυσικά, πως το βινύλιο είναι εδώ και θριαμβεύει. Είναι το μέσο για να μετατρέψουμε την ακρόαση σε τελετουργία. Πιάνουμε στα χέρια μας έναν δίσκο, τον βγάζουμε, τον καθαρίζουμε, τον βάζουμε πάνω στο πικάπ και τοποθετούμε τη βελόνα στα αυλάκια του. Η μουσική αρχίζει να παίζει με ένα βάθος ήχου που κανένα άλλο μέσο αναπαραγωγής μουσικής δεν έχει καταφέρει να αγγίξει ως τώρα. Κι ύστερα αλλάζουμε πλευρά και επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία. Εσείς σε πόσες στροφές θα ακούσετε τα φετινά Χριστούγεννα τα βινύλια που θα αγοράσετε από τα Public;

Περισσότερες πληροφορίες στο https://www. public.gr

146 23.12.2021

LIFO 711

147

ô

Sentio Μίνι ψυγείο καλλυντικών. www.plaisio.gr

ó

ò

24 Goat

PIOPmuseumshop

Φούτερ από οργανικό βαμβάκι.

Κεραμικό βάζο σε σχήμα τούβλου. Από το brand R Design.

www.flaneur-shop.gr

www.piop.gr

î

Apivita Wine Elixir λάδι προσώπου. www.apivita.com

ñ

Nuxe Κρέμα νύχτας Merveillance® Expert. Στα φαρμακεία

ò

Swatch Ρολόι CHOMP! από τη συλλογή «SwatchxPeanuts Holiday Special». www.swatch.com

õ

Vans Παπούτσια Old Skool σουέντ. Σε επιλεγμένα καταστήματα

ñ

Vans Μπουφάν με κουκούλα. Σε επιλεγμένα καταστήματα

148 23.12.2021

LIFO 711

149

ô

Desyllas Games Rubik’s 360. www.desyllas.gr

ó

ellesse

ó

Σκούφος από τη συλλογή AW21.

Divoom

Σε επιλεγμένα καταστήματα

Ηχείο Bluetooth Ditoo Plus με οθόνη σε ρετρό arcade στυλ. www.kotsovolos.gr

õ

Artpeckers Χειροποίητη κεραμική κούπα 500 ml. www.artpeckers.com

ò

LEGO Μπουκέτο λουλουδιών. www.psichogios.gr

ö

ö

PIOPmuseumshop

ZITO!

Μαρμάρινο έλατο σε ξύλινη βάση. Από την Ξυλοσύνη.

Επιτραπέζιο παιχνίδι Wavelength.

www.piop.gr

www.psichogios.gr

ñ

MShop Φλιτζάνια για espresso από πορσελάνη, ειδικά σχεδιασμένα για το ΜShop. Πωλητήριο Μεγάρου Μουσικής Αθηνών

150 23.12.2021

LIFO 711

151

ö

Turbo-X Μικρόφωνο καραόκε. www.plaisio.gr

ò

ó

Huawei

Gembird

Smartwatch GT 2.

Βιντεοκάμερα δράσης με αδιάβροχη θήκη.

www.public.gr

www.kotsovolos.gr

ò

Nespresso Καφετιέρα Vertuo Next. www.public.gr

ñ

PIOPmuseumshop Βραχιόλι-γρανάζι νερόμυλου. Από τη Σοφία Τσιλιακού. www.piop.gr

õ

Cardhu Cardhu 12 Year Old.

ö

Ahava Μάσκα προσώπου 24K GOLD Mineral Mud Mask. Στα φαρμακεία

ñ

Intermed Eva Belle Peptides & Hyaluronic Acid αμπούλες. Στα φαρμακεία

152 23.12.2021

LIFO 711

153

ò

Metaxa Metaxa 12 stars. www.metaxa.com

ô

ó

Swatch

Nintendo

Ρολόι από τη συλλογή Holiday Special 2021.

Κονσόλα Switch Lite.

www.swatch.com

www.public.gr

ö

actipis - Sea Pebble Jewellery Κολιέ ’22 από ασήμι 925°. Στο κατάστημα actipis - Sea Pebble Jewellery και στα πωλητήρια του Μουσείου Μπενάκη

î

La Roche Posay LIPIKAR Baume AP+M. Στα φαρμακεία

ò

Calvin Klein Τσάντα ώμου. www.calvinklein.gr

ô

Imetec Ισιωτικό μαλλιών Bellissima Steam Elixir με τεχνολογία θερμού ατμού. www.kotsovolos.gr

óCeraVe Κρέμα χεριών. Στα φαρμακεία

154 23.12.2021

Η γεύση των γιορτών έρχεται από τα Starbucks Απόλαυσε δύο ready to drink ροφήματα σε φανταστικές εορταστικές συσκευασίες.

Τ starbuckschilled. com/gr

LIFO 711

α Χριστούγεννα φέρνουν μαζί τους λαμπάκια, χρυσόσκονη και γιορτινά περιτυλίγματα. Τα Starbucks φέρνουν τα Χριστούγεννα σε δύο special εορταστικές συσκευασίες με τα δύο ready to drink κρύα ροφήματα που έχουν γεύση από Christmas spirit.

To Starbucks White Chocolate Mocha είναι το πιο γλυκό δώρο για σένα και τους αγαπημένους σου. Το έντονο σώμα του εσπρέσο με τη γεύση του βελούδινου γάλακτος μαζί με το άρωμα λευκής σοκολάτας είναι ένας ακαταμάχητος συνδυασμός που σε κάνει να νιώθεις τη χαρά των Χριστουγέννων. Αν είσαι πιο κλασικός coffee lover, θα απολαύσεις την αγαπημένη γεύση του Starbucks Cappuccino σε εορταστικό twist! Δροσερός συνδυασμός πλούσιου εσπρέσο με γάλα και νότες κακάο σε παρασύρει στο πνεύμα των γιορτών με την κατακόκκινη συσκευασία του! Δύο επιλογές που θα βρεις ειδικά γι’ αυτές τις μέρες σε σούπερ-μάρκετ, μίνι-μάρκετ και περίπτερα, για να συνοδεύσεις τις βόλτες στην πόλη, απολαμβάνοντας μοναδικές γεύσεις.

155

ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3]

ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5]

Έχετε περάσει αρκετές δοκιμασίες με όλες αυτές τις αλλαγές που έχουν συμβεί στη ζωή σας, αλλά πήρατε κάποια σημαντικά μαθήματα που θα αποτελέσουν γνώμονα των μελλοντικών σας ενεργειών. Το 2022 σας βρίσκει πρόθυμους να κάνετε κάποιες αλλαγές στην επαγγελματική ή στην προσωπική σας ζωή, καθώς η ανάδρομη Αφροδίτη στο ζώδιό σας αυξάνει την ανάγκη σας να ασχοληθείτε με τις επιθυμίες και τα όνειρά σας, και θα επαναπροσδιορίσετε τις προτεραιότητές σας. Ορισμένοι από εσάς θα ρίξετε περισσότερο βάρος στο κυνήγι ευκαιριών, ενώ κάποιοι άλλοι θα αφοσιωθείτε στις σχέσεις σας. Ο Κρόνος συνεχίζει την πορεία του στον Υδροχόο και σας κάνει πιο πειθαρχημένους με τη διαχείριση των οικονομικών σας, οπότε θα μπορέσετε να εξοικονομήσετε πόρους και θα νιώθετε περισσότερη ασφάλεια. Ο Ερμής ξεκινάει την πρώτη από τις τέσσερις ανάδρομες πορείες του στις 15/1, επίσης στον Υδροχόο, και μπορεί να έχετε κέρδη από μια επένδυση ή να σας επιστραφούν κάποια χρήματα. Εκείνη την εποχή θα ξεφύγετε λίγο, κάνοντας κάποια περιττά έξοδα, και θα πρέπει να προσέξετε. Οι φετινές ηλιακές και σεληνιακές εκλείψεις της χρονιάς στον Ταύρο και στον Σκορπιό θα ενεργοποιήσουν τον άξονα δημιουργικότητα - κοινωνική ζωή και οι πιο καλές θα είναι της άνοιξης. Με τη συμμετοχή του Δία θα συμβούν κάποιες πολύ θετικές εξελίξεις στην ερωτική σας ζωή. Επίσης, θα κάνετε καινούργιες φιλίες και ίσως, μέσω αυτών, να βρείτε τον έρωτα της ζωής σας. Ωστόσο οι φθινοπωρινές θα δοκιμάσουν τις σχέσεις σας επειδή θα συμμετέχουν ο Κρόνος και ο Ουρανός. Ο Δίας με την είσοδό του στον Κριό στις 10/5 φέρνει ευχάριστα γεγονότα στον τομέα του σπιτιού.

Έχετε καταφέρει πολλά παρόλες τις αντιξοότητες που συναντήσατε το προηγούμενο έτος, η φετινή χρονιά όμως σας βρίσκει πιο αισιόδοξους και κατασταλαγμένους. Το 2022 ξεκινάει με την ανάδρομη Αφροδίτη στον Αιγόκερω, επαναφέροντας στη ζωή σας φίλους από το παρελθόν και δίνοντας νέες ευκαιρίες για να διευρύνετε τον κοινωνικό σας κύκλο, κάτι που θα σας ωφελήσει ποικιλοτρόπως. Η ένταξή σας σε μια ομάδα θα σας φέρει σε επαφή με άτομα με τα οποία θα έχετε κοινά ενδιαφέροντα και θα βρείτε τον έρωτα της ζωής σας. Ο Κρόνος συνεχίζει την πορεία του στον Υδροχόο και σας ενθαρρύνει να αφήσετε πίσω το παρελθόν προκειμένου και να προχωρήσετε στη ζωή σας, αποβάλλοντας περιττά βάρη που σας προκαλούν στασιμότητα. Η πρώτη ανάδρομη πορεία του Ερμή, καθώς θα ακολουθήσουν άλλες τρεις, πραγματοποιείται επίσης στον Υδροχόο στις 15/1 και πρέπει να προσέξετε για παρασκηνιακές ενέργειες. Ενδεχομένως να υπάρχει κάποιο άτομο που προσπαθεί να σας υπονομεύσει και πρέπει να φυλάτε τα νώτα σας. Ο ηλιακές και σεληνιακές εκλείψεις της χρονιάς θα είναι τέσσερις, στον Ταύρο και στον Σκορπιό, και θα ενεργοποιήσουν τον άξονα επικοινωνία - πνευματική ανάπτυξη. Οι εκλείψεις της άνοιξης θα δώσουν ευκαιρίες για επιτυχείς εμπορικές συναλλαγές, για προώθηση δεξιοτήτων και για την ολοκλήρωση ενός κύκλου σπουδών. Αυτές του φθινοπώρου θα είναι πιο απαιτητικές λόγω της συμμετοχής του Κρόνου και του Ουρανού και θα πρέπει να είστε υπομονετικοί. Ο Δίας αφήνει το ζώδιό σας στις 10/5 και εισέρχεται στον Κριό, δίνοντας ευκαιρίες για αύξηση του εισοδήματός σας. Μια νέα πηγή εσόδων θα εκτινάξει τα κέρδη σας.

Έχετε διαγράψει μια ανοδική πορεία και παρά το γεγονός ότι η προηγούμενη χρονιά ήταν γεμάτη προκλήσεις, καταφέρατε να βγείτε αλώβητοι, σημειώνοντας σημαντική πρόοδο στα επαγγελματικά σας. Το 2022 ξεκινά με τον κυβερνήτη σας, την Αφροδίτη, να κινείται ανάδρομα στον τομέα της πνευματικής σας ανάπτυξης μέχρι τις 30/1. Μεγαλώνετε και για να βελτιώσετε τις δεξιότητές σας θα παρακολουθήσετε σεμινάρια, θα ταξιδέψετε και θα έχετε επιτυχίες σε σπουδές. Καθώς ο Κρόνος συνεχίζει το ταξίδι του στον τομέα της καριέρας για τα επόμενα δύο χρόνια ορισμένες από τις νέες δεξιότητες και πληροφορίες που μαθαίνετε θα μπορούσαν να σας οδηγήσουν σε μια νέα πηγή εσόδων ή μια επιχειρηματική ευκαιρία. Ο πρώτος ανάδρομος Ερμής της χρονιάς στον Υδροχόο στις 15/1 θα εντείνει την ανάγκη σας να διευρύνετε τους επαγγελματικούς σας ορίζοντες, είτε παίρνοντας προαγωγή είτε αλλάζοντας εντελώς καριέρα. Μια σειρά από ηλιακές και σεληνιακές εκλείψεις στο ζώδιό σας και στον Σκορπιό μέσα στο πρώτο εξάμηνο θα σας δώσουν την ευκαιρία να θέσετε νέους στόχους, οι οποίοι θα αποδώσουν καρπούς καθώς θα προχωρά η χρονιά, ενώ μπορεί να γίνουν κάποιες αποκαλύψεις για ένα αγαπημένο σας πρόσωπο που θα αλλάξουν τη σχέση σας. Οι εκλείψεις του Οκτωβρίου και του Νοεμβρίου θα είναι πιο δύσκολες εξαιτίας των δυσαρμονικών όψεων με τον Κρόνο και τον Ουρανό και δεν θα λείψουν οι ανατροπές και οι προκλήσεις. Από τις 10/5, που εισέρχεται ο Δίας στον Κριό, η έμπνευσή σας θα είναι σε υψηλά επίπεδα και θα ασχοληθείτε εκτενέστερα με τα ταλέντα σας, κάτι που θα αυξήσει τη φήμη και τα κέρδη σας.

ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2]

από τη μα ρ ιβ ίκυ καλλέ ρ γ η (s tar f ax@ li f o. g r )

Η χρονιά που πέρασε είχε αρκετές εκπλήξεις, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες, εσείς όμως πρέπει να κρατήσετε τις θετικές. Το 2022 ξεκινάει με την ανάδρομη Αφροδίτη στον Αιγόκερω και μέχρι τις 30/1 θα έχετε την ευχέρεια να ρίξετε λίγο τους ρυθμούς σας προκειμένου να αναπληρώσετε τις δυνάμεις σας και να ξεκουράσετε το πνεύμα σας. Ο Κρόνος συνεχίζει την πορεία του στο ζώδιό σας και θα συμβάλει στην προσωπική σας μεταμόρφωση. Φέτος θα καταφέρετε να απελευθερωθείτε από οτιδήποτε σας προκαλεί στασιμότητα και θα δώσετε έμφαση στις προσωπικές σας επιθυμίες. Η πρώτη από τις τέσσερις ανάδρομες πορείες του Ερμή πραγματοποιείται στο ζώδιό σας στις 15/1 και θα σας βάλει σε διαδικασία σκέψης σχετικά με τις αλλαγές που θέλετε να κάνετε στη ζωή σας προκειμένου να πραγματοποιήσετε τα όνειρά σας. Σημαντικές θα είναι οι τέσσερις ισχυρές ηλιακές και σεληνιακές εκλείψεις στον Ταύρο και στον Σκορπιό που θα ενεργοποιούν τον άξονα οικογένεια - καριέρα. Αυτές της άνοιξης, με τη συμμετοχή του Δία, θα φέρουν νέες ευκαιρίες για επαγγελματική πρόοδο, ενώ θα βελτιώσετε και τις συνθήκες της οικογενειακής σας ζωής. Μπορεί να μετακομίσετε σε ένα μεγαλύτερο σπίτι ή να αποκτήσετε τη δική σας κατοικία. Ωστόσο, εκείνες του φθινοπώρου θα είναι πιο ζόρικες, με τη συμμετοχή του Κρόνου και του Ουρανού. Ενδεχομένως να βρεθείτε αντιμέτωποι με γεγονότα που θα σας βάλουν σε διαδικασία αλλαγής πορείας. Ο Δίας εισέρχεται στις 10/5 στον Κριό και φέρνει εύνοια στην επικοινωνία, στα μέσα ενημέρωσης και στις δημόσιες σχέσεις. Επίσης, θα έχετε έσοδα μέσω εμπορικών συναλλαγών και θα ολοκληρώσετε έναν κύκλο σπουδών.

ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Η χρονιά που πέρασε δεν ήταν εύκολη για κανέναν, ένα νέο έτος όμως ανατέλλει και θα είναι καλύτερο από πολλές απόψεις. Ο Κρόνος συνεχίζει το ταξίδι του στον τομέα της κοινωνικής σας ζωής και καθώς η αναδιάρθρωση είναι η ειδικότητά του, θα προσέχετε περισσότερο σε τι δίνετε την ενέργειά σας, επαναξιολογώντας τους στόχους, τα όνειρα και τις επιθυμίες σας για το μέλλον. Με τον πρώτο ανάδρομο Ερμή της χρονιάς στον Υδροχόο στις 15/1 μπορεί να διαπιστώσετε ότι κάποιοι από τους ανθρώπους γύρω σας αλλάζουν και πλέον δεν ταιριάζετε, οπότε θα κάνετε νέες φιλίες. Με την Αφροδίτη να είναι ήδη ανάδρομη στον Αιγόκερω από την αρχή της χρονιάς, η καριέρα και οι μελλοντικοί σας στόχοι είναι προς αναθεώρηση. Απαλλαγείτε από παλιές ιδέες, αντικείμενα και απόψεις που δεν σας εξυπηρετούν πλέον, ώστε να μπορείτε να κάνετε χώρο για νέα πράγματα! Μια σειρά από ηλιακές και σεληνιακές εκλείψεις θα πραγματοποιηθούν στον Ταύρο και στον Σκορπιό κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του φθινοπώρου, ενεργοποιώντας τον τομέα των χρημάτων και των κοινών σας πόρων. Οι εκλείψεις το πρώτο εξάμηνο του έτους θα φέρουν περισσότερη ευημερία και ευτυχία με τη συμμετοχή του Δία και της Αφροδίτης, όμως οι εκλείψεις προς το τέλος του έτους θα βρίσκονται σε έντονη σύγκρουση με τον Κρόνο και τον Ουρανό, φέρνοντας ένταση και αντίσταση στην αλλαγή. Ωστόσο δεν πρέπει να ανησυχείτε. Ο Δίας, ο πλανήτης της επέκτασης και της ευημερίας, εισέρχεται στο ζώδιό σας στις 10/5, εντείνοντας την επιθυμία σας για προσωπική ανάπτυξη και η τύχη θα είναι με το μέρος σας.

Τα ζώδια για το 2022

starfax

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1]

ΠΩΣ ΘΑ ΠΕΡΆΣΕΤΕ ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Η χρονιά που πέρασε μπορεί να είχε τα σκαμπανεβάσματά της, ωστόσο καταφέρατε να βελτιώσετε τις σχέσεις με αγαπημένα σας πρόσωπα και αυτό είναι που πρέπει να κρατήσετε. Το 2022 θα μπορούσε να είναι μια χρονιά μεταμόρφωσης, καθώς ξεκινάει με την ανάδρομη Αφροδίτη στον Αιγόκερω και μέχρι τις 31/1 οι σχέσεις, τα χρήματα και οι πεποιθήσεις σας θα είναι προς αναθεώρηση. Ο κυβερνήτης σας, ο Ερμής, θα γυρίσει 4 φορές ανάδρομος και η πρώτη ανάδρομη πορεία θα είναι στον Υδροχόο από τις 15/1 έως τις 5/2. Ενδεχομένως να επισφραγίσετε μια συνεργασία με το εξωτερικό που είχε μείνει στα σκαριά ή να ασχοληθείτε με τις σπουδές που είχατε αφήσει στη μέση λόγω υποχρεώσεων. Στις 10/5 ξεκινά στο ζώδιό σας ο δεύτερος ανάδρομος Ερμής της χρονιάς. Θα σας κάνει να αισθάνεστε αποδιοργανωμένοι και ίσως να μην μπορείτε να επικοινωνήσετε αποτελεσματικά. Ακατάλληλη εποχή για λήψη αποφάσεων που θα καθορίσουν το μέλλον σας. Την ίδια μέρα εισέρχεται ο Δίας στον Κριό και με τον επεκτατικό του χαρακτήρα θα ευνοήσει τον τομέα της κοινωνικής σας δικτύωσης. Καινοτόμες ιδέες θα εκτιμηθούν και θα ξεκινήσετε μια πολύ προσοδοφόρα συνεργασία. Μια σειρά ηλιακών και σεληνιακών εκλείψεων που πραγματοποιούνται στον Ταύρο και στον Σκορπιό θα εντείνουν την ανάγκη σας για χρόνο με τον εαυτό σας ή θα είστε πιο επιλεκτικοί με ποιους θα περνάτε τον χρόνο σας. Επίσης, θα ασχοληθείτε με τη φυσική σας κατάσταση και θα υιοθετήσετε έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Οι εκλείψεις του φθινοπώρου θα είναι πιο απαιτητικές, αλλά, αν παραμείνετε ευέλικτοι, θα καταφέρετε να βγείτε κερδισμένοι και θα σημειώσετε σημαντική πρόοδο στα επαγγελματικά σας.

156 23.12.2021

ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7]

ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9]

ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11]

Για εσάς η χρονιά που πέρασε ήταν αρκετά εποικοδομητική και, παρά τις δυσκολίες που υπήρχαν, καταφέρατε να εδραιωθείτε στον χώρο σας και να γίνετε απαραίτητοι στους συνεργάτες σας. Το 2022 ξεκινάει με την ανάδρομη Αφροδίτη στον Αιγόκερω. Μέχρι τις 30/1 θα επανεξετάσετε σχέσεις και συνεργασίες και ό,τι δεν σας εξυπηρετεί θα αποτελέσει παρελθόν. Ενδεχομένως να γίνει προσπάθεια επανασύνδεσης με έναν πρώην έρωτα, αλλά θα πρέπει να είστε σίγουροι για τις αποφάσεις σας. Ο Κρόνος συνεχίζει να κινείται για τα επόμενα δύο χρόνια στον τομέα των κοινών σας πόρων και αν αποφύγετε τις περιττές δαπάνες, θα εξοικονομήσετε χρήματα για επενδύσεις και για τις προσωπικές σας ανάγκες. Ο πρώτος ανάδρομος Ερμής της χρονιάς στον Υδροχόο στις 15/1 θα φέρει οφειλές από το παρελθόν και ορισμένα από τα σχέδιά σας αναγκαστικά θα μείνουν πίσω. Οι ηλιακές εκλείψεις της άνοιξης στον Ταύρο και στον Σκορπιό, στον τομέα της κοινωνικής σας ζωής και της δημιουργικότητας, θα σας δώσουν την ευκαιρία να διευρύνετε το δίκτυο των συνεργατών σας και μέσω της συλλογικής προσπάθειας θα πετύχετε τους στόχους σας. Με τη συμμετοχή του Δία θα έχετε μεγάλη πρόοδο στην καριέρα και θα γνωρίσετε τον έρωτα της ζωής σας. Πολλοί από εσάς θα επισημοποιήσετε τη σχέση σας, ενώ κάποιοι άλλοι θα δημιουργήσετε οικογένεια. Οι εκλείψεις του φθινοπώρου θα είναι πιο δύσκολες, ειδικά αυτή του Νοεμβρίου, καθώς θα συμμετέχουν ο Κρόνος και ο Ουρανός σε δυσαρμονικές όψεις. Ένα άτομο από το φιλικό σας περιβάλλον θα φέρει αναστάτωση στην προσωπική σας ζωή και πρέπει να προσέξετε πώς θα διαχειριστείτε τα γεγονότα.

Μπορεί η χρονιά που πέρασε να σας άφησε μια γλυκόπικρη γεύση, ωστόσο το 2022 σας βρίσκει με έντονη διάθεση για απολαύσεις και θα δώσετε έμφαση σε δημιουργικές δραστηριότητες που θα συμβάλουν στην ψυχική σας ανάταση. Η ανάδρομη Αφροδίτη μέχρι τις 30/1 θα στρέψει το ενδιαφέρον σας σε ένα έργο που έμεινε στη μέση και θα καταφέρετε να το ολοκληρώσετε με επιτυχία. Επίσης, μπορεί να επαναφέρει στο προσκήνιο μια προηγούμενη ερωτική σχέση και θα μπείτε σε διαδικασία αναθεώρησης της προσωπικής σας ζωής. Όπως και να έχει, προσέξτε μη σας παρασύρει το συναίσθημα. Ο Κρόνος συνεχίζει την πορεία του στον τομέα της εργασίας και της υγείας και σας κάνει πιο πειθαρχημένους απέναντι στις υποχρεώσεις σας. Αν ασχοληθείτε με τη φυσική σας κατάσταση, θα έχετε τα επιθυμητά αποτελέσματα επειδή θα παραμείνετε εστιασμένοι στον στόχο σας. Ο κυβερνήτης σας, ο Ερμής, θα γυρίσει τέσσερις φορές ανάδρομος και οι τρεις από αυτές θα είναι σε ζώδια του αέρα, προκαλώντας αλλαγές στη νοοτροπία σας και στον τρόπο που διαχειρίζεστε τα χρήματά σας. Οι φετινές ηλιακές και σεληνιακές εκλείψεις στον Ταύρο και στον Σκορπιό θα έχουν να κάνουν με την επικοινωνία και με την πνευματική σας ανάπτυξη. Πιο ευνοϊκές θα είναι της ανοιξης με τη συμμετοχή του Δία, ενώ οι φθινοπωρινές θα είναι πιο απαιτητικές, καθώς ο Κρόνος και ο Ουρανός θα προκαλέσουν αλλαγές που θα σας ωθήσουν στην αναζήτηση νέων κατευθύνσεων. Με τον Δία σύμμαχό σας από τις 10/5, οπότε εισέρχεται στον Κριό, θα καταφέρετε να αυξήσετε τα κέρδη σας και να βελτιώσετε την ερωτική σας ζωή.

Με την ευελιξία και τη διορατικότητά σας καταφέρατε να ξεπεράσετε τα εμπόδια που συναντούσατε κατά καιρούς και παρά το γεγονός ότι η προηγούμενη χρονιά είχε πολλές ανατροπές, εσείς βγήκατε κερδισμένοι. Άλλωστε οι Σκορπιοί φημίζεστε για την ικανότητά σας να προσαρμόζεστε στις καταστάσεις και το 2022 θα είναι πιο καλή χρονιά. Με την ανάδρομη Αφροδίτη στον Αιγόκερω μέχρι τις 30/1 θα επαναπροσδιορίσετε τον τρόπο που μιλάτε για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες σας και θα αλλάξετε τακτική, οπότε τα αποτελέσματα θα ικανοποιήσουν τις προσδοκίες σας. Η πρώτη από τις τέσσερις ανάδρομες πορείες του Ερμή στον Υδροχόο στις 15/1 θα εντείνει την ανάγκη σας να μείνετε στο σπίτι και να κρατήσετε επαφές με συγγενείς και μερικούς καλούς φίλους, δηλαδή θα γίνετε πιο σπιτόγατοι. Ο Κρόνος παραμένει στον τομέα της οικιακής σας ζωής και θα δώσετε έμφαση στη βελτίωση του χώρου σας και των σχέσεων με τα αγαπημένα σας πρόσωπα. Οι ηλιακές και σεληνιακές εκλείψεις της χρονιάς στον Ταύρο και στο ζώδιό σας θα συμβάλουν στην προσωπική σας ανάπτυξη και θα σας βάλουν σε διαδικασία αναθεώρησης των σχέσεών σας. Οι εκλείψεις της άνοιξης με τη συμμετοχή του Δία θα δώσουν ευκαιρίες για συνεργασίες και βελτίωση του εαυτού σας, εκείνες του φθινοπώρου όμως θα είναι πιο δύσκολες. Οτιδήποτε αποτελεί περιττό φορτίο ή σας προκαλεί ασφυξία θα το αφήσετε πίσω και θα περάσετε κάποιες δοκιμασίες μέχρι να βρείτε αυτό που ψάχνετε. Από τις 10/5, που εισέρχεται ο Δίας στον Κριό, ξεκινάει μια νέα εποχή για τα επαγγελματικά σας με περισσότερες ευκαιρίες, ενώ θα έχετε και καλή φυσική κατάσταση.

Έχετε περάσει πολλές δοκιμασίες, μερικές από αυτές ήταν οδυνηρές και σας απομάκρυναν από το περιβάλλον σας, ωστόσο, επειδή έχετε τη δύναμη να γιατρεύετε τις πληγές σας, συνεχίζετε με περισσότερο σθένος και η νέα χρονιά υπόσχεται σημαντικές εξελίξεις στην επαγγελματική και στην προσωπική σας ζωή. Το 2022 ξεκινά με την ανάδρομη Αφροδίτη στον Αιγόκερω που σας ενθαρρύνει να δοκιμάσετε την τύχη σας σε νέες κατευθύνσεις, προκειμένου να αυξήσετε το εισόδημά σας και να ασχοληθείτε με κάτι που θα είναι πιο κοντά στο αντικείμενό σας. Ενδεχομένως να βρεθείτε σε δίλημμα αν σας προτείνουν μια καλύτερη θέση εργασίας στην τρέχουσα δουλειά σας και θα πρέπει να σκεφτείτε πολύ προσεχτικά πώς θα πράξετε. Ο Κρόνος συνεχίζει το ταξίδι του στον τομέα των σχέσεων και σας κάνει πολύ επιλεκτικούς στις συνεργασίες και στις συναναστροφές σας, οπότε θα απολαμβάνετε περισσότερο τις κοινωνικές σας επαφές. Με τον πρώτο ανάδρομο Ερμή της χρονιάς στον Υδροχόο στις 15/1 θα δημιουργηθούν παρεξηγήσεις με συνεργάτες ή με το ταίρι σας και θα πρέπει να φιλτράρετε πολύ προσεχτικά όσα ακούτε. Μια σειρά ηλιακών και σεληνιακών εκλείψεων που πραγματοποιούνται στον Ταύρο και στον Σκορπιό θα ενεργοποιήσουν τον τομέα της καριέρας και της οικογένειας αντίστοιχα. Οι εκλείψεις της άνοιξης θα δώσουν ευκαιρίες για επιτυχίες και κέρδη με τη συμμετοχή του Δία, εκείνες όμως του φθινοπώρου θα χρήζουν προσοχής. Κρόνος και Ουρανός θα προκαλέσουν ανατροπές και θα δοκιμαστούν οι αντοχές σας. Από τις 10/5, που εισέρχεται ο Δίας στον Κριό, θα έχετε πολύ καλές προοπτικές για την ολοκλήρωση των σπουδών σας, ενώ θα κάνετε και πολλά ταξίδια.

Sudoku No 711 5 4 6 3 1 7 6 9 4 8 2

9 2 1 6

7 8 5

4

2 4

3

9

5

2 1 7

5

Η λύση του προηγούμενου 6 1 5 9 4 3

7 8 2 6 5 1

9 3 4 7 2 8

2 9 3 8 1 7

1 4 7 5 6 2

8 5 6 4 3 9

5 2 8 3 9 4

4 7 1 2 8 6

3 6 9 1 7 5

2 4 6 5 9 7 1 3 8 8 9 1 6 3 2 7 5 4 7 3 5 4 8 1 6 9 2

LIFO 711

Ζήσατε πρωτόγνωρες καταστάσεις μέσα στη χρονιά που πέρασε, ωστόσο είστε έτοιμοι να ανοίξετε τα φτερά σας και να κυνηγήσετε τους στόχους σας με περισσότερη τόλμη και αισιοδοξία. Το 2022 ξεκινά με τον κυβερνήτη σας, την Αφροδίτη, σε ανάδρομη πορεία και καθώς φωτίζει τον τομέα της οικογένειας, θα επανεξετάσετε τη σχέση με τη μητέρα σας και θα δώσετε μια δεύτερη ευκαιρία αν σας έχει πληγώσει στο παρελθόν. Επίσης, θα σας απασχολήσει η αλλαγή του χώρου σας, αλλά καλό θα είναι να μην κάνετε τίποτα πριν από τις 30/1 που επιστρέφει σε ορθόδρομη πορεία. Μπορεί να αλλάξετε γνώμη και να μη σας αρέσει το τελικό αποτέλεσμα. Ωστόσο, μπορείτε να πάρετε διάφορες ιδέες και να κάνετε μια έρευνα αγοράς. Ο Κρόνος συνεχίζει το ταξίδι του στον Υδροχόο και εντείνει την ανάγκη σας να βάλετε μια τάξη στην ερωτική σας ζωή. Ενδεχομένως να επισημοποιήσετε τη σχέση σας ή να δημιουργήσετε οικογένεια όσοι είστε κατασταλαγμένοι. Η πρώτη ανάδρομη πορεία του Ερμή (καθώς θα ακολουθήσουν άλλες τρεις) στον Υδροχόο θα στρέψει την προσοχή σας στις απολαύσεις, ενώ μπορεί να επαναφέρει στη ζωή σας ένα πρόσωπο από το παρελθόν. Οι φετινές σεληνιακές και ηλιακές εκλείψεις θα ενεργοποιήσουν τον άξονα οικονομικά κοινοί πόροι, καθώς θα πραγματοποιούνται στον Ταύρο και στον Σκορπιό. Οι εκλείψεις της άνοιξης θα φέρουν κέρδη και ευημερία με τη συμμετοχή του Δία, ενώ εκείνες του φθινοπώρου θα φέρουν ανατροπές εξαιτίας της συμμετοχής του Κρόνου και του Ουρανού. Με την είσοδο του Δία στον Κριό στις 10/5 θα ευνοηθούν οι σχέσεις και οι νέες συνεργασίες.

ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Μπορεί η χρονιά που πέρασε να μην ήταν ό,τι καλύτερο, όμως εσείς μπορέσατε να αντεπεξέλθετε στις υποχρεώσεις σας και μάλιστα καταφέρατε να διακριθείτε για τις δεξιότητές σας, μια και είστε πολυπράγμονες και ανταποκρίνεστε στις απαιτήσεις της εποχής. Το 2022 ξεκινάει ευοίωνα με την ανάδρομη Αφροδίτη στον Αιγόκερω που ενεργοποιεί τον τομέα των χρημάτων σας. Ωστόσο, μπορεί να σας πιάσει καταναλωτική μανία και να σκορπάτε τους πόρους σας άσκοπα, αλλά πρέπει με κάθε τρόπο να την κοντρολάρετε. Ο Κρόνος στον τομέα της επικοινωνίας σάς κάνει πολύ πειστικούς και θα καταφέρετε να προωθήσετε τα προϊόντα και τις ικανότητές σας με επιτυχία. Ο Ερμής θα κάνει τέσσερις ανάδρομες πορείες και η πρώτη θα είναι στις 15/1 στον Υδροχόο. Εκείνο το διάστημα θα πρέπει να προσέξετε τις επαφές σας με οικείους, καθώς θα υπάρχει ασυνεννοησία. Ενδεχομένως να κλείσετε μια εμπορική συμφωνία που είχε μείνει σε επίπεδο διαπραγματεύσεων στο παρελθόν. Οι ηλιακές και σεληνιακές εκλείψεις της χρονιάς στον Ταύρο και στον Σκορπιό θα έχουν να κάνουν με την εργασία και τη φυσική σας κατάσταση. Οι ανοιξιάτικες θα είναι πιο ευνοϊκές με τη συμμετοχή του Δία και θα έχετε σημαντική πρόοδο στα επαγγελματικά σας, ενώ θα υιοθετήσετε και έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής που θα συμβάλει στην ψυχική σας ανάταση. Οι φθινοπωρινές εκλείψεις θα δοκιμάσουν τις αντοχές σας με τη συμμετοχή του Κρόνου και του Ουρανού σε δυσαρμονικές όψεις και θα πρέπει να βρείτε τρόπους ώστε να αποβάλετε το στρες. Ο κυβερνήτης σας, ο Δίας, εισέρχεται στον Κριό στις 10/5, φέρνοντας ευημερία και έναν νέο έρωτα.

starfax

ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10]

ΛΕΩΝ [23.7/23.8]

157

158 23.12.2021

LIFO 711

159