466

τχ.466/03032016

Νο1 to αγα freeπημένο της πpόress λης

www. lifo.gr

ολα για την αθηνα! free press δωρεαν οδηγοσ τησ πολησ κυκλοφορει καθε πεμπτη

68 λογοι που αγαπαμε τη θεσσαλονικη τωρα!

6 lifo – 3.3.16

☛ Σχετικά με το άρθρο που αφορούσε το νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» μας έγραψε ο Αθανάσιος Πολυμένης, επίκουρος καθηγητής: «Αφού παρατήρησα ότι ο εκτελών χρέη διοικητή του νοσοκομείου το παρουσιάζει με τα καλύτερα λόγια, σας περιγράφω και εγώ εν συντομία τη δική μου εμπειρία στο συγκεκριμένο νοσοκομείο. Πριν από δυόμισι χρόνια νοσηλεύτηκε η μητέρα μου εκεί, η οποία υπέφερε από κάποια αιματολογική πάθηση – δεν θα σας κουράσω με τις λεπτομέρειες. Ενώ φαινόταν (σ’ εμένα, που δεν είμαι καν γιατρός) ότι η κατάστασή της δεν ήταν καθόλου καλή και οι θεράποντες ιατροί, φυσικά, το είχαν διαπιστώσει και έλεγαν ότι θα την κρατούσαν στο νοσοκομείο έως ότου δουν τι συνέβαινε, την έβγαλαν από το νοσοκομείο έπειτα από 6 μόλις μέρες (!) και συνέχισε τη θεραπεία με φάρμακα στο σπίτι. Ακριβώς μία εβδομάδα αφότου βγήκε από το νοσοκομείο, η μητέρα έπαθε εγκεφαλικό επεισόδιο κι έτσι επέστρεψε στο νοσοκομείο αυτό (αφού εκεί ήταν ο γιατρός της) για θεραπεία. Στη συνέχεια, τα πράγματα δυσκόλεψαν πάρα πολύ και εφημερεύοντες γιατροί καθώς και νοσηλευτικό προσωπικό έλεγαν ότι δεν θα ζήσει. Τους είπα, λοιπόν, ότι καλό θα ήταν να εισαχθεί στη ΜΕΘ (Μονάδα Εντατικής Θεραπείας), κάτι που τους φάνηκε εξωπραγματικό (φαντάζομαι, επειδή τους το είπε κάποιος που δεν είναι ο ίδιος γιατρός), μέχρι που μια γιατρός του Παθολογικού μου μίλησε άσχημα και κατέληξε στο ότι στη ΜΕΘ πηγαίνουν όσοι έχουν κάποια ελπίδα να ζήσουν (εννοώντας ότι κάτι τέτοιο δεν συνέβαινε με τη μητέρα μου) – αυτό σας δείχνει την “ευαισθησία” των γιατρών που αναφέρεται στο κείμενο του άρθρου. Τέλος πάντων, έπειτα από τηλεφωνική παρέμβαση των γιατρών της που βρισκόντουσαν στο εξωτερικό εκείνη την περίοδο σε κάποιο ιατρικό συνέδριο, μεταφέρθηκε αρχικά στη ΜΕΘ και μετά στη ΜΑΦ (Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας). Οι μονάδες αυτές δεν μου φάνηκαν αρκετά “καθαρές” και ο εξοπλισμός φαινόταν αρκετά παλιός – αυτές φαντάζομαι θα συμπεριλαμβάνονται στις “άρτιες” υποδομές και τη “θετική” σύγκριση με τα καλύτερα νοσοκομεία του εξωτερικού, όπως αναφέρει ο εκτελών χρέη διοικητή του νοσοκομείου. Μία ή δύο μέρες αφού βγήκε από την εντατική και πήγε στον θάλαμο, η μητέρα μου ανέβασε υψηλό πυρετό (ενώ ήταν σχεδόν απύρετη όλο το προηγούμενο διάστημα), ένδειξη ενδονοσοκομειακής λοίμωξης την οποία θα άρπαξε στην “άρτια” και “καθαρή” από μικρόβια ΜΑΦ, και άφησε την τελευταία της πνοή 2 μέρες αργότερα. Πέθανε ανήμερα της γιορτής του Αγίου Πνεύματος. Την ημέρα εκείνη δεν υπήρχε σχεδόν κανένας γιατρός (ένας ήταν στην εφημερία) και το νοσηλευτικό προσωπικό ήταν ελάχιστο. Επιπλέον, είχε πέσει το ρεύμα κι έτσι δεν λειτουργούσε το κουδούνι με το οποίο καλούνται οι νοσοκόμοι όταν υπάρχει ανάγκη... Καλό θα ήταν, λοιπόν, αντί να ωραιοποιούν καταστάσεις οι γιατροί, να καθίσουν και να αποτυπώσουν τα προβλήματα (τα οποία είναι αμέτρητα), ώστε να βρεθεί τρόπος, κάποια στιγμή, να βελτιωθεί η όλη κατάσταση».

Ο ΝΕΟΝ και το Marina Abramovic Institute (MAI) παρουσιάζουν το πρόγραμμα «As One»

α π ό τ ον α ρη δ η μ οκ ιδ η

Oι αντιδράσεις που δημιούργησαν τα άρθρα και τα posts μας την περασμένη εβδομάδα.

posts γράμματα e-mails

feedback465

Μια άλλη άποψη για το νοσοκομείο «Αλεξάνδρα»

*Στείλτε μας Feedback: feedback@lifo.gr

Μουσείο Μπενάκη Κτίριο Πειραιώς 10 Μαρτίου24 Απριλίου 2016

O

Οργανισμός Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ εγκαινιάζει το φετινό του πρόγραμμα με μια σημαντική συνεργασία με το Marina Abramovic Institute (MAI). Το πρόγραμμα «As One» έχει σκοπό να αναδείξει την τέχνη της περφόρμανς και να εκπαιδεύσει το ελληνικό κοινό σε αυτήν τη μορφή σύγχρονης τέχνης. Παράλληλα, οι δύο οργανισμοί φιλοδοξούν να συμβάλουν στην ανάδειξη μιας νέας γενιάς καλλιτεχνών περφόρμανς στην Ελλάδα. Το «As One» περιλαμβάνει τη Μέθοδο Abramovic και ένα εκτεταμένο πρόγραμμα περφόρμανς και άυλης τέχνης. Η Μέθοδος Abramovic είναι μια σειρά ασκήσεων σχεδιασμένες από τη Marina Abramovic, αποτελώντας μια βιωματική εμπειρία για τον θεατή-συμμετέχοντα. Αντλεί υλικό από μια τεράστια δεξαμενή εμπειριών και περφόρμανς της δημιουργού τα τελευταία 40 χρόνια και διυλίζεται σταδιακά σε ένα πρόγραμμα ασκήσεων που σκοπό έχει την επαφή με τον εαυτό μας και τη σύνδεση με τους άλλους. Στο πρόγραμμα περφόρμανς συμμετέχουν συνολικά 24 Έλληνες καλλιτέχνες σε νέες αναθέσεις έργων και 5 ξένοι. Θα παρουσιαστούν μακράς διάρκειας περφόρμανς και άλλες μικρότερης διάρκειας, καθώς και 2 re-performances έργων της Marina Abramovic. Το πρόγραμμα πλαισιώνεται από μια σειρά ομιλιών και εργαστηρίων. Η Marina Abramovic θα δώσει δύο διαλέξεις για την περφόρμανς (19/3 & 23/3). Επίσης, θα συνομιλήσει με επιλεγμένους καλλιτέχνες για την πρακτική τους (11/3 & 22/3). Είσοδος δωρεάν. Η Μέθοδος Abramovic απευθύνεται σε ηλικίες 15 ετών και πάνω. neon.org.gr

☛ Ο δοκιμιογράφος Νίκος Ανδρουτσόπουλος μας έγραψε μερικές απόψεις του για τη μετάφραση, με αφορμή τα γραφόμενα της κ. Τίνας

Μανδηλαρά σχετικά με τη μετάφραση των έργων του Ουμπέρτο Έκο. «Η επιτυχής μετάφραση είναι μια πολύ δύσκολη υπόθεση, και για την ποίηση εξαιρετικά δύσκολη. Ο Έκο ήταν πρώτ’ από όλα στοχαστικός φιλόσοφος και η ιδιαιτερότητα της (επιτυχούς) μετάφρασης συνίσταται στην ανίχνευση των ορίων του λόγου, προκειμένου αυτός να αποδοθεί πλησίστιος προς την περιρρέουσα ατμόσφαιρα του πρωτοτύπου, το οποίο χρήζει ιδιαίτερου σεβασμού και περίσκεψης. Βέβαια, για τη λογοτεχνία δεν απαιτείται ο μόχθος που απαιτείται για την ποίηση, όπου η κάθε λέξη έχει ένα φωτοστέφανο, που το φως της διαχέεται προς ποικίλες κατευθύνσεις και εναπόκειται στον μεταφραστή να αποδώσει τουλάχιστον τον φλοιό κάθε λέξης. Έχω διαβάσει ποιητικές μεταφράσεις του μεγαλοφυούς Ρεμπώ, οι οποίες απέχουν παρασάγγας η μία από την άλλη. Ο μεταφραστής πρέπει να ωθείται από μια εσωτερική παρόρμηση γαλήνης και αυταπάρνησης και το σκιερό περίβλημα κάθε λέξης –ιδίως στην ποίηση– πρέπει να το αποδίδει σαν να πρόκειται να εξευμενίσει τον άγγελο της οργής. Ιδίως όταν καταπιάνεται με αυτοπεποίθηση με τη μετάφραση. Η κατά τον Ηράκλειτο “πολυμαθίη” δεν είναι εδώ αρκετός σύμβουλος, αν δεν υπάρχει συγχρόνως συναίσθημα και η αίσθηση της διαφάνειας των πραγμάτων, στα οποία πρέπει να διεισδύσουμε με περίσκεψη και φειδώ. Η μετάφραση είναι μια ιδέα που πολιορκεί το είναι του μεταφραστή με βεβαιότητες και αβεβαιότητες, ιδιαίτερα στην ποίηση. Πρέπει να “αναπνέει” τον ήχο των πραγμάτων, τα οποία παραδοσιακά ξεφεύγουν από ταξινομήσεις. Ο συνειρμός του μεταφραστή τον οδηγεί στην αναζήτηση του αληθινού νοήματος των λέξεων, που στην ποίηση είναι λέξεις-ιδέες που σφυρηλατούν τη ματαιότητα του κόσμου και της ανθρώπινης ύπαρξης. Η μετάφραση ενός έργου, και μάλιστα ποιητικού, αποτελεί ένα είδος ερμηνευτικής θεώρησης του πρωτοτύπου και στην καλύτερη περίπτωση δεν αποτελεί παρά το 30-35% το πολύ που μένει από τη μεταγλώττιση».

Free Press.

Eβδομαδιαίος οδηγός της Αθήνας. Κυκλοφορεί κάθε Πέμπτη.

3.3.16 – lifo

7

φωτο: παρισ ταβιτιαν

Index

id εκδότης Στάθης Τσαγκαρουσιάνος γενικοσ διευθυντής Μιχάλης Μιχαήλ διευθυντής M. Hulot εμπορική διεύθυνση

68 λόγοι που

αγαπάμε τη Θεσσαλονίκη τώρα

Τέσσερις μέρες σε μια πόλη που αγαπάμε, που εξακολουθεί να ζει σε ρυθμούς που θυμίζουν Ευρώπη περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη ελληνική πόλη, που ζει για να τρώει (και ξέρει να τρώει πολύ καλά), με σημάδια πολιτισμού σε κάθε γωνιά της και τα πιο όμορφα και δημιουργικά πρόσωπα που μπορείς να συναντήσεις. Αυτά είναι όσα μαζέψαμε σε ένα ταξίδι που θα θυμόμαστε για καιρό.

Δήμητρα Πασομένου υπεύθυνος ψηφιακής ανάπτυξης Νίκος Ζαφείρης art director Χρήστος Τζοβάρας υπεύθυνος lifo.gr Άρης Δημοκίδης αρχισυντακτησ lifo.gr Θανάσης Χαραμής προγραμματισμός lifo.gr Αγγελική Βαξάλη Σπύρος Γκατζούνας συντονισμός ύλης Μαρκέλλα Ανδρικάκη συντακτική ομάδα columnists: Νικόλας Σεβαστάκης Ευγένιος Αρανίτσης Θοδωρής Αντωνόπουλος Ναταλί Χατζηαντωνίου Δημήτρης Πολιτάκης Βιβλίο: Τίνα Μανδηλαρά Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης Κινηματογράφος: Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος Θέατρο: Ματίνα Καλτάκη Γεύση: Νίκη Μηταρέα StarFax: Μαριβίκυ Καλλέργη Σύνταξη:

Από τη LiFO Team

Αλέξανδρος Διακοσάββας

Σελ. 18

Βασίλης Καψάσκης Κατερίνα Ηλιάκη Φιλιώ Ράγκου Δημήτρης Κυριαζής Μαρίνα Πετρίδου Γιάννης Πανταζόπουλος Χρήστος Παρίδης Μαρία Παππά

ΣΤΗΛΕΣ

ΑΚΟΜΑ

Λάμπρος Αραπάκος

Ευγένιος Αρανίτσης

The Week

Θεόφιλος Δουμάνης

Σελ. 14

Δημήτρης Πολιτάκης Σελ. 15

Θοδωρής Αντωνόπουλος

Σελ. 59

Starfax Σελ. 61

Naked City Σελ. 62

Λένα Φουτσιτζή

φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης Πάρις Ταβιτιάν Freddie F. creative media Kώστας Στανέλλος aτελιέ Βανέσσα Φερλέ

Σελ. 15

διόρθωση κειμένων

Δημήτρης Κυριαζής

Μαρία Δρουκοπούλου

Σελ. 16

γραμματεία σύνταξης Βιβίκα Ανδριανάτου senior direct market manager Κώστας Μαντάς direct market managers Βούλα Καραβαγγέλη Γιώργος Λυκουργιώτης Σπύρος Αποστολόπουλος υποδοχή διαφήμισης Ξένια Στασινοπούλου συντονισμοσ διαφήμισης Μάγδα Τζακώστα οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε.

Boυλής 22, Αθήνα, 105 63, τηλ.: 210 3254 290, fax: 210 3249 785, info@lifo.gr

8 lifo – 3.3.16

Βασίλης Κοτρωνάκης Άλκηστις Γκούμα εξωτερικες εργασιες Άκης Ιωάννου κωδικος εντυπου 7639

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ κ. ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ ΣΤΗΝ 83η ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ 25 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2016 Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΔΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ 2016: Έτος ρεαλισμού και προσαρμογής. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, οι οποίες περιλαμβάνονται στην παρούσα έκθεση, οι συνθήκες που θα επηρεάσουν την πορεία της ελληνικής οικονομίας το 2016 διαφαίνονται ευνοϊκότερες από ό,τι τον προηγούμενο χρόνο. Αυτό επιτρέπει την πρόβλεψη ότι η ύφεση μπορεί να συγκρατηθεί και από το δεύτερο εξάμηνο του έτους να υπάρξει ελαφρά ανάκαμψη, υπό την προϋπόθεση όμως ότι διατηρείται η πολιτική σταθερότητα και αίρεται η αβεβαιότητα που βλάπτει την επενδυτική εμπιστοσύνη. Η πρόβλεψη αυτή υπόκειται σε ισχυρές αβεβαιότητες και υψηλούς κινδύνους, που συνδέονται αφενός με τις διεθνείς εξελίξεις και αφετέρου με την ταχύτητα επαναφοράς της ελληνικής οικονομίας στην κανονικότητα και στην προσαρμοστικότητά της στις νέες συνθήκες. Στην πρώτη κατηγορία, οι κίνδυνοι αφορούν την προσφυγική κρίση και τον τρόπο με τον οποίο θα την αντιμετωπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) στο σύνολό της την έξαρση των γεωπολιτικών κινδύνων στην ευρύτερη περιοχή, την επιβράδυνση της μεγέθυνσης της παγκόσμιας οικονομίας και την υπεραντίδραση των χρηματοπιστωτικών αγορών σε αυτό το ενδεχόμενο, μια ασιατική κρίση με επίκεντρο την Κίνα, και, τέλος, την πιθανότητα εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε. Οι εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις φυγόκεντρες τάσεις στην Ε.Ε. και να υπονομεύσουν την ευρωπαϊκή συνοχή, σε μια συγκυρία που τα ισχυρότερα κράτη-μέλη της ευρωζώνης εμφανίζονται να έχουν ριζικά διαφορετικές προσεγγίσεις για την αρχιτεκτονική της. Στο εσωτερικό της χώρας, βασικές προϋποθέσεις για την ανάταξη της ελληνικής οικονομίας είναι η επίτευξη συμφωνίας για την πρώτη αξιολόγηση του προγράμματος και η ψήφιση των συμφωνηθέντων από τη Βουλή, η προσήλωση στην εφαρμογή του προγράμματος και η ανάληψη πρωτοβουλιών για την εμπέδωση κλίματος πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας και την επιστροφή στην κανονικότητα. Προκειμένου να ανταποκριθεί και να προσαρμοστεί στις αλλαγές του διεθνούς περιβάλλοντος, η Ελλάδα, καθώς είναι ενταγμένη στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία και εκτεθειμένη στον διεθνή ανταγωνισμό, πρέπει πρώτα να ισχυροποιήσει τη θέση της, αντιμετωπίζοντας με ρεαλισμό τα δικά της προβλήματα. Η χώρα που θα μείνει ουραγός στις ευρωπαϊκές εξελίξεις θα είναι αυτή που εν τέλει θα υποστεί τα βαρύτερα πλήγματα, στην περίπτωση που το διεθνές περιβάλλον αλλάξει προς το χειρότερο. Πρόσφατες μακροοικονομικές εξελίξεις. Από το 2008 έως και το 2013 η ελληνική οικονομία απώλεσε σωρευτικά το 26% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ). Με εξαίρεση το 2014, όπου σημειώθηκε μια βραχύβια ανάκαμψη, η οποία συνεχίστηκε και το πρώτο εξάμηνο του 2015, η ελληνική οικονομία εισήλθε εκ νέου σε ύφεση από το γ’ τρίμηνο του 2015 (-1,9%). Ο ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ παρέμεινε αρνητικός και το δ’ τρίμηνο του έτους (-1,9%), ενώ για το σύνολο του 2015 διαμορφώθηκε σε -0,7%. Προσδιοριστικοί παράγοντες της υποτροπής ήταν η πολιτική αστάθεια από το τέλος του 2014, οι ατελέσφορες διαπραγματεύσεις με τους δανειστές το πρώτο εξάμηνο του 2015, η τραπεζική αργία και η επιβολή περιορισμών στις τραπεζικές συναλλαγές και στην κίνηση κεφαλαίων, καθώς και τα νέα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας χρηματοδοτικής διευκόλυνσης, τα οποία κρίθηκαν αναγκαία προκειμένου να επιτευχθούν οι αναθεωρημένοι δημοσιονομικοί στόχοι. Οι αντοχές της ελληνικής οικονομίας και του εγχώριου τραπεζικού συστήματος δοκιμάστηκαν. Η οικονομία, ωστόσο, προέβαλε ισχυρές αντιστάσεις, με αποτέλεσμα οι επιπτώσεις να είναι ηπιότερες σε σχέση με ό,τι αρχικά αναμενόταν. Οι αντοχές αυτές συνδέονται με το γεγονός ότι, παρά τις επιμέρους καθυστερήσεις και αστοχίες, τα προγράμματα προσαρμογής που εφαρμόστηκαν στη χώρα μας από το 2010 κατάφεραν να περιορίσουν δραστικά τις μεγάλες μακροοικονομικές και δημοσιονομικές ανισορροπίες. Συγκεκριμένα: - Περιορίστηκε το μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα και καλύφθηκαν τα 3/4 της ολικής προσαρμογής (τελικός στόχος για 3,5% του ΑΕΠ πρωτογενές πλεόνασμα από το 2018, σε σύγκριση με έλλειμμα 10,1% του ΑΕΠ το 2009).

- Αντιμετωπίστηκαν το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και η απώλεια ανταγωνιστικότητας και μετριάστηκαν δυσκαμψίες και εμπόδια στην αγορά εργασίας, οδηγώντας σε ενίσχυση των εξαγωγών.

- Παρατηρήθηκαν επίσης τάσεις αναδιάρθρωσης των κλάδων παραγωγής υπέρ των εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών και γενικά υπέρ των πιο παραγωγικών επιχειρήσεων σε κάθε κλάδο της οικονομίας. Σε αντίθεση με τα μεγάλα βήματα της δημοσιονομικής προσαρμογής τα προηγούμενα χρόνια, υπήρξαν καθυστερήσεις στις ιδιωτικοποιήσεις και στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που θα ενίσχυαν την ανάπτυξη. Οι καθυστερήσεις αυτές οδήγησαν σε αντίστοιχες καθυστερήσεις στην εμφάνιση των θετικών επιδράσεών τους στην ανάπτυξη και την απασχόληση. Αυτές οι θετικές επιδράσεις άρχισαν να καταγράφονται κατά τη διάρκεια του 2014, με επιστροφή του ΑΕΠ σε θετικό ρυθμό μεταβολής τόσο για το σύνολο του 2014 (+0,7%) όσο και για τα δύο πρώτα τρίμηνα του 2015. Η ανάκαμψη αυτή θα είχε εδραιωθεί και το συνολικό αποτέλεσμα για το 2015 και το 2016 θα ήταν με βεβαιότητα θετικό και ισχυρότερο, όπως άλλωστε προβλεπόταν, αν δεν είχε μεσολαβήσει η έξαρση της αβεβαιότητας από τους τελευταίους μήνες του 2014 μέχρι την ημερομηνία σύναψης της νέας συμφωνίας με τους εταίρους στη Σύνοδο Κορυφής της 12ης Ιουλίου 2015. Μετά την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος το 2013, ύψους 1,2% του ΑΕΠ, που αποτέλεσε σημαντική υπέρβαση του στόχου για ισοσκελισμένο πρωτογενές αποτέλεσμα, το 2014 παρατηρήθηκε δημοσιονομική επιδείνωση, λόγω της πολιτικοοικονομικής αβεβαιότητας στο τέλος του έτους. Πάρα ταύτα, το πρωτογενές αποτέλεσμα παρέμεινε θετικό αλλά μικρό σε μέγεθος, με σημαντική απόκλιση από τον στόχο για πλεόνασμα ύψους 1,5% του ΑΕΠ. Μέσα στο 2015, τα δημοσιονομικά μεγέθη κατέγραψαν μεγάλες διακυμάνσεις όσον αφορά την εξέλιξη των φορολογικών εσόδων, των δαπανών για δημόσιες επενδύσεις και των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Μετά την αναθεώρηση προς τα κάτω του στόχου σε πρωτογενές έλλειμμα 0,25% του ΑΕΠ, έναντι προγενέστερου στόχου για πλεόνασμα 3,0%, και τη λήψη πρόσθετων δημοσιονομικών μέτρων, το 2015 αναμένεται τελικά το πρωτογενές αποτέλεσμα να είναι ισοσκελισμένο ή ελαφρά θετικό. Η μεγάλη πρόκληση του 2015: Διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Στο περιβάλλον αβεβαιότητας που επικράτησε το πρώτο εξάμηνο του 2015, είχε κρίσιμη σημασία η διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Αυτή απειλήθηκε από την επιταχυνόμενη εκροή των τραπεζικών καταθέσεων και την αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, σε αντίθεση με την εικόνα που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται κατά τη διάρκεια του 2014, από τη μη αποδοχή από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) των ελληνικών τίτλων ως εξασφαλίσεων στις πράξεις νομισματικής πολιτικής και κυρίως από τις έντονες συζητήσεις για έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη. Στη δύσκολη αυτή περίοδο, η Τράπεζα της Ελλάδος έπρεπε να επιτελέσει το κύριο καθήκον που της επιβάλλουν η συμμετοχή της στο ευρωσύστημα και το Καταστατικό της, δηλαδή να διαφυλάξει τη νομισματική σταθερότητα και να στηρίξει τη ρευστότητα του εγχώριου τραπεζικού συστήματος. Παράλληλα, έπρεπε να συμβάλει στην εξομάλυνση της κατάστασης, διαφυλάττοντας συγχρόνως την ανεξαρτησία και το κύρος της. Προς το σκοπό αυτό: - Παρείχε έγκυρη και έγκαιρη ενημέρωση προς την κυβέρνηση και τα πολιτικά κόμματα, ενώ ευαισθητοποίησε την κοινή γνώμη με τις Εκθέσεις και τις παρεμβάσεις της.

- Διασφάλισε την αδιάλειπτη παροχή ρευστότητας στα πιστωτικά ιδρύματα, παρέχοντας χρηματοδότηση μέσω του Έκτακτου Μηχανισμού Ρευστότητας (ELA).

- Εφοδίασε τα πιστωτικά ιδρύματα με τραπεζογραμμάτια, χωρίς να σημειωθεί έλλειψη ούτε στις πιο απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.

- Εκπόνησε τη στρατηγική για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια σε συνεργασία με την κυβέρνηση και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

- Ολοκλήρωσε τον έλεγχο ποιότητας στοιχείων ενεργητικού (AQR) των τραπεζών.

- Συνέβαλε καθοριστικά στην επιτυχή ανακεφαλαιοποίηση των σημαντικών και μη τραπεζών, χωρίς κλυδωνισμούς για το πιστωτικό σύστημα.

- Συνεργάστηκε αποτελεσματικά με τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) – με τη συμμετοχή υπαλλήλων της Τράπεζας της Ελλάδος σε μεικτές εποπτικές ομάδες (JSTs).

- Συνέβαλε στην ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων, με αποτέλεσμα η ύφεση να είναι τελικά πολύ μικρότερη της αναμενόμενης.

- Στήριξε τις εργασίες της Επιτροπής Έγκρισης Τραπεζικών Συναλλαγών.

- Παρείχε στήριξη προς το Δημόσιο σε πολλές δραστηριότητές του, παραμένοντας πάντοτε εντός του πλαισίου της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που μεταξύ άλλων ρυθμίζει τις σχέσεις εθνικών κεντρικών τραπεζών και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Η τραπεζική αργία και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων και στις τραπεζικές συναλλαγές συγκράτησαν τις εκροές καταθέσεων και τη φυγή κεφαλαίων στο εξωτερικό. Οι στρεβλώσεις όμως τις οποίες επέφεραν στις αγορές κεφαλαίων, αγαθών και υπηρεσιών έχουν έμμεσες επιπτώσεις, που δεν μπορούν ακόμη να αποτιμηθούν με ακρίβεια. Από την άλλη πλευρά, βεβαίως, οι περιορισμοί ενθάρρυναν τη χρήση ηλεκτρονικού χρήματος. Ήδη υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η διευρυμένη χρήση ηλεκτρονικού χρήματος έχει θετικές επιπτώσεις στην ιδιωτική κατανάλωση και στα φορολογικά έσοδα που απορρέουν από τη συρρίκνωση της άτυπης οικονομίας. Ένα πρώτο συμπέρασμα οικονομικής πολιτικής είναι ότι η χρήση ηλεκτρονικού χρήματος πρέπει να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο, μέσω των κατάλληλων κινήτρων, κυρίως φορολογικών. Ισχυρότερο τραπεζικό σύστημα μετά την ανακεφαλαιοποίηση. Το Δεκέμβριο του 2015 ολοκληρώθηκε με επιτυχία η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών με αυξημένη ιδιωτική συμμετοχή. Η νέα αυτή ανακεφαλαιοποίηση κατέστη αναγκαία λόγω της επιβάρυνσης του οικονομικού κλίματος, της αυξημένης αβεβαιότητας και των αυξημένων εκροών καταθέσεων το πρώτο εξάμηνο του 2015, αλλά και λόγω της αύξησης των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Οι τέσσερις σημαντικές τράπεζες κάλυψαν τα απαιτούμενα κεφάλαια, τα οποία προέκυψαν από την άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων που διενήργησε η ΕΚΤ. Τα απαραίτητα κεφάλαια προήλθαν από: (α) τη συμμετοχή ξένων επενδυτών, οι οποίοι επένδυσαν περίπου 5,3 δισεκ. ευρώ, (β) μέτρα κεφαλαιακής ενίσχυσης ύψους 0,6 δισεκ. ευρώ και (γ) κεφάλαια ύψους περίπου 2,7 δισεκ. ευρώ, που αντλήθηκαν μέσω της διαχείρισης στοιχείων παθητικού (προτάσεις εθελοντικής ανταλλαγής ομολόγων με μετοχές). Τα επιπρόσθετα κεφάλαια για τις δύο τράπεζες που δεν κάλυψαν τις κεφαλαιακές ανάγκες του δυσμενούς σεναρίου από ιδιωτικές πηγές (περίπου 5,4 δισεκ. ευρώ) προήλθαν από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ). Αυτό σημαίνει ότι οι δημόσιοι πόροι που χρησιμοποιήθηκαν ήταν τελικά πολύ λιγότεροι από το ποσό των 25 δισεκ. ευρώ που είχε προβλεφθεί αρχικά από το Eurogroup τον Αύγουστο του 2015. Επιπλέον, μειώθηκε η εξάρτηση των ελληνικών τραπεζών από τον Έκτακτο Μηχανισμό Ρευστότητας (ELA), όπως φαίνεται από τη μείωση του ανώτατου ορίου του από το τέλος Αυγούστου έως σήμερα κατά περίπου 19 δισεκ. ευρώ. Η μείωση του ανώτατου ορίου του ELA αντανακλά τη βελτίωση της ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών, στο πλαίσιο της υποχώρησης της αβεβαιότητας και της σταθεροποίησης των ροών καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα, καθώς και, σε σημαντικό βαθμό, την επιτυχή ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών. Το 2015 υπήρξε αύξηση του όγκου των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων επί του συνόλου των ανοιγμάτων ανήλθε στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2015 σε 43,6% (Δεκέμβριος 2014: 39,9%). Η επιδείνωση ήταν εμφανής και σχετικά παρόμοια (κατά περίπου τέσσερις εκατοστιαίες μονάδες) σε όλες τις κατηγορίες δανείων. Ειδικότερα, το ποσοστό στα καταναλωτικά ανοίγματα ανήλθε σε 55,4%, στα επιχειρηματικά ανοίγματα σε 43,3% και στα στεγαστικά ανοίγματα σε 39,8%. Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλε και η αναβολή της εφαρμογής του Κώδικα Δεοντολογίας για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και η λιγότερο ενεργητική διαχείριση του χαρτοφυλακίου δανείων από τις τράπεζες, με έμφαση κυρίως σε λύσεις βραχυπρόθεσμου χαρακτήρα. Από το γ’ τρίμηνο, όμως, και ιδίως με το πέρας της ανακεφαλαιοποίησης, παρατηρήθηκε επιτάχυνση των ενεργειών των τραπεζών στην κατεύθυνση της πιο ενεργητικής διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης θα ενισχύσει την προοπτική ανάκαμψης. Το 2016, σε αντίθεση με το 2015, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως απαρχή μιας νέας πορείας που θα οδηγήσει τη χώρα στην έξοδο από την κρίση και σε διατηρήσιμη ανάπτυξη. Οι προκλήσεις όμως, όπως προαναφέρθηκε, είναι πολλές και μεγάλες και πηγάζουν όχι μόνο από απρόβλεπτες εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον αλλά κυρίως από κινδύνους που ενδέχεται να επηρεάσουν την εγχώρια μακροοικονομική συγκυρία, όπως είναι η καθυστέρηση της ολοκλήρωσης της πρώτης αξιολόγησης του νέου σταθεροποιητικού προγράμματος και η αδυναμία εφαρμογής των δράσεών του. Ο ρυθμός μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ εκτιμάται ότι τουλάχιστον το πρώτο εξάμηνο του έτους θα είναι αρνητικός, κυρίως λόγω της μεταφερόμενης επίδρασης από το 2015. Όπως όμως έχει ήδη αναφερθεί, υπάρχουν οι αντικειμενικές προϋποθέσεις για την ανακοπή της ύφεσης και την προσέγγιση θετικών ρυθμών από το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Ωστόσο, για να συμβεί αυτό, πρέπει να συντρέξουν μια σειρά δράσεις που θα αποτρέψουν τους κινδύνους και θα ενισχύσουν την προοπτική ανάκαμψης που είναι εφικτή. Πρώτο και κρίσιμο βήμα για τις μελλοντικές εξελίξεις είναι η επιτυχής ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης του προγράμματος, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη. Αυτό απαιτεί, μεταξύ άλλων, την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού συστήματος και την ευθυγράμμιση της φορολογίας του αγροτικού εισοδήματος. Οι δράσεις αυτές δεν αποτελούν απλώς προαπαιτούμενα για την αξιολόγηση του προγράμματος. Είναι απαραίτητες για να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης και του δημόσιου χρέους, καθώς και για να αποκαταστήσουν την κοινωνική και φορολογική δικαιοσύνη μεταξύ γενεών και μεταξύ ομάδων φορολογουμένων. Η θετική αξιολόγηση θα τονώσει την πραγματική οικονομία και θα οδηγήσει στη διαπραγμάτευση για την ελάφρυνση του χρέους. Η θετική ολοκλήρωση της αξιολόγησης εκτιμάται ότι θα έχει σημαντική επίδραση στην πραγματική οικονομία για τους ακόλουθους λόγους: - Βελτιώνει δραστικά το κλίμα εμπιστοσύνης, γεγονός που θα επιταχύνει την επιστροφή καταθέσεων στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

- Οδηγεί στην επανένταξη των ελληνικών τίτλων στις αποδεκτές από το ευρωσύστημα εξασφαλίσεις, η οποία θα επιτρέψει την πολύ φθηνότερη χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών από την ΕΚΤ.

- Καθιστά δυνατή τη συμμετοχή των ελληνικών κρατικών ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ.

- Επιταχύνει τις διαδικασίες χαλάρωσης –και τελικώς άρσης– των περιορισμών στο τραπεζικό σύστημα και στην κίνηση κεφαλαίων. Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την επιτυχή ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, θα επαναφέρουν την κανονικότητα στη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος. Αυτό σημαίνει διεύρυνση των δυνατοτήτων των τραπεζών να αντλήσουν ρευστά διαθέσιμα για τη διοχέτευσή τους σε δάνεια προς την πραγματική οικονομία και, συνεπώς, ενίσχυση της πιστοδοτικής ικανότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων, με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους τραπεζικού δανεισμού για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Οι ευνοϊκότερες συνθήκες χρηματοδότησης θα ενδυναμώσουν την ανάπτυξη.

Μεσοπρόθεσμα, η επιτυχής ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης είναι αποφασιστικής σημασίας, καθώς θα επιτρέψει την έναρξη των συζητήσεων με τους εταίρους για την ανάληψη δράσεων περαιτέρω ελάφρυνσης του δημόσιου χρέους. Οι δράσεις που είναι σκόπιμο να αναληφθούν πρέπει να διασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους κατά τέτοιο τρόπο, ώστε οι ετήσιες χρηματοδοτικές ανάγκες του Δημοσίου να διατηρούνται σε διαχειρίσιμα επίπεδα. Μεταξύ άλλων, αυτό θα έχει ως άμεση συνέπεια τη δυνατότητα περαιτέρω χαλάρωσης του τελικού δημοσιονομικού στόχου και θα απελευθερώσει πόρους, οι οποίοι θα κατευθυνθούν σε επενδύσεις που θα ενισχύσουν το εγχώριο προϊόν και την απασχόληση. Προϋποθέσεις για την έξοδο από την κρίση και τη διατηρήσιμη ανάπτυξη. Όπως ήδη αναφέρθηκε, η ανακοπή της ύφεσης και η ανάκαμψη από το β’ εξάμηνο του 2016 είναι εφικτές, αν αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά τα προβλήματα και οι κίνδυνοι που προαναφέρθηκαν. Για να οδηγηθούμε όμως από την ανάκαμψη σε διατηρήσιμη ανάπτυξη, απαιτείται προσήλωση στην εφαρμογή της νέας δανειακής συμφωνίας και μακροχρόνια στόχευση στη δημιουργία ενός νέου, εξωστρεφούς και ανταγωνιστικού αναπτυξιακού προτύπου. Οι παράγοντες που θα καθορίσουν την επιτυχία είναι: η αποδοχή και οικειοποίηση του προγράμματος, η συνέχεια και συνέπεια στην εφαρμογή των αναγκαίων δράσεων, ο διάλογος και η πολιτική και κοινωνική συναίνεση. Η ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια έχει διανύσει έναν επίπονο δρόμο προσαρμογής με μεγάλο κοινωνικό κόστος, αλλά και με απτά αποτελέσματα. Όσα απομένουν να ολοκληρωθούν είναι ένα μικρό μόνο μέρος της μεγάλης προσπάθειας που έχει γίνει. Ενδεικτικά προτείνονται δέκα βήματα προς την κατεύθυνση αυτή: 1. Ισχυροποίηση του τραπεζικού συστήματος. Η ισχυροποίηση των τραπεζικού συστήματος περνά κυρίως μέσα από την αντιμετώπιση του όγκου των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Στην εξεύρεση μόνιμων λύσεων μακροπρόθεσμου χαρακτήρα σε αυτό το μείζον πρόβλημα εκτιμάται ότι θα συντείνουν οι συγκεκριμένοι στόχοι για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων που ετοιμάζεται να θέσει η Τράπεζα της Ελλάδος, κατόπιν διαβούλευσης με τις τράπεζες και τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM), με ορίζοντα εφαρμογής από τον Ιούνιο του 2016 και με παρακολούθηση ανά τρίμηνο. Η υποχρέωση των τραπεζών να επιτύχουν τους στόχους, σε συνδυασμό με το νέο θεσμικό πλαίσιο, που συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τη δημιουργία δευτερογενούς αγοράς μη εξυπηρετούμενων δανείων, την επίσπευση των δικαστικών διαδικασιών και την ευκολία ρευστοποίησης των εξασφαλίσεων από τις τράπεζες, εκτιμάται ότι θα συμβάλει θετικά στη σταδιακή υποχώρηση του ποσοστού των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει: Πρώτον, να αναληφθούν τολμηρές και καινοτόμες πρωτοβουλίες για μια σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στους ισολογισμούς των τραπεζών μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Η τρέχουσα «business as usual» προσέγγιση, όσο και αν βελτιωθεί στα σημεία, δεν θα οδηγήσει σε σημαντικές μειώσεις. Δεύτερον, να υπάρξει στροφή σε μακροχρόνιες ρυθμίσεις. Η τρέχουσα πρακτική βραχυπρόθεσμων ρυθμίσεων απλώς οδηγεί σε παράταση του προβλήματος. Τρίτον, να υπάρξει συντονισμένη αντιμετώπιση των κοινών πιστούχων. Η πρόοδος στο ζήτημα αυτό είναι περιορισμένη. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αδύνατον να υπάρξουν οριστικές λύσεις χωρίς κοινή δράση από όλους τους πιστωτές. Σχεδόν το σύνολο των μεγάλων επιχειρηματικών μη εξυπηρετούμενων δανείων αφορούν περισσότερους του ενός πιστωτές. Τέταρτον, να υπάρξει παρέμβαση για την αναδιάρθρωση των βιώσιμων επιχειρήσεων. Παράλληλα με την αναδιάρθρωση του δανείου είναι κρίσιμο να αναλαμβάνονται ενεργητικές πρωτοβουλίες αλλαγής της διοίκησης, όταν αυτή δεν συνεργάζεται, της δομής και του επιχειρηματικού σχεδίου της οφειλέτριας εταιρείας. Πέμπτον, να υπάρξει αυξημένος εσωτερικός έλεγχος ώστε να διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση και διαφάνεια στην αντιμετώπιση των οφειλετών.

2. Επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων. Τα προγράμματα που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια επικεντρώθηκαν στη δημοσιονομική προσαρμογή και πέτυχαν την εξάλειψη των δίδυμων ελλειμμάτων. Καθυστέρησαν όμως στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, οι οποίες, αν είχαν πραγματοποιηθεί από την αρχή, θα είχαν περιορίσει το βάθος και το εύρος της ύφεσης. Σε αυτό τον τομέα πρέπει να δοθεί σήμερα η μεγαλύτερη έμφαση. Ειδικότερα, στα δίκτυα και τις υπηρεσίες (μεταφορές, ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, εμπόριο) πρέπει να αρθούν οι περιορισμοί και να απλοποιηθούν οι κανονιστικές ρυθμίσεις που υπονομεύουν τον ανταγωνισμό. Στην αγορά εργασίας, έμφαση πρέπει να δοθεί στη δημιουργία ενός πλαισίου για την ενθάρρυνση της μαθητείας και της επαγγελματικής κατάρτισης, την καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας και την απλούστευση και τον εξορθολογισμό της ισχύουσας εργατικής νομοθεσίας μέσω της κωδικοποίησής της σε έναν Κώδικα Εργατικής Νομοθεσίας. Τέλος, στη δημόσια διοίκηση απαιτείται η εφαρμογή ενός προγράμματος μεταρρυθμίσεων με σκοπό τον εκσυγχρονισμό και την αποκομματικοποίησή της. Συγκεκριμένα βήματα πρέπει να γίνουν όσον αφορά την απλοποίηση των διαδικασιών και την αξιολόγηση των δομών, τη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών, τη βελτιστοποίηση των ανθρώπινων πόρων και την ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας.

3. Ιδιωτικοποιήσεις και αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας. Η σημασία της επιτάχυνσης και επιτυχούς υλοποίησης του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίησης της δημόσιας ακίνητης περιουσίας είναι καθοριστικής σημασίας για την οικονομική ανάπτυξη. Θα έχει πολλαπλασιαστικά οφέλη που οι ευεργετικές τους επιδράσεις στην εγχώρια οικονομία θα διαρκέσουν για μεγάλη χρονική περίοδο. Τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις θα συμβάλουν στην αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και στην προσπάθεια της δημοσιονομικής προσαρμογής. Στην περίπτωση μάλιστα που συνοδεύονται από ισχυρή δέσμευση για μελλοντικές επενδύσεις ενισχύουν περαιτέρω την εισροή στη χώρα παραγωγικών κεφαλαίων, που αυξάνουν την απασχόληση και τη συνολική ενεργό ζήτηση. Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι στον τομέα αυτόν υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες, που θα μπορούσαν να αποφέρουν πολύ μεγαλύτερα έσοδα από αυτά που έχουν τεθεί ως ποσοτικοί στόχοι. Η ακίνητη περιουσία του Δημοσίου, εάν αξιοποιηθεί σωστά μέσω της αναβάθμισης των χρήσεων γης και με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον, μπορεί να προσελκύσει σημαντικές, άμεσες ξένες επενδύσεις.

4. Συνέχιση της προσαρμογής στους τομείς των οικονομικών της γενικής κυβέρνησης και του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης με επανακαθορισμό του μείγματος των μέσων οικονομικής πολιτικής. Η αναθεώρηση προς τα κάτω, που έχει ήδη επιτευχθεί για τον στόχο του τελικού πρωτογενούς πλεονάσματος του 2018 (3,5% του ΑΕΠ), συντελεί στην απελευθέρωση πόρων, οι οποίοι μπορούν να διοχετευθούν στην πραγματική οικονομία. Ωστόσο, το ακολουθούμενο μείγμα μέσων οικονομικής πολιτικής, που αποσκοπεί τόσο στην κάλυψη του εναπομένοντος δημοσιονομικού κενού όσο και στην επίτευξη βιωσιμότητας του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, πρέπει να γίνει περισσότερο αναπτυξιακό. Θα πρέπει, δηλαδή, να εστιάσει κυρίως στη μείωση των μη επενδυτικών δαπανών του Δημοσίου και στην αύξηση της παραγωγικότητας. Η έως τώρα έμφαση στην αύξηση των φορολογικών συντελεστών επί των εισοδημάτων από εργασία και των κερδών των επιχειρήσεων, καθώς και των ασφαλιστικών εισφορών, ενισχύει τα κίνητρα για φοροδιαφυγή και εισφοροδιαφυγή και ενθαρρύνει την αδήλωτη εργασία, εξασθενίζει τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα των ελληνικών επιχειρήσεων και αποτρέπει προσπάθειες για δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Με τον τρόπο αυτό, όποια βελτίωση του δημοσιονομικού αποτελέσματος αυτοαναιρείται, με αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνεται μόνιμη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ. Αντίθετα, ο εξορθολογισμός των δομών του κράτους, η αξιολόγηση, συγχώνευση και μείωση των 1.800 περίπου νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, η κατάργηση ποικίλων εξαιρέσεων από τις γενικές διατάξεις φορολογίας για ορισμένες ομάδες φορολογουμένων, η κατάργηση ποικίλων εξαιρέσεων από τις γενικές διατάξεις της ασφαλιστικής νομοθεσίας, ο επανασχεδιασμός του καθεστώτος των αυτοτελών πόρων για την τοπική αυτοδιοίκηση με στόχο την άρση των αντικινήτρων στην εξοικονόμηση πόρων, η μείωση των φορολογικών δαπανών, ο περιορισμός των μη επενδυτικών δαπανών, η καλύτερη στόχευση των κοινωνικών δαπανών με στόχο την άρση της μεροληψίας κατά της νέας γενιάς που υπάρχει σήμερα και η ενίσχυση της κινητικότητας του ανθρώπινου δυναμικού του κράτους από τομείς με πλεονάζον προσωπικό προς τομείς ελλειμματικούς σε προσωπικό συνιστούν περισσότερο αποδοτικά μέσα οικονομικής πολιτικής για την κάλυψη του εναπομένοντος δημοσιονομικού κενού.

5. Ενθάρρυνση των επιχειρηματικών επενδύσεων και προστασία των επενδυτών. Το φαινόμενο της επενδυτικής αδράνειας στην Ελλάδα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. μεταξύ 2007 και 2014, η συνολική επενδυτική δαπάνη ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε στο μισό. Η αναιμική ζήτηση, η πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα, καθώς και οι σημαντικές χρηματοδοτικές δυσχέρειες ήταν οι παράγοντες που συνέβαλαν στη διαδικασία αποεπένδυσης. Η ταχεία ανάταξη της επιχειρηματικής επενδυτικής δαπάνης θεωρείται παράγοντας-κλειδί για τη διατηρήσιμη ανάπτυξη. Η εμπέδωση ενός περιβάλλοντος οικονομικής και πολιτικής σταθερότητας, που ενδυναμώνει το κλίμα εμπιστοσύνης των επιχειρηματιών και ενθαρρύνει την ανάληψη επενδυτικών σχεδίων, η ταχεία μεταστροφή του εγχώριου παραγωγικού υποδείγματος από την παραγωγή μη εμπορεύσιμων προς την παραγωγή εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών και η εξάλειψη των σημαντικών περιορισμών στη χρηματοδότηση αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αύξηση της επιχειρηματικής επενδυτικής δαπάνης. Δράσεις, όπως η ψήφιση του νέου αναπτυξιακού νόμου με σαφή αναπτυξιακά κίνητρα, κυρίως όμως οι πρωτοβουλίες του χρηματοπιστωτικού συστήματος για την αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων εντός του νέου θεσμικού πλαισίου, που επιτρέπει συνεργασία των πιστωτών για την εξυγίανση παραγωγικών επιχειρήσεων, είναι καθοριστικής σημασίας. Περαιτέρω, το ελληνικό κράτος πρέπει να συντελέσει στην αποκατάσταση της επενδυτικής εμπιστοσύνης με την προστασία των ιδιωτών επενδυτών, εξασφαλίζοντας ένα σταθερό οικονομικό περιβάλλον, φιλικό προς την επιχειρηματικότητα. Αυτό μπορεί να γίνει με τη θέσπιση ενός σταθερού, απλού και ευκόλως κατανοητού φορολογικού και νομικού πλαισίου, κατάλληλου για την ανάπτυξη της υγιούς επιχειρηματικότητας, και με την ανάληψη πρωτοβουλιών για την επίλυση χρονιζουσών διαφορών με σημαντικούς διεθνείς επενδυτές, οι οποίες δημιουργούν πρόβλημα στην επενδυτική εικόνα της χώρας.

6. Αύξηση των εξαγωγών. Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, που επιτεύχθηκε με σημαντικό κοινωνικό κόστος, φαίνεται ότι δεν έχει αξιοποιηθεί επαρκώς. Μαζί με την παρατηρούμενη ενίσχυση της ευελιξίας της αγοράς εργασίας, αποτελούν ισχυρά κίνητρα για την ανάληψη επενδυτικών πρωτοβουλιών. Παρά την ανάκτηση της απώλειας της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, κυρίως σε όρους κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος, οι εξαγωγές δεν επέδειξαν την αναμενόμενη δυναμική ανόδου. Τούτο εξηγείται εν μέρει από την έλλειψη χρηματοδότησης και το συγκριτικά υψηλότερο κόστος μακροχρόνιου δανεισμού, καθώς και από την αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης που μετριάζει ή και ανακόπτει την πορεία ανάκτησης της συνολικής ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Επιπρόσθετα, όμως, οφείλεται και σε μια σειρά εγγενών διαρθρωτικών αδυναμιών που περιορίζουν την ευκολία διείσδυσης των ελληνικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές και σχετίζονται με την ποιότητα του προϊόντος, την κατοχύρωση ονομασίας προέλευσης, γραφειοκρατικές δυσχέρειες κ.ά.

7. Καταπολέμηση της υψηλής ανεργίας. Στην παρατηρούμενη σταδιακή αποκλιμάκωση της ανεργίας και τη συνέχιση της ανάκαμψης του ποσοστού απασχόλησης συμβάλλουν οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης μέσω προγραμμάτων και δράσεων που χρηματοδοτούνται με πόρους από το ΕΣΠΑ της περιόδου 2014-2020. Προκειμένου να καταπολεμηθεί η υψηλή ανεργία, ιδιαίτερα η μακροχρόνια ανεργία, και η ανεργία των νέων, κρίνεται απαραίτητη η συνεχής βελτίωση και επέκταση των ενεργητικών πολιτικών για την απασχόληση και των προγραμμάτων κατάρτισης, με παράλληλη αύξηση της αποτελεσματικότητας των δράσεων αυτών. Ωστόσο, η ενίσχυση των πολιτικών αυτών θα πρέπει να συνδυαστεί με έλεγχο και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους, καθώς και με δράσεις κατά της αδήλωτης και ανασφάλιστης εργασίας.

8. Μεταρρύθμιση στην παιδεία. Ο δρόμος της ανάπτυξης οριοθετείται από τη γνώση, την έρευνα, την καινοτομία και τη διά βίου μάθηση. Η έξοδος της ελληνικής κοινωνίας από την κρίση συντελείται μόνο μέσω της δημιουργίας μιας κοινωνίας δημιουργικών πολιτών, ικανής να προστατεύσει και να βελτιώσει το απόθεμα του ανθρώπινου κεφαλαίου της. Κατά συνέπεια, η δρομολογούμενη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της εθνικής αναπτυξιακής στρατηγικής, θα πρέπει να κινηθεί σε πέντε άξονες: (α) στην αξιολόγηση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος όλων των βαθμίδων, με σκοπό την ενίσχυση της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας, (β) στον εξορθολογισμό του περιεχομένου της εκπαίδευσης όλων των βαθμίδων και της λειτουργίας και διοίκησης των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και την ενίσχυση της αποδοτικότητας και αυτονομίας των δημόσιων εκπαιδευτικών μονάδων, (γ) στην απεξάρτηση του εκπαιδευτικού συστήματος από συντεχνιακά συμφέροντα, (δ) στην αύξηση της χρηματοδότησης, η οποία παραμένει πολύ χαμηλή, και (ε) στη διαφάνεια σε όλα τα επίπεδα.

9. Ανάσχεση της φυγής ανθρώπινου κεφαλαίου. Το ελληνικό ανθρώπινο δυναμικό οδηγείται στη μετανάστευση ως αντίδραση στην εκτίναξη του ποσοστού ανεργίας και στην ταχεία βύθιση της οικονομίας στην ύφεση, με ανησυχητικές επιπτώσεις στα δημογραφικά δεδομένα της χώρας, τα δημόσια οικονομικά, το ασφαλιστικό σύστημα και την ποιότητα του εναπομένοντος εργατικού δυναμικού. Για την αναστροφή της μεγάλης φυγής των νέων επιστημόνων στο εξωτερικό, η ελληνική πολιτεία πρέπει να λάβει μέτρα που στοχεύουν: (α) στον επανακαθορισμό των μορφών επιστημονικής και επαγγελματικής εξειδίκευσης, ώστε να αντιστοιχιστούν καλύτερα οι δεξιότητες των νέων επιστημόνων με τη ζήτηση της αγοράς, (β) στη στήριξη των δράσεων νεοφυούς επιχειρηματικότητας, (γ) στην καταπολέμηση της μετριοκρατίας, της αδιαφάνειας στην επιλογή και του νεποτισμού, (δ) στην προώθηση της αριστείας, (ε) στην επέκταση του θεσμού της μαθητείας και της πρακτικής άσκησης και (στ) στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος φιλικού προς την επιχειρηματικότητα.

10. Στήριξη της κοινωνικής συνοχής και καταπολέμηση της φτώχειας. Προϋπόθεση για τη διατηρήσιμη ανάπτυξη είναι η εξασφάλιση της κοινωνικής συνοχής, η οποία σήμερα απειλείται από την αύξηση της φτώχειας και της ανισοκατανομής του εισοδήματος και από τον κοινωνικό αποκλεισμό σημαντικών τμημάτων του πληθυσμού. Αν και, με βάση τα αποτελέσματα της τελευταίας έρευνας EU-SILC 2014, το χάσμα φτώχειας και ο κίνδυνος σχετικής φτώχειας στην Ελλάδα παρουσίασαν μικρή μείωση, ο κίνδυνος της σχετικής φτώχειας παραμένει ο τρίτος υψηλότερος μεταξύ των χωρών της Ε.Ε.-28. Εξάλλου, ο αριθμός των νοικοκυριών που διαβιούν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας αυξήθηκε. Στη δημόσια συζήτηση κρίνεται επομένως σημαντικός ο ρόλος τόσο του επανασχεδιασμού της πολιτικής των κοινωνικών μεταβιβάσεων, ώστε να καταστούν περισσότερο αποτελεσματικές στην καταπολέμηση της φτώχειας, όσο και του εκπαιδευτικού συστήματος στην παροχή ίσων ευκαιριών συμμετοχής στη μαθησιακή διαδικασία όλων των βαθμίδων στους μαθητές, που, λόγω κοινωνικού αποκλεισμού, αντιμετωπίζουν περιορισμούς. Στη φάση που βρίσκεται η ελληνική οικονομία, η απόσταση που πρέπει να καλυφθεί για την έξοδο από την κρίση είναι σχετικά μικρή. Για να αποτραπεί όποιο αρνητικό ενδεχόμενο και να βαδίσει η οικονομία προς την ανάπτυξη, πρέπει να αξιοποιηθούν στο έπακρο οι δυνατότητες που υπάρχουν και να αποφευχθούν οπισθοδρομήσεις και λάθη του παρελθόντος που οδήγησαν σε φαύλους κύκλους και αδιέξοδα. Σήμερα, η προοπτική εξόδου από την κρίση είναι ορατή. Για να την προσεγγίσουμε όμως, πρέπει να παραμείνουμε προσηλωμένοι στην τήρηση των όρων της συμφωνίας, οι οποίοι δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να εκληφθούν ως επιταγές των δανειστών αλλά ως ουσιαστικές και αναγκαίες μεταρρυθμίσεις που έπρεπε ήδη να έχουν πραγματοποιηθεί από καιρό. Η ελληνική πλευρά πρέπει να ενστερνιστεί το πρόγραμμα ως αναγκαίο μέσο προσαρμογής και μεταρρύθμισης της οικονομίας. Πέραν αυτού, τα δέκα βήματα που προαναφέρθηκαν, τα οποία ιδανικά θα πρέπει να ενσωματωθούν σε ένα εθνικό σχέδιο ανάπτυξης, είναι προς την κατεύθυνση της στήριξης (α) της παραγωγής και των επενδύσεων, (β) του «τριγώνου της γνώσης» (παιδεία, έρευνα, καινοτομία) και (γ) της νέας γενιάς. Αυτό το εθνικό σχέδιο ανάπτυξης πρέπει να είναι ένα αναπτυξιακό και συνάμα κοινωνικό συμβόλαιο δημιουργίας και μετακίνησης πόρων για τη βελτίωση της παραγωγικότητας και τη δημιουργία επιχειρήσεων και νέων θέσεων εργασίας. Αυτές είναι οι κατευθύνσεις που θα επιτρέψουν την οριστική έξοδο της ελληνικής οικονομίας από την κρίση και την επιστροφή της σε έναν ενάρετο κύκλο ανάπτυξης, δημιουργίας και απασχόλησης.

3.3.16 – lifo

9

10 lifo – 3.3.16

3

9

μαρτιου

Talkof theTown

2016

Ανακάλυψε το νέο αστέρι της μουσικής που ανέδειξε ο διαγωνισμός Jumping Fish της COSMOTE στη σελίδα 13.

επιμελεια: the lifo team

 Σύμφωνα με στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, 1.000.573 πρόσφυγες και μετανάστες έφτασαν στην Ευρώπη το 2015 μέσω θαλάσσης. Από αυτούς, οι 3.735 αγνοούνται στη θάλασσα και πιθανότατα έχουν χάσει τη ζωή τους.

 Το 80% του συνόλου των ανθρώπων που έκαναν το ταξίδι στη Μεσόγειο, δηλαδή 800.000 άνθρωποι, ήρθαν από την Τουρκία στην Ελλάδα διασχίζοντας το Αιγαίο. Στην Ιταλία έφθασαν 170.000 άνθρωποι το 2014 και 150.000 το 2015.

 Επιπλέον, 34.000 άνθρωποι εκτιμάται ότι έχουν διασχίσει τα χερσαία σύνορα από την Τουρκία προς τη Βουλγαρία και την Ελλάδα.



 Σύμφωνα, πάλι, με στοιχεία του ΟΗΕ, 131.724 άνθρωποι διέσχισαν κατά το πρώτο δίμηνο του έτους 2016 τη Μεσόγειο, ξεπερνώντας ήδη τον συνολικό αριθμό των προσφύγων που καταγράφηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2015.

 Οι πρόσφυγες από τον πόλεμο της Συρίας αναμένεται να φθάσουν τα 4,7 εκατ. στις γειτονικές χώρες ως το τέλος του 2016.

 Σχεδόν 400.000 άνθρωποι τελούν υπό πολιορκία από τις αντιμαχόμενες πλευρές στη Συρία, χωρίς να μπορούν να λάβουν οποιαδήποτε ανθρωπιστική βοήθεια.





Οι ανθρωπιστικές και αναπτυξιακές οργανώσεις του ΟΗΕ έκαναν πρόσφατα έκκληση στα κράτη-μέλη για 7,73 δισ. δολάρια ως νέα χρηματοδότηση για το 2016, προκειμένου να παρασχεθεί βοήθεια σε 22,5 εκατ. ανθρώπους στη Συρία και στην ευρύτερη περιοχή.

Η «Wall Street Journal», σε εκτενές άρθρο της, υποστηρίζει ότι κυκλοφορεί plan b σε ευρωπαϊκούς κύκλους για εγκλωβισμό των προσφύγων στην Ελλάδα, προκειμένου να ανακόψουν την πορεία τους προς τη Βόρεια Ευρώπη. Σύμφωνα με το φημολογούμενο σχέδιο, η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος της Ε.Ε., θα μπορούσε να λάβει μεγαλύτερη χρηματοδότηση από την Ευρώπη (σε σχέση με άλλα κράτη της περιοχής), ενώ μόλις περάσει το μήνυμα ότι οι μετανάστες έχουν «κολλήσει» στην Ελλάδα, θα μειωθεί και η ροή από την Τουρκία, αφού λιγότεροι άνθρωποι θα θέλουν να έρθουν στη χώρα μας.

 Το 55% των αφιχθέντων στην Ευρώπη είναι γυναίκες και παιδιά, ενώ πριν από λίγους μήνες, τον Ιούνιο του 2015, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 27%.

 Συγκεκριμένα, 1 στους 3 πρόσφυγες ή μετανάστες που φθάνουν στην Ελλάδα είναι παιδιά, αντί 1 στους 10 που ήταν στις αρχές του 2015. Από τον Ιανουάριο έως τον Σεπτέμβριο του 2015 καταγράφηκε ο αριθμόςρεκόρ των 214.000 αιτήσεων για άσυλο από παιδιά σε ολόκληρη την Ευρώπη.

 Ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιώργος Μουζάλας, σε πρόσφατη συνέντευξή του, υπολόγισε τους

εγκλωβισμένους πρόσφυγες στη χώρα μας σε 22.000. Υποστήριξε ότι μπορεί να φθάσουν τον επόμενο μήνα ακόμα και τις 50-70.000 και ότι έχει καταθέσει στις Βρυξέλλες έκτακτο σχέδιο, ποσοτικοποιημένο σε είδη, χρήματα και προσλήψεις προσωπικού, με το οποίο ζητά 450 εκατ. για την αντιμετώπιση του προσφυγικού. Είπε, επίσης, ότι η χώρα μας ετοιμάζει τηλεοπτικό σποτάκι, σε συνεργασία με τον ΟΗΕ, που θα παίξει στην Τουρκία και «θα ειδοποιεί αυτούς τους φτωχοδιάβολους ότι το σύνορο είναι κλειστό και να μην πουλάνε τις περιουσίες τους». Σύμφωνα με τον ίδιο, το σχέδιο του ΝΑΤΟ για διασφάλιση των θαλάσσιων συνόρων με την Τουρκία μπορεί να μειώσει ως και 70% τις μεταναστευτικές ροές από τη γείτονα χώρα.

 Σύμφωνα με στοιχεία του

Tο προσφυγικό σε αριθμούς

Πόσοι βρίσκονται στην Ελλάδα, ποια είναι τα σενάρια από δω και πέρα.

ΑΠΕ, οι εγκλωβισμένοι πρόσφυγες στην Ελλάδα είναι περίπου 27.000 και βρίσκονται (τουλάχιστον ως και την Τρίτη 1/3/2016) στην: Αλεξανδρούπολη (60), Καβάλα (750), στην Ελευθερούπολη (200), στο Κιλκίς (1.200), στα Διαβατά (2.000), στην Ειδομένη (7.000), στην Κοζάνη (130), στη Λάρισα (100), στα Γρεβενά (59), στα Τρίκαλα (270), στον Ελαιώνα (700), στο Ελληνικό (3.400), στο Σχιστό (1.200), στον Πειραιά (5.000), στη Λέσβο (3.000), στη Χίο (570), στη Σάμο (460),

στη Λέρο (540), στην Κάλυμνο (27), στην Κω (133).

 Ως τώρα, έχουν επιστρέψει στις πατρίδες τους οικειοθελώς 3.500 μετανάστες.

 Ο αριθμός των προσφύγων παγκοσμίως ξεπέρασε πέρσι, για πρώτη φορά από το 1992, τα 20.000.000. Ο αριθμός των εσωτερικά εκτοπισμένων ατόμων (που περιλαμβάνει μόνο τους ανθρώπους που προστατεύονται από την Ύπατη Αρμοστεία

του ΟΗΕ, δηλαδή ένα μόνο ποσοστό του συνολικού αριθμού) αυξήθηκε επίσης και έφθασε τα 34.000.000. Υπολογίζεται ότι οι άνθρωποι που έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν την εστία τους έχουν φθάσει ήδη τα 60.000.000, δηλαδή 1 στους 122 ανθρώπους παγκοσμίως.

 Υπολογίζεται ότι κατά μέσο όρο 4.600 άνθρωποι αναγκάζονται καθημερινά να εγκαταλείψουν τη χώρα τους.

aπο τον δημητρη κυριαζη

TheBuzz

Φωτό: SOOC

Οι μισοί από αυτούς

που κατέφυγαν στην Ευρώπη πέρσι ήταν Σύροι πρόσφυγες. Οι Αφγανοί αντιστοιχούν στο 20% των μεταναστευτικών ροών και οι Ιρακινοί στο 7%.

3.3.16 – lifo

11

Εικονογράφηση: Ατελιέ / LiFO

Talk of the Town

400

άνθρωποι μένουν σε ανοιχτούς χώρους στην περιοχή της πλατείας Βικτωρίας.

προσφυγες: πωσ να βοηθησεις Πού πρέπει να απευθυνθείτε και πώς να συνεισφέρετε στην ενίσχυση των προσφύγων. Από τον Γιάννη Πανταζόπουλο

Σ

1/3

των ανθρώπων που ταξίδεψαν προς την Ελλάδα έχασαν τη ζωή τους τους πρώτους μήνες του 2016.

12 lifo – 3.3.16

την πλατεία Βικτωρίας ελάχιστα σημεία είναι ελεύθερα. Παντού βλέπεις παπλώματα, κουβέρτες διάσπαρτες, στρώματα, υπνόσακους και νάιλον σακούλες. Στα παγκάκια κάτοικοι παρατηρούν τους πρόσφυγες, ενώ ξένα ή ελληνικά τηλεοπτικά συνεργεία κατά μήκος της πλατείας αποτυπώνουν την κατάσταση. Οικογένειες προσφύγων συζητούν, κοιτούν τα κινητά τους και προσπαθούν να ενημερωθούν για τις εξελίξεις. Στα διπλανά περίπτερα τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων κυκλοφορούν με πηχυαίους τίτλους, γράφοντας για κλειστά σύνορα, εφιαλτικές διαστάσεις και εγκλωβισμό χιλιάδων προσφύγων. Ταυτόχρονα, απλοί πολίτες και εθελοντικές οργανώσεις καταφθάνουν συνεχώς, προσφέροντας βοήθεια στους πρόσφυγες. Όση ώρα παραμένεις στην πλατεία, παρακολουθείς διαρκώς αυτοκίνητα να παρκάρουν και να κατεβάζουν τσάντες με τρόφιμα ή είδη πρώτης ανάγκης, προκειμένου να τα μοιράσουν. «Ό,τι μπορούμε κάνουμε, αφού δεν μπορείς να μένεις θεατής σε αυτές τις εικόνες και να μη βοηθάς» μου λένε κάτοικοι της περιοχής. «Προχθές, πήγα στη λαϊκή αγορά, αγόρασα όσα μπορούσα παραπάνω και τα έφερα να τα μοιράσω. Όταν έφτασα, γεμάτη χαρά, τους είδα να πλησιάζουν γρήγορα και πριν προλάβω να τα αφήσω, ήλθαν προς το μέρος μου, προσπαθώντας να μου πουν σε ποιους να τα δώσω . Αλλά τι να κάνουν κι αυτοί; Τους βλέπουμε κάθε βράδυ που κοιμούνται στο χώμα και τους λυπάται η ψυχή μας» θα μου πει μια ηλικιωμένη κάτοικος. «Οι ανάγκες είναι τεράστιες, οι υποδομές ελάχιστες και το προσφυγικό πρόβλημα είναι κάτι που μας αγγίζει όλους» ακούς σε συ-

ζητήσεις στα παρακείμενα καφενεία. Λίγο πιο πέρα, άλλοι πολίτες αφήνουν ό,τι έχουν από το υστέρημά τους σε σημεία πέριξ της πλατείας, δίπλα στους κάδους, στα πεζούλια ή στα πεζοδρόμια. Παρόμοιες εικόνες θα συναντήσεις και στον Ελαιώνα, το Ελληνικό ή το λιμάνι του Πειραιά. Πώς μπορεί, όμως, κάποιος να βοηθήσει ουσιαστικά τους πρόσφυγες; Πού πρέπει να απευθυνθεί και τι είναι χρήσιμο να προσφέρει;

ΚοινωνικΗ ΚουζΙνα «Ο Αλλος Ανθρωπος» Σε επικοινωνία που είχαμε με τον Κωνσταντίνο Πολυχρονόπουλο, μας τόνισε πολλές φορές: «Υπάρχει μεγάλη ανάγκη για βοήθεια, χωρίς αυτή δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Όποιος θέλει να συμβάλει, μπορεί να έρθει 09:00-21:00 στην αποθήκη μας, Πλαταιών 55 & Παραμυθίας, στο Μεταξουργείο. Επίσης, μέσω τράπεζας, να καταθέσει στη Εurobank, στο όνομα Κωνσταντίνος Πολυχρονόπουλος, στον λογαριασμό με αριθμό 0026.0294.88.0200608548 (IBAN GR 60026 0294 0000 88020 0608548 Eurobank Swift Erbkgraa). Θέλουμε τρόφιμα, μπαχαρικά, μέλι, καφέδες, γάλατα εβαπορέ, πάνες, χαρτί κουζίνας, χαρτοπετσέτες, πλαστικά πιρούνια και κουτάλια, μπολ μιας χρήσεως για τη συσκευασία του φαγητού, γάντια μιας χρήσεως, αλουμινόχαρτο, απορρυπαντικά, σφουγγαράκια, γκάζι και γκαζιέρα».

ΓενικΗ ΓραμματεΙα ΕμπορΙου και ΠροστασΙας ΚαταναλωτΗ Η Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του υπουργείου Οικονομίας,

6.3.2016 Την Κυριακή στο Σύνταγμα: Συγκέντρωση ειδών πρώτης ανάγκης για τους πρόσφυγες.

Ανάπτυξης και Τουρισμού μαζί με φορείς παραγωγής και εμπορίου της χώρας αναλαμβάνουν πρωτοβουλία για τον συντονισμό δράσεων βοήθειας εκ μέρους των επιχειρήσεων, που αφορούν την κάλυψη των έκτακτων αναγκών των προσφύγων. Στο πλαίσιο αυτής της πρωτοβουλίας, επιχειρήσεις που επιθυμούν να προσφέρουν βοήθεια μπορούν να επικοινωνήσουν με τη Γενική Γραμματεία στα τηλέφωνα 210 3822077, 210 3893492, 210 3821054 αλλά και ηλεκτρονικά στη διεύθυνση gen-sec@ gge.gr. Από το σημείο συντονισμού ζητούνται τρόφιμα όπως κρουασάν, χυμοί σε ατομική συσκευασία, μπισκότα, φρυγανιές, γάλα εβαπορέ ή γάλα βρεφικό, παπούτσια αθλητικά με νούμερα από 40 έως 43. Επίσης, είδη ατομικής υγιεινής όπως μωρομάντηλα, πάνες, οδοντόκρεμες, οδοντόβουρτσες, ξυραφάκια μιας χρήσης, σερβιέτες, σαπούνια και σαμπουάν, βραστήρες επαγγελματικοί, ποτήρια πλαστικά θερμικά, πιρουνάκια και πιάτα πλαστικά, νερό σε συσκευασία των 500 ml και πετσέτες προσώπου.

ΓιατροΙ ΧωρΙς ΣΥνορα Σημαντική είναι και η συνεισφορά των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, αφού, χάρη στην υποστήριξη των δωρητών τους, οι ομάδες τους, που έχουν περισσότερα από 300 άτομα προσωπικό, έχουν περιθάλψει πάνω από 50.000 πρόσφυγες από την αρχή της κρίσης μέχρι σήμερα, ενώ συνεχίζουν τις δράσεις τους στον Ελαιώνα, την πλατεία Βικτωρίας, τον Πειραιά, καθώς και τα Δωδεκάνησα, τη Λέσβο, τη Σάμο και την Ειδομένη. Όποιος επιθυμεί να βοηθήσει, μπορεί

να κάνει κατάθεση στον παρακάτω τραπεζικό λογαριασμό: ALPHA BANK: IBAN GR 09 0140 1040 1040 0278 6014 420. Μετά την κατάθεση μην ξεχάσετε να ενημερώσετε στο τηλέφωνο 210 5 200 500 για την αποστολή της απόδειξης. Μέσω Ιnternet, κάνοντας δωρεά και μέσω Paypal ή Viva Payments στη διεύθυνση www.msf.gr/support.

ΠΕΙΡΑΙΑΣ - ΠΑΜΠΕΙΡΑΪΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ & ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ Σημεία συλλογής ειδών: «Αλληλεγγύη Πειραιά», Ευριπίδου 49, Πειραιάς, 210 4123952, ωράριο 10:00-21:00, κάθε μέρα εκτός Κυριακής. Οι μεγάλες ποσότητες (παλέτες) παραλαμβάνονται στη μεγάλη αποθήκη της Αλληλεγγύης (Τομπάζη 13-15, δίπλα στον Άγιο Νικόλαο, στο λιμάνι), από τις 10:00 μέχρι τις 15:00 και κατόπιν συνεννόησης στο τηλέφωνο 6906 408586. Ταυτόχρονα, στον επιβατικό σταθμό της πύλης Ε1 στον Πειραιά μπορούν να έρθουν από γιατροί μέχρι νοσηλευτικό προσωπικό, καθώς και να σταλούν τρόφιμα, μεγάλοι ηλεκτρικοί βραστήρες νερού, γάλα μακράς διάρκειας για ενηλίκους και γάλα για βρέφη και παιδιά, ζάχαρη, τσάι, χάρτινα και πλαστικά ποτήρια, κεσεδάκια για σερβίρισμα, κουτάλια, πιρούνια, ξηρά τροφή άμεσης κατανάλωσης, πρωινά σνακ, μπισκότα, κρουασάν, φρούτα, βρεφικές τροφές σε βαζάκια, μπάρες δημητριακών, κονσέρβες οσπρίων ή ψαριών και εάν τα είδη προορίζονται για άμεση κατανάλωση, φρέσκα λαχανικά ή φρούτα. Επίσης, φάρμακα σε μορφή σιροπιού όπως τα Ercefuril, Vermox και Dufalax, Dexarina Spray ή καραμέλες για τον λαιμό. Επιπλέον, σημαντικές ελλείψεις υπάρχουν σε Buscopan plus, Clinofar, σταγόνες Soldesanil, κρέμες Bepanthol, Otrivin για τη μύτη, Zovirax, σιρόπι Mucosolvan των 15 και των 30, Klaricid, Voltaren, Trebon, Aerius 10. Επίσης, χρειάζονται μάσκες, γάντια, θερμόμετρα, κουβέρτες, υπνόσακοι, παπούτσια, πάνες, σερβιέτες, σαπούνια και ξυραφάκια.

ΔΙΚΤΥΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Την προσεχή Κυριακή, 6 Μαρτίου, το Δίκτυο Κοινωνικής Αλληλεγγύης, κατά τις ώρες 11.00-18.00 στην πλατεία Συντάγματος θα συγκεντρώσει είδη για τους πρόσφυγες που βρίσκονται στον Πειραιά και το Ελληνικό. Όπως σημειώνουν στην ανακοίνωσή τους, οι ανάγκες είναι πολύ συγκεκριμένες και είδη που δεν αναγράφονται στη λίστα που δίνουν δεν θα γίνονται δεκτά και θα επιστρέφονται. Όπως διαβάζουμε, τονίζουν ότι «λόγω του μεγέθους της κρίσης που ξεπερνάει κατά πολύ τα συνηθισμένα, είναι απαραίτητη η βοήθειά σας στην ταξινόμηση των ειδών που θα φέρετε. Παρακαλούμε πολύ να οργανώσετε τα είδη που θα μας φέρετε ώστε να μπορέσουμε κι εμείς να είμαστε πιο αποτελεσματικοί στην ταξινόμηση και στην παράδοση. Χωρίστε τα πράγματα που θα φέρετε στις εξής 4 κατηγορίες: Ρουχισμός & εφόδια: Υπνόσακοι, αδιάβροχα ενηλίκων (πόντσο), αδιάβροχα παιδικά, κάλτσες απορροφητικές, εσώρουχα (από βιοτεχνία), μάρσιποι για μωρά, σακίδια πλάτης, εσώρουχα ισοθερμικά και θερμικές κουβέρτες επιβίωσης. Τρόφιμα: Ξηρά τροφή άμεσης κατανάλωσης (σνακ), γάλα σε σκόνη, τσάι, χυμοί, κρουασάν, σταφίδες, μπισκότα, σπαγγέτι, κριθαράκι. Είδη προσωπικής υγιεινής: Μωρομάντηλα, χαρτομάντηλα, χαρτιά υγείας, πάνες για μωρά, ξυραφάκια, σερβιέτες, οδοντόβουρτσες, οδοντόκρεμες, σαμπουάν, αφρόλουτρα, σαπούνι πλάκα και μπιμπερό.

Φάρμακα: Tobrex, Otrivin, γάντια, αντιδιαρροϊκά σιρόπια για παιδιά-ενηλίκες και γαστροπροστασία, χάπια ενηλίκων, σπασμολυτικά ενηλίκων, αντιεμετικά σιρόπιαταμπλέτες, ταμπλέτες για ουρολοιμώξεις, χάπια αντιφλεγμονώδη, αντισηπτικά χεριών, καραμέλες για τον λαιμό, κορτιζονούχες κρέμες ενηλίκων, κρέμες για βρεφικό εξάνθημα, κρέμα Voltaren, βιταμίνες, Aerolin, φυσιολογικός ορός σε αμπούλες, φυσικά δάκρυα, γλωσσοπίεστρα, σύριγγες 10 ml, Claripen για παιδιά και ενήλικες, αυτοκόλλητα ράμματα, αλοιφή για αιμορροΐδες, κορτιζονούχα εισπνεόμενα, Soldesanil, Fucidin, γάζες, αλοιφή συγκάματος. Όχι ρούχα, εκτός από τα αναφερόμενα, και όχι παπούτσια, εκτός από καινούργια αθλητικά με εμφανές το νούμερο. Όχι τρόφιμα που αλλοιώνονται εύκολα, όχι σοκολάτες και όχι χοιρινό.

ΑντΙ εισιτηρΙου, δΩστε μΙα ευκαιρΙα Ο κινηματογράφος «Ααβόρα» στηρίζει τους πρόσφυγες και αντί εισιτηρίου, προτρέπει για ένα διαφορετικό αντίτιμο. Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση της εκδήλωσης: «Το σινεμά είναι τέχνη εξόχως ανθρωποκεντρική. Εδώ και 120 χρόνια αναπαριστά τα πάθη του ανθρώπινου γένους. Η ιστορία όμως γράφεται με πιο γοργούς ρυθμούς και η ανάγκη για βοήθεια είναι άμεση». Έτσι, την Παρασκευή 4 Μαρτίου, στον κινηματογράφο «Ααβόρα», το αντίτιμο για τις ταινίες προβολής θα είναι διαφορετικό, αφού, αντί για χρηματικό ποσό, θα δεχθούν τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης για τους δοκιμαζόμενους συνανθρώπους μας.

ΑΘΗΝΑ - ΚΕΝΤΡΟ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΕΛΑΙΩΝΑ Ο Δήμος Αθηναίων συλλέγει είδη στον Ελαιώνα (Πολυκάρπου 87, 10:00-22:00, Δευτέρα-Σάββατο). Επίσης, είδη συγκεντρώνονται στο ΚΥΑΔΑ του Δήμου Αθηναίων (Πειραιώς 35 & Σοφοκλέους), όπου υπάρχει αποθηκευτικός χώρος και μπορεί, όποιος θέλει, να αφήσει πράγματα για τον Ελαιώνα. Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 5246516. Ώρες λειτουργίας: 8.00-15.00.

ΑΘΗΝΑ - ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΦΟΡΟΥΜ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων, Γραβιάς 9-13, Αθήνα. Τηλέφωνα επικοινωνίας: 213 0282976, 6948 408928. Μπορείτε να στείλετε ή να φέρετε τα προσφερόμενα είδη και απευθείας στο γραφείο, στη Γραβιάς 9-13, από τις 11:00 ως τις 17:00.

ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Αλληλέγγυο Ιατρείο Πειραιά, πλατεία Μέμου, Κορυδαλλός, Ξενοφώντος 5 & Πελοπίδα, 3ος όροφος. Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 4960790, e-mail: gramateia2013@ gmail.com. Συγκεντρώνονται τρόφιμα μακράς διάρκειας (φρυγανιές, κράκερ, μπισκότα), είδη ατομικής υγιεινής (σαπούνια, οδοντόκρεμες, οδοντόβουρτσες) και ό,τι μπορεί να δώσει λίγη χαρά στα μικρά παιδιά (παιχνίδια, λιχουδιές).

ΑΘΗΝΑ - ΓΙΑΤΡΟΙ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Οι Γιατροί του Κόσμου (Σαπφούς 12, 210 3213150) συλλέγουν είδη όλο το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα.

ΑΘΗΝΑ, ΓΚΥΖΗ - ΣΤΕΓΗ ΤΩΝ ΣΥΡΩΝ Συλλογή ειδών από τη Στέγη των Σύρων στην Ελλάδα (Μομφεράτου 104, Γκύζη). Κάθε Κυριακή, 17:00-19:00.

Ο «Κομήτης του Χάλεϊ» στέλνει τους Δραμαμίνη στην κορυφή του Jumping Fish της COSMOTE Ο κιθαρίστας του γκρουπ Γιάννης Μιχαηλίδης που κέρδισε τον διαγωνισμό του Δεκεμβρίου μιλάει για τη μοναδική μουσική εμπειρία.

Γ

ράφουν μουσική, στίχους, ζωγραφίζουν, ενορχηστρώνουν, σκηνοθετούν. Εμφανίστηκαν στη μουσική σκηνή το 2007 με τον δίσκο «Ταξίδι πλάι στο παράθυρο» και λίγα χρόνια μετά μελοποίησαν ποιήματα του Καρυωτάκη. Τον περασμένο Δεκέμβριο, όμως, οι Δραμαμίνη έκαναν το «μπαμ» στην εγχώρια μουσική σκηνή, κατακτώντας την κορυφή του Jumping Fish της COSMOTE, που τους έδωσε νέα φτερά. Μιλάμε με τον κιθαρίστα και ένα από τα μέλη της ανερχόμενης εξαμελούς μπάντας, Γιάννη Μιχαηλίδη.

— Τι ήταν αυτό που σας ώθησε στο Jumping Fish της COSMOTE, παρότι έχετε μια πορεία στον χώρο της μουσικής και των τεχνών γενικότερα ήδη από το 2007; Πότε δημιουργήσατε το δικό σας προφίλ; Ο λόγος που μας ώθησε να συμμετάσχουμε ήταν ότι ο θεσμός του Jumping Fish της COSMOTE αποτελεί μια όαση στη γενικότερη ξηρασία που επικρατεί στο μουσικό σκηνικό, όσον αφορά την ανάδειξη νέων πραγμάτων. Θέλουμε να ευχαριστήσουμε ιδιαιτέρως τον Νίκο Πορτοκάλογλου που πίστεψε στο τραγούδι μας και το έθεσε ως προτεινόμενο στον διαγωνισμό. Είναι πέντε περίπου χρόνια που δημιουργήσαμε το δικό μας προφίλ στο www.jumpingfish.gr.

— Πώς ήταν η εμπειρία σας στον διαγωνισμό του Jumping Fish της COSMOTE και πώς πιστεύετε πως σας ωφέλησε η νίκη; Τι σημαίνει με λίγα λόγια αυτή η διάκριση για εσάς; Ήταν μια όμορφη και δυνατή εμπειρία και η νίκη είναι ζωτικής σημασίας για εμάς. Το τραγούδι μας «Κομήτης του Χάλεϊ» έχει αγαπηθεί και από τον κόσμο και από τα ραδιόφωνα. Επίσης, μας δίνεται η ευκαιρία να γυρίσουμε video clip και να χρηματοδοτήσουμε τον δίσκο μας!

— Υπάρχει χώρος σήμερα για νέους καλλιτέχνες και κατά πόσο τους δίνονται ευκαιρίες να αναδειχθούν; Συμβαίνουν εξαιρετικά πράγματα και υπάρχουν άξιοι νέοι καλλιτέχνες εκεί έξω. Απλώς δεν τυγχάνουν προβολής και οι ευκαιρίες που δίνονται είναι ελάχιστες. Δεν θα έπρεπε να είναι έτσι και γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία ο θεσμός του Jumping Fish της Cosmote.

— Πότε γράφτηκε το τραγούδι «Κομήτης του Χάλεϊ», το οποίο διακρίθηκε; Ο «Κομήτης του Χάλεϊ» γράφτηκε πολύ πρόσφατα, σε ένα βράδυ, και ηχογραφήθηκε μέσα σε μια-δυο μέρες!

— Πότε να περιμένουμε νέα δισκογραφική δουλειά και σε τι ύφος θα κινείται; Ο καινούργιος μας δίσκος θα είναι φωτεινός, groovy και φιλοσοφημένος. Θα θέλαμε να είναι ο καλύτερός μας ως τώρα και να επικοινωνήσει με περισσότερο κόσμο. Ο στόχος μας είναι να κυκλοφορήσει τον χειμώνα του 2016. Ελπίζουμε να τα καταφέρουμε!

— Ποιες μπάντες ή μεμονωμένοι καλλιτέχνες θα λέγατε ότι αποτέλεσαν έμπνευση για εσάς; Σίγουρα η ελληνόφωνη σκηνή των ’90s και από το εξωτερικό οι Radiohead, Sigur Ros, Tame Impala, Arctic Monkeys και πολλοί άλλοι. Ο νέος Jumping Fish Artist διαγωνισμός μόλις ξεκίνησε στο www.jumpingfish.gr. Μπείτε τώρα, ακούστε τα 3 υποψήφια τραγούδια και ψηφίστε τον επόμενο καλλιτέχνη που θα αναδειχθεί από το Jumping Fish της COSMOTE.

3.3.16 – lifo

13

Πολιτική ορθότητα και αντιδραστικά τρολ

Talk of the Town

Μια κοινωνία που αποφασίζει να πάρει μια κατάσταση στα χέρια της πολλά μπορεί να πετύχει.

Τον τελευταίο καιρό, μάλιστα, στο στόχαστρο του Μάιλο είχε βρεθεί και ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Ραλφ Γιέγκερ, επειδή είχε δηλώσει ότι «αυτά που συμβαίνουν στα δεξιά chatrooms του Διαδικτύου είναι εξίσου αποτρόπαια με τις επιθέσεις εναντίον των γυναικών στην Κολωνία». Για την Άνγκελα Μέρκελ, δε, η άποψη του Μάιλο είναι ότι η ανεκτική της στάση στο προσφυγικό θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή των γυναικών και των Εβραίων της Γερμανίας (αυτά ζούμε, να τα βλέπουν κάποιοι αριστεροί κι εδώ, που κατηγορούν τη Γερμανίδα καγκελάριο ότι, εκτός των άλλων, σιγοντάρει με τις πολιτικές της τον ρατσισμό και την ξενοφοβία). Εκεί, όμως, που τα σπάει κυριολεκτικά, είναι στη φανατική υποστήριξη του Ντόναλντ Τραμπ, του Μεσσία που τα λέει χύμα, τσεκουράτα και ακομπλεξάριστα, εκφράζοντας τον πόνο όλων των καταπιεσμένων από τις «αριστερές ελίτ της πολιτικής ορθότητας». Μοιάζει αδύνατον να τον πάρεις στα σοβαρά ακόμα και ως προβοκάτορα, οι οπαδοί του όμως φαίνονται να παίρνουν πολύ σοβαρά αυτά που λέει και η μετεωρική άνοδος τύπων σαν τον Τραμπ ή διάφορων πολιτικών ηγετών της Ανατολικής (αλλά όχι μόνο) Ευρώπης το επιβεβαιώνει. Ο ίδιος ο Τραμπ δεν είναι ακριβώς πολιτικός ηγέτης, είναι το ασεβές ίνδαλμα μιας σύγχρονης λούμπεν αντικουλτούρας. Στηρίζοντάς τον, πολλοί νιώθουν ότι αντιστέκονται στους τσάρους της πολιτικής ορθότητας, στην άρχουσα τάξη των πεφωτισμένων που τους καταπιέζει, υποδεικνύοντάς τους σωστές και πρέπουσες συμπεριφορές που δεν θίγουν τις ευαισθησίες των πάσης φύσεως μειονοτήτων, αλλά θίγουν τη δική τους, μίζερη ήδη, καθημερινότητα. Άπειροι τέτοιοι άνθρωποι βρίσκονται και ανάμεσα στους υποστηρικτές του Λεβέντη, του Καμμένου και των χρυσαυγιτών. Το σκέφτομαι κάθε μέρα που βλέπω το σύνθημα «Φασισμός είναι τα πουστοκάναλα» στον τοίχο μιας πολυκατοικίας δύο τετράγωνα πέρα από το σπίτι μου.

α π ό τ ο ν θ οδωρη αν τ ων οπ ουλο

α π ό τ ο ν δ η μ ή τρ η π ολ ι τά κ η

Από την αυγή του ακόμα, και πριν γίνει πολιτισμικό καθεστώς, το κίνημα της πολιτικής ορθότητας έξυνε τα αντιδραστικά αντανακλαστικά πολλών ανθρώπων που απολάμβαναν να σαρκάζουν τον στεγνό συχνά ευσεβισμό του. Η αντίδραση, όμως, είναι ύπουλο και ανεξέλεγκτο πράγμα και η απόσταση από το να ρίχνεις «για πλάκα» δολώματα στις ευαισθησίες όσων υπεραμύνονται των δικαιωμάτων των μειονοτήτων μέχρι του να ενδυθείς έναν υπερσυντηρητικό, ξενοφοβικό, σεξιστικό (ζουρλο)μανδύα, μπορεί να είναι πολύ μικρή. Δεν είμαστε ως έθνος στην πρώτη γραμμή των πολιτιστικών πολέμων που έχουν προκαλέσει οι κανόνες πολιτικής ορθότητας, διαπιστώνει πάντως κανείς, καθημερινά πλέον, και εδώ την ευκολία με την οποία κάποιοι μετακινούνται από προοδευτικές και φιλελεύθερες θέσεις σε μια άκαμπτη συντηρητική ατζέντα, είτε με πρόσχημα είτε με βασική αιτία τον κυβερνητικό τραγέλαφο της «πρώτης φοράς Αριστερά». Το Διαδίκτυο, τα ηλεκτρονικά fora και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν γίνει τα πεδία όπου εκφράζεται έντονα τέτοιου είδους «απενοχοποιημένη ασέβεια» από άτομα που επικαλούνται έναν ιδιότυπο ορθολογισμό («τι μου λες τώρα, αυτά είναι θεωρίες, εγώ τα βλέπω μπροστά μου») ως μέσο αντίστασης στην υποκρισία και στη λογοκρισία που επιβάλλει, υποτίθεται, η προστασία πάσης φύσεως μειονοτήτων. Τελευταία, σερφάροντας (λέμε ακόμα σερφάροντας, αφού προ πολλού δεν πρόκειται για αναψυχή η περιδίνηση στο Διαδίκτυο αλλά για βασική απασχόληση;), πετυχαίνω διαρκώς μπροστά μου στην οθόνη του υπολογιστή την περίπτωση του Milo Yiannopoulos (Μίλων Γιαννόπουλος), του 32χρονου δημοσιογράφου από την Αγγλία, αφηρημένα ελληνικής καταγωγής (ο ίδιος το τονίζει πάντως, όποτε του ’ρχεται να παίξει με εθνικά στερεότυπα), που έχει εξελιχθεί σε viral προβοκάτορα, πολέμιο της πολιτικής ορθότητας και της τρίτης γενιάς φεμινισμού και φανατικό υποστηρικτή του Ντόναλντ Τραμπ. Γνήσιο τέκνο των καιρών και παιδί του ψηφιακού σωλήνα, έχει προλάβει στα 32 του να ανοίξει και να κλείσει ψηφιακά μέσα, να μπλέξει σε ένα σωρό σύγχρονες πολιτικές διαμάχες (από τη «φλωροποίηση» των video games μέχρι τα δικαιώματα των trans που τον βρίσκουν αντίθετο, αν και ο ίδιος είναι ανοιχτά γκέι), ενώ τον τελευταίο καιρό περιοδεύει ως ομιλητής σε αμερικανικά πανεπιστήμια, όπου τον υποδέχονται με πολεμικές ιαχές οι νεοσυντηρητικοί κάγκουρες και με έντονες αποδοκιμασίες οι φεμινίστριες και οι ακτιβιστές. Θα μπορούσε να είναι το παιδί που έκανε ο flamboyant δήμαρχος του Λονδίνου Μπόρις Τζόνσον με τον δικό μας, τον αλήστου μνήμης bon vivant βασιλόφρονα κοσμικογράφο Sir Taki (Τάκη Θεοδωρακόπουλο). Ο Μάιλο έχει χιλιάδες ακολούθους, απολαμβάνει τη δημοσιότητα και τη φήμη του ασεβούς εικονοκλάστη που τρολάρει ασύστολα και γενικώς την έχει ψωνίσει κανονικά – και πώς να μην την ακούσεις, όταν το «Forbes» σε αποκαλεί «Πολίτη Κέιν των Ψηφιακών Μέσων»;

Belli

Δεν είναι δύσκολο να κυλήσει κανείς σε ακροδεξιά ρητορική σαν αυτή του «συμπατριώτη» μας Μάιλο Γιαννόπουλου, φανατικού του Τραμπ και ανερχόμενου σταρ της viral νεοσυντηρητικής παραφροσύνης.

Cut 14 lifo – 3.3.16

Η κερδισμένη άνοιξη

Η ομορφότερη και θεωρητικά πιο αισιόδοξη εποχή βιάστηκε πολύ φέτος, αφήνοντας τον χειμώνα παραπονεμένο, «κουτσό». Αντίθετα, όμως, με την πρώιμη καλοκαιρία, στον ορίζοντα των γεγονότων επικρατεί ψύχος δριμύ. Ζούμε κιόλας σε καιρούς σπιντάτους, οι εξελίξεις τρέχουν διαβολεμένα, τα νέα της ημέρας μπαγιατεύουν πριν καν σουρουπώσει και, το χειρότερο, προτού ελεγχθεί στοιχειωδώς η αξιοπιστία τους: χρειάζεται πολλή υπομονή κι επιμονή για να μπορείς να κρίνεις αντικειμενικά και ψύχραιμα, κι ακόμα περισσότερη για να εντοπίσεις μια πραγματικά καλή είδηση. Εκτός κι αν τη δημιουργήσεις ο ίδιος – εδώ είναι το στοίχημα μιας άνοιξης που προσφέρεται για να ποντάρεις αστρεσάριστα, είναι εξάλλου γνωστό πως ο χαμένος τα παίρνει όλα (και, πάντως, περισσότερα από εκείνον που κωλώνει!). Ξημερώνοντας ο Μάρτης είδαμε στο τηλεοπτικό «γυαλί» έναν πρωθυπουργό που, ενώ τέτοιες μέρες πέρσι διατυμπάνιζε πομπωδώς ότι θα άλλαζε Ελλάδα κι Ευρώπη, προσπερνούσε τώρα χαλαρά το γιατί σε μια σειρά ζητημάτων στα οποία έχει ξεπατικώσει τόσο ξεδιάντροπα τους προηγούμενους, τους «προσκυνημένους» (που επίσης την «κατάσταση εκτάκτου ανάγκης» επικαλούνταν κατά το δοκούν), με κύριο επιχείρημα το περίφημο, πλην ιστορικά διάτρητο, αριστερό «ηθικό πλεονέκτημα». Στο ίδιο «γυαλί», στο ίδιο κανάλι, είδαμε τις προάλλες τον επόμενο υποψήφιο wannabe πρωθυπουργό –αυτόν, ντε, που σπρώχνει «με τα χίλια» το πολιτικό, επιχειρηματικό και μιντιακό κατεστημένο– να κομπάζει πως τάχατες ξέρει άλλο μονοπάτι, καλύτερο, λες κι η παράταξή του δεν υπερψήφισε ως ΤΙΝΑ (There Is No Alternative) το «Μνημόνιο 3», μήτε τσίριζε ήδη από το καλοκαίρι «υπογράψτε ό,τι να ’ναι, να τελειώνουμε!». Και να μην προβληματίζει κανέναν τους ότι δεν θα μπορούσαν να σταθούν δίχως της λαϊκής, τέρμα Δεξιάς το δεκανίκι, εσωκομματικής ή συνεργαζόμενης… Στο μεταξύ και σε αναμονή άλλης μιας «κρίσιμης» αξιολόγησης, το μόνο σχεδόν που κινείται στην αγορά είναι οι ατελείωτοι και χωρίς οποιοδήποτε χειροπιαστό αντίκρισμα φόροι στο οτιδήποτε. Ναι, αλλά τώρα μοιράζονται δικαιότερα, επιμένει η κυβέρνηση, «δείχνοντας» κάποιους μεγαλοοφειλέτες που επιτέλους έδωσαν ή πρόκειται να δώσουν «παρών» στο ταμείο. Σταγόνα στον ωκεανό, ενόσω η μεγάλη πλειονότητα τα ’χει παίξει από τα ανελέητα «κερατιάτικα», την επίμονη ανεργία, τους «αόρατους» μισθούς, αδυνατεί να στήσει με αξιώσεις οποιαδήποτε δουλειά δεν αφορά καφέ ή μάσα κι επιβιώνει βασικά χάρη στην εφευρετικότητα της ανάγκης και τις ισοπεδωμένες συντάξεις των «γέρων». Λίγο τη μέλει, οπότε, ποιος θα κερδίσει στη συνεχιζόμενη «Βατραχομυομαχία» για τον έλεγχο των ΜΜΕ και πόσο καλή ακοή διαθέτουν οι γάτες Ιμαλαΐων – σίγουρα, πάντως, θα προτιμούσε λιγότερο δούλεμα, απ’ όπου κι αν προέρχεται. Ο ίδιος ο Τσίπρας αναφέρθηκε προχτές στην αναγκαιότητα να υπάρξει ανάπτυξη και παραγωγή πλούτου. Περίφημα! Αν εξηγούσε και πώς τα εννοεί… Είπε ξανά για τη διαπλοκή που «δίνει τα ρέστα της», τις μεταρρυθμίσεις που όλο «έρχονται», χαρακτήρισε «Ιθάκη» τη ρύθμιση του χρέους – δεν ξέρω, βέβαια, πόσοι διαθέτουμε την παροιμιώδη καρτερία του Οδυσσέα κι αν, φτάνοντας εκεί, θα βρούμε ακόμα την Πηνελόπη (βλέπε χώρα) ακέραια και τον Άργο (βλέπε λαός) ζωντανό! Στο μεταξύ, ο πρώην «πολέμαρχος» της ρύθμισης, ο μετέπειτα παροπλισθείς και πολλαπλά απαξιωθείς Γιάνης, μεταγράφηκε στη βρετανική «Πρεμιέρ Λιγκ», σύμβουλος, λέει, του Κόρμπιν πλέον. Γουάου; Εκείνο, φυσικά, που κυριαρχεί και στην ανοιξιάτικη επικαιρότητα με τρόπο δραματικό είναι το προσφυγικό-μεταναστευτικό. Τομέας υποθετικά «προνομιακός» για μια αριστερή κυβέρνηση, η οποία όμως ούτε εδώ απέφυγε λάθη, παλινωδίες, καθυστερήσεις κι ερασιτεχνισμούς, που ενίσχυσε η κλιμάκωση του φαινομένου. Το παραμύθι, ωστόσο, ότι για όλα φταίει κάποια «κυρα-Τασία» που σαν άλλος Μωυσής άνοιξε στα δύο το Αιγαίο, επιτρέποντας στους κυνηγημένους να διαβούν, κανείς εχέφρων νους, νομίζω, δεν το χάφτει. Όπως και το ότι την κύρια ευθύνη φέρει τάχα η Ελλάδα και όχι η Ευρώπη – ακριβέστερα, το πιο αντιδραστικό κομμάτι της, που οραματίζεται βίαιες επαναπροωθήσεις με πραγματικά πυρά κι ανθρώπινα πάρκινγκ. Αν για κάτι αισιοδοξώ είναι πως, με όλα της τα σκατά, η κοινωνία μας δείχνει ότι μπορεί να κερδίσει αυτό το ζωτικό και για την ίδια στοίχημα αλληλεγγύης και αξιοπρέπειας. Γιατί για κάθε φασίζουσα «αντιδιαδήλωση» ή καμένο στρατόπεδο-κέντρο υποδοχής με την αντιτρομοκρατική να αλληθωρίζει, ξεπετάγονται δέκα αλληλέγγυες πρωτοβουλίες από ομάδες, οργανώσεις, ιδιώτες, μέχρι δήμους ολόκληρους. Γιατί απέναντι σε κάθε ξενοφοβικό «τράγο» θα βρεθεί κι ένας παπάς να τιμά τα ράσα του. Γιατί δεν προλαβαίνω να ενημερώνω φίλους και γνωστούς που ρωτάνε πού και πώς μπορούν να συνδράμουν. Γιατί βλέπω καλλιτεχνικές παραγωγές σαν το εξαιρετικό The Dome Event στο Μπάγκειον να διδάσκουν τον πολιτισμό της συνύπαρξης. Σαράντα χρόνια πριν ο Στρατής Τσίρκας δημοσίευε τη Χαμένη του Άνοιξη, απότοκο μια άλλης ταραγμένης εποχής. Ας γίνει όλη αυτή η ευαισθητοποίηση αφορμή να ξεκινήσει να γράφεται μια διαφορετική, μια Κερδισμένη Άνοιξη.

Εικονογράφηση: David Shrigley

φωνή λαού βαγγέλης μάλλιος Μιλήσαμε για τη μήνυση της Προέδρου του Αρείου Πάγου στον καθηγητή Στ. Τσακυράκη με τον δικηγόρο και γ.γ. της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. α π ό τ ο ν δ η μ ή τ ρ η κ υρ ι α ζ ή

Νεάντερταλ

α π ό τ ο ν ε υγ εν ιο α ρα ν ι τ ση

... Όπου να ’ναι, τα ψυχικά νοσήματα, στρυφνοί και άβολοι αναχρονισμοί, θα πάψουν απλούστατα να είναι ψυχικά, αφού η ψυχή περιγράφεται σαν ένας όλο και πιο ενοχλητικός παρείσακτος, για να μεταφερθούν στο πεδίο των ελαττωμάτων του σχεδιασμού της βιολογικής μηχανής. Καθώς υποχωρούσε ο πυρετός του Jurassic Park και της μαζοχιστικής λατρείας των δεινοσαύρων, η μόδα ανακοινώσεων του είδους «Νέες αποδείξεις ότι ο εγκέφαλός μας αναπτύχθηκε από τον ρομβοειδή εγκέφαλο των ερπετών» άρχισε να ξεφτίζει· το επόμενο επεισόδιο επιστημονικής τρέλας, αν πιστέψουμε τα διεθνή πρακτορεία, είναι, αν μη τι άλλο, ανθρωποκεντρικό και αφορά τον εντοπισμό της ελαττωματικής γονιδιακής κληρονομιάς του Νεάντερταλ, που προβλημάτισε ερευνητές σαν τον γενετιστή Τζον Κάπρα, επίκουρο καθηγητή της Εξελικτικής Βιολογίας του Πανεπιστημίου Βάντερμπιλτ, στο Τενεσί, και θιασώτη της ιδέας ότι για όλα, ξέρετε, φταίνε οι λανθασμένες επιλογές εντολών κατά την αντιγραφή των δεδομένων στον σκληρό δίσκο. Εν ολίγοις, εάν πάρουμε στα σοβαρά τον συγκεκριμένο σοφό, ο Homo sapiens δανείστηκε απ’ τα ξαδέλφια του, τους Νεάντερταλ, ένα ελάχιστο, αλλά κακόβουλο τμήμα του DNA, ενοχοποιούμενο στο εξής όχι μόνον για ασθένειες του ανοσοποιητικού συστήματος, του μεταβολισμού, της καρδιάς, του αίματος ή του δέρματος αλλά και για ψυχικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη (!) ή ο εθισμός στη νικοτίνη (!). Για την ακρίβεια, σύμφωνα πάντα με το καινούργιο γονιδιακό ευαγγέλιο, οι Νεάντερταλ, ερχόμενοι σε επιμειξία με τους προγόνους του Homo sapiens που μετανάστευσαν στην Ευρώπη από την Αφρική πριν από 40 ή 50 χιλιάδες χρόνια, παρήκμασαν βέβαια λόγω των κακών συναναστροφών, αλλά πρόλαβαν, υποτίθεται, να κληροδοτήσουν, εκδικητικά, μερικές απ’ τις ατέλειές τους στο είδος μας. Σαν να μην έφτανε αυτή η αργοπορημένη έκλαμψη του γνώθι σαυτόν, η μόλις χτεσινή μελέτη μιας άλλης ερευνητικής ομάδας, με επικεφαλής τον γενετιστή Σέρτζι Καστελάνο του Ινστιτούτου Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Μαξ Πλανκ, στη Λειψία, μεταφέρει το γεγονός της μετανάστευσης 50 χιλιάδες χρόνια νωρίτερα, εφόσον τμήματα DNA του Homo sapiens ανιχνεύτηκαν πρόσφατα στο γενετικό υλικό μιας θηλυκής Νεάντερταλ, η οποία ζούσε πριν από εκατό χιλιετηρίδες στο Αλτάι της νότιας Σιβηρίας. Απ’ αυτό παίρνουμε μιαν ανάγλυφη ιδέα για τη σχέση που επιδιώκει να αποκαταστήσει ο μοντέρνος άνθρωπος με το παρελθόν του· εφόσον το εγγύς παρελθόν, φέρ’ ειπείν το οικογενειακό, κρίνεται σαν εχθρός της αποτελεσματικότητας και προορίζεται να διαγραφεί μια κι έξω μαζί με όλα τα πιθανά αντικείμενα πένθους ή νοσταλγίας, το παρελθόν εν γένει, προκειμένου να παραμείνει ανώδυνο, δεν μπορεί παρά να είναι απώτατο, μια υποψία λησμονημένης οικειότητας με την αρχέγονη ανθρώπινη ταυτότητα που χάνεται στα βάθη της καταγωγής μας. Απ’ την άλλη, η ψυχολογική νότα περί κατάθλιψης είναι ιδιαίτερα εύγλωττη,

αν τη συλλάβει κανείς σαν μια δυσοίωνη μεταφορά, όχι μόνον επειδή ακόμη και οι πιο αδαείς γνωρίζουν πως η αρρώστια αυτή μεταβιβάζεται στο παιδί μέσω του λόγου από μια πάσχουσα μητέρα, την οποία όχι τυχαία χαρακτηρίζουμε ψυχικά νεκρή, αλλά και επειδή το να μιλάει κανείς για κατάθλιψη, τουλάχιστον με την ψυχαναλυτική έννοια, παραπέμπει ανεπιστρεπτί σε δήθεν παρωχημένες καταστάσεις που έχουν, λέει, τελεσιδικήσει προ πολλού. Για τους γενετιστές, όλους ηρωικά αφοσιωμένους στην προσπάθεια να πείσουν ότι κάθε «δυσλειτουργία» μπορεί και πρέπει να γίνεται αντιληπτή υπό το φως του γονιδιακού ντετερμινισμού με συνακόλουθη αυτόματη παραγραφή κάθε «ψυχικής» ή ηθικής ευθύνης–, για τους γενετιστές λοιπόν το να ψάχνεις την αιτία του προβλήματος στο προσωπικό παρελθόν είναι μια στάση ζωής τόσο μοντέρνα όσο και το να συναναστρέφεσαι τον Νεάντερταλ, για τον οποίο τα αποσμητικά τουαλέτας ήταν άγνωστα. Μεταξύ μας, όλοι αυτοί οι υπέρμαχοι της αυθεντίας του γενετικού κώδικα τι θα μπορούσαν να θεωρούν πιο απαρχαιωμένο από τη φροϋδική διδασκαλία; Η φαντασίωση που κρύβεται εδώ έχει να κάνει με τη βάσιμη δυστυχώς ελπίδα ότι, όπου να ’ναι, τα ψυχικά νοσήματα, στρυφνοί και άβολοι αναχρονισμοί, θα πάψουν απλούστατα να είναι ψυχικά, αφού η ψυχή περιγράφεται σαν ένας όλο και πιο ενοχλητικός παρείσακτος, για να μεταφερθούν στο πεδίο των ελαττωμάτων του σχεδιασμού της βιολογικής μηχανής. Άπαξ και αδυνατεί πλέον κανείς να αισθανθεί τον μοιραίο υπαινιγμό της κατάθλιψης σ’ ένα πρόσωπο τόσο κοντινό όσο η μητέρα του, τι θα ήταν άραγε πιο φυσικό απ’ το να τον αναγνωρίζει στην απολιθωμένη σορό μιας γυναίκας ηλικίας 100.000 ετών σ’ ένα παγωμένο σπήλαιο; Αίφνης, ο πάγος που καλύπτει τις ανθρώπινες σχέσεις αποκτά ενδιαφέρον παλαιοντολογικού αινίγματος: όσο πιο γρήγορα εκλείπει απ’ την οικογενειακή σκηνή των προηγμένων κοινωνιών η παραδοσιακή μητρική φιγούρα της καλοκάγαθης και πλουσιοπάροχης εγκαρδιότητας για να υποκατασταθεί από έναν κηδεμόνα που μοιάζει εκπαιδευμένος στην ανταλλαγή στερεοτύπων επιχειρησιακής συμπεριφοράς όπως στην παροχή πρώτων βοηθειών, τόσο πιο εντυπωσιακή η ενάργεια με την οποία προβάλλει απ’ τις αβύσσους της ανθρωπολογικής προϊστορίας η εμβληματική μορφή του ελλείποντος, η μούμια εκείνης της γυναίκας για την οποία μας λένε: να, αυτή είναι η γιαγιά μας· νεκρή εννοείται. Αν τη θέλετε ζωντανή, θυμηθείτε ότι πάσχει από κατάθλιψη. Να τη χαίρεστε! Στον καινούργιο άναρθρο κόσμο των γονιδίων, ο Νεάντερταλ είμαστ’ εμείς. www.paradoxa.gr

Έχει προβεί σε αντίστοιχη ενέργεια παλιότερος εν ενεργεία Πρόεδρος του Αρείου Πάγου; Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 καταργήθηκε το αδίκημα της περιύβρισης Αρχής, το οποίο και διωκόταν αυτεπαγγέλτως. Έγκριτοι νομικοί κατηγορούσαν τότε την εν λόγω διάταξη ως «επικίνδυνη» και «αναχρονιστική». Καθ’ όσον γνωρίζω, είναι η πρώτη φορά που εν ενεργεία πρόεδρος ανώτατου δικαστηρίου καταθέτει μήνυση για τα εν λόγω αδικήματα. Ο κ. Τσακυράκης κατηγορεί την κ. Θάνου για άσκηση πολιτικής με την επιστολή της στους ομολόγους της. Συμφωνείτε με αυτό; Η κ. Θάνου, με την ιδιότητά της ως Προέδρου του Αρείου Πάγου, απέστειλε επιστολή στους προέδρους ανώτατων δικαστηρίων ευρωπαϊκών χωρών, ενημερώνοντάς τους «για τις θέσεις του ελληνικού λαού και την κατάσταση της Ελλάδος». Μάλιστα, την εν λόγω επιστολή έδωσε η ίδια στη δημοσιότητα. Είναι προφανές ότι μια τέτοια επιστολή δεν είναι στις αρμοδιότητες της Προέδρου του Αρείου Πάγου. Και ναι μεν ένας ανώτατος δικαστικός λειτουργός δικαιούται να εκφράζει δημόσια την άποψή του, εντούτοις, ως δημόσιο πρόσωπο που ασκεί εξουσία, οφείλει να είναι ιδιαιτέρως ανεκτικό στη δημόσια κριτική για γνώμη που ο ίδιος διατύπωσε με επίκληση της ιδιότητάς του. Και τούτο, ακόμα και όταν η κριτική είναι οξεία ή ακόμα και ακραία. Όπως επεσήμανε η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, «ούτε οι δικαστές είναι υπεράνω κριτικής». Και τούτο διότι η Δικαιοσύνη, ως θεμελιώδης θεσμός της δημοκρατικής πολιτείας, υπόκειται και αυτή σε δημόσιο έλεγχο. Πιστεύετε ότι ο κ. Τσακυράκης υπερέβαλε στην κριτική του; Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου θεωρεί θεμιτή την άσκηση δριμείας κριτικής σε δημόσια πρόσωπα, εφόσον αυτή δικαιολογείται από αντικειμενικά γεγονότα. Η άσκηση κριτικής δικαιολογείται, ακόμα και όταν έχει σκωπτική ή ειρωνική διάθεση. Έτσι, το Δικαστήριο του Στρασβούργου έχει κρίνει στο πλαίσιο αυτό ως θεμιτές πολύ βαρύτερες εκφράσεις, όπως «ανήθικος», «αναξιοπρεπής», «κλόουν», «ηλίθιος», «νευροπαθής ψευδοπατριώτης», «καραγκιόζης». Μήπως είναι λίγο υπερβολικές οι φωνές διαμαρτυρίας που κάνουν λόγο για επικίνδυνο θεσμικό ατόπημα από πλευράς της Προέδρου του Αρείου Πάγου; Είναι προφανές ότι υπάρχει ένα ζήτημα «δίκαιης δίκης» και τούτο διότι δικαστές καλούνται να δικάσουν μήνυση που κατέθεσε η ίδια η Πρόεδρος του Αρείου Πάγου. Ελπίζω ότι θα κρίνουν αβίαστα και ελεύθερα και θα απορρίψουν τη μήνυση. www.hlhr.gr

3.3.16 – lifo

15

χρήστος παπαδόπουλος

Ο κόσμος θέλει, οι διοργανωτές προσπαθούν, τι λείπει από την εξίσωση; Κάθε τέτοια εποχή, τις πρώτες μέρες της άνοιξης, όταν ανθίζουν οι αμυγδαλιές και αρχίζουν να γεμίζουν τα τραπεζάκια έξω, ξεκινά η συζήτηση στην πόλη για τις συναυλίες που έρχονται. Φέτος ειδικά, αυτή η κουβέντα έχει ξεφύγει από τα στενά πλαίσια κάποιων φανατικών «φεστιβαλιστών», καθώς, όπως φαίνεται, το καλοκαίρι θα μας τιμήσουν κάποια «βαριά χαρτιά» της μουσικής βιομηχανίας. Ανάμεσα στους ήδη κλεισμένους είναι οι Muse, Sigur Ros, PJ Harvey, Last Shadow Puppets, Beirut, Parov Stelar, Dropkick Murphys, Editors, ενώ ακούγονται και άλλα ονόματα ακόμα. Το ελληνικό κοινό φαίνεται να ανταποκρίνεται, να υπάρχει ένα μαζικό ενδιαφέρον για τα εγχώρια συναυλιακά δρώμενα, και ως εκ τούτου έρχεται στην επιφάνεια ένα μεγάλο ερώτημα, την ώρα μάλιστα που η τουριστική κίνηση στην Αθήνα αυξάνεται διαρκώς τα τελευταία χρόνια: γιατί δεν έχει και η πόλη μας ένα μεγάλο μουσικό φεστιβάλ, αντάξιο εκείνων του εξωτερικού;

1 Terra Vibe Park Βρίσκεται στο 37ο χλμ. της Εθνικής Οδού Αθηνών, είναι έκτασης 110 στρεμμάτων, διαθέτει χλοοτάπητα 15.000 τ.μ., αποθήκες, υλικοτεχνική υποδομή για εκδηλώσεις, πλήρως εξοπλισμένα κυλικεία, τουαλέτες, χώρους για καμαρίνια και στάθμευση.

2 Κτίριο 56 Ο συναυλιακός χώρος του Plisskën Festival: Είσοδος Γ, Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», Πειραιώς 254.

16 lifo – 3.3.16

Χωρίς διάθεση γκρίνιας, απευθυνθήκαμε σε κάποιους ανθρώπους του χώρου για να μας δώσουν εκείνοι, ως ειδικοί, μια απάντηση. Ο Στέφανος Παπαγκίκας, διοργανωτής του Plisskën, ενός μουσικού φεστιβάλ συνυφασμένου με την εναλλακτική κουλτούρα του κέντρου των Αθηνών, συνοψίζει πολύ περιεκτικά τα απαραίτητα για εκείνον βήματα: «Κρατική και φορολογική σταθερότητα, υποστήριξη και συμμετοχή δημοτικών φορέων και Αρχών, αντιστροφή της τουριστικής αντίληψης, φτηνές πτήσεις και τουριστικά πακέτα, ευφάνταστα line ups και παροχές υπηρεσιών, έξυπνη εκμετάλλευση εγκαταλελειμμένων χώρων». Ο Σπύρος Σμυρνής από το γραφείο Τύπου του Rockwave, του μεγαλύτερου ελληνικού φεστιβάλ, που πέρσι έκλεισε τα είκοσι χρόνια του, είχε να πει τα εξής: «Όπως έχουμε πει, η γεωγραφική μας θέση δεν βοηθά πολύ στο κλείσιμο των μεγάλων ονομάτων. Είναι, επίσης, πολύ σημαντικό να θυμόμαστε την κατάσταση που επικρατεί στην πατρίδα μας. Αυτοί που διαμαρτύρονται για την απόσταση ως το Terra Vibe θα πρέπει να λαμβάνουν υπ’ όψιν τους ότι κανένα από τα μεγάλα φεστιβάλ του εξωτερικού δεν γίνεται μέσα στην πόλη, ούτε το Primavera, ούτε το Hellfest, ούτε το Coachella. Καλό είναι, για τη μετακίνηση του κοινού, να προωθηθεί η λύση των λεωφορείων (ιδιωτικών και ΚΤΕΛ) που αφήνουν τον κόσμο έξω ακριβώς από την είσοδο και τον παραλαμβάνουν 200 μέτρα πιο δίπλα. Ταυτόχρονα, προσπαθούμε να εξυπηρετούμε και αυτούς που έρχονται με το αυτοκίνητο και επιχειρήσαμε να δώσουμε και μια λύση για το κόστος των διοδίων, αλλά δεν είχαμε την αρωγή της πολιτείας σε αυτό». Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Γιώργος Perot, ο άνθρωπος που έφερε την Ευρωπαϊκή Γιορτή της Μουσικής στην Ελλάδα και συντονίζει κάθε καλοκαίρι, στο πλαίσιο της διοργάνωσης, δεκάδες μικρά φεστιβάλ στους δρόμους της Αθήνας – και όχι μόνο. «Πάρα πολύ συνοπτικά, θα έλεγα ότι υπάρχουν 3 βασικοί άξονες. Ο πρώτος σχετίζεται με την τοπική διάσταση της διοργάνωσης. Για να έχει διεθνή απήχηση, πιστεύω ότι θα πρέπει, καταρχάς, να έχει την αποδοχή σε τοπικό και εθνικό επίπεδο. Ο δεύτερος άξονας αφορά τη διαχείριση των θεατών-επισκεπτών. Η επιτυχία ενός φεστιβάλ ορίζεται από την ποιότητα των παροχών σε θέματα μετακινήσεων, διαμονής, διατροφής και γενικότερα της παροχής υπηρεσιών για εύκολη πληροφορία ή/και πρόσβαση στις εκδηλώσεις. Ο τρίτος και τελευταίος άξονας σχετίζεται με την καλλιτεχνική πλευρά της διοργάνωσης, η οποία πιστεύω ότι πρέπει να συνδυάζει στην εποχή μας μεγάλα και ανερχόμενα ονόματα τόσο του εξωτερικού όσο και της χώρας». Ο Κωνσταντίνος Δαγριτζίκος, ιδιοκτήτης του γνωστού πολυχώρου six d.o.g.s, της Μέκκας της αθηναϊκής εναλλακτικής σκηνής και διοργανωτής του ΕνTechno, ενός φεστιβάλ αφιερωμένου στην ηλεκτρονική μουσική, είναι πιο αυστηρός. «Είναι τόσο αυτονόητο το γιατί δεν έχει εδραιωθεί ακόμα ένα σοβαρό, ολοκληρωμένο, edgy και συνεπές μουσικό φεστιβάλ στην Ελλάδα, που δεν βρίσκω τον λόγο να τίθεται αυτό το ερώτημα. Η απάντηση είναι στον καθρέφτη. Στον καθρέφτη του καθενός, όχι μόνο στον καθρέφτη των γνωστών σου που ασχολούνται “ενεργά” με τα μουσικά δρώμενα εντός και εκτός. Προφανώς και έχουν γίνει αξιοζήλευτες προσπάθειες στο παρελθόν, όπως το Synch, και τα τελευταία χρόνια ευτυχώς που υπάρχει το Plisskën, που δίνει νόημα στο συναυλιακό αθηναϊκό καλοκαίρι, αλλά χρειάζονται ακόμα πολλά, μεγάλα βήματα, όχι μόνο από τους διοργανωτές αλλά κυρίως από τους ανθρώπους». Ο Άγγελος Κλειτσίκας, μουσικός συντάκτης στο περιοδικό «Sonik» και στο site avopolis.gr., πιστεύει: «Απαραίτητη προϋπόθεση για να δημιουργηθεί ένα φεστιβάλ πόλης ή να εξελιχθεί κάποιο από τα υπάρχοντα σε τέτοιο, ισάξια ελκυστικό με αυτά του εξωτερικού, είναι να διαθέτει έναν σταθερό, ηχητικά και αισθητικά, χαρακτήρα μέσα στα χρόνια, συνδυάζοντας ευπώλητες στο ελληνικό κοινό προτάσεις, όσο και εναλλακτικές».

ως τη Δευτέρα 7 Μαρτίου.

q Ο βασικότερος λόγος που επέλεξα τη γειτονιά αυτή είναι το γεγονός ότι μου δίνει τη δυνατότητα να ζω σαν σε χωριό. Πάω σχεδόν παντού με τα πόδια ή με το ποδήλατο κι έτσι έχω ξεχάσει σχεδόν τι σημαίνει να είσαι μποτιλιαρισμένος με το αυτοκίνητο – είναι, νομίζω, σπουδαίος λόγος αυτός.

Αγίων Ασωμάτων

q Κάποιον που δεν έχει επισκεφθεί ξανά την περιοχή θα τον πήγαινα για καφέ στο παγκάκι της πλατείας. Έπειτα από λίγη ώρα και ξεπερνώντας την πρώτη τουριστική εντύπωση, θα τα έβλεπε όλα. Πηγαίνω τακτικά στη Βαρβάκειο για κρέας και λαχανικά, ψωμί παίρνω από τον φούρνο στη Σαρρή, μεσημεριανό στον Νικήτα και καφέ στην Καντίνα. q Από τους αγαπημένους περιπάτους είναι στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Στρίβω αριστερά στο σινεμά Θησείο και βγαίνω στο Μοναστηράκι, ανεβαίνω στην οδό Θόλου και μετά πάω Ακρόπολη. Μπαίνω στο πάρκο του Φιλοπάππου, περνάω την εκκλησία του Λουμπαρδιάρη, βγαίνω στο Αστεροσκοπείο, κατηφορίζω μέσα από το Θησείο και πίσω σπίτι. q Το αγαπημένο μου γκράφιτι δεν βρίσκεται σε τοίχο αλλά πάνω στην άσφαλτο. Σε ένα μικρό στενό έχουν ζωγραφίσει κυριολεκτικά τον δρόμο. Δεν το περιμένεις και περνώντας από εκεί σχεδόν ζαλίζεσαι.

από τον δημήτρη κυριαζή

Γιατί δεν έχουμε ένα μουσικό φεστιβάλ, αντάξιο εκείνων του εξωτερικού

γειτονιά

Urban

α π ό τ ον δ ημήτ ρ η κυρ ια ζ η

Talk of the Town

q Μένω εδώ και έξι χρόνια στην οδό Αγίων Ασωμάτων που βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας, στα σύνορα Ψυρρή και Θησείου. Είναι μια γειτονιά που συνδυάζει πολλά αντιθετικά στοιχεία και αυτή είναι και η ομορφιά της. Από τα παράθυρά μου βλέπω τον Ναό του Ηφαίστου (το Ηφαιστείον), την Πνύκα και τον λόφο του Φιλοπάππου, που, σε συνδυασμό με το πευκοδάσος που τα συνοδεύει, με κάνουν να αισθάνομαι τυχερός κάθε πρωί. Δίπλα βρίσκεται επίσης η πλαΧορογράφος τεία Κουμουνδούρου, κι εκεί αλλάζει κάπως το σκηνικό – πολλοί άστεγοι και χρήστες βρίσκουν καταφύγιο. ΤαλαιπωρημέΟ Χρήστος νοι και αβοήθητοι άνθρωποι έχουν δημιουργήσει Παπαδόπουλος εκεί μια μικρή ιδιότυπη κοινωνία, προσπαθώντας παρουσιάζει τη νέα του δουλειά OPUS να επιβιώσουν και να κρατηθούν. Αναρωτιέμαι στο θέατρο Πόρτα πώς ακριβώς τα καταφέρνουν.

q Στη γειτονιά μου βρίσκεται ένα μνημείο που είναι τόσο διακριτικό και το γνωρίζουν τόσο λίγοι, που σχεδόν είναι σαν μυστικό. Είναι το Μνημείο Ολοκαυτώματος, αφιερωμένο στη μνήμη των Ελλήνων Εβραίων που εξοντώθηκαν από τους ναζιστές. Βρίσκεται στη συμβολή των δρόμων Μελιδόνη, Ερμού και Ευβούλου, λίγα μέτρα μακριά από την εβραϊκή Συναγωγή. Εκεί, στις 24 Μαρτίου 1944, πραγματοποιήθηκε η παγίδευση και σύλληψή τους από τους Γερμανούς. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, το ότι το μνημείο βρίσκεται δίπλα στο αρχαίο νεκροταφείο του Κεραμεικού. q Η φίλη μου η Μαρία εργάζεται σε μια Εφορεία της Αρχαιολογίας απέναντι από το σπίτι μου. Βγαίνει στο παράθυρο για τσιγάρο, βγαίνω κι εγώ, ανάβω ένα και τα λέμε. q Σίγουρα θα άλλαζα την κατάσταση που επικρατεί στην πλατεία Κουμουνδούρου. Όχι από αισθητική άποψη – είναι το τελευταίο που με απασχολεί και, για να πω την αλήθεια, δεν με ενοχλεί καθόλου. Αυτό που κυρίως με ενοχλεί είναι ότι έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε γύρω μας ανθρώπους σε μεγάλη ανάγκη. Έχουμε συνηθίσει την εξαθλίωση και δεν μας κάνει πια εντύπωση.

Ο Γκόρπας κάπου στην Εθνική Οδό…

Πλαγιο

α π ό τ h νατα λι χ ατ ζη αν τω νι ου

Σε αναζήτηση αλληλεγγύης και παρηγοριάς υπό το φάσμα του «πένθους». Η λύπη, η έλλειψη προοπτικής, η κόπωση. Ή η άρνηση, ο θυμός, η διαπραγμάτευση, η κατάθλιψη, η αποδοχή, ως τα πέντε στάδια του πένθους. Δεν χρειάζεται όμως και ψυχιατρική ειδίκευση για να διαγνώσει κάποιος πολλά μικρά πένθη γύρω του κι εντός του. Κάπως όπως το έλεγε ο πάσχων Βιζυηνός: «μετεβλήθη εντός μου και ο ρυθμός του κόσμου». Το παρατηρώ σταδιακά σε όλο και περισσότερους. Πώς περιέγραφε τις προάλλες ο Πολιτάκης την τάση να εισπράττει πια καθένας μας τα καινούργια δυσάρεστα του ειδησεογραφικού δελτίου σαν να τον αφορούν απολύτως προσωπικά; Αυτό. Να μαζεύεται προς τον εαυτό του σαν την αντανακλαστική κίνηση που κάνει το μέλος του σώματος όταν έρχεται σε επαφή με κάτι που προκαλεί πόνο; Κι αυτό. Το ακαριαίο «γαμώτο» που ξεφεύγει, αμέσως μετά, από τα σφιγμένα χείλη, χωρίς αποδέκτη; Ναι, κι αυτό. Ή, μάλλον, ειδικά αυτό. Μια οργή προς πάσα κατεύθυνση, ίσως και ως μοναδική ένδειξη μιας, όλο και πιο ανθυγιεινής πάντως, εξωστρέφειας. Η μελαγχολία είναι, βέβαια, μια έκφραση ηττοπάθειας που αφαιρεί σταδιακά τη ζωτικότητα. Μια καθόλου πολιτική στάση, ακόμα λιγότερο αριστερή. Και η αλήθεια είναι ότι στην πιο πρόσφατη επίθεση ερεθισμάτων που υπερβαίνουν τόσο απόλυτα τη δυνατότητα, την αντοχή και τους ρυθμούς του κόσμου, στις εικόνες δηλαδή αυτής της απελπισίας των βλεμμάτων που οδοιπορεί κατά κύματα στις εθνικές μας οδούς, για να στοιβαχτεί, μάταια για την ώρα, όσο πιο κοντά γίνεται στην Ειδομένη (πρώτο σταθμό προς τη «Γη της Επαγγελίας»), πολλοί ευτυχώς έχουν ακόμα το κουράγιο να αντιδρούν κόντρα στη μελαγχολία τους. Το αντίδοτο είναι η αλληλεγγύη τους και, ναι, εκφράζεται ακόμα και με μια συσκευασία ειδών υγιεινής ή με τα δυσφημισμένα πλεκτά σκουφάκια που είναι ένα τίποτα και ταυτόχρονα ένα μεγάλο κάτι. Αν μη τι άλλο, είναι ένας μικρός αγώνας που λειτουργεί αντικαταθλιπτικά. Προσωρινά, βέβαια, αλλά τουλάχιστον το πλεκτό σκουφάκι φιμώνει τον σκοτεινό κυνισμό –ή μήπως τον σύγχρονο «ευρωπαϊκό ορθολογισμό»;– όσων προβλέπουν τα χειρότερα για τη χώρα. Κυρίως όσων, έχοντας ισχυρές βεβαιότητες και προφανώς καθόλου ενοχές ή και κατ’ επιλογήν καθόλου θέα στους πολιτικούς χειρισμούς και τις ευθύνες της Δύσης, καλλιεργούν συστηματικά ενοχές στους υπολοίπους, χωρίς να κρύβουν ότι προάγουν μια Ευρώπη ενός «μεταξύ μας Διαφωτισμού» για εκλεκτούς (και εκ των πραγμάτων για υπηκόους). Δεν ξέρω πώς κατορθώνουν τέτοιοι άνθρωποι να μην τους υπερβαίνουν τα βλέμματα της σύγχρονης απόγνωσης. Ξέρω, όμως, τα χαρακτηριστικά του μικρού πένθους σε πολλούς-πολλούς άλλους. Τα εντοπίζω συχνά-πυκνά και σ’ εμένα ή σε φίλους, όταν, αναζητώντας κάτι σταθερό, δεν στρεφόμαστε πια παρά σε ταπεινά και δοκιμασμένα «υλικά». Όχι σε μεγάλες προοπτικές αλλά σε αρκετά περικομμένες ελπίδες, σε ανακουφιστικές καθημερινές συνήθειες και παυσίπονες ρουτίνες, οικείες γεύσεις και πρόσωπα, κλαυσίγελα παλιά τραγούδια. Έτσι, μ’ αυτήν τη διάθεση, έπεσα πάλι πάνω στον Γκόρπα με διπλή αφορμή: την έκδοση των Απάντων του από τον Ποταμό και τη βραδιά που διοργάνωσε στον «Κύκλο των Ποιητών» ο Μπαμπασάκης, λάτρης του ιδιόρρυθμου Μεσολογγίτη «μπίτνικ». Και μ’ αυτήν τη διάθεση ξαναδιάβασα κάτι δικά του. Απομόνωσα φράσεις: «Πάντως, στον 21ο αιώνα θα πάμε με τα τέσσερα». Προβλέψεις: «Μετά την κατανάλωση, μετά το θέαμα, μετά τη μοναξιά, μετά τον έρωτα, στρατιές ανυπεράσπιστων και δυστυχισμένων είναι έτοιμοι να υποδεχθούν έναν καινούργιο φασισμό. Η παγκοσμιότητα της οικονομίας, λένε. Η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ίσως, αυτοί που το λένε να υπολογίζουν χωρίς τον ξενοδόχο, μακάρι. Οι Μουσουλμάνοι, οι Αφρικάνοι, οι Κινέζοι και άλλοι θα έχουν τον λόγο». Κι ύστερα κι εκείνο… Ένα από τα γνωστότερα ποιήματά του, γραμμένο το ’98, πέντε χρόνια πριν πεθάνει κι αφού βέβαια είχε διασχίσει τη δική του… Εθνική Οδό, πίνοντας, καπνίζοντας αρειμανίως, καβγαδίζοντας, λιγοστεύοντας τις ουτοπίες του κι όμως αναδομώντας διαρκώς, πεισματικά, τις σταθερές του, έστω κι αν αυτές κατοικούσαν κυρίως –αν όχι μόνο– στη μνήμη: «Νοστάλγησα ρεβανί της μάνας μου. Νοστάλγησα τσιγάρο από το πακέτο του πατέρα μου. Νοστάλγησα συζήτηση για τον Νίτσε και τον Ντοστογιέφσκι με τον Γιώργο Κοτσίρα και τον Γιώργο Φραγκόπουλο. Νοστάλγησα να με πιάσει η βροχή στον δρόμο να περπατάω μες στη βροχή καπνίζοντας. Νοστάλγησα τους πρώτους φίλους μου στο Μεσολόγγι (…)». Και παρότι αενάως ανυπότακτος, κατέληγε: «Προσπαθώ να διασχίσω μια σήραγγα και να βγω στο φως ή προσπαθώ από το σκοτάδι των ημερών μας να μπω σε μια σήραγγα γεμάτη φως; Και αγάπη». Το λες ουτοπία και ρομαντισμό; Όχι. Το λες παρηγοριά.

3.3.16 – lifo

17

68

αλο νικ η¡ ¤~ «È ·‰ θ εσσ αλο νικ η¡ ¤~ «È ·‰ θ εσσ αλο νικ η¡

λογοι

που αγαπαμε τη θεσσαλονικη τωρα! Τέσσερις μέρες σε μια πόλη που αγαπάμε, που εξακολουθεί να ζει σε ρυθμούς που θυμίζουν Ευρώπη περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη ελληνική πόλη, που ζει για να τρώει (και ξέρει να τρώει πολύ καλά), με σημάδια πολιτισμού σε κάθε γωνιά της και τα πιο όμορφα και δημιουργικά πρόσωπα που μπορείς να συναντήσεις. Αυτά είναι όσα μαζέψαμε σε ένα ταξίδι που θα θυμόμαστε για καιρό. Από τη LiFO Team

18 lifo – 3.3.16

θε σσα λο νικ η¡ ¤~ «È ·‰

η νέα

ον ικη ¡¤ ~« È·‰

θε σσα λο νικ η¡ ¤~ «È ·‰

θε σσα λο νικ η¡ ¤~ «È ·‰

Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν

θε σσα λο νικ η¡ ¤~ «È ·‰

θε σσα λο νικ η¡ ¤~ «È ·‰

θε σσα λο νικ η¡ ¤~ «È ·‰

θε σσα λο νικ η¡ ¤~ «È ·‰

θε σσα λο νικ η¡ ¤~ «È ·‰

παραλία της ¡¤ θεσσαλονίκης ~« È·‰ θεσ Παραδόθηκε στο κοινό σαλ ονι τον Νοέμβριο του κη¡ 2013 και εκτείνεται σε ¤~ μήκος 5 χιλιομέτρων, «È ·‰ θ που καλύπτει το εσσ αλο θαλάσσιο μέτωπο από νικ τον Λευκό Πύργο μέχρι η¡ ¤~ το Μέγαρο Μουσικής, «È με 5 θεματικούς ·‰ θ εσσ κήπους, πεζόδρομους, αλο ποδηλατόδρομο και νικ η¡ ένα σωρό μέρη για ¤~ «È να χαλαρώσεις. Στη ·‰ θ φωτογραφία φαίνεται εσσ αλο το γλυπτό «Ομπρέλες» νικ του Γιώργου η¡ ¤~ Ζογγολόπουλου, στο «È ·‰ θ ύψος του γλυπτού του εσσ Μεγάλου Αλεξάνδρου. αλο νικ η¡ ¤~ «È ·‰ θ εσσ αλο νικ η¡ ¤~ «È ·‰ θ εσσ α

3.3.16 – lifo

19

Επειδή

ο Θερμαϊκός πιο παλιά μαγαζιά

ένα από τα

λονικη¡¤~ ¤~«È·‰ θεσσα θεσσαλονικη¡ ικη¡¤~«È·‰ È·‰ θεσσαλον

της παραλίας, εξακολουθεί να είναι μία από τις καλύτερες επιλογές για έξοδο στην πόλη Η ιδιοκτήτρια του κλασικού πλέον μαγαζιού, Νατάσσα Ζουμπούλη, αφηγήθηκε στη LiFO την ιστορία του μέρους που «έκανε μόδα την παραλία». Από τον M. Hulot Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν

20 lifo – 3.3.16

Ο

Θερμαϊκός είναι ένα πραγματικό στολίδι στην παραλία, από τα ελάχιστα μαγαζιά που έχουν απομείνει στην πόλη με την κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα και την αίγλη των ’90s και των ’00s, τότε που η Θεσσαλονίκη ήταν μια πόλη με «ευρωπαϊκό αέρα». Ο Θερμαϊκός, όσα και να έχουν αλλάξει στην πόλη και στην Ελλάδα, εξακολουθεί να είναι ακριβώς όπως τότε, όμορφος, προσεγμένος στη λεπτομέρεια, με όμορφα πρόσωπα και την καλύτερη μουσική, το σήμα κατατεθέν του. «Το μαγαζί άνοιξε το 1992» λέει η κ. Νατάσσα, ο άνθρωπος που είναι η ψυχή του. «Τότε που το ανοίξαμε, η παραλία ήταν άδεια, υπήρχαν μόνο τρία καφενεία κλασικά: το Majestic, που μάζευε και φοιτητόκοσμο, το Αχίλλειο και το Αιγαίο. Ο Θερμαϊκός τότε ήταν σφαιριστήριο, είχε μπιλιάρδα, μηχανάκια με τυχερά παιχνίδια και φλιπεράκια. Από τότε που ήρθαμε εμείς στο μαγαζί έγινε μόδα η παραλία. Όσο και να ακούγεται περίεργο σήμερα, ήταν νε-

κρή, είχε μόνο καφενεία για παππούδες. Ο άντρας μου, ο Μπάμπης Ζουμπούλης, είχε ήδη μια ιστορία στη Θεσσαλονίκη, είχε μαγαζιά που έχουν αφήσει εποχή, αλλά ήταν συνήθως κλαμπ: την Amnesia, το Moby, το Space Mobil, το Basement, το Container, το Convoy, το Cocos. Τον Θερμαϊκό τον ανοίξαμε για να κάνουμε ένα ημερήσιο μαγαζί στο στυλ των υπόλοιπων που ήταν στην παραλία. Έτσι, δεν αλλάξαμε όνομα και βάλαμε κι εμείς μπιλιάρδο, για να έρχονται οι άνθρωποι που σύχναζαν εδώ να πίνουν το καφεδάκι τους, να παίζουν τάβλι, κανένα χαρτάκι. Έτσι το ξεκινήσαμε. Μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα, όμως, έγινε πανικός. Έγινε αμέσως φανερό ότι το πράγμα δεν πήγαινε εκεί που υπολογίζαμε. Κι αυτός ο πανικός κρατάει μέχρι σήμερα. Το μαγαζί το στήσαμε χωρίς διακοσμητή, είναι όλο φτιαγμένο από εμένα και τον σύζυγό μου, ο οποίος ήταν πολύ δυνατή προσωπικότητα. Μεγάλο μέρος της επιτυχίας του οφείλεται σε αυτόν και την προσωπικότητά του. Καθετί εδώ μέσα έχει και μια ιστορία, τα φωτιστικά, οι καναπέδες, από πού και γιατί

το αγοράσαμε, πώς μεταφέρθηκαν, δεν υπάρχει κανένα κομμάτι εδώ τυχαία. Όλα έχουν μαζευτεί με προσωπική έγνοια και φροντίδα, είναι το προσωπικό μας γούστο. Και υπάρχουν πράγματα που μπορεί να είναι από ένα παλιατζίδικο, πάμφθηνα, αλλά και κάποια που δεν τα πιάνει το μάτι σου και είναι πανάκριβα, γιατί είναι αυθεντικά του ’30 και του ’50. Σε ένα μαγαζί πας για να πιεις καθαρά ποτά, με καλές τιμές, να βρεις ζεστή ατμόσφαιρα, ωραίο ντεκόρ. Ο Θερμαϊκός τα έχει αυτά όλα. Αυτό που τον κάνει ξεχωριστό, όμως, είναι το προσωπικό του. Η ατμόσφαιρα είναι πολύ οικογενειακή και φιλική, τα παιδιά που δουλεύουν εδώ είναι όλοι φίλοι, έχουμε μια πολύ ιδιαίτερη σχέση. Δεν ξέρω τι κάνουν οι άλλοι, αλλά το προσωπικό μου για μένα είναι σαν οικογένεια. Δύο φορές τον χρόνο τούς κάνω δώρο ταξίδια και πηγαίνουν κάπου όλοι μαζί. Βγαίνει μια καλή ενέργεια που ο κόσμος την καταλαβαίνει, δεν υπάρχουν αντιζηλίες εδώ μέσα. Πάντα είχαμε και τις πιο ωραίες μουσικές της Θεσσαλονίκης. Ο άντρας μου έπαιζε πολύ

«È·‰ θεσσαλο νικη¡¤~«È ·‰ θεσσαλονικ η¡¤~«È·‰ θ εσσαλονικη¡ ¤~«È·‰ θεσσ αλονικη¡¤~ «È·‰ θεσσαλο νικη¡¤~«È ·‰ θεσσαλονικ η¡¤~«È·‰ θ εσσαλονικη¡ ¤~«È·‰ θεσσ αλονικη

καλή μουσική και είχαμε πάντα τους καλύτερους DJ. Και έχουμε φανατικό κοινό. Ακόμα και όταν όλα τα μαγαζιά είναι άδεια, εδώ δεν έχει τραπέζι. Στέκονται μπροστά στην πόρτα και περιμένουν πότε θα σηκωθεί κάποιος για να κάτσουν. Υπάρχει κόσμος που δεν πάει αλλού. Υπάρχουν και περιπτώσεις ανθρώπων που ήρθαν το πρωί για καφέ κι έφυγαν όταν κλείσαμε, τη νύχτα. Κάνα δυο φορές έχει τύχει να μη φύγουν καθόλου. Κοιμήθηκαν στον καναπέ και τους βρήκα το πρωί. Τους φτιάξαμε πρωινό και συνέχισαν να μένουν και την υπόλοιπη μέρα. Κάτι που είναι πολύ συγκινητικό είναι τα ερωτικά σημειώματα στο πατάρι, που δεν τα σβήσαμε ποτέ. Έρχονται έπειτα από χρόνια, μεγάλοι, και βρίσκουν αυτό που έγραψαν πολύ νέοι. Η ζωή προχωράει μαζί με το μαγαζί. Υπάρχουν άνθρωποι που ζουν στο μπαρ, εκεί κάνουν τις επαγγελματικές τους συναντήσεις, εκεί έρχονται και τους βρίσκουν οι φίλοι τους, πάνε σπίτι τους δυο ώρες κι επιστρέφουν, η ζωή τους είναι μέσα στον Θερμαϊκό. Ο Θερμαϊκός είναι σαν ζωντανός οργανισμός, κατά μία έννοια. Αποπνέει αυτή την

αίσθηση, δεν είναι απλώς ένα μαγαζί. Είναι σαν να ζεις μέσα σε μια ταινία». Η κ. Νατάσσα μιλάει συγκινημένη και διηγείται ιστορίες θαμώνων, αναφέρει τους καλλιτέχνες, τους λογοτέχνες, τους ποιητές, τους μουσικούς και τους ηθοποιούς, τους εικαστικούς, τους πολιτικούς που έχουν περάσει ή συχνάζουν στον Θερμαϊκό και δεν μπορείς να τη διακόψεις. Τζον Λιούρι, Σαββόπουλος, Αλ Ντι Μέολα, Γκράχαμ Πάρκερ, Αγγελόπουλος, είναι πολύ μεγάλη η λίστα. Ο δήμαρχος, ποδοσφαιριστές, ζωγράφοι, φωτογράφοι, ένα σωρό κόσμος που επισκέφτηκε τη Θεσσαλονίκη λόγω του Φεστιβάλ Κινηματογράφου πήγε και ξαναπήγε στον Θερμαϊκό. «Το πιο μεγάλο βραβείο ήταν που πέρσι μάς επέλεξε η “Guardian” και μας έβαλε στον τουριστικό οδηγό με τις δέκα alternative προτάσεις» λέει ενθουσιασμένη. «Και ως αντιπροσωπευτικό στοιχείο της πόλης έβαλε τον Θερμαϊκό. Πέρασαν, το είδαν και ούτε τους πήραμε χαμπάρι». «Μπορείς να είσαι ευτυχισμένος με λίγα λεφτά στη Θεσσαλονίκη. Τα παιδιά μου, ας πούμε, δεν ξοδεύουν πολλά. Παίρνουν μια μπίρα, κάθονται στο λιμάνι, συζητάνε και τους αρκεί. Είναι εύκολη πόλη, περπατιέται, δεν χρειάζεται όχημα. Και το μετρό, που φαγώθηκαν να το κάνουν, δεν ξέρω αν μας χρειάζεται. Εγώ πάω με τα πόδια παντού. Στην Άνω Πόλη, στο Μέγαρο Μουσικής, δεν μετακινώ το αυτοκίνητό μου, μένει από μπαταρία. Δεν είναι, όμως, η πόλη που ήταν παλιότερα. Κάποτε η Θεσσαλονίκη ήταν κάτι σαν το Βερολίνο για την Ελλάδα. Οι μούρες, οι φάσεις, τα σχήματα, οι ιδέες που αναπτύχθηκαν τις περασμένες δεκαετίες αισθάνομαι ότι δεν υπάρχουν πια. Ερχόσουν εδώ και νόμιζες ότι ήσουν στο Λονδίνο. Αυτό δεν το βρίσκεις σήμερα. Και επειδή λόγω της δουλειάς είχα επαφή με όλους αυτούς τους ανθρώπους, είχε πραγματικά ένα ενδιαφέρον η ζωή της Θεσσαλονίκης, και εικαστικά και μουσικά, απ’ όλες τις πλευρές. Ήταν ροκ εν ρολ. Έβλεπες κάτι μούρες, ήθελες να μάθεις ποιος είναι ο καθένας και τι θέλει να μας πει. Άλλαξαν, όμως, τα πάντα. Άνοιξαν πάρα πολλά μαγαζιά, άνθρωποι που δεν έχουν σχέση με αυτήν τη δουλειά έβαλαν έναν διακοσμητή και γεμίσαμε άσπρο και μαύρο. Κι ακούς παντού ελληνικά. Σαν τον Θερμαϊκό υπήρχαν πολλά μαγαζιά στη Θεσσαλονίκη, τώρα μείναμε μόνο εμείς, το De facto, το On The Road. Φύγανε οι μούρες, πέθαναν και πολλοί… Δεν κατάλαβα ποτέ τι σημαίνει αυτό το “ερωτική πόλη”. Μάλλον το έλεγαν επειδή οι γυναίκες ήταν πάντα πιο απελευθερωμένες εδώ, έβγαιναν μόνες τους και πήγαιναν σε μπαρ. Ακόμα και όταν παντρεύονταν και είχαν παιδιά έβγαιναν για ένα ποτό μόνες ή με τις φίλες τους. Και τα τελευταία χρόνια τα κορίτσια έχουν ομορφύνει πάρα πολύ. Όλα τα νέα παιδιά. Αλλά τι να το κάνεις; Κάθονται κοριτσάκια και αγοράκια σαν τα κρύα τα νερά δίπλα-δίπλα και δεν φλερτάρουν, είναι αδιανόητο. Ίσως φανώ παλιομοδίτισσα, αλλά αυτό το Ίντερνετ έχει τσακίσει κόκαλα. Μέσα σε αυτό το μαγαζί στήθηκαν άπειρες ερωτικές ιστορίες. Τα φλερτ, οι φάσεις, δεν είχαν τελειωμό. Δέκα ιστορίες την ημέρα με έρωτες, δάκρυα, αποχαιρετισμούς, κλάματα με βλέμματα. Δεν υπάρχει σήμερα αυτό το πράγμα. Κάθονται όλοι και παίζουν με το κινητό. Μια μέρα ήταν τέσσερα παιδιά και δεν μιλούσαν μεταξύ τους, ήταν στο κινητό όλη την ώρα. Από περιέργεια πήγα να δω τι κάνουν, και ξέρεις τι έκαναν; Έστελναν φωτογραφίες ο ένας στον άλλον! Τους κλείσαμε το Ίντερνετ για πλάκα και τους έπιασε πανικός!». Θερμαϊκός, λεωφόρος Νίκης 21, 2310 239842

Επειδή είναι μια πόλη που το

02 οθωμανικό στοιχείο της έχει να διηγηθεί πολλές και γοητευτικές ιστορίες

Τ

Από τον Τάσο Παπαδόπουλο

ον Μάρτιο του 1430 ένας Σουλτάνος είδε ένα περίεργο όνειρο. Στον ύπνο του εμφανίστηκε, λέει, ο Θεός και του πρόσφερε ένα λευκό ρόδο σπάνιας ομορφιάς. Αλλοπαρμένος, ο Οθωμανός ρώτησε με αγωνία αν θα μπορούσε να το κρατήσει. Ο Θεός κατένευσε θετικά… Το άλλο πρωί ο Μουράτ ξύπνησε χαρούμενος. Ήξερε ότι το λευκό ρόδο θα έπεφτε στα χέρια του. Το όνομα του ρόδου, σε αυτή την περίπτωση, ήταν

η Θεσσαλονίκη. Η διαδρομή «Σελανίκ: Το Ρόδο του Σουλτάνου» διερευνά τη σχέση της πόλης με τη μακρόχρονη οθωμανική παρουσία. Δεν πρόκειται για μια συμβατική, συνηθισμένη ξενάγηση, στην οποία τα κατάλοιπα της ανθρώπινης παρουσίας παρουσιάζονται μουσειακά. Σκοπός της διαδρομής είναι μέσα από τα μνημεία να ειπωθούν ιστορίες που σχετίζονται με αυτά – και δεν είναι λίγες. «Αν δεν καώ εγώ, αν δεν καείς εσύ, αν δεν καούμε εμείς, πώς θα γενούνε τα σκοτάδια λάμψη». Πόσο επίκαιροι είναι, άραγε, σήμερα οι στίχοι του Ναζίμ Χικμέτ; Θαμμένος στο παγωμένο νεκροταφείο της Μόσχας, παρέα με τον Τσέχοφ, τον Γκόγκολ, τον Προκόφιεφ και τον αγαπημένο του Μαγιακόφσκι, μακριά από την πατρίδα του, την όμορφη Σελανίκ, περιμένει να επαναπατριστεί –αφού ζωντανό δεν τον ήθελαν– στην Τουρκία. Κάποτε συνάντησε ένα άλλο τέκνο της πόλης, τον Μουσταφά, οι ιδέες τους όμως δεν συμβάδιζαν. Δύσκολοι καιροί… σαν τους σημερινούς. Ο Μουσταφά έγινε Κεμάλ Ατατούρκ και ο Ναζίμ Χικμέτ, αγαπημένος παγκόσμιος ποιητής. Αγαπημένος ποιητής του Ρίτσου, του Λοΐζου, του Μικρούτσικου και πολλών άλλων. Ο Βλαντ Τσέπες έμεινε γνωστός ως Κόμης Δράκουλας. Οι ιστορικοί αναφέρονται σε αυτόν συχνά ως Βλαντ ο Παλουκωτής ή Βλαντ ο Ανασκολοπιστής. Το τζαμί του Χαμζά Μπέη στο κέντρο της Θεσσαλονίκης είναι πιο γνωστό ως Αλκαζάρ. Πολλοί γηραιότεροι από εμένα θυμούνται τις τσόντες που παίζονταν εντός του ιερού τεμένους ή τα παπουτσάδικα, που οι ιδιοκτήτες τους, για να αποκτήσουν βιτρίνα στην Εγνατία, γκρέμισαν τους τοίχους του τζαμιού. Ο Βλαντ γνώρισε τον Χαμζά. Τον τίμησε κιόλας! Αποφάσισε να καρφώσει αυτόν από τους χίλιους άνδρες της συνοδείας του στο ψηλότερο παλούκι. Η κόρη του Χαμζά, για να τιμήσει τον ανασκολοπισμένο πατέρα της, του αφιέρωσε το πιο παλιό τζαμί της πόλης. Η διαδρομή περιέχει πολλές εκπλήξεις. Μυστικά σημεία, τις τρεισήμισι ταφές ενός πασά, το Καραβάν Σαράι, το Χέρμαν Μέλβιλ και το Moby, αγορές και μπεζεστένια, τζαμιά και χαμάμ. Πολλές ιστορίες που ακούγονται δημόσια για πρώτη φορά, αλλά σίγουρα όχι για τελευταία. Τα υπόλοιπα θα τα πούμε στον δρόμο και στο καφεδάκι που θα πιούμε στο Μπέη Χαμάμ! Οι ξεναγήσεις «Το Ρεμπέτικο», «Η Σκοτεινή Μνήμη» (πάντα νύχτα!) και το «Σελανίκ: Το Ρόδο του Σουλτάνου» γίνονται από τον Τάσο Παπαδόπουλο. Ο Τάσος Παπαδόπουλος είναι αρχαιολόγος-ξεναγός. Γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη. Τον τελευταίο καιρό σχεδιάζει και υλοποιεί θεματικούς περιπάτους με τη Thessaloniki Walking Tours.

3.3.16 – lifo

21

22 lifo – 3.3.16

Θεσ

The Vagina Lips

·‰ ~«È ¤ ¡ η ονικ σσαλ ε θ È·‰ ¤~« ¡ η ικ αλον θεσσ

·‰ ~«È ¤ ¡ η ονικ σσαλ ε θ È·‰ ¤~« ¡ η ικ αλον θεσσ

Spine

ιέρωµα Αφ

σα ον λ

·‰ ~«È ¤ ¡ η ονικ σσαλ ε θ È·‰ ¤~« ¡ η ικ αλον θεσσ

αλο θεσσ ‰ · ~«È η¡¤ κ ι ν αλο θεσσ

·‰ ~«È ¤ ¡ η ονικ σσαλ

ίκ η

0

«È·‰ ¡¤~ η κ ι ν

03 Constance Wοlter

Unknown Artist

Unknown Artist

Constance Wοlter

O Unknown Artist είναι ένας ανεξάρτητος μουσικός. Έχει κυκλοφορήσει αρκετά σόλο πρότζεκτ, έχει συνεργαστεί με πολλούς εγχώριους και διεθνείς καλλιτέχνες, έχει γράψει μουσική για θέατρο κι έχει παίξει ζωντανά σε πολλές σκηνές και φεστιβάλ ανά την Ελλάδα. Πλέον ετοιμάζει το επόμενο ηλεκτρονικό του άλμπουμ, που θα κυκλοφορήσει μέσα στη χρονιά, καθώς και ένα side-project EP. «Όσο γραφικό μπορεί να ακούγεται, μια θάλασσα στο κέντρο της πόλης είναι πηγή ζωής. Κι όταν μιλάμε για την Ελλάδα του ’16, είναι κάτι περισσότερο από ανάγκη να βρίσκουμε τρόπους να ξεφύγουμε από την τρέλα. Εδώ υπάρχει θάλασσα, υπάρχει η ευκαιρία να αφιερώσουμε λίγο χρόνο και στον εαυτό μας. Της Θεσσαλονίκης της λείπουν αρκετά στοιχεία που θα χαρακτήριζαν μια πόλη, έναν αστικό τρόπο ζωής. Και δεν είναι απαραίτητα κακό αυτό. Ιδίως ως προς τον ψυχισμό των ανθρώπων λειτουργεί σίγουρα θετικά. Αυτό που θεωρώ πως έχει μπει σε λάθος γραμμή είναι ο τομέας της ανάπτυξης, καθώς επιφανειακά μπορεί να φαίνεται πως η πόλη τρέχει και εξελίσσεται, αλλά κατά βάθος ανακυκλώνεται και δημιουργεί εφήμερα trends, χωρίς βάθος, χωρίς νόημα. Αν άλλαζα κάτι, θα ήταν μόνο η δική μου θέση προς τα πράγματα, προς ό,τι συμβαίνει στην πόλη. Από μουσικής άποψης, αναμφισβήτητα, το ρεύμα είναι τεράστιο. Πολλοί νέοι δημιουργοί, από κάθε μουσική κατεύθυνση, άλλοι με περίσσιο ταλέντο και όρεξη και άλλοι οδηγημένοι από την ανάγκη τους για αυτοπροβολή και εφήμερη “δόξα”. Θα μου πεις, ποια δόξα, Ελλάδα είμαστε και συγκεκριμένα Θεσσαλονίκη, αλλά εδώ παίζει μάχη γι’ αυτό που λέμε “πρώτος στο χωριό”. Πέρα από το τραγικό της υπόθεσης, όμως, παίζει στ’ αλήθεια πολλή και καλή μουσική, όπως και άνθρωποι με πνεύμα και δημιουργικότητα. Ειλικρινά, χαίρομαι με όλη μου την ψυχή όταν συναντάω έναν άνθρωπο που αγαπάει αυτό που κάνει, το πονάει. Όμως θεωρώ πως δεν υπάρχει ηθική, ούτε αξιοκρατία (πλέον), στο εμπόριο. Ο κόσμος σπάνια θα σεβαστεί ένα έργο ή θα αναγνωρίσει έναν καλλιτέχνη. Κι έτσι, μεγάλο ποσοστό αυτών των μουσικών, απελπισμένοι πλέον, ή θα καταλήξουν να γράφουν ό,τι γράφουν ανέκδοτα μέχρι να ξεθυμάνει η ανάγκη τους ή θα μισήσουν εν τέλει το κοινό, τα μέσα, τους υπόλοιπους καλλιτέχνες και τον ίδιο τους τον εαυτό. Κάπου χάνεται το νόημα νομίζω. Το θέμα θέλει γερό στομάχι και υπομονή και η Θεσσαλονίκη, κατά την άποψή μου, έχει να δώσει μουσική με ήθος και διάρκεια». www.facebook.com/unknownartist.ua, www.youtube.com/UnknownArtistUA, https://unknownartist-ua.bandcamp.com

Η Constance Wolter είναι συνθέτρια και τραγουδίστρια. Παίζει ακουστική κιθάρα. Της αρέσει να γράφει μουσική και τραγούδια. Στην τελευταία της δουλειά, το «Memory Formation», η παραγωγή έγινε στο Rough Note Studio. Παίζει live με την μπάντα της σε μαγαζιά της Θεσσαλονίκης. Αυτήν τη στιγμή δουλεύει το τρίτο της άλμπουμ. «Νομίζω ότι θα γίνει πολύ σκοτεινό» λέει. «Το καλό, όταν είσαι indie, είναι πως κάνεις ό,τι θες, χωρίς να δίνεις λογαριασμό σε κανέναν. Η Θεσσαλονίκη είναι μια ιδανική πόλη για μένα. Η μεγάλη παραλία. Όλα επικεντρώνονται εκεί. Της λείπει πράσινο, δέντρα, πάρκα. Δουλειές, ανάπτυξη, υποδομές. Περισσότερη προστασία αδέσποτων ζώων. Αν άλλαζα κάτι, θα έκανα την παραλία, από το λιμάνι μέχρι τον Λευκό Πύργο, πεζόδρομο. Καλλιτεχνικά, γίνονται κάποια πράγματα, μερικοί ενδιαφέρονται. Είναι δύσκολοι καιροί για τη μουσική του είδους που παίζω. Υπάρχουν μπάντες που μου αρέσουν. Είδα πρόσφατα ένα γυναικείο σχήμα a cappella, Πλειάδες λέγεται, πολύ εντυπωσιακό». www.constancewolter.com

Spine

Επειδή

η Θεσσαλονίκη εξακολουθεί

να βγάζει συναρπαστική

καινούργια μουσική. Οι νέοι καλλιτέχνες που θα ακούμε συχνά στο μέλλον

Από τον M. Hulot

«Είμαι ο Spine από τη Λάρισα, τα τελευταία επτά χρόνια μένω στη Θεσσαλονίκη. Η ομάδα μου λέγεται Αντίθεση. Είμαστε πέντε άτομα, οι pepe frantik, long3, buyaka, djkave κι εγώ, και η μουσική μας είναι ραπ. Περισσότερες πληροφορίες γι’ αυτό που κάνουμε μπορεί να βρει κανείς στο www.facebook.com/ Antithesi.Larisa/?fref=ts. Μοναδική τη Θεσσαλονίκη για μένα την κάνουν οι δικοί μου άνθρωποι εδώ πέρα και όλα τα μέρη όπου έχω αράξει, γενικά οι στιγμές που έχω ζήσει. Και οι γυναίκες της. Τώρα, το τι θα άλλαζα; Όλα αυτά που πέφτουνε στη συζήτηση και δεν μας αρέσουν, από το να βλέπω ανθρώπους στους κάδους μέχρι ραπ φάσεις, μέχρι ό,τι μπορείς να φανταστείς. Χίλια δυο πράματα!».

The Vagina Lips

Οι Vagina Lips είναι ένα ντουέτο που δημιουργήθηκε τον Ιούλιο του 2015 από τον Jimmy (κιθάρα, φωνή) και τον Lostinthe (ντραμς, φωνή). «Ο ήχος μας και τα τραγούδια μας είναι ένα κράμα επιρροών από shoegaze, ποπ έως ροκ εν ρολ, garage και ’80s punk» λένε. « Έχουμε κυκλοφορήσει μια κασέτα και τώρα κυκλοφορούμε από τη MoMi Records το πρώτο μας μίνι άλμπουμ σε ψηφιακή μορφή που ονομάζεται “Youth In Chaos”». Τις επόμενες μέρες μπορείς να τους δεις στη Θεσσαλονίκη στις 24/3 στο club του Μύλου μαζί με τον Monsieur Minimal και την μπάντα του και στις 26/4 στο Coo bar, στην παρουσίαση του άλμπουμ τους. Στην Αθήνα παίζουν στις 28/4 στο Tiki bar. «Δεν πιστεύουμε πως η Θεσσαλονίκη είναι μοναδική, σίγουρα όμως υπάρχουν στην πόλη ορισμένα φωτεινά μυαλά που προάγουν βασικές αρχές πολιτισμού και προσπαθούν να περάσουν, μέσα από τη δουλειά και την καθημερινότητά τους, ένα ανθρώπινο, υγιές και μη σκοταδιστικό μοντέλο κοινωνικής συμβίωσης σε μια μεγαλούπολη. Από την πόλη μας λείπει η συλλογικότητα και η ανάληψη ευθυνών. Θα αλλάζαμε τον συντηρητισμό που την επισκιάζει στο σύνολό της. Από μουσικής άποψης, αυτή την περίοδο στη Θεσσαλονίκη γίνεται χαμός από μπάντες και πρότζεκτ, από hip hop και χορευτική ηλεκτρονική μουσική έως τον κιθαριστικό ήχο. Βέβαια, για τα δικά μας γούστα και αυτιά, λίγες είναι αυτές που είναι πραγματικά καλές, αλλά αυτό είναι άλλο θέμα. Αν ο κόσμος υποστηρίξει περισσότερο τα live που γίνονται στα διάφορα μπαρ της πόλης και στα live stages, θα εκπλαγεί ευχάριστα». www.facebook.com/THE-VAGINA-LIPS392189740990237

3.3.16 – lifo

23

È·‰ θεσσ νικη¡¤~« ο λ α σ σ ε θ ¤~«È·‰ σαλονικη¡ σ ε θ ·‰ È « νικη¡¤~ ·‰ θεσσαλο È « ~ ¤ ¡ η εσσαλονικ ¤~«È·‰ θ ¡ η ικ ν ο λ È·‰ θεσσα νικη¡¤~« ο λ α σ σ ε θ ~«È·‰

Θεσ

ίκ η

ιέρωµα Αφ

Επειδή

04 σα ον λ

24 lifo – 3.3.16

Ο

ένας Σαλονικιός καθηγητής στο USC άκουσε

φτερουγίσματα αγγέλων στις εκκλησίες

Χρήστος Κυριακάκης είναι Σαλονικιός, καθηγητής στο τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών στο USC (Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας), με ειδίκευση στην επεξεργασία ακουστικών σημάτων και της ψυχοακουστικής. Η Σάρον Γκέρστελ είναι Νεοϋορκέζα, καθηγήτρια Βυζαντινής Τέχνης και Αρχαιολογίας στο UCLA (Πανεπιστήμιο Καλιφόρνιας, Λος Άντζελες). Στη Θεσσαλονίκη βρέθηκε για 5 χρόνια, κατά τη διάρκεια των σπουδών της στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Εκεί τελείωσε τη διατριβή της, στην οποία μελέτησε πολλές από τις εκκλησίες της πόλης. Οι δυο τους, σε συνεργασία με μια ομάδα ειδικών επιστημόνων, κάνουν κάτι μοναδικό: μελετούν την ακουστική των βυζαντινών εκκλησιών της Θεσσαλονίκης και καταγράφουν στοιχεία που ξεφεύγουν από τη σφαίρα του πραγματικού. Κατάφεραν να συνδέσουν τον ήχο των ψαλμών με τις τοιχογραφίες των ναών και να εντοπίσουν τα «φτερουγίσματα των αγγέλων» που οι Βυζαντινοί άκουγαν σε κάποιους ύμνους. «Στις μελέτες μου ασχολούμαι με τις μετατροπές που επιβάλλονται στον ήχο από τις ακουστικές ιδιότητες κτιρίων, δωματίων, αυτοκινήτων, ακόμη και μικρών φορητών συσκευών» λέει ο κ. Κυριακάκης. «Οι δημοσιεύσεις μου αναφέρονται σε μαθηματικές μεθόδους επεξεργασίας σημάτων με στόχο τη βελτιστοποίηση της ποιότητας του ήχου. Το Immersive Audio Laboratory είναι το εργαστήριό μου στο USC, όπου, μαζί με τους φοιτητές μου, ερευνούμε μεθόδους που θα μας επιτρέψουν να “εξαπατήσουμε” την αίσθηση της ακοής. Με συνδυασμό Εφαρμοσμένων Μαθηματικών, ακουστικής και ψυχοακουστικής μπορούμε να βάλουμε το ακροατήριο σε ένα σκοτεινό δωμάτιο και να το μεταφέρουμε κάπου αλλού, μόνο με τον ήχο. Από το Ολυμπιακό Στάδιο του Λος Άντζελες μέχρι μια συναυλία

της πόλης

Από τον M. Hulot

των Duran Duran, έχουμε συνεργαστεί με διάφορους καλλιτέχνες, αθλητές και μουσικούς για την έρευνά μας. Όταν επικοινώνησε μαζί μου η καθηγήτρια Γκέρστελ, ήταν πολύ φυσικό να βρούμε κοινά ενδιαφέροντα. Η μέτρηση των εκκλησιών της Θεσσαλονίκης θα μας έδινε απίστευτα στοιχεία από την ακουστική του Μεσαίωνα και αυτό ήταν κάτι που με συγκίνησε. Κάτι σαν ταξίδι στον χρόνο με τον ήχο». Οι εκκλησίες της Θεσσαλονίκης που έχουν μελετήσει μέχρι στιγμής (Αχειροποίητος, Αγία Σοφία, Παναγία των Χαλκέων, Νικόλαος Ορφανός, Προφήτης Ηλίας, Αγία Αικατερίνη, Άγιοι Απόστολοι, Μεταμόρφωση του Σωτήρα) έχουν δώσει συναρπαστικά αποτελέσματα. Τον ρωτάω ποια έχουν πιστοποιήσει ότι είναι η σχέση ανάμεσα στις τοιχογραφίες και στις εικόνες με τους ύμνους. «Πολλές από τις εκκλησίες της Θεσσαλονίκης περιέχουν παραστάσεις ύμνων και υμνογράφων» λέει. «Οι παραστάσεις πολύ συχνά διακοσμούν δευτερεύοντες χώρους –όπως περιστοές και παρεκκλήσια– και εμφανίζονται να είναι συνδεδεμένες με χώρους μοναστικών τελετουργιών που συμπεριλαμβάνουν ψαλμωδίες. Αυτοί οι χώροι, που σκεπάζονται από χαμηλούς θόλους, είναι ιδιαίτερα αντηχητικοί. Πολλές φορές οι ύμνοι σχετίζονται με πύλες. Με τη συνεργασία του μουσικολόγου Σπυρίδωνα Αντωνόπουλου μελετάμε αν οι παραστάσεις ύμνων σχετίζονται με τη λιτανεία των μοναχών, όταν αυτή περνούσε μέσα στον ναό από άλλους χώρους, ψάλλοντας για τη συγκεκριμένη παράσταση του ύμνου πάνω από την πύλη». «Τι ήταν ο ήχος των “φτερών των αγγέλων”; Σε ποια εκκλησία το παρατηρήσατε αυτό;». «Οι Βυζαντινοί που πήγαιναν στην εκκλησία πίστευαν ότι μερικοί ψαλμοί εξομοίωναν τον ήχο από τα φτερά των αγγέλων. Οι μετρήσεις που κάναμε ήταν με ηχητικά σήματα που καλύπτουν τις συχνότητες του ήχου που αντιλαμβάνεται το αυτί μας. Ένα μεσημέρι, στην Αγία Σοφία, μας επέτρεψαν να ανέβουμε στον

χώρο πάνω από τις πτέρυγες. Εκεί ψηλά, από μικρά ανοίγματα που συνδέουν τον χώρο αυτό με το κύριο μέρος της εκκλησίας, ακούσαμε τη μετατροπή των ακουστικών σημάτων που έπαιζαν δυνατά κάτω από τον κεντρικό τρούλο. Οι χαμηλές συχνότητες ήταν πεσμένες και οι υψηλές αντανακλούσαν γύρω μας με έναν τρόπο που δεν είχαμε ξανακούσει. Με τον ήχο μπορεί κανείς να πείσει το μυαλό ότι αισθάνεται μια εικονική πραγματικότητα!». «Από δω και πέρα ποιο είναι το όραμά σας;». «Ελπίζουμε να επεκτείνουμε μερικά από τα συμπεράσματά μας για τις εκκλησίες της Θεσσαλονίκης με περισσότερες δοκιμές. Για παράδειγμα, ποιος ήταν ο ρόλος των ανακλαστικών υλικών (μάρμαρο, γύψος, μωσαϊκά) στην ακουστική του χώρου. Θέλουμε να μελετήσουμε περαιτέρω τα φάσματα συχνοτήτων της φωνής και να εξετάσουμε αν αυτές οι βυζαντινές εκκλησίες (που προορίζονταν για μοναστικές κοινότητες) ήταν συγκεκριμένα συντονισμένες για φωνές τενόρων και μπάσων. Επίσης, θέλουμε να κάνουμε μετρήσεις που μπορούν να μας δείξουν αν μερικές εκκλησίες ήταν ακουστικά σχεδιασμένες περισσότερο για ομιλία (κήρυγμα) παρά για ψαλμούς. Έχουμε μεγάλη λίστα από εκκλησίες που θέλουμε να μετρήσουμε και να συγκρίνουμε – πάντα ψάχνοντας για κτίσματα που έχουν κρατήσει, όσο το δυνατόν, το αρχικό σχέδιο και την αρχική διακόσμηση. Ο σκοπός μας είναι να δημιουργήσουμε ένα ακουστικό μουσείο, όπου να μπορούν να παρουσιάζονται και να συγκρίνονται ήχοι από οποιαδήποτε εποχή της ιστορίας. Αυτές οι ηχογραφήσεις που κάναμε στη Θεσσαλονίκη αποτελούν ένα ζωτικό αρχείο του βυζαντινού παρελθόντος της Ελλάδας και θα μας βοηθήσουν να έχουμε μια βαθύτερη κατανόηση των ηχοτοπίων και της πνευματικότητας εκείνης της εποχής, μιας εποχής που οδήγησε σε νέες αρχιτεκτονικές μορφές και λειτουργική μουσική που επιζούν μέχρι σήμερα».

ινfο

Στην επιστημονική μελέτη των εκκλησιών της Θεσσαλονίκης συνεργάζονται επίσης οι: Κωνσταντίνος Ράπτης, Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης, Spyridon Antonopoulos, Musicologist, City University, London, Amy Papalexandrou, Prof. of Art History, Stockton College, New Jersey, και James Donahue, Prof. of Music Production and Engineering, Berklee College, Boston.

3.3.16 – lifo

25

05

Μπουγατσάν, αυγοφέτες, κέικ και μερικά από τα καλύτερα πιάτα με αυγά είναι λίγα απ’ όσα θα σε κάνουν να πας ξανά και ξανά στο Εstrella.

από ένα γωνιακό μαγαζί στην

ξεκίνησε η μόδα

στην Ελλάδα!

26 lifo – 3.3.16

ιέρωµα Αφ

Θεσ

Παύλου Μελά για το brunch

φυσικά, Bougatsan. Ένα κρουασάν που σερβίρεται με ζεστή κρέμα μπουγάτσας, ζάχαρη, κανέλα ή φρούτα του δάσους και σοκολάτα ή ό,τι άλλο θα σκεφτεί η ομάδα. Είναι το πιάτο με το οποίο ασχολήθηκαν μέχρι και οι «New York Times» και σας εγγυώμαι πως αξίζει τον κόπο. Η δική μου αγαπημένη στιγμή στο Estrella, καθημερινή πρωί προς μεσημέρι, τώρα την άνοιξη, στο γωνιακό τραπέζι έξω, να χαζεύω τους περαστικούς με θέα την πιο ωραία εκκλησία της πόλης και τα παιδιά να φέρνουν πιάτα που μοιάζουν με εξπρεσιονιστικούς πίνακες και μυρίζουν κολασμένα. Αγάπη μόνο για όσους τόλμησαν μέσα στην κρίση και δεν ακούν τις Ελληνίδες Κασσάνδρες. Το μόνο που απομένει είναι να αποκτήσουμε και ένα αθηναϊκό Estrella. Εstrella, Παύλου Μελά 48, 2310 272045

ίκ η

Επειδή

νίκη αλλά και στην Αθήνα. Σήμερα που όλοι φτιάχνουν brunch, η εμπειρία Estrella παραμένει μοναδική. Τι να περιμένεις; Ένα χαλαρό περιβάλλον που σε προδιαθέτει να φας χωρίς επισημότητες ένα καταπληκτικό γεύμα δίπλα σε πολλά νέα παιδιά της πόλης. Πολλούς ξένους που έρχονται επειδή το διάβασαν κάπου και φεύγουν κατενθουσιασμένοι. Τι θα δοκιμάσεις αυτή την εποχή στο Estrella; Εμείς απολαύσαμε στραπατσάδα με ντομάτα, λουκάνικο και κρέμα φέτα, αυγά ποσέ σε ψωμί μπριός με βούτυρο μαύρης τρούφας και χοιρομέρι Δράμας, breakfast pizza σε ζύμη από κουλούρι Θεσσαλονίκης με μπέικον, γραβιέρα και δύο τηγανητά αυγά, Ottoman burger με αρνίσιο μπιφτέκι, καραμελωμένο κρεμμύδι, κρέμα φέτας και sriracha, Red Velvet pancakes με κρέμα cheesecake και κόκκινα φρούτα. Και,

λον ικη ¡¤ ~« È·‰ θεσ σαλ ονι κη¡ ¤~ «È· ‰θ εσσ αλο νικ η¡ ¤~ «È· ‰θ εσσ αλο νικ η¡ ¤~ «È· ‰θ εσσ αλο νικ η¡ ¤~ «È· ‰θ εσσ

Μ

πορεί το 2016 να μας φαίνεται απολύτως φυσιολογικό το γεγονός ότι κάθε Σ/Κ σε όλα τα μαγαζιά μιας πόλης ο κατάλογος περιέχει και κάποια πιάτα εμπνευσμένα από την ευρύτερη ιδέα του brunch, τα πράγματα όμως δεν ήταν έτσι μερικά χρόνια πριν, όταν η ομάδα του Εstrella αποφάσισε να ανοίξει ένα μαγαζί στην Παύλου Μελά με θέμα ένα είδος φαγητού που είναι casual, περιπετειώδες, νεανικό, γρήγορο και νόστιμο όσο λίγα. Οι αγαπημένοι μας φίλοι κατάφεραν against all odds να φτιάξουν έναν πετυχημένο κατάλογο με πιάτα για brunch με την ευρύτερη έννοια, που δεν θυμίζουν τίποτε άλλο, όχι μόνο στη Θεσσαλο-

Από τον Μιχάλη Μιχαήλ

σα ον λ

Φωτό: Γιώργος Πλανάκης

θεσ σαλ ονι κη¡ ¤~ «È· ‰θ εσσ αλο νικ η¡ ¤~ «È· ‰θ εσσ αλο νικ η¡

σαλ ονι κη¡ ¤~ «È· ‰

KFC στο Mediterranean Cosmos Το πιο νόστιμο κοτόπουλο στη Θεσσαλονίκη.

Επειδή

εδώ χτυπάει tattoo

ο Γιώργος Μαυρίδης, πετυχημένος σήμερα ο πιο

06 tattoo artist της Ελλάδας Από τον Άρη Δημοκίδη

Μ

πορεί να ταξιδεύει σ’ όλο τον κόσμο με την εκπομπή «World Party», όμως δεν εγκατέλειψε ποτέ την πόλη. Ζει στην παλιά του γειτονιά, στην Καλαμαριά, και δουλεύει στο κέντρο της πόλης, στο δικό του Tattooligans, το φημισμένο στούντιο που έφτιαξε πριν από χρόνια και στο οποίο εργάζονται μερικοί απ’ τους σημαντικότερους tattoo artists. Όλα ξεκίνησαν όταν σχεδίαζε μικρός σε τετράδια. Στην εφηβεία ασχολήθηκε με το graffiti και τα έργα του ήταν τα πιο γνωστά της πόλης. Την περίοδο που έκανε graffiti, στην παρέα προστέθηκαν κάποιοι μεγαλύτεροι, που ήταν ειδικοί στα χειροποίητα τατουάζ. «Τις τεχνικές τις είχαν μάθει από φίλους τους που είχαν κάνει φυλακή ή που ταξίδευαν στα καράβια» εξηγεί. «Τότε που πρωτομπήκα στη φάση με τα χειροποίητα τατουάζ, πριν από 20 χρόνια, η τέχνη ήταν σχεδόν δαιμονοποιημένη. Πώς ξεκίνησα; Σχεδίαζα στα χέρια τους με μαρκαδόρο και μετά αυτοί χτυπούσαν το σχέδιο με τατουάζ. Ξεκίνησα να το κάνω μόνο σε φίλους, γιατί απλώς μου άρεσε να ζωγραφίζω». Tα μόνα σχέδια που ποτέ δεν δέχτηκε να χτυπήσει σε πελάτες ήταν τα φασιστικά σύμβολα. Κάποτε, αυτοί που είχαν τατουάζ θεωρούνταν περιθωριακοί, έως και κακοποιοί. Σήμερα σχεδόν όλοι έχουν. Είναι απλώς μια μόδα της εποχής; « Έχει όντως γίνει mainstream» λέει ο Γιώργος. «Αλλά θεωρώ θετικό τo ότι άνθρωποι με τατουάζ γίνονται πιο εύκολα αποδεκτοί πλέον, ακόμα και στους περισσότερους χώρους εργασίας. Παλιά σε κοιτούσαν σαν εξωγήινο αν είχες τατουάζ και δεν σε έπαιρναν σε δουλειές. Πάντως, υπάρχει πολύς κόσμος που πάντα θα κράζει το διαφορετικό. Παλιά σ’ έλεγαν αλήτη και πρεζάκια. Τώρα, που δεν μπορούν να σε πουν έτσι, σε λένε, ξέρω γω, κουκλεντέ ή μαϊντανό. Πάντα θα παίζει κράξιμο, αλλά εμένα με χαροποιεί ότι τώρα η κοινωνία αποδέχεται πολύ περισσότερο απ’ ό,τι παλιά ανθρώπους με τατουάζ, με σκουλαρίκια, με οποιαδήποτε διαφορετικότητα».

Για εκείνους που ξέρουν και λατρεύουν το κοτόπουλο δεν χρειάζονται και πολλές συστάσεις. Το πιο τραγανόστιμο κοτόπουλο κυκλοφορεί στα KFC κι έρχεται σε πλούσιες μερίδες για να το απολαύσετε με την παρέα σας. Στη Θεσσαλονίκη θα τα βρείτε στο κέντρο Mediterranean Cosmos, στην Πυλαία. Εδώ θα γευτείτε τα διάσημα και γεμάτα παναρισμένο κοτόπουλο buckets σε διάφορες εκδοχές: από το Hot με τις καυτερές φτερούγες, έως τα Mixed, Kentucky και Family Feast για ποικιλία από τραγανά φιλετάκια, καυτερά μπούτια και ολόκληρα κομμάτια κοτόπουλου, καθώς και τα πιο ζουμερά burgers με κοτόπουλο και λαχταριστά wraps. Μυστικό της επιτυχίας η αυθεντική συνταγή των 11 αρωματικών και μπαχαρικών που παραμένει μυστική εδώ και 70 χρόνια και συναντάει το φρέσκο ελληνικό κοτόπουλο για να σας χαρίσει τις πιο δυνατές γαστρονομικές εμπειρίες. Δοκιμάστε τις σούπερ τραγανές πατάτες για να ολοκληρώσετε την εμπειρία και, αν χρειάζεστε μια ανάσα δροσιάς, σας περιμένει ένα KFC Krushers. www.kfc.gr

3.3.16 – lifo

27

07 Επειδή

η μεγάλη ομάδα της πόλης έχει ένα από τα πιο

καλοσχεδιασμένα περιοδικά Ευρώπη

ποδοσφαιρικής ομάδας στην

Ο

Δημήτρης Παπάζογλου τα τελευταία 15 χρόνια έχει συνδέσει το όνομά του με κορυφαίες συνεργασίες και διακρίσεις στο design τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό για brands όπως η Nike, οι «New York Times», η Euroleague Basketball, τα European Design Awards, η Established NYC, το Volvo Ocean Race, η «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» κ.ά. Το τελευταίο δημιούργημά του είναι το «Toumba Magazine», το οποίο έχει πάρει ήδη την «πρόκριση» στο… Champions League των αντίστοιχων ευρωπαϊκών εκδόσεων. Ο Δημήτρης Παπάζογλου δεν είναι, άλλωστε, ένας τυπικός designer, είναι αυτός που θα πάρουν τηλέφωνο οι άνθρωποι του Δικεφάλου ξημερώματα για να του ανακοινώσουν τη μεταγραφή του Μπερμπάτοφ και όλα όσα πρέπει να σχεδιαστούν μέχρι την αυγή για την παρουσίαση του παίκτη. Κι αυτός, ως γνήσιος

28 lifo – 3.3.16

Από τον Ευθύμιο Σαββάκη

ΠΑΟΚτζής, το πρώτο πράγμα που θα ρωτήσει είναι πότε μπορεί να έχει μια φανέλα του Βούλγαρου άσου!

«To “Toumba” ξεφεύγει από αυτό που έχουμε στο μυαλό μας όταν ακούμε για ένα ποδοσφαιρικό, και μάλιστα συλλογικό, περιοδικό. Δεν έχει καμία σχέση με τον οπαδισμό που έχει ποτίσει τα αθλητικά ΜΜΕ, ούτε προσπαθεί να κάνει το άσπρο μαύρο, παρόλο που αυτά είναι τα χρώματα του ΠΑΟΚ. Είναι ένα έντυπο το οποίο σε μια δύσκολη εποχή για τον Τύπο επιχειρεί να θέσει ξανά τη δημοσιογραφία στις σωστές της βάσεις μέσα από την προσέγγιση της κουλτούρας του ποδοσφαίρου γενικά και του συλλόγου ειδικότερα. Είναι σημαντικό να πούμε πως η θεματολογία, τα ποιοτικά κείμενα, οι ψύχραιμες, αντικειμενικές απόψεις και οι έρευνες είναι που κάνουν το “Toumba Magazine” να ξεχωρίζει και ακολούθως, σε συνέργεια με τον σχεδιασμό, δημιουργούν μια ολοκληρωμένη και καινοτόμο πρόταση στον χώρο του αθλητικού Τύπου. Αυτό, άλλωστε, συνοψίζει και τη

θέση μου ως σχεδιαστή. Διότι, όταν ένα προϊόν είναι κενό ή δεν έχει αξία, όσο καλά και να το σχεδιάσεις, δεν μπορείς ουσιαστικά να κρύψεις τη γύμνια του. Όσο για τους λόγους που οδήγησαν στη δημιουργία του, πρέπει να καταλάβουμε πως ο ΠΑΟΚ είναι μια ομάδα που συνεχώς αναζητά τρόπους να ενισχύσει το προφίλ του και να ισχυροποιήσει το brand value του μέσα από τη δημιουργία ποιοτικών προϊόντων στο κομμάτι των New Media. Είναι ένας τομέας τον οποίο χειρίζεται με μεγάλη επιτυχία ο Παναγιώτης Αρωνιάδης, ο άνθρωπος που κρύβεται πίσω από αυτό το φιλόδοξο πρότζεκτ αλλά και απ’ ό,τι χτίζουμε τα τελευταία 2,5 περίπου χρόνια. Το νέο επίσημο περιοδικό του ΠΑΟΚ, λοιπόν, δημιουργήθηκε με την προοπτική ν’ αποτελέσει ένα ισχυρό “όπλο” στη διάθεση της ΠΑΕ προκειμένου να τη βοηθήσει να γίνει πιο άμεση κι εξωστρεφής στις σχέσεις της με τον κόσμο, να εκπαιδεύσει τη νέα γενιά φιλάθλων στη φιλοσοφία που θέλει να περάσει ο Δικέφαλος και παράλληλα να φέρει κοντά το κοινό

ικη¡¤ ¤~«È·‰ θεσσαλον η¡ ικ ον αλ σσ θε ·‰ «È θεσσαλονικη¡¤~ αλονικη¡¤~«È·‰ σσ θε ·‰ «È ¤~ η¡ ικ ¤~«È·‰ θεσσαλον «È·‰ θεσσαλονικη¡ ¤~ η¡ ικ ον αλ σσ ¤~«È·‰ θε ·‰ θεσσαλονικη¡ εσσαλονικη¡¤~«È

ιέρωµα φ Α

ίκ η

Θεσ

σα ον λ

του ΠΑΟΚ στην ομογένεια και γενικότερα στο εξωτερικό μέσω συνδρομών, οι οποίες θα λειτουργήσουν ως μια άτυπη χαρτογράφηση της ισχύος της ομάδας μακριά από τη Θεσσαλονίκη» αναφέρει ο Δημήτρης. «Η συνεργασία μου με τον ΠΑΟΚ ξεκίνησε ουσιαστικά πριν από 2,5 περίπου χρόνια, με αφορμή τον επανασχεδιασμό της ιστοσελίδας του συλλόγου, paokfc. gr. Είχε προηγηθεί ένα ιδιαίτερο πρότζεκτ που αφορούσε τον σχεδιασμό της κινητής μπουτίκ. Έκτοτε, σε συνεργασία με τον Παναγιώτη, δρομολογήθηκε μια σειρά από σταθερές ενέργειες με σκοπό τον επαναπροσδιορισμό των New Media αλλά και του media branding του συλλόγου. Μία από αυτές είναι και η δημιoυργία του “Τoumba Magazine”. «Ο στόχος που τέθηκε από τον ΠΑΟΚ ήταν να δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο περιοδικό, εφάμιλλο της δυναμικής του συλλόγου αλλά και αντίστοιχο κορυφαίων ευρωπαϊκών εκδόσεων. Οι σχεδιαστικές επιρροές του “Toumba Magazine” ανήκουν σε μια ευρύτερη αντίληψη

γύρω από το editorial design, τόσο στο θέμα της τυπογραφίας, του layout και του photo editing όσο και ως προς τη συνολική θεματολογία και διαχείριση του περιεχομένου. Αυτό που θα έλεγα ότι χαρακτηρίζει περισσότερο την προσπάθειά μας είναι η ανάγκη για μια εξωστρεφή αντιμετώπιση της συγκεκριμένης θεματολογίας, ενός φαινομενικά δύσκολου χώρου, όχι όμως με τρόπο που να παραγκωνίζεται το περιεχόμενο αλλά μέσα από κατανόηση και επαναπροσδιορισμό του σύγχρονου αθλητικού branding. Στη σημερινή εποχή, είναι οι λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά, τόσο στο ποδόσφαιρο όσο και στο design. Σε μια χαλαρή κουβέντα για ποδοσφαιρικά, ο διεθνής Ρουμάνος πρώην άσος του ΠΑΟΚ, Razvan Rat, μου είχε πει το εξής: “What makes a player better than the others? Time and space, my friend. The best decision you have to take in less time and minimum space”. Καμιά φορά σκέφτομαι πως πολλές φορές το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και στο design».

Επειδή

ο ακούραστος ακτιβιστής

Γιώργος Τσιτιρίδης κάνει μια μεγάλη έρευνα για ένα θέμα της πόλης

που έχει μείνει στο σκοτάδι

Από τον Άρη Δημοκίδη. Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν

Δ

εν γεννήθηκε εδώ, αλλά στη Γερμανία. Στη Θεσσαλονίκη ήρθε στα 18 του και δεν έφυγε ποτέ. Έπειτα από σπουδές στον κινηματογράφο και την ενασχόληση με τηλεοπτικές παραγωγές, διηύθυνε τα πρωτοποριακά queer free press της πόλης «Screw» και «Fagazine». (Σήμερα γράφει, εκτός των άλλων, και στο LIFO.gr.) Υπήρξε απ’ τους πρωτεργάτες του Pride της Θεσσαλονίκης, όμως πολλοί τον θυμόμαστε από ακόμα πιο παλιά, όταν διοργάνωσε το πρώτο LGBT κινηματογραφικό φεστιβάλ της χώρας, φυσικά στη Θεσσαλονίκη. Ήταν μια ταραγμένη εποχή για τα ΛΟΑΤ δικαιώματα και ο Γιώργος, ατρόμητος, βγήκε μπροστά. Το 2000 παραθρησκευτικές οργανώσεις που διαμαρτύρονταν έξω απ’ το Ολύμπιον μπούκαραν στην αίθουσα, καθώς βλέπαμε την πρώτη ταινία του Πάνου Κούτρα, ρίχνοντας αμπούλες βρόμας: «Γίνανε πορείες διαμαρτυρίας, κλείσανε τον κινηματογράφο να μην περνάει κόσμος και το θέμα πήγε μέχρι το Δημοτικό Συμβούλιο» θυμάται ο ίδιος. «Τότε, από τα τοπικά κανάλια, εκπομπές όπως αυτή του Βελόπουλου προέτρεπαν τον κόσμο να πάει να διαδηλώσει για το φεστιβάλ του αίσχους. Θυμάμαι ότι με ακολουθούσε μυστικός αστυνομικός, ότι είχε βαν από 10 κανάλια απ’ έξω, ότι ο Τέρενς Κουίκ στις ειδήσεις είχε πει “πάμε τώρα, ζωντανά, στο φεστιβάλ της ανωμαλίας”, ότι μίλησα στην εκπομπή του Χατζηνικολάου και σε όλα τα κανάλια σχεδόν. Φαντάσου το σοκ για ένα παιδί 20 ετών τότε». Το τελευταίο διάστημα ασχολείται κυρίως με μια μεγάλη έρευνα για τους Ρομά της Θεσσαλονίκης. «Εδώ και τέσσερα χρόνια κάνω αυτή την έρευνα. Έκανα μαθήματα σε παιδιά Ρομά για έναν χρόνο, μετά ξεκίνησα να παίρνω μαρτυρίες στον Δενδροπόταμο, έγινα φίλος, κατέληξα κουμπάρος. Πηγαίνω κάθε εβδομάδα, εμψυχώνω τα παιδιά, κάνουμε παρέα... Και αποφάσισα να κάνω ένα μεγάλο βιβλίο για τους Τσιγγάνους της Θεσσαλονίκης. Ξέρεις, υπάρχουν τόσα βιβλία για τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης, τους Πόντιους, αλλά τίποτα για τους Ρομά της πόλης και την ιστορία τους. Θα έχει πολλές αρχειακές φωτογραφίες και πολλά κείμενα».

08 3.3.16 – lifo

29

η θεσσαλονικ ·‰ È « ~ ¤ ¡ σαλονικη ~«È·‰ θεσ ¤ ¡ η ικ ν ο θεσσαλ η¡¤~«È·‰ ικ ν ο λ α σ σ ε ¤~«È·‰ θ αλονικη¡ σ σ ε θ ·‰ È η¡¤~« θεσσαλονικ ·‰ È « ~ ¤ ¡ σαλονικη ~«È·‰ θεσ ¤ ¡ η ικ ν ο σαλ ~«È·‰ θεσ

Θεσ

ίκ η

ιέρωµα φ Α

σα ον λ

Χρυσό στεφάνι, με φύλλα και άνθη μυρτιάς. Βρέθηκε σε τάφο στην οδό Ωραιoκάστρου στη Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης.

4ος αι. π.Χ.

30 lifo – 3.3.16

Επειδή

στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης θα δεις τα ομορφότερα

χρυσα στεφανια κρατηρα του δερβενιου και τον μοναδικό

Η διευθύντρια του Μουσείου, δρ. Πολυξένη Αδάμ-Βελένη, μίλησε στη LiFO για τα πολύτιμα αυτά ευρήματα. Από τον Χρήστο Παρίδη

Σ

το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, στα ιδιαίτερα σημαντικά ευρήματα της συλλογής μετάλλινων αντικειμένων, που στην πλειονότητά τους προέρχονται από ανασκαφές στον ευρύτερο χώρο της Βόρειας Ελλάδας και της Κεντρικής Μακεδονίας και καλύπτουν μια περίοδο που ξεκινάει από την πρώιμη αρχαιότητα και φτάνει μέχρι τους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους, περιλαμβάνεται, ξεχωρίζοντας, μια σειρά χρυσών στεφανιών υψηλής αισθητικής της χρυσοχοϊκής τέχνης αλλά και ο περίφημος Κρατήρας του Δερβενίου. Η διευθύντρια του Μουσείου, δρ. Πολυξένη Αδάμ-Βελένη, μας μίλησε γι’ αυτά. Όπως ανέφερε και σε πρόσφατη ομιλία της, στο Μουσείο της Θεσσαλονίκης φυλάσσεται μεγάλος αριθμός στεφανιών από πολύτιμα μέταλλα, τα οποία αποτελούν την πιο πλούσια συλλογή μακεδονικής χρυσοχοΐας στον κόσμο. Στεφάνια μυρτιάς, κισσού, ελιάς και σπανιότερα δάφνης που κοσμούσαν τους αρχαίους Μακεδόνες κατά τη διάρκεια των συμποσίων ή των σημαντικών στιγμών της ζωής τους και τους συνόδευαν στον θάνατο. Όσον αφορά τα στεφάνια, η χρήση τους στην αρχαιότητα ήταν διαδεδομένη σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής. Άνθινα και φυλλοφόρα στεφάνια που αναπαρήγαν φυτά της ελληνικής φύσης ανάλογα με την ιδιότητα και τα χαρακτηριστικά τους, τα οποία συνδέονταν με τη μυθολογία. Ως εκ τούτου, αποτελούσαν διακριτικά αξιωμάτων και επιβράβευσης θεϊκών επιδόσεων ή χρησιμοποιούνταν από ιερείς και θιασώτες λατρευτικών τελετών. Συχνά, επίσης, ανήκαν σε αθλητές ή καλλιτέχνες που διακρίνονταν σε αγώνες αθλητικούς ή δραματικούς. Παράλληλα, αναπτύχθηκε και η συνήθεια να δωρίζονται στεφάνια σε αγαπημένα πρόσωπα που πέθαιναν, «έφευγαν» για το θεϊκό επέκεινα, και, συνήθως, αποτελούνταν από αρωματικά φυτά κατάλληλα να συνοδεύουν τους νεκρούς, καθώς δημιουργούσαν ιδανικό περιβάλλον και πετύχαιναν ταχεία και εύκολη αποσύνθεση του νεκρού σώματος. Τα φύλλα της δάφνης συνδέθηκαν μέσω του μύθου της Δάφνης με τον θεό Απόλλωνα, τα φύλλα της μυρτιάς ήταν σύμβολο ομορφιάς και νεότητας και συνδέθηκαν με την Αφροδίτη και την τελετή του γάμου, τα λεπτά σχιστά φύλλα του δενδρολίβανου σχετίστηκαν επίσης με την Αφροδίτη και θεωρούνταν σύμβολο αφοσίωσης, ο κισσός με τον Διόνυσο, η βαλανιδιά με τον πατέρα των θεών, Δία, και η ίριδα με τη θεά Ίριδα, που συμβόλιζε το ουράνιο τόξο και αποτελούσε τον σύνδεσμο μεταξύ ουρανού και γης – το τόξο, δε, θεωρούνταν ότι οδηγούσε τις ψυχές των νεκρών σε έναν κόσμο αιώνιας ειρήνης. Πρόκειται για συνήθεια που απαντά μέχρι σήμερα σε πολλά μέρη της Ελλάδας, όπου στολίζουν τους τάφους με αγριόκρινα ή ίριδες. Από τις πηγές και τις επιγραφές είναι γνωστό ότι στις επίσημες γιορτές, τόσο στην Αττική όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα, χρησιμοποιούσαν στεφάνια με διάφορες ευκαιρίες. Χαρακτηριστικές ήταν οι τελετές της στεφανηφορίας αλλά και της φυλλοβολίας, στις οποίες ενθουσιώδεις θεατές έριχναν στο κεφάλι του νικητή στεφάνια, κλαδιά, φύλλα, λουλούδια αλλά και καρπούς, και έδεναν κορδέλες στο κεφάλι και τα πόδια του. Τα χρυσά στεφάνια της αρχαίας Μακεδονίας αποτελούν μια ξεχωριστή τέχνη, μια κατηγορία αντικειμένων από μόνη της, με ευρύτατη χρήση τους πρώιμους χρόνους, που επεκτείνεται και στην υπόλοιπη Ελλάδα. Αρχικά, χρησιμο-

ποιήθηκαν διάφορα φυτά της ελληνικής φύσης (βαλανίδια, δάφνη, κισσός, μυρτιά, ελιά) και καθώς στη μακεδονική γη υπήρχε αφθονία πολύτιμων μετάλλων, οι Μακεδόνες τεχνίτες επιδόθηκαν σε εκπληκτικής ακρίβειας αναπλάσεις τους, κυρίως σε χρυσό, επιχρυσωμένο χαλκό και σπανιότερα σε άργυρο, καθ’ όλη τη διάρκεια των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων. Τα στεφάνια αυτά κοσμούσαν κεφάλια ανδρών, γυναικών, ακόμα και παιδιών, σε σημαντικές στιγμές της ζωής τους, όπως ο γάμος, σε διάφορες θρησκευτικές τελετές δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα, επετειακά ή αθλητικά γεγονότα ή συμπόσια, και συνόδευαν, μετά θάνατον, τους κατόχους τους στην τελευταία τους κατοικία. Τα πολύτιμα μέταλλα από τα οποία κατασκευάζονταν μαρτυρούσαν την κοινωνική τάξη και την ευμάρεια, πιθανώς και κάποια αξιώματα. Ανάλογη σημασία είχε και το είδος του φυτού που απεικονιζόταν, όπως, λόγου χάρη, τα φύλλα και οι καρποί της βαλανιδιάς, που βρίσκονταν σε άμεση σχέση με τον Δία, που με τη σειρά του υπαινισσόταν συνήθως βασιλική εξουσία. Τα φύλλα και οι καρποί του κισσού συσχετίζονταν με τη λατρεία του Διονύσου και τα εξαιρετικά λεπταίσθητα στεφάνια μυρτιάς τα φορούσαν κυρίως νεότερες αλλά και γηραιότερες γυναίκες της μακεδονικής αριστοκρατίας. Τα στεφάνια από ελιά, και σπανιότερα τα δάφνινα, αποτελούσαν συνήθως έπαθλο σε αγώνες, ενώ τα επιχρυσωμένα χάλκινα στεφάνια ανήκαν σε λιγότερο εύπορους πολίτες. Η εκπληκτική αυτή συλλογή πολύτιμων στεφανιών συμπληρώθηκε το 2007 με ένα σημαντικό απόκτημα: ένα στεφάνι μυρτιάς με χρωματιστά άνθη με σμάλτο, το οποίο επαναπατρίστηκε από το Μουσείο Paul Getty στο Λος Άντζελες. Προέρχεται από τάφο της Κεντρικής Μακεδονίας και αποτελεί εξαιρετικό δείγμα της μακεδονικής χρυσοχοϊκής τέχνης, χρονολογημένο γύρω στα 340-330 π.Χ., εποχή μέγιστης ακμής του Μακεδονικού Βασιλείου.

Ο Κρατήρας του Δερβενίου Πρόκειται για ένα ακόμα δείγμα μακεδονικής μεταλλοτεχνίας, το οποίο ανασύρθηκε από τους ασύλητους τάφους στο Δερβένι της Θεσσαλονίκης, όπου έχει βρεθεί το νεκροταφείο της αρχαίας Λητής. Ο μεγαλύτερος και πλουσιότερος τάφος ήταν ο τάφος Β’, που περιείχε μια ανδρική και μια γυναικεία ταφή, όπως και μοναδικής σπανιότητας ευρήματα, π.χ. έναν πάπυρο απανθρακωμένο στην πυρά πάνω από τον τάφο και έναν ορειχάλκινο κρατήρα. Μοναδικός σωζόμενος, ανάλογου μεγέθους κρατήρας χρονολογείται γύρω στο 330-320 π.Χ. και περιείχε τα καμένα οστά του νεκρού μαζί με ένα νόμισμα, ένα χρυσό δαχτυλίδι, χρυσές περόνες και ένα χάλκινο επίχρυσο στεφάνι. Το σφραγισμένο στόμιο του κρατήρα ήταν στολισμένο με χρυσό στεφάνι και τοποθετήθηκε στο κέντρο του τάφου. Το ιδιότυπο χρυσαφί χρώμα του οφείλεται στην ειδική σύνθεση του κράματός του, μπρούντζος με υψηλή περιεκτικότητα σε κασσίτερο. Περιμετρικά στο χείλος του η επιγραφή αναφέρει το όνομα του κατόχου του: «Αστίων, ο γιος του Αναξαγόρα, από τη Λάρισα». Στις ανάγλυφες παραστάσεις του αναπαρίσταται ο ιερός γάμος του Διονύσου με την Αριάδνη, ενώ γύρω από τον βράχο, όπου κάθονται οι νυμφευμένοι, Σάτυροι και Μαινάδες επιδίδονται σε οργιαστικούς χορούς ή κείτονται μισοκοιμισμένοι από τη μέθη. Το αγγείο κατασκευάστηκε με μεικτή μέθοδο σφυρηλάτησης και χύτευσης. Ο καλλιτέχνης έχει αποδώσει με αξιοσημείωτο λυρισμό και γλαφυρότητα την έκσταση στην οποία βρίσκονται οι θιασώτες υπό την επήρεια του κρασιού.

3.3.16 – lifo

31

Επειδή

στη Θεσσαλονίκη κάνει trap o Skive,

ο καλύτερος παραγωγός «από γλέντι κι ουσία»

10 αυτήν τη στιγμή στην Ελλάδα, που ξέρει

Από τον M. Hulot. Φωτογραφία: Freddie F.

ιέρωµα φ Α

Θεσ

32 lifo – 3.2.16

σου κάνει πολιτικές αναλύσεις. Πρέπει να ζήσει, να έχει καύλες, να μιλάει για την γκόμενα που θέλει να γαμήσει, δεν γίνεται η μουσική του να είναι βγαλμένη από βιβλία». Σχολιάζουμε το ελληνικό χιπ χοπ και πώς ένα παιδί από την επαρχία, χωρίς αστικό υπόβαθρο, ασχολήθηκε μαζί του και δεν έκανε μια ροκ μπάντα, όπως οι περισσότεροι. «Το χιπ χοπ είναι λαϊκή μουσική», λέει, «παρόλο που στην Ελλάδα πάντα ήταν κάτι περιορισμένο. Όταν έσκασε το πρώτο κύμα, από Active Member μέχρι Terror X Crew και τα λοιπά, όλο αυτό το πράγμα ήταν ραπ από ανθρώπους που ήταν μεσοαστοί, και εκείνη την εποχή μέχρι και το 2011-12 όλα έπρεπε να είναι μέσα από αυτό το φάσμα. Έπρεπε αυτό που ακουγόταν να είναι κοινωνικό, να είναι πολιτικό, σαν να υπήρχε μια Ιερή Βίβλος του ραπ, λες και δεν βγαίνουμε πιο έξω εμείς εδώ στην Ελλάδα. Και είναι γαμώ και το αποδεχόμαστε, παρόλο που οι Αμερικανοί είναι ιμπεριαλιστές και στους στίχους είμαστε εναντίον. Ήταν μπερδεμένο μέσα στο μυαλό τους και δεν μπορούσαν να καταλάβουν πού είναι ok ή όχι. Για μένα, αυτήν τη στιγμή το ελληνικό ραπ είναι σε πολύ καλύτερη μοίρα. Υπάρχουν άνθρωποι που απλώς είναι ο εαυτός τους, δεν μπαίνουν ούτε σε τριπάκια να είναι έτσι, ούτε είναι politically correct. Και δεν χρειάζεται να είναι. Κατάλαβαν ότι δεν χρειάζεται σώνει και καλά να κάνεις πολιτικό ραπ – εγώ δεν θέλω να κάνω κήρυγμα. Το χιπ χοπ είναι ένα λαϊκό είδος, δεν είναι δελτίο ειδήσεων. Έτσι είχε καταντήσει». Η επιτυχία του trap στην Ελλάδα είναι κάτι που, αν δεν είσαι στη φάση, δύσκολα μπορείς να εξηγήσεις. «Υπάρχει κοινό, μεγάλο κοινό, έχω πάθει την πλάκα μου» λέει. «Τόσα χρόνια, το underground hip hop μπορεί να ήταν μουσική των μεσοαστών, αλλά βοήθησε να φτιαχτεί ένας μεγάλος πυρήνας, μεγάλωσαν γενιές μετά τη δική μου που άκουγαν μόνο χιπ χοπ. Τα 15χρονα και τα 16χρονα ακούν πάρα πολύ χιπ χοπ, κι αυτό τώρα έχει φτιάξει μια αρκετά καλή αγορά. Βλέπεις τους Βάτα Πεις και τους Ζωντανούς Νεκρούς να κάνουν συναυλίες με 3.000 άτομα και δεν υπάρχουν ούτε στα ραδιόφωνα ούτε σε κανένα κανάλι. Πουθενά! Πιστεύω ότι από τη στιγμή που αυτό που κάνω το κάνω καλά, όλα έρχονται μια μέρα. Δεν θέλω με το ζόρι προβολή. Και θέλω να γίνει με τους δικούς μου όρους. Όσοι κάνουμε ραπ δεν έχουμε ανάγκη κανέναν πλέον. Έχουμε ένα κανάλι μόνοι μας στο YouTube που κάνει 2 εκατομμύρια views τον μήνα. Τι να την κάνω την εταιρεία; Ούτε έχω ανάγκη τα media. Τα ονόματα που έχουμε και αυτοί με τους οποίους συνεργαζόμαστε οργώνουν όλη την Ελλάδα, πάνε σε μαγαζιά που άλλοι θα σνομπάρανε και περνάνε το μήνυμά τους. Και πληρώνονται καλά σε σχέση με το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής κοινωνίας». www.facebook.com/iam.skive?fref=ts

ίκ η

O

Χρήστος Τρυψιάνης ξέρει ακριβώς τι θέλει να κάνει: να γίνει huge. Και εν μέρει τα έχει καταφέρει. Τα κομμάτια στα οποία κάνει παραγωγή ξεπερνούν τα δύο εκατομμύρια views τον μήνα (!) στο YouTube, αυτήν τη στιγμή μετασχηματίζει την ελληνική χιπ χοπ σκηνή, κάνοντας το trap κυρίαρχο ήχο, κάνει παραγωγή σε ξένα ονόματα, ζει από τη μουσική. «Δεν με ενδιαφέρει να κάνω μουσική για δέκα άτομα» λέει και το εννοεί. «Αυτό είναι κομπλεξισμός. Δεν θεωρώ ότι είμαι καλλιτέχνης, θεωρώ ότι είμαι hustler και παραγωγός, ότι κάνω κάτι καλά και αυτήν τη στιγμή, γι’ αυτό που κάνω, υπάρχει τεράστια ζήτηση. Κι εγώ έχω την προσφορά, έχω το υλικό, αυτό που θέλουν ν’ ακούσουν, την “αρρώστια” τους. Ακούν αυτά που κάνω και “αρρωσταίνουν”. Μακάρι να βγουν πολύ καλύτεροι από μένα, να εξελιχθεί το είδος και να συνεχίσει. Αυτήν τη στιγμή, όμως, θεωρώ ότι είμαι καλός, γιατί αυτό που κάνω μου βγαίνει τελείως φυσικά, δεν καίω το μυαλό μου για ώρες. Το καίω για άλλα πράγματα, όχι για την ιδέα. Την ιδέα την έχω εύκολη. Για μένα “πιο καλό” σημαίνει ο κόσμος να καταλαβαίνει το μήνυμά σου πιο εύκολα. Να είναι αυτό που κάνεις προσβάσιμο σε όλους». Ο Χρήστος υπογράφει τις παραγωγές του ως Skive και είναι ο πρώτος παραγωγός που έφερε το trap (το χιπ χοπ του αμερικανικού Νότου) στην Ελλάδα. Οι παραγωγές του για τον Υποχθόνιο και το debut mixtape τους «Βρέχει Φράγκα» και η συνεργασία του στο EP της επιστροφής των Ζωντανών Νεκρών στη δισκογραφία έπειτα από 17 χρόνια έστρεψαν πάνω του τα βλέμματα όλης της χιπ χοπ κοινότητας. Τα κομμάτια του με τον Mpelafon και τον Youth ορίζουν έναν νέο ήχο για το σαλονικιώτικο χιπ χοπ και τα views που έχουν είναι αδιανόητα για καλλιτέχνες που δεν έχουν καμιά προώθηση από οποιοδήποτε μέσο. «Η Θεσσαλονίκη έχει πιο πολύ trap απ' ό,τι η Αθήνα, ίσως επειδή το trap είναι πιο λαϊκή μουσική» λέει. «Εμείς, εδώ, με πολλά παιδιά να είναι από επαρχία, έχουμε μεγαλώσει με άλλα πράγματα. Ο Mpelafon λέει σε ένα κομμάτι του “ξενέρωτε ράπερ, δεν έχεις ιδέα από γλέντι κι ουσία”. Πολλοί άνθρωποι στην Αθήνα δεν έχουν ιδέα από γλέντι και ουσία, τι πάει να πει να είσαι αληθινός. Στη Θεσσαλονίκη είναι απλοί άνθρωποι, που μπορεί να μη γνωρίζουν από τέχνη και πολιτικά, αλλά είναι αυτοί που είναι, δεν προσπαθούν να πουλήσουν κάτι άλλο. Και με το trap εκφραζόμαστε πιο εύκολα, μπορούμε να πούμε αυτά που θέλουμε. Δεν είναι ότι δεν τη ζω την κρίση, αλλά ζω κι άλλα πράγματα και θέλω να μιλήσω γι’ αυτά που ζω, θέλω να τα πω όλα, αλλά αυτά τα “όλα” να είναι αληθινά και εμπνευσμένα. Ένας πιτσιρικάς 19 και 20 χρονών δεν μπορεί να

σα ον λ

È·‰ θε νικη¡¤~« ο λ α σ σ ε θ η¡¤~«È·‰ θεσσαλονικ ·‰ È « ~ ¤ η¡ εσσαλονικ ¤~«È·‰ θ ¡ η ικ ν ο λ α εσσ ¤~«È·‰ θ αλονικη¡ σ σ ε θ ·‰ È νικη¡¤~« ·‰ θεσσαλο È « ~ ¤ ¡ η θεσσαλονικ η¡¤~«È·‰ ικ ν ο λ α σ σ È·‰ θε νικη¡¤~«

Εστιατόριο THRIA

Από νωρίς το μεσημέρι που το «λούζει» το φως, ως αργά το βράδυ, που τα φώτα χαμηλώνουν...

Χ

ώρος λιτής αισθητικής, που σχεδιάστηκε για να παρέχει άνετη φιλοξενία και να αφήνει τον πρώτο λόγο στις γεύσεις και τα χρώματα των πιάτων. Μπορεί κανείς να επιλέξει ανάμεσα στη θέα προς τη θάλασσα ή την ανοιχτή κουζίνα, μια θέση στο μεγάλο παρεΐστικο τραπέζι που δεσπόζει στο κέντρο ή να καθίσει κάπου με μεγαλύτερη ιδιωτικότητα και ησυχία, αφήνονταν τα δρώμενα της σάλας να εκτυλίσσονται μπροστά του... Οι γεύσεις είναι σίγουρα ξεχωριστές, άλλες λεπτές και «γαργαλιστικές» κι άλλες εθιστικές και ξεσηκωτικές. Το μενού θα ικανοποιήσει τόσο όσους επιλέγουν μια οικονομική ποιοτική έξοδο, όσο και αυτούς που θέλουν να απολαύσουν ένα πολύ ξεχωριστό γεύμα ή δείπνο για κάποια ιδιαίτερη στιγμή τους ή εκπληρώνοντας μια επαγγελματική συνάντηση. Η λίστα κρασιών περιλαμβάνει ετικέτες γνωστών οινοποιείων, αλλά τολμά να προτείνει και λιγότερο γνωστές παραγωγές, πάντα ποιοτικές και ταιριασμένες με το εποχικό μενού. Από φιλοσοφία το κόστος του κρασιού συγκρατήθηκε στα χαμηλότερα δυνατά επίπεδα... H εξαιρετική μουσική που «ντύνει» τον χώρο, το γλυκό ή το απεριτίφ που έρχονται, όταν αποσύρονται τα πιάτα, ολοκληρώνουν αρμονικά τη γαστρονομική εμπειρία και τη μετουσιώνουν σε ολοκληρωμένη έξοδο. Ιδιαίτερα θετικά... το δωρεάν πάρκινγκ και το παιδικό μενού! Νεα Παραλία Θεσσαλονίκης, 2310 821120

3.3.16 – lifo

33

34 lifo – 3.3.16

ίκ η

Θεσ

σαλονικη¡¤ ~«È·‰ θεσσα λονικη¡¤~ «È·‰ θεσσαλο νικη¡¤~«È ·‰ θεσσαλον ικη¡¤~«È·‰ θεσσαλονικη ¡¤~«È·‰ θεσ σαλονικη¡¤ ~«È·‰ θεσσα λονικη¡¤~ «È·‰ θεσσαλο νικη¡¤~«È ·‰ θεσσαλον ικη¡¤~«È

11

ιέρωµα φ Α

σα ον λ

Επειδή

το ζευγάρι εικαστικών

Kalos&Klio δημιουργεί επίκαιρη, κοινωνική τέχνη (που τυχαίνει να είναι πανέμορφη) Από τον Άρη Δημοκίδη

Ο

ι θάλασσες που έχουν μετατραπεί σε νεκροταφεία προσφύγων είχαν εμπνεύσει τους Kalos&Klio (δηλαδή τον Χρήστο Καλό και την Κλειώ Τανταλίδου, που ζουν και δημιουργούν στην πόλη και οργανώνουν εκθέσεις στο Kalos&Klio Showroomart project space) πριν το θέμα αρχίσει να αφορά την Ελλάδα. Το έργο τους «Exodus», με τα αλλεπάλληλα στρώματα λεπτομερειών, είναι δραματικά επίκαιρο. Τώρα ετοιμάζουν τη νέα τους έκθεση.

3.3.16 – lifo

35

Από τον Ευθύμιο Σαββάκη

Κ

άθισε αναπαυτικά με την παρέα σου, ρίξε τα ζάρια στο γήπεδο της Τούμπας και επέκτεινε την οικονομική σου αυτοκρατορία! Η ειδική έκδοση της Monopoly «ΠΑΟΚ 90 χρόνια» είναι γεγονός και καλεί τους οπαδούς του Δικεφάλου, και όχι μόνο, να γνωρίσουν την ιστορία του συλλόγου μέσα από το αγαπημένο τους παιχνίδι. Στα πρότυπα κορυφαίων συλλόγων του εξωτερικού, όπως η Μπαρτσελόνα ή η Άρσεναλ, ο ΠΑΟΚ γίνεται η πρώτη ομάδα στην Ελλάδα που αποκτά τη δική της έκδοση, συνεχίζοντας να γιορτάζει τα ενενηκοστά του γενέθλια με πρωτότυπους τρόπους. Στο παιχνίδι, οι παίκτες έχουν την ευκαιρία να βιώσουν μια ιστορική αναδρομή σε μορφές του συλλόγου, από τον Νίκο Σωτηριάδη, τον πρώτο διεθνή παίκτη που ανέδειξε η ομάδα, μέχρι τον τωρινό ιδιοκτήτη Ιβάν Σαββίδη, που βρίσκεται στην πιο ακριβή πλευρά του ταμπλό. Στις ιδιομορφίες της έκδοσης είναι το γεγονός ότι οι κάρτες των «Αποφάσεων» και των «Εντολών» έχουν αντικατασταθεί από «Ελληνικούς» και «Ευρωπαϊκούς» αγώνες, ενώ με ειδική άδεια από την κατασκευάστρια εταιρεία, αντί για την περίφημη «Φυλακή» του παιχνιδιού, ο παίκτης πηγαίνει στο «Κρατητήριο», το οποίο παραπέμπει στο γνωστό και πολυαγαπημένο σύνθημα των οπαδών. ΠΑΟΚ είσαι!

13

12

ιέρωµα φ Α

Θεσ

36 lifo – 3.3.16

ίκ η

πρωτη ελληνικη ομαδα που έχει τη δική της monopoly

«È·‰ θε ονικη¡¤~ λ α σ σ ε θ ·‰ η¡¤~«È θεσσαλονικ ·‰ È « ~ ¤ ¡ η θεσσαλονικ ¡¤~«È·‰ η ικ ν ο λ α σ εσ ¤~«È·‰ θ σαλονικη¡ σ ε θ ·‰ È « ονικη¡¤~ È·‰ θεσσαλ « ~ ¤ ¡ η ικ θεσσαλον η¡¤~«È·‰ ικ ν ο λ α σ σ ε È·‰ θ νικη¡¤~«

o ΠΑΟΚ είναι η

σα ον λ

Θεσ

Επειδή

σα

λ

ίκ

λον

Σ

το ραντεβού των 9 φτάσαμε με δέκα λεπτά καθυστέρηση. Η Μάγδα Κυριακίδου μας υποδέχτηκε χαμογελαστή στην πόρτα με την κόρη της την Τασούλα, ενώ μια σπιτική τυρόπιτα είχε κάνει ήδη την εμφάνισή της σε ένα μικρό κυκλικό τραπέζι στο σαλόνι. Στον φούρνο ψηνόταν και κάτι ακόμα. Λίγα μέτρα παραδίπλα ξεχώριζε η περίφημη ραπτομηχανή της, που προσφέρει ρούχα σε αυτούς που έχουν ανάγκη. «Σε αυτούς που βλέπεις στην τηλεόραση και σου σφίγγεται η καρδιά» μονολογούσε από την κουζίνα, ενώ ο Πάρις με τον Τάσο έκαναν την πρώτη αναγνωριστική βόλτα στην υπέροχη μικρή αυλή του σπιτιού. Το μαγνητόφωνο άρχισε να γράφει. «Μεγάλωσα σε μια πολύ φτωχή οικογένεια, προσφυγικής καταγωγής, από τον Πόντο. Τρίτη από πέντε αδέρφια, ορφανά από τον πόλεμο και μετά, δεν μπόρεσα να συνεχίσω το σχολείο μετά το Δημοτικό και με έστειλαν να γίνω μοδίστρα. Στα 14 απέκτησα την πρώτη μου ραπτομηχανή, μία γερμανική Pfaff. Από τότε μέχρι σήμερα, 66 χρόνια, δεν άφησα τη βελόνα από τα χέρια μου. Στην αρχή έραβα ανδρικά καπέλα, τζόκεϊ – ο πρώτος που τα ανακάλυψε στην Ελλάδα ήταν ένας συγγενής μας. Πληρωνόμουν λιγότερο από 1 δραχμή το ένα, περίπου 80 λεπτά. Μετά έραβα γυναικεία ρούχα. Στα 1967-68 βρεθήκαμε με τον άντρα μου στη Σαουδική Αραβία. Δούλευε σε τεχνική εταιρεία στο Ριάντ, ήμασταν από τους πρώτους Έλληνες που πήγαμε εκεί. Μια υπηρέτρια από το παλάτι άκουσε για μένα και μαθεύτηκε ότι μια Ελληνίδα ράβει φορέματα. Με κάλεσε η πριγκίπισσα, αδελφή του Φεϊζάλ και του Ιμπν Σαούντ, μεγάλη σε ηλικία, για να της ράψω. Ήθελε ένα φόρεμα κάθε μέρα, το φορούσε μία φορά και μετά το χάριζε στις υπηρέτριές της. Απλό φόρεμα, αλλιώς δεν θα προλάβαινα να ράβω ένα τη μέρα, αλλά έπρεπε να είναι καινούργιο, από άλλο ύφασμα. Δεν της πήρα ποτέ τα μέτρα, ούτε ξεντύθηκε μπροστά μου. Μόνο το πρόσωπό της είχα δει. Πήγαινε για να δοκιμάσει το ρούχο μέσα, στο δωμάτιό της, κι εγώ περίμενα σε μια τεράστια αίθουσα, με καμιά δεκαριά γυναίκες που την υπηρετούσαν. Το

Επειδή

μια 80χρονη κυρία της Θεσσαλονίκης

ράβει και μαγειρεύει για πρόσφυγες

Από τον Ευθύμιο Σαββάκη. Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν

Η κυρία Μάγδα Κυριακίδου βοηθά στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης με τον τρόπο που ξέρει και μπορεί. Και δίνει, φυσικά, ένα μεγάλο μάθημα ανθρωπιάς στους συμπολίτες της.

χαλί εκεί ήταν τόσο παχύ, που βούλιαζα μέχρι τον αστράγαλο. Όση ώρα περιμέναμε, ο γιος μου, 5 χρονών τότε, έκανε συνέχεια τούμπες. Μόνο γι’ αυτό ερχόταν μαζί μου στο παλάτι, για το χαλί. Μας έπαιρνε από το σπίτι μια τεράστια λιμουζίνα –δεν είχα καταλάβει ότι είχε το βασιλικό οικόσημο– και ρωτούσα τη διερμηνέα πώς γίνεται και σταματάνε όλοι όταν περνάμε! Μια μέρα ήρθαν στο σπίτι μας τέσσερις άντρες με έναν μπόγο υφάσματα. Η βασιλική οικογένεια θα ταξίδευε για να πάει σε έναν γάμο και ήθελαν να ράψω για όλες τις γυναίκες. Κάποια άλλη στιγμή, η πριγκίπισσα θα έφευγε για διακοπές σε μια αραβική χώρα και ζήτησε να πάω μαζί της για τρεις μήνες. Μου υποσχέθηκε μεγάλο μισθό, σπίτι και δουλειά για τον άντρα μου. Δεν θέλαμε να αφήσει ο άντρας μου την εταιρεία του και είπαμε όχι, αλλά καταλάβαμε ότι θύμωσε πολύ. Ευτυχώς, έπειτα από λίγο καιρό φύγαμε από το Ριάντ, πήγαμε σε άλλη περιοχή, και έληξε η ιστορία με το παλάτι. Μετά το Ριάντ ζήσαμε για έναν χρόνο σε έναν καταυλισμό στο Χοφ Χουφ, στη μέση της ερήμου, ανάμεσα σε Γερμανούς και Άραβες, και μετά γυρίσαμε πίσω. Έπρεπε να πάνε και τα παιδιά σχολείο» τονίζει και στέκεται στην επιστροφή της στην Ελλάδα και στη βοήθεια που προσφέρει στους πρόσφυγες. «Εδώ στην Ελλάδα συνέχισα να ράβω και επαγγελματικά αλλά και για φίλους και συγγενείς. Άνοιξα και κατάστημα, το Καφτάν, με τόσα καφτάνια που είχα ράψει στην Αραβία. Τώρα είμαι συνταξιούχος, 80 χρονών, αλλά τη βελόνα δεν την άφησα ποτέ. Βλέπω τον τελευταίο καιρό το δράμα με τους πρόσφυγες και απελπίζομαι. Σκέφτομαι τους γονείς και τους παππούδες μου στην προσφυγιά, τι τραβήξανε, όπως και όλοι οι πρόσφυγες του κόσμου. Οικονομικά δεν έχω τη δυνατότητα να κάνω πολλά πράγματα. Αυτό που μπορώ να κάνω είναι να ράψω. Στην αρχή βοήθησα λίγο τα κορίτσια που φτιάχνουν τους μάρσιπους. Μετά μου είπαν ότι μοιράζουν κάποια πράγματα στην Ειδομένη, αλλά τα κουβαλάνε σε σακούλες, με τα μωρά στην αγκαλιά, κουρασμένοι και ταλαιπωρημένοι. Μου ζήτησαν να φτιάξω μεγάλες τσάντες για τον ώμο. Πρώτα έραψα όσα υφάσματα είχα. Μετά έδωσε ένας έμπορος κάμποσα μέτρα ύφασμα αδιάβροχο –να είναι καλά–, το έραψα κι αυτό. Έφεραν και οι φίλες μου μασουράκια κλωστή και βελόνες να τα βάλουμε στις τσάντες. Αν σκιστεί κάτι στον δρόμο, να μπορεί μια γυναίκα να το ράψει. Και μερικές παραμάνες, για ώρα ανάγκης. Δεν μπορώ να πάω εκεί όπου βρίσκονται οι πρόσφυγες, ευτυχώς υπάρχουν οι οργανώσεις που τους πηγαίνουν τα πράγματα. Το τελευταίο διάστημα έμαθα πως μια ομάδα βγαίνει και μοιράζει φαγητό σε αστέγους. Σκέφτηκα, είτε είναι Έλληνες είτε ξένοι, πρόκειται για άτυχους ανθρώπους που στερούνται και πρέπει να βοηθήσουμε. Αν ξοδεύω τη μισή μου μέρα στη ραπτομηχανή, την άλλη μισή θα με βρεις στην κουζίνα. Ετοίμασα τα πρώτα ταψιά και τα έστειλα με μεγάλη λαχτάρα. Προσπαθώ να φτιάχνω γεύματα που να τους “κρατάνε” μέσα στο κρύο εκεί στον δρόμο. Αλλά αυτό το δράμα δεν τελειώνει. Χάνω τον ύπνο μου όταν τους βλέπω στις ειδήσεις, κι αυτούς και τους αστέγους. Δεν είμαστε άνθρωποι πια, αν αδιαφορήσουμε. Ό,τι μπορώ θα το κάνω – ράψιμο και μαγείρεμα, αυτά ξέρω. Είναι σταγόνα στον ωκεανό, αλλά και να καθόμαστε να τους βλέπουμε να υποφέρουν; Γίνεται αυτό; Να πίνω καφέδες όλη μέρα και δίπλα μας τόσοι άνθρωποι να βασανίζονται; Όσοι έχουμε τα στοιχειώδη, πρέπει να βοηθήσουμε. Όσο με βαστάνε τα πόδια μου, θα το κάνω».

3.3.16 – lifo

37

ιέρωµα φ Α

Θεσ

ίκ η

Argiris Ser και Simoni Fontana

σα ον λ

Επειδή

εξακολουθούν να έχουν

φανταστική street art Ta καλλιτεχνικά ζευγάρια Ser και Simoni, 3MK και ο Κωστής Δαμουλάκης κάνουν έργα διεθνών προδιαγραφών και η φήμη τους ξεπερνά τα ελληνικά σύνορα. Από τον M. Hulot

38 lifo – 3.3.16

¤~«È·‰ θεσσ «È·‰ θεσσαλονικη¡ ¤~ η¡ ικ ον αλ σσ θε αλονικη¡¤~«È·‰ ικη¡¤~«È·‰ θεσσ ον αλ σσ θε ·‰ «È ¤~ ·‰ θεσσαλονικη¡ σσαλονικη¡¤~«È θε ·‰ «È ¤~ η¡ ικ σσαλον ονικη¡¤~«È·‰ θε η¡¤~«È·‰ θεσσαλ

3MK

Κωστής Δαμουλάκης

Argiris Ser και Simoni Fontana Tο τελευταίο καλλιτεχνικό ζευγάρι που έκανε έργα στον δρόμο της Αθήνας ήταν ο b. και η Zoe. Και έχει χρόνια να εμφανιστεί κάποιο άλλο (που να είναι ζευγάρι στη ζωή και η δουλειά του να ξεχωρίζει). Η Θεσσαλονίκη αυτήν τη στιγμή έχει δύο ζευγάρια που κάνουν street art, και μάλιστα εξαιρετική. Η Simoni Fontana και ο Argiris Ser έχουν καταφέρει να ζουν αποκλειστικά από την τέχνη τους. Ο Ser είναι από τους πρωτοπόρους της ελληνικής street art σκηνής, με τεράστιο respect από τους ομότεχνούς του, είναι αυτό που μπορείς να ονομάσεις «influencer» – και όχι μόνο για την ντόπια σκηνή. Η πρόσφατη δουλειά του είναι έντονα πολιτική, ένα καυστικό σχόλιο για όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα τώρα, με χιούμορ και έντονη σατιρική διάθεση. Τα μεγάλης κλίμακας έργα του μπορείς να τα βρεις σε ολόκληρη την Ελλάδα, κάποτε παράνομα, αλλά σήμερα επί παραγγελία, δημιουργημένα σε συνεργασία με μεγάλες, ελληνικές και ξένες εταιρείες. Τον τελευταίο καιρό είναι τόσο δραστήριος, που δεν τον προλαβαίνεις, πετάει παντού και βάφει τη Νότια Ευρώπη. «Ασχολούμαι με το graffiti/street art από τα 15 μου» λέει. « Έχω σπουδάσει Graphic Design, Illustration και Kόμικ». Η Simoni Fontana έχει σπουδάσει Συντήρηση Έργων Τέχνης και για ένα μεγάλο διάστημα ασχολήθηκε αποκλειστικά με αυτό. «Πριν από πέντε χρόνια, όμως, έκανα την πρώτη μου τοιχογραφία και δεν είχα μάτια για κάτι άλλο πια» λέει γελώντας. Η χαρακτηριστική εικαστική γραφή της Simoni Fontana διακρίνεται από παιδική αθωότητα σχεδόν, με τις αιθέριες, ευαίσθητες αλλά άκρως σουρεαλιστικές γυναικεί-

ες μορφές της να λειτουργούν εξίσου αποτελεσματικά, τόσο σε μικροσκοπικούς πίνακες όσο και σε μεγάλης κλίμακας τοιχογραφίες. Οι αναφορές της αντλούν από τη γιαπωνέζικη σχολή της εικονογραφίας, τα manga, φιλτραρισμένα μέσα από τη δυτική ματιά και την προσωπική της, ποπ, σουρεαλιστική αισθητική. «Ασχολούμαστε καθαρά με την τέχνη μας στο ατελιέ και στον δρόμο» λένε. «Νιώθουμε τυχεροί που μπορούμε να ασχολούμαστε και να ζούμε από την τέχνη μας. Στη Θεσσαλονίκη είναι σαφώς πιο δύσκολα απ’ ό,τι στην Αθήνα. Ακόμα και προ κρίσης, η διαφορά ήταν μεγάλη. Ευτυχώς, υπάρχει και η παγκόσμια αγορά του Ίντερνετ, που μας έχει βοηθήσει πολύ. Έχει βοηθήσει πολύ στην ανάδειξη καλλιτεχνών, ακόμα και από τα πιο απίθανα μέρη. Ένας συνδυασμός αυτών των δύο είναι ιδανικός. Τους τελευταίους μήνες έχουμε πάει σε Λονδίνο και Αυστρία και αύριο ταξιδεύουμε για την Κύπρο. Λατρεύουμε τα ταξίδια. Έχουμε έρθει σε επαφή με συναδέλφους απ’ όλο τον κόσμο. Είναι πρόκληση να δουλεύεις με άλλους καλλιτέχνες. Πέρα από τη διασκέδαση που μας προσφέρει, μας βοηθάει να εξελίξουμε την τέχνη μας και είναι πάντα μια εμπειρία, καθώς οι ντόπιοι σου δείχνουν τον τόπο τους από “μέσα”». www.facebook.com/simonifontana, www.facebook.com/argiris.saraslanidis

3ΜΚ (TZΡΣ και LEKO) Ο Λευτέρης και η Ιωάννα που αποτελούν τους 3MK είναι από την Πτολεμαΐδα. Ο Λευτέρης σπουδάζει Aρχιτεκτονική στη Θεσσαλονίκη και ασχολείται με το graffiti από το 2004. Η Ιωάννα έχει σπουδάσει Φωτογραφία και τώρα είναι φοιτήτρια στην Καλών Τεχνών Θεσσαλονίκης. Ξεκίνησε να ασχολείται μαζί με τον Λευτέρη το 2013. «Το crew ονομάζεται 3ΜΚ και έχουμε

συμμετάσχει σε διάφορα φεστιβάλ και εκθέσεις εντός και εκτός της πόλης: Street Art Festival Thessaloniki, 7PLY Project, Youth Fest at Mediterranean Cosmos, default κ.ά. Προς το παρόν, η ενασχόλησή μας με τη street art αποτελεί χόμπι και ελπίζουμε στο μέλλον να γίνει η βασική μας απασχόληση» λένε. «Η street art δεν είναι και στα καλύτερά της, αλλά υπάρχει μια σχετική δραστηριότητα. Oι street artists της Θεσσαλονίκης είναι ενεργοί, αλλά όχι τόσο όσο θα αναλογούσε σε μια πόλη με τέτοιο ιστορικό στην τέχνη του graffiti. Σε γενικές γραμμές, λόγω της οικονομικής κατάστασης της χώρας, η πόλη δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να στηρίξει, όπως στήριζε παλιά, το graffiti και τη street art, αλλά σίγουρα υπάρχουν άτομα που ασχολούνται, πειραματίζονται και εξελίσσονται. Όσον αφορά την προώθηση της δουλειάς, ο πιο εύκολος τρόπος πλέον είναι το Ίντερνετ. Ποιους ξεχωρίζουμε; Τους Ser και Zofos!». www.facebook.com/3MKrou

Κωστhς Δαμουλaκης Ο Κωστής Δαμουλάκης είναι καλλιτέχνης. «Ασχολήθηκα με το graffiti και το tattoo», λέει, «και τώρα ασχολούμαι με τη ζωγραφική και ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό, αλλά και με την τοιχογραφία. Επίσης, ασχολούμαι με τα ταξίδια. Τα κίτρινα φώτα και η θάλασσα κάνουν τη Θεσσαλονίκη μοναδική. Όταν έρχεσαι για λίγο, είναι όλα καλά, αλλά έπειτα από κάποιο χρονικό διάστημα καταλαβαίνεις ότι έχει όλα τα μειονεκτήματα μιας μικρής κοινωνίας. Θα άλλαζα τον σύγχρονο ρυθμό και τρόπο ζωής. Το street art στην Ελλάδα γενικά είναι ακόμα αβάπτιστο. Από τα ονόματα της πόλης ξεχωρίζω τον Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη». www.facebook.com/damoylakhs 3.3.16 – lifo

39

κάποια εστιατόρια της πόλης

μαθαίνουν ελληνική κουζίνα όλη την υπόλοιπη Ελλάδα τι σημαίνει

Από τον Μιχάλη Μιχαήλ

M

ήπως να σερβίραμε τη φάβα με μια πλούσια σάλτσα από πιπεριές Φλωρίνης αντί για τα καθιερωμένα κρεμμύδια και κάππαρη; Μήπως αντί για μια οποιαδήποτε φέτα και μια γραβιέρα να φέρναμε πάνω από είκοσι είδη μοναδικών τυριών από την ελληνική επαρχία και τα νησιά; Μήπως η χωριάτικη μπορεί να μετατραπεί σε κάτι άλλο, αν βάλεις κρίταμο, παξιμάδι και λεπτές φέτες από μανούρα Σίφνου, εκείνο το τυρί που ωριμάζει σε «γύλη» (η γύλη είναι η τοπική λέξη για την οινολάσπη, τα κατακάθια του κρασιού που δίνουν στη μανούρα ένα χαρακτηριστικό άρωμα); Μπορούμε να μην έχουμε απλώς κρέατα ψητά ή να ξεφύγουμε από τα καθιερωμένα φαγητά ενός κανονικού ελληνικού μαγέρικου; Μπορούμε να ξανασκεφτούμε τα χόρτα της ελληνικής γης, τους μεζέδες για τσίπουρο και κρασί που προκύπτουν όταν σε ένα μικρό τηγάνι σκάσουν δύο αυγά και μερικές φέτες σουτζούκι; Μπορούμε να φτιάχνουμε ωραία πιάτα με άγρια χόρτα, όπως οι παπαρούνες; Και αν αποφασίσουμε πως θέλουμε να κρατήσουμε την παράδοση της ταβέρνας και του καφενείου που θέλει κρασί από βαρέλι και τσίπουρο χύμα, μπορούμε να έχουμε καθαρά ποτά με ονομασία προέλευσης και διακριτά χαρακτηριστικά; Ένα μαγέρικο μπορεί να σερβίρει ριζότο με μελάνι σουπιάς και φρέσκες καραβίδες ή χταπόδι ξιδάτο με ελληνικά φύκια; Μπορεί ένα ελληνικό εστιατόριο να επαναφέρει όλα τα καλά της ελληνικής κουζίνας, τα τυριά, τα αλίπαστα, τα αλλαντικά και τα τουρσιά που έχουν εξαφανιστεί, όπως και όλη η τελετουργία ενός σωστού μεζέ, που έχει τις ρίζες του στην Ανατολή, αλλά υπήρχε και στην Ελλάδα μια χαρά πριν τα πράγματα πάρουν άλλη στροφή στη γαστρονομία; Αυτά και άλλα παρόμοια ερωτήματα πιστεύω πως προσπαθούν να

40 lifo – 3.3.16

απαντήσουν οι καλοί ιδιοκτήτες εστιατορίων όπως η Νέα Φωλιά, το Σέμπρικο και ο πιο πρόσφατος, αλλά με ουσιαστική και από παλιά συνδρομή στο θέμα Πεζόδρομος. Και στα τρία αυτά μαγαζιά βρέθηκα τυχαία, πολύ πριν αρχίσει όχι μόνο η ίδια η πόλη αλλά το πανελλήνιο να μιλάει γι’ αυτό που κάνουν. Και τι είναι αυτό που κάνουν, κατά τη γνώμη μου; Αντιστέκονται. Πρώτον, στην κάθοδο της νεο-ταβέρνας και του σουβλατζίδικου και, δεύτερον, στην επίθεση κάθε ξενόφερτης μόδας. Οι άνθρωποι πίσω από αυτά τα εστιατόρια, που όμοιά τους δεν υπάρχουν στην Αθήνα, μας αποδεικνύουν καθημερινά πως υπάρχει τρόπος και παράδοση για να σερβίρει κανείς εξελιγμένη ελληνική κουζίνα χωρίς έωλους πειραματισμούς και με πίστη στην απλότητα και στην ποιότητα των υλικών. Δεν γνωρίζω τους υπεύθυνους αυτών των μαγαζιών, δεν τους έχω δει να δίνουν συνεντεύξεις και να φωτογραφίζονται περήφανοι δίπλα στα πιάτα που ετοιμάζουν. Βλέπω στις επισκέψεις μου σε αυτά τα εστιατόρια πως είναι νέα παιδιά που δουλεύουν συγκροτημένα, χωρίς αποκλίσεις από την αρχική τους ιδέα, και το χαίρομαι, γιατί μόνο έτσι καταλαβαίνει κανείς την πρόθεση ενός εστιατορίου, όταν η σχέση του πελάτη είναι αποκλειστικά και μόνο με αυτό που τρώει. Στη μαγειρική τους δεν υπάρχει ίχνος νοσταλγίας, στο φαγητό που τρως η λέξη «μαμαδίστικο» είναι εξαφανισμένη. Υπάρχει αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία για όσα έχουμε και είναι απολύτως νόστιμα και ελληνικά. Το παράδειγμα των τριών αυτών εστιατορίων ακολουθούν επιτυχώς κι άλλοι στη Θεσσαλονίκη και, όπως όλα δείχνουν, αυτό θα είναι και το μόνο γαστρονομικό ύφος για το οποίο η πόλη αυτή θα έχει κάθε δικαίωμα να υπερηφανεύεται. Σέμπρικο, Φράγκων 2, Θεσσαλονίκη, 2310 557513 Νέα Φωλιά, Αριστομένους 4, 2310 960383 Πεζόδρομος, Αγίας Σοφίας 54, 2310 268826

¡¤~«È·‰ θεσσαλονικη¡¤~«È·‰ θεσσαλον ικη¡¤~«È·‰ θεσσαλονικη¡¤~«È·‰ θεσσ αλονικη¡¤~«È·‰ θεσσαλονικη¡¤~«È·‰ θεσσαλονικη¡¤~«È·‰ θεσσαλονικη¡¤~« È·‰ θεσσαλονικη¡¤~«È·‰ θεσσα

Επειδή

16 Επειδή

έχουν τα μπαρ

στα οποια θα θελαμε να πηγαινουμε

η ομάδα Η ομάδα του Βογατσικού 3 απαρτίζεται από τους: Ιωάννη Κέδε, Θωμά Κανδυλιάρη, Θεόδωρο Μανωλά, Ανδρέα Γιαπράκα, Μάνο Μπέτση, Γεώργιο Σκαράκη, Τζένη Γρηγοριάδου, Βαγγέλη Μελισσινό και Κυριάκο Τζαβελέκο.

διαδέχεται η πιο ακομπλεξάριστη ξένη μουσική που έχουμε ακούσει τελευταία σε ελληνικό μπαρ. Είναι σαν να ακούς μια απίστευτη ραδιοφωνική εκπομπή το πρωί στον δρόμο προς τη δουλειά. Σαν να έχεις πάει σε πάρτι. Στην Ελλάδα έχουμε τόσα καλά μπαρ και τόσους bartenders που κάνουν πλέον σημαντική δουλειά, που πολλές φορές θεωρούμε δεδομένα κάποια πράγματα. Η Ελλάδα σκίζει στα κοκτέιλ. Υπάρχουν αυτήν τη στιγμή τουλάχιστον δέκα μπαρ που θα μπορούσαν άνετα να σταθούν στο εξωτερικό. Οι Έλληνες είναι πια εξοικειωμένοι με την κουλτούρα του κοκτέιλ. Από την άλλη, πολλά μαγαζιά που κάνουν αυτήν τη δουλειά τείνουν να ξεχάσουν πως τα καλά ποτά (όπως και το καλό φαγητό στα εστιατόρια) είναι σημαντικό κομμάτι της όλης εμπειρίας, αλλά πολλές φορές δεν αρκεί. Δεν είναι λίγες οι φορές που η επίσκεψη σε ένα cocktail bar μοιάζει με επίσκεψη σε μέρος ιερό, όπου πρέπει απλώς να απολαύσει κανείς αμίλητος τις σοφές δημιουργίες του bartender. Κι αυτό είναι κάτι που η ομάδα του συγκεκριμένου μπαρ ξέρει καλά και το έχει ξεπεράσει με τον καλύτερο τρόπο.

ικη¡¤~«È·‰ θεσσα ¡¤~«È·‰ θεσσαλον ικη ον αλ σσ θε ‰ È· ~« È·‰ θεσσαλονικη¡¤ θεσσαλονικη¡¤~« ‰ È· ~« ¡¤ ικη ον ικη¡¤~«È·‰ θεσσαλ ¡¤~«È·‰ θεσσαλον ικη ον αλ σσ θε ‰ È· ικη¡¤~« ¡¤~«È·‰ θεσσαλον

Από τον Μιχάλη Μιχαήλ Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν

Σ

το μπαρ Βογατσικού 3 θα δοκιμάσεις ίσως τα καλύτερα κοκτέιλ της πόλης. Down to earth δημιουργίες που τις χαρακτηρίζει η σωστή τεχνική, το μέτρο και η γνώση των υλικών που συνθέτουν ένα κοκτέιλ. Μπορείς άφοβα να δοκιμάσεις τις δικές τους δημιουργίες ή να παραγγείλεις ένα κλασικό κοκτέιλ, το οποίο θα δεις να φτιάχνεται υποδειγματικά. Κι αν δεν είσαι φίλος του κοκτέιλ, μπορείς να είσαι σίγουρος πως εδώ θα βρεις μία από τις πιο δυνατές λίστες αποσταγμάτων στην πόλη και πως το ποτό που θα παραγγείλεις θα έρθει σε ένα θαυμάσιο ποτήρι, με τον σωστό πάγο και μερικά από τα πιο ωραία συνοδευτικά που έχουμε δει σε μπαρ. Αν πεινάς, υπάρχει ένας καλός κατάλογος για light lunch, ο οποίος αξίζει τον χρόνο σου. Το στοιχείο, όμως, που κάνει αυτό το μέρος να λάμπει ανάμεσα στους ανταγωνιστές του είναι η καταπληκτική ατμόσφαιρα που έχει διασφαλίσει για τους πελάτες του με τη μουσική και την ευγένεια του προσωπικού του. Το χαλαρό στυλ του πρωινού

Επειδή

και οι σύγχρονοι λογοτέχνες της

ενσωματώνουν την πόλη συναρπαστικό στα βιβλία τους με τρόπο

17

ιέρωµα φ Α

Θεσ

ίκ η

6 Το Bογατσικού 3 δεν έχει μόνο σπουδαία κοκτέιλ και εξαιρετικό service. Είναι από τα λίγα cocktail bars της Ελλάδας που δεν έχουν ξεχάσει πως είναι ωραίο να γλεντάς πού και πού στα μπαρ!

σα ον λ

Από τον Άρη Δημοκίδη

Ο

ι ποιητές και οι συγγραφείς της Θεσσαλονίκης έχουν μεγάλη παράδοση στην πλάγια χαρτογράφηση της πόλης στα συχνά βαθιά εξομολογητικά έργα τους. Τη σκυτάλη απ’ τους Ιωάννου, Καζαντζή, Χριστιανόπουλο, Πεντζίκη και άλλους έχουν πάρει πολλοί σημαντικοί σύγχρονοι λογοτέχνες. Να τέσσερις απ’ αυτούς. Από το αφήγημα για το ερωτικό περιθώριο της Θεσσαλονίκης του ’80 Κανάλ ντ’ Αμούρ μέχρι τον Γύρο του Θανάτου (που αφηγείται την πολυτάραχη ζωή του Αριστείδη Παγκρατίδη που συνελήφθη και εκτελέστηκε ως ο Δράκος του Σέιχ Σου) αλλά και άλλα αφηγήματα, ο Θωμάς Κοροβίνης εμπνέεται συχνά από ιστορίες και ανθρώπους της πόλης. Η πόλη έχει εισχωρήσει αριστοτεχνικά και σε δεκάδες διηγήματα του Θεσσαλονικιού Γιώργου Σκαμπαρδώνη, αλλά και στο μυθιστόρημά του Ουζερί Τσιτσάνης (που μεταφέρθηκε πρόσφατα στον κινηματογράφο). Λέει ο ίδιος για την πόλη: «Η Θεσσαλονίκη είναι μια βάση, δεν είναι ένας βιότοπος όπου ζούμε εμείς αιχμάλωτοι. Είναι μια πόλη που σου δίνει πάρα πολλά, αρκεί να μην ταυτιστείς με την μπαγιάτικη πλευρά της». Ο Σάκης Σερέφας είναι μια ζωντανή εγκυκλοπαίδεια γεμάτη με την πρόσφατη ιστορία της πόλης και αυτό βγαίνει και στα βιβλία του, επτά απ’ τα οποία έχουν μάλιστα τη λέξη «Θεσσαλονίκη» στον τίτλο. Απ’ τα πιο γνωστά του βιβλία είναι το Θα γίνω ντιζέζ, όπου ένας συγγραφέας του σήμερα περιδιαβαίνει την πόλη προσπαθώντας να ανασυνθέσει ένα έγκλημα που έγινε το ’50 μέσα στο δωμάτιο 9 του ξενοδοχείου «Σέρραι», στην οδό Εγνατία. Η Θεσσαλονίκη είναι παρούσα σε πολλά απ’ τα βιβλία της Σοφίας Νικολαΐδου. Στο Απόψε δεν έχουμε φίλους δεν φωτίζεται μόνο η ζωή και η πανεπιστημιακή κοινότητα της πόλης αλλά και ο δωσιλογισμός την περίοδο της Κατοχής, ενώ στο Χορεύουν οι ελέφαντες το σήμερα της πόλης μπλέκεται συναρπαστικά με το χτες της πόλης με αφορμή την Υπόθεση Πολκ.

3.3.16 – lifo

41

Θεσ

ίκ η

ιέρωµα φ Α

σα ον λ

Επειδή αυτή η πόλη

ζει για να τρώει!

50+1 νόστιμες πληροφορίες για την κουζίνα της Θεσσαλονίκης Από τον Κωστή Ζαφειράκη

Α

πό την κιμπάρισσα Λωξάντρα και τη γεροδεμένη Πόντια νοικοκυρά ως τα τσιγαρισμένα κρεμμύδια των Εβραίων, το μουσουλμανικό ατζέμ πιλάφ, τη χλιδή της ελληνιστικής εποχής και το θρυλικό πιτόγυρο, το «πιάτο» της Θεσσαλονίκης έχει μνήμη, χιούμορ, χάρη και πολύ μέλλον.

➽➽ Για τη μακεδονική κουζίνα, η πρώτη αναφορά γίνεται από τον πατέρα της γαστρονομίας Αρχέστρατο, ο οποίος γράφει, ταξιδεύοντας, για χέλια του Στρυμόνα, καλαμάρια του Δίου, κέφαλους της Βόλβης, γλαύκους της Ολύνθου. ➽➽ Ο Αριστοτέλης παρακινεί τον Αλέξανδρο να παίρνει μαζί του στις εκστρατείες βοτανολόγους, οι οποίοι, επιστρέφοντας, κουβαλάνε μαζί τους εσπεριδοειδή, μπαχαρικά κ.λπ. ➽➽ Σκέτη υπερπαραγωγή τα τραπεζώματα του Αλέξανδρου: όπου και να πήγαινε, είχε πάντα μαζί του μια πελώρια σκηνή για τραπεζαρία, στην οποία χωρούσαν, λέει, 100 ανάκλιντρα. ➽➽ Το καλοψημένο γουρουνόπουλο με το μήλο στο στόμα θεωρείται ελληνιστικό εφεύρημα, το οποίο έκανε θραύση τη ρωμαϊκή εποχή. ➽➽ Γκράντε γαμήλιο δείπνο στα ελληνιστικά χρόνια: χρυσά κύπελλα, αυλητρίδες γυμνές, κρέας-κυνήγι σπάνιο, ό,τι περισσεύει το παίρνουν μαζί τους οι δούλοι σε καλάθια, οι καλεσμένοι φεύγουν με δώρο κοσμήματα. ➽➽ Οι Μακεδόνες ήταν γερά ποτήρια. Θρυλικοί οι καβγάδες των μεθυσμένων στρατηγών του Μέγα Αλέξανδρου. ➽➽ Κιμπάρικη, αρχοντική, μερακλίδικη: τρεις λέξεις που καθρεφτίζουν την κουζίνα της «φτωχομάνας» Θεσσαλονίκης. ➽➽ Η λεγόμενη υψηλή γαστρονομία με τις γκουρμέ κουζίνες δεν έχει φτουρήσει ποτέ στη Θεσσαλονίκη. ➽➽ Νύχτα έφυγαν και τα χάμπουργκερ του θείου ΜακΝτόναλντ. Ποιος μπορεί να ανταγωνιστεί τα Goody’s και το πιτόγυρο; ➽➽ Καμιά άλλη βαλκανική πόλη δεν έχει γευθεί τέτοιες εθνογραφικές ζυμώσεις. ➽➽ «Πολυπληθές άστρο των Βαλκανίων», «κοσμοπολίτισσα» και κατά τον Μοσκώφ «μεταπρατική πόλη», η Θεσσαλονίκη ήταν πάντα εξωστρεφής και γενναιόδωρη. ➽➽ Είναι ξακουστή και ως μεζεδούπολη. ➽➽ Μεζεδάκια, μεζέδες, μεζεκλίκια ή μπινελίκια, appetizers ή tapas… σερβίρονται παντού. ➽➽ Η λέξη «μεζές» κατάγεται από την περσική

42 lifo – 3.3.16

«μαζέ», που θα πει τροφή. ➽➽ Το άρωμά της, ένα χαρμάνι από ρωμαϊκά συμπόσια, βυζαντινά νηστίσιμα, βουτυράτο ατζέμ πιλάφ, τηγανητά κρεμμύδια και όσπρια που φούρνιζαν οι Εβραίοι τις Παρασκευές, κύμινα και κανέλες των νοικοκυρών από τη Σμύρνη. ➽➽ Η «Λωξάντρα» της Μαρίας Ιωαννίδου σπινθηρίζει παντού, σε όλες τις Μικρασιάτισσες νοικοκυρές, μαμάδες, συζύγους... ➽➽ Η φύση και η θρησκεία, καταλύτες στην εξέλιξη της μικρασιατικής κουζίνας. Μαγειρεύουν ανάλογα με τους κύκλους της φύσης και το χριστιανικό ημερολόγιο. ➽➽ Νέες λέξεις έρχονται από τη Σμύρνη, το «Παρίσι της Ανατολής». Μπομαρσές: ο έμπορος, ο ψιλικατζής αργότερα (από το γαλλικό κατάστημα beau marché). ➽➽ «Ποτέ δεν έχουν υποφέρει από πείνα αυτά τα μέρη» σημειώνει ο Στράβωνας (από την Αμισό) για την περιοχή του Πόντου. ➽➽ Παλαμίδες, σαφρίδια, καλκάνια, κολιοί, χαψία... η ποντιακή κουζίνα έχει πολλή θάλασσα. ➽➽ Οι Πόντιες μαγείρισσες ήταν άκρως ευρηματικές. Ξεζούμιζαν κυριολεκτικά τις προσφορές της φύσης. Και παραμένουν «στρατηγοί» της οικογένειας. ➽➽ «Η Σανταία έζησε σε μια περιοχή με βαθυπράσινα ελατοδάση, φαράγγια, ρεματιές... παραδεισένια φύση... έχει σφρίγος για τη ζωή, περηφάνια, καλή υγεία... ήταν όλες ροδομάγουλες, γεροδεμένες, σωστές ανδρογυναίκες» σημειώνει η Πόπη Κωτίδου-Τσακμακίδου στο βιβλίο της Οι γυναίκες της Σάντας του Πόντου. ➽➽ Η αρμένικη μαρμίτα έχει μέσα αρώματα από τον Καύκασο, τη Μεσόγειο, τον Λίβανο, την Τουρκία. ➽➽ Οι Σεφαραδίτες Εβραίοι, με τις συνήθειές τους και τα πιάτα τους, φέρνουν έναν αέρα ντελικάτο και ραφιναρισμένο, κόντρα στα ιμάμ μπαϊλντί και τα σεκέρ παρέ. ➽➽ Στη Βασιλέως Ηρακλείου, στην καρδιά δηλαδή της εβραϊκής γειτονιάς, πλανόδιοι πουλούσαν αυγά τυλιγμένα σε τηγανητά κρεμμύδια. ➽➽ Όχι στο ίδιο πιάτο γαλακτομικά και κρέατα. Ποτέ βούτυρο, μόνο λάδι. Ποτέ σκόρδο. Οι Σεφαραδίτες φέρουν τον δικό τους θρησκευτικό-γαστρονομικό κώδικα. ➽➽ Η μελιτζάνα αποτελεί σύμβολο της εβραϊκής κουζίνας. Σύμφωνα με μια άποψη, η Εύα δεν έδωσε στον Αδάμ μήλο αλλά μελιτζάνα. ➽➽ Σαρλότ με κρέμα και φράουλες ή μπανάνες, παν ντ’ Εσπάνια, σουσαμάτο, κυδωνόπα-

È·‰ θε νικη¡¤~« ο λ α σ σ ε θ η¡¤~«È·‰ θεσσαλονικ ·‰ È « ~ ¤ ¡ η εσσαλονικ ¤~«È·‰ θ ¡ η ικ ν ο λ α εσσ ¤~«È·‰ θ αλονικη¡ σ σ ε θ ·‰ È νικη¡¤~« ·‰ θεσσαλο È « ~ ¤ ¡ η θεσσαλονικ η¡¤~«È·‰ ικ ν ο λ α σ σ È·‰ θε νικη¡¤~« J. Zoucher, Τούρκος χασάπης στη Θεσσαλονίκη, 1316 Από το βιβλίο: Η Θεσσαλονίκη των ζωγράφων - περιηγητών του 19ου και 20ού αιώνα Συλλογή Καλφαγιάν

18 στο, βανίλια υποβρύχιο με γεύση λεμόνι, πιπιτίκας, νοβιίκας, μπουμουέλος... το πιάτο της πόλης μπολιάζεται με νέες γεύσεις. ➽➽ «Μεθούσα με την ξεχωριστή μυρωδιά των εβραϊκών σπιτιών της Θεσσαλονίκης, ένα μείγμα τριανταφυλλόνερου, τσιγαρισμένου κρεμμυδιού και ώριμου πεπονιού, μυρωδιά που αναπολώ πάντα με νοσταλγία» γράφει ο Ηλίας Πετρόπουλος. ➽➽ Η Θεσσαλονίκη ήταν γνωστή και ως «Σαββατόπολις». ➽➽ Το Σάββατο είναι η ιερή μέρα των Εβραίων. «... το μέτωπο δεν στάζει ιδρώτα, τα φρύδια δεν σμίγουν από την απογοήτευση που γεννούν οι εμπορικές διαπραγματεύσεις ή οι βαθυστόχαστες σκέψεις...». Ο Θεσσαλονικιός συγγραφέας Ιωσήφ Ουζιέλ περιγράφει την απραξία του εβραϊκού Σαββάτου. ➽➽ Η Αγορά Μοδιάνο μπορεί να γλίτωσε από τη μετατροπή της σε σύγχρονο εμπορικό κέντρο, δεν θυμίζει, όμως, σε τίποτα την αλλοτινή της αίγλη. ➽➽ Οι αρχαίες επιγραφές, πάνω από τα στοιχειωμένα πλέον καταστήματα, αποτελούν μουσειακό υλικό. ➽➽ Με τα σχέδια του Ελί Μοδιάνο εγκαινιάζεται το 1926 η μεγάλη σκεπαστή αγορά της Θεσσαλονίκης, δώρο της οικογένειας Μοδιάνο. ➽➽ Στην Αγορά Μοδιάνο (και στο κτίριο του Τελωνείου στο λιμάνι) χρησιμοποιείται για πρώτη φορά στην πόλη ένα καινούργιο υλικό: το μπετόν αρμέ. ➽➽ Όλη η αφρόκρεμα της πόλης περνούσε τη Μοδιάνο για τα ψώνια της ημέρας, για ένα τσίπουρο, για κουβεντολόι... ➽➽ Οι αστοί και οι αριστοκράτες της Θεσσαλονίκης έβρισκαν εδώ «ό,τι τραβούσε η ψυχή τους», προϊόντα και γεύσεις από ολόκληρο τον πλανήτη. ➽➽ Κάποτε λειτουργούσαν 114 μαγαζιά, μπορεί και περισσότερα. Σήμερα ελάχιστα. Η Μοδιάνο, αμήχανη, περιμένει την «επόμενη μέρα» της. ➽➽ Η Αγορά Μοδιάνο προστατεύεται ως μνημείο από την UNESCO. ➽➽ Η «κοιλιά» του εμπορικού κέντρου είναι το Καπάνι, η αρχαιότερη αγορά της Θεσσαλονίκης, με αγαθά για όλα τα πορτοφόλια. ➽➽ Αγορά Βλάλη, Καπάνι, πλατεία Άθωνος: οι τρεις γειτονιές, κάτω από το όνομα «Καπάνι». ➽➽ Το Καπάνι καταστρέφεται από φωτιά δύο φορές: το 1897 και το 1917, στη μεγάλη πυρκαγιά του Αυγούστου. ➽➽ Ο θρύλος λέει πως η αυγουστιάτικη πυρ-

καγιά του 1917 ξεκίνησε από μια απρόσεχτη νοικοκυρά η οποία τηγάνιζε μελιτζάνες, ψηλά, στην οδό Ολυμπιάδος. ➽➽ Η λέξη «καπάνι» θυμίζει τον παλιό οθωμανικό χαρακτήρα της αγοράς, τότε που πουλούσε μόνο σιτηρά και άλευρα. «Καμπάν» ήταν η μεγάλη ζυγαριά. «Ουν Καμπάν» έλεγαν το αλευροπάζαρο. ➽➽ Το 1923, με τον ερχομό των προσφύγων, το σημερινό Καπάνι χωρίζεται σε 516 οικόπεδα, τα οποία βγαίνουν σε δημοπρασία. Σκληρός ανταγωνισμός, κερδοσκοπίες, επεισόδια και ξυλοδαρμοί. Στο τέλος ηρέμησαν τα πνεύματα για να λειτουργήσει η αγορά. ➽➽ Η πλατεία Άθωνος πήρε το όνομά της από τον Άθω, το Άγιο Όρος. Σύμφωνα με τον θρύλο, κάποτε έρχονταν εδώ οι μοναχοί και πουλούσαν την πραμάτεια τους, όσα δηλαδή έφτιαχναν ή καλλιεργούσαν στα μοναστήρια. ➽➽ Το παστέλι είναι πανάρχαια συνταγή γεμάτη ενέργεια. Ο Όμηρος αναφέρει στην Ιλιάδα πως το έτρωγαν οι στρατιώτες προτού ξεχυθούν στη μάχη. Εκτός από τους πολεμοχαρείς, το έτρωγαν ως φάρμακο για τη λίμπιντό τους οι Αιγύπτιες (όπως αναφέρεται σε αιγυπτιακά κείμενα). ➽➽ Ο Χατζή Μπεκίρ, ο ζαχαροπλάστης που έφτιαξε το πρώτο λουκούμι στην ιστορία, φιγουράρει σε πίνακα στο Μουσείο του Λούβρου, που είναι φιλοτεχνημένος από έναν Μαλτέζο ζωγράφο. ➽➽ Τα ζαχαροπλαστεία είναι το μέγα μυθιστόρημα της πόλης. Πέρα από τις οικογενειακές φίρμες που κρατάνε ψηλά τη σημαία της «γλυκιάς πόλης», υπάρχουν μαγαζιά που σερβίρουν ακόμα μνήμη και κέφι, δηλαδή αρβανίτικο ντουντουρμά, γιαούρτι Δορκάδας, ασουρέ, παραδοσιακές κρέμες της γιαγιάς. Η Δορκάδα στην Κασσάνδρου είναι ένα από αυτά. ➽➽ Μικρός οδηγός: Στο Ραγιάν για τις συνταγές της ποντιακής ευζωίας, στον Χαρίλαο για τα θαλασσινά αμύγδαλα της Καβάλας και τα φρεσκοψημένα φιστίκια από την Αμμουδιά Σερρών, στον Σωτήρη Αραμπατζή που ξέρει το Καπάνι σαν την παλάμη του, στην Τούλα Ρεσινιώτου για να μάθεις τι πάει να πει «μακεδονίτικη πίτα». Όλη η χορταστική αφήγηση για τη γαστρονομική ιστορία της Θεσσαλονίκης, γεμάτη μνήμες, άπειρες γευστικές δοκιμές, κουβέντες με τους ανθρώπους των αγορών και γνωριμίες με νέα στέκια στον «Μεγάλο Περίπατο της Γεύσης» της Thessaloniki Walking Tours (www.thessalonikiwalkingtours.com).

3.3.16 – lifo

43

Επειδή

η Θεσσαλονίκη εξακολουθεί

να βγάζει καλύτερους designers μερικούς από τους

της Ελλάδας

Από τη Μαρίνα Πετρίδου

Η

Θεσσαλονίκη ήταν για αιώνες ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια της Μεσογείου. Ο κοσμοπολιτισμός και η ευμάρεια που παρήγε είναι ακόμη ορατά στην πόλη και στην ταυτότητά της και συνεχίζουν να διαμορφώνουν την αισθητική των κατοίκων της. Μεγάλη ώθηση στην ανάπτυξη των γραφικών τεχνών έδωσαν οι πολλές βιοτεχνίες και βιομηχανίες ετοίμων ενδυμάτων, ειδικά τη δεκαετία του 1980» λέει ο Χρήστος Τσολαρίδης του Oxhouse Design Studio, ενός από τα πιο γνωστά δημιουργικά γραφεία στη Θεσσαλονίκη. Το γραφείο Beetroot έγινε πολύ γνωστό με την πολυβραβευμένη του έκθεση με θέμα τα τέρατα της ελληνικής μυθολογίας, «The Greek Monsters». Μπορεί να έχουν βάση τη Θεσσαλονίκη, αλλά έχουν αναλάβει και πολλά πρότζεκτ στην Αθήνα, με τη συνεργασία τους με τη Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών να ξεχωρίζει. «Τη δεκαετία ’00-’10 η εταιρική ταυτότητα, η συσκευασία, η οπτική επικοινωνία, ήταν πράγματα που αφορούσαν κυρίως μεγάλες εταιρείες στη Θεσσαλονίκη. Οι μικροί παραγωγοί και οι εταιρείες δεν είχαν ιδέα για το design. Ήμασταν μικροί τότε και τους τα μάθαμε από την αρχή» λένε. «Στη Θεσσαλονίκη υπήρχαν μόνο 4-5 γραφεία και ξαφνικά το τοπίο άλλαξε. Σήμερα, που έχουμε κάνει άλματα, που δημιουργήσαμε μια συνείδηση και διακρινόμαστε διεθνώς, μας βρήκαν οι οικονομικές κακουχίες που έχουμε να πολεμήσουμε. Συνεχίζουμε όμως». Η Altervision ασχολείται με το branding και την οπτική επικοινωνία από το 2000. Η Θεσσαλονίκη για την ομάδα Altervision έχει πολλά καλά και πολλά στραβά που πρέπει να διορθωθούν και είναι, όπως λένε, ζήτημα νοοτροπίας, αστικού πολιτισμού και της καλλιέργειας του καθενός. Έπειτα από 25 χρόνια στη γραφιστική σκηνή της Θεσσαλονίκης, οι Red Creative έχουν κάνει τόσες δουλειές, που είναι δύσκολο να ξεχωρίσεις κάποιες. Σημαντική στιγμή τους ήταν η έκδοση του βιβλίου Θεσσαλονίκη Graphic Design

44 lifo – 3.3.16

1980-2009, μια ανθολογία της γραφιστικής δραστηριότητας της πόλης. Το Colibri είναι ένα ακόμη ιστορικό γραφείο και από τα πιο παλιά. «Η Θεσσαλονίκη είναι μια αυθεντικά ελληνική πόλη, μετέωρη ανάμεσα στο ευρωπαϊκό και στο ανατολίτικο, ανάμεσα στη μητρόπολη και στο κεφαλοχώρι, ανάμεσα στη μεγάλη τέχνη και στην κακοτεχνία» λένε. Γι’ αυτούς, το λιμάνι, η παραλία, το θαλάσσιο μέτωπο, ο συμβολικός ανοιχτός ορίζοντας της πόλης, τα κάστρα, τα βυζαντινά μνημεία, οι παραδοσιακές αγορές και τα καλντερίμια, ακόμα και ο Λευκός Πύργος, δίνουν στη Θεσσαλονίκη τον χαρακτήρα της. Το γραφείο Semiotik έχει καταφέρει να ξεχωρίσει με δουλειές και εκτός των ορίων της Θεσσαλονίκης. Το λογότυπο του Euroleague Basketball Final Four 2016 είναι η πιο χαρακτηριστική. Το κτίριο του παλιού Χρηματιστηρίου, στην οδό Συγγρού, είναι το αγαπημένο τους. Η μεγαλύτερη πρόκληση για το γραφείο apoDec ήταν το γραφείο τους. Πήραν μια εγκαταλελειμμένη βιοτεχνία ρούχων και τη μετέτρεψαν σε έναν χώρο συζήτησης και διαλόγου με την τοπική κοινότητα. Κατά καιρούς έχουν φιλοξενήσει δράσεις και εκδηλώσεις σε συνεργασία με τον ΚΕΘΕΑ, το «FEAST Thessaloniki», τη Διεθνή Αμνηστία, την ομάδα Generation 2.0. Στο γραφείο Dolphins θεωρούν ότι το μικρό μέγεθος της πόλης και ο ανταγωνισμός βοήθησαν και συνεχίζουν να βοηθούν την άνθηση του design στη Θεσσαλονίκη. Ξεχωρίζουν τον Πύργο του ΟΤΕ του Αλέξανδρου Αναστασιάδη λόγω της ’70s, sci-fi αισθητικής του. Το άberKreative architecture & design είναι από τα πιο πρόσφατα γραφεία στην πόλη και ξεχώρισε με το πρότζεκτ άKskateboards. Η αγάπη τους για το skateboarding, το αστικό περιβάλλον και τον βιομηχανικό σχεδιασμό τους χαρακτηρίζει. Το Blind είναι και αυτό από τα πιο καινούργια γραφεία της πόλης. Θεωρούνται από τους πιο δημιουργικούς και ανερχόμενους σχεδιαστές της πόλης. Το κυκλικό σχήμα της Ροτόντας, το Βυζαντινό Μουσείο της πόλης και το γήπεδο του Ηρακλή είναι γι’ αυτούς τα πιο σημαντικά σημεία στην πόλη.

ίκ η

Θεσ

19

σα ον λ

Έργο της ομάδας Red Creative για το Sani Festival.

ικη¡¤~«È·‰ θε σσαλονικη¡¤~ «È·‰ θεσσαλον ικη¡¤~«È·‰ θε σσαλονικη¡¤~ «È·‰ θεσσαλον ικη¡¤~«È·‰ θε σσαλονικη¡¤~ «È·‰ θεσσαλον ικη¡¤~«È·‰ θε σσαλονικη¡¤~ «È·‰ θεσσαλον ικη¡¤~«È·‰ θε

Επειδή ο

«αυτοκράτορας» του ελληνικού μπάσκετ μοιάζει να

ξαναβρίσκει φέτος λίγη από τη χαμένη του

αίγλη

Από τον Βασίλη Καψάσκη

Α

Θεσ

ίκ η

ιέρωµα φ Α

σα ον λ

ν ρωτήσεις όσους έχουν γεννηθεί πριν από το 1980 ποια είναι η μόνη ομάδα στην ιστορία των ομαδικών αθλημάτων της Ελλάδας που κατάφερε να συσπειρώσει γύρω της σχεδόν όλους τους Έλληνες (σ.σ. πλην της εθνικής ομάδας), όλοι θα σου μιλήσουν για τον Άρη της δεκαετίας του ’80, τον αδιαμφισβήτητο «αυτοκράτορα» του ελληνικού μπάσκετ. Οι περισσότεροι, μάλιστα, θα έχουν να σου διηγηθούν ιστορίες για το πώς στριμώχνονταν τα βράδια μπροστά στις ορθογώνιες τηλεοράσεις με την ξύλινη επένδυση για να παρακολουθήσουν την παρέα του Γκάλη, του Γιαννάκη, του Φιλίππου, του Σούμποτιτς και των άλλων παιδιών σ’ εκείνες τις θρυλικές, αξέχαστες βραδιές στο «Παλέ». Εκείνη την εποχή, ο Άρης ήταν η ομάδα των θαυμάτων. Η ομάδα με τα συνεχόμενα πρωταθλήματα και κύπελλα, με τις σπουδαίες νίκες απέναντι σε μεγαθήρια του ευρωπαϊκού μπάσκετ, όπως η Γιουγκοπλάστικα Σπλιτ, η Μπαρτσελόνα, η Μακάμπι Τελ Αβίβ, η Παρτιζάν, η Βαρέζε, και τις συμμετοχές στα Final Four της Γάνδης, του Μονάχου και της Σαραγόσα. Η ομάδα που έφερε την «άνοιξη» στο ελληνικό μπάσκετ. Στα χρόνια που ακολούθησαν, και αν εξαιρεθούν μερικές αναλαμπές, όπως το Κόρατς του 1997 και το Τσάμπιονς Καπ του 2003, ο Άρης ζει μόνιμα στη σκιά των ομάδων της Αθήνας. Φέτος, όμως, κάτι μοιάζει να έχει αλλάξει στους κιτρινόμαυρους της Θεσσαλονίκης, που δείχνουν, δειλά-δειλά, να ξαναβρίσκουν λίγη από τη χαμένη τους αίγλη. Η ομάδα του Δημήτρη Πρίφτη είναι η 3η καλύτερη ομάδα του ελληνικού πρωταθλήματος –μετά τον Ολυμπιακό και τον Παναθηναϊκό–, έχει σημειώσει, μέχρι στιγμής, 20/21 νίκες εντός έδρας, επικρατώντας ακόμη και απέναντι σε ευρωπαϊκές ομάδες με πολλαπλάσιο μπάτζετ, όπως η Ούνικς Καζάν και η Άλμπα Βερολίνου, και, το σημαντικότερο, βλέπει κάθε εβδομάδα το «Nick Galis Hall» να έχει την εικόνα που του αξίζει. Εξέδρες «βαμμένες» σε μαύρο και έντονο κίτρινο χρώμα, ασφυκτικά γεμάτες με ανθρώπους που περιμένουν με λαχτάρα τις μέρες του ένδοξου παρελθόντος να επιστρέψουν.

3.3.16 – lifo

45

Θεσ

ίκ η

ιέρωµα Αφ

σα ον λ

46 lifo – 3.3.16

(Μαριαννα Κοττη 01. apoDec & Τενια Μενεγακη) 02. Ηλιας Μαυροβας Γι’ αυτό τον κοσμοπολίτικο, ξεχασμένο αέρα που αφήνουν πίσω τους διάφορα μνημεία και κτίρια που ήτανπρωταγωνιστές σε άλλες ιστορικές περιόδους και έχουν τώρα ενταχθεί στον αστικό ιστό. Ρωμαϊκά, οθωμανικά, εβραϊκά απομεινάρια, ψιθυρίζουν μια όμορφη πολυ-κουλτούρα!

Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη σχετικά μικρή για τα ευρωπαϊκά δεδομένα και αυτό την καθιστά κατάλληλη για επίσκεψη, έστω λίγων ημερών. Θα ήθελα να βλέπω την έκθεση γεμάτη 11 μήνες τον χρόνο με διαφόρων ειδών πολιτισμικά δρώμενα, το λιμάνι ενεργό και όχι μόνο στολίδι για να καμαρώνουμε και skatepark σε κάθε γειτονιά, με χρήστες που το σέβονται.

03. Rob Miller

Για την παραλία, τα μαγαζιά και τα μπαρ και θέα από τα κάστρα. Μου λείπει μια μεγάλη πλατεία για skate σαν τη MACBA. Τι θα άλλαζα; Το πάτωμα στη Νέα Παραλία.

Σφέτσου 3, Θεσσαλονίκη

http://liakosstudio304.blogspot.gr/

Design & Culture Boil Studio

Αrtist, designer

Ερευνητής Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας και Φιλοσοφίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου

23 Επειδή

οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης

αγαπουν την πολη τουσ οσο λιγοι

48 Θεσσαλονικείς φωτογραφίζονται στη Νέα Παραλία και μας εξηγούν τι είναι εκείνο που κάνει αυτή την πόλη ακατανίκητη. Από τον Ευθύμη Σαββάκη

04. ρομπερτο Ραφαηλ Social media manager

Για τις βόλτες στην παραλία τα ανοιξιάτικα απογεύματα και τις κουβέντες που δεν τελειώνουν μέχρι να δύσει ο ήλιος.

05. Ισμηνη Τορνιβουκα Excelsior

Γενική διευθύντρια του City Hotel και του

Για το πείσμα των ανθρώπων της να μείνουν εδώ, να πετύχουν στην πόλη που αγαπούν, παρά τις δυσκολίες.

3.3.16 – lifo

47

Τα πρόσωπα της πόλης:

Θεσ

ίκ η

ιέρωµα Αφ

σα ον λ

06. Συραγω Τσιαρα

Ιστορικός τέχνης, διευθύντρια Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Για την πλούσια πολιτιστική και ιστορική διαστρωμάτωση, το γεγονός ότι στην πόλη συναντάς τα ορατά ίχνη παλαιότερων εποχών, ενταγμένα στη σύγχρονη πραγματικότητα. Για την αίσθηση ότι το κέντρο της πόλης, παρ' όλα τα προβλήματα, είναι ζωντανό, τουλάχιστον ως πυρήνας κοινωνικής συνύπαρξης, με έντονη την παρουσία των νέων, λόγω και της μεγάλης πανεπιστημιακής κοινότητας. Για το εκτεταμένο παραλιακό μέτωπο, που δίνει την αίσθηση του ανοίγματος και της προοπτικής του ανοιχτού ορίζοντα . www.cact.gr, www.greekstatemuseum.com

48 lifo – 3.3.16

07. Γεωργια Χαριζανη

Αρχιτέκτονας-designer εσωτερικών χώρων

Χαίρομαι να βλέπω ότι, παρά τις δυσκολίες παντού, θα βρεις κάτι πρωτότυπο να σου χτυπάει την πόρτα, μια ξεχωριστή ιδέα, ένα διαφορετικό event, μια έκθεση... ακόμη και αν οι μόνοι που πήγαν ήσουν εσύ και άλλοι 10 που ξέρεις, λόγω ιδιότητας.

08. Βασιλης Καρκατσελης

Εικαστικός, καλλιτεχνικός διευθυντής του Φωτογραφικού Κέντρου Θεσσαλονίκης

Γιατί δεν είναι χαβούζα, είναι ένα μεγάλο χωριό. Χωριό, γιατί όλοι όσοι εμπλεκόμαστε ενεργά στη διαμόρφωση της κοινής ζωής γνωριζόμαστε μεταξύ μας, και μεγάλο γιατί μας δίνει χώρο, που μας αφήνει ελεύθερους να αυτενεργούμε. Στην πόλη αυτή υπάρχει πρόσβαση παντού, σε κάθε κρυφή και φανερή γωνιά της, υπάρχει χρόνος για διάλογο, διαφωνίες, συγκρότηση σκέψης (αντί κατανάλωσης), υφίσταται χώρος για δημιουργία δραστήριων, ενεργών μειονοτήτων, για συνέργειες. katselis@the.forthnet.gr, http://karkatselis.weebly.com

09. Δημητρης Κοπαρανης

10. Yiorgos Doumanidis

http://thefoodieanarchist.wordpress.com, https:// drbenefits.wordpress.com, http://www.glow.gr

fb page: Soldier Fashion by Yiorgos Doumanidis

Food editor-μάγειρας

Γιατί σου δημιουργεί την αίσθηση πως όλα μπορούν να συμβούν από λεπτό σε λεπτό.

Fashion stylist, costume designer

Για τα χρώματά της και τα αγαπημένα μου πρόσωπα. Αν μπορούσα να αλλάξω κάτι, αυτό θα ήταν η σκέψη και η νοοτροπία των ανθρώπων.

11. Κυριακος Ποζρικιδης

Διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΘ-Helexpo

Γιατί κοιμάται με πατσά και ξυπνάει με μπουγάτσα.

3.3.16 – lifo

49

Τα πρόσωπα της πόλης:

50 lifo – 3.3.16

Θεσ

ίκ η

ιέρωµα Αφ

σα ον λ

υη & σασα 12. Κυριακος Αθανασιαδης 15. ΕΧατζηπαππα Συγγραφέας, συνιδρυτής του Αμάγκι (www.amagi.gr)

Σε αντίθεση με την Αθήνα, που έχει χίλια δυο καλά για τους κατοίκους της και τους επισκέπτες της, η Θεσσαλονίκη έχει χίλια δυο καλά για τους επισκέπτες από την Αθήνα. Προσωπικά, τη βλέπω σαν ένα αναγκαίο κακό πριν πάμε να μείνουμε στο Χελς Κίτσεν της Νέας Υόρκης.

13.

κικη Τσιλιγγεριδου

Δημοσιογράφος στη Δημοτική Τηλεόραση Θεσσαλονίκης

Επειδή την ξέρω και με ξέρει καλά. Κι αυτή είναι και η μοναδικότητά της. Δεν χάνεσαι στη Θεσσαλονίκη. Είσαι πάντα κομμάτι αυτής της πόλης που είναι αρκετά μεγάλη για να κρύβεσαι αν θέλεις, κι αρκετά μικρή για να τη νιώθεις σπίτι σου.

14. Μαρια Σαμου Wine

Οινολόγος, ιδιοκτήτρια του Bientôt

Για τη συνύπαρξη των ανθρώπων της που δημιουργεί ένα χάος γοητευτικό. Αυτό που μου λείπει από την πόλη είναι η ποικιλία. Η προσωπική έκφραση, που μεταφράζεται σε δημιουργικότητα. Μορκεντάου 5, 54622 Θεσσαλονίκη, www. facebook.com/bientotwine?pnref=lhc

Yoga and pilates instructor & yoga-pilatesaerial yoga teacher Για τους οι ανθρώπους της. Χάρη σ’ αυτούς διατηρεί η πόλη έναν χαλαρό ρυθμό που επιτρέπει σε όλους να ζουν καλύτερα και πιο χαρούμενοι. Όλα είναι κοντά, όλα είναι προσβάσιμα, όλοι είναι, αν όχι γνωστοί, γνώριμοι.

16. Πανος Στεφανου ΡΟΥ

Yπεύθυνος επικοινωνίας ΑΡΚΤΟΥ-

Γιατί έχει χαρακτήρα και ιστορία μεγάλης πόλης, αλλά μέγεθος και ρυθμούς μικρής πόλης.

17.

Τασουλα Κυριακιδου

Επιμελήτρια εκδόσεων, μπλόγκερ, δημιουργός του facesofthessaloniki.com Γιατί η πόλη είναι οι άνθρωποί της κι εδώ βρήκε πατρίδα ένα μωσαϊκό φυλών από πολλές χώρες. Χαίρομαι να ζω ανάμεσά τους.

τυλιανος 18. ΣΑραμπατζης

Σχεδιαστής ενδυμάτων και αξεσουάρ Για τον ήλιο, την παραλία, τον ανοιχτό κόσμο και την εύκολη μετακίνηση. Τι άλλο μπορείς να ζητήσεις από μια πόλη; Θα ήθελα ο κόσμος και το layout της πόλης να είναι φιλικότερο ως προς τον εναλλακτικό αθλητισμό (skate,

ποδήλατο, inline skating κ.λπ.). Δεν είναι τα πάντα μόνο μπάλα!

19. Κυριακος Μπερτος Επιχειρηματίας

Για τα vibes της πόλης, που κάνουν τους κατοίκους, απ’ όπου κι αν προέρχονται, να γίνονται στο τέλος Σαλονικιοί, να αφομοιώνουν τους χαλαρούς ρυθμούς και να δίνουν τελικά αυτή την αίσθηση του «μεγάλου χωριού» που όλοι λατρεύουν. Ο Κυριάκος Μπέρτος είναι συνιδιοκτήτης και ιδρυτής του καφέ μπαρ «Rover Bar», του μεζεδοπωλείου «Το Κουρμπέτι» και του υπό κατασκευή youth hostel «Stay».

20. Γεωργια Δοδου

PR/Communications manager, SANI resort

Σημαντικός λόγος είναι το ηλιοβασίλεμά της, που το θεωρώ καλύτερο από της Σαντορίνης, αγαπώ τη βόλτα στην παραλία, αγαπώ τις γαστρονομικές της «εφευρέσεις», τη δημιουργικότητά των ανθρώπων της που συνεχώς γεννάνε ιδέες και τάσεις, τη μελαγχολία της όταν φυσάει ο Βαρδάρης. Αγαπώ τα μικρά μεζεδοπωλεία της και τις υπαίθριες αγορές της, τη μερίδα των ανθρώπων που αγωνιούν για την πόλη τους και θέλουν το καλύτερο γι' αυτήν και το αποδεικνύουν καθημερινά με τις δράσεις τους.

3.3.16 – lifo

51

Τα πρόσωπα της πόλης:

Θεσ

ίκ η

ιέρωµα Αφ

σα ον λ

21. Βασιλης Σταυρακουδης 22. Γιαννης Μπεγκας Body piercer

Για το λιμάνι και την παραλία της και την ευκολία με την οποία μπορείς να βρεθείς σε λίγο χρόνο σε βουνό ή θάλασσα, τα όμορφα καφέ και το πολύ καλό φαγητό, συγκεντρωμένα στο κέντρο. facebook page:Dirty Roses Tattoo Studio, facebook profile:Vasilis Stavrakoudis

Επιχειρηματίας («Ιπποπόταμος», «Αστόρια», «Διεθνές»)

Γιατί εδώ γεννήθηκαν και ζουν οι τρεις κόρες μου και η μαμά τους. Θα ’θελα να γίνει, επιτέλους, το μετρό και να αποκτήσουμε περισσότερες θέσεις πάρκινγκ. Α! Και να ζήσουμε μια νέα μουσική «άνοιξη» όπως τα ’90s, με τις Τρύπες, τα Ξύλινα Σπαθιά κ.λπ.

Καπετανακης 23. Κωστας & Μαρια Σμπιλη Estrella Team

Για τους ανθρώπους, την ομίχλη τον Νοέμβριο, το θαλάσσιο μέτωπο, το πρωινό τζόκινγκ στη Νέα Παραλία με θέα τον Όλυμπο, τις βόλτες στην Άνω Πόλη. Λείπει ό,τι και σε όλη τη χώρα: στοιχειώδης αστική ευγένεια. Είναι φρίκη να παρκάρεις στις ράμπες των αναπήρων, δεν σε νομιμοποιεί το αναμμένο αλάρμ. Δημιουργικά, πάντα, γίνονται και θα γίνονται πράγματα, μουσικά γκρουπ ξεπετάγονται, ταλαντούχοι ηθοποιοί, εικαστικοί. Κώστας Καπετανάκης & Μαρία Σμπίλη, Estrella Team, και γονείς του Γιώργου και της Κάτιας

52 lifo – 3.3.16

24. εφη Μυλωνα

Fashion stylist και image maker

Επειδή έχει αυτό το ανεξήγητο. Είναι πολλά αυτά που σε ενοχλούν. Αυτά, όμως, που σου αρέσουν, που μπορεί να μην είναι καν απτά ή να τα βλέπεις, τα αισθάνεσαι έντονα και αυτό σε κερδίζει. Όσο κλισέ και να ακούγεται, υπάρχουν άτομα που θέλουν να δημιουργήσουν και να ασχοληθούν με τον καλλιτεχνικό τομέα και δεν το βάζουν κάτω. www.emylona.com

Be Uncensored, ΚBLS 9. Κωστης Ζαφειρακης 25. (Ανδρεας Πατσης) 26. και Rhyleb (Γρηγορης Δημοσιογράφος-παρουσιαστής

Κορδελλας)

Διοργανωτές πάρτι Ανδρέας: Για τους μποέμ τύπους που κυκλοφορούν στο κέντρο της πόλης, οι οποίοι, δυστυχώς, τείνουν να εκλείψουν. Μου λείπουν τα χρόνια που η Θεσσαλονίκη ήταν μοντέρνα πόλη στα πολιτιστικά της δρώμενα, μπροστά από την εποχή της.

Γιατί είναι η πόλη της καλής παντρειάς... Παντρεύει την πόλη με το χωριό, το αστικό με το νησιώτικο, τη μελαγχολία με το ξεφάντωμα, το αυτοκίνητο με το ποδήλατο, το όμορφο με το άσχημο, το παλιοκαιρίσιο με το φουτουριστικό, το κοσμικό με το απόκοσμο. Και όλο διευρύνονται οι γάμοι, και όλο ανοίγονται νέα σπίτια, ευτυχώς. Μέλος της ομάδας Thessaloniki Walking Tours μας ταξιδεύει στη γεύση της Θεσσαλονίκης, μέσα από γευστικές δοκιμές και αφηγήσεις.

3.3.16 – lifo

53

Τα πρόσωπα της πόλης:

Θεσ

ίκ η

ιέρωµα Αφ

σα ον λ

27. Νικος Ρακκας

28. Χαρα Κυριτση

Για την έκθεσή της στη θάλασσα. Αυτός ο ορίζοντας που βλέπουμε από την παραλία τη φωτίζει με τα χρώματα της μέρας. Τα σύννεφα που συχνά παίζουν και ο Όλυμπος στο βάθος είναι το ιδανικό σκηνικό για να εμπνευστείς και να δημιουργήσεις ή απλώς να κάνεις μια αναζωογονητική βόλτα.

Για τη μοναδική κι ανεπανάληπτη παραλία με τη θέα στον Όλυμπο και τα απίστευτα ηλιοβασιλέματα, που άλλοτε μετατρέπεται σε πολύχρωμη παλέτα ζωγραφικής και άλλοτε σε ξεθωριασμένη ασπρόμαυρη, φωτογραφία. Μεγάλωσα δίπλα της κι έχοντας αποκτήσει παιδιά η ίδια, τη θεωρώ αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής στην πόλη. Ειδικά μετά την ανάπλαση τα τελευταία χρόνια και τις πολλές θετικές παρεμβάσεις (χώροι πρασίνου και αναψυχής, εικαστικές παρεμβάσεις), είναι ιδανικό μέρος για ατελείωτο σουλάτσο.

designer

Φωτογράφος, window

www.facebook.com/nikos.rakkas

Συνιδιοκτήτρια του ζαχαροπλαστείου «Ελληνικόν»

Βασ. Όλγας 209, 2310 411133, τρίτη γενιά, από το 1938

54 lifo – 3.3.16

Αναστασιος 29. Διολατζης & Τασος Ανθοπουλος

Διοργανωτές του Reworks Festival Για τον ρυθμό ζωής, το φαγητό, τους ανθρώπους με τα καλά τους και τα όχι τόσο καλά τους. Είναι μια τυχερή πόλη γιατί λούζεται από τη θάλασσα. www.reworks.gr

30. Μπελα Μερη Tραγουδίστρια

Γιατί με ηρεμεί, είναι σαν ένα τεράστιο ηρεμιστικό. Με γεμίζει φρέσκο αέρα, ερωτισμό. Ακόμα και τον Αύγουστο, που αδειάζει η πόλη, εμένα με γεμίζει. Έπειτα είναι οι άνθρωποι πρόθυμοι, ζεστοί και φιλόξενοι, είτε είναι άγνωστοι είτε γνωστοί. Όσο πιο συχνά έρχεται κάποιος, τόσο θα τον κερδίζει η πόλη. Αυτό που με στενοχωρεί είναι ότι κάποιοι δεν άντεξαν να παίρνουν απλώς ένα χαρτζιλίκι για να ζήσουν και φύγαν στην ξενιτιά. Αλλά μη λυπάσαι, Θεσσαλονίκη, και εκεί που είναι, η καρδιά τους πάντα θα χτυπάει για σένα, γιατί όλοι μας είμαστε ερωτευμένοι μαζί σου.

31. Ευη Καρκιτη

Δημοσιογράφος, ραδιοφωνική παραγωγός και μάνατζερ της Thessaloniki Walking Tours Η Θεσσαλονίκη είναι μοναδική γιατί το παρελθόν εισχωρεί διαρκώς στο παρόν σε δρόμους, πλατείες, σημεία, μυστικές γωνιές και αυτό είναι ανεξάντλητο, γοητευτικό και δύσκολο.

32. Γιαννης Τομτσης 33. Αλεξανδρος Μαραντελος Φωτογράφος

Για την αύρα της πόλης! Σίγουρα, δεν το συναντάς παντού αυτό. Με κάποιον μυστήριο τρόπο μπορείς να ξεφύγεις ακόμα και μέσα στον κόσμο, αρκεί να το επιλέξεις. Αποτελεί από μόνη της έμπνευση. Λίγο οι επιλογές που σου δίνει (χώροι, σημεία, καταστάσεις), λίγο ο κόσμος και λίγο η διάθεση, που πρέπει ο ίδιος να βάλεις, σου δίνουν μια πολύ καλή συνταγή. https://vimeo.com/user14340229, www. facebook.com/jannis.tomtsis

Street art festival founder-project manager Για τη δίψα της, τη ζωντάνια της, την αγωνία της για το νέο, το καινούργιο που θα το αγαπήσει και θα το αγκαλιάσει στις σκέψεις της και στους ψιθύρους της μικρής της καθημερινότητας. Ο κόσμος είναι ακομπλεξάριστος, έχει την τάση να καινοτομεί ιδιαίτερα στον χώρο του πολιτισμού και σε κοινωνικό επίπεδο.

34. Περικλης Πηλειδης Σύμβουλος επικοινωνίας

Γιατί αν θέλεις παρέα, δεν χρειάζεται να κανονίσεις μια βόλτα στην καρδιά της πόλης. Η καρδιά της πόλης έχει θάλασσα και το πιο ζωντανό πανεπιστήμιο της χώρας. Μεγάλη καρδιά!

http://streetartfestivalthessaloniki.gr

3.3.16 – lifo

55

Τα πρόσωπα της πόλης:

Θεσ

ίκ η

ιέρωµα Αφ

σα ον λ

35. Κλαιρη Καραπιδακη 36. ελσα Ποιμενιδου

37. Παντελης Συλλελιαδης

ProDancers Studio, Καθολικών 2 (5ος όροφος), 23105 18297, www.prodancers.gr, www. facebook.com/prodancersstudio

Για τους ήρεμους τόνους, που δεν σε δεσμεύει με τις αποστάσεις, δεν σε περιορίζει χρονικά και σου επιτρέπει να κινείσαι με λιγότερο άγχος, θυμό και στρες. Εδώ η μέρα σου μπορεί να ξεκινήσει λέγοντας μια «καλημέρα» στον γείτονά σου κι έχοντας έναν καφέ στο χέρι στην ηλιόλουστη παραλία. Είναι απλό, λιτό, αλλά είναι αυτό που μου αρέσει πιο πολύ εδώ.

Xορογράφος, δασκάλα χορού

Για την καλλιτεχνική της φύση. Η πόλη είναι κυριολεκτικά γεμάτη κόσμο που αγαπά τις τέχνες και συμμετέχει ενεργά σε αυτές με κάθε τρόπο.

Δημοσιογράφος της ΕΡΤ3

Γιατί σου δίνει την ευκαιρία για τα καλύτερα φιλιά της ζωής σου την ώρα που δύει ο ήλιος.

Kατασκευαστής παπουτσιών

Τάκα-Τάκα, Αλ. Σβώλου 18, 2310 265437, Facebook: Στο Τάκα- Τάκα, Instagram: P. Sylleliadis.

56 lifo – 3.3.16

38. Χαρης Καζαντζιδης

39. Γιαννος Μητλιαγκας 40. Λαζαρος Θεοδωρακιδης

Γιατί τα μνημεία στο κέντρο δημιουργούν μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα και η καθημερινότητα μέσα σε αυτά ανεβάζει την αισθητική. Το πανεπιστήμιο στο κέντρο της πόλης την κρατάει νέα για πάντα και οι ρυθμοί της είναι οι ρυθμοί 20χρονου. Και, φυσικά, το ηλιοβασίλεμα που όλοι περιμένουμε να δούμε στην παραλία, όταν έχει λίγα σύννεφα, τόσα ώστε να μπορείς να δεις τον ήλιο να φεύγει και τη θάλασσα με τον ουρανό να γίνεται ένα μαγικό magenda υπερθέαμα, είναι καταπληκτικό.

Γιατί ζεις την κάθε εποχή πιο έντονα. Από έναν βροχερό φεστιβαλικό Νοέμβριο κι έναν ντοκιμαντερίστικο Μάρτιο γεμάτο με την υπόσχεση της άνοιξης, σε μια άδεια Τσιμισκή καταμεσής του Αυγούστου, πάντα ο ίδιος έρωτας με αυτή την πόλη.

Διοργανωτής του 7PLY project, ιδρυτής της Propaganda Rolling co

Δικηγόρος, Γραφείο Εθελοντισμού Φεστιβάλ

Δημοσιογράφος-διευθυντής της TV100

Γιατί μ’ έχει μεγαλώσει. Εδώ είναι οι γονείς, τα σόγια, οι φίλοι μου. Εδώ μεγαλώνουν και τα τρία παιδιά μου. Τη θάλασσά της χαίρονται κι αυτά. Την ξέρω σαν την τσέπη μου. Είναι 2.331 χρονών και κρατιέται μια χαρά...

propagandask8.com, 7plyproject.eu

3.3.16 – lifo

57

Θεσ

ίκ η

ιέρωµα Αφ

σα ον λ

TGI Fridays Πλατεία Αριστοτέλους 3, Θεσσαλονίκη, 2310 242914 Mediterranean Cosmos,11ο χλμ. Θεσσαλονίκης-Ν.Μουδανιών, 2310 473760

Κάθε φορά που περνάς το κατώφλι τους νιώθεις σαν να είναι Παρασκευή και κάπως έτσι είναι, γιατί εδώ, κάθε μέρα, σας περιμένει και μια διαφορετική έκπληξη. Η ιδανική επιλογή για κάθε ώρα της ημέρας. Για καφέ με τους φίλους, για φαγητό μετά τη δουλειά, πριν από το σινεμά ή τον αγώνα, εδώ όλες οι ώρες είναι απολαυστικές. Ολοκαίνουργιες γευστικές προτάσεις, μαζί με αγαπημένες signature επιλογές και μια πλούσια λίστα από κοκτέιλ ικανοποιούν και τους πιο απαιτητικούς. Ο πλήρως ανακαινισμένος χώρος στην πλατεία Αριστοτέλους, με την επιβλητική μπάρα, την αμερικανική αισθητική και ατμόσφαιρα, υπόσχεται να σας προσφέρει μοναδικές εμπειρίες!

Be Restaurant Κομνηνών 10 & Μητροπόλεως 23, Θεσσαλονίκη, 2310 021020 facebook.com/bebarandkitchen

Η νέα γαστρονομική άφιξη στη Θεσσαλονίκη ακούει στο όνομα «Be» και συνδυάζει το αμερικανικό diner με casual διάθεση. Το industrial design σε ένα ιστορικό κτίριο, στο οποίο στεγάζεται το ξενοδοχείο «Excelsior», με την υπογραφή των Urban Soul Project, οι μουσικές επιλογές από τζαζ και indie και τα 30+ premium κοκτέιλ της μπάρας συνθέτουν το ιδανικό σκηνικό για να περάσετε τα βράδια σας στην πόλη του Βαρδάρη. Στην κουζίνα του θα βρείτε μοναδικές προτάσεις street food από τη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο, από fish & chips και μπέργκερ μέχρι φαλάφελ και άλλα διεθνή πιάτα σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές.

Pax Homemade Burgers Καλαποθάκη & Βενιζέλου 8, Κέντρο, 2310 221852 Mediterranean Cosmos, Πυλαία, 2310 028650 facebook.com/paxburgers, instagram.com/paxburgers, www.paxburgers.gr

Κουβαλώντας την παράδοση της Νέας Υόρκης, έφερε στη Θεσσαλονίκη αυθεντικές συνταγές μπέργκερ και έναν αέρα εξωτερικού, που το ανέδειξαν στο απόλυτο meeting point για τους λάτρεις του είδους. Φτιαγμένα από 100% φρέσκο μοσχαρίσιο κιμά και σπιτικές σος, τα μπέργκερ των Pax Homemade Burgers αποτελούν μια αυθεντική γαστρονομική εμπειρία. Στο πλούσιο μενού τους θα βρείτε το εντυπωσιακό Mexican Burger, τα Goat Cheese & Truffle Burger, αλλά και μια ξεχωριστή έκπληξη κάθε μήνα, τα Burgers of the Month. Extra tip: Συχνά live events με ροκ επιτυχίες unplugged και live σαξόφωνο τις Κυριακές στη διάρκεια του NY Brunch, στην Καλαποθάκη.

58 lifo – 3.3.16

Counting the Rice | Photo by Felipe Neves / FLAGCX. Image Courtesy of Marina Abramovic Institute and Kaldor Public Art Projects

Week

σινεμα

ζωδια

νaked city

Οι ταινίες που βγαίνουν αυτή την εβδομάδα. Σελ. 60

Προβλέψεις για όλα τα ζώδια. Σελ. 61

Η Vaia Kath είναι ηθοποιός και μένει στη Θεσσαλονίκη. Σελ. 62

Λουλούδια Στην πρώτη εξολοκλήρου γυρισμένη στα βασκικά ταινία που υπέβαλε η Ισπανία επίσημα για τα ξενόγλωσσα Όσκαρ, μπουκέτα με λουλούδια φτάνουν μυστηριωδώς σε τρεις γυναίκες, αλλάζοντάς τους τη ζωή. Κριτική από τον Θ. Κουτσογιαννόπουλο. σελ. 60

As One Στο πλαίσιο της συνεργασίας του Οργανισμού Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ με το Marina Abramovic Institute (MAI) παρουσιάζεται το «As One», με ένα πλούσιο πρόγραμμα που περιλαμβάνει περφόρμανς, διαλέξεις, φιλμ και εργαστήρια, με τη συμμετοχή 29 καλλιτεχνών που θα φιλοξενηθούν στο Μουσείο Μπενάκη για επτά εβδομάδες. Επίσης, στο διάστημα αυτό παρουσιάζεται η Μέθοδος Abramovic, μια δημόσια συμμετοχική εμπειρία σε έναν κοινόχρηστο χώρο. Οι δράσεις ξεκινούν στις 10 Μαρτίου με την ομιλία της Marina Abramovic και του Δημήτρη Δασκαλόπουλου.

10/3-24/3, Τρ.-Τετ.-Πέμ.-Σάβ. 12:00-20:00, Παρ. 12:00-22:00, Κυρ. 10:00-18:00, Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138 & Ανδρονίκου, Αθήνα, είσοδος ελεύθερη 3.3.16 – lifo

59

H ΤΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Λουλούδια

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο p

Κακό

Loreak

η ταινία θα έπρεπε να είναι μικρότερη ή το σενάριο πιο αραιό σε πλοκή. Η Γερμανική Ακαδημία έσπευσε να ανταμείψει τη Βικτώρια με 6 βραβεία, προφανώς αναγνωρίζοντας τη μοναδικότητα του επιτεύγματος, Και ως επίτευγμα θα μείνει στη μνήμη. ΑΒΑΝΑ - ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS 3 - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 1 - ΙΛΙΟΝ - ΙΝΤΕΑΛ - ΝΑΝΑ 5 - ΣΠΟΡΤΙΓΚ 1

Σκηνοθεσία: Τζον Γαράνιο, Χοσέ Μαρί Γενάγα Πρωταγωνιστούν: Ναγκόρε Αρανπούρου, Ιτσιάρ Ιτούνιο

ΚΑΥΣΗ Σκηνοθεσία: Στράτος Τζίτζης Πρωταγωνιστούν: Νίκος Γεωργάκης, Γωγώ Μπρέμπου, Γιώργος Χρανιώτης Σε μια πόλη που φλέγεται από ταραχές, πέντε φίλοι μαζεύονται σε ένα σπίτι όπου ένας δικός τους έχει πεθάνει και δεν μπορούν να αποφασίσουν για τον τρόπο της ταφής του. Η ζέστη κάνει την κατάσταση αφόρητη, το πτώμα αρχίζει να αποσυντίθεται, αλλά εκείνοι επιμένουν στις διαφορές τους.

ODEON ΑΤΛΑΝΤΙΣ 2 - ΑΣΤΟΡ - ΚΗΦΙΣΙΑ 1 - ΝΙΡΒΑΝΑ

VICTORIA Σκηνοθεσία: Σεμπάστιαν Σίπερ Πρωταγωνιστούν: Λάια Κόστα, Φρέντερικ Λάου Η Βικτώρια, μια νεαρή κοπέλα από τη Μαδρίτη, συναντά τέσσερις άντρες έξω από ένα νυχτερινό κλαμπ στο Βερολίνο. Ο Σόνε και οι φίλοι του υπόσχονται να της δείξουν την αληθινή διασκέδαση της πόλης. Ωστόσο, έχουν ένα χρέος να ξεπληρώσουν και όσο η νύχτα ξετυλίγεται, τα πράγματα φεύγουν από το τον έλεγχό τους.

Βραβείο Φωτογραφίας στο περσινό Φεστιβάλ Βερολίνου για το αδιάκοπο μονοπλάνο του Σεμπάστιαν Σίπερ, που για πρώτη φορά καταγράφεται σε μια ταινία μεγάλου μήκους με πραγματικό τρόπο και όχι με τον κλεμμένο, αλλά τόσο επιτυχημένο, του Άλφρεντ Χίτσκοκ στη Θηλιά και του Αλεχάνδρο Ινιάριτου στο

60 lifo – 3.3.16

Birdman. Η ηρωίδα Βικτώρια, μια Μαδριλένα στο Βερολίνο, συναντά έξω από το café-bar όπου εργάζεται μια παρέα από 4 νέους άνδρες και όσο περνάει η νύχτα μπλέκει στα προβλήματα και τις ποινικά κολάσιμες εκκρεμότητές τους. Ο τρόπος που ο σκηνοθέτης φέρνει συναισθηματικά κοντά τη Βικτώρια με έναν από τους άνδρες, τον Σόνε, και κυρίως αποτυπώνει την προθυμία της να ξεφύγει από τη ρουτίνα, να νιώσει κάτι παραπάνω σε μια ξένη πόλη, να ερωτευθεί, να εξομολογηθεί και να ρισκάρει, με όσα θα προκύψουν στην προσπάθεια της ευρύτερης συντροφιάς να διασκεδάσει και να παραβιάσει τον νόμο, είναι εντυπωσιακά μύχιος για γύρισμα με μία μόνο κάμερα, χωρίς επιμελημένα κοντινά, ταιριαστή μουσική και το απαραίτητο μοντάζ. Δυστυχώς, η μεγάλη διάρκεια (138 λεπτά) ενισχύει την αίσθηση της... εντύπωσης εις βάρος της ουσίας: από ένα σημείο κι έπειτα, τα απρόοπτα είναι τόσο πολλά, που παραπέμπουν σε μια μέρα συμβολική της παραβατικότητας και των συνεπειών της. Συνεπώς, ή

Κινηματογράφος

Τα Λουλούδια έγιναν φέτος η πρώτη ταινία καθ’ ολοκληρίαν γυρισμένη στα βασκικά που η Ισπανία υπέβαλλε επίσημα για τα ξενόγλωσσα Όσκαρ. Μπορεί να μην τα κατάφερε να μπει στη μικρή λίστα των 9 που θα οδηγούσε στην πεντάδα, αλλά το δράμα των Γαράνιο και Γενάγα διακρίνεται για τον ντελικάτο χειρισμό μιας πρωτότυπης ανάπτυξης που ενώνει ένα κεντρικό θέμα με τις προεκτάσεις του σε μια βραδυφλεγή, μελαγχολική, εξόχως κομψή σπουδή για τη μοναξιά και την ευκαιρία για αποκατάσταση – της μνήμης και της αγάπης. Διότι, μπορεί η ιδέα να ξεκίνησε στο μυαλό των δύο σκηνοθετών ως η δημιουργική περιέργεια για τον συμβολισμό μιας ανθοδέσμης, της σημασίας μιας κοινής, όμορφης χειρονομίας που μετουσιώνεται σε δώρο που ζει λίγο και πεθαίνει άδοξα, αλλά αποκτά άλλη διάσταση, καθώς εξελίσσεται από την απορία μιας 40άρας για την ταυτότητα του επίμονου αποστολέα ενός μπουκέτου, σε μια ερμηνεία του ιστορικού, τραυματικού παρελθόντος της χώρας. Το να αποκαλύψει κάποιος περισσότερες λεπτομέρειες για την υπόθεση είναι σαν να αποκαλύπτει τα μυστικά μιας ταινίας που δεν έχει καθόλου την όψη του θρίλερ (μάλλον με αρτίστικο δράμα μοιάζει στην αρχή, καθώς αναφέρεται σε δύο διαφορετικά ζευγάρια με προβλήματα και σύγχυση, με τις γυναίκες στους πρωταγωνιστικούς ρόλους), αλλά ποντάρει στο ενήλικο σασπένς και δικαιώνει τον θεατή, χωρίς να ξεφεύγει από τη σύλληψή του.

απο τον θοδωρη κουτσογιαννοπουλο, συνοψεις ταινιών: τασοσ μελεμενιδησ

Η ιστορία τριών γυναικών που οι ζωές τους αλλάζουν καθοριστικά χάρη σε μερικά μπουκέτα λουλούδια που φτάνουν μυστηριωδώς και ανώνυμα στα σπίτια τους. Λουλούδια που τις κάνουν να νιώθουν ότι μέσα τους ανθίζουν και πάλι συναισθήματα που είχαν ξεχάσει εδώ και καιρό.

Στην τέταρτη ταινία του, μετά το Η αγάπη είναι ελέφαντας, το Σώσε Με και τα 45 Τετραγωνικά, ο Στράτος Τζίτζης μεταφέρει στο σινεμά το δικό του θεατρικό, την Καύση, φέρνοντας στην επιφάνεια τις απωθημένες σχέσεις φίλων και συγγενών ενός άνδρα που μόλις πέθανε: η αδελφή του, η σύντροφός (;) του και δύο φίλοι κι αδελφοί του, καθώς και η σύζυγος του ενός μαζεύονται στο σπίτι του αποθανόντος για να αποφασίσουν αν θα τον θάψουν ή θα τον κάψουν, αλλά, όπως και στη Μεγάλη Ανατριχίλα (εκεί, βέβαια, δεν υπήρχε το δίλημμα του διαδικαστικού), ο θάνατος στάθηκε η αφορμή για να ειπωθούν οι αλήθειες και να αποκαλυφθούν οι χαρακτήρες αυτών που απέμειναν. Στην πιο φιλόδοξη θεματικά ταινία του, ο Τζίτζης πραγματεύεται τις συγκρούσεις, εσωτερικές και εξωτερικές, μιας τάξης διανοουμένων που μεγάλωσαν προοδευτικά και συμβιβάστηκαν διαφορετικά, σε αντιπαράθεση με τη σύγχρονη αναταραχή που μαίνεται στη ζεστή πόλη – μια αντάρα που απειλεί να βγάλει τον φασίστα που ο καθένας κρύβει μέσα του. Ο σκηνοθέτης ανέκαθεν χειριζόταν σωστά τις σχέσεις στις ταινίες του. Παραδόξως, στην Καύση, το κοινωνικό στοιχείο λειτουργεί καλύτερα, ίσως γιατί εννοείται περισσότερο παρά καταδεικνύεται. Αντίθετα, η διεύθυνση των ηθοποιών είναι μεικτή και η εναλλαγή ανάμεσα στον κινηματογραφικό νατουραλισμό και τη θεατρογενή ένταση γίνονται παραπάνω διακριτές απ’ ό,τι πρέπει, υπονομεύοντας κρίσιμους διαλόγους ενός έργου με σωστές και καίριες επισημάνσεις, που αποφεύγουν τις παγίδες της επικαιρότητας. ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ - ΤΡΙΑΝΟΝ

Το Λονδίνο Έπεσε London has fallen Σκηνοθεσία: Μπαμπάκ Νατζάφι Πρωταγωνιστούν: Τζέραλντ Μπάτλερ, Άαρον 'Εκχαρτ, Μόργκαν Φρίμαν Οι σημαντικότεροι ηγέτες του δυτικού κόσμου ταξιδεύουν στο Λονδίνο για την κηδεία του Βρετανού πρωθυπουργού που πέθανε υπό μυστηριώδεις συνθήκες και το θανάσιμο σχέδιο εναντίον τους ξεκινά. Τρεις άνθρωποι θα προσπαθήσουν να το ανατρέψουν.

Χωρίς να έχει συνταράξει ακριβώς ταμεία

και κριτική, το Ο Όλυμπος Έπεσε του 2013 απέκτησε συνέχεια, όπου, αντί του Λευκού Οίκου, διαλύεται το μισό Λονδίνο, απειλούνται οι μεγαλύτεροι ηγέτες του κόσμου και, κατ’ επέκταση, ο δυτικός πολιτισμός οδεύει προς κατάρρευση. Η ταινία του Ιρανού Μπαμπάκ Νατζάφι ποντάρει στον φόβο ενός γεγονότος που παραλίγο να προβλέψει –καθώς, αρχικά, ήταν να κυκλοφορήσει τον Οκτώβριο του 2015, έναν μήνα πριν από τη μαύρη νύχτα στο Παρίσι–, την παράλληλη και πολυμέτωπη επίθεση ενάντια σε μια ευρωπαϊκή μεγαλούπολη. Οι επιθέσεις στο Παρίσι, πάντως, δεν είναι τίποτα μπροστά σε αυτό που συμβαίνει εδώ, όπου οι βασικοί θεσμοί της πόλης έχουν κατακλυστεί καιρό πριν από τρομοκράτες που λειτουργούν εντός του συστήματος και την κρίσιμη στιγμή μοιάζουν να βρίσκονται παντού σε ένα αδιανόητα οργανωμένο και μεγαλεπήβολο σχέδιο. Εναντίον αυτής της μυθικής αποστολής, ατσαλάκωτος και αποφασιστικός, ο Μπάτλερ στοιβάζει αμέτρητα πτώματα και σε μια αλά Λίαμ Νίσον εμφάνιση προστατεύει τον Πρόεδρο των ΗΠΑ σαν παιδί του – αυτό που διόλου συμπτωματικά περιμένει να γεννηθεί. Στηρίζει και στηρίζεται παράλληλα από τις καλογυρισμένες σκηνές δράσης, όμως συμμετέχει κι αυτός, όπως και όλο το βασικό καστ, σε μια σειρά κωμικών διαλόγων γύρω από την τρομοκρατία, για την οποία μοιάζουν να ευθύνονται όλοι, πλην της Δύσης.

VILLAGE RENTI 1,10,13,20 - VILLAGE MALL 7,12,14 - VILLAGE PAGRATI 5 - VILLAGE FALIRO 5,7,8 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 1 - ΓΛΥΦΑΔΑ ODEON 1 - ODEON ΜΑΡΟΥΣΙ 1,3 - ODEON ΑΤΛΑΝΤΙΣ 1 - ODEON OPERA 1 - ODEON STARCITY 1,5 - STER ILION 1,5 - ΑΕΛΛΩ 3,4 - ΒΑΡΚΙΖΑ 2 ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ-ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ 1 - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 1 - ΖΕΑ

* Κριτική από τον Τάσο Μελεμενίδη

Ο μπαμπάς γύρισε Daddy's Home Σκηνοθεσία: Σον Άντερς, Τζον Μόρις Πρωταγωνιστούν: Γουίλ Φερέλ, Μαρκ Γουόλμπεργκ, Λίντα Καρντελίνι Φιλήσυχος οικογενειάρχης και πατριός δύο παιδιών προσπαθεί να γίνει αποδεκτός από αυτά ως πατέρας. Όταν ο βιολογικός τους πατέρας που όλοι λατρεύουν έρχεται για επίσκεψη στην πόλη, οι δύο μπαμπάδες μπαίνουν σε μια διαδικασία αθέμιτου ανταγωνισμού.

VILLAGE RENTI 14 - VILLAGE MALL 9 - VILLAGE FALIRO 2 - ODEON STARCTIY 4 - ΑΕΛΛΩ 1,2 ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS 4 - ΑΝΟΙΞΗ 1 - CINE ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ 1 - ΝΑΝΑ 1,3 - ΜΑΡΙΑ ΕΛΕΝΑ-ΟΝΑΡ

Το 5ο Κύμα The 5th Wave Σκηνοθεσία: Τζέι Μπλέικσαν Πρωταγωνιστούν: Κλόι Γκρέις Μόρετζ, Λεβ Σράιμπερ, Μάικ Μονρόε Την ώρα που τέσσερα καταστροφικά και φονικά κύματα έχουν αποδεκατίσει πλήρως τον πλανήτη μας, ένα δεκαεξάχρονο κορίτσι, η Κάσι, προσπαθεί απεγνωσμένα να σώσει τον μικρό αδερφό της. Καθώς όλοι περιμένουν μοιρολατρικά το πέμπτο και πιο καταστροφικό κύμα, εκείνη συνεργάζεται με έναν συνομήλικό της που φαντάζει ως η τελευταία της ελπίδα.

VILLAGE RENTI 2,8,15 - VILLAGE MALL 10 - VILLAGE PAGRATI 4 - VILLAGE FALIRO 4 VILLAGE AG.DIMITRIOS 4 - ODEON STARCITY 3 - STER ILION 7 - ΑΕΛΛΩ 3 - ΑΝΟΙΞΗ 2 - NANA 6

ΤΑΥΡΟΣ

Για εσάς τους Ταύρους η έκλειψη Ηλίου που πραγματοποιείται την Τετάρτη προκαλεί έντονες εσωτερικές συγκρούσεις που εμποδίζουν τη λήψη σημαντικών αποφάσεων και ενώ υπάρχουν προοπτικές για να βελτιώσετε την οικονομική σας κατάσταση, εσείς παραμένετε αναποφάσιστοι. Αξιοποιήστε τις επόμενες μέρες για να αλλάξετε τακτική και να δοκιμάσετε καινούργιες μεθόδους επίλυσης των προβλημάτων σας, ειδικά αν οι μέχρι τώρα προσπάθειές σας δεν έχουν φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Με τα οικονομικά σας χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς έχετε την τάση να αναζητάτε την πολυτέλεια, κάτι που πολύ σύντομα θα σας οδηγήσει σε αδιέξοδο. Η ανάγκη σας για επιβεβαίωση σας ωθεί σε υπερβολές με τα χρήματά σας, με συνέπεια να μένουν πίσω σημαντικές υποχρεώσεις. Η Νέα σελήνη την Τετάρτη ευνοεί την επίλυση διαφορών με φίλους, αρκεί να παραδεχτείτε τα λάθη σας.

ΔΙΔΥΜΟΣ Οι ευθύνες σας αυξάνονται αισθητά μέσα στις επόμενες μέρες και, σε συνδυασμό με κάποια οικογενειακά θέματα, βρίσκεστε σε μια φάση που οι καταστάσεις σας ξεπερνούν. Η έκλειψη Ηλίου την Τετάρτη σας προκαλεί μεγάλη ανασφάλεια και η ανάγκη σας να βρείτε εναλλακτικές λύσεις για να αυξήσετε το εισόδημά σας μπορεί να σας οδηγήσει σε λανθασμένες αποφάσεις και επιπόλαιες ενέργειες. Αφήστε στην άκρη τα μελλοντικά σας σχέδια και επικεντρωθείτε στο παρόν. Είστε ψυχικά και σωματικά εξαντλημένοι, με αποτέλεσμα να έχετε έντονες τάσεις φυγής. Βάλτε σε προτεραιότητα τον εαυτό σας και προσπαθήστε να ενισχύσετε τον ψυχισμό σας μέσα από δραστηριότητες που σας ευχαριστούν και σας φέρνουν σε επαφή με κόσμο. Έχετε εγκλωβιστεί σε έναν κυκεώνα προβλημάτων και όσο δεν καταφέρνετε να βγείτε από αυτόν, τόσο θα δυσκολεύεστε να βρείτε τις ισορροπίες σας. Μέσα στις επόμενες μέρες θα παίξει σημαντικό ρόλο για την επίτευξη των στόχων σας ο τρόπος που θα διαχειριστείτε κάποιες καθυστερήσεις που κάνουν την εμφάνισή τους εξαιτίας της έκλειψης Ηλίου την Τετάρτη. Νομικά ζητήματα καλό είναι να τα αναβάλετε για κάποιο διάστημα και να δώσετε έμφαση στα επαγγελματικά σας, καθώς είναι και η βασική οδός για να βγείτε από το οικονομικό αδιέξοδο. Μη δίνετε υποσχέσεις που δεν μπορείτε να τηρήσετε, ειδικά αν έχουν σχέση με οφειλές και χρέη. Οι εντάσεις στο οικογενειακό περιβάλλον θα οφείλονται κυρίως στη δική σας έλλειψη διάθεσης να παραδεχτείτε τα λάθη και τις αδυναμίες σας, καθώς επίσης και στην τάση που έχετε να αποποιείστε τις ευθύνες σας. Είναι η εποχή που έρχεστε αντιμέτωποι με τα αποτελέσματα των επιλογών σας και του τρόπου ζωής που κάνατε στο παρελθόν.

ΛΕΩΝ Η έκλειψη Ηλίου την Τετάρτη προκαλεί πολλές αλλαγές τόσο σε επαγγελματικό όσο και σε προσωπικό επίπεδο και θα πρέπει να είστε σε συνεχή εγρήγορση για να αποτρέπετε τη δημιουργία δυσάρεστων γεγονότων. Ορισμένοι από εσάς θα βρεθείτε αντιμέτωποι με οικονομικές απώλειες, ενώ κάποιοι άλλοι θα πρέπει να προσαρμοστείτε σε έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο ζωής. Όπως και να έχει, κρατήστε την ψυχραιμία σας. Αφήστε στο πίσω μέρος του μυαλού σας τα προβλήματά σας και επικεντρωθείτε στα επαγγελματικά. Έντονες αισθηματικές μεταπτώσεις και τάσεις για καταχρήσεις και υπερβολές σάς οδηγούν σε επικίνδυνα μονοπάτια, κάτι που μπορεί να μη βλέπετε εξαιτίας των αυτοκαταστροφικών σας τάσεων. Υπάρχουν πολλά θέματα που χρήζουν άμεσης επίλυσης και όσο συνεχίζετε να εθελοτυφλείτε, τόσο θα βουλιάζετε σε αισθηματικό τέλμα. ΠΑΡΘΕΝΟΣ

Η έκλειψη Ηλίου την Τετάρτη προκαλεί εμπόδια επικοινωνιακού χαρακτήρα και καθυστερήσεις στα οικονομικά σας, οπότε καλύτερα να αποφύγετε σημαντικές αγορές και επενδύσεις γιατί θα αποδειχθούν ασύμφορες. Τακτοποιήστε χρέη και οφειλές που θέτουν σε κίνδυνο την περιουσία σας και μην πέφτετε στην παγίδα των προσωπικών σας επιθυμιών, γιατί θα κάνετε υπερβολές και σπατάλες. Είναι μια εποχή που πρέπει να βάλετε σωστές προτεραιότητες για να ανταποκριθείτε στις ανάγκες που προκύπτουν. Η αδυναμία σας να εκφράζετε τα συναισθήματά σας προτού διογκωθούν και γίνουν ανεξέλεγκτα θα προκαλέσει εντάσεις με συγγενικά σας πρόσωπα και είναι πολύ πιθανό κάποιες σχέσεις να ψυχρανθούν για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Ταυτόχρονα, η σχέση με το ταίρι σας δοκιμάζεται εξαιτίας της ανασφάλειάς σας να προχωρήσετε σε γάμο. Ορισμένοι από εσάς θα γίνετε δέκτες αρκετών πιέσεων.

ΖΥΓΟΣ Βασικό σας μέλημα μέσα στις επόμενες μέρες είναι η ενίσχυση του εισοδήματός σας, η έκλειψη Ηλίου όμως την Τετάρτη προκαλεί εμπόδια που θα δοκιμάσουν την υπομονή σας και θα πρέπει να ζητήσετε τη στήριξη οικείων προσώπων για να βγείτε από το αδιέξοδο. Αποφύγετε καινούργιες συμφωνίες που απαιτούν μεγάλο οικονομικό ρίσκο και μην μπείτε σε διαδικασίες για εύκολο κέρδος, γιατί θα χάσετε τα χρήματά σας. Η εμπιστοσύνη σας απέναντι σε συνεργάτες κλονίζεται, με αποτέλεσμα να αισθάνεστε εντελώς μετέωροι. Στον οικογενειακό τομέα δεν θα λείψουν οι εντάσεις που θα έχουν σχέση με τη διαχείριση των οικονομικών σας και θα πρέπει να διαχειριστείτε με ψυχραιμία τις καταστάσεις. Στον ερωτικό τομέα, η Αφροδίτη σάς προκαλεί έντονα την ανάγκη για ερωτικό παιχνίδι και δεν θα μείνετε μόνο με την όρεξη…

ΣΚΟΡΠΙΟΣ Τη Κυριακή αφήνει ο Άρης το ζώδιό σας και πλέον αντιμετωπίζετε με περισσότερη ψυχραιμία τις αντιξοότητες και τα απρόβλεπτα γεγονότα που θα συμβούν, καθώς την Τετάρτη πραγματοποιείται ηλιακή έκλειψη στους Ιχθύς και δεν θα λείψουν οι εντάσεις. Αποφύγετε τη λήψη σημαντικών αποφάσεων για θέματα καριέρας και ρίξτε την προσοχή σας στη βελτίωση των ικανοτήτων σας, αν σκοπεύετε να αλλάξετε κατεύθυνση στο εγγύς μέλλον. Έντονες τάσεις για τζόγο και τυχερά παιχνίδια θα σας φέρουν σε αδιέξοδο. Προβλήματα που έχουν κυρίως σχέση με τα παιδιά θα δοκιμάσουν την υπομονή σας και όλη αυτή η ένταση θα προκαλέσει προβλήματα στον οργανισμό σας που αργά ή γρήγορα θα κάνουν την εμφάνισή τους. Αναζητήστε τρόπους για να αποβάλετε τον εκνευρισμό σας. Αν είστε σε σχέση, ενδεχομένως να νιώσετε πως απειλείστε από ένα τρίτο πρόσωπο.

ΤΟΞΟΤΗΣ Για εσάς τους Τοξότες σκωτσέζικο ντους προβλέπεται σε σχέση με τα οικονομικά σας και ενώ θα υπάρχουν στιγμές που θα έχετε την αίσθηση πως μπήκαν τα πράγματα σε μια φυσιολογική πορεία, θα προκύπτουν ανάγκες που θα σας βγάζουν εκτός προϋπολογισμού. Η έκλειψη Ηλίου την Τετάρτη προκαλεί προβλήματα στις συνεννοήσεις με τους συνεργάτες σας, κάτι που σας ωθεί στην αναζήτηση νέων κατευθύνσεων και καινούργιων συνεργατών. Βάλτε σε μια τάξη τις σκέψεις σας προτού προβείτε σε ριζικές αλλαγές. Στον ερωτικό τομέα υπάρχουν θέματα που σας προκαλούν ανασφάλεια, αλλά αποφεύγετε να το συζητήσετε με το ταίρι σας και πλέον ζείτε μια κατάσταση που τείνει να καταλήξει σε απλή συγκατοίκηση. Εκφράστε τις ανάγκες σας, αλλά πάρτε και καμιά πρωτοβουλία για να αναθερμάνετε τη σχέση σας. Αν είστε ελεύθεροι, θα απογοητευτείτε από μια νέα γνωριμία, εκτός κι αν δώσετε την ευκαιρία να γνωριστείτε καλύτερα.

Daily starfax Καθημερινές αστρολογικές προβλέψεις στο www.lifo.gr από τη Μαριβίκυ Καλλέργη.

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ Για εσάς τους Αιγόκερους είναι μια εβδομάδα έντονων αντιπαραθέσεων και η απογοήτευσή σας θα είναι μεγάλη. Η έκλειψη Ηλίου την Τετάρτη αυξάνει τις αμφιβολίες σας σχετικά με το μέλλον της επιχείρησής σας και είναι πολύ πιθανό να κάνετε επιπολαιότητες που θα σας κοστίσουν ακριβά. Θέματα που έχουν σχέση με κληρονομιές και ακίνητη περιουσία θέτουν σε κίνδυνο τις σχέσεις με συγγενικά σας πρόσωπα, αλλά θα πρέπει να διεκδικήσετε αυτά που σας αντιστοιχούν με κάθε τρόπο. Ένα ζήτημα υγείας που προκύπτει σας προκαλεί μεγάλο άγχος και εντείνει την ανάγκη σας για ηθική υποστήριξη από το περιβάλλον σας. Ενδεχομένως να μην ικανοποιηθούν οι προσδοκίες σας, με αποτέλεσμα να παρεξηγηθείτε με φιλικά σας πρόσωπα που δεν θα δώσουν την απαραίτητη προσοχή στο πρόβλημά σας, αλλά θα έχετε κι εσείς ένα μερίδιο ευθύνης.

ΥΔΡΟΧΟΟΣ

Η ηλιακή έκλειψη την Τετάρτη επηρεάζει κυρίως τα οικονομικά σας, καθώς προκύπτουν πολλές ανάγκες που θα μειώσουν αισθητά το εισόδημά σας. Η ανάγκη σας να κοντρολάρετε την κατάσταση σας ωθεί σε σπασμωδικές ενέργειες που δεν θα αποφέρουν κανένα όφελος και θα χαθεί αδίκως πολύτιμος χρόνος. Αρχικά, θα πρέπει να μετριάσετε με κάθε τρόπο το άγχος σας και να ζητήσετε κάποια παράταση ή να κάνετε καινούργιες ρυθμίσεις σχετικά με την εξόφληση των οφειλών σας. Γάμος/σχέση εκ των πραγμάτων επηρεάζονται απ’ όλη αυτή την ένταση που επικρατεί και είναι δύσκολο να βρείτε τις ισορροπίες με το ταίρι σας. Αποφύγετε την επίρριψη ευθυνών για οικονομικά ζητήματα και προσπαθήστε, όντας ενωμένοι, να αντιμετωπίσετε τα προβλήματά σας. Ρίξτε τους τόνους και μην τραβάτε άλλο το σχοινί.

ΙΧΘΥΣ Εσάς σας επηρεάζει ακόμα πιο πολύ η έκλειψη Ηλίου, αφού πραγματοποιείται στο ζώδιό σας και είναι πολύ πιθανό να προκύψουν ζητήματα που θα δοκιμάσουν τις σχέσεις με τους συνεργάτες σας. Παρ’ όλα αυτά, δεν θα λείψουν κάποιες προτάσεις που θα κινήσουν το ενδιαφέρον σας, αλλά θα είστε τόσο μπλοκαρισμένοι, που θα είναι πολύ δύσκολο να δώσετε την απαραίτητη προσοχή. Αποφύγετε τη λήψη σημαντικών αποφάσεων και μείνετε επικεντρωμένοι στην αναζήτηση πληροφοριών σχετικά με ένα καινούργιο εγχείρημά σας. Θέματα εκπαίδευσης και σπουδών θα σας ζορίσουν αρκετά και ορισμένοι από εσάς θα αλλάξετε πολλές φορές γνώμη σχετικά με την κατεύθυνση που ακολουθείτε. Ταξίδια στο εξωτερικό θα συναντήσουν καθυστερήσεις και εμπόδια. Σχέσεις στις οποίες υπάρχουν ήδη προβλήματα θα περάσουν μεγάλες διακυμάνσεις και κάποιες από αυτές θα λάβουν τέλος.

☛

ΚΑΡΚΙΝΟΣ

από τη μαριβίκυ καλλέργη (starfax@lifo.gr)

Η έκλειψη Ηλίου την Τετάρτη προκαλεί αρκετή αστάθεια στα επαγγελματικά σας και δεν θα λείψουν κάποιες αντιξοότητες που θα σας φέρουν σε αδιέξοδο. Γενικά, είναι μια εβδομάδα γεμάτη απρόοπτα και εντάσεις, οπότε καλό είναι να αποφύγετε καινούργια ξεκινήματα καθώς είναι αμφίβολη η εξέλιξή τους. Περιορίστε τις δραστηριότητές σας σε ασφαλή εδάφη και μην πειραματίζεστε. Υπερασπιστείτε τις ανάγκες και τις επιθυμίες σας και μην επηρεάζεστε από τις πιέσεις που δέχεστε κατά καιρούς από το περιβάλλον σας. Η Νέα Σελήνη την Τετάρτη απαιτεί να βάλετε σε προτεραιότητα τον εαυτό σας, να προσδιορίσετε τι ακριβώς μπλοκάρει τη βούλησή σας και να ξεπεράσετε κάποια βιώματα από το παρελθόν. Την Κυριακή ο Άρης περνά στον Τοξότη και είναι ιδανική στιγμή για να διεκδικήσετε το πρόσωπο που σας έχει γοητεύσει.

StarFax

ΚΡΙΟΣ

sudoku 3 1 8 5 9 3 2 2 1 3 8 5 9 6 7 5 8 3 1 7 7 5 4 6 6 7 1 3 8 2 6

Η λύση του προηγούμενου 5 4 9 3 6 7

7 2 8 5 1 4

6 3 1 9 8 2

1 7 4 2 9 8

8 6 2 7 3 5

9 5 3 6 4 1

4 1 5 8 2 9

3 9 7 4 5 6

2 8 6 1 7 3

2 3 7 5 9 8 6 1 4 1 6 5 3 4 2 7 8 9 8 9 4 6 1 7 3 2 5

3.3.16 – lifo

61

3.3.16 – lifo

63

4 lifo – 3.3.16