Sinds 1918 hét vaktijdschrift voor de handel in kantoor- en aanverwante artikelen
kantoor business magazine
jaargang 97 • nummer 4 • mei 2015
De andere groothandel voor kantoorartikelen
>> Nieuwe toekomst Gebroeders Winter
>> Vakhandel versus online reuzen
>> De ambities van Soft Carrier
www.kantoornet.nl
th
EDITION
25.26.27 NOVEMBER 2015 Bologna, Italy The Annual Exhibition Conference for Italian and foreign Big Buyers for Stationery, OďŹƒce,
www.bigbuyer.info
School, Festivity and Creativity products
EDINOVA Srl - Via Pordenone 13 - 20132 Milan - Italy P. +39 02.2158021 - F. +39 02.2140961 - www.edinova.com
Inhoud Berichten 4 KBM Kort 38 Kantoorplein
'Wat morgen in is, moet vandaag in de winkel liggen'
Lezerspanel 30 Heropleving van het A-merk?
Rubrieken 4 Column Joost Heessels 6 Op de man af: Paul Vieijra
Lunchen met.... 32 Berrie Matse (Pelikan) Productnieuws 35 Laatste noviteiten
E-Commerce 8 Prixos 13 Laatste trends 24 CloudSuite
Brancheregister 36 KBM Kantoorwijzer
Interview 10 Frans Davelaar (Kantoor Expert) 18 Chiel Toet (Hameco)
P10
Vakhandel vs online reuzen
P13
Event 16 Quantore Relatiedagen 19 Hamecodag
Begin dit jaar maakte Gebroeders Winter na het faillissement, met steun van Quantore, een doorstart onder de hoede van KantoorExpert. Eigenaar-directeur Frans Davelaar kijkt terug op die hectische periode en ontvouwt de toekomstplannen.
Het gros van de kantoorvakhandels beschikt inmiddels over een webshop waarmee klanten ook online service en bestelgemak wordt geboden. Maar leveren al die investeringen voldoende op? Op internet is de prijstransparantie immers groot. Hoe maak je dan onderscheid?
Soft Carrier: nieuwe ster aan het distributiefirmament
Coverstory 20 Prios Distributie 22 Soft Carrier Thema 26 Kantoor machines
P22
Het Nederlandse distributielandschap krijgt er een ambitieuze speler bij: Soft Carrier. De Duitse groothandel blinkt uit in een heel breed assortiment en efficiënte logistiek. Peter Damman legt uit waarom er nog plek is voor een nieuwe partij.
Colofon KBM is een uitgave van
P
U
B
L
Redactie Laurens van Aggelen, Jaap van Ekeris, Martijn Kregting, Anne de Haan en Peter Damman I
S
H
I
N
G
Magenta Publishing BV Bijsterhuizen 31-47, 6604 LV Wijchen Telefoon (024) 345 41 50 email: kbm@kantoornet.nl www.kantoornet.nl Hoofdredactie Joost Heessels Emiel te Walvaart (adjunct) Telefoon (024) 345 41 54 emiel.te.walvaart@magentapublishing.nl
Vormgeving Wendy van Cuijk Advertentie-acquisitie Nathalie Thomassen, (024) 3434191 nathalie@magentapublishing.nl Simone Brands, (024) 3454150, simone@magentapublishing.nl Advertentie - administratie Annet Poelen advertentie@magentapublishing.nl
Abonnementen - administratie abonnement@magentapublishing.nl Abonnementsprijzen Nederland € 125,Prijzen excl. 6% btw Het abonnement kan elk gewenst moment ingaan en wordt automatisch verlengd, tenzij twee maanden voor de vervaldatum schriftelijk is opgezegd. Druk BDU print KBM is tevens officieel orgaan van de Organisatie Kantoorvakhandel NOVAKA, De Lairessestraat 109, 1071 NX Amsterdam Telefoon (020) 664 55 21. www.novaka.nl
© Copyright 2015 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor persoonlijke of materiële schade veroorzaakt door onjuistheden in deze uitgave. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. ISSN 0929-7871 Onze algemene leverings- en betalingsvoorwaarden zijn gedeponeerd bij de KvK te Arnhem onder nummer 10041872
KBM > MEI 2015
3
Nieuws
Column
Net voetbal Met Prios, ALSO en Soft Carrier heeft het Nederlandse distributielandschap er in één klap drie nieuwe groothandels bij. Hoe ze zich in de markt zetten en waarin ze zich onderscheiden, leest u verderop in deze KBM. Dat ze in ieder geval van plan zijn om het distributielandschap flink op te schudden, moge duidelijk zijn. Of ze dat gaat lukken, staat vooralsnog in de sterren geschreven. Een distributeur is net als een voetbalclub, je houdt ervan of niet. En zo ja, dan ben je er trouw aan. Als de organisatie niet goed staat en het team niet uitgebalanceerd genoeg is, kan je zeker als groothandel hard vallen. Voorbeelden te over, zullen we maar zeggen. En na een degradatie is het heel, heel moeilijk terugkomen. En ook hier kun je uren discussiëren over het gekozen systeem of de tactiek. Wél een enorme voorraad, of juist een beperkt aanbod. Wel kleine orders uitleveren, of pas vanaf pak 'm beet 100 euro. Wel marketing-ondersteuning, of alles schrappen voor de laagste prijs. Johan Derksen cs. zouden er ongetwijfeld een editie van Voetbal International mee vol kunnen kletsen. En iedereen zou verbaasd staan dat besnorde Johan hier óók al verstand van heeft. Binnenkort organiseert KBM het grote Distributie-Debat, een soort opwarmer voor het nieuwe seizoen om in voetbaltermen te blijven, waarbij de diverse spelers aanschuiven. U leest er meer over in de volgende editie. Ik zie er nu al naar uit... Joost Heessels
Nieuwe directie ALSO Nederland en Alpha International Ralph Wouters van den Oudenweijer (rechts op foto), Managing Director van Alpha International B.V. te Nijmegen, en ALSO Nederland B.V. te Nieuwegein, heeft per 31 maart 2015 zijn beide functies neergelegd. Marc Nijhof en Harold Nuij volgen hem op. Wouters van den Oudenweijer hield zich onder meer bezig met de integratie van Alpha International B.V. in de ALSO groep. Hij gaat zich buiten het bedrijf met andere activiteiten bezighouden. Per 1 april 2015 is Marc Nijhof (midden) benoemd tot Managing Director van Alpha International B.V.. Tegelijkertijd gaat hij leiding geven aan het Printing Supplies Centre of Competence. Nijhof werkt sinds 2006 voor Alpha International. Gedurende die tijd heeft hij verschillende functies
Veel interesse voor failliet PaperlinX Papiergroothandel PaperlinX Benelux is in april failliet verklaard door de rechtbank. Bijna 500 mensen staan op straat. De mogelijkheden voor een doorstart worden onderzocht. Meerdere partijen tonen interesse, maar bij het ter perse gaan van dit nummer was daarover nog niets bekend PaperlinX Benelux verkeerde al een tijd in financiële problemen. Eerder was er al surseance van betaling aangevraagd. Verder is volgens ingewijden een afkoelingsperiode aangekondigd. Leveranciers mogen dan de door hun geleverde goederen in die periode niet terughalen.
KBM > MEI 2015
Intussen wordt in alle vestigingen van PaperlinX in Nederland en België, waarvan die in Zutphen de grootste is, in beperkte mate doorgewerkt. Alleen lopende opdrachten worden uitgevoerd. Een deel van het personeel is daarom naar huis gestuurd. Eerder werd ook al uitstel van betaling aangevraagd voor de Britse vestiging van de internationale papiergroothandel. Vijftien van de negentien locaties in het Verenigd Koninkrijk sloten de deuren. Meer dan zevenhonderd medewerkers verloren hun baan.
Quantore logistiek business partner van Bruna Bruna richt de logistieke keten opnieuw in en kiest daarbij voor Quantore als logistieke Business Partner. De bedrijven hebben een overeenkomst getekend waarin is vastgelegd wat de uitgangspunten zijn voor een nieuw model informatie- en goederenstroom bij Bruna. Eén van de voornaamste doelen is het verminderen van het aantal leveranties aan de winkels. Tot op heden hebben de ongeveer 350 Bruna-winkels te maken met heel veel leveranciers die op verschillende momenten van de week en de dag leveren. Daardoor is het bestelproces tijdrovend, de goederenstroom ondoorzichtig en de verwerking in de winkel moeilijk te stroomlijnen. Zo gaat onnodig veel tijd verloren en is het hele systeem niet kosten-efficiënt.
4
bekleed, waarvan de laatste als Managing Director Europe. Ook was hij actief voor Ahrend Office Products en Dexxon Data Media & Storage. Tevens wordt Harald Nuij (links) als Managing Director verantwoordelijk voor ALSO Nederland BV. Hij werkt sinds 2014 als Sales Director Benelux voor ALSO. Van 2004 tot 2014 werkte hij als Sales Director en Marketing & Communication Manager bij Alpha International BV. Daarvoor werkte hij bij Construsoft.
Door de samenwerking gaat Bruna nu terug van ruim 100 naar ongeveer zes leveranciers die bij de winkel aan de deur komen. Quantore coördineert als ketenregisseur de hoeveelheden en tijden in het gehele proces, van inkoop tot daadwerkelijke levering.
Nieuws
Mobile Office Network van Ahrend en Tribes Kantoorinrichter Ahrend gaat de inrichting verzorgen voor alle te openen Tribes-locaties. De eerste locatie heeft op 1 mei jongstleden haar deuren op het Flight Forum in Eindhoven. Later dit jaar breidt het concept zich verder uit over Nederland en België. Tribes is een nieuw flexwerk-concept; een (inter)nationaal kantorennetwerk waarin professionals gefaciliteerd worden om hun werk zo goed en efficiënt mogelijk uit te voeren. In het concept komen alle laatste trends samen: duurzaamheid, mobiliteit en Activiteit Gerelateerd Werken.
Foto Tjerk Visscher (Stormzon Fotografie)
The Read Shop geopend in Ommen Voormalig Bruna-winkel aan de Kruisstraat 3 in Ommen, is verder gegaan onder de formule The Read Shop. De nieuwe eigenaar is Kris Schuurman, die zijn tweede The Read Shop opent, naast het filiaal in Dalfsen. “Het is altijd al een wens geweest een tweede winkel te openen. Toen de Bruna in Ommen haar sluiting aankondigde, zagen wij een mooie kans en hebben deze met beide handen aangegrepen”, aldus Schuurman. De winkel behoudt het vertrouwde personeel dat bekend is bij de lokale bevolking.
Naast het bestaande assortiment van boeken, tijdschriften, kantoorartikelen en wenskaarten, worden ook cadeauartikelen en toeristeninformatie aangeboden. Hiermee wordt de winkel het nieuwe Toeristische Informatie Punt in Ommen.
A DE I
N
M
KANTOORTECHNIEK
G
ER
Y
HSM MAN
Wij geven u meer tijd. Zo blijft er tijd over vorr andere dingen!
HSM GmbH + Co. KG · Germany · info@hsm.eu · Gratis-Hotline 00800 44 77 77 66
www.hsm.eu
HSM_AZ_KBM_NL_86x124mm.indd 1
HSM SECURIO AF: veilig en tijdbesparend papier vernietigen – met autofeed-papierinvoer.
Autofeed Shred it easily!
26.01.2015 14:35:57
KBM kort Drentea Office Furniture heeft in het kader van haar 60 jarig bestaan haar nieuwste corporate video gepresenteerd. ‘Made in Emmen sinds 1955’ is prominent terug te vinden op de website van Drentea www. drentea.com. De rechtbank Limburg te Roermond iheeft op 14 april 2015 het faillissement uitgesproken van HM Ergonomics BV te Venlo. Mmr. M.J.A.M. Muijres is aangesteld als curator. HME importeerde onder meer de producten van de Amerikaanse fabrikant Herman Miller, die nu rechtstreeks gaat leveren aan de dealers. Lexmark International heeft een nieuwe merkidentiteit en bedrijfslogo geïntroduceerd. De rebranding weerspiegelt de ontwikkeling en toekomstvisie van het bedrijf. De rebranding van Lexmark moet aangeven dat het bedrijf veel meer in zijn mars heeft dan zijn lange geschiedenis in hardware. Het nieuwe logo van Lexmark verwijst naar de helderheid, waarde en duurzaamheid van de traditionele Lexmark-diamant. De nieuwe slogan is 'Open the possibilities' .
Op de man af
Op de man af Waar en wanneer zag je het levenslicht? In Antwerpen op 7 maart 1960 Met wie deel je de voordeur? Met mijn echtgenote Annemarie Lammens en tot voor kort met mijn drie dochters: Julie, Charlotte en Eline. De twee oudste dochters hebben sinds kort hun eigen ‘voordeur’ gevonden. Wat is het laatste boek dat je hebt gelezen? De val der Nederlanden - 1830. Een leerzaam boek, toch zeker in het licht van mijn Benelux-verantwoordelijkheid. Naam:
Paul Vieijra Functie:
Managing Director Bedrijf:
Lyreco Benelux
Naar welke muziek luister je nu veel? Ik luister meestal naar de radio in mijn wagen. Allerlei genres kunnen mij bekoren, afhankelijk van mijn gemoedstoestand van hard rock tot muziek van de jaren ’70. Hoe en waar breng je je vakantie graag door? Zowel tijdens weekenden als tijdens mijn vakantie, vind je mij aan de Belgische kust. Je grootste hobby? Gezellig samenzijn in familieverband Wat is je favoriete sport? Passief: voetbal, ik ben grote supporter van de Royal Antwerp Footbal Club. Actief: tennis. Levensmotto? ' On Vieijra' , een woordspelling op het franse 'On verra', vertaald: 'We zien wel'. Maar deze woordspeling dient wel geïnterpreteerd te worden als volgt. ' Wacht niet af, neem zelf het heft in handen'. In welke auto rijd je? BMW Met wie zou je graag een avondje stappen? Met mensen die er niet meer zijn… om eens bij te praten.
6
KBM > MEI 2015
Wat zijn voor jou de geneugten des levens? Een copieuze maaltijd in goed gezelschap met een lekker glaasje wijn. Eet het liefst: Ik heb geen voorkeur voor een bepaalde keuken, ik hou van afwisseling. Welke persoon of onderneming bewonder je in de branche? Ik bewonder het levenswerk van de familie Gaspard. In 1926 opent Georges Gaspard een klein magazijn in Valenciennes, zijn zoon Etienne Gaspard komt in 1956 aan het roer en vanaf dan gaat het snel. Sinds 1979 is Georges Gaspard de Chairman en is Lyreco uitgegroeid tot marktleider in Europa. Zou graag een dag willen ruilen met: Met mijn over-over-overgrootvader, die ten tijden van de Spaanse inquisitie in Portugal, alles achter moest laten en met zijn familie zijn toevlucht zocht in Amsterdam. De Staples-Office Depot-deal is gunstig voor Lyreco. Waarom? Om het met de woorden van Johan Cruijff te zeggen: ' Elk nadeel heeft zijn voordeel' . Het is aan Lyreco om de voordelen maximaal te benutten. Wat is er zo boeiend aan de kantoorbranche? In de kantoorbranche ontmoet je vele enorm gepassioneerde en creatieve mensen. De kantoorbranche is ook een continue zoektocht naar customer satisfaction. Vanuit strategisch oogpunt is het enorm boeiend omdat deze branche geconfronteerd wordt met krimpende traditionele markten, van waaruit dient te worden gezocht naar nieuwe revenu en marge generatoren om de groei te realiseren.
AccuRead Automate Met de toepassing AccuRead Automate van Lexmark kan een Smart MFP van Lexmark een document vastleggen, automatisch classificeren en routeren, waarbij informatie wordt geëxtraheerd voor de naamgeving en de indexering van het document. Documentclassificatie Identificeer en sorteer documenten zonder tussenkomst van de gebruiker door ze in de automatische documentinvoer (ADF) van het multifunctionele product (MFP) te plaatsen.
Routering van documenten Verstuur afbeeldingen van documenten rechtstreeks naar gedeelde mappen in het netwerk, die speciaal zijn gemaakt voor elk automatisch geclassificeerd documenttype.
Berichten Geef de taakstatus, de vereiste acties of belangrijke berichten door aan gebruikers bij de MFP of op hun werkplek.
Gegevensextractie Lokaliseer en extraheer maximaal vier afzonderlijke velden met gegevens op een pagina en neem de gegevens op in een indexbestand en/of de naam van het afbeeldingsbestand.
Handmatige controle Verifieer geëxtraheerde gegevens op de MFP voordat u de gegevens naar de bestemming routeert.
Namen van slimme bestanden Gebruik gegevens die uit een document met een tijdstempel zijn geëxtraheerd om dynamische bestandsnamen te maken en metagegevens voor de gescande afbeelding te indexeren.
www.lexmark.nl
E-commerce
Prixos: state-of-the-art webwinkel met hoge servicegraad Alleen werkend vanuit een klein kantoor in een business center startte hij de webshop Prixos, waar hij een scherpe prijsstelling en een hoge servicegraad combineert. Oscar Tigchelhoff ontwikkelde als ex-medewerker van mailorder-bedrijven een aangepast businessmodel voor zijn nieuwe initiatief. "Wij gaan uit van 'everyday low price', voor nieuwe en bestaande klanten ", zegt hij.
Oscar van Prixos is het alter ego van Oscar Tigchelhoff, de man achter de online vakhandel Prixos. "Ik nam de telefoon altijd op met 'Oscar van Prixos' en dat is op een gegeven moment een eigen leven gaan leiden. Oscar van Prixos is uitgegroeid tot handelsmerk. Ik onderteken zelfs aanmaningen met die naam. Op LinkedIn heb ik ook een profiel met deze zakelijke naam."
>> Brussel
Tigchelhoff runt sinds 2009 de succesvolle webshop Prixos, die alles voor kantoor levert voor het MKB en zzp'er in de Benelux. Hij opereert vanuit zijn woonplaats Brussel, waar hij is neergestreken tijdens zijn vorige banen voor Staples en Office Depot. Tigchelhoff maakte de overstap van de mailorder business naar de online verkoop van kantoorartikelen. "Een aangepast businessmodel. Je hebt een goede logistieke partner nodig en die hebben we gevonden in Quantore, die een uitstekend assortiment
8
KBM > MEI 2015
en een prima uitlevergraad heeft. Maar de aanlevergraad van transporteurs komt helaas niet daarmee overeen. Mijn klanten verwachten echter een nog betere logistiek." Toen hij met Prixos begon had hij een nieuwe strategie voor ogen. "Het idee was om als prijsvechter dezelfde service aan te bieden als Viking of Staples, maar wel met lagere prijzen. De marges van Viking waren behoorlijk uit de bocht gevlogen. We kiezen dan ook niet voor het model van de catalogus-aanbieders: klanten kopen met cadeaus. Wij gaan uit ĂŠĂŠn prijsniveau, voor nieuwe en bestaande klanten, gemiddeld 25 tot 30 procent goedkoper dan hen. Daarmee bouwen we een klantenbestand op. Ik houd me nog steeds aan die strategie vast, ondanks de grote concurrentie in e-commerce. De eigen marge komt echter wel onder druk."
>> Themashops
Wat houdt de service in? "Snelle levering, ruime keuze,
E-commerce Tekst: Emiel te Walvaart
gebruiksvriendelijke website, diverse betalingsmogelijkheden. Uiteindelijk blijft prijs de belangrijkste USP, maar daarmee kom je er niet alleen natuurlijk." De Brusselaar heeft gemerkt dat het met het ruime aanbod van artikelen moeilijk is voor de klant om 'de bomen door het bos te zien'. "Onze webshop, gebouwd door WebArchitects, heeft naast de homepage circa honderd andere landingspagina's met themagerichte shops. Met e-commerce is het namelijk moeilijk om de klant duidelijk te maken welke producten er allemaal zijn. Online moet je een meerwaarde creëren door dit te communiceren naar de klant. Want als je, na toevoeging van bijvoorbeeld 500 producten aan het assortiment, de klant het niet gemakkelijk maakt om de producten te vinden, red je het niet. Je moet het vertellen met nieuwsbrieven, flyers, catalogi et cetera."
>> Staffelprijzen
Tigchelhoff meent dat de klantgerichtheid in de office-branche wel eens tekortschiet. "Ik ben daar heel kien op. Het begint met de klant binnen te halen en het eindigt met het krijgen van de tweede bestelling. Een klant komt voor de prijs en blijft voor de service. De klant vindt dan ook de service een belangrijkere reden om terug te komen. De prijs moet je gewoon herbevestigen. Je moet op de website niet de indruk geven dat je meer betaalt." Hoewel volgens hem prijsperceptie bij de klant belangrijk is, moet je echter niet te veel op prijs aanbieden. "Prixos werkt met staffelprijzen, in tegenstelling tot veel conculega's. Hierdoor hebben we een goede marge. Andere webshops zijn voor sommige bestelhoeveelheden goedkoper maar hebben minder marge."
'Een klant komt voor de prijs en blijft voor de service' Met Quantore als hoofdleverancier en daarnaast wat andere leveranciers kun je als e-tailer op de proceskosten sturen. "Dat moet heel efficiënt gebeuren, want alles wat je afwijkend doet levert een kostenverhoging op." Om te slagen binnen de e-commerce kun je gemakkelijk het beeld opbouwen dat je groot bent. Met een goede leverancier moet dat lukken. "Maar je mag niet vergeten om aan de persoonlijke service invulling te geven. Ik krijg regelmatig van klanten mailtjes met de aanhef: Hi Oscar, en ze verwachten dan ook dat je het oplost. Dat stukje persoonlijke benadering moet je niet negeren. Het verbaast me trouwens nog steeds dat voor een deel van de internet-klanten het persoonlijk contact zo belangrijk is. "
>> Online marketing
"De prijsdruk is heel groot. Dat doet de markt op lange termijn niet goed. De retail heeft daar nog meer last van. Zij hebben ook nog te maken met huur- en salariskosten. Dat hebben we als e-tailer misschien niet, maar we steken weer veel kosten in de marketing. Best een forse investering." Die online marketing is dan ook van levensbelang. "SEA, SEO, affiliate marketing, wij passen het allemaal toe. Daarnaast moet je ook flink investeren in een klantendatabase. E-commerce is ook heel hard werken en de eerste jaren verdien je niets."
'Voor een deel van de internetklanten blijft het persoonlijk contact belangrijk' >> Delicatessenwinkel
Hij constateert dat de vakhandel het moeilijk heeft in een krimpende markt, maar er liggen zeker ook kansen. "Momenteel heeft de vakhandel te kampen met een soms onduidelijke strategie. De een gaat mee met de e-commerce, maar dat is een heel andere business. De ander concentreert zich op b2b leveringen, maar die lijden onder margedruk en tenders. Een oplossing is dat je met een soort ‘delicatessenwinkel’ je brood gaat verdienen: mooie presentatie, servicegerichtheid, kwaliteitsproducten, exclusieve, luxe producten. Daar moet je op inspelen. Neem nu Leitz of Elba, die hebben prachtige producten waar je als vakhandel zeker wat mee kan." De ambitie van Tigchelhoff is veel verder groeien met Prixos. "Dat zal niet altijd gemakkelijk gaan, maar er zullen vast wel weer webshops stoppen. Uiteindelijk zal er een beperkt aantal online aanbieders overblijven en is de markt weer meer in evenwicht."
Oscar Tigchelhoff
Oscar Tigchelhoff, ofwel Oscar van Prixos, is eigenaar van Prixos kantoorartikelen, waarmee hij in 2009 startte. Daarnaast is hij ook consultant voor the HEAD office, op het gebied van inkoop-, category- en productmanagement , productontwikkeling, branding en sourcing. Voorheen was hij merchandising director bij Office Depot en in verschillende functies actief voor Staples. De basis van zijn loopbaan in de office-branche werd gelegd in zijn periode dat hij zelf kantoormeubilair ontwierp en verkocht.
Prixos behaalt momenteel nog gezonde marges met zijn businessmodel, maar het wordt wel steeds moeilijker.
KBM > MEI 2015
9
Interview Tekst: Emiel te Walvaart
Frans Davelaar van KantoorExpert
'Wat morgen in is, moet vandaag in de winkel liggen' Afgelopen december werd de branche opgeschrikt door het faillissement van Gebroeders Winter. Na koortsachtig overleg werd vlak voor de Kerst een reddingsplan gerealiseerd. Een groot deel van de winkels maakte, met steun van Quantore, een doorstart onder de hoede van KantoorExpert. Eigenaar-directeur Frans Davelaar kijkt terug op die hectische periode en ontvouwt de toekomstplannen voor Gebroeders Winter.
Aan de vooravond van Sinterklaas krijgt Davelaar te horen dat Gebroeders Winter failliet was gegaan. "Dat was als een donderslag bij heldere hemel. Als voorzitter van Novaka krijg ik regelmatig verzoeken binnen van ondernemers voor overname of andere zaken. Maar van Gebroeders Winter had ik niets vernomen. We hadden er allemaal een naar gevoel bij. Je hebt van die oude iconen in de branche en daar hoort Gebroeders Winter ook bij."
>> Slagvaardigheid
Een paar dagen later staat hij met collega Frans Frühling bij de koffieautomaat. "Zal ik de curator bellen?, vraagt Frans Frühling. Dat moet je zeker doen, zeg ik. Frans heeft volgehouden en een week later had ik een afspraak. Daar ben ik samen met Arnold Theuws (directeur Quantore, red.) en Steef Stumpel naartoe gegaan. Steef had namelijk ook belangstelling voor een deel van Gebroeders Winter. Voor Quantore gold dat het faillissement van één van haar grootste leden een potentiële financiële schadepost was en een mogelijk forse daling van haar in-
10
KBM > MEI 2015
koopvolume betekende. Quantore was dus zeer gebaat bij een goede overname of doorstart. Voorwaarde voor Quantore was dat zij alle openstaande facturen betaald kreeg en dat hebben we bij de curator kunnen regelen. Ook was het essentieel voor Quantore om de neutraliteit te waarborgen en maximale transparantie te betrachten onder de geïnteresseerde leden die zich bij Quantore hadden gemeld als overnamekandidaat." Davelaar en Stumpel gaan vervolgens zelf verder in conclaaf met de curator. Slagvaardigheid is hierbij geboden. Als een overname de doelstelling is, dan wil je ook de klanten zo min mogelijk teleurstellen en de goede medewerkers snel uit de onzekere situatie van het faillissement halen. Quantore speelt op de achtergrond een belangrijke rol. "Quantore had, zoals gezegd, eigenlijk twee voorwaarden: geen of zeer beperkt financieel risico voor de coöperatie en zo veel mogelijk winkels openhouden. Dit laatste betekent werkgelegenheid, beperkt de schade in het aanzien van de kantoorvakhandel en beschermt het inkoopvolume. Bovendien heb je in Amsterdam door het
Interview
grote aantal vestigingspunten in potentie veel uitstraling met het Quantore-logo. De winkels zitten in de binnenring, op goede locaties, en het is goed dat consumenten het merk Quantore in Amsterdam tegenkomen, dat zij ook terugzien buiten de hoofdstad."
>> Werkgelegenheid
In dit kader zegt Quantore steun toe aan die partij die de meeste winkels overeind wil houden. Samen met Stumpel is dat Davelaar, die voor liefst elf van de vijftien winkels een goede toekomst zien en daarmee verder willen gaan. "Samen waren wij van alle Quantore-leden de partij die de meeste winkels wilde overnemen", zegt Davelaar. "De curator vond onze bieding de meest interessante. Niet alleen financieel maar ook voor het behoud van werkgelegenheid in Amsterdam. Op 19 december kwamen we er na een marathonzitting uit met de curator." Davelaar wil in dit proces ook de belangrijke rol van Theuws en Stumpel benadrukken. "Een compliment voor hen. Zij hebben het spel fantastisch gespeeld. Ik had niet veel ervaring met dergelijke deals. Ik heb veel steun gehad en veel geleerd."
>> Financiering
Vervolgens moeten de partijen kijken hoe de financiering rond te krijgen. "De winkels gingen doorstarten en Quantore zou daarbij kunnen helpen, wat natuurlijk niet vanzelfsprekend is. Steef (Stumpel, red.) trok zich (als belanghebbende) tijdelijke terug als commissaris van Quantore om het proces zo zuiver mogelijk te kunnen laten verlopen. Arnold (Theuws, red.) heeft alle stappen van de financiering en de verstrekte zekerheden afgestemd met een delegatie van alle externe commissarissen en de Raad van Commissarissen. Het verstrekken van krediet is niet de corebusiness van Quantore. Maar bijzondere situaties vragen om bijzondere oplossingen. Uitgangspunt was het lange termijn belang van de coöperatie. Zo kwamen we tot een financiële constructie met Quantore." Daarna spreken Theuws, Stumpel en Davelaar op 23 december 's avonds het personeel van Gebroeders Winter toe. Uiteraard is het onderwerp de doorstart onder de hoede van KantoorExpert en Stumpel, met steun van Quantore. Een dag later wordt het nieuws wereldkundig gemaakt. Na een hectische kerst voor Davelaar wordt de transactie op 5 januari jongstleden geëffectueerd. "Het spel is op de wagen."
>>Visie over winkel
Nu is het zaak de integratie van de vestigingen van Gebroeders Winter op touw te zetten. Bjørn ter Doest, die onder meer actief was voor Quantore en Lyreco, gaat dit allemaal begeleiden en is eindverantwoordelijk voor de Winter-winkels binnen KantoorExpert. "Samen met Quantore wordt er een visie ontwikkeld hoe een winkel in Amsterdam (en in het algemeen) eruit gaat zien. Er worden keuzes gemaakt in positionering, uitstraling, assortimenten en leveranciers"
In ieder geval wordt momenteel nauwgezet onderzocht hoe de ontwikkelingen in retailland zijn. "Als leidraad wordt het rapport van ING over winkelen in 2020 genomen. Dat lijkt nog ver weg, maar is al dichtbij. Er moet echt iets gebeuren. We gaan dan ook niet bekijken hoe het was, maar hoe het moet zijn. We beginnen als het ware opnieuw: wat moet er nu liggen in de vakhandel? Wat zou de consument nu kopen? Andere inzichten dus."
Amsterdam met
>> Positionering
het grote aantal
Volgens het ING-rapport zijn er slechts twee kansrijke positioneringsopties: als specialist (in het hoge segment) of als prijsvechter. "Of als een Bijenkorf of als een Action. Voor een V&D en een Blokker is geen toekomst." Davelaar is dan ook druk bezig met de invulling van de positionering. "Waarom komen mensen in de winkel? Je kunt immers alles (ook voordelig) op internet bestellen. Wat is dan de toegevoegde waarde van een fysieke winkel? Omdat je er leuk kunt winkelen, ideeën kunt opdoen, behoefte hebt aan persoonlijk en deskundig advies, of je wilt wat, eten en drinken, of je postpakketje kunt afhalen, of je kleding kunt laten stomen, of een product wilt voelen voor de aankoop. Met andere woorden: beleving. Een mooi voorbeeld is Paagman in Den Haag." Hij kan ook al wat vertellen over het assortiment van de doorgestarte winkels. "We zijn ons aan het oriënteren op een beperkter basisassortiment. Afhankelijk van de locatie van de winkel voegen we doelgroep-specifieke assortimenten toe. Dat kan zijn een luxe winkel met een eetgelegenheid, of een stomerij-service, of een print-drukkerij dienstverlening."
'Je hebt in
vestigingspunten van Gebroeders Winter veel uitstraling'
Samen met Quantore wordt het assortiment verder bepaald. "Binnen het aanbod van Quantore maken we een duidelijke keuze. Deze keuze bestaat uit het Quantore-huismerk en A-merken. Waarom een selectie? Zo creëren we meer ruimte om toegevoegde waarde in de winkel te brengen. In plaats van vier meter ordners, nu een meter. Dat is voldoende om de basisbehoefte van de klanten af te dekken. Frisse nieuwe assortimenten brengen meer beleving en, niet onbelangrijk, meer mensen in de winkels. Voor het ontsluiten van alle andere artikelen komen er touchscreens in de winkel, zodat de klant een product kan bestellen dat niet in de winkel ligt of als hij een ander merk wil. Met de logistiek van Quantore is dit dan de volgende werkdag bij de mensen thuis."
>> Kleuren voor volwassenen
Het portfolio zal gekenschetst worden door vaste waarden en nieuwe trends. "Het assortiment van nu is niet dat van morgen. Papier zal blijven, evenals de schaar en de cartridge. Daarnaast moeten we inspringen op trends en hypes, zoals nu kleuren voor volwassenen. Wat morgen in is, moet vandaag in de winkel liggen. Anders word je een grijze muis in winkelland. Zo gaan we stap voor stap alle zaken van Gebroeders Winter moderniseren. Hierbij kijken we niet alleen naar de kantoorvakhandel en de
KBM > MEI 2015
11
Interview
boekhandel, maar ook naar trendsettende giftshops in Amsterdam." Natuurlijk wordt ook over de winkelinrichting nagedacht. "We lopen achter als vakhandel. Een Jumbo of AH zijn heel erg gericht bezig met de inrichting, looproutes, et cetera. Bij de vakhandel vraagt de klant: heeft u papier? of: Waar liggen de scharen? Die vragen hoef je bij Kruidvat niet te stellen. Je weet in twee seconden waar de luiers liggen. We moeten technieken toepassen om consumenten te verleiden. Dat gaan we nu effectueren bij Gebroeders Winter." Davelaar benadrukt dat 'we met zijn allen weer moeten verkopen'. "Niet alleen afrekenen, maar juist verkopen. Bij Novaka hebben ze daar goede trainingen voor." Zo zullen winkels geen grote balie meer hebben waar het personeel achter staat, veelal te wachten op het volgende afrekenmoment. we gaan de winkelvloer op, naar de klanten toe."
is er leuker dan om het met elkaar te doen? Je moet van de business genieten; dat deed mijn vader te weinig. Het zou leuk zijn dat de branche zo hip wordt dat je op een verjaardagsfeest trots vertelt dat je bij Gebroeders Winter of wie dan ook werk, zoals mensen dat nu wel over Shell, Coca Cola, Apple of Google doen." Al met al heeft Davelaar volop ambities om zijn onderneming op te laten stomen in de vaart der volkeren. "KantoorExpert is puur gericht op de zakelijke markt; Gebroeders Winter op de (kleinzakelijke) retail. Dat vult elkaar goed aan. Beide poten willen we verder uitbreiden door zelfstandige groei en overnames. Als er bedrijven zijn die passen bij onze filosofie, dan willen wij met hen het gesprek aan over samenwerking of overname. We streven naar een gezonde kritische massa om te overleven. Door een sterke positie in de markt te blijven door ontwikkelen wordt de kans op overleven groter."
Fun-factor
Het sein staat nu op groen om de winkels snel te verbouwen. De eerste winkel moet voor de zomer gereed zijn. Behalve een nieuwe inrichting en schappenplannen worden er ook nieuwe diensten ontwikkeld. "We zijn bijvoorbeeld met een landelijke stomerijketen bezig, die stomerijservice moet nieuwe klanten genereren. Ook postagentschappen horen daarbij. Daarnaast gaan we pakketten bezorgen; we hebben al een Segway voor QuantoreXpress gekocht." Davelaar geniet met volle teugen van al die bezigheden en ontwikkelingen, want de fun-factor is ook heel belangrijk. "We moeten met elkaar de markt optuigen, zodat de consument voor dit naar Tietjerksteradeel gaat en voor dat naar Amsterdam. Laten we elkaar als een echt bedrijf zien. Mijn vader stond met een stofjas, sigaar en Parkerpen achter de toonbank. Hij vroeg nooit om hulp, dat deed de ondernemer toen niet. Maar vraag om hulp, werk samen waar dat kan en blijf niet in je cocon. Je hebt veel meer collega's dan concurrenten, zoek naar hoe je elkaar kunt versterken in plaats van verzwakken . We streven naar een goed, leuk en winstgevend bedrijf. Wat
12
KBM > MEI 2015
KantoorExpert opereert landelijk vanuit vijf locaties: Soest (Van de Ven), Schiedam (Officeland), Hendrik Ido Ambacht, Huizen (Trigon) en Katwijk. De vakhandel is actief in kantoorartikelen, kantoorinrichting, kantoormachines en facilitaire producten voor de zakelijke markt. Sinds begin dit jaar maken acht winkels van Gebroeders Winter te Amsterdam een doorstart onder de hoede van KantoorExpert. Dat biedt werkgelegenheid aan zo'n 40 å 50 medewerkers. Overigens is de Gebroeders Winter-vestiging in Alkmaar overgenomen door Stumpel uit Hoorn.
E-commerce Tekst: Laurens van Aggelen
>> Het gros van de kantoorvakhandels beschikt inmiddels over een webshop waarmee klanten ook online service en bestelgemak wordt geboden. Maar leveren al die investeringen in tijd en geld voldoende op? Op internet is de prijstransparantie immers groot. De belangrijkste vraag is dan vooral: hoe onderscheid je je van andere webshops én de grote spelers in de online-wereld? >>
Vakhandel versus online reuzen Het verschil dat een vakhandel kan maken om zich te onderscheiden van de grote spelers in de markt, is volgens Danny Nijland, algemeen directeur van Logic4, vooral terug te vinden in de persoonlijkheid die een fysieke winkel kan bieden in combinatie met een goede webshop. “De vakhandelaar biedt een gericht assortiment aan met gedegen en persoonlijk passend advies. De klant kan in de winkel de producten ‘proeven’ en de volgende keer gemakkelijk en zonder twijfel dezelfde order plaatsen via de webshop.” Als belangrijkste trends ziet Nijland, behalve dat een webshop snel moet kunnen leveren, een toenemende vraag in snelheid, personalisatie en multi-channel. “Gemiddeld wachten mensen tegenwoordig niet langer dan 3 seconden op een pagina. Snelheid, bestelgemak en met je tablet of smartphone bestellingen kunnen plaatsen zijn de pijlers waar wij ons op richten.” Juist door de combinatie van bricks&clicks staat de kantoorvakhandel volgens Nijland sterk. “Waar je voorheen alleen een fysieke winkel had combineer je dat nu met een online shop. De winkel blijft belangrijk. Denk
bijvoorbeeld aan een winkel waar je van elk product uit je assortiment maar 1 stuk hebt. Je kunt dan enorm veel producten huishouden. De klant bestelt in de winkel de aantallen en de order wordt nog dezelfde dag aan huis geleverd door de dropshipment leverancier.”
>> Specialismen
Blijven focussen op specialismen is wat Nijland de kantoorvakhandel als advies wil meegeven. “Specialiseren door bijvoorbeeld verschillende webshops voor iedere productcategorie. Denk aan een webshop met alleen maar rode bureau-accessoires. Je hoeft dan als klant niet langer het hele assortiment door te spitten. Kortom, achterhaal de behoefte van de klant en focus daarop. Uiteindelijk zal online personalisatie zo ver gaan, dat een webshop in plaats van alle producten te tonen, per bezoeker enkel het aanbod laat zien dat specifiek voor die bezoeker interessant is. Door je te onderscheiden op specialisme kun je zo op meerdere fronten succesvol zijn. Daar helpen we de vakhandel ook graag een handje bij door middel van cursussen om de webshop zoveel
Danny Nijland (Logic4): 'Juist door de combinatie van bricks & clicks staat de kantoorvakhandel sterk' Okko Huisman (CloudSuite): 'De vakhandel moet investeren in online marketing om zowel de vaste klant te bedienen als new business binnen te halen'
KBM > MEI 2015
13
E-commerce
mogelijk te optimaliseren en te onderhouden als een etalage. Deze moet er te allen tijde tiptop uitzien want jouw webshop is het visitekaartje van je fysieke winkel.”
>> Mobiel bestellen
"Om je te kunnen onderscheiden als leverancier in de kantoorvakhandel is persoonlijk contact van grote betekenis. De klant moet het je gunnen. Dat betekent dat je die relaties efficiënt moet benutten en dat je een eerlijk advies geeft", zegt Okko Huisman, CEO van CloudSuite. “Persoonlijk contact goed en doeltreffend in praktijk brengen begint al op de webshop. Medewerkers moeten meer op de voorgrond treden op de website. Hiermee laat je zichtbaar zien welke kennis zij in huis hebben. Het niet zichtbaar laten zijn van de mensen van je binnendienst zou een gemiste kans zijn", gaat Huisman verder. Ook bij CloudSuite constateert men de trend dat klanten die producten willen aanschaffen zich steeds vaker online oriënteren met behulp van hun tablet of mobiele telefoon. "Webshops moeten daar op zijn voorbereid. Ook die kopers moet je online weten te verleiden", aldus Huisman. “Verleiden betekent tonen wat je hebt, maar daar wil het nog wel eens aan ontbreken. Meubelmerken krijgen vaak geen zichtbare plek in de webshop. Een gemiste kans. Want dat wat de klant niet kan zien, zal hij dus elders gaan zoeken. De klant wil bovendien zien dat je weet waar je het over hebt. Dat je niet alleen voldoende informatie biedt, maar ook laat zien waarin jij als specialist uitblinkt. Die vertaalslag moet je online kunnen maken. De vakhandel moet investeren in online marketing om zowel de vaste klant te bedienen als new business binnen te halen." Om de concurrentie de baas te blijven, adviseert Huisman de kantoorvakhandel tenslotte ook het assortiment te verbreden. “Bijvoorbeeld met werkkleding en verpakkingen."
>> Andere eisen
De eisen van de klant die online bestelt, zijn in een korte tijd snel veranderd. "Met name de grote klanten stellen andere eisen aan de efficiency van het bestelproces. Zij willen bestellen vanuit hun eigen bestelsysteem en niet vanuit een systeem dat je hen als webshop voorschotelt. Wij hebben daarvoor de juiste tools in ons platform.
14
KBM > MEI 2015
Bijvoorbeeld met de punch-in punch-out feature (TBlox, Procura en OCI) is het ook voor kleinere spelers in de kantoorvakhandel mogelijk om grote klanten te bedienen, zoals ziekenhuizen, scholen en gemeenten. CloudSuite biedt met een high-end e-commerce platform een totaaloplossing waarin (optioneel) PDM, CRM, ERP en een financieel systeem geïntegreerd zijn. Daarmee heb je als vakhandel de ideale oplossing in huis."
>> Volwassen markt
Je onderscheiden van anderen om als vakhandel te concurreren met je branchegenoten en grote spelers zoals Viking en bol.com. Geen webshop is geen optie, maar het hebben van een fraaie webshop met alle toeters en bellen is nog geen garantie voor succes. "Er is de afgelopen jaren veel veranderd. Er is meer consolidatie gekomen op internet, de markt is volwassen geworden en klanten hebben grotere verwachtingen", zegt Michel Schaeffer, Marketing Directeur bij bol.com. "De klant verwacht dat je snel kunt leveren, dat je ook over een webshop beschikt die op mobiele devices goed, snel en gemakkelijk te gebruiken is. Even vanaf een smartphone naar producten zoeken en bestellen, is de gewoonste zaak van de wereld geworden. Was het een aantal jaren nog zo dat je op voldoende klanten en bestellingen kon rekenen als je goed gevonden kon worden op Google, tegenwoordig komt er meer bij kijken." Voor een klein bedrijf is het volgens Schaeffer bijna niet te doen om met een webshop voldoende bestellingen te helpen genereren die in een gezonde verhouding staan tegenover de inspanningen en kosten die daarbij gemaakt moeten worden. Opboksen tegen grote spelers als bol. com betekent concurreren met een bedrijf dat ruim vijf miljoen klanten en zo’n negen miljoen producten, waaronder kantoorartikelen, heeft. En dat alles met behulp van een solide webshop die dagelijks gemiddeld bijna één miljoen bezoekers trekt. Wees dan nog maar eens competitief. "Dat kan in hoofdzaak alleen nog door je als vakhandel te onderscheiden door kennis en kunde", gaat Schaeffer verder. Sommige producten haal ik zelf ook liever bij een speciaalzaak omdat ik dan weet dat ik een goed advies krijg. Maar helaas is dat niet bij iedere vakhandel het geval en er zijn natuurlijk ook producten waarbij je helemaal geen advies nodig hebt. Door de prijstransparantie van internet komt het er op aan dat je die extra marge ook moet verdienen. De klant wil voor een goed advies best iets meer betalen, maar het gat moet natuurlijk niet te groot worden."
>> Samenwerken
Wie in plaats van te concurreren met bol.com liever wil samenwerken, kan er voor kiezen om verkooppartner van bol.com te worden. De bestellingen en de betalingen komen dan via hen binnen en als klein bedrijf heb je in één keer een miljoenenpubliek in Nederland en België aan je voeten liggen. Indien gewenst is het zelfs mogelijk
E-commerce
om de voorraad bij hen neer te leggen en door hen de verzending te laten verzorgen. Bol.com heeft inmiddels meer dan 14.000 partners die een verkoopaccount bij bol.com hebben aangemaakt en op deze manier, met of zonder een eigen webshop, e-commerce bedrijven. En met succes. Deze partners worden op de site vernoemd en door klanten voorzien van een sterrenwaardering. Schaeffer: "Het voordeel voor kleinere bedrijven is dat ze zelf niet in een webshop hoeven te investeren en meer tijd overhouden voor hun core-business. Inspanningen om klanten te bereiken, gevonden te worden en klanten vast te houden, zijn daarmee niet langer meer nodig. Eigenlijk doet ons systeem daarmee denken aan de trend van jaren geleden toen winkels zich in winkelcentra vestigden om zodoende meer klanten naar zich toe te trekken." Een eigen filiaal beginnen is iets wat bol.com niet snel verkiest. Al was het alleen maar omdat dit door het grote aanbod van producten al onmogelijk zou zijn. Wel heeft bol.com in totaal circa 800 filialen van Albert Heijn en Etos als afhaalpunt voor klanten die hun bestellingen daar willen afhalen of retourneren.
Ralph Nijs, Business Development Manager bij WebArchitects, heeft zijn bedenkingen ten aanzien van het samenwerken tussen vakhandel en grote concurrenten. "Amazon en Bol.com zijn nu nog platforms die door de vakhandel kunnen worden gebruikt om omzet binnen te halen. Je kunt je er immers aanmelden als leverancier. Marge realiseren via deze partijen lukt vrijwel niet. Dat moet uit de vervolgorders komen die de klant (hopelijk) wel gelijk bij jou gaat plaatsen." De ‘fysieke vakhandel’ moet volgens Nijs gebruik maken van zijn regionale kracht. En duidelijke keuzes maken. "Een webwinkel er een beetje bij doen is te weinig als groei in de online cijfers een doelstelling is. Een goed renderende webshop heeft aandacht nodig. Wij merken duidelijk een positieve tendens in omzet bij klanten van WebArchitects die daarin een juiste mix met online weten te vinden. Lean & mean als uitgangspunt. Onze nieuwe RightClick Liquid webshop is het ideale platform om het contact met de klant te starten (bijvoorbeeld via Google) en via allerlei krachtige marketing tools te intensiveren." Online winkelen begint volgens Nijs in 92 procent van de gevallen bij Google. "Zeer binnenkort beloont Google webshops (en sites) die responsive zijn. Webwinkels die zich aanpassen aan het formaat scherm of apparaat waarop het wordt getoond. Sowieso is zoekmachineoptimalisatie van een webwinkel een steeds belangrijker wordend element. Verder is het vereenvoudigen van het bestelproces een key issue. De 'one click checkout' is hiervan een voorbeeld. Eén pagina waarop de gehele kassaprocedure is vastgelegd en die ook nog eens de laatst gekozen instelling van de gebruiker onthoudt. Met zo min mogelijk clicks en zo veel mogelijk comfort een
order plaatsen. De klant moet het prettig vinden om bij jou te winkelen en daardoor de volgende order ook weer graag bij jou plaatsen." RightClick Liquid is de nieuwe troef van WebArchitects. Deze is 'Google-vriendelijk' en volledig gericht op conversie. "Een transparant ontwerp, glasheldere navigatie, de perfecte product-pagina. Kortom, op elk formaat en ieder scherm dé ideale webwinkel."
>> Fysieke aandacht
Bij WebArchitects is men er van overtuigd dat de vakhandel in de wereld van bricks & clicks zal overleven. Maar dan wel in een andere vorm. "Een goed deel van de doelgroep zal altijd de voorkeur blijven geven aan fysieke aandacht. Of het idee dat een online order desgewenst in persoonlijk contact kan worden afgehandeld. Een regionale partij geniet merendeels dan de voorkeur. De groep die niet gevoelig is voor deze beleving kan vanuit een professioneel uitziende webwinkel prima gefaciliteerd worden. Wij hebben eindklanten die denken zaken te doen met een grote onderneming, terwijl er slechts enkele medewerkers verantwoordelijk zijn voor de webshop. De webwinkel is dan slechts perceptie." Bij WebArchitects ziet men de aanduiding kantoorartikelen meer verschuiven naar een verzamelnaam van facilitaire artikelen die nodig zijn om een organisatie draaiende te houden. Of dit nu IT-gerelateerde goederen, relatiegeschenken, hygiëne-artikelen of andere facilitaire producten zijn. "Er zal een continue behoefte blijven die de vakhandel prima kan invullen. RightClick Liquid is ingericht om dit soort assortimenten op te nemen." Met RightClick Liquid gaat WebArchitects de responsive toekomst in. Nijs: "Zonder een dergelijke weboplossing tel je als serieuze kantoorvakhandelaar online eigenlijk niet meer mee. Wij zijn de enige partij die dit product standaard levert, terwijl onze directe concurrenten nog in ontwikkeling zijn. Uit ervaring weten wij dat het echt succesvol ontwerpen, bouwen en testen, aanpassen, wederom testen, et cetera niet in een paar maanden klaar is. Onze relaties erkennen dit ook. Vanaf de introductie, zo’n maand geleden, tot nu hebben wij al vijftien keer de opdracht voor een RightClick Liquid ontvangen. Onze conservatieve schatting is dat wij dit kalenderjaar alleen al op 45 nieuwe RightClick Liquid webwinkels gaan eindigen."
Ralph Nijs (WebArchitects): 'Een webwinkel er een beetje bij doen is te weinig als je online wil groeien, een goed renderende webshop heeft aandacht nodig' Michel Schaeffer (bol.com): 'Door de prijstransparantie van internet komt het er op aan dat je als vakhandel die extra marge ook moet verdienen met een goed advies' KBM > MEI 2015
15
Event Tekst: Emiel te Walvaart
De 19e editie van de Quantore Relatiedagen op maandag 13 en dinsdag 14 april is volgens de organisatie succesvol verlopen. De Quantore Awards gingen dit jaar naar Herma, Bura, BIC en Brother.
Quantore Relatiedagen: veel aandacht voor e-commerce
16
KBM > MEI 2015
Event
Het jaarlijks terugkerende relatie-event, waar zo’n 50 leveranciers aan deelnamen, kende met circa 700 bezoekers een grotere toeloop dan de vorige editie. Naast ruimte voor traditionele leveranciers van kantoorartikelen was er volop aandacht voor e-commerce. "Het thema ‘Verbinden’ was meer dan ooit van toepassing. Alleen door intensief samen te werken kan de zelfstandige kantoorvakhandel weer ‘top of mind’ worden in een veranderend retaillandschap", stelt Quantore.
Quantore wil richting bieden in de blijvend veranderende branche. Vanuit haar rol als coöperatie ondersteunt Quantore haar leden niet alleen met goede inkoopvoorwaarden en betrouwbare logistiek, maar ook op commercieel gebied. "De slagkracht van de zelfstandige kantoorvakhandel wordt optimaal benut met het Quantore Retailpartnerprogramma. Quantore Retailpartners krijgen een prominentere plek in het straatbeeld en zijn zicht-, merk- en herkenbaarder aanwezig. Op de beurs konden ondernemers zelf ervaren welke mogelijkheden er zijn op het gebied van outdoor- en instore signing. Ook werden de eerste Quantore merkartikelen in de nieuwe verpakking gepresenteerd", aldus de inkoopcombinatie uit Beuningen.
voor Bruna door dit centraal te regelen in Beuningen." Verder wil Theuws inzetten op meer marge voor de leden. "We streven ernaar onze inkoopprijzen zo laag mogelijk te houden. Daarnaast belonen we commitment van leden in toenemende mate met een aantrekkelijk bonusprogramma. Ook kijken we hoe we bij bepaalde retailassortimenten de marge kunnen verhogen en creëren we extra verkoopkansen, bijvoorbeeld door cross-selling en up-selling te stimuleren.” De uitstraling van Quantore is een facet waar al langer hard aan wordt gewerkt. "We moeten uitstralen dat we heel groot zijn, en dat zijn we ook met ons allen. We rollen het Quantore Retailpartnerprogramma verder uit, waarmee we een landelijke uitstraling willen creëren. Dat moet niet alleen aan de buitenkant van de vakhandel te zien zijn, maar ook op de winkelvloer en in de schappen. We zetten tevens in op joint promotions en gaan ook nauwer met de leveranciers samenwerken om tot een gezamenlijke uitstraling te komen. Dit alles werkt natuurlijk alleen bij de juiste positionering van de vakhandel. Action zit aan de onderkant, daarboven zitten partijen als Office Depot en Staples. De kantoorvakhandel moet wegblijven uit het middensegment en haar specialistische rol claimen. Tegelijkertijd moet zij de prijsperceptie managen. Een herkenbare uitstraling gaat daarbij helpen.”
>> Marktontwikkeling
>> Omnichannel
>> Retailpartnerprogramma
Arnold Theuws laat nog even het licht schijnen op de laatste ontwikkelingen bij Quantore en haar plaats in distributieland. "In 2010 maakten we een verwachting van hoe de markt eruit zou zien en wat de positie van Quantore daarin is. We zien dat Quantore haar marktpositie verder heeft uitgebouwd. En dat concurrenten en groothandels ondertussen veelal zijn verdwenen." Ook neemt hij de positie van de Quantore-leden onder de loep. "Bij de concurrentie van onze leden als V&D en Office Depot is het onrustig. De middenmarkt verdwijnt. Maar met een juiste positionering liggen er kansen voor de zelfstandige kantoorvakhandel, ondanks de krimpende markt en dalende omzetten. De kantoorvakhandel is nuchter, sympathiek en vertrouwd. Een zaak waar iedereen graag naar binnen stapt voor een goed assortiment, deskundige en klantgerichte service en een prima prijs. En zo moeten we de kantoorvakhandel ook in de markt zetten.” Een van de speerpunten is de ondersteuning van de leden op het gebied van het assortiment. "Daarbij spelen A-merken een heel belangrijke rol. Ook zetten we in op nieuwe assortimenten, zoals een uitbreiding van inkt en toner, luxe pennen en tweehonderd nieuwe facilitaire producten." Ook de logistiek blijft een aandachtspunt. "We hebben een excellente logistiek, maar kijken altijd waar het beter, slimmer en efficiënter kan.”
>> Meer marge
Ook al daalt de markt, Theuws ziet zeker kansen voor Quantore om te groeien. "In Vlaanderen en Wallonië liggen bijvoorbeeld nog veel kansen. Ook aan de retailkant hebben we mogelijkheden. We zijn supply chain captain van Bruna: we maken de logistiek een stuk efficiënter
Op het gebied van e-commerce en e-tail wil Quantore ook stappen maken. "Bij sectoren als schoenen gaat al 20 procent van de verkoop online, met waarschijnlijk 30 procent in 2020. In onze branche is slechts 8 procent e-tail. We willen het online en fysieke kanaal beter met elkaar verbinden. Ook voor de kantoorvakhandel is omnichannel de toekomst." Ten slotte heeft Quantore een regeling getroffen op het gebied van de financiering van leden. "Banken trekken zich terug met het verschaffen van kredieten. Ze willen alleen nog financieren zonder risico's te lopen. Wij willen nu zorgen voor onderpand aan banken voor voorraden of klantenbestanden van leden. Op die manier kunnen ze toch extra kredieten verstrekken."
Awards
Tijdens de netwerkborrel, traditioneel op maandagavond, reikte Inkoopdirecteur van Quantore Robert Driessen, de Quantore Awards 2015 uit. De award voor Leverancier van het Jaar ging voor het tweede jaar op rij naar Herma. Ook Bura mocht voor de tweede keer een award in ontvangst nemen, en wel die voor Beste Operationele Prestatie. Leverancier BIC kreeg de award voor Beste Commerciële Prestatie. Omdat de Quantore Awards voor de tiende keer werden uitgereikt, is een speciale Decennium-award in het leven geroepen. Deze werd gegund aan Brother, een leverancier die de afgelopen jaren van grote waarde is geweest voor Quantore en haar leden.
KBM > MEI 2015
17
Achtergrond Tekst: Emiel te Walvaart
Hij vindt het mooi geweest na ruim 30 jaar Hameco. Chiel Toet maakt plaats voor de jongere generatie, net als Richard Spreij vorig jaar. De Hagenaar kijkt met veel genoegen terug op die periode, maar blikt ook vooruit. "De echte ondernemer overleeft altijd."
Chiel Toet zegt Hameco vaarwel na 30 jaar
'Alles doen wat de klant vraagt' Chiel Toet heeft zich, vooral het laatste decennium, met hart en ziel ingezet voor Hameco. Hij had de 'luxe' positie om dat te doen, erkent Toet. "Samen met mijn vrouw Karin hadden we de (kantoor)boekhandel Scrypto Point in Den Haag, die we in 2001 hadden overgenomen. Maar met de boekhandel had ik niet zo veel. Ik hielp Karin in de zaak en deed administratieve werkzaamheden. Maar ik heb er nooit verkoop gedaan. Zo heb ik best veel tijd voor Hameco vrij kunnen maken, in tegenstelling tot andere bestuursleden die het vaak naast hun drukke zaak moesten doen."
>> Genoegen
De Hagenaar kijkt dan ook met veel genoegen terug op drie decennia Hameco. "Hameco heeft me veel gebracht. Ik heb veel geleerd en contacten opgedaan met branchegenoten. Ik heb er zelfs vriendschappen aan overgehouden." Tot 2009 hield hij zich vooral bezig met de leden. "Contacten onderhouden en knelpunten oplossen." In dat jaar nam hij het stokje van commercieel secretaris over van Jac van den Eijnde. "Toen focuste ik me meer op de leveranciers en haalde ik nieuwe partijen binnen." Toet maakt zich enige zorgen over de dalende omzet en het krimpende ledental van Hameco. "Waar moeten we nu leden vandaan halen? Iedereen is onder dak. Vroeger hadden we na een beurs tien prospects, nu een enkele." Hij vindt het jammer dat er een behoorlijke groep
18
KBM > MEI 2015
Hamecoleden tevens lid is van Quantore, waardoor er omzet in Beuningen achterblijft. Het dubbellidmaatschap is ontstaan nadat Adveo zich als Hameco-leverancier terugtrok in 2008. Toen is Hameco gaan samenwerken met Quantore op het gebied van de logistiek, met behoud van eigen identiteit."Wij konden toen niet anders, maar met de wetenschap van nu hadden we dat waarschijnlijk niet gedaan. Toen de samenwerking met Quantore werd beĂŤindigd, bleven zeventig leden met een deel van onze omzet daar hangen. Ik vind dat ze juist beter af zijn bij ons, omdat we veel lagere kosten hebben. En bij Hameco kun je je beter onderscheiden in assortiment en uitstraling in de winkel."
>> Hoge marge
Toet ziet zeker toekomst voor de vakhandel, maar dan moet er wel wat pro-actiever op ontwikkelingen worden ingesprongen dan in het verleden. "Dertig jaar geleden verkocht je producten als contributie- en doorschrijfkasboeken, doorslagcarbon, kaartsystemen en -ruiters. Nu zit alles in de cloud. Dat is het grote probleem. De vakhandel heeft nooit nieuwe zaken opgepakt, zoals de telecom of computers. Overal waar een stekker aan zit zijn we bang voor." De hoogte van de marge is een ander punt dat de concurrentiepositie van de vakhandel heeft benadeeld, stelt Toet. "Een fout die de vakhandel heeft gemaakt in de jaren
Achtergrond
Chiel Toet en Richard Spreij (vorig jaar) hebben afscheid genomen van Hameco. Er waait een frisse wind door het bestuur dat met veertig jaar is verjongd. Het Hameco-bestuur bestaat nu uit Robert Geurts, Rob Aalpol, Mariet Brockhoff en Arno van Dijk.
Hamecodag: verenigingsgevoel overheerst
zeventig is dat het geen genoegen heeft willen nemen met een normale marge. 42 procent is veel te hoog. Zakken naar 41 procent was al tricky. Vanaf toen zijn er ook andere aanbieders op de markt gekomen, zoals Makro. Dat heeft alles te maken met marge. De vakhandel heeft te lang gedacht dat de klanten wel trouw waren. Maar nu niet meer; de transparantie van internet speelt een grote rol."
>> Schifting
De Hagenaar voorziet dat er veel vakhandels gaan verdwijnen. "Er komt een schifting; misschien gaat wel een derde afvallen. De rest kan overleven als je maar alles doet dat de klant vraagt. Dat kan zijn: wc-papier, een schoonmaakster of schilder leveren. Je moet altijd uitgaan van de vraag. Niet afwachten achter de toonbank. Ondernemen is namelijk een werkwoord", zegt Toet met een kwinkslag. " Er is zeker toekomst, want zelfstandige eigenwijze ondernemers laten zich immers niet de wet voorschrijven." Hoe Toet zijn vrije tijd gaat invullen, weet hij nog niet. "In ieder geval ga ik met de reischeque die ik cadeau heb gekregen, naar Turkije, met vrienden." Maar hij is nog niet uit helemaal uit beeld in de branche. "Ik ben aan het kijken of ik een soort ambassadeur voor Hameco kan worden. Leden bezoeken en advies geven. Dat zou ik mooi vinden."
Hameco-voorzitter Robert Geurts kijkt terug op een mooie Hamecodag. De locatie aan de Maarsseveense Plassen (InnStyle) was prachtig, het zonnetje scheen, de ledenvergadering was nuttig en de beurs was levendig. "Heel belangrijk vind ik het verenigingsgevoel dat bij Hameco overheerst, ook na 95 jaar nog. Dat we het ondanks teruglopende omzetten in de branche met evenveel plezier voor de leden doen", zegt hij. Maar Hameco staat ook voor een echte uitdaging. "Er moet wel verbetering komen in de totale omzet van de groep Hameco-leden, en dat in een branche die nog afvallers gaat kennen. We zijn volop bezig om dit te lijf te gaan met nieuwe leveranciers en nieuwe segmenten. We hebben de leden geprikkeld na te denken over hun toegevoegde waarde in de keten. Ten slotte is samenwerking met de leveranciers, maar ook tussen de leden onderling ontzettend belangrijk." Hameco heeft momenteel 210 leden met 260 vestigingspunten. Zij kunnen volop profiteren van de 'Meer marge, minder keurslijf'-formule, waarop nog steeds een sterke focus ligt. Hameco heeft er acht nieuwe leveranciers bij gekregen het laatste jaar: Coolgift Company, Green Emma, In2Brands, Logic4 Nina, Maped Netherlands, Posmanager, SecondLife Inkjets en Stationery Team. En vanaf 1 april jl. zijn Also, BakkerElkhuizen en Eurostyle aan dat rijtje toegevoegd.
3D printer
Adveo, de grootste en snelst groeiende leverancier, stond prominent op de beursvloer. Eyecatcher was zonder meer de 3D printer van ST3Di. Sinds kort worden deze printers via Adveo geleverd. Erwin Snoeker glimt van trots over deze nieuwe aanwinst. "De Hameco-beurs heeft de primeur voor Nederland. We verwachten veel van 3D printing. Echt een heel aantrekkelijk product voor de vakhandel om onderscheid mee te maken." Een van de kersverse leden is Also, een leverancier van hardware, software en aanverwante artikelen als accessoires. ALSO is de moedermaatschappij van Alpha International. Op de beurs kunnen de leden alvast kennismaken met de activiteiten van de distributeur. "Hoe kunnen we zorgen dat de vakhandel openstaat voor nieuwe segmenten en dat ze aanhaken bij ICT", vertelt Machiel Bode, sales manager SMB. "We beginnen laagdrempelig: net een stap verder dan een printer. Dan hebben we het over de verkoop van pc's, tablets, notebooks en accessoires. Ook vakhandels die belangstelling hebben voor cloud-toepassingen kunnen we verder helpen. We hebben een cloud-marktplaats waar verschillende leveranciers met hun solutions zijn samengebracht. Naast hardware willen we ook services en solutions onder de aandacht brengen en de Hameco-leden bij de hand nemen. Zo geven we ook trainingen voordat ze ermee aan de slag gaan."
KBM > MEI 2015
19
Coverstory
Even voorstellen: Prios, aangenaam, de nieuwe groothandel voor de vakhandel. Prios wil het 'schrale' distributielandschap opfrissen met concurrerende prijzen en een onderscheidend assortiment. "We zorgen voor een betere propositie van de vakhandel in de markt", stelt algemeen directeur Philip Becker.
Prios: de andere groothandel Prios is de nieuwste loot aan de ‘distributieboom’ in Nederland. Philip Becker is, gesteund door commercieel directeur Jeroen Timmer, de drijvende kracht achter de nieuwe groothandel. “Ik merkte dat er behoefte is aan een ander assortiment in onze branche. Er is één grote speler, waardoor iedereen hetzelfde assortiment en dezelfde uitstraling heeft. Andere partijen hebben moeite om volume te maken. En met het faillissement van ACI Supplies vorig jaar ging er een meer rebelse, onderscheidende club verloren voor de markt”, aldus Becker.
>> Verscheidenheid
Hij meent met Prios de behoefte aan verscheidenheid in te kunnen vullen. “Onze slogan luidt dan ook: dé andere groothandel. Het distributielandschap wordt schraler als anderen zich terugtrekken. Zo stoten ook veel vakhandels het magazijn af. En ook hier kunnen we zeker een goede rol vervullen.”
20
KBM > MEI 2015
Prios zag in september 2014 het daglicht. De naam is een afkorting van Prime Office Supplies. “Je kunt wel een moeilijke naam verzinnen, maar dit klinkt kort en krachtig. We hebben bovendien het uiltje in ons logo aangebracht, wat een vriendelijke uitstraling geeft. Zo van: Prios is een leuk en betrouwbaar merk om bij te kopen.” Becker en kompanen liepen al een tijdje met het idee rond om met een groothandel te beginnen. “We hebben de markt intensief verkend om met een goed businessmodel te komen. Ons uitgangspunt is dat het assortiment voor de Nederlandse markt op concurrerend prijsniveau is zonder bijkomende kosten zoals orderregel – en orderkosten. De orders komen franco in huis, zonder afleverkosten. De prijs en het assortiment zijn de belangrijkste speerpunten.” Becker vindt dat je je moet kunnen onderscheiden als vakhandel. “Doe je dat niet, dan loopt de business beslist terug. Ook al door de concurrentie op internet. Daarnaast heeft je buurman ook hetzelfde assortiment.”
Coverstory
>> A-merken
Prios heeft een uitgebalanceerd assortiment samengesteld. Timmer: “We hebben alle grote A-merken als Edding, Leitz, Fellowes, Herma, en noem maar op. Daarnaast lanceren we een eigen merk: A-series. Dat moet uiteindelijk bestaan uit 1000 SKU’s. A-series is nu al gedeeltelijk verkrijgbaar, in september is het volledige assortiment beschikbaar. We sourcen A-series in Europa en het Verre Oosten. Er is zeker behoefte aan private label, maar je moet er wel aan verdienen. De vakhandel kan zich onderscheiden met private label als alternatief, met een goede marge. Ook kan de vakhandel het assortiment concurrerend aanbieden bij grotere klanten met behoud van de marge. “ Becker licht het verschil in het assortiment ten opzichte van de conculega’s toe. “We hebben merken die anderen niet hebben in Nederland. Zo leveren we alles van Exacompta Clairefontaine, een breed assortiment van onder meer ringbanden en mappen, een prima alternatief voor de gangbare Nederlandse A-merken, met een goede prijsstelling. Verder ligt bij ons onder andere het hele assortiment van Herma en Faber-Castell, evenals Fellowes. Kortom, met Prios kun je als vakhandel merken leveren die een ander niet heeft. Dat geeft je een unieke propositie.” Natuurlijk doet Prios online ook van zich spreken. “Er is een volledige koppeling met ons mogelijk. Inmiddels zijn de eerste klanten zover. We hebben een complete webshop draaien, waarbij de hele afhandeling wordt gedaan, inclusief drop-shipments. Een volledige ontzorging voor de vakhandel dus.”
>> Alle klantvragen invullen
Waarom zou de vakhandel met Prios in zee moeten gaan? “Vooral vanwege ons onderscheidende assortiment zijn we aantrekkelijk. Hierdoor ben je beter vindbaar in Google. Dat doen we volledig in eigen beheer. Daarnaast bieden we content en de volledige afhandeling van de orders, ofwel met een mooi woord: fulfillment. Ook zijn we helemaal up-to-date met content en prijzen, et cetera. Ook kunnen we (speciale) producten op aanvraag leveren. Die kunnen we eventueel opnemen in het assortiment voor de klant. Alle klantvragen kun je dus bij ons invullen. Op deze manier krijgen we een steeds beter assortiment. We hebben voortaan bijvoorbeeld Lamy-pennen op voorraad, naar aanleiding van een klantvraag. En binnenkort volgt Uni-ball.” Ook op het terrein van printersupplies komt Prios goed beslagen ten ijs. “We hebben ons eigen merk Prime Print, compatibel toners en cartridges voor alle bekende printermerken. We doen overigens geen originele toners en cartridges.” In totaal heeft Prios 10.000 artikelen
op voorraad. “We zijn bovendien continu op zoek naar nieuwe artikelen.”
>> Veel kennis van markt
Een ander punt waar Prios zich op laat voorstaan is de kennis, expertise en ervaring. Becker: “De mannen van Prios hebben verstand van zaken, dat willen we uitstralen. We zitten al jarenlang in het vak en kunnen heel goed fungeren als klankbord voor de ondernemer. Bijvoorbeeld adviseren wat in het assortiment op te nemen. Of een ander assortiment voeren. We kunnen een analyse maken van de positie van een vakhandel in het segment kantoorartikelen.” Becker zet de voordelen van Prios graag even op een rijtje. “We hebben concurrerende prijzen en een onderscheidend assortiment. Daarnaast hebben we een uitgebreide support voor de dealer. Bovendien pretenderen we veel kennis te hebben van de kantoorartikelenmarkt met onze gigantische ervaring. Last but not least: als iets gemaakt is, kunnen we het leveren.” Becker meent dat de markt voor kantoorartikelen in het algemeen onderschat wordt. “Tegenwoordig worden kantoorartikelen niet meer verkocht, maar zijn ze verworden tot service-artikel. Echter, als je wél verkoopt valt er veel te halen. Het is van een vraag- naar aanbodmarkt gegaan. De marges zijn evenwel goed, maar je moet wel gaan verkopen. Kijk goed waar je het wel kunt verdienen. Slechts 10 tot 15 procent van de afzet gaat online, de rest gaat gewoon via de vakhandel. Dat wordt nog wel eens vergeten. De kantoorartikelenmarkt in Nederland is goed voor 400 miljoen euro en er zijn marges van 30 procent plus. Er valt veel geld te verdienen. Je moet weten wat je doet en je onderscheiden. Of eens veranderen van groothandel”, zegt hij glimlachend.
>> Steady player
Prios stelt verder geen bijzondere eisen aan de klant. “Elke vakhandel, van groot tot klein, kan klant bij ons worden. Er zijn verder geen verplichtingen.” Prios is succesvol van start gegaan en kent al een flink aantal kopende klanten. “Dat willen we zeker uitbreiden en we hebben daar alle ruimte voor. Onze logistiek is daar volledig op ingesteld. We zoeken dan ook actief in de markt naar nieuwe klanten.” Prios is een ‘steady player’ op de Nederlandse markt. “Een nuchtere speler die helpt de markt voor kantoorartikelen door te ontwikkelen. Een partij die onderscheid maakt, is goed voor de markt. Zonder concurrentie slaap je namelijk in.”
KBM > MEI 2015
21
Distributie Tekst: Emiel te Walvaart
Het Nederlandse distributielandschap krijgt er een ambitieuze speler bij: Soft Carrier. De Duitse groothandel blinkt uit in een heel breed assortiment en efficiënte logistiek. Peter Damman (Non Executive Director) legt uit waarom er nog plek is voor een nieuwe partij.
Duitse groothandel wil voet aan de grond in Benelux
Soft Carrier: nieuwe ster aan het distributiefirmament Peter Damman had een deja vu toen hij onlangs het kantoor van Soft Carrier in Venlo betrok. "Toen ik Viking in 1993 oprichtte, verhuisde ik een jaar later naar Venlo, dezelfde ruimte waarin we nu zitten. Dat was een prachtige tijd, we groeiden als kool en op een geven moment hadden we er elke week wel tien nieuwe mensen bij voor het callcenter. Dan is het wel mooi dat ik ruim twintig jaar na dato op dezelfde plek zit. Dit is goede grond, het gebouw brengt succes, psychologisch belangrijk."
>> Onder de indruk
Damman heeft naar eigen zeggen een 'bijzondere functie' als non-executive director, die zich niet met de dagelijkse bedrijfsvoering bezighoudt maar meer de strategie bewaakt en de Europese expansie aanjaagt. Hij werd met zijn ervaring in verschillende leidende functies bij partijen als Office Depot, Staples en Adveo benaderd door de eigenaren van Soft Carrier. "Ik was echt onder de indruk van het bedrijf. Dat je zó efficiënt 55.000 producten kunt leveren. Ik wilde Soft Carrier wel verder op weg helpen met uitbreiding in Europa, zoals ze vroegen. Waarom ook niet in Nederland? Er is ruimte voor. Ik vind het heel raar dat er zo weinig keuze is in Nederland. Dat zie je eigenlijke nergens in Europa. De meeste landen hebben meerdere
22
KBM > MEI 2015
gelijkwaardige aanbieders. Ik geloof in het bestaansrecht voor iedereen." En zo geschiedde en opende Soft Carrier een verkoopkantoor voor Nederland en Vlaanderen. Het magazijn is gelokaliseerd in het Duitse Trierweiler, nabij Trier, en meet 8000 vierkante meter. Daar heeft Soft Carrier 55.000 producten op voorraad."Die oppervlakte is eigenlijk kleiner dan bij conculega's, maar het Duitse moederbedrijf heeft het heel efficiënt geregeld daar. Nederland wordt vanuit Trierweiler beleverd. Vóór 17.00 uur besteld, betekent de volgende dag in huis" Er is alles te vinden op het gebied van kantoor, aldus Damman. "We zijn in feite een platte groothandel, die zo'n beetje alles wat er op de markt is, levert. We willen uiteindelijk naar 80.000 producten. Dat is zeker reëel. Neem nu United Stationers in de VS, die heeft wel 100.000 producten op voorraad."
>> Visie over groothandel
Damman heeft met Soft Carrier zijn eigen visie over de rol van de groothandel. "Als je een groothandel bent, dan moet je die functie ook voor de fabrikant vervullen. We geven elk artikel een kans en selecteren niet voor de vakhandel. We hebben het breedste assortiment op de markt.
Distributie
Maurice Gosselaar en Jeroen Rodenberg
De dealer kan zelf wel beslissen welk product hij leuk vindt. Bovendien heeft hij geen opdringerige verkoper aan de deur. Dit model is heel interessant voor de dealer, want iedereen kan zo verschillende producten verkopen. Je hebt niet hetzelfde assortiment. Op die manier kun je je onderscheiden." Volgens Damman wil de vakhandel wat te kiezen hebben. "We leven in een tijdperk waarin de klant een brede keuze wil hebben. We hebben wel drie keer zo veel dan elke andere groothandel. Technisch kunnen we het leveren. Internet en de logistiek zijn daar helemaal op ingespeeld." Hij vindt het dan ook 'gek' dat er aan de poort van bijvoorbeeld een inkoopcombinatie wordt geselecteerd op producten. "Het is juist goed om keuzes te kunnen maken. Bovendien werkt concurrentie bevorderend. We hebben veel producten die niet geleverd kunnen worden door bestaande distributeurs. Bijna alles wat in Duistland is te verkrijgen, hebben we liggen."
Peter Damman
vijftig klanten opgeleverd. "Een meerderheid daarvan komt uit nieuwe kanalen als webshops en andere branches. Een grote minderheid halen we uit het traditionele vakhandelskanaal." Soft Carrier wil graag zo gunstig mogelijke voorwaarden bieden om de vakhandel te binden. "Bij ons betaalt men geen fee en er is geen lidmaatschap. Ook hebben we geen verborgen logistieke kosten en leveren we vanaf 50 euro franco. Verder doen we niet aan ingewikkelde prijssystemen en hanteren we staffelprijzen. We kunnen ook per stuk leveren en voeren natuurlijk drop shipments uit." Hij vervolgt: "De dealer kan eventueel ook een webshop via ons krijgen. Daarnaast doen we alle marketing online en hebben we geen jaarlijkse catalogus. Ook staan we niet op beurzen, want we zijn een groothandel. Fabrikanten moeten de promotie doen, terwijl wij ervoor zorgen dat de producten correct bij de vakhandel komen."
>> Geen private label
In tegenstelling tot andere distributeurs heeft Soft Carrier geen eigen huismerk. "Wij kiezen bewust niet voor private label, want er zijn prima alternatieven onder de merken. Ander voordeel is: als je geen huismerken hebt, dan ondersteunen de fabrikanten je beter." De Duitse groothandel treedt voornamelijk online naar buiten. "We hebben bijvoorbeeld geen vertegenwoordigers buitendienst. Het heeft ten eerste geen meerwaarde voor ons brede assortiment en ten tweede is de gemiddelde dealer kundig genoeg om te weten wat hij moet kopen." Ook de gedrukte catalogus is al een tijdje overboord gegooid. "We hebben het hele assortiment online staan. We hebben dan ook veel content op de site, specs, technische eigenschappen, alles is digitaal te vinden." Maar ook de telefoon wordt niet geschuwd voor het contact met de klant. Bovendien wordt veel energie gestoken in online marketing.
>> Nieuwe kanalen
Damman is nu een kleine twee maanden aan de gang met Soft Carrier in Nederland en dat heeft ruim nieuwe
Soft Carrier
Soft Carrier is in 1988 in Trier opgericht door Thomas Veit. Vanuit een studentenkamer ontstond het idee voor een handel in computeraccessoires. De eerste producten die werden verhandeld waren datadragers. Het assortiment werd al snel uitgebreid met printersupplies en netwerkproducten. Medio jaren '00 komt daar het segment kantoorartikelen bij. Later ook nog facilitaire producten, papeterie en creatieve producten en schoolartikelen., In 1991 wordt een nieuw pand betrokken in Trierweiler, dat door de jaren heen diverse uitbreidingen kent. Tegen de eeuwwisseling wordt het huidige magazijn betrokken in Trierweiler. Voor de logistiek staat 8000 vierkante meter ter beschikking. De administratie, klantenservice en call-center is gevestigd in het naburige Luxemburg. Soft Carrier, de tweede Duitse groothandel, is actief in Duitsland, Frankrijk, Oostenrijk, Zwitserland en de Benelux. De Spaanse, Poolse en Italiaanse markten worden momenteel verkend. De vervoerder is DPD. Het bedrijf heeft 120 mensen in dienst. Het verkoopkantoor in Venlo bewerkt de Nederlandse markt en de Vlaamse. WalloniĂŤ wordt vanuit Frankrijk gedaan. Het verkoopteam bestaat voorlopig uit Maurice Gosselaar en Jeroen Rodenberg. Soft Carrier Nederland is te bereiken via telefoonnummer 085 744 11 49 en per e-mail: verkoop@softcarrier.com.
KBM > MEI 2015
23
E-commerce Tekst: Emiel te Walvaart
CloudSuite timmert stevig aan de weg. De specialist in e-commerce en bedrijfssoftware werkt continu aan haar state-of-the-art e-commerce platform en speelt moeiteloos in op trends als omnichannel en responsive designs. De mensen achter CloudSuite, algemeen directeur Okko Huisman en technisch directeur Eric Klaasse, vertellen over het succes van CloudSuite.
'Succesvol in de kantoorbranche' Van vakhandel tot groothandel en van fabrikant tot inkoopcombinatie
CloudSuite is geen onbekende in de kantoorbranche, met klanten als de Paardekooper groep, Bruna, Quantore en Despec. “Ons platform is ontwikkeld voor grote klanten en complexe toepassingen, maar ook heel goed in te zetten voor de kantoorvakhandel”, vertelt Okko Huisman. “Onze oplossingen zijn geschikt voor een brede doelgroep; van vakhandel tot groothandel en van fabrikant tot inkoopcombinatie.” Ook in de B2C-markt is CloudSuite actief. Het online webwarenhuis Fonq bijvoorbeeld maakt gebruik van de oplossingen van CloudSuite. Klaasse vult aan: "CloudSuite gaat verder dan alleen een webshop. Vanuit één centrale omgeving kunnen shops worden opgezet voor meerdere doelgroepen: Business-to-Business, Business-to-Consumer en Business-to-Dealer in binnen en buitenland."
>> Full Suite voor de vakhandel of e-commerce
only CloudSuite kent een tweeledige propositie: Full Suite of E-commerce-only. Bij een Full Suite-oplossing heeft de klant naast de webshop ook een geïntegreerd CRM-, ERP- en financieel systeem. Alles zit dan in één systeem. De ERP-module is voor de (financiële) administratie, de PDM-module voor het beheer van producten en de CRM-module voor het inzichtelijk maken van leads en prospects. Full Suite is met name geschikt voor de kantoorvakhandel. Grotere klanten kiezen vaak voor de e-commerce only-oplossing. Dan koppelt CloudSuite de webshop van een klant met bestaande software zoals SAP, Infor, Exact, Unit4, Afas en Microsoft en worden producten verrijkt met het PDM-systeem.
>> Omnichannel oplossingen
Het platform speelt in op de omnichannel-trend waarbij de klant centraal staat. "Bij omnichannel wordt de focus verlegd van de verkoop via verschillende kanalen naar een afgestemde ervaring voor de klant”, legt Klaasse uit. Om aan te geven hoe CloudSuite omnichannel al in de praktijk brengt doet Huisman een greep uit het klantenbestand
24
KBM > MEI 2015
van CloudSuite. "Neem bijvoorbeeld een partij als Quantore. Daarvoor hebben we QuantoreXpress ingericht, de webshop waarbij de consument na een bestelling binnen twee uur de bestelde artikelen geleverd krijgt. Ook hebben we onlangs het zakelijk platform van Bruna gelanceerd (BrunaZ.nl). Twee mooie voorbeelden waarbij de kracht van de fysieke winkel wordt gecombineerd met een online verkoopkanaal."
>> Optimale klantbeleving en responsive design
Om de webshop optimaal te laten converteren ligt de focus van CloudSuite vooral op de snelle zoekmachine en de intuïtieve navigatie. Huisman: "Wij besteden continu veel aandacht aan conversie-verhogende tools en een optimale klantbeleving. Ook lanceren we binnenkort een responsive design. Dan zijn de shops op een breed scala aan apparaten (van tablets tot mobiele telefoons) nog beter te bedienen. Het ontwerp van een responsive site schaalt automatisch mee met de afmetingen van een scherm en voorkomt onnodige scrollbars."
>> Zware inzet op B2B-procurement
Huisman wijst erop dat CloudSuite zwaar inzet op B2B-procurement. "Het platform is geschikt voor grote afnemers, zoals ziekenhuizen en de overheid. Dan hebben we het over functionaliteiten als punch-in, punch-out, superusers, autorisaties, workflow-management en budgetten. Het zijn juist deze features waarmee de kantoorvakhandel zich kan profileren." Cloudsuite werkt met de modernste ontwikkeltools om het platform verder uit te bouwen. "We werken niet met verouderde technieken van tien jaar geleden", zegt Klaasse. "In de praktijk komen we steeds vaker vastgelopen e-commerce projecten tegen op basis van Magento of zelfgebouwde webshops. Als ze de volgende stap willen maken, bijvoorbeeld naar het buitenland, dan lopen ze vast. Met het CloudSuite-platform kun je onbeperkt functionaliteiten toevoegen en blijven uitbreiden."
E-commerce
CLOUDSUITE HYBRIDE OPLOSSINGEN VOOR E-COMMERCE EN ERP
CloudSuite lanceert responsive designs Door het toenemend gebruik van tablets en mobiele telefoons is het van wezenlijk belang dat ook webshops hierop worden geoptimaliseerd. Ten eerste wordt de bezoeker een maximaal gebruikersgemak geboden, op zowel pc en laptop als op tablet en mobiel. Daarnaast waarschuwt Google de ranking van mobiele zoekopdrachten afhankelijk te gaan maken van de mobielvriendelijkheid.
Eric Klaasse en Okko Huisman
CloudSuite en Paardekooper
CloudSuite en Bouman KantoorTotaal
Rian Faaij, E-Business Manager: “Onze zoektocht naar een nieuw state of the art e-commerceplatform heeft ons bij CloudSuite gebracht. De keuze voor CloudSuite is vooral gebaseerd op de zeer uitgebreide functionaliteit die standaard beschikbaar is. Dit maakt het platform bijzonder geschikt voor uitrol binnen al onze groepsbedrijven, maar ook voor het ontwikkelen van merk- en conceptspecifieke webshops. Onze hoge eisen voor de toekomst kunnen met dit platform volledig worden ingevuld.”
De vernieuwde webshops van Bouman KantoorTotaal zijn onlangs live gegaan. "Onze klanten verwachten van ons snelheid en service”, vertelt Wim Bouman, directeur van Bouman KantoorTotaal, actief met zes vestigingen in Zeeland, Noord-Brabant en Utrecht. “Dat moet tegenwoordig 24 uur per dag het geval zijn. Vandaar dat wij geïnvesteerd hebben in een high-end webshop. De kennis van het koppelen met ons ERP-systeem en het simpelweg nakomen van afspraken gaven de doorslag bij de keuze voor CloudSuite. We hebben bij de implementatie gemerkt dat CloudSuite service hoog in het vaandel heeft staan.”
KBM > MEI 2015
25
Kantoormachines
Kantoormachines zoals printers, lamineerapparaten en inbindmachines waren jarenlang niet weg te denken uit de kantooromgeving. Toch is daar onder invloed van vele factoren verandering in gekomen. Hoe gaan leveranciers en vakhandels hier mee om?
Van tastbare documenten naar de cloud Volgens Paul Korremans, CEO van Van Randwijk - knowledge & service, behoren kantoormachines tot een krimpmarkt. “Het aantal units dat afgezet kan worden neemt af door digitalisering, samenvoegingen van activiteiten of andere processen.” Manon Kleijwegt, Senior Product Manager bij Toshiba Tec Netherlands, noemt het juist een vervangingsmarkt. “Alhoewel al jaren de papierloze maatschappij wordt aangekondigd, laten cijfers zien dat de markt van printers en multifunctionals een stabiliserende markt is. Eén van de belangrijkste ontwikkelingen is dat printers en multifunctionele systemen steeds meer geïntegreerd worden met oplossingen op het gebied van scannen, archiveren, digitale factuurverwerking, follow-me en beheer. Cloudoplossingen zijn in opmars.” Rob Monseurs van Wout Monseurs BV voegt toe: “De markt beweegt zich steeds meer van A3- naar compactere A4-machines. Ook komen er steeds meer zakelijke inkjetprinters op de markt. De verwachting is dat deze ook
26
KBM > MEI 2015
in het hogere segment de tonermachines geheel zullen gaan vervangen.”
>> Tastbare documenten
“De invloed van digitalisering is enorm”, zegt Gerrit Hobbelink van Hobbelink Efficiency. “Maar toch zal er behoefte blijven aan tastbare producten.” Korremans beaamt dit. “Het papierverbruik neemt af, het geprinte document wordt meer en meer vervangen door digitale processen en documenten. Echter er zal altijd een behoefte blijven aan een fysiek tastbaar document.” Volgens Kleijwegt kiezen steeds meer organisaties voor een elektronisch documentmanagementsysteem. “Dit betekent dat van leveranciers in de printermarkt steeds meer expertise wordt verwacht in het elektronisch opslaan van documenten en de bijbehorende documentprocessen en softwareoplossingen. Maar voor veel werknemers bieden papieren documenten nog steeds voordelen boven
Kantoormachines digitaal gebruik. Het maken van notities wordt digitaal niet als handig ervaren en veel medewerkers prefereren het leesgemak van papier boven het beeldscherm.”
>> Stabiliseren
“Wij zien in alle afwerkoplossingen voor papieren documenten een teruggang”, zegt Korremans. “Van de collega's in andere landen zien we niet zo'n sterke daling. Nederlanders staan bekend om hun snelle adaptatievermogen. In een klein land zoals dat van ons zijn er al 120 commerciële datacenters. Dat zegt iets over de snelle digitalisering en acceptatie van de cloud.” Toshiba verdeelt de printermarkt in A4- en A3-systemen. “De markt van A4-systemen is licht groeiend, die van het A3-systeem is gestabiliseerd. Vooral in de laatstgenoemde markt heeft de laatste jaren een enorme conversie van zwart-wit naar kleur plaatsgevonden. Ook deze verhouding lijkt zich nu te stabiliseren.”
>>Specialisatie
Volgens Monseurs biedt de multifunctional kansen. “Het is een handig apparaat dat analoge informatie omzet naar digitaal en digitale informatie analoog maakt. Het is dus een belangrijk onderdeel in de bedrijfsprocessen.” Het stimuleren van de verkoop van kantoormachines is zeker mogelijk volgens Korremans. “Maar dan is het zaak dat men de oplossingen niet positioneert als een commodity-product. Op die manier wordt de prijs het belangrijkste instrument in het verwerven van orders. Onze ervaring is dat specialisatie een goede strategie is om het marktaandeel op niveau te houden. Goedkope, in Azië geproduceerde oplossingen zijn niet de producten waar men onderscheid in kan maken.”
>> Adviserende rol
Als leverancier heeft Toshiba een advies voor de vakhandel. “De kantoorvakhandel gaat het in deze markt niet meer redden met alleen het aanbieden van kantoormachines op basis van prijs en specificaties. Steeds meer verwachten klanten dat de kantoorvakhandel een professional is die mee kan denken als het gaat om informatie en documentprocessen.” Hobbelink beaamt dat. “De adviserende rol van de specialist ‘om de hoek’, met persoonlijke benadering en kennis van de processen, is hierin onderscheidend.” Korremans adviseert: “Specialisatie, specialisatie en nog eens specialisatie. Daarnaast is cross-selling een goede methode om allerlei kantoormachines toe te voegen aan de oplossing. Ook adviseer ik iedere ondernemer om weer de boer op te gaan. Praat met klanten over hun problemen en creëer direct orderkansen.”
encrypted harddisks aan boord. Duurzaamheid wordt wel steeds belangrijker; met inkt geen afvaltoner meer, een lager energieverbruik en voor gebruikte machines een tweede leven.” Toshiba houdt zich ook zeer bewust bezig met duurzaamheid en introduceert bovendien het cloud-ready concept. “Cloudprinten geeft gebruikers de mogelijkheid te printen op een systeem in het netwerk, wanneer en waar dan ook. Ze kunnen ook documenten scannen op cloud-ready multifunctionele systemen en ze vervolgens uploaden naar de cloud. Een andere trend is het beveiligen van bedrijfskritische data.”
Tekst: Anne de Haan
>> Innovaties
De innovatie zit ‘m bij veel kantoormachines in de cloud, zegt Hobbelink. “Voor zover de machines een rol in de cloud kunnen vervullen, worden zij steeds ‘slimmer’. Een actueel voorbeeld is de Leitz Icon.” Kleijwegt noemt als innovatief voorbeeld de Toshiba Eco-MFP. “Door het gebruik van speciaal uitwisbare blauwe toner kan men de afdruk van het papier wissen en het papier tot gemiddeld vijf keer opnieuw gebruiken. Op deze manier bespaart de gebruiker tot wel tachtig procent op papier. Dit betekent een enorme kostenbesparing op de aanschaf, maar ook op bijvoorbeeld de afvalverwerkingskosten van papier.”
>> Verwachtingen
Monseurs verwacht dat multifunctionals voorlopig nog een belangrijke rol zullen blijven vervullen als hub tussen analoge en digitale documentstromen. “Pas als de digital natives ons werk in de toekomst overnemen, zal papier misschien helemaal verdwijnen.” Kleijwegt verwacht dat kantoormachines hun bestaansrecht houden. “De trend is dat het steeds belangrijker wordt bedrijfsinformatie in digitaal - en hard copy-formaat te beheren. De kantoorsystemen spelen hier een essentiële rol in. Naar de toekomst toe zullen kantoorsystemen steeds milieubewuster ontwikkeld worden.” Korremans: “Voor de gespecialiseerde vakhandel blijft er altijd een markt. Voor de Cash & Carry-leveranciers zal het beleg steeds dunner worden. Internet is een geweldige kans voor ondernemers om zich te onderscheiden, leads te creëren en orders te winnen.”
>> Trends
Besparing en duurzaamheid zijn twee belangrijke trends, aldus Korremans. “Steeds meer fabrikanten maken oplossingen voor specifieke toepassingen en processen die tot een besparing leiden. Ook leggen wij sterk de nadruk op duurzame producten die een lange levensduur hebben.” Monseurs voegt toe: “Qua design is er niet veel veranderd de laatste jaren. De meeste machines hebben al
KBM > MEI 2015
27
Kantoormachines
Van Randwijk: EBA Dino 1120 S papiervernietiger Ook op werkplekniveau is een degelijke documentvernietiger geen overbodige luxe. Het vernietigen van aantekeningen, concepten en andere documenten voorkomt datalekken. Geruisloos en met grote snelheid vernietigt hij de documenten in stroken van 4 mm. Het veiligheidsniveau is DIN P-2. De voordelen van de EBA documentvernietiger: jarenlang plezier, Duitse precisie, degelijk gebouwd, drie tot vijf keer langere levensduur en altijd beschikbaar.
www.vanrandwijk.com www.toshiba.com
Van Randwijk: RECOSystems Changer Punch 2 elektrische bindmachine De Changer E Binder is een elektrische sluitmachine. Het sluiten van Wireo metalen bindringen is vaak lastig bij wisselende binddiktes. Met de komst van de E Binder behoort dit tot het verleden. Het gebruik van de E Binder bespaart de helft van de tijd.
28
KBM > MEI 2015
Van Randwijk: Hefter TF Mega S A4 vouwmachine Vouwen van brieven, boekjes en mailings is een tijdrovend werkje. In minder dan twaalf maanden verdient de Hefter vouwmachine zich terug als je 100 vellen per dag vouwt. Het is het vouwmaatje voor op kantoor en de kleine postkamer en houdt de handen vrij voor andere belangrijke klussen. De Hefter is een solide gebouwde vouwmachine die voor een breed aantal klussen kan worden ingezet. Hefter staat garant voor eenvoud, haarscherpe en nauwkeurige vouw en super eenvoudige bediening.
Kantoormachines
Toshiba e-STUDIO2555cse-serie: betrouwbare, duurzame kwaliteit Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen staat overal hoog op de agenda. Veel bedrijven hebben ambitieuze doelen gesteld om de uitstoot van CO2 terug te dringen. De Toshiba e-STUDIO2555cse-serie houdt rekening met deze doelstellingen. De systemen zijn compleet met krachtige functionaliteiten en heldere kleurenafdrukken, én groot in duurzaamheid. Het hele ontwerp is erop gericht minder energie te verbruiken en natuurlijke hulpbronnen te sparen. Zo besparen de LED-technologie en de automatische energiebesparingsstand energie en kosten. Door de functie dubbelzijdig afdrukken wordt papier bespaard, en de toner wordt met een lage temperatuur ingebrand. Vanzelfsprekend voldoen de modellen in deze serie aan de hoge eisen van ENERGY STAR® en zijn ze, net als alle andere Toshiba systemen, geheel CO2-neutraal.
80% papierbesparing met de Toshiba Eco-MFP De Toshiba Eco-MFP is uniek door het gebruik van de speciale uitwisbare blauwe toner. Wanneer het document niet meer nodig is, wordt de afdruk van het papier gewist en wordt het papier opnieuw gebruikt, tot gemiddeld vijf keer. Veel geprinte documenten worden na een paar uur weggegooid. Denk aan afdrukken die je maakt als geheugensteuntje of voor extra leesgemak. Nu kun je dit papier simpel hergebruiken. Dit bespaart papierkosten en is beter voor het milieu. De Toshiba Eco-MFP is een multifunctioneel systeem met alle functionaliteiten die je van een Toshiba MFP mag verwachten en is, net als alle andere Toshiba systemen, geheel CO2-neutraal. De Toshiba Eco-MFP past in een groene strategie en is een perfect voorbeeld van maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Koop online. • Lage prijzen, eersteklas kwaliteit. • Van een enkele pallet tot vrachtwagenladingen. • Bij u of direct aan uw klanten afgeleverd.
officepapershop.com PAPER. SUPPORT. SERVICE. RECHTSTREEKS VAN DE FABRIEK.
KBM > MEI 2015
29
Lezerspanel
Tekst: Martijn Kregting
>>
Heropleving van het A-merk? >>
In het afgelopen nummer van KBM was er uitgebreid aandacht voor de heropleving van het A-merk. De groei van huismerken, OEM en private label zou aan het afnemen zijn en het A-merk wordt weer belangrijker in het onderscheid dat vakhandelaren kunnen bieden. Klanten zijn vaker weer bereid om meer geld te betalen als er een echte meerwaarde is. Daar moeten de A-merkfabrikanten dan met een goede mix van online, trade en eindgebruikersmarketing wel in ondersteunen. Wat merkt de vakhandel van deze ontwikkeling?
30
KBM > MEI 2015
Lezerspanel
Irene Hofmeester, Multi-Office Alphen aan den Rijn
“Op HP en een paar (consumenten)merken na, zoals bijvoorbeeld BiC, zijn er geen echte bekende merken in onze branche. De meeste klanten weten niet welk merk ordner ze in de kast hebben staan. Zelfs het merk nietmachine, die ze bijna dagelijks gebruiken, kennen ze niet. Er wordt op de automatische piloot besteld uit de favorietenlijst in de webshop of via de bestellijstjes die wij voor ze maken. Je wilt niet weten hoe vaak we krijgen te horen, ‘doe maar een doosje stiften, je weet wel die we altijd hebben’. Ook als klanten een kantoormachine komen kopen, bepaalt uiteindelijk de verkoper waar de klant mee naar huis gaat. Wij verkopen bijna altijd wat we hebben staan. Fabrikanten zouden betere regelingen moeten hebben voor ondernemers die showroommodellen neerzetten. Printerfabrikanten hebben soms wel acties dat je een showroommachine met extra korting kunt bestellen, maar waarom geen showroomkorting op papiervernietigers, inbindmachines en dergelijke?”
Ronald Rietveld, EM Kantoorsystemen
“Bij ons is er geen trend merkbaar van omzetgroei in A-merken in ons kantoorartikelen assortiment. Dat kan te maken hebben met ons huismerk Staples, dat wellicht al gezien wordt als een A-merk. Als onze klanten A-merken willen, dan zullen deze zeker adviseren. Je ziet wel dat de fabrikanten van de A-merken proberen om markt terug te krijgen - als ze die hebben verloren - met marketingcampagnes. Zelf denk ik dat er dan veel meer aan gezamenlijke marketing gedaan zou moeten worden, samen met de vakhandel. Ook moet er meer productinformatie en productkennis worden gedeeld met de kantoorvakhandelaren om het tot een succes te maken.”
Gerrit Hobbelink, Hobbelink Efficiency voor Kantoor
“Ik weet niet of er werkelijk sprake is van een opwaartse trend, maar het is wel mogelijk, mits A-merkfabrikanten ons daadwerkelijk ondersteunen. De keuze voor een merk door de afnemers wordt zeker bij online bestellingen beïnvloed door campagnes die de product- en naamsbekendheid vergroten. Marketingactiviteiten van fabrikanten zijn belangrijk: richting de eindgebruiker direct, in samenwerking met de vakhandel en indirect via onze distributeurs / groothandels / inkoopcombinatie. In de fysieke handel is het de taak van de fabrikant om de producten tegen aantrekkelijke condities aan te bieden aan de vakhandel. Alleen dan bestaat de bereidheid om te investeren in voorraad en promotie. De klant die ons persoonlijk benadert wordt veelal door het advies van de specialist ‘gestuurd’ naar specifieke producten. Die moeten dan wel goed gepresenteerd worden en uit voorraad leverbaar zijn. Sampling, flyeracties en leveringen van nieuwe producten in consignatie helpen de vakhandel bij het vermarkten van de A-merken.”
Jeffrey van Rietschoten, Van Rietschoten Office Point
“Ik heb het idee dat bij bepaalde kantoorartikelen het A-merk weer wat aantrekt. Denk daarbij aan producten die een organisatie gebruikt om naar buiten toe te treden, zoals cartridges waarmee mailingen worden geprint. Daar wordt weer meer zorg aan besteed en dan kiest men toch eerder voor een A-merk. Dat zien we ook bij simpele verbruiksartikelen zoals ordners, tabbladen of schrijfwaren. Er zit vaak toch een duidelijk kwaliteitsverschil tussen A-merken en huis- of B-merken. Dikker karton bij tabbladen, cartridges waar je langer mee kunt printen of betere afdrukken krijgt. Nou waren we zelf altijd al meer van de A-merken. We willen ons daarmee onderscheiden ten opzichte van andere aanbieders. Alleen wanneer er om een huismerk of B-merk wordt gevraagd, zullen we dat ook aanbieden. Er is natuurlijk altijd een groep klanten die bewust hier naar vraagt, daar zit ook een groep 'shoppers' bij. Mensen die een A-merk vragen, kiezen niet in de eerste plaats voor prijs. Deze groep zien we wel weer wat groeien.”
Marcel Boogerd, Kroon Leveranciers
“Zelf is het me om het even waar we geld aan verdienen, of het nou een A-merk of huismerk is. A-merkfabrikanten maken wel meer reclame en de kwaliteit is vaak beter. Zeker wanneer je een eenmalige aankoop doet zoals een perforator, dan kun je beter een paar euro meer neertellen voor een A-merkproduct dat ook langer meegaat. Dat gebeurt niet altijd overigens, er zijn merken waarbij klanten echt veel te veel betalen voor een product dat niet goed is. Er is wat mij betreft geen sprake van een opleving van het A-merk, de crisis is niet voorbij en Nederlandse kopers blijven zich vooral op prijs focussen. Alleen wanneer een A-merk in een actie of aanbieding meeloopt, dan wordt er meer van gekocht. Ik denk ook eerlijk gezegd dat de hoogtijdagen van het A-merk in de kantoorvakhandel een beetje voorbij zijn.”
KBM > MEI 2015
31
Culinair lunchen met...
Culinair lunchen met... Berrie Matse 1. 1. Als Vice President Europa ben je veel onderweg. Heb je nog wel tijd om te lunchen? "Nou Peter, ik ben inderdaad veel onderweg en zit naar mijn zin te veel in vliegtuigen. Veel lunches vinden dan ook plaats op vliegvelden en dat zijn niet de beste plekken om te eten. Maar ik mag graag met klanten een hapje eten. Het praat toch altijd een stuk gemakkelijker aan een eettafel dan in een saai kantoor met een slap kopje koffie. En het is een aangename manier om mijn netwerk in stand te houden. Ik ben wel een eenvoudige eter, het hoeft voor mij niet zo culinair te zijn." 2. Er is veel veranderd de laatste jaren bij Pelikan. Kan jij uitleggen hoe het bedrijf nu in elkaar zit? "We hebben er bewust voor gekozen om de kantoorartikelen-tak te splitsen van de hardcopy-tak, waar we toners verkopen. Klanten kunnen dus nu voor deze producten bij ons terecht of ze nu het Pelikan-merk willen of een private label. Beide bedrijven, PBS en Hardcopy vallen onder de huidige Maleisische eigenaar. Maar gelukkig kan ik voor Europa zelfstandig beslissingen nemen en heb ik veel vrijheid om te handelen naar eigen inzicht." 3. Het digitale tijdperk brengt met zich mee dat er steeds minder geprint wordt. Zien jullie dat effect ook? "Het klopt dat er steeds minder geprint wordt. Wij schatten dat er jaarlijks 5% minder wordt geprint. Deze trend is sterker bij particulieren, met name bij jongeren, dan bij bedrijven. Gelukkig is er een nieuwe trend en dat zijn goedkopere alternatieven om te printen. En die kunnen wij en andere aanbieders leveren. De kwaliteit is ook enorm verbeterd en dan is de keuze eenvoudig. De afgelopen recessie heeft ook geholpen. Men ging meer op printkosten letten en dan zijn alternatieve toners zeker een goede oplossing aangezien je daarmee voordeliger kan printen." 4. Je bent al 18 jaar actief in de branche. Wat zie jij als de belangrijkste verandering? "Voor onze business is de grootste verandering de opkomst van Aziatische producenten en de daarmee gepaard gaande prijsdruk. Veel van deze producenten nemen het niet zo nauw met kwaliteit, patenten en voorschriften. Afnemers hebben hier ook een aansprakelijkheid, dus het is niet verstandig om niet bij een Europese aanbieder te kopen. Gelukkig treden de originele fabrikanten ook hard op tegen deze leveranciers." 5. De consolidatie is in volle gang. Met name aan de kant van de resellers. Zie jij ook consolidatie bij de fabrikanten? "Ja, de meest indrukwekkende is het samengaan van Staples en Office Depot. Of dit gewenst is kan alleen de consument beantwoorden. Hem
32
KBM > MEI 2015
Culinair lunchen met...
Peter Damman mag graag lunchen met branchegenoten. Zeker als het gaat om personen die al lang in de office industrie meelopen en vanuit ervaring een mening kunnen geven over het verleden en de toekomst. Berrie Matse is zo'n persoon. De sympathieke lange man uit Wijchen reist voor Pelikan Hardcopy heel Europa af om met zijn toners en cartridges het gevecht aan te gaan met de fabrikanten van originele producten. En dat gaat hem goed af. Inmiddels bekleedt hij de functie van Vice President en is nu verantwoordelijk voor de verkoop en marketing van zijn producten. Damman sprak met hem in Den Bosch onder het genot van een aangename lunch. staat immers de keuze vrij om te kopen waar hij wil. Ondanks de consolidatie komen er ook nog steeds nieuwe spelers bij, zoals Mercateo of Amazon. "In onze wereld van inkt en tonerproducenten vindt natuurlijk ook consolidatie plaats, dat is inherent aan een markt die niet meer groeit. Ik geloof dat consolidatie wel goed is, partijen worden er sterker van." 6. Wat zijn de belangrijkste afzetkanalen voor jouw producten? "Traditioneel verkochten wij veel producten in de retail. Dat is nu heel snel aan het veranderen. De belangrijkste afzet vindt nu via online shops plaats. Daar heb je wel goede distributeurs voor nodig om de producten uiteindelijk te leveren. Ook werken wij veel samen met de bedrijven die aan de grootzakelijke klanten leveren. In alle gevallen zorgen wij voor goede ondersteuning, want met alleen het product red je het niet." 7. Je praat met veel inkopers, is er daar in de loop der jaren veel veranderd? "Met name het aantal plaatsen waar wij onze producten kunnen verkopen is sterk verminderd door de consolidatie. Ik schat dat er zeker 40% minder adressen zijn die ik bezoek in vergelijking met een aantal jaren geleden. Prijs van een product blijft natuurlijk altijd een onderwerp en dat zal nooit veranderen. Gelukkig ben ik wel gewend om stevig te onderhandelen, dus ga ik altijd vrolijk naar mijn klanten toe. Het valt mij wel op dat inkopers tegenwoordig veel zakelijker zijn geworden. Vroeger speelde de persoonlijke relatie en jarenlang samenwerken een grotere rol. Het is allemaal wat harder geworden. En het lijkt of de inkopers minder om de details en verpakking van het product geven, terwijl dat toch ook bij hun vak hoort." 8. Pelikan was dit jaar weer aanwezig op Paperworld. Een bewuste keuze? "Zeker! We hebben ons daar gepresenteerd met alle business units: Pelikan, Herlitz, en Pelikan Hardcopy. Ik ben zeer tevreden. We hebben veel bezoekers gehad en klanten konden zien dat we nog zeer actief zijn. Frankfurt blijft een prima ontmoetingsplek. Als je jezelf als producent serieus neemt zorg je dat je daar aanwezig bent. Het is de meest efficiĂŤnte manier om in contact te staan met je klanten. En het scheelt een hoop reizen." 9. Tenslotte, met de kennis van nu: wat zou je in het verleden anders hebben gedaan? "Helemaal niets. Misschien klinkt het wat arrogant, maar ik zou in de afgelopen 18 jaar niets anders gedaan hebben. Ik heb vele veranderingen in de markt meegemaakt en dat prima doorstaan. Ook binnen onze eigen organisatie is veel gebeurd, maar dat is goed afgelopen. Ik ben een positief mens en dat scheelt een hoop. Ik vind veranderingen dus prima."
In een schraal voorjaarszonnetje eten de heren een bescheiden lunch die bestaat uit een Thaise soep en een hoofdgerecht van steak en een degelijke hamburger. Damman heeft inmiddels ervaren dat de Nederlandse office-branche niet uitbundig gaat lunchen, maar het graag eenvoudig houdt.
KBM > MEI 2015
33
Chiel bedankt! Adveo bedankt Chiel voor de jarenlange samenwerking!
Chiel Toet … Positief, betrokken, sociaal en staat altijd open voor een goed gesprek. HAZA Groep B.V. – Harderwijk
Wij danken Chiel voor zijn tomeloze en vooral ook humorvolle inzet en wensen hem het allerbeste.
Chiel, bedankt voor de prettige samenwerking, deze was altijd werkend en denkend vanuit het belang van de Hamecoleden en gericht op de toekomst. Namens MAUL wens ik jullie beiden een mooie tijd toe in goede gezondheid.
Chiel, altijd relaxed, altijd fair. Kortom, 'n topper in de kantoorbranche. We gaan 'm missen!
34
KBM > MEI 2015
Productnieuws
Mobiel kantoor met Leitz Met de nieuwe Complete Smart Traveller range heeft Leitz een serie slimme producten speciaal voor zakelijke reizigers ontwikkeld. Zoals een laptoptas met 18 handige opbergvakken, waarin je al je mobiele apparaten, bijbehorende accessoires en andere benodigdheden voor onderweg veilig en overzichtelijk kunt opbergen. De Leitz Complete Smart Traveller laptoptas geeft via een slim opbergsysteem snel toegang tot de smartphone, e-reader en zelfs paspoort en pennen. Naast een vak voor de laptop beschikt de tas ook over een met fleece gevoerd vak voor de tablet en doorzichtige opbergvakken
waarin kabels, adapters en kleine accessoires kunnen worden opgeborgen. Natuurlijk is er ook gedacht aan een apart vakje voor drinkfles of paraplu en heeft de tas een geïntegreerd reinigingsdoekje en sleutelhouder. Er is zelfs een geheim telefoonvakje met geïntegreerde koptelefoonaansluiting. Voor de zakelijke reizigers die graag hun handen vrij hebben, is de laptoptas ook in een lichtgewicht rugzakversie verkrijgbaar.. www.leitz.nl
Ruimtedeler én kastenwand ineen SKYLINE van Drentea Office Furniture biedt oneindig veel flexibiliteit in opbergen en archiveren. Met SKYLINE wil Drentea inspelen op de behoefte aan akoestiek, ruimte-indeling en duurzaamheid bij het inrichten van open kantoorruimtes. De basiselementen hebben geen voor- of achterzijde. Door het monteren van deuren, lades, akoestische panelen of slechts legborden bepaalt de gebruiker zelf de functionaliteit, vorm en inrichting van de kast. Doordat deze aan beide zijden toegevoegd kunnen worden, is een opstelling tweezijdig toegankelijk te maken. Daarmee is SKYLINE ruimtedeler én kastenwand ineen. De modulaire elementen hebben als basismateriaal staal. Er kan gecombineerd worden met diverse andere
materialen als hout, geperforeerd staal en stof. Door daarnaast hoge en lage elementen te combineren krijgt iedere kantooromgeving zijn eigen ‘skyline’. De gekozen opstelling is tijdens of na gebruik eenvoudig aan te passen in functionaliteit of, indien nodig, geheel te demonteren. Dit maakt SKYLINE een duurzamere oplossing dan vergelijkbare opbergsystemen en bij uitstek geschikt voor circulair gebruik, meent Drentea. www.drentea.nl
Duurzame etikettenproductie Etikettenspecialist HERMA streeft consequent naar milieuvriendelijkheid en duurzaamheid: recent is de onderneming overgeschakeld op stroom uit duurzame energiebronnen, conform de EU-richtlijn 2009/28/EG. Deze energie wordt geheel opgewekt met waterkracht, zodat in vergelijking met een gebruikelijke energiemix alleen al in dit lopende jaar zo'n 8000 ton CO2 wordt bespaard. Voorheen had HERMA bovendien al voortdurend haar energieverbruik geoptimaliseerd en het energiemanagement gecertificeerd. In de laatste vijftien jaar kon op die manier het specifieke energieverbruik per geproduceerde vierkante meter hechtmateriaal met meer dan 50% omlaag worden gebracht. Bovendien zamelt de onderneming sinds 2010 niet meer benodigde etiketschutvellen in en levert die af bij een speciale recyclinginstallatie van de organisatie Cycle4Green. Hieruit ontstaan bijvoorbeeld weer materialen, die HERMA zelf opnieuw gebruikt - als
het ware een gesloten kringloop. In 2014 kon HERMA op deze wijze rond 460 ton CO2-uitstoot voorkomen, die zou zijn ontstaan bij het vervaardigen van producten uit nieuwe vezels. Hiermee is de CO2-uitstoot van het wagenpark van HERMA meer dan gecompenseerd. info@herma.nl
KBM > MEI 2015
35
Kantoorwijzer Dienstverlening Brancheorganisatie Novaka telefoon: (020) 664 55 21
Inkooporganisatie Quantore Europe BV Groot in kantoorartikelen www.quantore.comK Bureau-accessoires
Groothandel
Adveo Nederland BV
Victorialaan 15 5213 JG – ’s Hertogenbosch tel.: +31 (0)36 54 91 030 fax: +31 (0)36 54 91 039 e-mail: info.nl@adveo.com www.adveo.com
tesa BV Stationsplein 3-1 1211 EX Hilversum T: +31 35 62 50 200 F: +31 35 62 50 240 E: tesa.operations@tesa.com
Prios biedt u een uitgebalanceerd assortiment kantoorartikelen. U treft uiteraard de bekende A-merken aan, maar ook bieden we een complete range private label producten, die u in staat stellen aantrekkelijke marges te behalen. Bij Prios betaalt u geen lidmaatschap of orderkosten. Bij Prios gaat het om de kern van de zaak: u voorzien van de juiste artikelen tegen de beste prijs op het juiste tijdstip. Prios BV Valkenburgerlaan 21 2103 AK Heemstede T: 023-7436175 E: info@prios.nl W: www.prios.nl
36
KBM > MEI 2015
Europees distributeur van originele elektronische office supplies Specialties • Printer - fax - copier consumables Cartridges, toners, linten, drums • Data media Optical, tape, media, flash memory, disk • Printer media Printerpapier, fotopapier • Peripherals Notebooktassen, mobiele accessoires
Opberg-, en archiverings-middelen
Distributeur van o.a. Hewlett Packard, Canon, Lexmark, Epson, Brother en Xerox.
Archiefsystemen
Wijchenseweg 20, 6537 TL Nijmegen T: (024) 357 99 99 F: (024) 357 99 79 E: sales@alpha-international.eu www.alpha-international.eu
Prios BV
Hamelin b.v. telefoon: (077) 373 15 51 email: sales.hamelinNL@ hamelinbrands.com www.hamelin.nl
Papier
Printing supplies
Multo Jalema telefoon: (077) 476 76 76 www.jalema.com.
S chrijfwaren
Pilot pen Wijststraat 15A 5384 RA Heesch telefoon: (0412) 64 99 72 info@pilotpen.nl www.pilotpen.nl
Etiketten
Herma Benelux B.V. Gildeweg 11, 3771 NB Barneveld telefoon: (0342) 82 02 17 fax: (0342) 40 07 22 www.herma.nl info@herma.nlP
Ringbanden
telefoon: (0573) 454017 fax: 0573 453160 email: info@multo.nl
Double A International Network B.V. Oostplein 423 3061CH Rotterdam Tel. + 31 - (0)10 222 9090 Fax + 31 - (0)10 222 9080 info@DoubleApaper.nl www.DoubleApaper.nl
Kantoorwijzer Software
ICT & Ergonomie Voor alle commerciële activiteiten kunt u contact opnemen met:
NINA webshop en software De modulaire alles-in-een bedrijfssoftware en e-commerce oplossing voor de kantoorvakhandel. Volledige integratie met Quantore, Adveo, Intercambio, Papstar, Despec en vele andere leveranciers. Nina onderscheidt zich binnen de kantoorvakhandel met innovatieve integratie tussen kassa, webshop, CRM, boekhouding, order & facturatie, scanning en dat zonder eigen server of IT kennis. Koppelingen met bijvoorbeeld eigen boekhouding ook mogelijk. Maak direct een afspraak voor een verhelderend gesprek. Logic4 BV Nijverheidstraat 3 7511 JM Enschede Tel.: 053-4361408 www.ontdeknina.nl nina@logic4.nl
Winkelautomatisering
Backshop Healthy Computing BV Gespecialiseerd distributeur voor: • Ergonomische muizen • Rollermuizen • Ergonomische toetsenborden • Compacte toetsenborden • Laptop- en Tabletstandaards • Ergonomische accessoires Backshop is sedert 20 jaar adviserend distributeur voor de ICT- en kantoorinrichting branche van ergonomische hardware en accessoires. Backshop representeert naast eigen producties, de belangrijkste wereldspelers zoals MiniCute, Kinesis, Goldtouch, Contour Design, Evoluent, Fellowes, 3M, Human Scale, RH, HAG, XKeys en vele andere merken in de Benelux. Backshop Enjoy Ergonomics BV Vareseweg 43 3047 AT Rotterdam 010-4702611 info@backshop.nl www.backshop.nl www.minicute.nl www.evoluent.nl
Nathalie Thomassen (024) 3434191 nathalie@magentapublishing.nl
>> Meer actueel nieuws kunt u lezen op www.kantoornet.nl of volg ons op twitter @KBM_Magazine >>
Valk Software B.V. Postbus 101, 3417 ZJ Montfoort Vlasakker 5, 3417 XT Montfoort telefoon: (0348) 431 490 fax: (0348) 437 442 info@valksoftware.nl www.valksoftware.nl Winkelautomatisering speciaal voor boek- en kantoorvakhandel. Naadloze aansluiting met het elektronisch berichtenverkeer (artikelgegevens, pakbonnen en orders) van CB, Timmermans en Quantore. Aansluiting op de grootste databank van Nederland voor alle elektronische artikelgegevens binnen de boek- en kantoorvakhandel. Koppelmogelijkheden voor uw webshop en boekhouding. Automatisering van Valk Software is compleet zonder verassingen achteraf. Bezoek onze website en neem vrijblijvend contact met ons op.
KBM > MEI 2015
37
kantoorplein
.com Volumekortingen bij officepapershop
Mensen o-oplosJabra, producent van intelligente audi tot Direcn ycke singen, benoemt Michiel Stru CALA reen A tor Global Accounts voor de EME ager Man onal gio’s. Struyckens functie van Regi en word zal lux Jabra Business Solutions Bene vel, Heu den overgenomen door Jasper van ibution die momenteel de functie van Distr a Business Jabr Manager Benelux bekleedt bij t Struycken word Solutions. In zijn nieuwe functie voor het lijk orde samen met zijn team verantwo une Top ‘Fort de ontwikkelen van de zogenaam van de teren 500’ global accounts en het facili sets. head a Jabr wereldwijde distributie van
de nieuwe Ramon Kok (47) is benoemd tot utan. Kok Man Managing Director Benelux van en’ ssing oplo kent de branche voor ‘werkplek ntvera r mee r goed, want hij was eerder onde ctioopa verk nale woordelijk voor alle internatio bij voor daar te viteiten bij Office Depot en werk nrebra lle esvo Lyreco en Veenman. Na de succ de nden maa ding in 2014, waarin in een paar Nederland naamsbekendheid van Manutan in volgens het is , van 0 naar 56% werd gebracht en. trekk te door Kok nu zaak om dat succes
elt, kan geweldige LOGIC bij officepapershop.com best Degene die pallets Data Copy en oop van 4 tot en met je meer waar voor je geld. Bij aank volumekortingen ontvangen. Zo krijg bij 20 of meer pallets bij 10 tot en met 19 pallets 4% en 9 pallets ontvang is de korting 3%, is te vinden op Data Copy en LOGIC volumekorting maar liefst 5%. Meer informatie over officepapershop.com. rshop.com Koop Data Copy online bij officepape
Outdoor campagne met Super Sticky Notes
Adveo steunt 'Iedereen tegen Kanker' nt Adveo de actie Met een uitgebreid lunchbuffet steu motto ' Samen het er Ond 'Iedereen tegen Kanker'. o medeAdve de ten kook maken we het verschil' r, elkaa bij t buffe lunch werkers een uitgebreid ten. geno werd en sam jl april waarvan op vrijdag 17 bij. ntje stee haar of zijn g Iedere medewerker droe
In samenwerking met Exterion Media lanceert 3M met een outdoor campagne de nieuwe kleuren van de ‘Super Dit resulteerde in Sticky Notes’. Er werd afgetrapt met een een bedrag van 820 creatieve spectacular in Rotterdam. De Euro, dat Adveo tenabri aan de Coolsingel werd binnen enkele slotte verdubbelde uren volledig beplakt met bijna 2.000 tot 1640 Euro. notes en daarmee omgetoverd tot een kleurrijk kunstwerk. Deze spectacular wordt een week lang ondersteund met een landelijke abri campagne met twee verschillende uitingen op 1500 verschillende locaties en een mobile marketing campagne rondom verkooppunten van de ‘Super Sticky Notes’. Stabilo is ee n samenw erking aang school de egaan met Klaroen uit groep 7 va M aarssen, in n basisRaad van K het kader va inderen. De n het proje R aa ct De d is een initi en de Missi atief van U ng Chapte nicef Neder r Foundatio frisse blik b land n, w aarbij kinder esluitvormer en met hun s van organ laten kijken is at ies op een naar besta nieuwe man ande, strate ier Groep 7 va gische dile mma’s. n basisscho o l De Klaroen gebogen o in Maarsse ver het dile n heeft zich mma van S helpen te le tabilo: hoe ren? Dit he kan Stabilo ef t je alles te mak nog wel ges en met de chreven wo vraag of er rdt over ee van Kinder n aantal jare en is daaro n. De Raad ver onlang directie van s in gespre k gegaan m Stabilo ond er et de leiding van Oranje. prinses La urentien va n “De Raad va n Kinderen moet de st bedrijfsleve andaard w n”, aldus La orden in he urentien va t directeur va n Oranje, o n de Missing p richter en Chapter Fo nemen nu alle beslissi undation. “V ngen over olwassene die het lang de toekom n st met die st. Terwijl d b es eg lis enen si ng worden.” en moeten leven, niet Ewijk gehoord (G
Stabilo in d ialoog met de Raad van Kinder en
Agend a
Juni
3
2015
Offic
ers
ld)
sterdamse Internationaal papier design in Am
Hallen
150 creandere tentoonstelling van meer dan en 23 mei het decor voor een bijzo Pop Up De Hallen in Amsterdam is op 22 deze s iggin Arjow t gt papierfabrikan Barcelona, Milaan en Londen bren geeft ition tieve papier-ontwerpen. Na Parijs, Exhib Up Pop De er. design en papi must see voor elke liefhebber van ldwere en Exhibition naar de hoofdstad. Een land g derti in n orpe ns zijn ontw tieve kracht van papier. De 150 desig elijk mog t de bezoeker een indruk van de crea word elling onst tento en meer. De overheden, designers, modelabels uteur wijd, voor luxe merken, restaurants, en de papier- en verpakkingsdistrib er, papi tief crea van Papers, fabrikant gemaakt door Arjowiggins Creative Antalis.
38
KBM > MEI 2015
Aanmelden via www.BOPawards.nl
Aanmelden via www.BOPawards.nl
Inschrijven van 1 april tot en met 31 mei 2015
www.BOPawards.nl