Zelfzorg magazine 2 2017

Jaargang 1 I Nummer 2 I 2017

Jos Jongstra:

“We weten dat we samen een stuk sterker zijn�

Ouder worden? (misschien wel) nergens voor nodig! /// Kun je de categorie pijn sexy maken? /// Volgens drogisten van UniPharma draait het vooral om aandacht

Wilt u meer

ENERGIE? Energie tekort is een van de meest algemene, maar ook een van de meest belemmerende problemen waar mensen last van hebben. Wanneer je elke dag met datzelfde uitgebluste gevoel wakker wordt, kan dat de kwaliteit van leven sterk beïnvloeden. Gelukkig is er iets aan te doen door op celniveau de natuurlijke energieproductie in het lichaam te ondersteunen.

Dit uiterst gecompliceerde proces vindt in elke cel van het lichaam plaats. Er zijn vitamines, mineralen, enzymen en andere natuurlijke stoffen bij betrokken die de cellen helpen voedingsstoffen uit het voedsel om te zetten in de ‘energiemolecule’ ATP. Hoe meer ATP een cel kan produceren, hoe meer energie die heeft om zijn belangrijke functies te vervullen. Ondersteuning van de ATPproductie in de cel is daarom de sleutel tot meer energie.

Gezonde, energie producerende cellen bevatten ook een natuurlijke stof die co-enzym Q10 heet. Wetenschappers bestuderen Q10 al tientallen jaren om beter te begrijpen waarom we die stof in onze cellen nodig hebben. Co-enzym Q10 zit in sommige voedingsmiddelen en het menselijk lichaam kan het ook zelf produceren. Bovendien is deze belangrijke voedingsstof tegenwoordig ook beschikbaar met vitamine C als supplement in capsules.

Q10 aanmaak neemt af met het ouder worden µg/g

Concentratie co-enzym Q10 (µg/g) in hartweefsel

120 100 80

NL_Q10_Article_ZelfzorgMagazine_210x270_0717

60 40

Het lichaam kan zelf het co-enzym Q10 aanmaken. Als gevolg van ziekte of ouder worden, maakt het lichaam steeds minder aan. Vaak gebeurt dit op momenten dat we juist extra energie nodig hebben.

Het originele Q10 product gebruikt in meer dan 100 wetenschappelijke studies.

Bio-Quinon Active Q10 is waarschijnlijk ’s werelds best gedocumenteerde Q10-merk, reden waarom vooraanstaande onderzoekers het product officieel hebben uitgekozen als referentieproduct voor het internationale onderzoek op het gebied van Q10. Gebruikt in het geroemde QSymbio onderzoek! Voor meer info: www.q-symbio.com

Bel gratis voor meer informatie: 0800-0992211

20 0 0-2 jaar

19-21 jaar

39-43 jaar

77-81 jaar

(Bron: Lipids vol. 24, no. 7 (1989))

De concentratie co-enzym Q10 in de vitale organen bereikt rond 19-21 jaar haar piek, Meld u aan voor onze nieuwsbrief via: www.pharmanord.nl hetgeen aangeeft dat mensen op deze leeftijd over de meeste energie beschikken.

www.pharmanord.nl

\\\ Redactioneel

Colofon Zelfzorg Magazine is een uitgave van Giesbers’ Media / Magenta Publishing Bijsterhuizen 31-47 6604 LV Wijchen tel: (024) 345 41 50 www.who-cares.nl Twitter: @who-cares.nl Hoofdredacteur Antal Giesbers 06-54 662 104 antal@who-cares.nl Eindredacteur Marco Mekenkamp Redacteur Suzanne van Schaik Accountmanager Michiel Korsten 06-41 149 771 michiel@who-cares.nl Advertentie-administratie Silvia Wijers advertentie@magentapublishing.nl Vormgeving Wendy van Cuijk Uitgevers Joost Heessels Antal Giesbers Abonnementen info@who-cares.nl Abonnementsprijzen € 45,- per jaar voor adressen in Nederland Zelfzorg Magazine wordt gemaakt met inachtneming van de richtlijnen van KOAG/KAG. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en openbaar gemaakt door middel van druk, internet, fotokopie, microfilm of welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor persoonlijke of materiële schade veroorzaakt door onjuisthedenin deze uitgave.

Vleesch noch visch Het middenveld in retail is aan het verdwijnen. Dat zei ondermeer (ik meen) ING in een rapport van twee jaar geleden.

We hebben inmiddels een aantal gevestigde namen, zoals V&D, zien omvallen.

Kritiek van de buitenwacht: ‘vlees noch vis’. En dus moesten ze wel verdwijnen.

Ik vind dat we moeten uitkijken met dat soort oordelen. We noemen een vuur al snel ‘laaiend’, een menigte al snel ‘uitzinnig’, een applaus al snel ‘daverend’.

Gustave Flaubert noemde dat pasklare ideeën (ideés réçus).

Zo’n pasklaar idee is: vlees noch vis. V&D heeft het jarenlang wèl goed gedaan. Het is de wens van de consument die veranderde, en eventueel een beleid dat niet klopte, maar qua aanbod en assortiment, was V&D tot op het laatst grosso modo wat het altijd geweest is. En ik denk dat niemand beweert dat V&D altijd ‘vlees noch vis’ is geweest.

bakenen: dit is mijn, dat is dijn. Polarisatie leidt tot verscherpingen.

Mijn punt is dit: wie vraagt er eigenlijk om die polarisatie? De consument? Ik zet daar ZEER grote vraagtekens bij. Want er zijn ook nog belangrijke tendensen als gemak, one stop shopping et cetera.

Tendensen waar retail enorm veel baat bij kan hebben. We zeggen wel mooi dat we de consument op de voet volgen, maar tegelijkertijd zijn we hem ook aan het sturen - via acties, via gesprekken, via social media. En ja, als je een kat elke dag melk geeft, gaat hij er al snel om zeuren.

Het bijna onmogelijk om te weten wat er écht aan de hand is. De werkelijkheid is altijd, ALTIJD, veel complexer dan we denken en weten. Vlees én vis, en kip, tofu, quorn, et cetera. Laten we het niet reduceren tot een pasklaar idee.

Antal Giesbers uitgever

Het middenveld verdwijnt. Of, anders gezegd: het retailveld polariseert. De zelfstandigen specialiseren zich in kennis, advies, een specifiek aanbod, het opbouwen van een klantrelatie. Het grootwinkelbedrijf specialiseert zich in de laagste prijs, in hapsnap aanbiedingen en acties.

Dit gaat hand-in-hand met flinke bewegingen in retailland. En daarvan zien we er de laatste tijd wel een paar.

Brocacef neemt Mediq over, Mosadex neemt (eindelijk) DA en D.I.O. onder zijn vleugels, L1 Retail koopt Holland & Barrett, en A.S. Watson gaat wereldwijd fors investeren in meer winkels (zij het niet per se in Nederland). Wat betekent dit?

Mijn gevoel is dat er stellingen betrokken worden, dat men probeert om scherpe grenzen in dat retaillandschap af te

©2017

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

3

CBD essentials

10% CBD STRONG

4% CBD NORMAL

2,5% CBD MILD

100% natuurlijk

CBD olie

Swiss purity www.cibdol.com

i

INHOUDSOPGAVE Zelfzorg Magazine

In ’t Veld 6 Met Unipharma door Zuidwest Nederland Intieme hygiÍne 9 Veel potentieel

Rapport

Ouder Worden 21

blijft onbenut

Voeding als medicijn 11 Column van Harry Piet Vitality Summit

who-cares 26 Van site naar blad

Complementair 27 Column van Marinus

Is ouder worden eigenlijk wel nodig? Niet echt. Sterker nog: we kunnen zelfs jong blijven!

naar event

van Loon

Pijn 29 Gaan retail en industrie

goed met deze

categorie om?

12 Het nationale

vitaliteitscongres 2017

Partnership 36 Polarisatie dreigt in

Mosadex Groep

keuze VMS

15 Strategisch gesprek

met Jos Jongstra

In Dialoog 38 Apotheker en drogist

Voorbij de horizon

18 Zelfzorg en Internet

stellen

over de klant centraal

of Things Op locatie

CBD-olie

40 Het bijzondere van

20 Streven naar een

Care by D.I.O.

gouden standaard

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

5

In het Veld ///

“De professionele zorg komt steeds meer in aanraking met het drogisterijassortiment”

50

zelfzorg is gegroeid naar 50% omzetaandeel

Met UniPharma op drogistenbezoek “Vertrouwen en advies zijn onze succesfactoren” Hoe gaan drogisten om met zelfzorg in het winkel? Deze vraag stelt Melanie Verbart, accountmanager bij UniPharma, tijdens een bezoek aan vijf drogisten in rayon Zuid Holland zuid. Er wordt, hoe divers de winkels in lokaal opzicht ook zijn, toch een belangrijke rode draad zichtbaar…

6

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

\\\ In het Veld Zelfzorg gesplitst in 3 segmenten: natuurlijk, preventief synthetisch en OTC

Verbart constateert dat zelfzorg steeds belangrijker wordt in de omzetmix. En dat weten de ondernemers ook. “Het omzetaandeel van zelfzorg is binnen enkele jaren gegroeid van een derde naar de helft”, zegt Ton Ros. “Dit komt deels doordat we zelfzorg in de vrije bediening hebben geplaatst. Dat scheelt echt: de consument neemt meer tijd bij het schap en beslist nu vaker zelf de drogist te bezoeken.”

Eef van Loon heeft zelfzorg juist achter de toonbank staan, met voedingssupplementen ernaast. “Geen idee wat ’t zou doen in vrije verkoop, maar op deze manier kan ik mensen makkelijker aanspreken en helpen”, zegt zij. “Naast een pijnstiller kunnen we ook een geschikt voedingssupplement adviseren. Het UniPharmaassortiment is daarbij overzichtelijk ingedeeld op consumentgerichte subcategorieën.”

Philo Scheffer heeft VMS gesplitst in natuurlijke oplossingen (de ‘groene wand’), preventief synthetisch en OTC. “Zo kan ik het verschil tussen deze oplossingen benadrukken. Het onderscheid maken wij daarnaast in een aanvulling op voeding en voedingssupplementen.”

Marco de Rooij ziet verhoudingsgewijs veel ouderen in zijn winkel. “Die zijn meer gericht op advisering en zoeken minder op via ’t internet. Wij nemen dus de tijd voor een goed advies. Daarom hebben wij het meeste achter de toonbank staan.”

Ronald Bergsen heeft alles in zelfbediening én achter de toonbank. “Een bewuste keuze om zowel de consument die zelf wil beslissen van dienst te zijn, als de consument die komt voor advies. Daarnaast blijven klanten veel langer in een ruime en overzichtelijke winkel. Vanwege een vrij grote groep klanten met een migratieachtergrond heb ik bijvoorbeeld ook halalproducten.

Maar geen buitenlandse merken: ze zijn juist gek zijn op de Nederlandse producten en nemen die mee naar hun vaderland.”

de doktersassistent zijn.

Bloeddruk meten en zo, dat gaat me een stap te ver.”

“Ik heb een iPad onder de balie liggen”, merkt Bergsen op. “Als klanten met iets komen wat wij niet helemaal weten, dan pak ik die erbij.”

Dat doet ook Scheffer: “Terwijl mijn vrouw met een klant over diens probleem praat, zoek ik al op ’t internet. Ik benut daarnaast Chatbox van UniPharma, zo gebruik ik de kennis van de medewerk(st)ers Verkoop Binnendienst.

De klant verwacht niet dat jij alles weet, maar wel dat jij er moeite voor doet en niet snel iets uit ’t schap trekt. Je bouwt dus geen autoriteitsrelatie op, maar een vertrouwensband.”

Zo’n vertrouwensband heeft Van Loon ook: “Wie een kwaal heeft, gaat ‘even bij Eef’ langs.

Dat heb je als dorpsdrogist met een lange historie. Ik neem ook uitgebreid de tijd voor mijn klanten, en vraag ze ook hoe het met een bepaalde klacht is afgelopen.”

“Wij staan al ruim twintig jaar bekend als de gezondheidsspecialist”, zegt Bergsen. “Ik heb een generatie groot zien worden. Dat geeft vertrouwen, daarom komen mensen naar mijn winkel. Kennis heel belangrijk, maar je relatie met de klant is nog belangrijker.

Die moet het gevoel hebben dat hij gewaardeerd wordt.

Het draait om het woordje ‘aandacht’.”

Ook bij Ros werkt zijn historie in zijn voordeel: “Volgens mij worden de de vragen niet complexer, maar de consument gaat wel sneller naar de drogist om eerst zelf

Aandacht Het CBD streeft naar een rol voor de drogist als nuldelijnszorgspecialist. Moet de drogist daartoe een autoriteit zijn of meer een vertrouwensrol innemen?

De Rooij: “Mijn schoonvader werd als drogist nog als een autoriteit gezien, maar dat is niet van deze tijd. Je moet geen alternatief voor Philo Scheffer in gesprek met Melane Verbart

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

7

In het Veld ///

51

Zelfzorg bij de drogist: maak er een Postbus 51 reclamespotje van

te dokteren. Mensen kopen hier meer dan gemiddeld zelfzorggeneesmiddelen deels door het hoge eigen risico bij de zorgverzekering, deels omdat onze winkel vrij laagdrempelig is en al jaren bekend bij de bewoners. Dat creëert een vertrouwensband, waardoor ons advies vaak wordt aangenomen. Daarnaast hebben wij veel consumenten met een buitenlandse achtergrond die meer gewend zijn aan het gebruik van geneesmiddelen.”

Nooit contact Verbart: “Hebben jullie contact met huisartsen of apotheken om klanten naar elkaar door te sturen?”

Ros: “Ik heb nooit contact gezocht met de huisarts. Ik merk ook niet dat hij mensen doorstuurt.”

“De professionele zorg maakt wel steeds meer gebruik van het internet, en komt in aanraking met het drogisterijassortiment”, meent Scheffer. “De huisarts verwijst zijn patiënten vaak door naar websites als thuisarts.nl.”

De Rooij: “Soms vraagt een huisarts mij wel eens: ‘Wat heb je die patiënt geadviseerd?

Want dat werkte zo goed.”

Van Loon: “De huisarts stuurt zo vaak mensen naar mij

8

“Soms vraagt een huisarts wel eens: ‘Wat heb je die patiënt geadviseerd? Dat werkte goed.”

door, dat zij al snel besluiten om meteen naar mij te komen. Maar toen ik hem vroeg waarom hij niet wijst op vitaminen en mineralen in plaats van een recept voor te schrijven, zei hij: ‘daar leren we niks over’.”

Postbus 51 Melanie: “Moet de overheid er geen rol in spelen om zelfzorg meer top of mind te maken?”

“Tuurlijk”, zegt Van Loon.

“Hoeveel mensen gaan niet met een hoestje naar de dokter? Ik denk dat de overheid het besef moet sturen dat je daarvoor naar de drogist of apotheek kunt.”

“Maak er een Postbus 51 reclamespotje van”, vult Scheffer aan, “dan pak je het veel groter aan. Goed voor onze omzet en de overheid kan er de zorgkosten mee verlagen.”

Verbart: “Daar komt nog eens bij dat drogisten uitstekend op de hoogte zijn van de preventie zelfzorg en prima advies kunnen geven op dit gebied.”

Ronald Bergsen en Melanie Verbart

Eef van Loon

We spraken met: •

Eef van Loon, Drogist Bewust Beter Van Loon (Oude-Tonge). verkoop vloeroppervlak 120 m2, met 5 Meter OTC en 9 meter vms.

•

Marco de Rooij, Drogist Bewust Beter De Reiger (Bergschenhoek). Verkoop vloeroppervlak 220m2, met 7 meter zelfzorg, waarvan 3 meter homeopathisch en 4 meter OTC achter de toonbank.

•

Ronald Bergsen, Drogist Bewust Beter Bergsen (Schiedam). Verkoop vloeroppervlak 450m2, waarvan in totaal 6 meter natuurlijke voedingssupplementen en homeopathie, 4 meter zelfzorg in zelfbediening, 5 meter achter de toonbank.

•

Ton Ros, Drogist Bewust Beter Ros (Den Haag).

Verkoop vloeroppervlak 150m2, met 5 meter zelfzorg in vrije verkoop.

•

Philo Scheffer, Drogist Bewust Beter Dubbeldam (Dordrecht). Verkoop vloeroppervlak 160m2, waarvan 60m2 voor drogisterijartikelen, met 5 meter voor zelfzorg.

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

\\\ Focus Canesten Gyno:

‘Groot potentieel in vaststellen en behandelen van vaginale infecties’ De categorie Producten bij Vaginale Infecties is sterk in opmars, maar toch blijft er nog veel potentieel onbenut. Dit kan beter, meent Bayer Consumer Health.

De zelfzorgcategorie Producten bij Vaginale Infecties is sinds enkele jaren sterk in opmars, maar toch blijft er nog veel potentieel onbenut. Dit heeft onder andere te maken met educatie, maar ook met het wegnemen van onzekerheid bij de consument. Dit kan beter, meent Bayer Consumer Health. Canesten Gyno komt nu met nieuwe introducties, die vrouwen zekerheid geven over het soort vaginale infectie, en ze de juiste effectieve behandeling bieden.

Bijna tachtig procent van de Nederlandse vrouwen heeft wel eens last van vaginale klachten zoals jeuk, irritatie of afwijkende afscheiding.* Vaak worden die klachten echter niet met zelfzorg-oplossingen behandeld, omdat vrouwen zich er erg onzeker door voelen. Ook schamen ze zich om ermee naar de drogist of huisarts te gaan. Daarnaast herkennen zij vaak niet de symptomen, of weten ze niet dat er een receptvrij zelfzorg geneesmiddel verkrijgbaar is.

“Dat duidt op een onbenut marktpotentieel,” zegt category manager bij Bayer, Karin Verkerk. Marktleider Canesten Gyno is verantwoordelijk voor de sterke marktgroei in de zelfzorgmarkt ter behandeling van vaginale schimmelinfecties van de afgelopen vijf jaar.

“Canesten Gyno wil de bewustwording en kennis bij vrouwen met vaginale klachten vergroten”, zegt Verkerk. “Geef vrouwen meer duidelijkheid over de symptomen, het soort vaginale infectie, en welke effectieve oplossing daarvoor beschikbaar is.”

“Het gaat om het doorbreken van het taboe door het verspreiden van de

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

juiste kennis over vaginale infecties en symptomen”, aldus senior brand manager Amanda Weinans. “Canesten Gyno biedt al oplossingen voor vaginale schimmel.

Nu introduceren we daarnaast ook een klinisch bewezen effectieve behandeling bij bacteriële vaginose. Verder introduceren wij ook een zelftest die het voor vrouwen mogelijk maakt in hun eigen vertrouwde omgeving het soort vaginale infectie vast te stellen en de juiste behandeling te kiezen. Deze innovatieve productlanceringen gaan leiden tot een significante additionele groei.”

Zicht- en vindbaarheid Ook voor de winkel zelf heeft Bayer belangrijk advies. “Zorg voor een betere vind- en zichtbaarheid op de winkelvloer en online”, zegt Verkerk. “Vrouwen zoeken doelbewust naar een oplossing, maar willen daar liever weinig tijd aan besteden. Een snelle begeleiding naar de juiste producten voor vaginale infecties vermindert de emotionele belasting van vrouwen tijdens het shopmoment.

Overzichtelijk en zichtbaar presenteren van producten bij vaginale klachten helpt vrouwen instore en online de juiste aankoopkeuze te maken.”

“Goede zicht- en vindbaarheid instore bevordert ook de verkoopmogelijkheden van de drogist”, aldus Weinans. “Het leidt tot additionele omzet en tevreden shoppers.” *Bronnen: gezondheidsnet.nl, Telegraaf, gezondnu.nl

9

Wij leveren zelfzorg waar ook u beter van wordt.

Wij zijn Vriesia. Een onafhankelijke groothandel in zelfzorggeneesmiddelen en drogisterij-artikelen. Sinds 1910 voorzien wij onze klanten dagelijks van producten, diensten en advies. Onze missie is: Elke dag nog meer kwaliteit leveren.

Al onze medewerkers geloven in deze belofte en streven elke dag met passie naar de hoogste kwaliteit.

Meer weten? Vraag onze catalogus aan.

Mail naar sales@vriesia.nl of bel ons op 072 - 511 89 85

www.vriesia.nl • sales@vriesia.nl • tel: 072 - 511 89 85

Voeding als medicijn Laatst las ik op de voorpagina van de Volkskrant deze titel: Voeding als medicijn. Het ging over nieuwe initiatieven van de universiteit van Wageningen, die wil uitvinden hoe gezonde voeding als vervangend medicijn kan dienen voor regulier geneesmiddelen. (zie www.wur.nl) Ik vind dat een geweldig initiatief in een wereld waarin de multitaskende minister van volksgezondheid mevrouw Schippers de mond vol heeft van preventie programma’s waar veel geld in gaat zitten. Toch levert dat niet een tiende op van wat nodig is om de gezondheidszorg betaalbaar te houden. En dat terwijl primaire en zeer eenvoudig te implementeren maatregelen achterwege blijven.

Wie krijgt er bij het afhalen van zijn statines een bijbehorend voedingsadvies?

Ik denk niemand. En al helemaal geen advies voor voedingssupplementen. Dat past niet in de structuur en denkwijze van de huidige gezondheidszorg. En toch is daar de grootste winst te halen.

Zeker voor ons. Maar wat we dan nog wel ‘even’ moeten doen, is ons bekwamen in de materie. Om even bij de statines te blijven: je moet bij rode gistrijst een goed voedings- en supplementenadvies kunnen geven. Want rode gistrijst is immers ook een soort statine en dus alleen maar een ‘brandjesblusser’. Wat zou u daar voor advies bij geven? Niet eenvoudig, als het geen dagelijkse kost is!

weinig bewuste smeerders, maar nominaal meer dan u denkt. En die groep groeit razendsnel. Daarnaast moeten wij nu al kunnen uitleggen waarom het beter is om verantwoorde natuurlijke zonbescherming te gebruiken. Maar wat weten we eigenlijk over zinkoxide, titanium dioxide, alumina en nanodeeltjes?

Gemiddeld veel te weinig. Als u het wel weet, dan hoeft u niet verder te lezen, want dan staat u midden in de markt en heeft u door waar het om gaat.

Opleidingen moeten zich nog meer gaan richten op preventie, op een holistische benadering en op het klaarstomen van retailers op een nieuwe en herijkte functie, als verlengstuk van de huisarts en zelfs de specialist.

«

\\\ Pagina titel

Harry Piet is al 35 jaar drogist en rasondernemer in Noord-Holland

Precies daarom vind ik het heel positief dat de Universiteit van Wageningen nu gaat voorsorteren op beleid dat er echt toe gaat doen. Want, hoewel de meesten van ons geen voedingsmiddelen verkopen, komt onze meerwaarde niet het uit louter doosjes met pilletjes schuiven, maar uit een goed advies. En daar hoort voeding onlosmakelijk bij. Voeding is ook zelfzorg.

Ander voorbeeld: het gebruik van goede, natuurlijke zonnebrand is zelfzorg in optima forma. Er zijn nog maar relatief

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

11

Event ///

Nationaal vitaliteitscongres

Vitality Summit 2017 Zelfzorg moet top of mind worden - bij consumenten, overheid, zorgverzekeraars en retail. Zelfzorg is essentieel om de zorgkosten in bedwang te houden en mensen actiever met gezondheid en welzijn om te laten gaan. Daarom dat de drogisterij- en apothekersbranches NU de rol naar zich toe kunnen halen zelfzorgspecialist. Door alle aandacht aan zelfzorg te besteden, kan het potentieel maximaal benut worden. Maar dan moeten we wel in actie komen!

Eind van dit jaar starten Zelfzorg Magazine en who-cares.nl daarom met een nieuw initiatief, dat op hoog niveau, en met een breed perspectief, zelfzorg in the picture wil zetten.

Vitality Summit 2017 Een nationaal vitaliteitscongres op topniveau, over hoe we Nederland en Nederlanders naar de top van hun vitaliteit kunnen brengen. Wat daarvoor nodig is, maar ook: wat ons dat oplevert.

12

Een middag om tafel met échte experts en échte kopstukken in het speelveld.

Sprekers uit het medische circuit, de overheid, de verzekeringswereld, en uit onze branches. Met vernieuwende inzichten, een blik in de toekomst, controversiële uitdagingen, verrassende eye openers. Alles om te weten waar het écht om draait.

Weten wie er gaan spreken, en wat u daar kunt opsteken?

Meld u aan voor de nieuws-

brief van who-cares.nl. Wij houden u dan continu op de hoogte.

Meld u nu aan, via www.who-cares.nl/ bijeenkomsten/ vitality-summit-2017.

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

\\\ Event

Papendal Al 45 jaar een locatie voor veel prachtige bedrijven

Op 7 mei 1971 werd Papendal officieel geopend

Zo’n 550 topsporters maken gebruik van de faciliteiten op het trainingscentrum

Vitality Summit 2017 Het nationaal Vitaliteitscongres Datum: woensdagmiddag

15 november Locatie Papendal in Arnhem Tijdstip: 13.30 - 17.30 uur

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

13

Voltaren Emulgel binnenkort in een nieuw jasje

e w u e i N g n i k k a p ver nhoud Meer iouwde Vertr king wer Vanaf week 21 ondersteuning door middel van: POS

Voltaren EmulgelÂŽ (diclofenac diethylammonium) is een geneesmiddel bij gewrichtspijn van knie of vinger. Niet gebruiken als u ooit een allergische reactie heeft gehad voor diclofenac of andere medicijnen om pijn, koorts of ontstekingen te behandelen of tijdens het derde trimester van de zwangerschap. Lees voor gebruik de bijsluiter. GSK Consumer Health BV. CHNL/CHVOLT/0015/17

\\\ Interview

De combinatie heeft nu 425 winkels…

…maar wil wel doorgroeien

Jos Jongstra over de rol van Mosadex Groep

‘Ik denk dat we onder één moeder tot hele creatieve oplossingen kunnen komen’ 2,5 Week nadat het nieuws bekend werd, praten we met Jos Jongstra, nu algemeen directeur van het gecombineerde FACO/NDS, over de bredere implicaties van deze fusie. Want dat moederbedrijf Mosadex Groep niet voor de lol twee drogisterijketens in huis heeft gehaald, moge duidelijk zijn. Wat betekent de fusie voor de drogisterij- en de apothekersbranche, voor de ondernemers, maar ook voor Mosadex Groep?

De stemming is goed in Diemen en Zwolle. Dat benadrukt Jongstra meteen.

“Er is de afgelopen 2,5 week enorm veel energie vrijgekomen”, zegt hij. “We stonden als een stel racehonden achter het hekje te wachten, maar nu maken we een vliegende start met het integreren van de achterkant: de logistiek, het servicekantoor, IT. Dat gaat sneller dan verwacht, al waren we op de achtergrond natuurlijk allang met de integratie bezig. Dus ik zie minder beren op de weg dan verwacht, en iedereen pakt het met groot enthousiasme op.”

Ik kan me toch ook voorstellen dat het niet allemaal van een leien dakje gaat.

“Als je 25 jaar op de fiets naar het dc in Diemen reed en je moet opeens naar Zwolle, dan is dat zuur. En als je vijf jaar lang probeert om elkaar vliegen af te vangen, dan is ’t even wennen om met elkaar om tafel te zitten. Maar we weten dat we samen een stuk sterker zijn. En er is zoveel dat we kunnen delen: kennis, informatie, best practices.”

Intussen gaat het gewone werk door…

“Dat klopt. Het normale werk

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

is het belangrijkste. Daarnaast moet je je inrichten op je nieuwe job of de andere organisatie. En dan moeten er ook nog allemaal spullen van hier naar Zwolle, om van daaruit de FACO-klanten te kunnen beleveren. We hebben daarom de organisatie gesplitst: een deel zit in de integratiewerkgroepen, een ander deel is vrijgemaakt voor het dagelijkse werk. We zullen best nog wel tegen muren oplopen en in valkuilen stappen, maar het mag niet gebeuren dat we straks een fantastisch geïntegreerde achterkant hebben, maar de voorkant is verwaarloosd.”

Uniek Hoe significant is deze overname voor Mosadex Groep?

“Mosadex Groep is uitgegroeid van lokale groothandel in Limburg tot totaalleverancier in de farmaceutische

zorgmarkt. Mosadex was marktleider in de extramurale farmaceutische markt tot Mediq naar Brocacef verhuisde. Het is nog steeds grootste organisatie voor zelfstandige apotheken met

»»» Je krijgt met een andere markt te maken, met grote cultuurverschillen »»»

15

Interview ///

“Ik kom ook ondernemers tegen die denken dat hun kostje nu gekocht is, ja”

een coöperatieve structuur.

Maar ook Mosadex Groep kijkt over de grenzen van de eigen branches heen, ze zoeken mogelijkheden om de zorg- en retailmarkt verder te helpen.

Met de overname van Holland Pharma konden ze destijds de apotheek volledig servicen met eigen distributie van zelfzorgproducten. Op enig moment is toen bedacht: we zouden een retailorganisatie in drug moeten acquireren. Ze waren met ons in gesprek tot het faillissement van DA Retail.

Na de overname zijn ze weer met ons in gesprek gegaan.”

Is het voor Mosadex Groep een kwestie van willen of van moeten?

»»» Als je twee keer zo groot bent, dan kun je harder roepen en het beter waarmaken »»»

16

“Ik denk dat dit echt een opportunity was, want Mosadex Groep is als organisatie heel stabiel en uiterst solvabel. Uniek is dat er voor het eerst één concern is met echt een stevige apotheekpoot én een stevige drogisterijpoot.”

Bevestigt de overname het toenemende belang van zelfzorg bij apothekers?

“Je moet het breder zien. Je ziet overal in retail blurring. En als er in jouw retailomgeving een concurrerend kanaal bijkomt, dan kun je proberen het klein te krijgen, of je neemt daar juist een positie in. In die situatie zit de apotheker ook.

Het budget vanuit de overheid staat onder druk, vanwege het eigen risico gaat de patiënt zich meer als consument gedragen en dus wordt prijs een issue, dus verschuift de aandacht naar de drogisterij.

Dat kun je heel hard proberen tegen te houden, of je begint zelf iets.”

Waarom is Mosadex Groep geen eigen drogisterijformule begonnen?

“Ik denk dat het verstandig is dat ze dat niet gedaan hebben. Want je krijgt met een andere markt te maken, met grote cultuurverschillen.

De apotheker is geen retailer maar een zorgverlener. Dus

kun je beter een bestaande organisatie overnemen dan er vanaf de bodem een zelf op te bouwen. Mosadex Groep heeft hele goed managers en zorginhoudelijke experts, apothekers, maar het werk hier in de retail laten ze aan ons over.”

Valse veiligheid Gaat Mosadex Groep geld in de drogisterijtak pompen?

“Dat doen ze al: er zit geld in de overname, het integreren van twee magazijnen, nieuwe IT-systemen. Daarnaast zal de integratie een hoop opleveren, en dat willen we investeren in de voorkant. Bijvoorbeeld door met 425 winkels andere deals te maken met leveranciers.”

Leidt de marktpositie van Mosadex Groep tot een vals gevoel van veiligheid bij ondernemers?

“Ondernemers zijn geen zielige zeehondjes die gered moeten worden, een goede ondernemer zal niet achteroverleunen. Toch kom ik ook ondernemers tegen die denken dat hun kostje gekocht is, ja. Maar Mosadex Groep heeft geen potjes om elke ondernemer maar even een forse bonus te geven. Het uitgangspunt is toch: je houdt je eigen broek op.”

Toekomst Heeft Mosadex Groep plannen om uiteindelijk te komen tot combinatiewinkels? Tenslotte is er door NDS in Amstelveen zo’n winkel gestart…

“Met D.I.O. hebben we ook een aantal combinatiewinkels, zoals in Harskamp en Uithoorn, en die voldoen prima. Ik denk dat het op termijn een van de mogelijkheden zou kunnen zijn. Het belangrijkste is dat je daardoor van elkaar kunt profiteren en krachtiger kunt opereren. Een concreet voorbeeld: DA heeft Attends gelanceerd, een incontinentiemerk van een bedrijf uit de Mosadex-stal. En voor de hand ligt dat de samenwerking met Holland Pharma wordt geïntensiveerd.”

Uniek Hoe zie jij de toekomst van zelfstandigen?

“Die hebben 3 UPS’s: vertrouwen, kennis en tijd. De klant vertrouwt ons omdat we weten wie hij is en waar hij voor gekomen is. En we hebben ongelofelijk veel kennis in huis. Maar wat vooral uniek is: we hebben tijd voor je. Dat kom je bijna nergens nog tegen. Ik denk dat de consument hier naar op zoek is. Want naast gerationaliseerd consumentengedrag staat

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

\\\ Interview

De nieuwe directie zal er, na de overgangsfase van integratie, als volgt uitzien:

de ervaringswereld van het shoppen: persoonlijk contact maken, je ergens thuisvoelen, met iemand kunnen praten over je gezondheid.

Die factoren worden steeds belangrijker, want de patiënt wordt een consument die zelf afwegingen gaat maken en de regie wil hebben over zijn gezondheid.”

En hij wordt mondiger…

“Ja, maar niet per se beter geïnformeerd. Op het internet zit veel kaf tussen het koren.

En je kunt moeilijk een mening van een feit onderscheiden.

Dus zoek je iemand die je kunt vertrouwen, die jou het advies geeft dat je nodig hebt. Daar zit onze kracht.”

Hard roepen Hard of soft? Wanneer is de integratie afgerond?

“Eind 2017. In 2018 is het de beurt aan de voorkant.

We gaan dan hard roepen waarom mensen naar ons toe moeten komen. En als je twee keer zo groot bent, dan kun je dat harder roepen en beter waarmaken. Of er nou DA of D.I.O. of Jos op de pui staat, je moet één boodschap naar buiten brengen, met een gemeenschappelijke slogan. En één soort schappen, één prijslijn, één assortiment: dat kun je

afstemmen zonder dat je aan de naam op de pui komt. Wij willen ook onderscheidende merken neerzetten die goed zijn, die de consument graag koopt. Maar vooraf met alle 425 ondernemers overleggen wat we op de folder zetten, dat is een heilloze weg. Je wordt er beter van als je die verantwoordelijkheid centraal neerlegt.”

Jos Jongstra algemeen directeur

Walborgh Kieskamp commercie

Arjan van der Lingen account management en expansie

«

«

«

Doorgroeien Betekent dat een hardere vorm van franchising?

“Het gaat om goede termijnafspraken maken. Je moet continu met ondernemers in gesprek blijven en waar het niet goed gaat, verbeteren.

Want we willen ook niet op 425 winkels blijven hangen, we willen groeien. Dat zullen we deels doen door verdere samenwerking met andere retailers, zoals The Read Shop, Prima, Plus, Spar en Emté.

Ik denk dat we met zoveel dochterondernemingen en een breed zorg- en retailnetwerk onder één moedermaatschappij tot hele creatieve oplossingen kunnen komen.”

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

finance, HR en IT

«

Margo Zuurveld-Van Oosterom

«

Robert Butzelaar

supply chain

17

Voorbij de horizon ///

Zelfzorg en

Tech werkt massaal samen met pharma

Technologische ontwikkelingen in zorg zijn booming en gaan verder dan gimmicks.

Ze verlichten de werkdruk in de medische wereld. Maar ook besparen ze mensen tijd en stress: patiënten die met e-healthapparatuur werken, zeggen meer rust en vertrouwen in hun lichaam te voelen. Hoe gaan Internet of Things en zelfzorg samen? Een blik voorbij de horizon.

kijkt, waarin een eenvoudig mobieltje omgevormd wordt tot een 3D-projector. Het enige waar je - gelukkig - geen last van hebt of krijgt, is de felle hoofdpijn!

Migraine-monitor GSK heeft een 3D-monitor ontwikkeld die mensen inzicht geeft in wat migraine nu precies inhoudt. Sterren en vlekken voor je ogen, intense lichtgevoeligheid of dubbel beeld: het overkomt je allemaal als je in het kastje

18

Minidrones voor bijen

Alledaagse apparaten hebben steeds vaker e-healthfunctie

zich in om bijensterfte tegen te gaan door het COLOSS Project te ondersteunen, een internationaal netwerk dat zich bezig houdt met onderzoek naar en preventie van het uitsterven van bijenkolonies. Met als mogelijke oplossing: minidrones met een paardenhaar. Zo’n vliegend minirobotje kan de taak van bijen, door stuifmeel van de ene op de andere bloem over te brengen. Maar alleen als noodoplossing!

Baby-sensor Mimo gebruikt sensortechnologie om ouders te informeren over het slaapgedrag van hun baby. Daardoor kunnen patronen zichtbaar worden waarop de slaaproutine kan worden aangepast. Niet alleen kunnen de ouders op de hoogte blijven, maar eventueel ook derden die voor de zorg van de baby ingezet worden.

Het moet leiden tot een optimaal slaappatroon voor de baby. Met als motto: ‘Als de baby slaapt, kunnen de ouders ook slapen’.

Als het slecht gaat met insecten, raakt dat direct onze voedselvoorziening. Dat geldt ook voor kruidensnoepjes, besefte Ricola. Daarom zet het Zwitserse snoepmerk

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

In Detail ///

Jeroen Jansen sales manager bij Cibdol

«

Cibdol:

De gouden standaard in CBD-olie De markt voor CBD-olie kan alleen een vaste waarde in de markt gaan vertegenwoordigen als de regulering wordt geborgd en partijen er serieus mee omgaan, meent Jeroen Jansen, salesmanager bij Cibdol. “Daarom dat wij hierin de lat hoog leggen: met Cibdol bepalen we een letterlijk gouden standaard voor CBD-oliën.”

“CBD is een nieuwe, opkomende categorie die een vaste waarde kan vormen in de markt”, aldus Jansen. “Zaak is dus er niet als een hype mee om te gaan en de regulering hieromtrent te waarborgen.

Dat kan alleen als serieuze merken in de markt de kar gaan trekken: dan heeft de wetgever er vertrouwen in dat er een mooie markt openligt voor drogisten en gezondheidswinkels. En dan is Cibdol een partij die er toe wil doen.

Cibdol heeft van meet af aan kwaliteit en effectiviteit vooropgesteld. We zijn zelfs de enige die volledig zuivere CBD-olie maken. We noemen het niet voor niets onze ‘Gouden’ CBD-olie.”

Cibdol gebruikt een superkritische CO2-extractie om een schoon en veilig extractieproces te verzekeren, waarbij de cannabinoïden zo min mogelijk worden verstoord. “In onze Zwitserse laboratoria

20

filteren we de onzuiverheden er via een beschermd filtratieproces uit, terwijl we het belangrijke profiel van actieve bestanddelen intact houden.

Dankzij dit proces en een volledige decarboxylering kunnen we de hoogste CBD-niveaus bieden, die de hoogste effectiviteit garanderen. Dat proces leidt tot een makkelijk vloeibare, gouden olie - en niet de zwarte, kleverige olie die het gevolg is van de aanwezigheid van

onder meer wassen, vetten en chlorofyl.”

Entourage-effect Zuiverheid is waar het om draait, zegt Jansen. “Wij gebruiken nooit CBD-kristallen of andere CBD-isolaten, zodat onze oliën een natuurlijk profiel behouden. Dat draagt bij aan het zogeheten ‘entourage-effect’, waarbij de vele natuurlijke stoffen in een plant, door wisselwerking met het menselijk lichaam een sterkere invloed produceert dan de afzonderlijke stoffen kunnen doen. Omdat de CBD-olie is verrijkt met terpenen, helpt dit entourage-effect om het therapeutische potentieel van CBD-oliën te versterken.

Ook doorlopen onze oliën

een rigoureuze kwaliteitscontrole. We testen ons product continu, zodat het geen kunstmatige contaminanten of toevoegingen zoals zware metalen bevat. Bovendien testen we op micro-bacteriële stoffen om sporen van schadelijke bacteriën te elimineren.”

“Met Cibdol bepalen we een letterlijk gouden standaard voor CBD-oliën, die de effectiviteit van de cannabinoïde maximaliseert. Cibdol gouden oliën zijn op kamertemperatuur makkelijk vloeibaar en houden goed stand bij veranderingen van klimaat. Je krijgt de beste 100% natuurlijke CBD-olie die op de markt verkrijgbaar is.”

Cibdol CBD-olie is beschikbaar in drie concentraties: 2,5%, voor de starter, 4% voor regulier gebruik en 10%, de meest krachtige variant. Verder levert Cibdol de CBD-crèmes Aczedol, Zemadol, Soridol en Hydradol, en het CBD-supplement Meladol.

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

\\\ Rapport: Ouder Worden

Rapport: Ouder Worden

We worden allemaal ouder - maar is dat eigenlijk wel nodig?

Dr. Kris Verburgh vindt van niet. Volgens hem kunnen we hĂŠĂŠl oud worden, en toch heel jong blijven!

Ouder worden is een ziekte

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

Verjongen is goed mogelijk

De vier ruiters van de dood

De race tegen de tijd

21

Rapport: Ouder Worden ///

30

Op je dertigste is je lichaam in topvorm

40

vroeger werd je niet ouder dan 40 jaar

4

8

er zijn vier belangrijke oorzaken van veroudering

Onze sterfkans verdubbelt elke 8 jaar

Dr. Kris Verburgh:

Ouder worden hoeft nergens voor nodig te zijn We verouderen niet zozeer omdat we verslijten, en ouderdom is geen ingebakken proces van verjaren.

En dus zou ouderdom, onder de juiste omstandigheden en met de juiste hulpmiddelen, te vertragen zijn - of zelfs om te keren. Zouden we uiteindelijk kunnen verjongen, bestaat het eeuwige leven?

Volgens arts en auteur Kris Verburgh is dat (bijna) geen kwestie van science fiction meer.

Dr. Kris Verburgh heeft met zijn onorthodoxe theorieën intussen heel wat stof doen opwaaien. In zijn bestseller De Voedselzandloper vertelt hij hoe verschillende voedingsmiddelen en - gewoontes een wetenschappelijk bewezen invloed hebben op het vertragen (of versnellen) van het verouderingsproces. Zijn onderzoek naar verouderingsprocessen bij mensen, dieren en planten, en het ontwikkelen van een theorie over wat veroudering nou werkelijk inhoudt, heeft zelfs geleid tot een nieuw wetenschappelijk vakgebied: de ‘nutrigerontologie’. Zijn voorspelling: we kunnen makkelijk vijfhonderd jaar oud worden met het uiterlijk van een dertigjarige.

22

De kennis en de middelen om dat voor elkaar te krijgen, zijn bijna binnen handbereik. Laten we het eens stap voor stap doornemen…

Wat is veroudering?

Veroudering maakt deel uit van ons leven, en daarom nemen we aan dat het normaal is: het onvermijdelijk gevolg van de slijtage van het lichaam die er ook voor zorgt de oudere generatie plaatsmaakt voor een jongere. Volgens Verburgh is dat een misvatting: “Steeds meer verouderingsonderzoekers zien veroudering als een ziekte.

Want veroudering zorgt voor het ontstaan van verouderingsziektes, zoals het dichtslibben van de bloedvaten,

hoge bloeddruk, beroertes, Alzheimer en type 2 diabetes.”

Waarom verouderen we dan eigenlijk?

“De realiteit is: in de oertijd werd je niet ouder dan 40 jaar. Tegen die tijd was je opgegeten, gestorven aan een ziekte of door geweldsoorzaken. Het was niet zinvol om je lichaam tot op het einde in optimale staat en conditie te houden. Pakweg na je dertigste besluit het lichaam dus zijn energie aan andere dingen te besteden. Maar dit is de oertijd niet, en wij leven gemiddeld meer dan twee keer zo lang als toen. Het zou nu wél zinvol zijn als het lichaam zichzelf in optimale staat probeert te houden. Dus: wat als je het lichaam kunt leren om daar niet mee te stoppen?

Uit welke processen bestaat veroudering?

We kennen allemaal de zichtbare gevolgen van het verouderingsproces. Maar

waar bestaat dat proces precies uit? Verburgh noemt vier verschijnselen, die hij ‘de vier ruiters van de dood’ noemt. Als eerste noemt hij de samenklontering van eiwitten in een cel: defecte eiwitmoleculen gaan samenklonteren en verstoren uiteindelijk het functioneren van de cel. Het tweede verschijnsel is de verbinding tussen glucose en eiwitten, zogeheten crosslinks. Zij maken de moleculen en daarmee de aderen stijver, die daardoor breekbaarder worden en de bloeddruk verhogen (wat kan leiden tot beroertes en hersenbloedingen). Cross-links veroorzaken ook de rimpels in onze huid. Het derde verschijnsel zijn de mitochondriën, onze interne verbrandingsoven.

Doen de mitochondriën in de cellen niet goed hun werk, dan kunnen we onze spieren minder goed gebruiken en worden we sneller moe.

Mitochondriën produceren ook vrije radicalen die celstructuren beschadigen. Tot slot

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

\\\ Rapport: Ouder Worden

“Het is eigenlijk opmerkelijk dat we veroudering van het lichaam als normaal bestempelen”

“Het is opmerkelijk dat we veroudering van aparte organen als een ziekte beschouwen (hartziekte, dementie, …), maar veroudering van het hele lichaam (‘het verouderingsproces’) als normaal bestempelen”, zegt Verburgh. “Een hart dat ouder wordt krijgt ‘hartziekten’, verouderende hersenen ontwikkelen dementie, maar een verouderend lichaam vinden we normaal.

Volgens professor David Gems, een onderzoeker naar veroudering, is veroudering een ‘100% overerfbare, 100% dodelijke multi-systeemziekte die ontstaan is door evolutionaire verwaarlozing’.”

Kun je ook verjongen?

Maar er zijn tekenen dat het anders kan. Want in plaats van ouder worden, kunnen sommige dieren verjongen.

Naarmate de jaren verstrijken, neemt hun kans om te sterven af. Voorbeelden van deze dieren: bepaalde schildpadden, zeebaarzen, koralen en kwallen. “Maar ook bij mensen treedt ‘negatieve veroudering’ op”, zegt Verburgh. “Tussen hun eerste jaar en de pubertijd worden kinderen altijd maar ‘jonger’ doordat hun kans om te sterven continu afneemt: ze worden elk jaar fitter en gezonder. Maar vanaf de pubertijd stijgt het risico om te sterven weer - het verdubbelt om de acht jaar.”

Verburgh wijst erop dat negatieve veroudering aantoont dat veroudering niet onafwendbaar is. “De cellen die wij afstaan voor de vorming van een foetus zijn al vier miljard jaar oud: zo oud als de mensheid. En toch: voor dat nieuwe leven wordt in elke cel de teller teruggezet naar nul.

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

«

is er het verschijnsel van het korter worden van telemoren.

Telemoren vormen de uiteinden van de DNA-slierten, zoals de plastic kapjes op schoenveters. De telemoren worden na elke celdeling korter, waardoor uiteindelijk de DNA-sliert afrafelt en de cel zichzelf vernietigt.

Dr. Kris Verburgh is arts en onderzoeker. Hij studeerde magna cum laude af aan de Universiteit Antwerpen (UA) en doet momenteel onderzoek aan het Center Leo Apostel for Interdisciplinary Research (CLEA) aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB). Hij is tevens lid van de Evolution, Complexity and Cognition (ECCO) groep aan de Vrije Universiteit Brussel. Zijn onderzoeksinteresses zijn veroudering, voeding, metabolisme en preventie, en hij creëerde een nieuw wetenschappelijk vakgebied: de ‘nutrigerontologie’. Hij schreef zijn eerste wetenschapsboek toen hij 16 was en was auteur van drie boeken op 25-jarige leeftijd. Zijn derde boek De voedselzandloper, werd hij genomineerd voor ‘Boek van het Jaar’. Recentelijk verscheen ‘Veroudering vertragen’, met methodes om veroudering te vertragen.

23

Ouder worden ///

“In onze risicoloze maatschappij is onze Westerse levenswijze een storende factor”

Dat kan zomaar en dat is heel gewoon. Het gaat er dus om het mechanisme te beheersen die die teller bepaalt.”

Wat bepaalt hoe snel we ouder worden?

Wat bepaalt of en hoe we ouder worden? En kunnen we het lichaam ‘vertellen’ om ook na ons dertigste optimaal te blijven?

“Het gaat erom hoe het lichaam zijn energie besteedt, want die energie is eindig. En dan heb je de keus: je lichaam onderhouden zodat je minder veroudert, of zorgen voor voortplanting. Hoe risicovoller een diersoort leeft, hoe sneller een soort veroudert, want het besteedt meer van zijn energie aan voortplanting. Diersoorten die weinig natuurlijke vijanden hebben, verouderen trager.

Zij besteden minder energie aan voortplanting omdat hun nageslacht minder risico loopt, en als je kinderen toch overleven, is het niet zo nodig om er meer dan een of twee in je leven ter wereld te brengen.

Het is dus steeds de afweging: voortplanten, maar sneller verouderen óf langer leven en minder voortplanten.”

vrij risicoloze maatschappij, en zouden we dus veel ouder moeten kunnen worden, Verburgh wijst er wel op dat een andere factor daar een negatief effect op heeft: “Dat is het probleem van onze Westerse levenswijze. Wij zijn bijvoorbeeld overvoed en ondervoed tegelijk: we krijgen teveel voedingsmiddelen binnen, maar te weinig van de stoffen die we echt nodig hebben: al eet je gezond, dan mis je toch nutriënten. Dus sommige supplementen raad ik aan, zoals vitamine K variant 7. Gebruik zeewier voor meer jodium, gebruik kaliumzout in plaats van gewoon zout. Er zijn bijvoorbeeld duizenden natuurlijke stoffen die crosslinks afbreken.

Zijn de omstandigheden nu wel optimaal?

Besef ook dat licht-toxische stoffen, zoals koffie, goed voor je kunnen zijn omdat zij het lichaam tot herstel aanzetten. Blauwbessen vertragen hersenveroudering, zwarte chocolade vermindert de kans op hartaanvallen.

Echter: vaak wordt verteld dat antioxidanten veroudering kunnen afremmen. Maar wetenschappelijk onderzoek heeft duidelijk aangetoond dat zij geen invloed hebben op veroudering. Vooral onze eet-

Overigens: al leven wij in een

en leefgewoontes bepalen in

24

belangrijke mate hoe ‘gezond oud’ we worden. Het beste dieet is dat waarin je brood en pasta vervangt door meer groenten. Zelfs diabetes is omkeerbaar met een goed dieet.”

Wat kunnen wij van de wetenschap verwachten?

Intussen zit de wetenschap niet stil. “Sterker nog, grote IT-concerns zoals Apple en Google zijn bezig om de veroudering in kaart te brengen en middelen te ontwikkelen om dat tegen te gaan. Ik verwacht dus dat we in een niet zo verre toekomst niet enkel het verouderingsproces drastisch kunnen afremmen, maar wellicht zelfs omkeren. Denk aan nieuwe biotechnologieën als mitochondriale genentransfers, stamcellen of lysosomale enzymtherapie.

Er worden nu cross-linkbreakers ontwikkeld - als die er zijn, dan nemen we na ons ontbijt daar wat van in om jong te blijven. Denk ook aan een vaccin dat veroudering niet alleen afremt maar zelfs omkeert, doordat het lysidomen helpt om troep af te breken.”

Gaan wij een extreem lang leven nog meemaken?

“Je hebt nu te maken met een ‘longevity escape velocity’: we proberen nu net zo lang te blijven leven tot er een middel op de markt komt dat een probleem van veroudering tegengaat. Daardoor kunnen we weer een tijd doorleven - en hopelijk net zo lang tot het volgende probleem ook is opgelost. Misschien leven we straks vijfhonderd jaar - maar wel met het lichaam van een dertigjarige.”

We hebben al te maken met een dreigende overbevolking: is dit wel een goede ontwikkeling?

“Je moet naar de iets langere termijn kijken, en we zien dat we straks juist te maken krijgen met een bevolkingsIMplosie! Met andere woorden: de wereld wordt over enkele honderden jaren alleen maar leger en leger. Dan is langer leven dus helemaal zo erg nog niet.”

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

Drogist Bewust Beter

POS-MATERIAAL

who-cares ontwikkelt initiatieven om zorgspecialisten up to date te houden, een brede blik te bieden op hun vak, te activeren en ze te verbinden met mensen en organisaties. Nooit gewoon, altijd anders, altijd opzienbarend!

onze initiatieven

Januari 2016 een echte content website. Zonder reclames, pop-ups, banners. Alleen goede - en altijd unieke!

- informatie over uw vak. Van het meest actuele nieuws tot diepgravende whitepapers. Een website, een nieuwsbrief, bijeenkomsten, vlogs: u vindt er alles vinden dat u op weg helpt!

uw initiatief

Blijf op de hoogte, met nieuws en achtergronden op who-cares.nl. Bezoek de site: www.who-cares. nl. Maar vooral: meld u aan voor de nieuwsbrief. www.who-cares.nl/nieuwsbrief

Meld u aan voor een abonnement - voor maar â‚Ź 45,- per jaar weet u veel en veel meer dan uw concurrent.

mei 2017

www.who-cares.nl/zelfzorg Het enige vakblad voor een brancheoverschrijdende vakgroep: de zelfzorgspecialist. Met een brede, allesomvattende blik op zelfzorg, hands-on handvatten voor in de winkel, maar ook strategische vergezichten voorbij de horizon.

november 2017

Vitality Summit

Een middag helemaal bijspijkeren op het gebied van Zelfzorg: wat speelt er, wat moet u weten, welke inzichten kunnen andere vakgebieden u bieden. Topsprekers voor een toppubliek!

www.who-cares.nl

Meld u aan voor de Vitality Summit. Wees een van de selecte groep mensen die op hoog niveau mee kan denken en praten over het belang van zelfzorg - voor u en voor de maatschappij! www.who-cares.nl/bijeenkomsten/ vitality-summit-2017

Complementair Natuurlijk weet ik niet wat ú van het eerste nummer van Zelfzorg Magazine vond. Ikzelf voelde me soms wat kriegelig.

Want ik vind de grote aandacht voor natuurlijke middelen in het blad haaks staan op wat de bulk van zelfzorggeneesmiddelen inhoudt, namelijk chemische producten. Ook las ik dat iemand uit de branche een scheidslijn wilde aanbrengen tussen wat veilig is en wat op recept moet. Maar impliceert dat dat receptgeneesmiddelen onveilig zijn? Ik mag het niet hopen!

Maar wat mij echt aan het denken zette, was het artikel over de kosten in de gezondheidszorg. Blijkbaar staan er miljarden op het spel omdat de consument met zijn kwaaltjes te snel naar de dokter gaat in plaats van naar de drogist. Maar dat suggereert dat de consument er is om besparingen te realiseren door zelfzorg te gebruiken!

Iemand met een klacht wil echter eigenlijk niet ‘verbruiken’: hij wil gewoon gezond of gezonder worden. Dat staat los van het gebruik van geneesmiddelen. Maar ik denk dat wie bij de huisarts komt, zich pas serieus genomen voelt als hij een medicijn voorgeschreven krijgt. En de huisarts is niet anders gewend dan zijn patiënt met een receptje naar de apotheek te sturen.

Onze gezondheidszorg is volgens mij erg medicament-gestuurd.

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

En toch: hoe gemakkelijk is het voor een huisarts om zijn klant door te verwijzen en duidelijk te maken dat gezond worden en blijven niet in een pil zit. Zelfzorg kan ook zijn: een advies om bij hoofdpijn eens wat rustiger aan te doen, een eind te gaan wandelen, leren om goed te ademen.

Ga bewust om met je voeding en (fris) drankgebruik. Kies voor rust, regelmaat en reinheid. Complementaire zorg heet zo omdat het een aanvulling is op de zorg zoals we die kennen.

«

\\\ Column

Marinus van Loon Orthomoleculair therapeut 1989-2013 eigenaar van drogisterij Meindersma in Sneek

Complementaire zorg is wel beduidend goedkoper. Maar het verdienmodel steekt anders in elkaar. Want hier gaat het om maximale aandacht voor de klant als mens, als geheel - en niet als kostenpost.

En hoe gaat u daar als zelfzorgspecialist mee om? Ook u kunt al deze alternatieven aandragen - en u daarmee zeer onderscheiden van anderen. Want wees nou eens eerlijk: met de verkoop van paracetamol gaat u uw exploitatie niet rondkrijgen. 49 Cent per verpakking, toch?

27

\\\ Dossier pijn

Dossier Pijn

Kan retail zich met pijnproducten onderscheiden?

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

Pijn is niet één probleem, pijn is alleen een indicatie.

29

«

Dossier pijn ///

Marleen Schefferlie Marleen Schefferlie maakte carrière als modestyliste. Nadat fibromyalgie bij haar was vastgesteld, werd zij fulltime schrijver.

Ze is columniste van onder andere Bres en publiceerde de romans Rozerood en Kwaad daglicht. Op 26 september verschijnt bij Kosmos Uitgevers het boek ‘Pijn is persoonlijk.

Over leven met chronische pijn’, waarin zij en andere pijnpatiënten hun verhaal vertellen.

30

Mijn jubelteen ‘s Nachts in het donker stoot ik genadeloos mijn teen. Ik onderdruk een schreeuw en ga met tranen in mijn ogen weer in bed liggen. Hoe kon ik zo stom zijn te vergeten dat de metalen kist, die normaal in de badkamer stond, tijdelijk was verplaatst door een ijverige tegelzetter? De dagen erna past mijn voet in geen enkele schoen en loop ik in het kille voorjaar noodgedwongen op slippers.

Nou ja, lopen, vooral fietsen en dan snel weer zitten met mijn voet omhoog.

Mijn man vindt het belachelijk dat ik niet naar de dokter ga maar ik zie de noodzaak niet. Ja, ik heb pijn, maar dat heb ik al ruim vijfentwintig jaar. Ik ben gediagnostiseerd met fibromyalgie.

gezondheidsverklaringen dood. Ik zou een lang en pijnlijk leven lijden.

Na een week zit ik toch in de wachtkamer van mijn huisarts. Het ochtendspreekuur loopt flink uit en om de tijd te doden vraag ik de frêle vrouw naast me waarvoor ze komt.

‘Ik heb hartklachten,’ zegt ze, ‘maar ik ben hypochonder, dus het kan ook niks zijn.’

Zoveel openheid en zelfreflectie maakt me even sprakeloos. Zie je wel, ik stel me aan.

Het liefst wil ik meteen naar buiten hinken.

‘Die is gebroken,’ zegt de arts een kwartier later.

Opgelucht kijk ik hoe hij de teen spalkt: ik heb een echte fractuur. Aantoonbare pijn, een zeldzame luxe.

Mijn teenpijn valt in het niet bij mijn regelmatig terugkerende zenuwpijnen en spierkrampen. Van reumatoloog tot internist en neuroloog, van buikecho tot bloedonderzoek, nooit heeft iemand behandelbare weefselschade kunnen vinden. Verschillende specialisten keken me meewarig aan, met voor hen het opengeslagen mapje met mijn onderzoeksresultaten.

Ik had geen reuma, geen gezwel, geen hersentumor of leverziekte. Een enorme opluchting, maar tegelijk liep ieder spoor naar een oplossing of erkenning met zulke

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

\\\ Dossier pijn

1%

10%

De omzet in pijnproducten groeit met 1%, maar zelfstandige drogisten en apotheken daalt hij

Menstruatiepijn is het snelststijgende segment dat gemiddeld circa 10% in womzet groeit

Pijnproblemen:

‘We moeten het onderscheid over de bühne brengen’ Producten tegen pijnproblemen blijven een van de grootste categorieën binnen zelfzorg, en groeien nog steeds in omzet - zij het licht. Maar supermarkten beginnen veel van deze markt af te snoepen.

De vraag is wat drogisten en apotheken daar tegen kunnen - en willen - doen. slechts 1% groei. Waarbij wel gezegd dient te worden dat, vanwege de omvang van dit segment, de groei nog steeds substantieel is, en vooral voor rekening komt van private labels en generieken. 61.5%

dat in de top 5 voor de grootste groei zorgt. Indrukwekkend is ook de omzetgroei in producten tegen spierpijn, dat over twee jaar berekend die gemiddeld net onder de 5% zit. In beide segmenten zijn grote merken de drijvers van de categorie.

Explosief groeiend is de subcategorie producten tegen menstruatiepijn: zowel in 2016 als 2017 het snelststijgende segment dat, over twee jaar genomen, circa 10% in omzet groeide. Ongeacht de prijsontwikkeling is dit het segment

Bij de twee kleinste segmenten is de ontwikkeling zowel in omzet als afzet het meest indrukwekkend, al pakt dat

2015

100.000.000

15.032.759

15.690.494

16.429.759

15.355.220

2017

16.824.328

20.940.139

20.896.389

20.841.155

18.891.964

87.968.540

50.000.000

83.731.416

2016

76.713.444

Nederlanders hebben evenveel pijnproblemen als mensen in het buitenland, maar wij zijn veel minder geneigd om daar iets tegen in te nemen. In zijn algemeenheid gebruiken wij minder zelfzorgproducten dan men in het buitenland gewend is, en daarop vormt de categorie Pijnproducten geen uitzondering.

Ondanks dat is pijn wel de op een na de grootste categorie in zelfzorg - alleen de categorie hoest en verkoudheid is groter. En de categorie Pijn groeit in 2017 nog steeds, al is dat minder sterk dan het jaar ervoor.

Dat komt vooral omdat de algemene pijnstillers, by far het belangrijkste segment in deze categorie, teruggezakt is naar

Van alle verkochte pijnartikelen is een private label - kijken we alleen naar algemene pijnstillers, dan ligt dat percentage nog iets hoger.

10.000.000

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

ist

Drog

drijf

albe

ilia erij F

Sup

erm

en arkt

ist

Drog

ige

tand

elfs erij Z

en

thek

Apo

31

Dossier pijn ///

“De meerwaarde die retailers bieden zit in het adviesgesprek, waarbij de retailer tijd neemt om dieper in te gaan op een probleem.”

Ton Tromp, catergory manager FACO/D.I.O.

“Het komt regelmatig in onderzoeken terug dat mensen verkeerde keuzes maken omdat ze dénken dat ze ’t weten.”

Maarten Reijalt, commercial director bij Pfizer Consumer Healthcare

32

voor het ene segment positief uit, en voor het andere negatief.

Veel van wat we hierboven schrijven, is quasi een-op-een te vertalen naar de filiaalbedrijven in drug: zij hebben tenslotte het leeuwendeel (63,2%) van de omzet in pijnproducten in handen.

Dus zie je hier ook dat de groei in algemene pijnstillers terugzakt, net als de omzet van spierpijnproducten. De zelfstandige drogisten zagen hun omzet in deze categorie in 2016 met bijna 20% teruglopen en dit jaar met 12%.

Sterker nog: in vrijwel elk subsegment incasseert de zelfstandige forse omzetdalingen! Dit laatste geldt ook voor de apothekers, bij wie de omzet twee rijen op jaar met meer dan 4% afneemt; zij zien nog wel een significante groei in producten tegen mond- en kiespijn.

De supermarkten waren in 2016 de lachende derde met een omzetgroei van meer dan 10%, maar dat is nu teruggezakt tot net 1%.

De grafieken lijken vooral te duiden op een verschuiving van aankoopgedrag, met meer aankopen van reguliere pijnproducten die verschuiven naar de supermarkt, terwijl

zelfstandigen en apotheken zich meer proberen te richten op specialisatie, en daar omzetvoordeel uit halen.

Maar intussen lijkt de grote groeier van de afgelopen twee jaren, producten bij menstruatiepijn, aan de neus van de zelfstandige drogisten en apothekers voorbij te gegaan.

“De categorie daalt met 16.5% bij de zelfstandige drogisten net iets harder dan de totale OTC-markt binnen dit kanaal, -11.8%. De daling komt met name door het structureel wegvallen van winkels binnen dit kanaal”, zegt key account manager bij QuintilesIMS Dirk van Gameren.

Niet sexy “Pijn is geen sexy segment, als consument haal je op voorhand een paar pakjes paracetamol voor het geval je volgende week pijn hebt”, meent Ton Tromp, catergory manager FACO/D.I.O.. “De consument laat zich daarom niet erg beïnvloeden door marketingactiviteiten als het om paracetamol gaat: wie al jarenlang paracetamol gebruikt, blijft daarbij. Het juiste moment om consumenten over te halen, is het adviesgesprek.”

Dat vindt ook zijn collega, opleidingsmanager Anneke

Kerkhoff: “Pas als de consument bij de kassa komt, kun je met hem de dialoog over pijnproducten aangaan.

Want daar kun je, uitgaande van de WASA-vragen, laten zien wat je weet. Neem menstruatiepijn: je kunt wel gewoon het standaardproduct pakken, maar je moet bij menstruatie ook op andere klachten letten, achterhalen waar de menstruatiepijn vandaankomt, is het eenmalig of heeft de klant er al langer last van, is de menstruatie normaal. Dat moet je boven water krijgen wil je tot een goede conclusie komen. En eventueel de consument doorsturen naar de huisarts.”

Overzichtelijkheid Van Gameren: “Ik vraag me wel af of drogisten denken dat pijn wellicht niet een categorie is waarmee men zich denkt te kunnen onderscheiden.”

Dit impliceert dat het schap voor de retailer minder interessant is om de consument te sturen. En inderdaad is dat een discussiepunt tussen handel en industrie.

Hans Erkelens head of customer and category development bij GSK, verwijst naar het buitenland: “Je ziet in Engeland dat men het schap

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

\\\ Dossier pijn

visueel heel overzichtelijk heeft ingedeeld in specifieke pijnproblemen. Dat maakt het voor de consument een stuk duidelijk om een keuze te maken. Als het een grote brij is, dan ga je altijd uit van dat ene standaardproduct dat je altijd pakt. Terwijl pijn niet één probleem is: pijn is alleen een indicatie, een signaal van een probleem. Hoe je dat probleem oplost - en daarmee de pijn verlicht of verdwijnt is verschillend. Hoofdpijn en migraine vragen een andere aanpak dan spierpijn in je kuit, of menstruatiepijn. Het is dus zaak dat je de consument naar een product kunt leiden dat het meest direct en effectief die specifieke pijn te lijf gaat.”

“Ik zie wel meer aandacht komen voor een duidelijkere segmentering in het pijnschap”, zegt commercial director Maarten Reijalt van Pfizer Consumer Healthcare.

“Wij zijn ook voorstander van een segmentering op toepassingsgebied, en dus niet enkel op indicatie. Een werkzame stof als ibuprofen, dat omvat eigenlijk alle grote pijnindicaties. De vraag is wat je dan wint bij te ver doorsegmenteren.”

Tromp is er duidelijk over: “Bij ons is de segmentering niet relevant, want de meerwaarde

die wij bieden zit in het adviesgesprek, waarbij de retailer tijd neemt om dieper in te gaan op een probleem. Uiteindelijk loopt de klant dan met beste product de deur uit.”

Kansen Erkelens wijst erop dat de retailer hierdoor wel kansen laat liggen. “Wie zich focust op het standaard pijnproduct, mist de omzet en marge die op specifieke-pijnproducten zit. Want dat zijn specialismen met toegevoegde waarde.

Dat kun je in de advisering doen, maar dan heeft de klant eigenlijk al een keus gemaakt.

Beter is het om de consument op het keuzemoment zelf aan te spreken. Niet alleen versterkt dat je positie als specialist, maar de klant gaat dan ook op basis van een eigen keuze tevredener de deur uit. Maar daartoe moet je wel het schap visueel indelen in pijnproblemen.”

Judith van Beek, trade marketing manager van Imgroma: “Ik denk dat er daarnaast ruimte is om, naast achter de counter, producten op andere plekken in de winkel neer te zetten, zodat je de impulsaankopen kunt vergroten. Maar advies en doorvragen blijven heel belangrijk.”

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

Verkeerde keuzes Drukkend op de omzet is ook onze meer calvinistische levenshouding, meent Van Beek. “In verhouding tot andere landen om ons heen gebruiken wij bar weinig OTC. Wij hebben toch een mentaliteit van: ‘doorzetten, het gaat vanzelf wel over’.

Daarnaast zijn wij een echt paracemolland, andere landen gebruiken meer ibuprofen. Ik denk omdat men ibuprofen ziet als een zwaarder middel.”

Hier zou de retailer een rol kunnen spelen, meent Reijalt: “Wij zien dat mensen vaak voor een zwaardere hoofdpijn of lichte migraine toch een lichte oplossing kiezen, terwijl

“Innovatie hoeft niet alleen te gaan om verdere specialisatie in pijnbestrijding.”

Judith van Beek, trade marketing manager van Imgroma

Spierpijn Pijnstillers

23,5%

Gewrichten

8,5%

migraine menstruatiepijn

62,5%

2% 1,5% 1,4%

mond-/kiespijn overig

33

Dossier pijn ///

“Als het schap een grote brij is, dan ga je altijd uit van dat ene standaardproduct dat je altijd pakt.”

Hans Erkelens head of customer and category development bij GSK

Innoveren

dat niet helpt. Dat komt regelmatig in onderzoeken terug: mensen maken verkeerde keuzes omdat ze dénken dat ze ’t weten. De retailer kan er een belangrijke rol in spelen de consument op weg te helpen.”

Dit beaamt Kerkhoff: “Er zijn verschillende pijnen: doffe, kloppende, stekende. En maagpijn vanwege stress, daar helpt geen pijnstiller tegen.

Dat onderscheid moet je over de bühne brengen. Over het algemeen zakt de kennis over diversiteit weg. Het is net als met autorijden: in het begin rijd je helemaal volgens de regels, daarna meer op de automatische piloot. Dat is iets waar drogisten je voor moet uitkijken.”

80

2016

moment juist de supermarkt er actief mee omgaan, omdat zij zien dat zij veel mogelijkheden hebben om consumenten sneller en beter te confronteren met deze categorie.

Maar daar liggen ook weer andere uitdagingen, want een adviesgesprek is daar eigenlijk niet mogelijk.”

“Helaas zijn innovaties lange trajecten, ze kosten minimaal drie jaar. Ook switchen van receptgeneesmiddel naar UAD-registratie is een langdurig proces,” zegt Van Beek. Maar zij ziet wel mogelijkheden tot innovatie: “Het gaat niet altijd om een verdere specialisatie in pijnbestrijding, denk ook eens aan bijvoorbeeld smelttabletten,

Is er nog te innoveren in pijnproducten? Tromp vindt dat dat beter kan.

“Er komen te weinig artikelen vanuit de beschermde UA-status naar de vrije markt - dat gebeurt pas als de zorgverzekeraar het niet vergoedt. De industrie zou minder terughoudend mogen zijn om artikelen te introduceren die al enige tijd bij de apotheek liggen, maar het Nederlandse systeem nodigt niet uit om dat daar weg te halen.”

“De innovatiegraad in deze categorie is inderdaad relatief gering, dat komt vooral door de restrictieve regelgeving”, zegt Reijalt. “Ik denk dat op dit

2017

70 60 50 40 30 20 10 0 -10

34

Overig

mond-/kiespijn

menstruatiepijn

migraine

gewrichten

spierpijn

pijnstillers

pijn

-20

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

\\\ Dossier pijn

waardoor je ook als je geen water bij de hand hebt, zoals onderweg, een pijnstiller kunt innemen. En een specifieke oplossing tegen menstruatiepijn laat zien dat er echt wel ruimte in de markt zit.”

Alle cijfers in dit artikel zijn van QuintilesIMS en, conform de grafieken, gebaseerd op MAT-gegevens van Mei 2017.

Op de website who-cares. nl gaan wij dieper in op alle aspecten van pijn en pijnbestrijding. Ga naar: www. who-cares.nl/zelfzorg of scan de QR-code voor meer

informatie over hoe consumenten met pijn omgaan, wat de ontwikkelingen in OTC zijn, en hoe je het zo belangrijke adviesgesprek adequaat kunt inzetten.

Vestigingsplaatsonderzoek Strategisch advies Marktanalyse Bemiddeling zoals bij keuze formule, bedrijfsoverdracht of merkoverdracht • Maandrapportering kengetallen van panel zelfstandige ondernemers • Branche presentatie tijdens bedrijfsmeetings/voor buitenlandse managers

“Pas als de consument bij de kassa komt, kun je met hem de dialoog over pijnproducten aangaan.”

Anneke Kerkhoff, opleidingsmanager FACO/D.I.O.

• • • •

The price of darkness is higher than the cost of light

www.salimansconsultancy.nl

06 30 0 5 88 64 aliman sconsu ltancy.n

rene@s

l

Partnership ///

Pharma Nord maakt zich zorgen over de polarisatie in de zelfzorgmarkt. En benadrukt dat kwaliteit de drijvende factor zou moeten zijn voor een gezonde markt.

Pharma Nord:

“Polarisatie dreigt in keuze voor VMS” Gaat de Nederlandse markt voor zelfzorg steeds meer lijken op de Belgische situatie? Dat is de mening van Ewout Overeem, education manager bij het Deense Pharma Nord, dat een sterke positie heeft in beide markten. “We moeten uitkijken voor een polarisatie in retail als gevolg van prijserosie.”

“Volgens mij bevindt de zelfzorgmarkt in Nederland zich in een overgangsfase”, zegt Overeem. “De positie van de zelfstandige drogist is de laatste tien jaar sterk veranderd, want zijn omzetaandeel in de markt is zienderogen afgenomen.

Daarentegen hebben de gezondheidswinkels een sterke groei doorgemaakt.

In de apothekersmarkt zie je voortgaande concentraties.

De recente overname van Mediq door Brocacef is daar een duidelijk teken van. Waar gaat dit toe leiden? Wij denken dat het bijna onvermijdelijk is dat op termijn de drogisterij en apotheek naar elkaar toe zullen groeien. De overname/ fusie van DA/D.I.O. door

36

Mosadex-dochter NDS, welk Mosadex sterk in de apothekersmarkt is met Service Apotheek, is een duidelijk teken dat er op dit gebied verschuivingen plaatsvinden.

Het zal leiden tot een andere positie van de apotheek/ drogist in het retaillandschap, maar dat geldt ook voor de natuurlijke gezondheidswinkels. Omdat wij een internationaal bedrijf zijn, hebben we ook een internationale kijk op deze ontwikkelingen.

Het is een feit dat de Nederlandse situatie uniek is, maar als de hierboven geschetste ontwikkelingen doorgaan, dan denken wij dat de Nederlandse markt meer gaat lijken op de huidige Belgische situatie, waar een duidelijke polarisatie

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

\\\ Partnership

“Het is zaak om de markt in stand te houden en er het beste uit te halen”

van de markt zichtbaar is tussen enerzijds de apotheken en anderzijds de gezondheidswinkels.”

Overeem wijst erop dat men in België net zoveel apotheken kent als in Nederland drogisten en apotheken samen. “En dat terwijl de Nederlandse bevolking ruim 30% omvangrijker is. Dat betekent echter niet dat er in Nederland grote groeimogelijkheden zijn: Belgische consumenten weten nu eenmaal makkelijker de weg te vinden naar zelfzorggeneesmiddelen. Een samengaan van apotheken en drogisten zal hier eerder leiden tot een sanering.”

Nieuwe ontwikkeling De polarisatie zorgt in België voor een scherper-afgebakende positionering van apotheken/drogisten en gezondheidswinkels in de markt en naar de consument, zegt Overeem. “In de Belgische natuurwinkels heeft men moeten inspelen op de groeiende populariteit van gezonde zelfzorg en voeding.

Want als gevolg daarvan - en vooral door het succes van biologische voeding - zijn andere kanalen, zoals supermarkten, het assortiment dat je bij gezondheidswinkels vindt

ook gaan verkopen. Maar dan wel tegen lagere prijzen. Die prijserosie heeft logischerwijs geleid tot een daling van de omzet. Ook dit leidt weer tot een polarisatie: merken voedingssupplementen die het vooral moeten hebben van reclame in massamedia en van actieprijzen, vind je vooral in de tweehonderd winkels van Kruidvat in België. De natuurwinkels zijn gaan specialiseren en vangen de omzetdaling op met natuurlijke geneeswijzen.”

Scepsis De apotheken daarentegen hebben, op het gebied van voedingssupplementen, gekozen voor goed-onderbouwde voedingssupplementen van farmaceutische kwaliteit, zegt Overeem. “Als het om voedingssupplementen gaat, hebben apothekers een ingebouwde scepsis. Ze willen eerst bewijs van werking zien, in de vorm van registraties en het gebruik van deze producten in grootschalige hoogwaardige onderzoeken bij mensen.”

Effectiviteit Hoe werkt dat? Voor onderzoek bij mensen moet je toestemming krijgen van een Medisch Ethische Toetsings Commissie (METC). Die

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

beoordeelt een onderzoeksaanvraag op de veiligheid van en de mogelijke werking bij de deelnemers aan het onderzoek. Overeem: “De veiligheid heeft niet alleen betrekking op het te onderzoeken product, maar ook op te verwachten interacties met andere producten. Zo zal in een onderzoek naar een product tegen hartfalen duidelijk gemaakt moeten worden dat de combinatie met bijvoorbeeld bloedverdunners voor de deelnemers geen problemen oplevert.

Ook moet de effectiviteit aannemelijk gemaakt worden.

Is het onderzoek is afgerond en zijn de resultaten gepubliceerd in een toonaangevend medisch vakblad, dan weet de apotheker precies wat zijn klant van een dergelijk product kan verwachten.”

Ewout Overeem, education manager bij Pharma Nord

de werking, en vooral de natuurlijkheid het belangrijkste verkoopargument is.”

Overeem wijst erop dat kwaliteit een drijvende factor moet zijn. “Alleen daar kan de goede drogist zich mee onderscheiden. En dan staan wij achter hem met kwalitatief hoogstaande, succesvolle producten. Het is zaak om de markt in stand te houden en er het beste uit te halen, en niet af te glijden naar een Belgische toestand.”

Wenselijkheid “Het is om deze reden dat medische kwaliteitssupplementen zoals de Bio-Serie van Pharma Nord in België exclusief bij de apotheek te koop zijn”, zegt Overeem.

“Bij de ketendrogist of de natuurwinkel zul je ons niet vinden: de ketendrogist kiest voor de promotiemerken, de natuurwinkels verkopen de supplementen waar minder

37

In dialoog ///

CAO: “Wie in opleidingen investeert, loopt een concurrentionele achterstand op.”

Zorgverzekering: “Pennywise but poundfoolish”

Een nieuwe organisatie van zelfzorg

“Iedereen zou periodiek door de wasstraat moeten” En wat als we het hele nulde- en eerstelijns zorgsysteem nu eens vanuit de consument zouden benaderen? Met deze vraag gaan Paul Haarbosch en Frank Turksma aan de slag. Over de verwachtingen van de consument/patiënt en hoe we daaraan tegemoet moeten komen…

38

Algemeen directeur van Emonta Luuk Swiers bracht twee beeldbepalende zelfzorgspecialisten bij elkaar om te praten over de rol van apotheker en drogist als zelfzorgspecialist. Tijdens dat gesprek kwam ook de vraag op of we de (zelf)zorg niet veel meer zouden stroomlijnen naar de wensen en verwachtingen van de gebruiker ervan.

Frank: “Op dit moment is de zorgsector leidend, niet de patiënt of consument. Als je in het zorgtraject terechtkomt, dan moet je om twee uur naar de dokter, de dag erna weer, dan gaat de bloedproef naar het lab, als de resultaten van het onderzoek er zijn moet je weer terugkomen. Het zou zoveel anders kunnen. Als mijn auto een probleem heeft, dan ga ik ermee naar garage. Daar wordt alles gedaan, ik krijg ‘s avonds een telefoontje om ‘m op te halen. Ik betaal, en wat ze allemaal hebben uitgevoerd, hoef ik niet te weten.”

Paul:“Die insteek heeft

inderdaad een significante meerwaarde, en dat merken we al in ons multifunctionele zorgcentrum. Bij de tandarts zit jij in een stoel en de tandarts of mondhygiënist komt bij je langs - niet andersom. Zo zouden wij dat moeten doen: dat creëert een preventief umfeld om heel effectief en efficiënt met zorgproblemen om te gaan. Als iemand op één plek terechtkan, hoeft hij zijn verhaal maar een keer te doen, is hij er minder tijd aan kwijt en er kan meteen aan zijn probleem gewerkt worden.

Dat werkt voor iedereen in zijn voordeel.”

Frank: “Ik zou daar ook een rol zien voor de drogist.

Ongeveer zoals wanneer je je auto naar de wasstraat en de Kwik Fit brengt: de wasbeurt is om jezelf in vorm te houden, de Kwik Fit is consumenten begeleiden bij het stoppen met roken, obesitas, et cetera - maar misschien ook bloeddrukmetingen, choles-

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

\\\ In dialoog

“Als je consument centraal stelt, dan moet je denken in termen van one stop shopping.”

Paul Haarbosch terolbepaling en BMI-meting.

Is er meer aan de hand, dan ga je naar de huisarts, de fysio en de apotheker. Dat lijkt mij een goed werkbaar systeem. Eigenlijk zou iedereen periodiek eens door de wasstraat moeten.”

Paul: “Als je consument centraal stelt, dan moet je denken in termen van one stop shopping. Dan moet er ook een generalist zijn: de drogist. Maar dan wel met de verplichting dat er iemand aanwezig is met kennis van zaken.”

Luuk:“Is dat per se een zelfstandige ondernemer?”

Paul: “Niet per se, maar het gaat erom dat je een drogist nodig hebt die meerwaarde toont en dat in geld waard is. Ik zou in eerste instantie denken aan de certificering van drogisten: biedt dat een handvat?”

Frank:“Ik vind van niet.

Want de certificeringseis is aangepast aan wat er binnen het grootwinkelbedrijf mogelijk is, met zijn jonge en sterk wisselende personeel en zijn focus puur op prijs. Als je echt als adviseur op het gebied van zelfzorg wilt opereren, dan moet je toch echt een hoger niveau nastreven.”

Hindernissen Paul: “Het kan veel efficiënter en het zal heel anders gaan in toekomst. Geef mij leeg papier en ik ontwerp een multifunctionele centrum met een huisarts, een fysiotherapeut, een logopedist, een tandarts, een apotheek, een drogist. En geregeld komen er specialisten langs voor dingen die voor een huisarts weer te ingewikkeld zijn. In zo’n centrum kun je voor 95% van je aandoeningen terecht, wat er aan probleemgevallen overblijft, gaat naar ziekenhuizen en centra voor superspecialismen, zoals levertransplantaties.”

Luuk:“Wat verhindert ons om dit voor elkaar te krijgen?”

Paul: “Zorgverzekeraars doen niet mee aan dit soort experimenten. Die zijn pennywise but poundfoolish. Kijk bijvoorbeeld eens naar wat het voor een werkgever betekent als personeel uitvalt: die huppelt van huisarts naar ziekenhuis naar fysio met elke keer hetzelfde verhaal, waarbij de kans op misverstanden of vergissingen natuurlijk ook hand over hand toeneemt.

Verspilde tijd en geld in een traject dat je zo makkelijk kunt stroomlijnen!”

Frank: “Drogisten worden gehinderd doordat een

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

inadequate CAO een goede uitoefening van ons vak in de weg staat. In theorie verlangt de CAO toeslagen voor diplomering: dat stimuleert de medewerkers om zich te blijven ontwikkelen. Maar die CAO kent de Op=Op en de Action niet. Daar werken niet aan een hoger opleidingsniveau - ben je gek, dat kost alleen maar geld! Het gevolg: wie wél in opleidingen investeert, loopt een concurrentionele achterstand op.”

Paul: “Dat dreigt nu ook in de apothekerswereld gebruikelijk te worden: doordat je de gediplomeerde mensen ‘op afstand’ aan het werk hebt, kun je besparingen op opleidingen. Het komt erop neer dat een drogist of apotheek niet langer, zoals vroeger, verbonden is aan zijn locatie, maar verantwoordelijk voor drie of vier locaties.”

Frank:“De focus op prijs staat diametraal tegenover wat wij nastreven. Ik weet zeker: als je zorg vanuit de nulde-lijnsspecialist opbouwt naar eerstelijns en daarbij de consument centraal stelt, dan zal de som meer zijn dan de delen.”

Haarbosch is apotheker te Oude Pekela. Hij is voormalig lid van het hoofdbestuur van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie, de beroepsen brancheorganisatie voor apothekers. Daarnaast is hij docent/lector Farmacie aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Frank Turksma Frank, voorheen actief in de grafische wereld, is geen drogist maar runt wel inmiddels 11 drogisterijen in Noord-Nederland. Daarnaast is hij voorzitter bij de KNDB, de branche-organisatie voor zelfstandige drogisten, en bestuurder bij CBD, de koepelorganisatie van de drogisterijbranche waarin grootwinkelbedrijf en zelfstandigen elkaar ontmoeten.

39

Winkelreportage ///

Care by D.I.O.: een winkelconcept uit de koker van rasondernemer Harry Piet. Bedoeld om zelfzorgspecialisme op A-locaties mogelijk te maken.

Er is een goed begin gemaakt, maar Piet blijft doorontwikkelen…

Harry Piet (Care by D.I.O.):

‘Zelfzorgspecialisme is mogelijk op A-locaties’ Care by D.I.O., het innovatieve winkelconcept van ondernemer Harry Piet uit Purmerend, is inmiddels uitgerold op drie locaties. En naar verwachting komen er nog meer bij. Dat wil niet zeggen dat alles van een leien dakje gaat. Piet: “De consument moet wennen aan het atypische van onze winkel.”

40

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

\\\ Winkelreportage

“Er is een substantiële markt voor zelfzorgspecialisten, maar je bereikt er niet de grote massa mee.”

Piet is al bijna 35 jaar ondernemer en sinds 2005 aangesloten bij de D.I.O.formule. In 2013 startte hij Care by D.I.O., een modern winkelconcept dat bedoeld is als zelfzorgformule voor A-locaties.

“Ik vond dat het de verkeerde kant opging met de zelfstandige drogist. Die moest specialiseren om zich te kunnen blijven onderscheiden, maar kreeg ook te maken met substantieel toegenomen huurprijzen, vooral op A1-locaties. Ik was zelf niet ontevreden over de performance van mijn winkels, maar ik wist dat we een andere kant op moesten: zelfzorg moest de focus worden. Gemakkelijker gezegd dan gedaan. Want als een meisje achterin bij jou nagellak opdoet en dan voor in de winkel advies geeft over zelfzorgzaken, dan komt dat niet geloofwaardig over. Er moest dus een ander soort winkel komen.”

Het omslagpunt kwam tijdens een gesprek met directeur van FACO/D.I.O. Jos Jongstra. “Ik had een visie: een niet te grootschalige winkel, zonder mass market, maar wel op A-locaties. Jos zei: ‘Ik begrijp je, maar ik kan er binnen D.I.O. niks mee. Dat past niet bij ons, want een belangrijk deel van de omzet komt nog steeds uit mass market.’ Ons gesprek leidde wèl tot een constructieve ideeënuitwisseling. FACO/D.I.O. heeft in het praat- en denkproces vooral goed meegedacht over de uitstraling die de winkel moest hebben.”

Waarom die bewuste keus voor A-locaties?

“Er is een substantiële markt voor zelfzorgspecialisten, maar je bereikt er niet de grote massa mee. Een dorp van

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

drieduizend inwoners is er te klein voor, het is levensvatbaar in stadscentra van grote en middelgrote steden. Zelf heb ik winkels in Purmerend, Heerhugowaard en Diemen.”

Hoe succesvol is de formule?

“Anderhalf jaar na de opening van de winkel in Diemen heb ik de tweede winkel geopend in Heerhugowaard. Niet dat Diemen al zo winstgevend was, maar het slagen van de formule moest niet afhankelijk zijn van één winkel. Uiteindelijk heeft die gok goed uitgepakt: Heerhugowaard is een fantastische winkel. Ook in Purmerend, dat helemaal vol zit met drogisten, vinden we onze weg.”

Blijft de formule behouden aan Harry Piet, of wil je het breder gaan uitrollen?

“Dit concept is niet voor iedereen want het gaat om A-locaties. Je hebt voldoende winkelbezoek nodig, en je moet de hoge huur aankunnen.

FACO/D.I.O. werkt ook met combiwinkels, maar ik heb geen idee of dat hier bij past. We zijn wel aan het kijken of Faco het in licentie overneemt, zodat we het breder kunnen uitrollen. Zover is het nog niet, maar daar komen we wel uit. ”

Atypisch Je zet een nieuw concept neer in het retaillandschap. Dan heb je denk best wat uit te leggen aan de consument.

“Het is best lastig om de consument duidelijk te maken wat Care by D.I.O. precies inhoudt. Het is atypisch en dat is de consument niet gewend. We bouwen er nu gestaag aan via het een-op-eencontact tussen mijn team en de klanten.

41

Winkelreportage ///

‘Wij leggen de lat hoger, ik streef naar een soort certificering+++’

Ik moet wat meer gaan doen om het naar buiten te brengen, social media en zo in gaan zetten. Maar promotie is nu eenmaal niet mijn sterkste kant.”

Het zal ook een andere mentaliteit bij je personeel hebben gevraagd.

“Het succes van de winkel staat of valt met je vakkennis. Anders heb je geen bestaansrecht. Daarom zijn wij substantieel meer opleidingen gaan doen, echt drie- tot vier keer zo veel. Ik heb daartoe op kantoor een vergaderruimte omgebouwd tot opleidingscentrum.

Mijn personeel is opgeleid, maar ik wilde een stapje verder. Helaas denken veel drogisten dat als ze de certificering eenmaal op zak hebben, ze op hun lauweren kunnen rusten. Maar het moet juist een startpunt zijn! Wij leggen de lat hoger, ik streef naar een soort certificering+++: verdiept, met veel kennis van de grote indicaties zoals cardiovasculair, en dingen buiten de reguliere opleidingen.”

42

In dat kader heb je besloten om terug te keren naar de witte jas. Is dat wel een stap vooruit?

“Sinds mei dragen mijn dames een wit getailleerd jasje met een blauw biesje.

Maar ik zie het niet als een terugkeer.

Het gaat mij om een zekere autoriteitsuitstraling: het geeft status richting de consument. Ik kijk in een ziekenhuis ook anders aan tegen iemand met een witte jas aan als iemand die zijn gewone kleren aanheeft. Het moet geloofwaardig zijn.

Daarom vind ik spinners verkopen als je een witte jas aanhebt, echt op ’t randje.

Maar ik verkoop ze wel!”

Hoe reageerde jouw personeel?

“Als ik in de branche roep: ‘witte jassen!’, dan zeggen ondernemers: ‘je gaat terug in de tijd’ en: ‘zo gek krijg ik mijn personeel niet meer’. Mijn mensen hadden er in eerste instantie wel moeite mee, ja. Maar ik heb ’t goed uitgelegd. Toen ze het twee dagen aanhadden, was het geen probleem meer.”

Droom “Ikzelf vind dat er nog veel te verbeteren valt aan de formule - en je blijft natuurlijk altijd doorontwikkelen. Maar ik hoor wel van collega’s dat ze vinden dat hier de toekomst ligt. Vooral als een collega zegt: ‘Ik droom van zo’n winkel, zo zou het eruit moeten zien’, dan is dat een compliment.

Zomaar de formule overnemen, kan echter vaak niet. Aan de andere kant zie ik wel dat er echt dingen uit mijn winkels worden gekopieerd. Vooral op assortimentsniveau: qua winkelbeeld wordt het nog niet opgepikt.”

Je bent van huis uit drogist. Maar voel je je nog wel zo?

“Goede vraag, daar ben ik nog over aan het nadenken. Ik noem mij nu zelfzorgspecialist. Maar dan wel zo breed mogelijk, met wellness, gezonde voeding en dergelijke in het pakket. En ook decoratief kan gezond zijn.”

ZELFZORGMAGAZINE /// JULI /// 2017

NI

EU

W

Diclofenac HTP 1% gel Verlichting van gewrichtspijn

Healthypharm staat voor een gezonde toekomst De unieke formule van Diclofenac HTP 1% gel geeft lokale verlichting van milde tot matige gewrichtspijn. Het is een receptvrij pijnstillend en ontstekingsremmend geneesmiddel voor lokale toepassing.

• • •

Werkzaam bij milde tot matige gewrichtspijn, veroorzaakt door verergering van artrose van de knie of vingers Gemakkelijk aan te brengen en wordt goed opgenomen in de huid Verkrijgbaar in aluminium tube van 100 gram Meer weten?

Neem eens een kijkje op onze website voor meer informatie over ons assortiment. www.healthypharm.nl

VOOR EEN GEZONDE TOEKOMST

Canesten GYNO® ZEKERHEID OVER VAGINALE INFECTIES NIEUW: CANESTEN GYNO TEST & CANESTEN GYNO BALANCE

1 TEST HET ZELF!

• Zelftest voor vaginale infecties • Betrouwbaar, snel en duidelijk resultaat: schimmel of bacterie • Makkelijk in gebruik

2

NIEUW

BEHANDELING

VAGINALE SCHIMMEL

• Effectieve 1-daagse behandeling, met zachte capsule • Doodt de schimmel en verlicht zo snel de jeuk • Vormt zich comfortabel naar het lichaam

BACTERIËLE VAGINOSE

• Klinisch bewezen effectieve behandeling • Effectief alternatief voor antibiotica* • Hygiënisch: 7 voorgevulde tubes met applicator

NIEUW

CANESTEN GYNO. JE VOELT JE SNEL WEER JEZELF. *Bron: Decena 2006