Kontakt nr 49: Lud Boży

49 jesień 2022 TEMAT NUMERU:

LUD BOŻY Ignacy Dudkiewicz Elity patrzą na Kościół

Stanisław Krawczyk Kościelna gra w klasy

Agnieszka Kościańska

Polityczność biernego oporu

Maciej Możański

LOKALNIE

OBYWATEL

Jak wojna wywołuje głód?

POZA CENTRUM

Ala Budzyńska

KULTURA

LEWA NAWA

Miejsce na ludowy feminizm

Izabela Mościcka Zakonnice potrzebują wsparcia

ZMIENNA

MAGAZYN NIEUZIEMIONY magazynkontakt.pl

Magazyn lewicy katolickiej

Magazyn lewicy katolickiej Magazyn Magazyn lewicy lewicy katolickiej katolickiej MagazynMagazyn lewicy katolickiej lewicy katolickiej

Wspieraj Kontakt, buduj katolewicę!

Piszemy, rozmawiamy, redagujemy, ilustrujemy,

Wspieraj Kontakt, buduj katolewicę! fotografujemy, składamy,buduj drukujemy i wysyłamy!

Wspieraj Wspieraj Kontakt, Kontakt, buduj katolewicę! katolewicę!

Chcemy, żeby to wszystko dostępne Wspieraj Wspieraj Kontakt, Kontakt, budujbyło katolewicę! buduj katolewicę!

Piszemy, rozmawiamy, redagujemy, ilustrujemy, dla wszystkich.

Piszemy, Piszemy, rozmawiamy, rozmawiamy, redagujemy, redagujemy, ilustrujemy, ilustrujemy, fotografujemy, składamy, drukujemy i wysyłamy!

Piszemy, Piszemy, rozmawiamy, rozmawiamy, redagujemy, redagujemy, ilustrujemy, ilustrujemy, fotografujemy, fotografujemy, składamy, składamy, drukujemy i wysyłamy! i wysyłamy!

Chcemy, żeby to wszystko byłodrukujemy dostępne fotografujemy, fotografujemy, składamy, drukujemy drukujemy i wysyłamy! i wysyłamy!

Chcemy, Chcemy, żeby żeby to wszystko toskładamy, wszystko było było dostępne dostępne dla wszystkich.

Wybier z prenu Chcemy, żeby Chcemy, to wszystko żeby to wszystko było dostępne było dostępne dla dla wszystkich. wszystkich. mera spo

nsorsk

dla wszystkich. dla wszystkich.

ą

tę

Wybier z prenu m sponW W y sorbsk iyeąb rzieprrzepnerreantę psoyonbrsi or umuem raera WybsieprosW n www.patronite.pl/magazyn-kontakt z prenseukrązskpąrenu tę tę sponso sponsomeratę meratę rską rską

www.patronite.pl/magazyn-kontakt www.patronite.pl/magazyn-kontakt www.patronite.pl/magazyn-kontakt www.patronite.pl/magazyn-kontakt www.patronite.pl/magazyn-kontakt

Dane do przelewu:

Klub Inteligencji Katolickiej Darowizna na cele statutowe – Magazyn Kontakt Dane do przelewu: 42 1560 0013 2000 1706 4454 5707 Dane Dane do do przelewu: przelewu: Klub Inteligencji Katolickiej Dane doDane przelewu: dostatutowe przelewu: Darowizna na Inteligencji cele – Magazyn Kontakt Klub Klub Inteligencji Katolickiej Katolickiej 42 1560 0013 2000 1706 4454 5707 Darowizna Darowizna na cele na cele statutowe statutowe – Magazyn – Magazyn Kontakt Kontakt Klub Inteligencji Klub Inteligencji Katolickiej Katolickiej 42 1560 42 0013 0013 2000 1706 4454 4454 5707 5707 Darowizna Darowizna na1560 cele statutowe na 2000 cele statutowe –1706 Magazyn – Kontakt Magazyn Kontakt 42 1560 0013 42 1560 20000013 17062000 44541706 57074454 5707

MAGAZYN NIEUZIEMIONY magazynkontakt.pl redakcja@magazynkontakt.pl

redaktor naczelny Ignacy Dudkiewicz ignacydudkiewicz@gmail.com zastępcy redaktora naczelnego Wanda Kaczor wanda.kaczor@gmail.com Szymon Rębowski szympekr@gmail.com sekretarzyca redakcji Ola Senn sekretarz.kontakt@kik.waw.pl

ZESPÓŁ REDAKCYJNY:

STALE WSPÓŁPRACUJĄ:

ILUSTRUJĄ:

Lewa Nawa Misza Tomaszewski

Franciszek Bojańczyk, Rafał Bakalarczyk, Dorota Borodaj, Oscar Cole-Arnal, Filip Flisowski, ks. Andrzej Gałka, Antoni Grześczyk, Stanisław Jaromi OFMConv, Jan Jęcz, Julia Kern, Karol Kleczka, Katarzyna Kucharska-Hornung, Artur Kula, Julia Lis, Joanna Mazur, Jan Mencwel, ks. Grzegorz Michalczyk, Krzysztof Nawratek, Mateusz Piotrowski, Agnieszka Piskozub-Piwosz, Piotr Popiołek, Zuzanna Radzik, Anna Sands, Joanna Sawicka, Jakub Szymik, Joanna Święcicka, Ignacy Święcicki, Karol Wilczyński, Monika Woźniak, Antoni Zając, Stanisław Zakroczymski, Marta Zdanowska, Jarosław Ziółkowski, Marysia Złonkiewicz

Viktar Aberamok, Patricija Bliuj-Stodulska, Zofia Borysiewicz, Karolina Burdon, Julia Chibowska, Maria Cielecka, Artur Denys, Piotr Depta-Kleśta, Stanisław Gajewski, Agnieszka Gietko, Maciej Januszewski, Paula Kaniewska, Piotr Karski, Wika Krauz, Rafał Kucharczuk, Anna Libera, Jan Libera, Kuba Mazurkiewicz, Olga Micińska, Weronika Reroń, Zofia Rogula, Zofia Różycka, Marek Rybicki, Antek Sieczkowski, Zuzanna Wicha, Zuzanna Wojda, Urszula Zabłocka

Kultura Wanda Kaczor Obywatel Hubert Walczyński Poza Centrum Hanna Frejlak Lokalnie Basia Olszewska, Ernest Małkiewicz Zmienna/Zmiennik Paulina Olivier Ala Budzyńska, Paweł Cywiński, Andrzej Dębowski, Anna Dobrowolska, Stanisław Krawczyk, Kamil Lipiński, Mateusz Luft, Krystian Łukasik, Ernest Małkiewicz, Maciej Możański, Jakub Niewiadomski, Ida Nowak, Basia Olszewska, Maciek Onyszkiewicz, Maria Rościszewska, Cyryl Skibiński, Bartosz Tarnowski, Jan Wiśniewski, Konstancja Ziółkowska

ul. Freta 20/24 A 00-227 Warszawa redaktorzy prowadzący numer Anna Dobrowolska, Ernest Małkiewicz projekt graficzny Urszula Dubiniec urszula.dubiniec@gmail.com skład i łamanie Marcin Kiedio ilustracja na pierwszej stronie okładki Helena Jabłonowska komiks na str. 2–3 Andrzej Dębowski korekta Ewa Ambroch i zespół redakcyjny wydawca KIK Warszawa Poglądy wyrażane przez autorki i autorów tekstów nie są tożsame z poglądami wydawcy. złożono krojami Range Serif, Bree, Tabac Sans nakład 1000 egzemplarzy

2

NUMER:

49

JESIEŃ 2022

lUD BOŻY

6

Ignacy Dudkiewicz: Katolicki lud w oczach elit

12

Stanisław Krawczyk: Ostatni będą ostatnimi?

18

Rozmowa z Magdaleną Lubańską: Religijność poza „centrum”

26

Infografika: Czy Kościół w Polsce wsią stoi?

28

Rozmowa z Tomaszem Wiśliczem: Kościół kształtował polską wieś. Na dobre i na złe

38

Stanisław Bryś: Wiara, nadzieja, kino

Zamiast ukazywać szerokie spektrum pobożności, filmowcy sięgają po historie jednostek. Gdy opowiadają o ludowej wierze, wiodącymi postaciami nie stają się wierni, ale księża, którym można przypiąć konkretne łatki.

44

Rozmowa z Agnieszką Kościańską: Miejsce na ludowy feminizm

3

fOTOR EPORTA Ż

pOZA CENTRUM

52

82

Kuba Maria Mazurkiewicz: Krajobraz pogrzebowy

Maciej Możański: Hunger games. Jak wojna wywołuje głód?

l E WA N AWA

oBY WAT EL

60

90

Piotr Popiołek: Czy każda wojna jest niesprawiedliwa?

Jeśli można argumentować za jakimś „pacyfizmem chrześcijańskim”, to nie powinien to być pacyfizm negatywny – naiwny i bierny.

Nie odpowiadamy bowiem jedynie za swoje życie, ale także za życie naszych bliskich.

Sucha studnia neoliberalizmu

98

Hubert Walczyński: Czy ekonomia jest nauką?

lOKALNIE

104 66

Mateusz Mazzini:

Rozmowa z Joanną Skowrońską: Już idę do grobu

Jarosław R. Kubacki: Mennonita i wojna

zMIENNA kULT UR A

110 72

Rozmowa z Maciejem Jakubowiakiem: Literatura typowych bohaterów

78

Ala Budzyńska: Polityczność pracy w call center

Rozmowa z Izabelą Mościcką: Wysłuchać sióstr

116

dominikańskim łączy się ślubowanie posłuszeństwa z zasadami demokratycznymi i to połączenie działa. I nawet jeśli nie jest to struktura, którą należałoby identycznie skopiować w innych miejscach, to wyznacza ona kierunek, w którym można by iść. Myślę o wzajemnym słuchaniu się, w którym nie ma władzy absolutnej, o relacji, w której ewangelicznie przełożony nie rządzi, ale służy... Wierzę, że jest to możliwe.

A przekładając tę wizję na sprawy praktyczne, wyobrażam sobie dużo mniejsze struktury, ponieważ uważam, że kilkudziesięcioosobowa wspólnota to może być za dużo do uniesienia dla jednej przełożonej czy jednego przełożonego. Wyobrażam też sobie jasne i przejrzyste ścieżki zgłaszania nadużyć, które skutkowałyby otwartością i pokazywały, że jesteśmy świadomi swoich problemów i wiemy, że nadużycia mogą się zdarzyć. Taki układ od początku chroni ofiary, które wiedzą, że jeśli zdarzy się coś złego, będą mogły szukać pomocy.

Jednocześnie powinien też zdjąć ciężar władzy absolutnej z przełożonych,

które wiedziałyby, że gdy one zrobią coś złego, ktoś będzie mógł to zgłosić.

Chyba ważna jest również edukacja o przemocy – nie tylko wiedza, jak ją zgłosić, ale również ta dotycząca jej rozpoznawania?

Zdecydowanie. W procedurach zgłaszania przemocy, na przykład w korporacjach, często te informacje się pojawiają. W zeszłym roku na konferencji organizowanej przez Voices of Faith poświęconej przemocy w instytucjach religijnych prezentowano filmy o „czerwonych flagach”, które powinny włączać swego rodzaju alarm w naszym myśleniu.

Widzę tu też pole do swojego działania, nie tylko w ramach Centrum, ale też mojej osobistej działalności w mediach społecznościowych. Samo mówienie o takich sytuacjach może powodować refleksję. Kiedyś, gdy dziewczyna piła alkohol na imprezie i została potem zgwałcona, powszechnie uważano, że sama jest sobie winna. Jednak szerokie mówienie o tym, czym jest gwałt, i o kulturze gwałtu spowodowało zmianę w narracji i nawet jeśli wciąż

działają schematy obwiniania, to istnieje też punkt odniesienia w treściach mówiących o tym, że gwałt nigdy nie jest winą osoby zgwałconej. Podobnie mam nadzieję, że gdy będziemy mówić i pisać o tym, że w zgromadzeniach zakonnych zdarza się przemoc, to zarówno będą ją zauważać osoby, które już w zgromadzeniach są, ale też dziewczyny, które dopiero wybierają tę ścieżkę, będą na nią bardziej uważne i wrażliwe. Mam nadzieję, że to one będą zmianą, ponieważ będą umiały jasno mówić, że coś, co widzą, jest nadużyciem, i że będą stawiać granice: „Nie, na to się nie zgadzam, nie chcę, żebyś mi to robiła...”.

sklep.magazynkontakt.pl sklep.magazynkontakt.pl sklep.magazynkontakt.pl sklep.magazynkontakt.pl sklep.magazynkontakt.pl

Buduj Budujkatolewicę katolewicę–– Buduj katolewicę – prenumeruj prenumeruj Kontakt Kontakt Buduj Buduj katolewicę katolewicę –– prenumeruj Kontakt prenumeruj prenumerujKontakt Kontakt Dostępna Dostępna również również

PRENUMERATA PRENUMERATA Dostępna również ELEKTRONICZNA ELEKTRONICZNA PRENUMERATA Dostępna Dostępna również również ELEKTRONICZNA PRENUMERATA PRENUMERATA ELEKTRONICZNA ELEKTRONICZNA

Prenumerata Prenumerata to tylko to tylko 60 zł, 60 zł, wszystkie wszystkie wysyłki darmowe. darmowe.

Prenumerata towysyłki tylko 60 zł,

KupKup prenumeratę, prenumeratę, a każdy a każdy nowy nowy numer numer samsam Cię znajdzie.

Cięaznajdzie.

Kup prenumeratę, każdy nowy

wszystkie wysyłki darmowe.

JeśliPrenumerata Jeśli chcesz chcesz wesprzeć Prenumerata towesprzeć tylko to tylko 60 zł, 60 zł, naszą naszą działalność, działalność, zamów zamów wszystkie wszystkie wysyłki wysyłki darmowe. darmowe.

Jeśli chcesz wesprzeć prenumeratę prenumeratę sponsorską. sponsorską. naszą działalność, zamów prenumeratę sponsorską.

JeśliJeśli chcesz chcesz wesprzeć wesprzeć naszą naszą działalność, działalność, zamów zamów prenumeratę prenumeratę sponsorską. sponsorską.

numer sam Cię znajdzie.

Prenumerata Prenumerata to najtańszy toa najtańszy Kup Kup prenumeratę, prenumeratę, każdy a każdy nowy nowy iPrenumerata najwygodniejszy i najwygodniejszy sposób sposób numer numer samsam Cię Cię znajdzie. toznajdzie. najtańszy na otrzymywanie na otrzymywanie Kontaktu.

Kontaktu. i najwygodniejszy sposób na otrzymywanie Kontaktu.

Prenumerata Prenumerata to najtańszy to najtańszy i najwygodniejszy i najwygodniejszy sposób sposób na otrzymywanie na otrzymywanie Kontaktu.

Kontaktu.

CENA : 20 PLN (W TYM 8% VAT)