27. SVEM

Poštovani ljubitelji muzike,

Ovogodišnje, 27. izdanje Sarajevskih večeri muzike, ponovo će proteći u znaku pandemije COVID-19, koja već drugu godinu za redom uspijeva nametnuti “novu stvarnost”. U želji da se prilagodimo “novom normalnom” i ove godine smo, kao i protekle, odlučili organizirati Festival čiju smo koncepciju prilagodili tekućim okolnostima pomno prateći epidemiološku situaciju i dešavanja u ovome, za sve nas, izazovnom vremenu. Ipak, vodeći se krilaticom da je zadatak umjetnosti ostati živom i govoriti, čak i onda kada sve drugo utihne, upustili smo se u avanturu organizacije ovogodišnjeg Festivala za koji se nadamo da će biti realiziran uživo i pred publikom. Oficijelnom programu i ove godine prethodit će nastup najboljih studenata Muzičke akademije Univerziteta u Sarajevu i Srednje muzičke škole Sarajevo, koji su spremni s javnošću podijeliti svu raskoš svog mladalačkog umjetničkog potencijala, dok će već prvi zvanični koncert imati status zvjezdanog, jer će se u njegovoj glavnoj ulozi ostvariti violinistička senzacija Alena Baeva, ali i orkestar Sarajevske filharmonije. Pored Mozartove 25. simfonije u g molu, publika će imati priliku poslušati i jedini koncert za violinu i orkestar napisan od strane genijalnog Ludwiga van Beethovena. Jednako primamljiv biti će i nastup Zagrebačkog kvarteta, koji nudi uvid u odabrana djela kamerne literature, a ovoga puta to su Gudački kvartet Franza Josepha Haydna br. 1. op. 76, G dur, te Gudački kvartet Edvarda Griega br. 1, op. 27, g mol. Željno isčekivani momenat 27. SVEM-a, svakako jeste i koncert kojeg Festival posvećuje 100. godišnjici Narodnog pozorišta Sarajevo – u znak priznanja hramu umjetnosti i kulture Sarajeva, ali i BiH. Program osmišljen kao promenada kroz stvaralačke opuse najznačajnijih italijanskih opernih kompozitora izvest će afirmirani bosanskohercegovački umjetnici Adema Pljevljak-Krehić, Katarina Kikić, Amir Saračević, Marko Kalajanović, Denis Isaković, Ivan Šarić, Leonardo Šarić i ekskluzivni gosti Lana Kos, Mikheil Sheshaberidze i Željko Lučić. Također, realizacija ovog značajnog projekta ne bi bila moguća bez Hora Opere NPS, Sarajevske filharmonije, i naravno – sjajnih dirigenata kakvi su maestro Ivo Lipanović i Dario Vučić. Za sami kraj, već tradicionalno, organizacioni tim odlučio je u saradnji sa Srednjom muzičkom školom Sarajevo realizirati radionicu pod nazivom Jazz Harmonija sa Rankom Rihtmanom, koja će ponovno predstavljati mjesto susreta dugogodišnjeg zanja i iskustva sa mladalačkim talentom.

Stoga, vođeni željom da ove godine pored kvalitetnog umjetničkog programa pružimo bijeg od neizvjesne svakodnevnice i otvorimo prozor ka nekom ljepšem i boljem svijetu, draga i poštovana publiko pozivamo Vas na 27. SVEM!

Ninoslav Verber

PROGRAMSKA KNJIŽICA

PROGRAM SRIJEDA, 8.09.2021,18:00 Koncertna sala “Cvjetko Rihtman” – Srednja muzička škola Sarajevo “U susret SVEM-u” ČETVRTAK, 9.09.2021, 20:00 Narodno pozorište Sarajevo Sarajevska filharmonija Alena Baeva, violina Samra Gulamović, dirigent UTORAK, 14.09.2021, 20:00 Koncertna sala “Cvjetko Rihtman” – Srednja muzička škola Sarajevo Zagrebački kvartet SUBOTA, 9.10.2021, 20:00 Narodno pozorište Sarajevo Koncert posvećen 100. godišnjici Narodnog pozorišta Sarajevo - Gala operaSolisti Opere i Hor NPS, ekskluzivni gosti, Sarajevska filharmonija Dario Vučić, dirigent Ivo Lipanović, dirigent 4.10–8.10.2021.

Jazz Harmonija sa Rankom Rihtmanom U saradnji sa Srednjom muzičkom školom Sarajevo

SRIJEDA, 8.09.2021,18:00

Koncertna sala “Cvjetko Rihtman” – Srednja muzička škola Sarajevo

“U susret SVEM-u” Koncert studenata Muzičke akademije Univerziteta u Sarajevu i učenika Srednje muzičke škole Sarajevo

PROGRAM ALEKSANDAR PRIBILOV Sonata br. 4

SERGEJ PROKOFJEV (1891–1953) Sonata za klavir br. 8, op. 84, B dur Andante dolce – I stav

FRANCK ANGELIS (1962) Hommage de Paco de Lusia

Marko Stojanović, klavir Klasa: prof. Dragan Opančić _____

_____

Hazim Mehmedić, harmonika Klasa: prof. Melita Čičić _____

EDVARD GRIEG (1843–1907) Sechs lieder op. 48 Gruss Dereinst, Gedanke mein Lauf der Welt Die verschwiegene Nachtigall Zur Rosenzeit Ein Traum Hana Salihović, sopran Viši umj. sar. dr. Milan Lucić, klavir Klasa: prof. Vedrana Šimić _____

LUDWIG VAN BEETHOVEN (1770–1827) 32 Varijacije, c mol, WoO 80 Ana Petrović, klavir Klasa: prof. Azra Medić

ANATOLIJ KUSJAKOV (1945–2007) Sonata br. 2 Lento dolcissimo – II stav Presto – III stav Iris Granulo, harmonika Klasa: prof. Belma Šarančić _____

NIGEL OSBORNE (1948) Remembering Esenin za violončelo i klavir Mirza Gološ, klavir Selma Hrenovica, violončelo Klasa: prof. Belma Alić

HAZIM MEHMEDIĆ osnovnu školu pohađao je u Pazariću, a osnovnu muzičku školu na Ilidži – smjer za harmoniku u klasi prof. Aide Kalić. Trenutno je učenik trećeg razreda Srednje muzičke škole Sarajevo – smjer harmonika u klasi prof. Melite Čičić. Učestvovao je na internacionalnim i federalnim takmičenjima, kao što su ovogodišnje internacionalno takmičenje harmonike Akordeon Art u Istočnom Sarajevu, gdje je osvojio I nagradu, Internacionalno takmičenje harmonike u Ugljeviku gdje je osvojio Specijalnu I nagradu (lauerat) i dr.

Svoje muzičko obrazovanje namjerava nastaviti na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu.

6

HANA SALIHOVIĆ diplomirala je u julu 2021. godine u klasi prof. Vedrane Šimić. Na drugoj godini studija, sa samo 21. godinom, debitirala je u Operi Narodnog pozorišta Sarajevo (sezona 2018/2019) u glavnoj ulozi Lije u dječjoj operi Zlatana Vaude Ježeva kuća, pod vodstvom dirigenta Daria Vučića.

Također, u Operi NPS u istoj sezoni je ostvarila i ulogu Berte u operi Gioachina Rossinija, Seviljski berberin. U sklopu 14.

Majskih muzičkih svečanosti Muzičke akademije Univerziteta u Sarajevu, u polukoncertnoj izvedbi opere Giovannija Battiste Pergolesija Služavka gospodarica ostvarila se u ulozi Serpine. Za vrijeme studija realizirala je niz solističkih nastupa širom BiH, te u Hrvatskoj na Međunarodnom festivalu vokalne glazbe InterVox u Osijeku, 28. Svečanostima Pasionske baštine u Zagrebu i Creskim kulturnim večerima.

MILAN LUCIĆ diplomirao je 2007, a zatim i magistrirao 2011. godine na Odsjeku za klavir na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu u klasi prof. Svetlane Chlaidze. Treći ciklus studija na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu završava 2015, čime stječe zvanje doktora muzičkih umjetnosti iz oblasti klavira. Trenutno je zaposlen kao viši umjetnički saradnik na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu.

Dobitnik je nagradne stipendije Fondacije Karim Zaimović (2006) stečene na osnovu uspjeha na studiju i doprinosa kulturnom stvaralaštvu Sarajeva i Bosne i Hercegovine, kao i stipendije za prestižni masterkurs na L’Academie musicale de Villecroze, Francuska, koji se održava jednom godišnje za 10 pijanista iz cijeloga svijeta. Dobitnik je nagrade Zlatna značka Univerziteta u Sarajevu koja se dodijeljuje najboljem studentu Univerziteta, kao i više nagrada na takmičenjima od kojih je najznačajnija Specijalna nagrada na Federalnom takmičenju u Livnu, BiH (2006), kao i 3. nagrada na internacionalnom takmičenju Val Tidone u Italiji (2007). Koncertirao je na festivalima Sarajevska zima, Baščaršijske noći, Dani Kantona Sarajevo, Majske muzičke svečanosti, a nastupao je kao solist i sa Sarajevskom filharmonijom (2008). Do sada je održao niz zapaženih koncerata u BiH i inostranstvu (Hrvatska, Srbija, Austrija, Italija, Njemačka, Francuska).

ANA PETROVIĆ rođena je u Vitezu gdje je pohađala Osnovnu muzičku školu Jakova Gotovca, smjer klavir u klasi prof.

Irene Pajić. Istu završava 2014. kao učenik generacije te upisuje Srednju muzičku školu Jakova Gotovca Novi Travnik. U srednjoj školi maturira sa odličnim uspjehom u klasi prof.

Ivanke Vrhovac, smjer solo klavir. Dobitnica je posebnog priznanja za najperspektivniju učenicu svoje generacije, kao i za rad, zalaganje i veliki broj koncerata tokom srednjoškolskog obrazovanja. Također, dobitnica je više prvih i jedne specijalne nagrade na federalnim i kantonalnim takmičenjima. Godine 2018. upisuje Muzičku akademiju Univerziteta u Sarajevu, smjer solo klavir u klasi prof. Azre Medić. Tokom studija, 2019. godine, u Narodnom pozorištu u Sarajevu premijerno je izvela djelo Kameni Spavač kompozitora Ramiza Tahirija zajedno sa orkestrom i horom Muzičke kademije Univerziteta u Sarajevu. Dobitnica je CEEPUS stipendije zahvaljujući kojoj je provela jedan semestar na razmjeni pri akademiji Musik und Kunst Privatuniversität u Beču. Trenutno je student treće godine studija.

7

MARKO STOJANOVIĆ osnovno i srednje muzičko obrazovanje stiče u muzičkim školama Vatroslav Lisinski, Kosta Manojlović i dr. Miloje Milojević u Beogradu, Smederevu i Kragujevcu u klasama Milana Ilića, Milana Erakovića i Milomira Dojčinovića. Klavir studira na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu, u klasi prof. Dragana Opančića, harmoniku na Filološko-umetničkom fakultetu u Kragujevcu, u klasi prof. Vojina Vasovića. U toku školovanja nastupio je na mnogim domaćim i svjetskim takmičenjima i osvojio nagrade od kojih se izdvajaju dva i mjesta (laureat) na Izboru za Svetski trofej 2005. i 2007. (Srbija), II i III mesto na Svjetskom trofeju (Francuska 2005, Rusija 2007), IV nagrada na III Internacionalnom akordeonističkom takmičenju (Kina 2008), I mesto (laureat) na Internacionalnom festivalu Akordeon Art (BiH 2010), IV nagrada na Internacionalnom takmičenju pijanista Ischia (Italija 2018), I mjesto (laureat) na međunarodnom takmičenju Art of strings (Srbija 2018), I nagrada na Međunarodnom takmičenju mladih pijanista u Šapcu (Srbija 2021), I mjesto (laureat) na Međunarodnom takmičenju pijanista u okviru Internacionalnog festivala Akordeon Art plus (BiH 2021). Dobitnik je počasne plakete grada Smedereva za ostvarene izvođačke rezultate i biva svrstan u Enciklopediju značajnih građana Smedereva. Od 2014. učestvuje na Internacionalnom festivalu Akordeon Art kao član organizacionog odbora i stručnog žirija. Od 2014. radi na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Istočnom Sarajevu, trenutno u zvanju višeg asistenta.

8

IRIS GRANULO muzičko obrazovanje započinje u klasi nastavnice Jasne Bazler-Katalinski, na odsjeku za harmoniku.

Tokom osnovoškolskog obrazovanja nastupa na mnogim festivalima, koncertima i takmičenjima kao solista, član orkestra i kamernih sastava. Srednju muzičku školu u Sarajevu upisuje 2015, odsjek za harmoniku u klasi prof. Alena Hodžića. Pohađala je master radionice kod priznatih profesora i izvođača: V. Blagojević (Muzička akademija Istočno Sarajevo/Filološko-umetnički fakultet Univerziteta u Kragujevcu), G. Draugsvoll (Kraljevska muzička akademija, Kopenhagen), B. Jakova (Muzički institut Angelo Masini, Forli, Italija), V. Murza (Odeska Nacionalna muzička akademija A. V. Neždanova Ukrajina). Nastupa na festivalima kao što su Sarajevska zima, Akordeon art, Primavera, Harmonikafest, Dani harmonike, Orfej, La musica: un ponte tra i popoli. Muzičko obrazovanje nastavlja 2019. na Muzičkoj akademij na Odsjeku za duvačke instrumente i harmoniku, smjer harmonika u klasi prof. Belme Šarančić. Trenutno je studentica druge godine dodiplomskog studija.

MIRZA GOLOŠ osnovno muzičko obrazovanje započeo je sa trinaest godina, najprije svirajući klarinet, a zatim i klavir.

Osnovnu i srednju muzičku školu (smjer klavir) završio je u klasi prof. Melihe Kulukčije, kao vanredni učenik. Uporedo je završio i Gimnaziju Mostar. Nakon ukupno šest godina sviranja klavira upisuje se na Muzičku akademiju Univerziteta u Sarajevu, gdje diplomira na odsjeku za Klavir, udaraljke, harfu i srodne instrumente 2020. u klasi prof. Nihada Kreče. Trenutno je na master studiju klavira. Učestvovao je i na seminaru ansambla SONEMUS, posvećenom interpretaciji savremene kamerne muzike. Više puta je nastupio kao solista te član kamernih sastava u sklopu koncertne sezone Muzičke akademije Univerziteta u Sarajevu, a nastupio je i u sklopu SONEMUS Festivala 2018. godine. Dobitnik je brojnih nagrada na međunarodnim pijanističkim takmičenjima kao i takmičenjima iz kamerne muzike. Pored standardnog pijanističkog repertoara, fokusiran je i na interpretaciju savremene umjetničke muzike kao i na istraživanje u oblasti savremene umjetničke improvizacije. Od 2018. godine član je ansambla INSAM Instituta za savremenu umjetničku muziku. Od 2019. student je na Odsjeku kompozicija na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu u klasi prof. Dine Rešidbegovića, a njegove kompozicije izvodile su se u okviru Koncertne sezone 2020/21.

SELMA HRENOVICA osnovno i srednje muzičko obrazovanje završava u rodnom Sarajevu. Diplomirala je na Muzičkoj akademiji u Sarajevu (2019) u klasi prof. Belme Alić, u čijoj klasi završava i master studije (2021). Tokom školovanja učestvovala je na brojnim festivalima od kojih se mogu izdvojiti Sarajevo Chamber Music Festival, Sarajevska zima, ARDEA Čapljina, SONEMUS fest i mnogi drugi. Svirala je u orkestrima kao što su Gudački orkestar MAS, Orchestra di pace Italia, Simfonijski orkestar Bonna. Pored toga, usavršavala se kod poznatih violončelističkih pedagoga kao što su B. Mate, D. Laro, D. Moreno, P. Serafin, D. Grigorian, N. Seidl, J. F. Ťupa, J. Ulrich Krah. Dobitnica je nagrada na federalnim i internacionalnim takmičenjima, a nagrađena je i Srebrenom značkom Univerziteta u Sarajevu kao jedan od najboljih studenata svoje generacije.

9

O DJELIMA: Koncert “U susret SVEM-u” već tradicionalno predstavlja uvertiru u bogate sadržaje Sarajevskih večeri muzike za koji su studenti Muzičke akademije Univerziteta u Sarajevu i učenici Srednje muzičke škole Sarajevo, odlučili odabrati program kojeg definiraju vremenski okviri 19. i 20. stoljeća. Koncertnu večer otvaraju djela savremenog akordeonističkog repertoara Sonata br. 4 ruskog kompozitora Aleksandra Pribilova, te francuskog akordeoniste Francka Angelisa Hommage de Paco de Lusia – posvećenog jednom od najvećih španskih gitarista svih vremena. Program se potom nastavlja sa Sechs lieder op. 48 Edvarda Griega – norveškog velikana zaslužnog za razvoj i procvat nacionalnog muzičkog izraza pomenute skandinavske zemlje.

Grieg, čiji se kompozitorski opus naslanjao na arhitektoniku njemačke ranoromantičarske škole predvođene Robertom Schumannom, svoju stvaralačku imaginaciju obogatio je blagom narodnih norveških popjevki, kroz koje je nastojao ispoljiti svoju posve lirsku, sanjarsku narav. U tom smjeru potrebno je promatrati i njegove solo pjesme op. 48 koje većinom datiraju iz ljeta 1889. godine. Šest pjesama na tekstove različitih autora bili su Griegovi prvi radovi na predložke njemačkih pjesnika, a karakterizira ih emotivni smiraj proizašao iz sretnih bračnih vremena sa suprugom Ninom.

Pjesme sadržane u op. 48, različite u raspoloženju, najbliže su Griegovoj definiciji romantičkog njemačkog lieda. Raskoš kompozitorskog stila Ludwiga van Beethovena publika će imati priliku spoznati putem 32 varijacije u c-molu (WoO 80) za klavir, nastale tokom 1806. godine. Ovaj istovremeno veličanstveni koncertni i tehnički izuzetno zahtjevni komad, dokaz je da Beethovenovog umijeća da u okviru jedne teme oblikuje melodijsko i harmonijsko savršenstvo. Varijacije se ulijevaju jedna u drugu snažno i bez prekida, nudeći slušatelju svojevrsni sažetak Beethovenovog pijanističkog jezika.

10

Nakon Beethovenove klavirske poetike, publika će i dalje ostati na fonu pijanizma, istina nešto drugačijeg karaktera i senzibiliteta. Sonata za klavir br. 8, op. 84, B dur ruskog velikana Sergeja Prokofjeva predstavlja još jedan hvale vrijedan muzički odabir, jer se radi o kompleksnom ostvarenju pijanističke literature 20. stoljeća. Sonata je tipičan izdanak Prokofjevog muzičkog stila u kom je klavir zauzimao posebno mjesto. Suvereno vladajući ovim insturmentom kojeg je spoznao i kao pijanista i kao kompozitor, Prokofjev je klaviru posvetio neka od svojih najznačijnih djela. Sonata br. 8, ujedno je i zadnja u nizu od tri tzv. Ratne sonate, napisane između 1939. i 1944. godine. Premda je dio njene muzičke fakture bio osmišljen i ranije, u momentu kada je konačno finalizirana već je bilo jasno da je okrutna fašistička politika izgubila bitku, te stoga djelo zaokružuje pobjedonosna koda finala i refleksije na raspoloženje prvog stava. Prostranstvima muzičkog izraza 20. stoljeća publiku će voditi i Sonata br. 2 ruskog kompozitora Anatolija Kusjakova. Sonata br. 2 ubraja se u radove iz ranije faze u kojoj Kusjakov traga za profiliranjem svoje akordeonističke poetike, a posvećena je Vjaceslavu Semionovu – Kusjakovom kolegi i jednom od najznačajnijih akordeonista i muzičkih pedagaoga današnjice. Koncertnu večer zaokružit će britanski kompozitor Nigel Osborne s djelom Remembering Esenin za violončelo i klavir čija je polazišna tačka kreacije materijal iz niza orkestralnih pjesama, koje je kompozitor napisao 1973. na tekstove ruskih pjesnika Vladimira Majakovskog i Sergeja Jesenjina.

ČETVRTAK, 9.09.2021, 20:00 Narodno pozorište Sarajevo

Alena Baeva, violina Samra Gulamović, dirigent Sarajevska filharmonija

PROGRAM WOLFGANG AMADEUS MOZART (1756–1791) Simfonija br. 25, g mol, KV 183 LUDWIG VAN BEETHOVEN (1770–1827) Koncert za violinu i orkestar op. 61, D dur

12

ALENA BAEVA rođena je 1985. u muzičkoj porodici. Kao petogodišnja djevojčica počinje učiti svirati violinu u Alma Ati sa prof. Olgom Danilovom. Od 1995. pohađala je Centralnu školu za muziku pri Državnom konzervatoriju Čajkovski u Moskvi u klasi prof. Eduarda Gracha, a od 2002. do 2007. bila je i studentica ovog prestižnog konzervatorija.

Dva najznačajnija i najutjecajnija uzora u Aleninom umjetničkom razvoju bili su Mstislav Rostropovič, koji ju je 2003. pozvao da studira u Francuskoj, i Seiji Ozawa. Učestvovala je na brojnim radionicama i seminarima istaknutih svjetskih muzičkih umjetnika kao što su I. Haendel, M. Vengerov, S. Mintz i B. Garlitsky. Na prestižnom Wieniawski takmičenju 2001, te na Internacionalnom takmičenju Niccolò Paganini u Moskvi 2004. Alena je osvojila Grand Prix i ostale specijalne nagrade, te dobila priliku da svira na Stradivarius violini koja je pripadala Henryku Wienawskom. Također, dobitnica je i zlatne medalje, te nagrade publike na Internacionalnom violinističkom takmičenju u Sendaiu (2007). Alena Baeva jedna je od najboljih violinistica svoje generacije. Takav status stekla je redovnim solističkim nastupima sa orkestrima kao što su Orkestar Mariinsky teatra, NHK Simfonijski orkestar u Tokiju, Čajkovski simfonijski orkestar, Akademski simfonijski orkestar Evgeny Svetlanov, Londonska fiharmonija, Sanktpeterburška filharmonija, Orkestar Njemačkog radija, Nacionalni orkestar Belgije, Engleski kamerni orkestar, Gudački orkestar Luzern Festivala. Sarađivala je sa dirigentima kao što su Valery Gergiev, Paavo Järvi, Krzysztof Penderecki, Vladimir Jurowski, Sir Neville Marriner, Vladimir Fedoseyev, Paavo Berglund, Kazuki Yamada, Sakari Oramo i Pablo Heras-Casado. U kamernim ansamblima svirala je sa vrhunskim umjetnicima među kojima se posebno ističu Marta Argerich, Yuri Bashmet, Steven Isserlis, Nikolai Lugansky, Misha Maisky, Аlexander Knyazev, i Itamar Golan. Više od desetljeća traje i njena intenzivna saradnja sa pijanistom Vadymom Kholodenkom (pobjednikom prestižnog Van Cliburn pijanističkog takmičenja 2013), sa kojim redovno izvodi bogat repertoar sonata za violinu i klavir.

Alena Baeva snimila je i nekoliko nosača zvuka, među kojima su snimci Bruchovih i Šostakovičevih koncerata za violinu, koncerata za violinu Szymanowskog, te sonata Poulenca, Prokofjeva i Debussya. Često je snimala za televizijske i radio postaje u Belgiji, Njemačkoj, Izraelu, Poljskoj, Japanu, Portugalu, Rusiji i SAD-u. Njen konstantno rastući repertoar trenutno obuhvata preko 40 koncerata za violinu, te brojne sonate i druga djela različitih epoha. Svira na Guarneri del Gesù violini iz 1738, koju joj je pozajmio anonimni pokrovitelj.

13

SAMRA GULAMOVIĆ rođena je u Sarajevu. Diplomirala je i magistrirala na Muzičkoj akademiji u Sarajevu na Odsjeku za kompoziciju i dirigovanje u klasi prof. Teodora Romanića i Julija Marića. Od 1995. djeluje kao umjetnički rukovodilac Sarajevskog vokalnog okteta Preporod, a osnivač je i dirigent Ženskog vokalnog ansambla Allegro sa kojim je ostvarila veliki uspjeh i osvojila mnogobrojne nagrade na internacionalnim takmičenjima i festvalima. Pohađala je ljetnu školu dirigovanja 1997. u Baselu (Švicarska) i 1999. u Lionu (Francuska) i tada po prvi put, van granica BiH, održava koncerte sa Internacionalnim simfonijskim orkestrom Aidimos. Još kao student predvodila je Hor Opere Narodnog ­pozorišta

14

Sarajevo, a 1998. počinje sa radom u Sarajevskoj flharmoniji kao asistent dirigenta. Časopis Žena 21 ju je proglasio za najuspješniju ženu iz oblasti Umjetnost za 2001, a 2008. bila je dobitnica nagrade Sloboda koju dodjeljuje Centar za mir Sarajevo. Do sada bilježi brojne koncerte sa orkestrom Sarajevske flharmonije u Bosni i Hercegovini, kao i koncerte sa drugim orkestrima u Turskoj, Francuskoj, Njemačkoj, Švicarskoj i Italiji. Od 2009. angažovana je i kao dirigent Baleta Narodnog pozorišta u Sarajevu. Od 2008. do 2016. obnašala je funkciju direktorice Sarajevske flharmonije.

SARAJEVSKA FILHARMONIJA prvi je profesionalno organizovan simfonijski orkestar na području Bosne i Hercegovine, a svoje je korijene imala već u ansamblima koji su se formirali tokom austrougarske vladavine. Prve ideje o formiranju jednog profesionalnog ansambla u bosanskohercegovačkoj prijestolnici koji bi izvodio umjetničku muziku zapadnoevropskog tla potekle su iz Oblasne muzičke škole. Tako je formiran Kvartet Filharmoničnog udruženja, koji je uglavnom bio sastavljen od nastavnika Oblasne muzičke škole. Prvi koncert održan je 24. oktobra 1923. godine. Solist na klaviru bio je Klemens Menšik, a dirigovali su Aleksandar Lukinić i Josip Rožđalovski. U periodu od 1941, orkestrom su dirigovali Beluš Jungić, Maks Unger, Aleksandar Lukinić, Josip Rožđalovski, Edo Křenek i Oskar Danon. Zbog ratnih dešavanja, u periodu od 1941. do 1945, Filharmonija je obustavila rad i 1948. ponovo nastavlja sa svojim aktvnostma. Prvi koncert Sarajevske filharmonije poslije Drugog svjetskog rata održan je 20. oktobra 1948, dirigovao je Oskar Danon, a solist je bio Antonio Janigro, violončelista iz Zagreba. Direktori Filharmonije u ovom periodu su bili: Tihomir Mirić, Teodor Romanić, Mirko Janjčić, Vladimir Maunagić, Miroslav Homen, i Ninoslav Verber. Sarajevskom filharmonijom su dirigovali Ivan Štajcer, Mladen Pozajić, Teodor Romanić, Miroslav Homen, Oskar Danon, Julio Marić, Dragiša Savić, Radivoj Spasić, Boris Papandopulo i brojni drugi. U odnosu na period djelovanja prije 1941, Sarajevska filharmonija je značajno proširila svoj repertoar izvodeći djela ne samo stranih, već i jugoslavenskih i bosanskohercegovačkih kompozitora. Godina

1992. označila je početak agresije na Bosnu i Hercegovinu, te samim tme i destrukciju svega što je građeno prethodnih decenija. Tako je i Sarajevska filharmonija prekinula sa radom dvije godine i pri tome pretrpjela velike materijalne, ali i ljudske gubitke. Svojevrsnu prekretnicu u radu Filharmonije predstavljao je koncert održan 19. juna 1994. godine kada su pod dirigentskom palicom velikog Zubina Mehte u razrušenoj Vijećnici izveli Mozartov Requiem. Kao solisti nastupili su Jose Carreras, Ruggero Raimondi, Cecilia Gasdia i Ildiko Komlosi. Iste godine Sarajevska filharmonija održava koncerte u Italiji, a narednih godina nižu se gostovanja u Austriji, Turskoj, Češkoj, Francuskoj, Švicarskoj i Italiji. Nakon završetka rata, Sarajevska filharmonija se u kadrovskom smislu obnavlja, a nastojanjima uprave na čijem su čelu bili Emir Nuhanović, potom Samra Gulamović, Samir Lokvančić, Adi Šehu kao vršilac dužnost direktora (od 2021), ostvareni su značajni nastupi u zemlji i inozemstvu. Koncertom u olimpijskoj dvorani Zetra 11. oktobra 2008. godine, Sarajevska filharmonija je obilježila 85 godina postojanja i rada. Tom prilikom je izvedena popularna Carmina burana Carla Orfa pod dirigentskom palicom Julia Marića. Proslavljajući svoju 90-godišnjicu (2013), Sarajevska flharmonija nastavila je težit ka ciljevima postavljenim u začetku svoje djelatnosti, ostavši tako jedan od svjetionika bosanskohercegovačke kulturne scene i svakako jedna od najvažnijih karika u lancu sarajevskog i bosanskohercegovačkog muzičkog života. dr. Fatima Hadžić

15

O DJELIMA: Program koncerta fokusiran je na tzv. Prvu bečku školu – period koji u historiji muzike podrazumijeva vremenski okvir između 1750. i 1830. godine. Koncertna večer otpočinje nastupom Sarajevske filharmonije i interpretacijom Simfonije br. 25, g mol, KV 183 Wolfganga Amadeusa Mozarta koja se nerijetko naziva i Mozartovom “prvom tragičnom simfonijom”. “Čudo od djeteta” napisalo je 25. simfoniju u Salzburgu u dobi od 17 godina (1773) i to pod utjecajem pokreta Sturm und Drang.

16

Nakon Mozartovog ranog simofnijskog ostvarenja koje predstavlja najavu njegove 40. simfonije u g molu, uslijedit će izvedba jednog od najomiljenijih koncerata u violinističkoj literaturi – Koncerta op. 61, D dur Ludwiga van Beethovena.

Sudeći prema Carlu Czernyju, Beethovenovom učeniku i prijatelju, djelo je nastalo u rekordno kratkom periodu za samo nekoliko sedmica, dok je u potpunosti dovršeno tek nekoliko dana pred premijeru 23. decembra 1806. godine. Reakcije publike i kritike isprva nisu bile pozitivne, prvenstveno zbog Beethovenove nekonvencionalnosti u kompozicionom pristupu formi violinskog koncerta. Ipak, Koncert će doživjeti svojevrsnu renesansu u periodu nakon 1844, kada ga Felix Mednelssohn Bartholdy u saradnji s violinistom Josephom Joachimom počinje aktivno promovirati diljem evropskih koncertnih podijuma.

UTORAK, 14.09.2021, 20:00

Koncertna sala “Cvjetko Rihtman” – Srednja muzička škola Sarajevo

ZAGREBAČKI KVARTET Martin Krpan, I violina Davor Philips, II violina Hrvoje Philips, viola Martin Jordan, violončelo

PROGRAM FRANZ JOSEPH HAYDN (1732–1809) Gudački kvartet br. 1, op. 76, G dur, Hob:III:75 Allegro con spirito Adagio sostenuto Menuetto. Presto Finale. Allegro ma non troppo

EDVARD GRIEG (1843–1907) Gudački kvartet br. 1, op. 27, g mol Un poco andante-Allegro molto ed agitato Romance-Andantino Intermezzo-Allegro molto marcato-Piu vivo e scherzando Finale-Lento-Presto al saltarello

ZAGREBAČKI KVARTET osnovan kao prvi trajni i profesionalni ansambl svoje vrste na hrvatskoj muzičkoj sceni, prvi je koncert održao 25. aprila 1919. godine. Članovi su tada bili Václav Huml, prva violina, Milan Graf, druga violina, Ladislav Škatula (kanije Miranov), viola i Umberto Fabbri, violončelo – redom profesori na konzervatoriju u Zagrebu. Tijekom prvih desetljeća, u Kvartetu su se izmijenili brojni muzičari (Jan Prybyl, Jan Holub, Francis E. Arány, Dragutin Aranyi, Zlatko Topolski, Stjepan Šulek, Aleksandar Szegedi, Ljudevit Dobronji...) no već tada Zagrebački je kvartet uspostavio visoke kriterije djelovanja koji ga i danas čine okosnicom zagrebačkog i hrvatskog kvartetskog muziciranja.

Ansambl je rano formirao koncept svojih programa koje čini široki repertoarski raspon, od klasike, Franza Josepha Haydna, Wolfganga Amadeusa Mozarta, Ludwiga van

18

­ eethovena, Johannesa Brahmsa, i tzv. željeznog kvartetB skog repertoara, do savremenih autora s posebnim naglaskom na hrvatsko stvaralaštvo; djela Božidara Širole, Josipa Štolcera Slavenskog, Frana Lhotke, Antuna Dobronića, Borisa Papandopula, Mila Cipre, Milka Kelemena, Marka Ruždjaka, Frane Paraća, Dubravka Detonija i brojnih drugih redovito su na koncertnim programima.

U sezoni 1930/1931. članovi kreću na prvu inostranu turneju po Češkoj i Njemačkoj stječući laskave kritike i epitet ‘slavni’; redovito muziciranje diljem zemlje i inostrana gostovanja praksa je koju su zadržali do danas. Osim po Europi u više navrata održavaju velike turneje po Sjedinjenim Američkim Državama, bivšem Sovjetskom Savezu, Rusiji, Kanadi, Australiji, Novom Zelandu. Rano započinju i

s ­praksom saradnji s drugim istaknutim muzičarima-solistima. Prvo razdoblje djelovanja Zagrebačkog kvarteta zaključio je Drugi svjetski rat da bi novo poglavlje počelo 1954. zahvaljujući inicijativi muzičara iz tadašnjeg Akademskog gudačkog kvarteta – Josipa Klime, Tomislava Šestaka, Dušana Stranića i Zvonimira Pomykala. Upravo violinist Josip Klima, uz kraće prekide, predvodi Kvartet sljedeća gotovo dva desetljeća, a nasljeđuju ga, do 1987, Zlatko Balija, Edo Pečarić i Đorđe Trkulja. Drugi violinisti bili su Zlatko Balija, Edo Pečarić, Nikola Jambrošić, Ivan Kuzmić i Marija Cobenzl, violisti Dušan Stranić i Daniel Thune, a violončelisti Fred Kiefer i Josip Stojanović. Najdulji staž u kvartetu, punih 37 godina, ostvario je violist Ante Živković. Muzikologinja Hana Breko izdvojila je dva glavna sastava u tom drugom razdoblju djelovanja: Josip Klima, Zlatko Balija, Dušan Stranić i Fred Kiefer te Josip Klima, Ivan Kuzmić, Ante Živković i Josip Stojanović. Značajno je i da se tokom tog perioda, novosti i savremene tekovine koje donosi Muzički biennale Zagreb od 1961, odražavaju na repertoar ansambla pa on redovito izvodi i praizvodi najnovija domaća i inostrana kvartetska dostignuća. Godine 1987. na mjesto prvog violiniste dolazi Goran Končar što označava početak još jednog novog razdoblja; ostaje na tom mjestu do 2012, a s njim muziciraju Goran Bakrač i potom Davor Philips (od 2001) na drugoj violini, violisti Ante Živković, i od 2005. Hrvoje Philips, te Martin Jordan na violončelu (od 1991). To je vrijeme obilježeno ciklusom koncerata u Muzeju Mimara i u Preporodnoj dvorani Narodnog doma, a od 2008. u Hrvatskom glazbenom zavodu gdje se i danas održava sezona Zagrebačkog kvarteta. Ugled ansambla učvršćuju nove inostrane turneje i gostovanja na kojima devedesetih godina osobito skreću pažnju javnosti na ratna zbivanja u Hrvatskoj, nastupi od Concertgebouwa u Amsterdamu, praškog Rudolfinuma i londonskog St. John’s Smith Squarea preko zgrade Ujedinjenih naroda u New Yorku do Guangyuan Concert Halla, izvedbe kapitalnih djela poput Umijeća fuge Johanna Sebastiana Bacha i posljednjih gudačkih kvarteta Ludwiga van Beethovena, kao i jedinstvena izvedba Sedam posljednjih Kristovih riječi Franza Josepha Haydna u kripti crkve Sv. Ane

u Jeruzalemu. Mjesto prvog ­violinista 2012. nakratko preuzima Sergej Evseev i Marin Maras, a od sezone 2017/2018, uz Davora Philipsa, Hrvoja Philipsa, i Martina Jordana, kao prvi violinist muzicira Martin Krpan.

Bogata diskografija Kvarteta, stvarana tijekom cijelog stoljeća, uključuje izdanja za Jugoton, PGP RTB, Melodicom, Sastruphon, Nuova Era Records, ZYX Classic, RCA, Da Camera Magna, Croatiju Records, ZG Zoe, Cantus/HDS i druge. Posljednje albume – s kvartetima Leoša Janáčeka i Antonína Dvořáka te historijski četverostruki album povodom stote obljetnice – objavila je etiketa Spona Classics.

Brojne nagrade i priznanja uključuju najvažnije nacionalne nagrade: od Nagrade grada Zagreba 1957. preko Nagrade Milka Trnina, Vjesnikove nagrade Josip Štolcer Slavenski, nagrada Vladimir Nazor i Vatroslav Lisinski, Povelje Republike Hrvatske za osobite zasluge u kulturi 1999, Nagrade grada Zagreba 2001, niza diskografskih nagrada Porin do nagrade Vladimir Nazor za životno djelo 2009. godine.

19

O DJELIMA: Renomirani Zagrebački kvartet, čiji su zaštitni znak vrhunska izvedba i repertoarski odabiri širokog stilskog dijapazona, u okviru 27. Sarajevskih večeri muzike predstavit će se Gudačkim kvartetom br. 1, op. 76, G dur, Hob: IIII: 75 Franza Josepha Haydna, te Gudačkim kvartetom br. 1, op.

27, g mol Edvarda Griega. Gudački kvartet nastao iz stvaralačkog pera klasičkog velikana Franza Josepha Haydna prvi je od ukupno šest kvarteta okupljenih oko opusa 76 – za kojeg se smatra da je u tehničko-kompozicionom, ali i inetrpretativnom smislu kruna Haydnove genijalnosti na polju kamernog muziciranja. Kvartet je posvećen mađarskom grofu Josephu Georgu von Erdődyju, a sudeći prema britanskom historičaru muzike i muzičkom piscu Charlesu Burneyu kvarteti op. 76 prepuni su inovatinovsti, vatrenosti i dobrog ukusa, koje je genij objedinio u jedinstvenu i kompaktnu muzičku cjelinu. S druge strane, Edvard Grieg je, poput Jana Sibeliusa, s praksom pisanja gudačkih kvarteta započinjao nekoliko puta da bi se na taj korak konačno odvažio 70tih godina 19. stoljeća. Kvartet u g-molu počeo je pisati u ljeto 1877, tokom boravka na farmi u Hardangeru u rodnoj Norveškoj. Nakon što je Kvartet završen tokom zime, na ljeto 1878. pisao je prijatelju: “Nedavno sam završio gudački kvartet koji još uvijek nisam čuo, radi se o djelu u g molu koje nije namijenjeno malim umovima! Cilj mu je širina, energičnost, let mašte i, iznad svega, punoća tona za instrumente za koje je napisan.”

20

SUBOTA, 9.10.2021, 20:00 Narodno pozorište Sarajevo

Koncert posvećen 100. godišnjici Narodnog pozorišta Sarajevo

- Gala opera Ivan Šarić, bas Adema Pljevljak-Krehić, sopran Amir Saračević, tenor Denis Isaković, bas Katarina Kikić, sopran Leonardo Šarić, bas Marko Kalajanović, bariton Željko Lučić, bariton Ivana Lazar, sopran Mikheil Sheshaberidze, tenor Hor Opere NPS Sarajevska filharmonija Dario Vučić, dirigent Ivo Lipanović, dirigent

PROGRAM GIUSEPPE VERDI (1813–1901) Nabucco, Gli arredi festivi…Sperate o figli…

Come note – Ivan Šarić i Hor Opere NPS Un Ballo in Maschera, Morro – Adema Pljevljak-Krehić GIACOMO PUCCINI (1858–1924) Tosca, Recondita armonia – Amir Saračević GIUSEPPE VERDI Macbeth, Studia il passo... Come dal ciel precipita – Denis Isaković GIACOMO PUCCINI Tosca, Vissi d’arte – Katarina Kikić GIUSEPPE VERDI Nabucco, Va pensiero – Hor Opere NPS GIOACHINO ROSSINI (1792–1868) Il Barbiere di Siviglia, La Calunnia – Leonardo Šarić Largo al factotum – Marko Kalajanović **** RUGERRO LEONCAVALLO (1858–1919) I Pagliacci, Prolog – Željko Lučić GAETANO DONIZETTI (1797–1848) Luca di Lamermoor, Regnava nel silenzio – Ivana Lazar GIUSEPPE VERDI Don Carlos, Dio, che nell’alma infondere – Željko Lučić, Mikheil Sheshaberidze RUGERRO LEONCAVALLO I Pagliacci, Intermezzo Recitar…Vesti la giubba – Mikheil Sheshaberidze GIUSEPPE VERDI Rigoletto, Gualtier Malde…Caro nome – Ivana Lazar Cortigiani, vil razza dannata – Željko Lučić Tutte le feste al tempio…Vendetta – Ivana Lazar i Željko Lučić GIACOMO PUCCINI Turandot, Nessun dorma – Mikheil Sheshaberidze i Hor opere NPS

22

IVAN ŠARIĆ rođen je 1982. u Sarajevu gdje se školovao na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu, odsjek solo pjevanje u klasi prof. Paše Gackić. Sa uspjehom interpretira uloge u operama: Don Carlo (Filippo II), Il barbiere di Siviglia (Don Bartolo), Carmen (Escamiljo, Zuniga), La Boheme (Colline, Alcindoro), Samson and Dalila (Abimelech), Rigoletto (Monterone, Conte Ceprano), Viva la mamma (Mamma Agata), Zmaj od Bosne (Kapetan Husein Gradaščević), Don Giovanni (Masetto), Un ballo in maschera (Samuel), Gianni Schicci (Betto Di Signa), La Traviata (Marquese), Don Pasquale (Notaio), Di lustige Witwe (Vicomte Cascada).

Pored nastupa u operi, iza sebe ima zapažene koncertne nastupe od kojih izdvaja: cjelovečernji koncert domaćih kompozitora u Crowne Plazi u Pragu, nastup na koncertu mladih umjetnika u Carnegie Hallu (NY), Concerto Note di Pace-Sarajevo (Teatro Verdi Trieste), kao i uspješne izvedbe u djelima Wofgana Amadeusa Mozarta: Requiem i Krunidbena misa, Ludwiga van Beethovena 9 simfonija, Antona Brucknera Te Deum Laudamus. Uspješno sarađuje sa Slovenskom, Zagrebačkom i Sarajevskom filharmonijom, Operom HNK Split i Osijek te sa NP Beograd. Godine 2016. debituje u Italiji u čuvenom Teatro Verdi Trieste ulogom Colline u operi La boheme Giacoma Puccinija. Stalni je član Opere Narodnog pozorišta Sarajevo.

ADEMA PLJEVLJAK-KREHIĆ, solistica je sarajevske Opere i vanredna profesorica na Odsjeku za solo pjevanje Muzičke akademije Univerziteta u Sarajevu. Rođena je 1975. godine u Sarajevu, Bosna i Hercegovina, gdje je diplomirala na Muzičkoj akademiji, u klasi prof. Paše Gackić 1997. godine.

Paralelno je studirala i 1998. diplomirala i na Ekonomskom fakultetu u Sarajevu. Godine 1998. odlazi na trogodišnji postdiplomski studij na Universität für Musik und Darstellende kunst Graz u Austriji, gdje magistrira 2000. Potom odlazi godinu dana na usavršavanje u Italiju (Genova i Milano) kod Helge Mueller-Molinari i Daniele Aimale. U Narodnom pozorištu Sarajevo, pjevala je uloge: Amelia (Verdi, Bal pod maskama), Elisabetta (Verdi, Don Carlo), Mimi (Puccini - La Boheme), Grofica (Mozart - Figarova ženidba), Đula (Gotovac - Ero s onog svijeta), Micaela (Bizet – Carmen), Tatjana (Čajkovski, Evgenije Onjegin), Hana (Lehar – Vesela udovica), Donna Elvira (Mozart – Don Giovanni), Hasanaginica (Horozić – Hasanaginica), Jelena (Zajc – Nikola Šubić Zrinjski) i mnoge druge. Nastupala je na brojnim koncertima u Bosni i Hercegovini, Italiji, Njemačkoj, Austriji, Velikoj Britaniji, USA, Turskoj, Norveškoj, Španiji, Češkoj Republici, Crnoj Gori, Srbiji, Egiptu. Dobitnica je druge nagrade na Internacionalnom takmičenju sakralne muzike u Rimu 2002. Pjevala je solističke dionice u oratorijima, aktivno učestvuje na koncertima, redovno sarađuje sa Sarajevskom filharmonijom, te priređuje cjelovečernje koncerte. Također je bila izvođač praizvedbi savremenih bosanskohercegovačkih, italijanskih, francuskih, norveških i drugih kompozitora.

23

AMIR SARAČEVIĆ Muzičku akademiju završio je u Sarajevu.

Do sada je ostvario mnoge uloge u operama i operetama, među kojima su: Don Carlo (Don Carlos), Alfredo (La Traviata), Il duca di Mantova (Rigoletto), Rodolfo (La Boheme), Rinuccio (Gianni Schicchi), Tamino (Die Zauberflöte), Don Ottavio (Don Giovanni), Don Pasquale (Ernesto), Lensky (Eugene Onegin), Osman Paša (Zmaj od Bosne), Imotski kadija (Hasanaginica), Camille (Die lustige witwe), Guglielmo (Viva la mamma), Vuk (Ježeva kuća) i dr. Također, redovito nastupa u internacionalnim opernim produkcijama: La Traviata (Alfredo) – Pontedera (Italija), Don Giovanni (Don Ottavio) – Bruxeless, (Belgija), Rigoletto (Il duca di Mantova) – Split (Hrvatska), Hasanaginica (Imotski kadija) – Ljubljana (Slovenija), a potrebno je istaknuti i koncertne solo nastupe u Zagrebu (Beethoven - IX Simfonija, Zagrebačka filharmonija, Britten – War Requiem, Zagrebačka i Sarajevska filharmonija), Beogradu (Beogradska filharmonija), Beču (Sarajevska filharmonija), Briselu i Londonu (koncerti uz klavirsku pratnju). Sudionik je mnogih svečanih koncerata te solo nastupa u suradnji sa Sarajevskom filharmonijom u djelima poput: Mozart – Requiem, Oratorio de Noel – King Arthur, Beethoven – IX Simfonija, Britten – War Requiem, Mozart – Kronungsmesse i dr.

24

DENIS ISAKOVIĆ upisuje Muzičku akademiju u Sarajevu 1992 – Odsjek solo pjevanje u klasi prof. Paše Gackić. Već od prve godine studija djeluje kao solista u Narodnom pozorištu Sarajevo, a od 1994. preuzima role solističkog repertoara mnogih bas i baritonskih partitura. U toku studija nastupao je na akademskim svečanostima i gala koncertima gdje je interpretirao djela poznatih klasičnih kompozitora: Bacha, Beethovena, Handela, Mozarta, Schuberta, Verdija, Schumanna, Griega, Wolfa, Puccinija, Prebande, Pavičića, Cavalierea, Smetane, Bizeta, Gotovca, Hassea, Carissimija, Rossinija, Martinij, Zajc. U toku studija nastupao je u Švicarskoj, Švedskoj, Njemačkoj, Austriji, Turskoj, Italij. Kao solista pjevao je sa poznatom akademskom grupom Etno-Academic i u Akademskom vokalnom ansamblu Preporod u izvedbama obrađenih aranžmana dirigenta Rešada Arnautovića.

U tom pjevačkom aranžmanu nastupao je širom BiH, u Hrvatskoj, Sloveniji, Austriji, Turskoj. U 2014. je obnašao funkciju vršioca dužnosti direktora Opere Narodnog pozorišta u Sarajevu. Sarađivao je sa mnogim umjetnicima i horovima (Gaudeamus, Preporod, Hor Opere NPS), i domaćim i stranim orkestrima (Orkestar Muzičke akademije, Sarajevska filharmonija, Evropski omladinski orkestar, Internacionalni omladinski evropski orkestar, Internacionalni češki orkestar, Mađarski nacionalni orkestar, Austrijski orkestar iz Beča).

Na trostrukom CD-u Hasanaginica, snimljenom u produkciji Bosnatona uporedo pjeva dvije glavne uloge: Bega Pintorovića i Sazliju. Nastupio u nagrađenoj emisiji BHTV-a Moderato cantabile u režiji Aleksandra Jevđevića. Sarađivao je sa mnogim poznatim operskim pjevačima i dirigentima iz cijelog regiona i svijeta, kako u operskim predstavama, tako i na koncertima. Prvak je Opere NPS .

KATARINA KIKIĆ rođena u Zenici, Bosna i Hercegovina. Solistica je Opere Narodnog pozorišta Sarajevo. Diplomirala solo pjevanje na Muzičkoj akademiji u Istočnom Sarajevu.

Umjetničko usavršavanje završila na Muzičkoj akademiji u Zagrebu. Usavršavala se kod Jasmina Bašića, soliste Opere NPS, a nakon toga svoje usavršavanje kontinuirano nastavlja kod nacionalnog prvaka HNK Zagreb, Vitomira Marofa. Nastupala u Hrvatskoj, Sloveniji, Sjevernoj Makedoniji, Italiji. Djeluje i kao vokalni pedagog. U svojoj dosadašnjoj karijeri ostvarila je sljedeće operne uloge: Mimi (La bohème), Elisabetta (Don Carlos), Donna Elvira (Don Giovanni), Prva Dama (Čarobna frula), Allina Antolstoinoloff (Viva la Mamma), Serpina (Služavka gospodarica), Meleć-hanuma (Zmaj od Bosne), Grofica Ceprano (Rigoletto), Sylva Varescu (Kneginja čardaša), Valencienne (Vesela udovica). Njen koncertni repertoar čine djela: Stabat Mater Giovanni Battiste Pergolesija, Pettite Messe Solennelle Gioachina Rossinija te Hercegovačka misa Andrije Pavliča.

LEONARDO ŠARIĆ rođen je u Sarajevu 1975 godne. Srednje muzičko obrazovanje završava u Štokholmu, a Muzičku akademiju Univerziteta u Sarajevu, Odsjek za solo pjevanje u klasi prof. Paše Gackić. Već u toku samog studija sa uspjehom nastupa u manjim a potom i većim ulogama opernog repertoara gdje dolazi do izražaja njegov sonorni bas: Evgenij Onjegin (Gremin), Don Giovanni (Commendatore), Ero s onoga svijeta (Gazda Marko), Rigoletto (Sparafucile), Služavka gospodarica (Umberto), Nabucco (Gran Sacerdote, Gianni Schicchi (Simone), Carmen (Zuniga), La Traviata (Dr. Grenvil), La Boheme (Alcindoro, Don Pasquale (Notar), Hasanaginica (Sazlija), Nikola Šubić Zrninski (Alapić), Ježeva kučica (medo). Sa uspjehom nastupa na mnogim koncertima u suradnji sa Sarajevskom filharmonijom i drugim. Solista je opere Narodnog pozorišta Sarajevo.

25

MARKO KALAJANOVIĆ, prvak opere Narodnog pozorišta Sarajevo, završio je diplomske i specijalističke akademske studije iz oblasti solo-pevanje na Akademiji lepih umetnosti u Beogradu, u klasi prof. Radmile Bakočević. Nastupao je u Narodnom pozorištu u Beogradu, Srpskom narodnom pozorištu u Novom Sadu, Hrvatskom narodnom kazalištu u Zagrebu, Slovenskom narodnom gledališču u Mariboru, u Narodnom pozorištu Sarajevo i u Crnogorskom narodnom pozorištu u Podgorici. Ostvario je sljedeće operske uloge: Renato (Un ballo in maschera), Ezio (Attila), Germont (La Traviata), Rodrigo (Don Carlos), Figaro (Il Barbiere di Siviglia), Onegin (Eugene Onegin), Don Giovanni (Don Giovanni), Papageno (Die Zauberflöte), Marcello (La Boheme), Michonet (Adriana Lecouvreur), Escamillo (Carmen), Enrico (Lucia di Lamermoor), Belcore (L’elisir d’amore), Malatesta (Don Pasquale), Biscroma (Viva la mamma), L’impresario (Viva la mamma), Paul (Les Enfants Terribles), Costantino

26

il Grande (In hoc Signo), Mlinar Sima (Ero s onoga svijeta), Redžep Aga (Na uranku), Nikola Tesla (Melanholični snovi grofa Save Vladislavića), Jež (Ježeva kuća), Smail-aga Čengić (Zmaj od Bosne), Babo Alibeg (Alma). Održao je veliki broj solističkih koncerata i nastupao na muzičkim festivalima u, Srbiji, Bosni i Hercegovini, Sloveniji, Hrvatskoj, Makedoniji, Crnoj Gori, Grčkoj, Nemačkoj, Italiji, Estoniji, Belorusiji, Japanu. Februara 2017, nastupio je u Sapporo Concert Hall Kitara u Japanu kao solo bariton u izvođenju Simfonije br . 9, Ludwiga van Beethovena sa Young Hokkaido Philharmony.

Dobitnik je Nagrade Ministarstva za omladinu i sport Republike Srbije (2008) koja se dodeljuje najuspešnijim mladim talentima. Tokom 2007. i 2008. bio je stipendista fondacije za operske talente CEE Musiktheater’ iz Beča (Austrija). Dobitnik je Godišnje nagrade za najboljeg mladog umetnika u 2011, koju dodeljuje Udruženje muzičkih umetnika Srbije, čiji je član od 2005. godine.

ŽELJKO LUČIĆ je u rodnom gradu pohađao Osnovnu školu Vuk Karadžić, gdje je bio aktivan na satovima glazbene kulture. No stvari su se počele mijenjati tek kad je na scenu stupio čuveni profesor Slobodan Bursać, voditelj Zbora Josif Marinković u Zrenjaninu. Bursać je Lučića ohrabrivao da se posveti glazbenoj karijeri, ali obojica su bili svjesni da nema formalno obrazovanje. Morao se zaputiti u Beograd i krenuti ispočetka. U Beogradu je naišao na još jednog anđela čuvara – Doroteu Spasić, glasovitu profesoricu pjevanja u Glazbenoj školi Josip Slavenski. Pod njenim mentorstvom je uspio završiti osnovnu i srednju glazbenu školu u samo četiri godine, nakon čega je bio spreman upisati Muzičku akademiju. Njegova nova mentorica postala je mezzosopranistica Biserka Cvejić, redovna gošća na najvećim svjetskim opernim pozornicama kao što su njujorška Metropolitan opera, Milanska Scala i Bečka državna opera. Lučić se 1991. pridružio Vokalnom studiju profesorice Cvejić na Muzičkoj akademiji u Novom Sadu. Cvejić je postala njegova glavna učiteljica i mentorica te mu je novosadsko Srpsko narodno pozorište nakon manje od dvije godine usavršavanja kod nje ponudilo ugovor. Lučić je debitirao u Novom Sadu u ulozi Silvija u operi Pagliacci Ruggera Leoncavalla, a 1995. se pridružio ansamblu Narodnog pozorišta u Beogradu i pobijedio na Međunarodnom glazbenom natjecanju u Bečeju.

Godine 1997. osvojio je prvo mjesto na Međunarodnom pjevačkom natjecanju Francisco Viñas u Barceloni. Lučić se odlučio za Njemačku te je otišao na audiciju za solista Frankfurtske opere. Uslijedilo je potpisivanje prvog ugovora s tom opernom kućom koji je kasnije nekoliko puta produljivan, a Frankfurt mu je otvorio i neke nove prilike.

Krenula su gostovanja u brojnim njemačkim opernim kućama, među ostalima u Semperoperi u Dresdenu, Teatru u Bonnu, Državnoj operi u Hamburgu, Operi u Kölnu, Državnoj operi u Berlinu i Bavarskoj državnoj operi u Münchenu.

Godine 2002. debitirao je u Nizozemskoj nacionalnoj operi u ulogama Guy de Montforta u operi Sicilijanske večernje i Marcella u La bohème. Nakon toga je 2003. utjelovio grofa Lunu u Trubaduru u Teatru Comunale u Firenci. Lučićevi recentniji nastupi u Frankfurtskoj operi uključuju naslovne

uloge u Verdijevim operama Falstaff i Rigoletto kao i ulogu Giorgija Germonta u La Traviati. Produkcija Rigoletta Frankfurtske opere iz 2018. bila je poseban događaj jer je te godine obilježena deseta godišnjica Lučićeva debija u toj ulozi. Nakon debija u njujorškoj Metropolitan operi 2006, postalo je jasno da slijede nastupi u najvećim svjetskim opernim kućama. Londonska Kraljevska opera, Pariška opera, milanska Scala, Bečka državna opera – Lučićeva karijera eksplodirala je u mnogim smjerovima. Osim uloge Scarpije, Lučiću je svjetsku slavu i priznanje donijela i uloga Rigoletta.

Verdijevu je dvorsku ludu utjelovio preko sto puta, prvi put 2008. u Semperoperi u Dresdenu uz Juan Diega Flóreza i Dianu Damrau. Odonda je tu ulogu igrao u svim značajnijim kućama, uključujući i njujoršku Metropolitan operu (do 2020. ukupno 29 puta), milansku Scalu, Operu iz San Francisca i Parišku operu. Samo 2011. ju je utjelovio u preko 60 navrata, a u nadolazećim sezonama učinit će to još mnogo puta. Također, prvi puta je pjevao Mazeppu u Bolshoi teatru Moskva u junu 2021, a u naredom periodu ga očekuju novi angažmani u Moskvi

27

IVANA LAZAR, rođena je u Tuzli. Diplomirala je 2001. na Muzičkoj akademiji u Zagrebu, u klasi prof. Mire Zidarić-Orešković. Kao najbolji diplomant dobitnica je nagrade Marija Borčić koju dodjeljuje Muzička akademija u Zagrebu. Magistrirala je u klasi Lidije Horvat-Dunjko, a usavršavala se i kod Dunje Vejzović, Konrada Richtera i Olivere Miljaković. Dobitnica je diplome Darko Lukić, nagrade Milka Trnina - Hrvatskog društva glazbenih umjetnika, dvostruka dobitnica nagrade Jurica Murai za najbolju interpretaciju na Varaždinskim baroknim večerima, Nagrade hrvatskog glumišta za ulogu Kraljice noći u Mozartovoj Čarobnoj fruli te nagrade Tito Strozzi za ulogu Lucie di Lammermoour koju je ostvarila u HNK Zagreb 2020. godine. Već dugi niz sezona, Ivana Lazar, prisutna je na hrvatskoj glazbenoj sceni kao izvrsni interpret glazbe baroka, predklasike i klasike.

Dugo godina djelovala je kao solist Hrvatskog baroknog ansambla, suosnivačica je ansambla za ranu glazbu Camerata Garestin, a kao solist surađuje i sa zborom HRT-a. U isto vrijeme razvija i svoju opernu karijeru koju započinje u Operi HNK Zagreb 2001. debitirajući u Puccinijevoj jednočinki Suor Angelica. Od tada je ostvarila niz velikih koloraturnih uloga kao što su: Gilda iz opere Rigoletto (G. Verdi); Kraljica noći iz Čarobne frule (W. A. Mozart), Ophelie iz opere Hamlet (A. Tomas), Oscar iz Krabuljnog plesa (G.Verdi), Clorinda opere Pepeljuga (G. Rossini), Lucia iz opere Lucia di Lammermoor ­(G. Do­ni­zetti), i mnoge druge. Nastupala je sa mnogim eminentnim orkestrima u zemlji i inozemstvu kao npr: Zagrebačka filharmonija, Sarajevska filharmonija, Varaždinski komorni orkestar, Simfonijski orkestar HRT-a a već više sezona solistica je i svjetski priznatog ansambla Le Parlement de Musique iz Strasbourga. Svojim nastupima osvojila je publiku i na najvećim hrvatskim festivalima kao što su Dubrovačke ljetne igre, Varaždinske barokne večeri, Osorske večeri, Splitsko ljeto, Riječke ljetne noći, itd. Od 2006. do 2008. bila je stipendistica CEE-Musiktheater/Deutschebank iz Beča. Prvakinja je Opere u Zagrebu.

28

MIKHEIL SHESHABERIDZE rođen je u Kaspiju u Gruziji, a studij pjevanja završio je na konzervatoriju Vano Sarajishvili u Tibilisiju, gdje je diplomirao 2006. godine. Tokom 2007. učestvovao je na master radionicama američke sopranistice Lelle Cuberli. Godine 2011. osvojio je treće mjesto na takmičenju za mlade operne pjevače Gaetano Fraschini u Paviji. U novembru/decembru 2011. učestovao je u specijalnoj produkciji Nabucco, c’era una volta la figlia di un re Verdi teatra u Trstu u okviru 15. izdanja projekta pod nazivom Opera Domani. Redovito nastupa na koncertnim podijima prestižnih opernih kuca: Arena (Verona), Teatro Filarmonico (Verona), Teatro Regio (Parma), Teatro Verdi (Trst), Ente Luglio Musicale Trapanese, Teatro del Giglio (Lucca), Teatro di Pisa, Teatro Comunale Alighieri (Ravena), Teatro Goldoni (Livorno), Teatro Lirico (Kaligari), Teatro Ponchielli (Kremona), Teatro Sociale (Komo), Teatro Donizetti (Bergamo), Teatro Fraschini (Pavia), Teatro Real (Madrid), Seoul Arts Center, Opera Spalato (Hrvatska), Estonian National Opera (Talin), i dr. Do sada je ostvario sljedeće operne uloge: Pinkerton (Madam Butterfly), Don Josè (Carmen), Cavaradossi (Tosca), Roberto (Le Villa), Foresto (Attila), Don Alvaro (La Forza del Destino), Antonio Claudio (Das Liebesverbot), Ismaele (Nabucco), Pollione (Norma), Canio (I Pagliacci), Turiddù (Cavalleria Rusticana), Radames (Aida), Dick Johnson (La Fanciulla del West), Calaf (Turandot) Otello (Otello), Luigi (Il Tabarro), Maurizio (Adriana Lecouvreur), Manrico (Il Trovatore). U svojoj dosadašnjoj karijeri imao je priliku raditi sa nekim od najistaknutijih dirigenata, poput Lipanovića, Bisantija, Von Dohnanyija, Martinenghija, Bolta, Zhonga, Kovatcheva, Battistonija, Foglianija, Ciampa, Savića, Orena, Bernacera i dr.

29

HOR OPERE NARODNOG POZORIŠTA U SARAJEVU Osnivanje Opere Narodnog pozorišta u Sarajevu (1946) bio je historijski događaj nemjerljive vrijednost za kulturnu historiju i razvoj muzičke kulture u Sarajevu i Bosni i Hercegovini. Početak rada Opere inicirao je obnavljanje Sarajevske filharmonije i osnivanje Muzičke akademije u Sarajevu, institucija koje su uz Operu trasirale put razvoja muzičke kulture i umjetnost u Bosni i Hercegovini. Hor opere Narodnog pozorišta u Sarajevu bio je dio ovog velikog projekta započetog prije više od šezdeset godina. Osnovan kao jedan od ansambala Opere Narodnog pozorišta, hor su mahom činili pjevači-amateri, ali je zahvaljujući intenzivnom radu ansambla i dirigenata, hor brzo stekao potrebnu rutinu preuzevši važnu ulogu u funkcioniranju opere kao cjeline. Hor Opere, kao i drugi operni ansambli, prošao je nekoliko faza u svom razvoju koje korespondiraju sa rastom i razvojem sarajevske Opere u cjelini. Prva faza završila je izbijanjem agresije na Bosnu i Hercegovinu 1992. do kada se sarajevska Opera afirmirala kao vrlo respektabilno izvođačko tjelo ­priredivši

30

156 opernih i operetskih predstava i koncerata. U ovom periodu hor je primio nekoliko značajnih priznanja kao što su Šestoaprilska nagrada grada Sarajeva za Carminu buranu Carla Orffa i priznanje za visoki umjetnički dojam u Ljubljani (Križanke) za operu Turandot. Hor je ostvario mnogobrojna gostovanja Hor Opere NPS 41 u inostranstvu (Italija, Austrija, Njemačka, Izrael, Turska). Uspon hora Opere naglo je prekinut 1992. godine čime je završio i prvi period u njegovoj historiji. Od 1996. godine obnovljeni hor Opere je ostvario desetine nastupa u operama i operetama, premijernim i repriznim predstavama, standardnog opernog repertoara s operama Giuseppe Verdija (Il Trovatore, Un Ballo in Maschera, Nabucco, La Traviata, Rigoletto), Giacoma Puccinija (Tosca, Gianni Schicchi, La Bohème), Pietra Mascagnija (Cavalleria rustcana), Wolfganga Amadeusa Mozarta (Le nozze di Figaro), Gioachina Rossinija (Il Barbiere di Seviglia), Gaetana Donizettija (Don Pasquale, L’elisir d’amore), Georgesa Bizeta (Carmen) i Petra Iljiča Čajkovskog (Evgenije Onjegin) i operetama Johanna Straussa (Šišmiš) i Franza Lehara (Vesela udovica). Uz standardnu ulogu ­opernog hora u ­opernim

predstavama, hor Opere redovno nastupa samostalno i uz saradnju drugih muzičkih institucija i to prvenstveno Sarajevske filharmonije. U saradnji s ovom institucijom hor Opere ostvario je značajne koncertne nastupe na kojima je izvodio Requiem Wolfganga Amadeusa Mozarta (1997) i Stabat Mater Gioachina Rossinija (1998), te niz prigodnih koncerata kao što su koncert povodom 250-godišnjice rođenja Mozarta (2006), Gala koncert povodom 60-godišnjice Opere NPS i 85-godišnjice NP (2006), itd.itd. Posebno treba izdvojit gostovanje hora Opere u Osijeku prilikom kojeg je izveden oratorij Stvaranje svijeta Franza Josepha Haydna (2009) i koncert povodom 35-godišnjice umjetničkog rada Ivice Šarića uz učešće zbora Opere Hrvatskog narodnog kazališta Split kada je izveden Requiem Giuseppe Verdija (2010). Od 2012. hor Opere sarađuje i sa Fondacijom za muzičke umjetnosti u realizaciji projekata DoReMi&Vi (koncert sa Denyce Graves 2012. i koncert sa Željkom ­Lučićem 2013), te festivala

S­ arajevske večeri muzike (SVEM), na čijem je 19. izdanju hor učestvovao u izvedbi Orffove Carmine burane pod dirigentskom palicom maestra Uroša Lajovica (2013). Hor Opere je bio i ostao izvorište najboljih pjevača i pjevačica u Bosni i Hercegovini, iz čijih redova se od osnivanja do danas popunjava ansambl solista Opere. U ovom horu ponikli su brojni epizodisti, solisti i prvaci Opere Narodnog pozorišta u Sarajevu, koji su u horu Opere pjevali kao studenti Muzičke akademije ili kao mladi još neafirmisani umjetnici. To je jedini profesionalni hor u Bosni i Hercegovini sa stručno profliranim članicama i članovima sa kojima su radili stručnjaci kao što su Mladen Stahuljak, Kajdi Krunoslav, Ognjen Bomoštar i Dario Vučić. Danas hor Opere broji pedeset članova i radi pod vodstvom Danijela Žontara.

dr. Fatima Hadžić

DANIJEL ŽONTAR rođen u Sarajevu 1979. Diplomirao je na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu – Odsjek za kompoziciju i dirigovanje, smjer kompozicija u klasi prof. Anđelke Bego-Šimunić. Angažiran u Sarajevskoj Operi od 2004. kao horski pjevač / tenor II - bariton. Istovremeno je četiri godine obavljao i dužnost korepetitora Baleta. Od maja 2010. uposlen kao šef Hora Opere Narodnog pozorišta Sarajevo. Kao kompozitor sarađivao je sa Sarajevskom filharmonijom, No Borders Orchestra, različitim ansamblima i solistima. Djela su mu izvođena na festivalima i koncertima u Bosni i Hercegovini, Crnoj Gori, Srbiji, Hrvatskoj, Sloveniji, Njemačkoj...

Kao pozorišni kompozitor sarađivao je sa režiserom Harisom Pašovićem u projektima „Sarajevska crvena linija“, „Pjesme o vodi, hljebu i ljubavi“, „Stoljeće mira nakon stoljeća ratova“ i „Otkrivanje žene“. Od 1996. do 2016 bio je pjevač i pomoćni orguljaš katedralnog mješovitog hora Josip Štadler.

U sezoni 2012/2013 vršio je dužnost umjetničkog direktora Opere Narodnog pozorišta Sarajevo. Umjetnički je voditelj Mješovitog vokalnog ansambla „Art Vivo“.

31

DARIO VUČIĆ rođen u Sarajevu 1980. godine. Diplomirao (2003) i magistrirao (2006) na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu – Odsjek za kompoziciju i dirigovanje, smjer dirigovanje u klasi prof. Julija Marića. Diplomirao (2018) na Odsjeku za kompoziciju i dirigovanje, smjer kompozicija u klasama prof. Anđelke Bego Šimunić i prof. Dine Rešidbegovića na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu. Usavršavao se u Baden bei Wien (Austrija) kod prof. Antonija Witta.

Kao korepetitor i dirigent radio je s raznim vokalnim i instrumentalnim solistima i horovima. Radio je kao šef Hora Opere Narodnog pozorišta Sarajevo (2004–2009), gdje je istovremeno obavljao dužnost i kao korepetitor Baleta. Od 01. decembra 2009. dirigent je Opere Narodnog pozorišta Sarajevo. Debitirao 2007. operetom Šišmiš Johanna Straussa u Hrvatskom narodnom kazalištu u Osijeku (Hrvatska). Na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu je od 2007–2015. u zvanju asistenta te višeg asistenta – Odsjek za dirigovanje.

Od juna 2017. izabran je za docenta na Odsjeku za dirigovanje, Oblast orkestarsko dirigovanje. Od marta 2018. je šef Odsjeka za dirigovanje na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu. Gostujući je profesor na Univerzitetu Crne Gore – Muzička akademija Cetinje. Do sada je dirigovao Sarajevskom filharmonijom, Dubrovačkim simfonijskim orkestrom, Sinfoniettom Baden (Baden bei Wien - Austrija) Kamernim simfonijskim orkestrom Zenica, Opernim orkestrom Hrvatskog narodnog kazališta u Osijeku, Orkestrom Beogradske Opere, Gudačkim orkestrom SPKD Prosvjeta – Sarajevo, Orkestrom Muzičke akademije Sarajevo i Kamernim orkestrom 2007 – čiji je osnivač. Od 1995–2015. bio je orguljaš sarajevske Katedrale, a od 1996. do 2007. orguljaš katedralnog mješovitog zbora Josip Stadler. Član je i osnivač Napretkovog trija Magis (2003) – dvije violine i klavir. Obnašao dužnost dopredsjednika HKD Napredak od 2009. do 2012. Prva premijera maestra Darija Vučića u Operi Narodnog pozorišta Sarajevo bila je izvedba opere Gaetana Donizettija Don Pasquale, 2009. godine. Kao kompozitoru djela su mu se izvodila u BiH, Hrvatskoj, Srbiji, Norveškoj, Francuskoj, Kanarskim otocima. Od jula 2011. do decembra 2013. bio je direktor Narodnog pozorišta Sarajevo. U četiri mandata bio je vršilac dužnosti umjetničkog direktora Opere Narodnog pozorišta Sarajevo. Bio je stipendist HKD Napredak – Sarajevo.

32

IVO LIPANOVIĆ istaknuti je hrvatski dirigent. Dirigovanje je studirao na Muzičkoj akademiji u Zagrebu u klasi Igora Gjadrova, te kod Lovre pl. Matačića. Dirigentsku karijeru započinje 1986. osvajanjem prve nagrade na takmičenju mladih dirigenata u Zagrebu, a potom i angažmanom u Operi Hrvatskog narodnog kazališta u Splitu od 1992. do 1998. godine. Osim Opere, maestro Lipanović u Splitu djeluje i kao umjetnički direktor festvala Splitsko ljeto, te vrlo često diriguje brojnim koncertma, baletma i opernim izvedbama uz orkestre kao što su orkestar Opere HNK Zagreb, Opere HNK Ivana pl. Zajca u Rijeci, Zagrebačka flharmonija, Simfonijski orkestar HRT-a, Dubrovački simfonijski orkestar, te Varaždinski kamerni orkestar. Od 1995. aktvno nastupa kao dirigent i van granica Hrvatske. Tu se istču nastupi u Seoulu (Don Carlos, Verdi), Državnoj operi u Ankari (Carmina burana – Orff, Carmen – Bizet i dr.), u Cagliariju, u Nici (Evgenij Onjegin – Čajkovski), u Njemačkoj operi u Berlinu (Carmina burana – Orff, Falstaff – Verdi), u Bresciji (Madame Butterfly – Puccini), te nastupi sa Simfonijskim orkestrom Beneventa, MDR simfonijskim orkestrom iz Leipziga, Slovenskom flharmonijom, Simfonijskim orkestrom Slovenske radio televizije, te Sarajevskom flharmonijom. Sarađivao je sa mnogim istaknutm umjetnicima poput pijaniste Alde Ciccolinija (1996, Verona), sopranistce Barbare Hendricks, te opernih zvijezda Denyce Graves, José Carrerasa i Inve Mule, s kojima je nastupio na koncertma Zagrebačke flharmonije. U martu 2000. diriguje premijerom Evgenija Onjegina u Opera de Nice sa velikim opernim zvijezdama Barbarom Hendricks, Vladimirom Chernovim, Zoranom Todorovićem i Mat Salminenom, dok nakon uspješnog debuta u oktobru 1999. u Deutsche Oper u Berlinu s Orffovom Carminom buranom, biva ponovno angažiran, te s velikim uspjehom, na dan Verdijeve smrt, 27. januara 2001, diriguje svečanom predstavom Falstaffa u toj poznatoj opernoj kući. U periodu od 2001. do 2003. djelovao je kao muzički rukovodilac Državne opere u Ankari i festvala u Aspendosu. Dobitnik je nagrade Milka Trnina Hrvatskog društva glazbenih umjetnika za 2003. godinu.

Među značajna umjetnička postignuća spadaju i ­nastupi u

Bresci 2004. gdje diriguje operom Madam Butterfly povodom 100-te godišnjice konačne verzije te Puccinijeve partiture s ansamblima veronske Arene, a u Teatro Filarmonico u Veroni, 2005. postavlja novu produkciju La Traviate Giuseppea Verdija. Godine 2009. u Teatro Vitorio Emanuelle u Messini diriguje premijernom izvedbom Bizetove Carmen, a u Rijeci praizvodi novu domaću operu Alfja Kabilja Casanova u Istri. U julu 2010. premijerno diriguje simfonijskim koncertma i operama Cavalleria rusticana i Pagliacci na festivalu Luglio musicale Trapanese na Siciliji, da bi slijedeće godine dirigovao premijerom Puccinijeve Tosce. Za Muzički Bienale Zagreb, praizvodi operu Maršal hrvatskog kompozitora Silvija Foretća. Zajedno sa Invom Mulom i Zagrebačkom flharmonijom snimio je i CD Il bel sogno sa arijama Gounoda, Masseneta, Puccinija i Verdija za Virgin records. Djeluje kao docent i stalni gost-dirigent u Teatro Lirico Sperimentale u Spoletu. U posljednje vrijeme često nastupa u hrvatskim opernim kućama, te u Operi Narodnog pozorišta u Sarajevu, dirigujući brojnim opernim premijerama. Meastro Lipanović trenutno djeluje kao vršilac dužnost ravnatelja Opere Hrvatskog narodnog kazališta u Splitu.

33

O DJELIMA:

Operna večer koju 27. Sarajevske večeri muzike posve­ ćuju 100. godišnjici postojanja Narodnog pozorišta Sarajevo, s pravom nosi epitet “gala”. Epitet je dodatno naglašen odabirom repertoara na kome se nalaze velikani čija su imena ispisala neke od najznačajnijih stranica operne umjetnosti. Tako program predstavlja put kroz opuse italijanskih opernih majstora poput Gioachina Rossinija i njego­vog Il Barbiere di Siviglia – komične opere u dva čina nastale na libreto Cesara Sterbinija, po prvi puta praizvedene u Rimu 1916. godine. Rossinijevo remek-djelo ubraja se među najčešće izvođena djela iz domene komične opere, dok se Figarova arija Largo al factotum smatra jednom od najpoznatijih arija ikada napisanih. Neizostavan dio operne literature prve polovine 19. stoljeća svakako je i trgična opera u tri čina Lucia di Lammermoor proistekla iz kompozitorskog pera Gaetana Donizettija. Donizetti, koji se uz Rossinija i Bellinija ubraja u jednog od najsvjetlijih primjera monumentalnosti italijanske opere, komponiranjem Lucie stvorio je djelo koje i stoljećima nakon praizvedbe u napuljskom Teatru di San Carlo je (1835) suvereno vlada opernim pozornicama, poput npr. Metropolitan opere, gdje je gotovo u kontinuitetu od 1903. pa do 1972. postavljana na scenu ove prestižne operne kuće. Večer u kojoj se slave muzička scena, dramatski izraz i uzvišenost ljepote ljudskoga glasa, nemoguće je zamisliti bez stvaralačkog upliva Giuseppe

34

Verdija. Verdijeve opere Nabucco, La Traviata, Un Ballo in Maschera, Macbeth, Don Carlos i Rigoletto čine abecedu repertoara svake ozbiljne operne kuće, a karakterizira ih neposredan ritam, jednostavan harmonijski jezik te naglašena izražajnost melodije, dok muzičko-formalno oblikovanje najčešće pokazuje visok stupanj jedinstva. Muzički sadržaj “gala večeri” okrunit će se i djelom koje samo po sebi jeste apoteoza verizma – operom I Pagliacci Ruggera Leoncavalla praizvedenom 1892. u Milanu. Djelo odlikuje bogata paleta orkestralnih boja, kontrastna dinamika, široka mediteranska melodika, stalna dramatska gradacija i neprekidna emocionalna napetost. Na tragu utjecaja verizma jeste i stvaralaštvo Giacoma Puccinija, koje karakterizira duboko razumijevanje psihologije žene, koju je stavio u epicentar radnje svojih opera. Tome je dokaz i njegovo posljednje postignuće – opera Turandot, koju shrvan teškom bolešću i smrću (1924) nije uspio dovršiti. Operu je na kraju, dvije godine kasnije, dovršio kompozitor Franco Alfano, a Turandot će osim izbalansiranosti između riječi, muzike i scene ostati upamćena i po kultnoj ariji Nessun dorma, koja predstavja istinski dragulj u Puccinijevoj opernoj koncepciji koju karakteriziraju sugestivni prizori prepuni dramatike i napetosti s ciljem dočaravanja svijeta daleke Kine u kojoj je smještena radnja opere Turandot.

4.10–8.10.2021.

Koncertna sala “Cvjetko Rihtman” – Srednja muzička škola Sarajevo

Jazz Harmonija sa

RANKOM RIHTMANOM

U saradnji sa Srednjom muzičkom školom Sarajevo RANKO RIHTMAN kompozitor, pijanist, dirigent i aranžer za big band, kamerni i simfonijski orkestar diplomirao je na Muzičkoj akademiji u Sarajevu na Odsjeku za etnomuzikologiju i Odsjeku za dirigovanje. Tokom 1982. i 1983. pohađa Berklee College of Music u Bostonu (SAD) gdje se usavršava na Odsjeku za profesionalno jazz aranžiranje u klasi profesora H. Pomeroya. Bio je dugogodišnji član sarajevske grupe Indexi. Sarađivao je sa mnogim ansamblima klasične, pop i rok muzike (Sarajevska Filharmonija, Orkestar Sarajevske Opere, Simfonijski orkestar RTV Slovenija, Hor i orkestar Glinka St. Petersburg, rok grupa Bijelo Dugme i dr). Od 1974. do 1992. radi kao dirigent Plesnog orkestra RTV BiH (RTV Sarajevo). Na polju jazz muzike ostvario je uspješne saradnje sa umjetnicima kao što su Duško Gojković, Gianno Basso, Bora Roković, Ladislav Fidri, Stjepko Gut, Jazz orkestar Češkog radija i dr. Piše muziku za flm, TV, pozorište (Savršeni krug A. Kenovića, Miris dunja M. Idrizovića, pozorišne predstave Woyzek, Hamlet i dr, TV serija i flm Moj brat Aleksa i dr). Autor je aranžmana službene verzije aktuelne državne himne Bosne i Hercegovine. Od 1992. živi u Izraelu, a 2015. seli se u Poreč. Radio je kao profesor jazz harmonije, aranžiranja i klavira na Hed koledžu za savremenu muziku u Tel Avivu (od nedavno dio “Ono – Academic College”), gdje je ujedno bio i savjetnik za akademska pitanja. Dirigovao je i profesionalnim Big Bendom pri istom koledžu za koji je radio i kao stalni aranžer. U akademskoj 2016/2017. bio je angažovan kao predavač na predmetu Jazz harmonija na Muzičkoj akademiji u Sarajevu, te povremeno djeluje kao aranžer za potrebe Hrvatske radiotelevizije.

35

28

2022

Subota, 7.05.2022. – Četvrtak, 12.05.2022.

FONDACIJA ZA MUZIČKE UMJETNOSTI MUSIC ARTS FOUNDATION Upravni odbor Josip Muselimović, predsjednik Milorad Kenjalović Admir Đulančić Predsjednik Ninoslav Verber

XXVII SVEM

Ninoslav Verber, umjetnički direktor Minka Skenderagić, sekretarica Aida Palinić, odnos s medijima Almin Berbić, box office Almin Zrno, oficijelni fotograf Izdavač Fondacija za muzičke umjetnosti Music Arts Foundation Za izdavača Ninoslav Verber Tekstovi Lana Šehović, Fatima Hadžić Dizajn i DTP Timur Selmanović Štampa Blicdruk d.o.o. Sarajevo Tiraž 500 Music Arts Foundation Fondacija za muzičke umjetnosti Trg Barcelone 3 71000 Sarajevo Bosna i Hercegovina www.maf.ba

GENERALNI POKROVITELJ: Glavni sponzor

Zlatni sponzor

POKROVITELJI: Federalno ministarstvo kulture i sporta

PARTNERI:

MEDIJSKI POKROVITELJI:

Not your typical agency. konteent.com