www.lvsvgent.be
Maart 2008, afgiftekantoor Gent 1 V.U.: Patrice Viaene, Notarisstraat 3, 9000 Gent
Inhoudstafel
Voorwoord
Voorwoord Patrice Viaene
4
Redactie Bert Schelfhout en Gregory Wauters
6
De staat zal neutraal zijn of zal niet zijn Patrice Viaene
8
Brief aan Geert Wilders Michiel Rogiers
H
et tweede semester kondigt zich op vele vlakken veelbelovend
aan. Het succes van de enige consequent liberale studentenvereniging in Gent is alvast onloochenbaar. Het is voor elk LVSV’er dan ook een waar genoegen
de
talrijke
nieuwe
leden
te
mogen
verwelkomen,
die
vastberaden de weg naar het liberalisme hebben gevonden. In het licht van
10
deze
recent
verruimde
ledenkern
en
de
traditie
van
onze
voorgangers indachtig, staat de continue ideologische verdieping in het The world is changing: privaat militaire bedrijven Dominic De Backer_ _________12
tweede halfjaar dan ook centraal. Daarnaast krijgt elke student aan onze universiteit van 10 tot 14 maart, de tweejaarlijkse gelegenheid om zijn of haar vertegenwoordiger aan te
Rubriek: Europese uitdagingen
duiden voor de diverse raden. ²
Een vreedzame oplossing voor Kosovo Eveline Van Den Abeele en Nicolas Coudeville
15
De weg naar een Europese eenmaking Michiel Rogiers __
19
voor het
eerst
geheel
De relevantie van deze verkiezing, die
digitaal
geschiedt, kan
nauwelijks worden
onderschat. En masse stemmen is dus absoluut de boodschap. Ondertussen wordt de situatie in Noord-Kivu, in Oost-Congo, almaar pijnlijker. Gevechten tussen regeringstroepen en milities gaan gepaard met grootschalige verkrachtingen en verminkingen. Het ontbreken van
Diëten met de overheid: VRT privé Bert Schelfhout
een adequaat rechtssysteem kan zonder meer als een bron van dit 22
nietsontziende
kwaad
worden
aanzien.
Belangstelling
voor
dit
voortschrijdende conflict in alle landelijke pers is helaas ondermaats.
Negationisme en vrije meningsuiting Thibault Viaene _______________________________________26
Het vaderlands politiek schouwspel toont tevens aan dat gaan stemmen niet
Rubriek: Internationaal
d
Nood aan “Cambio”: Cuba na Fidel Patrice Viaene
altijd
terstond
in
veranderingen
resulteert.
Terwijl
vaandelzwaaiende navelstaarders van elke politieke strekking hun lang verwachte vette vis hebben binnengehaald, 29
eindelijk
een deel van de
wegcode is onder meer geregionaliseerd, zijn de echte problemen in wezen sociaaleconomisch. Zowel het verlies aan koopkracht, de stijgende energie- en voedselprijzen als de grootschalige belastingsontduikingen
Krokodillen Vic en Herman op de rooster Bram Couvreur_________________________
zijn volgens de goegemeente, daarin bevestigd door vele media en 34
zogenaamde wijzen, te wijten aan onze te liberale economie. De vrije
Het liberalisme en haar vertakkingen: boektips Thibault Viaene ________________________________________36
markt samen met de globalisering, de ware motors van welvaart, welzijn
Het bestuur: contactgegevens
Dat deze problemen complexere gronden hebben en vaak rechtstreeks worden veroorzaakt door hardleers overheidsingrijpen in allerlei sectoren
en vrede, zijn onophoudelijk kop van jut.
40
AGENDA: ____________________________________________42
hoor je slechts zelden. Zo is de vrijmaking van de energiemarkt een
Neohumanisme 2007-2008 nr 3
Pagina 3
Neohumanisme 2007-2008 nr 3
Pagina 4
Redactioneel illusie.
De
transformatie
van
een
monopolie
naar
een
duopolie,
verstrengeld in intercommunales en andere overheidsinstellingen,
is
ontoereikend. Ook liberalen dienen dit dringend te beseffen. Een ‘golden share’ kan daar niets aan veranderen. Een vrijemarkteconomie bestaat dankzij, en
zeker niet ondanks, de
G
eestig!
Ja, dat bent u ongetwijfeld.
continue input van individuen die zichzelf willen verbeteren en ontplooien op diverse vlakken. De vrije markt met al zijn weldaden dient dus te
En dat is het nieuwe neootje ook.
steunen op een brede consensus binnen de samenleving. Het Liberaal
perspectieven biedt.
Vlaams Studentenverbond zal dit uitermate ethisch en progressieve
redactionele optimalisatie. De leesbaarheid van deze liberale bijbel werd
concept ten allen tijde blijven verdedigen. Politici wees moedig, en blijf
verhoogd dankzij het inzicht om de interlinie uit te breiden. Hoera!
kunnen
we
jullie
deze
Voor de derde maal dit werkjaar
hersenzuurstof
aanbieden.
Als
dat
geen
Bovendien is er werk gemaakt van een verdere
niet achter! Inhoudsgewijs steken we van wal met een kritische bijdrage van onze nauw aan het hart liggende voorzitter Patrice, dit omtrent de neutraliteit van de staat. Michiel Rogiers, een notoir lid van onze club, schreef enige tijd
Patrice Viaene
geleden een briefje aan z’n –mits verbeelding- look-a-like Geert
Wilders. En voor diegene die het nog niet wisten: ook Dominic De Backer Voorzitter LVSV
denkt dat de wereld verandert… In dat daglicht schetst hij de opkomst van privaat militaire bedrijven actief over de ganse wereld. KVHV’ers, NSV’ers en vechtlustige anarchisten die hier niet kunnen aarden... Er is hen een grote toekomst weggelegd als privésoldaat. Spread the word.
Wouter Beke, Prof. Patrick Loobuyck & Dirk Verhofstadt
Aansluitend volgt in de rubriek ‘Europese uitdagingen’ een vreedzame oplossing voor Kosovo. Bijdragen komen van leden Eveline Van den Abeele en Nicolas Coudeville. Michiel Rogiers, het notoire lid remember Dat volslank sexy kan zijn, daar ben ik (Bert) niet van overtuigd, zeker niet als het gaat over een staat. Diëten met de overheid: VRT privé beschouwt het daglicht van een private VRT. Onze benjamin van de bestuursploeg, Thibault Viaene, laat z’n vrije mening de loop in de visietekst: ‘Negationisme en vrije meningsuiting’. Lees de tekst en vorm je mening! De rubriek ‘Internationaal’ laat dit maal z’n licht schijnen op Cuba. Onze voorzitter Patrice schreef hieromtrent een mooie uiteenzetting. Mensen met expertise op internationaal vlak mogen ons voor de volgende editie
Beke vs Verhofstadt, personalisme vs individualisme, 05/12/07
(tijdig) een boeiende tekst bezorgen. Uw bijdrage wordt gelezen en gewaardeerd door vele kritische geesten.
Neohumaisme 2007-2008 Neohumanisme 2007-2008nrnr125
Pagina 5
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 16
Pagina 6
De staat zal neutraal zijn of zal niet zijn Onze
activiteitenverantwoordelijke
traditiegetrouws
Bram
Couvreur
brengt
verslag uit van één voorbije activiteit, in casu het
krokodillendebat. Thibault Viaene sluit het rijtje met tips over ‘te lezen boeken’, waarbij hij ook nog eens de vertakkingen van het liberalisme uit de doeken doet.
V
oor de Verlichting en de Franse Revolutie, door de opkomst van de
monotheïstische godsdiensten, bepaalde religie indirect maar meestal direct de politieke besluitvorming. Op die manier werd de zelfontplooiing
Als redactie zijn wij weer apetrots jullie deze 3de editie te mogen voorschotelen. Dit dankzij waardevolle bijdragen van bestuursleden en leden. Nog meer dan dat kunnen we jullie aankondigen dat we voor de volgende editie een magnifieke stagiair-redacteur in dienst zullen nemen.
van
het
individu
verhinderd
onder
het
voorwendsel
van
een
geopenbaarde waarheid. Dankzij de Verlichting is de scheiding van kerk en staat een aanvaarde verworvenheid in onze liberale democratie, hetgeen een secularisatie teweeg bracht.
Niemand minder dan Tim Decleer. Z’n naam klinkt als ambrozijn. Schrijf
Maar gaat de verwereldlijking die we nu kennen ver genoeg? Is de
dus zeker allen een kritische tekst over een maatschappelijk item!
stagnerende secularisatie geen bedreiging voor onze liberale waarden? We
stellen
tegenwoordig
namelijk
een
florerend
religieus
fundamentalisme vast op verschillende plaatsen in de wereld. In de Verenigde Staten bijvoorbeeld waar religieus rechts het verderfelijke
Bert Schelfhout
intelligent design propageert. Radicale moslims met de koran in de hand
& Gregory Wauters
die pleiten voor een islamisering van de samenleving. Minderheden en vrouwen die worden onderdrukt in theocratische moslimlanden. De
Hoofdredacteurs
vrijheid van anderen wordt duidelijk in gevaar gebracht. Toch kunnen we ons volgens mij ook in onze contreien de vraag stellen of er sprake is van een echte lekenstaat, niet bedoeld als een atheïstische, maar als een neutrale staat. In de Belgische grondwet,
Bert & Thibault
meer bepaald in artikel 19 en 20, staat de vrijheid van eredienst expliciet ingeschreven.
Op
dit
moment
zijn
de
katholieke,
protestantse,
anglicaanse, israëlitische, islamitische en orthodoxe erediensten erkend. Deze erkenning, verbonden aan een aantal voorwaarden, impliceert een rijkelijk financiële ondersteuning van overheidswege. De secularisatie, erkend in onze constitutie, schiet tekort. Het palet aan religies en de daarbij horende keuzemogelijkheden voor de zoekende burger breidt almaar uit. We hebben dus meer en meer nood aan een consequent
onpartijdige
staat.
Een
staat
die
ons,
volgens
het
Popperiaanse idee van het kritisch rationalisme, een open samenleving garandeert. De subsidies aan godsdiensten zijn dus volkomen absurd en moeten worden afgeschaft. Een religie verschaft ons immers slechts een hypothese die enorm Beke vs Verhofstadt, personalisme vs individualisme, 05/12/07
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 17
Pagina 7
kritisch moet worden bekeken; tevens is een georganiseerde godsdienst
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 18
Pagina 8
Brief aan Geert Wilders niet essentieel in een samenleving. Het bestaan van een godsdienst en dus ook het kritisch onderzoek ten aanzien van die godsdienst moet mijns inziens niet worden gewaarborgd door subsidies, maar door de vrijheid van meningsuiting. Inderdaad: enkel en alleen de vrijheid van
G
eachte heer Wilders,
meningsuiting mag een hefboom zijn voor het beleven van een religie. Godsdienst is een privé-zaak waarbij de overheid zich afzijdig moet houden; het toekennen van een statuut van erkende eredienst houdt immers steeds een vorm van partijdigheid in.
Ik zend u deze mail naar aanleiding van uw radicaal pleidooi om de Koran te verbieden. Uw partij heet de Partij voor de Vrijheid, vrijheid slaat dus op een liberale partij. Mijns inziens is dit een foute naam.
De scherpere scheiding van kerk en staat kan echter ook leiden tot een betere integratie. Alleen een seculiere staat, met respect voor de
Citaat van op uw website:
fundamentele vrijheden, kan een pluralistische samenleving ten volle tot
Nederland moet weer een vrij, vitaal en fatsoenlijk land worden, met sterke
zijn recht laten komen. Subsidiering werkt immers nichevorming in de
burgers, hechte gezinnen, goed onderwijs, een kleine, weerbare overheid,
hand en dit beperkt de individuele ontwikkeling van vele mensen. De
en een sterke economie.
doorgedreven gelovigen
secularisatie
vrezen,
niet
zal, leiden
in tot
tegenstelling een
totale
tot
wat
sommige
maatschappelijke
verwereldlijking maar juist de godsdienstvrijheid voor ieder individu
Theoretisch predikt uw partij de vrijheid. In de praktijk is dit een heel ander
bevorderen.
verhaal. In deze samenleving zou het recht op vrije meningsuiting gekoesterd moeten worden, het is de basis van de democratie. Vrije
De 21e eeuw is een kantelmoment waar wij, als overtuigde liberale humanisten, het initiatief moeten nemen en pleiten voor
meningsuiting is dan ook inherent aan vrijheid van denken en dus ook de godsdienstvrijheid. Ik kan met u akkoord gaan dat de Islam de
onvervreemdbare rechten los van cultuur, traditie, etnische afkomst of
mensenrechten
religie, de wereldburger die Kant ons voorspiegelde – indachtig.
Islamfundamentalistische dictator die de Koran boven de grondwet plaatst.
schaadt.
Het
individu
wordt
onderdrukt
door
een
In deze moderne samenleving kan dit niet langer getolereerd worden. Daarom is iedere hulp vanuit het Westen welkom om deze van bij de geboorte geïndoctrineerde moslims uit hun lijden en onderdrukking te verlossen en dan in het bijzonder de moslima. We leven allemaal op
Patrice Viaene
dezelfde aardbol en iedereen heeft evenveel recht op een menselijk bestaan en dus op een verlichting. Universele rechtvaardigheid is een fundamenteel
Voorzitter LVSV Gent
democratisch en liberaal principe. Aangezien u stelt dat de Koran verboden moet worden, gaat u niet akkoord met de godsdienstvrijheid. De Islam is voor mij een Godsdienst net zoals het Christendom, Boeddhisme, Hindoeïsme… Deze godsdienst mag in alle vrijheid worden beleefd, zolang die niet wordt opgelegd aan anderen en zeker de mensenrechten niet overtreedt. Scheiding van kerk en staat is de redding voor de door de shariawetten onderdrukten. Ik kan u niet op de vingers tikken vanwege de uitspraak dat de Koran moet verboden worden,
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 19
Pagina 9
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 10
Pagina 10
The world is changing: privaat militaire bedrijven want ik koester het recht op vrije meningsuiting, maar ik kan u wel een berisping geven in casu het belachelijk maken van iedere liberaal op deze aardbol. Als zelfs een extreemrechtse populist als Filip Dewinter deze vrijheid van meningsuiting hoog blijft houden, waarom kunt u dit dan
“The world is changing; I feel it in the water, I feel it in the earth and I smell it in the air. Much that once was, is lost for non now live who remember it.” J.R.R. Tolkien
niet? U mag van mij blijven stromingen en godsdiensten verbieden, maar doe dit dan niet meer als liberaal, want liberalen zijn voor de vrijheid en dus ook godsdienstvrijheid. Doe dit dan als radicalist, populist en egoïst. Egoïsme is vrijheid creëren voor zichzelf door er af te nemen van anderen. Doop uw partij voor de vrijheid dan om tot de partij voor egoïsme,
egocentrisme
en
solipsisme.
Aangezien
u
de
liberalen
belachelijk gemaakt heeft, zou een excuus tegenover de liberalen niet ongepast zijn.
O
orlogen zijn geen nieuw gegeven. Zolang de geschiedenis van de
mens loopt, zijn er individuen, groepen en gemeenschappen die elkaar bestrijden. Toch is er vandaag de dag een duidelijk nieuw fenomeen zijn opmars aan het maken i.v.m. gewapende conflicten. Daar waar statelijke troepen niet meer voldoen aan de noden worden private bedrijven ingeschakeld om deze tekortkoming op te vangen. Deze entiteiten zijn private militaire bedrijven of kortom PMB’s. Maar wie of wat zijn deze bedrijven en wat is hun concrete taak? Op deze vragen verschillen de
Blauwe, liberale groeten
antwoorden naargelang de invalshoek van waaruit men het begrip benadert. Men kan een privaat militair bedrijf omschrijven als volgt: “Een
Michiel Rogiers
PMB is een geregistreerd privaatrechtelijk bedrijf dat diensten levert die intrinsiek verbonden zijn met oorlogvoering.”
Lid LVSV Gent
Oorlogsvoering is in deze definitie een zeer ruim begrip. Het omvat niet enkel het leveren van goederen maar gaat veel verder dan dat. Het is het Een enthousiast publiek in NBI, Universiteitsstraat
leveren van alle benodigdheden die een staat nodig heeft als een gewapend conflict zich voordoet. Dit houdt dus in dat PMB’s zich bezighouden met de voorziening van goederen, strategische plannen, training van troepen, uitvoering en dergelijke meer. Het leveren van goederen
strekt
zich
uit
van
handwapens,
helikopters
en
gevechtsvliegtuigen tot gehele bataljons om de gevraagde dienst te leveren. Een meer volledige definitie is dan ook: “Een bedrijf dat, voor een winst, de diensten verleent die eerder door een nationale militaire kracht, met inbegrip van militaire opleiding, intelligentie, logistiek en uitvoering, in conflictstreken werden uitgevoerd.” Het ontstaan van dergelijke bedrijven kan men niet enkel aan de vrije markt toeschrijven alhoewel dit een zeer belangrijke rol heeft gespeeld in de ontstaansgeschiedenis van PMB’s.
Deze industrie ondervond een
Lezing Marie-Thérèse Nlandu, 27/11/07
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 11
Pagina 11
Neohumanisme 2007-2008 nr 3
pagina 12
enorme bloei in de jaren ’90. De val de Berlijnse Muur en het einde van de
en dus ook wetgeving. Momenteel ontbreekt er, zowel op nationaal als op
Koude Oorlog hebben in deze bloei een niet onbelangrijke rol gespeeld. Er
internationaal niveau, een duidelijke regelgeving omtrent PMB’s. Deze
kwam een grote vraag naar beveiliging en vele militairen werden afgedankt
toestand zal naar de toekomst toe onhoudbaar worden. Er dringen zich
daar de nood naar een nationaal leger daalde. Het startschot voor de
vele vragen en problemen op die snakken naar een antwoord. Nochtans
privatisering was gegeven. De vrije markt nam het over van de geschiedenis.
moet men de oplossingen niet al te ver zoeken.
Hedendaagse gewapende conflicten zonder PMB’s zijn dan ook ondenkbaar
Een uitbreiding van de Conventies van Genève zodat deze toepasbaar
geworden. Recente conflicten in Bosnië, Sierra Leone, Kosovo, Afghanistan en
zijn op alle strijders in een gewapend conflict, dus zowel op militairen als
Irak werden allen gevochten met behulp van burgerlijke aannemers. Naar
op PMB’s in de ruime zin van het woord, zou al veel problemen kunnen
schatting is de vraag naar PMB’s in Irak tien keer groter in vergelijking met de Eerste Golfoorlog. Dit is ondermeer te danken aan de aard van de
voorkomen. Deze oplossing is momenteel dan ook in de maak. Een tweede oplossing is om een deel van de verantwoordelijkheid af te
hedendaagse conflicten. De wereld krijgt te maken met een nieuw fenomeen:
schuiven op de aannemende staat. Er dient een juridisch stelsel te komen
het terrorisme. Burgers zijn niet langer toevallige slachtoffers. Daar waar
dat de aannemende staat de mogelijkheid of zelfs de verplichting geeft
vroeger enkel overheden beroep deden op PMB’s, komt de vraag nu ook uit
om een overtreding van een PMB op buitenlandse missie zelf te
een andere hoek. Hulporganisaties beseffen dat de hedendaagse toestand
bestraffen volgens de nationale al dan niet militaire wetgeving. In deze
van onveiligheid hen geen keuze laat. Ook zij zijn vragende partij voor de
problematiek is er een noodzaak aan een duidelijke omschakeling van het
PMB’s om de hulpacties te ondersteunen.
territorialiteitsprincipe naar personaliteitsprincipe. Op deze manier zal een aannemende staat zijn verantwoordelijkheid moeten nemen en een
Een andere oorzaak van de groei is van ethische aard. Sinds 9/11 is de vraag
PMB meer op zijn hoede zijn voor eventuele fouten.
naar PMB’s niet enkel gestegen om bepaalde gebieden aan te vallen of te controleren maar ook om de nationale veiligheid te garanderen en aanvallen
Dominic De Backer
te voorkomen. Tevens is het voor de overheid een middel om ervoor te zorgen dat niet de eigen burgers naar conflictzones worden gestuurd door
Bestuurslid LVSV
deze gevaarlijke opdracht aan een PMB toe te vertrouwen en op die manier de publieke opinie te sussen. Een overvolle Notarisstraat
De vraag is echter wat het gevolg is van deze evolutie. De staat behoudt dan wel zijn monopolie op geweld maar laat de uitvoering ervan aan een derde over. In welke mate kan men dit legitimeren? Aangezien het hier gaat om aangenomen militairen, en in die zin dus om vrijwilligers, is de Conventie van Genève niet op hen van toepassing noch de nationale militaire wetgeving. Dit is een mes dat aan twee kanten snijdt. Enerzijds kan een staat die een PMB in dienst neemt de uitvoering van het contract niet afdwingen zoals ze dat met een nationale strijdkracht wel kan doen (een werknemer kan namelijk niet deserteren, een militair wel) en anderzijds kan en overtreding van een PMB momenteel moeilijk of niet bestraft worden. Dit is te danken aan het feit dat PMB’s meestal opereren in mislukte staten. De aanwezigheid van PMB’s is meestal te danken aan het ontbreken van een goed, of democratisch beleid Beke vs Verhofstadt, personalisme vs individualisme, 05/12/07
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 13
Pagina 13
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 14
Pagina 14
Rubriek: Europese uitdagingen 1. Een vreedzame oplossing voor Kosovo
Een eerste vraag die rijst, is echter een meer fundamentele: wat is een staat? Internationaal wordt de omschrijving van de Montevideo Conventie
17 februari 2008, het onvermijdelijke geschiedde in de Balkan: de Servische
van 1933 aanvaard. Vier voorwaarden moeten voldaan zijn: beschikken
provincie Kosovo riep na jarenlange onderhandelingen en moeizaam gelobby de
over een grondgebied, een permanente bevolking, een regering die
onafhankelijkheid uit. Prompt ontstond een ‘nieuw land’ in Europa. Enkele EU-
relaties kan onderhouden met andere staten en de meest controversiële
lidstaten weigeren echter dit nieuw staatje te erkennen, maar ook de landen die voor de onafhankelijkheid zijn, stellen hoge eisen. Hierna volgt een bondige
voorwaarde, de erkenning door andere staten. En net hier wringt het
analyse van de problematische situatie waarbij we enkele fundamentele,
vanzelfsprekend Servië eisen dat de NAVO-troepen de situatie ongedaan
democratische – en aldus liberale – beginselen aanhalen, die Kosovo niet uit
maken. Hun argumenten tegen een erkenning lijken op het eerste gezicht niet onlogisch.
het oog mag verliezen om het Europees vertrouwen te verdienen.
schoentje: de wereld reageert verdeeld. Vooral Rusland, Spanje en
Vooreerst stellen ze dat de onafhankelijkheidsverklaring een schending Hoe is de kwestie zo kunnen escaleren?
van VN-resolutie 1244 impliceert. In deze resolutie wordt geponeerd dat
Om dit inzicht te verwerven a priori een geschiedkundige reflectie.
de Servische eenheid moet gewaarborgd blijven. In dit opzicht lappen de
Sinds jaar en dag strijden de Servische Albanezen (91% van de bevolking in
staten die Kosovo toch erkennen de ‘VN-wetten’ aan hun laars. Er dient
Kosovo) voor de onafhankelijkheid van hun regio. Toen ze onder Milosevic in
echter te worden vermeld dat deze resolutie al jaren als achterhaald
1989 hun beperkte autonomie verloren en Kosovo bijgevolg onder de volledige
wordt beschouwd. De EU ijverde bij de Veiligheidsraad al lang om een
heerschappij van het Servisch bestuur viel, was het hek van de dam. De
nieuwe resolutie die een definitief statuut voor Kosovo zou
Albanezen organiseerden zich en creëerden een schaduwsamenleving die
implementeren. Het Russische vetorecht belemmerde echter iedere
evolueerde tot het Kosovaars bevrijdingsleger. Eind de jaren ’90 volgde een
evolutie naar onafhankelijkheid.
bloedige oorlog, met als dieptepunt de NAVO-bombardementen. Uiteindelijk
Alsook zou deze onwettige afscheuring als een precedent aanschouwd
moest Servië zich terugtrekken uit de provincie. Sindsdien stond Kosovo onder
kunnen
het bestuur van de VN, die daartoe de missie UNMIK ( United Nation Interim
wereldwijd. In de internationale politiek wekte Kosovo inderdaad heftige
Administration Mission in Kosovo) had gesticht.
emoties op. Zo was de Baskische regering er als de kippen bij om Kosovo
worden
door
andere
onafhankelijkheidsgezinde
groepen
te bestempelen als een interessant voorbeeld. In Rusland vinden we Dit internationaal bestuur bleek de voorbije maanden niet langer houdbaar en
dezelfde teneur: de separatistische regio's van Georgië, Abchazië en
Kosovo opnieuw integreren als Servische provincie zou evenmin een oplossing
Zuid-Ossetië, stellen dat zij zeer binnenkort het Kosovaarse voorbeeld
bieden aan het fundamentele etnische probleem in de regio, gezien de Serviërs
zullen volgen.
de voorbije jaren heel wat kansen tot toenadering hebben laten liggen. De
Naar onze mening moeten we inderdaad voorkomen dat Europa verwordt
laatste weken bleek Belgrado op zijn stappen terug te komen. Vijgen na Pasen.
tot een gedesintegreerd geheel van mini-staatjes en moeten we streven
Het kwaad was geschied. Kosovo moest en zou onafhankelijk worden.
naar een geheel van tolerante nationale samenlevingen waarbinnen de rechten
van
de
minderheden
worden
gerespecteerd.
Een
sterk
Een aantal aanzienlijke vraagstukken steken de kop op. Welke rol speelt de
federalisme verdient onze voorkeur. Met andere woorden een verzoening
internationale gemeenschap en in het bijzonder de EU bij de Kosovaarse onafhankelijkheid? Moet het zelfbeschikkingrecht der volken primeren op de
tussen zelfbeschikkingsrecht en nationale integriteit. Het conflict in Kosovo is echter een conflict ‘sui generis’ en verdient een eigen
nationale integriteit? Is de rol van de natiestaat achterhaald? Hoe kan zo snel
benadering. De etnische volkeren zijn daarginds in de loop van de
mogelijk een rechtsstaat gevormd worden die de belangen van de Servische
geschiedenis
enclaves respecteert?
hereniging tevergeefs zou zijn. Zo redeneren ook de meeste EU-landen
zodanig
uit
elkaar
gegroeid,
dat
iedere
poging
tot
waarop die alvast een geldstroom op gang brachten om het gebied uit
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 15
Pagina 15
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 16
Pagina 16
het ondemocratische slop te trekken en het tevens uit de economische
De toekomst zal nu moeten uitwijzen in hoeverre de verschillende
impasse te redden.
onderlinge spanningen zullen afnemen en in welke mate Kosovo
Ten aanzien van Servië is de EU eerder terughoudend. De Hoge
daadwerkelijk een soevereine rechtsstaat zal worden. Wij hopen alvast
vertegenwoordiger van de Unie, Javier Solana, heeft al laten verstaan dat
op
de rust nu absoluut moet terugkeren opdat in een gunstig klimaat zou
respect voor de mensenrechten.
kunnen
gepraat
worden
over
een
samenwerkings-
een
vreedzame,
stabiele, liberaal-democratische oplossing
met
en
stabiliseringsakkoord. Dergelijk akkoord wordt beschouwd als een eerste stap naar een eventuele aanhechting bij de Unie. Het komt er dus op neer dat zolang er geen rust in de regio heerst, Servië een lidkaart van de Unie – die nu reeds uit zijn voegen barst – kan vergeten.
Eveline Van den Abeele en Nicolas Coudeville Leden LVSV Gent
De onafhankelijkheidsverklaring is in principe vooral symbolisch. De komende maanden zal moeten blijken of Kosovo inderdaad klaar is om op eigen benen te staan en of het land niet zal degraderen tot een primitieve oog-om-oog-samenleving, waarbij de Servische minderheden de
rekening
zullen
gepresenteerd
krijgen
voor
hun
jarenlange
suprematie. Kosovo heeft nu de taak zich uit te bouwen tot een democratische rechtsstaat waarbij de mensenrechten worden beschermd en de economie wordt opgekrikt. Er zijn goede intenties die voorzien in een stevige rechtsstaat. De voorgestelde grondwet zet niet alleen een potige taalwetgeving op touw, maar ook nieuwe gemeentegrenzen, voorbehouden zetels voor de minderheden, een alarmbelprocedure (zoals we die ook in België kennen), een aantal dubbele meerderheden voor de herziening van speciale
wetgeving,
quota
voor
het
aantal
Serviërs
Pieter & Patrice
in
overheidsadministratie,… De missie van de VN wordt opgedoekt en wordt vervangen door een Europese politie- en justitiemissie (EURLEX) en een Amerikaans-Europees politiek controleorgaan (ICO) dat zal nagaan of de onafhankelijkheidsvoorwaarden, zoals de bescherming van minderheden, worden gerespecteerd. Ook niet te verwaarlozen vanuit een liberaal standpunt zijn de burgerlijke rechten zoals de eigendomsrechten. Momenteel is de situatie op dit vlak erbarmelijk. Als er al eigendomsrechten op papier staan, bevindt het desbetreffende dossier zicht niet zelden in Servië. Bovendien zal het land geen investeerders aantrekken als deze niet eens een eigendomstitel in handen kunnen krijgen. Ook hier dient de EURLEX-missie werk van te maken.
Neohumanisme 2007-2008 nr 3
Krokodillendebat, 20/02/08
Pagina 17
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 18
Pagina 18
Rubriek: ergeten Europese conflict:uitdagingen Colombia 2. De weg naar een Europese eenmaking
p 13 december 2007 werd het verdrag van Lissabon ondertekend. De
O
Deze structuur is heden ten dage veel te complex en hierbij gaat het vooral over de wetgevende en de uitvoerende macht. Het beginsel van de
p 13 december 2007 werd het verdrag van Lissabon ondertekend.
inwerkingtreding is voorzien voor 1 januari 2009, dit enkel indien alle 27 lidstaten het verdrag geratificeerd hebben. Het bevat diverse bepalingen omtrent
de
verdere
eenmaking
van
de
Europese
Unie.
Is
deze
pseudogrondwet wel verregaand genoeg? Op naar een sterk gefundeerd Europa of naar een nog zwakkere structuur dan het huidige haast ‘confederale’ model? Sommigen, vooral uit de conservatieve hoek van het politiek spectrum, betwisten op rabiate wijze de nood naar een eengemaakt Europa. Volgens hen is Europa niets meer dan een kafkaiaanse bureaucratie en hebben we meer kosten dan baten aan dit project. Deze reactionairen hebben dit verhaal blijkbaar niet goed begrepen. Europa brengt administratieve rompslomp met zich mee, maar met enig denkwerk en een constructieve, open houding kunnen we die bureaucratie beperken. Europa draait
om veel
meer, het is het
speeltoneel van het meest welvarende en democratische gebied ter wereld. De bedoeling is om Europa verder te betonneren, maar ook om deze liberale vorm van samenleven wereldwijd te verkondigen.
combinatie met het Rijnlandmodel, de zwakke economische groei, werkloosheid en de aanstormende vergrijzing zullen binnenkort niet meer verenigbaar zijn. Dit zijn essentiële redenen waarom men het Europees project moet zien als een investering voor later. niet
zo
supermachten:
lang
geleden
waren
de Verenigde Staten,
er
slechts
Commissie zou de uitvoerende macht moeten voorstellen, tevens hebben ze een belangrijk initiatiefrecht binnen de wetgevende macht. Wetende dat die wetgevende macht ook nog eens bestaat uit de Raad van Europa en dat er een kleine rol is toegeschreven aan het Europees Parlement, zorgt ervoor dat het allemaal nog moeilijker te vatten is. Een sterke Europese Unie heeft een solide en volwaardige uitvoerende macht nodig bestaande uit één enkele regering met een voorzitter die het gezicht wordt van Europa tegenover de rest van de wereld. De uitvoerende macht moet verantwoording afleggen aan de wetgevende macht, die een primaire rol geniet. Een tweekamerstelsel naar Duits model waarvan de eerste
kamer
bestaat
uit
de
vertegenwoordigende
ministers
der
deelstaten en een tweede kamer bestaande uit het huidige Europese parlement zou de invulling zijn van een efficiënte wetgevende macht. Beide machten moeten zich weliswaar houden aan een grondwet, gelegitimeerd door middel van referenda.
wetgevende als uitvoerende macht definitief naar onze hoofdstad zien te halen. Brussel is bij uitstek het voorbeeld van een stad met internationale uitstraling, het bevat een weelde aan internationale instellingen. Dit zorgt voor veel goedbetaalde ambtenaren, maar bijvoorbeeld ook voor 10.000 geaccrediteerde diplomaten en 30.000 lobbyisten. Het feit dat alle internationale instellingen in Brussel gelegen zijn is louter toeval en
vier
economische
de Europese Gemeenschap,
Rusland en Japan. Sindsdien heeft China als een economisch wonderkind de vier voorgaande bijgetreden. Als China zich binnen enkele jaren nog verder kan ontwikkelen, zal er een enorme middenklasse en dus een grote afzetmarkt gecreëerd worden. Indien men niet wil terechtkomen in een nieuwe bipolaire wereld met als protagonisten de VS en China, moeten we een sterke Europese Unie bewerkstelligen. Dit impliceert een verdere uitbouw van een liberale ethiek en een efficiëntere interne organisatie.
eohumanisme 2007-2008 Neohumanisme 2007-2008nrnr1 319
scheiding der machten wordt duidelijk niet gerespecteerd, de Europese
Brussel is de facto de hoofdstad van Europa, we moeten zowel de
Wat is het kostenplaatje van dit alles? Deze enorme uitgaven in
Nog
Vooreerst moet de Europese ‘trias politica’ dringend aangepakt worden.
symbolisch. Berlijn staat te springen om eventueel die rol over te nemen. Indien we erin slagen om Brussel aantrekkelijker te maken, staat er de hoofdstad een nog grotere immigratiegolf te wachten.
Daarop moeten
we de stad voorbereiden. Het Hoofdstedelijk Gewest is met een inwonersaantal van iets meer dan 1 miljoen en een oppervlakte van 162 vierkante kilometer veel te klein. Stad Brussel uitbreiden tot het huidige gewest en het gewest uitbreiden tot het huidige Vlaams en Waals Brabant zou de hoofdstad terug toekomstperspectieven kunnen bieden. Weliswaar is de slagkracht van België nu niet zo doorslaggevend in Europa, maar hierin zou België toch zijn rol kunnen spelen. Dé grote vraag zou zijn welke landen er nu zouden akkoord gaan met deze
Pagina 19
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 20
Pagina 20
Diëten met de overheid: VRT privé hervormingen. Wil men wel een sterker Europa? Het probleem met de verdere Europese eenmaking zijn grote landen zoals Groot-Brittannië die op zichzelf sterk genoeg staan en veel minder voordeel hebben in een Europese samenwerking dan de kleinere lidstaten zoals Nederland en België. Sir Winston Churchill vatte de reden tot Europese eenmaking op een prachtige wijze samen:
B
If Europe were once united in the sharing of its common inheritance, there would be no limit to the happiness, the prosperity and the glory which its 300 or 400 million people would enjoy.
VRT en RTBF is hier dan ook op z’n plaats.
eperkte overheidsmiddelen en dalende koopkracht. Twee zaken die frequent onderwerp zijn van publiek debat. Welke formule kan deze uitdagingen aan? Daar komt een uitstekend liberaal recept: het dieet van de overheid. Een publiek debat over de privatisering van staatszenders
Twee jaar geleden, net op het moment dat het medialandschap in rep en roer
stond
door
uitspraken
van
Tony
Mary,
pleitte
toenmalig
kamervoorzitter Herman De Croo in een VTM programma voor de privatisering van de VRT. Met hevige reacties tot gevolg. Het debat werd echter nooit ten gronde gevoerd.
Michiel Rogiers
Yves Leterme – destijds minister-
president van de Vlaamse regering - zei ‘non’ en af was de kous.
Lid LVSV Gent
De vraag blijft echter nog steeds... Behoort de VRT tot het takenpakket van
de
overheid?
Meer
zelfs...
Is
deze
zogenaamde
objectieve
dienstverlening wel zo toereikend? Dienen de belastingsbijdragen hieraan te worden besteed? De beheerscontracten die anno 2007 werden afgesloten met VRT en RTBF hadden respectievelijk een omvang van 279 miljoen euro en 176
Bert, Dominic & Michiel
miljoen euro. Samen goed voor zo’n 455 miljoen euro. België telt zo’n 4,5 miljoen huishoudens. Aldus komt dit neer op iets meer dan 100 euro per huishouden. Toch een aardige som om de koopkracht omhoog te helpen? Voordelen en kerntaken van publieke zenders? Welke argumenten pleiten in het voordeel voor het behouden
van de
publieke omroep in België? Welke zijn z’n kerntaken die een private omroep niet degelijk kan vervullen? Het pleidooi voor het behouden van de
VRT
is
toch
niet
enkel
gebaseerd
op
een
conservatieve
tevredenheidreflex van z’n kijkers? Dat elke belastingsplichtige – ook de niet - VRT kijkers - hiervoor een aanzienlijk bedrag moet neertellen pleit voor debat. Bovendien worden concurrenten door de financiële input van Krokodillendebat, 20/02/08
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 21
Pagina 21
overheidsgeld benadeeld in hun concurrentiepositie.
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 22
Pagina 22
Een veel gehoorde rechtvaardiging is de zogenaamde hogere ‘kwaliteit’ in
internet blootgesteld aan de meest uiteenlopende informatie. Men
de programma’s van de publieke omroep. De koppeling van het
selecteert die informatie die men wenst, subjectief of zogenaamd
subjectieve begrip kwaliteit aan een staatszender is mijns inziens een
‘objectief’. Ouders selecteren dan weer voor hun kinderen strips,
grove denkfout.
tekenfilms of speelgoed.
Kwaliteit wordt door iedereen verschillend geïnterpreteerd. De éne persoon
ziet
kwalitatief
natuurdocumentaires
hoogstaand.
Anderen
en
cultuurprogramma’s
vinden
intellectuele
aan
als
quizen
Private zenders kunnen het ook.
en
Dirk Wauters haalt tevens aan dat ‘cultuur’ en ‘Vlaamse identiteit’
voetbalverslagen van niveau. In een interview met De Standaard aanziet
uitdragen ook een meerwaarde van de publieke zender is. Kan een
Dirk Wauters, gedelegeerd bestuurder van de Vlaamse openbare omroep,
private zender dit dan niet? Zijn er technische beperkingen? Welnee. Als
kwaliteit als ‘de meest betrouwbare informatiebron’. Het aanbieden van
hiervoor voldoende belangstelling is zullen private instellingen hierop
‘cultuur en Vlaamse identiteit’ stelt hij tevens als meerwaarde tot
inspelen. En wat met de zaken die de overheid –in geval van
kwaliteit.
onvoldoende belangstelling - toch wenst over te brengen naar de
Private zenders nestelen zich in een marktsegment. bijvoorbeeld ‘entertainment’ aanbieden of
Zo
kan
men
‘informatief en betrouwbaar’
bevolking? Ik denk bijvoorbeeld aan projecten van culturele en sociale aard.
Dan kan de overheid aan een zeer concurrentiele prijs zendtijd
zijn. In deze laatste hebben zij ten aanzien van hun concurrenten er alle
afkopen van één van de zenders. Deze minimale kost wordt dan tevens
belang bij om juiste informatie te verschaffen. Kanaal Z is een voorbeeld
heel efficiënt besteed.
van een Belgische private omroep die er alle belang bij heeft correcte informatie te verschaffen. De private zender CNN is bekend als ‘The most
Het
trusted name in news.”.
aangehaald als noodzakelijk motief voor het behouden van de logge
Indien hun informatie onjuist blijkt te zijn
worden zij afgestraft door hun concurrenten.
ongemak
van
reclameboodschappen
kan
ten
slotte
worden
Iets wat bij openbare
overheidsinstelling. Welnu, als men niet graag reclameboodschappen
omroepen niet het geval hoeft te zijn, aangezien deze zeker zijn van hun
bekijkt, dan zijn er betaalzenders of bepaalde vormen van digitale
inkomsten. Bovendien zijn openbare omroepen afhankelijk van goodwill
televisie waar je ongestoord een ganse avond televisie kan kijken. De
van de politici, die hun beheerscontract bepalen. Wordt de VRT al niet te
belastingskost die men zichzelf, de buurman en de grootouders bespaard
vaak verweten “rood” gekleurd te zijn?
kan men hieraan besteden. Personen die het niet breed hebben, en bovendien graag VTM kijken, hoeven in dit geval niet financieel op te
Een tweede argument die vaak wordt aangehaald ten voordele van de
draaien voor de persoon die graag zonder reclame televisie kijkt.
publieke omroepen is het objectiviteit - beginsel. Publieke omroepen zouden meer in staat zijn dan private omroepen om de objectiviteit te
VRT privé.
garanderen. Voorgaand werd reeds aangetoond dat dankzij concurrentie in bepaalde segmenten objectiviteit beter gewaarborgd kan worden.
De kerntaken waarvoor de openbare omroep z’n ontstaan vond in 1960
Bovendien
kunnen heden ten dage perfect worden ingevuld door private zenders.
is
een
objectiviteitstandaard
onmogelijk
rechtmatig
definieerbaar in een wereld met zoveel verschillende persoonlijkheden,
Een verdere integratie naar private zender is dan ook opportuun.
meningen en handelingen. Maar wat als aandeelhouders van een private zender bepaalde ideeën of informatie wensen te verspreiden die
Heden ten dage ontvangt de VRT inkomsten uit 4 bronnen. Naast de
zogenaamd subjectief zijn. Dan is het aan de personen zelf om deze
overheidsfinanciering (grootste deel) zijn er ook
informatie te verwerken en eventueel te verwerpen. Mensen worden
(2
de
pijler),
de
inkomsten de
uit
heden ten dage via allerlei private kanalen zoals kranten, magazines,
merchandising (4
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 23
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 24
Pagina 23
distributeurs
de advertentiemarkt (3de
peiler)
en
het
pijler). De advertentiemarkt omvat radioreclame en
Pagina 24
Negationisme en vrije meningsuiting sponsoring en is beperkt tot een bepaalde limiet om de concurrentie niet al te sterk te verstoren. Een stapsgewijze omscholing tot volledige privaatzender kan verlopen door
het
verhogen
van
de
limieten
en
het
verlagen
van
de
“T
hose who deny Auschwitz would be ready to remake it”, zo zei de
Joods-Italiaanse auteur Primo Levi in 1983. De man was tijdens de
overheidsfinanciering. Deze kan gepaard te gaan met verhoging van
Tweede Wereldoorlog actief als verzetsstrijder, werd gearresteerd door
private participatie door (geleidelijke) verkoop van aandelen.
de Gestapo en in 1944 gedeporteerd. Hij overleefde samen met vier
De voordelen zijn legio. Concurrerende zenders kunnen zich op een
anderen als enige de hel van Auschwitz op een groep van 650 Italianen.
volledig private markt ook gemakkelijker inlaten in marktsegmenten die
Tijdens zijn verblijf in het vernietigingskamp schreef hij het meeslepende
voordien gedomineerd werden door de publieke zender. Dit opent
boek “Is dit een mens”:
perspectieven
voor
nieuwe
programma’s
die
inspelen
op
cultuur,
geschiedenis, human interest, etc.
“Laat men zich nu een mens voorstellen wie de mensen die hem lief zijn
Als favoriete VRT kijker heb ik geen conservatieve angstreflex, als zou
ontnomen worden, en zijn huis, zijn gewoonten, zijn kleren, alles kortom,
privatisering het einde van het huidige aanbod betekenen. Zolang
letterlijk alles wat hij bezit: dat zal een leeg mens zijn, een mens die
mensen het aanbod goed vinden, heeft men reden om het uit te zenden.
niets anders meer is dan lijden en behoefte, die geen waardigheid meer
Niemand hoeft daarenboven verplicht voor mijn geliefde televisiezender
heeft en geen oordeelsvermogen, omdat wie alles verloren heeft maar al
te betalen. Op naar VRT Privé!
te gemakkelijk zichzelf verliest: een mens over wiens leven en dood met een
Bert Schelfhout
licht
hart
beschikt
medemenselijkheid,
in
kan
het
worden,
beste
geval
zonder
enig
uitsluitend
op
gevoel
van
grond van
nuttigheidsoverwegingen. Als men dat alles bedenkt zal men de dubbele Hoofdredacteur Neohumanisme
betekenis van de term 'vernietigingskamp' begrijpen en inzien wat ik wil uitdrukken met die woorden: wij liggen op de bodem.” De holocaust wordt algemeen omschreven als de systematische uitroeiing
Herman De Croo, Johny Vansevenant & Vic Anciaux
van
6
miljoen
joden,
tegenstrevers
onder het
Wereldoorlog.
Ondanks
zigeuners, nazi-regime het
krijgsgevangenen voor
overweldigende
en
en
politieke
tijdens de
bewijsmateriaal
Tweede en
de
ontelbare getuigenissen zijn er steevast mensen die op consequente wijze het plaatsvinden van deze barbaarse feiten ontkennen of bagatelliseren. In ons land is Siegfried Verbeke de meest bekende, maar ook wereldleiders à la Mahmoud Ahmandinejad, de ultraconservatieve president van Iran, doen de jodenvervolging af als een legende.
Krokodillendebat, 20/02/08
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 25
Pagina 25
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 26
Pagina 26
onweerlegbare historische feiten en argumenten. Op die manier wordt De taak die menig historicus en overheid op zich nam na afloop van de
het verhaal keer op keer verteld, dit heeft veel meer effect dan deze of
holocaust was ervoor te zorgen dat dit duistere tijdperk steevast voor
gene wet die op krampachtige wijze negationisten het zwijgen tracht op
eeuwig in ons geheugen zou gegrift staan, opdat zoiets nimmer meer zou
te leggen en de vrije meningsuiting begrensd.
voorkomen.
Men
deed
dit
door
het
schrijven
van
ontelbare
geschiedkundige werken, het optrekken van monumenten, het houden
Hoezeer dit de joodse gemeenschap en personen die de holocaust aan de
van diverse herdenkingen en dergelijke meer. Op juridisch vlak kwam
lijve hebben ondervonden ook choqueert, men moet eindelijk gaan
daar in België de “Wet van 23 maart 1995” bij, die heden ten dage door
beseffen
het
geschiedenisboeken mogen verdwijnen, het niet kan dat het een voorkeursbehandeling krijgt. Ik wacht nog steeds op een grote naam uit
leven
gaat
“ontkennen,
als
de
“Negationismewet”.
minimaliseren,
rechtvaardigen
Deze
of
regel
stelt
goedkeuren
van
het de
genocide die tijdens de Tweede Wereldoorlog door het Duitse nationaal-
dat,
hoewel
deze
gebeurtenissen
nooit
uit
de
joodse hoek die het negationismeverbod op de korrel neemt.
socialistische regime is gepleegd” onomwonden strafbaar. De
vrijheid
van
meningsuiting
is
in
ons
land
zowel
wettelijk,
grondwettelijk als verdragsrechterlijk gewaarborgd. Eeuwenlang heeft
Thibault Viaene
men de almachtige kerk en de totalitaire vorsten met veel bloedvergieten bestreden
om
dit
recht
te
effectueren.
Met
de
verschrikkelijke
Bestuurslid LVSV Gent
gebeurtenissen van ’40 -’45 in het achterhoofd heeft de wetgever deze vrije meningsuiting zoals eerder gesteld, beperkt. Tevens hangt er aan xenofobe en racistische uitingen allerhande in het algemeen een strafrechterlijke sanctie vast. Het beperken van gekwetste gevoelens, wat zonder twijfel het gevolg is
Ludovic, Anthony, Thibault, Michiel & Bruno
van diverse negationistische, racisistische en xenofobe uitlatingen, is mijns inziens totaal ondergeschikt aan het vrijwaren van het recht op vrije meningsuiting. Het totstandkomen van dit recht heeft veel voeten in de aarde gehad en het feit dat het nu verregaand beknot wordt opent de weg naar een totalitaire wetgever die van nog meer beperking van de vrije meningsuiting in de toekomst eerder een regel dan een uitzondering zal maken. Hoezeer ik ook een afschuw heb van zulke wereldvreemde en ronduit debiele individuen en uitspraken, het recht op vrije meningsuiting is voor mij absoluut (zolang het echter niet rechtstreeks aanzet tot fysiek geweld). De aanpak van onze overheid is volledig de verkeerde. Door negationisme strafbaar te maken, verzeilt de ganse materie in een soort van taboesfeer, wat uiteraard de bedoeling niet is. Criminaliseren is geenszins de aangewezen oplossing, contra-speech daarentegen wel; bij het ontkennen van de holocaust wordt men tegenwoordig overspoeld met
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 27
Pagina 27
Beke vs Verhofstadt, personalisme vs individualisme, 05/12/07
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 28
Pagina 28
Rubriek: Internationaal 1. Nood aan ‘cambio’: Cuba na Fidel
is door het verdwijnen van de hardvochtige kameraad van Ché Guevera een eventueel momentum voelbaar. De stempel
lle embargo’s, complotten en moordoperaties ten spijt,
die Fidel Alejandro Castro Ruz op zijn land drukte is
het zijn zware
onnoemelijk groot. We spreken 1959, Eisenhower en Chroesjtsjov
darmproblemen en interne bloedingen die de Cubaanse dictator Fidel
vervulden de politieke hoofdrollen in de wereld, wanneer hij samen met
Castro , vermoedelijk finaal zullen vellen. Behoudens de obligate tv-
zijn zogenaamde guerrillero’s het bewind van Batista omver wierp.
optredens in een aftands Adidas-trainingspak verscheen de ogenschijnlijk
Sedert dien overleefde hij 10 Amerikaanse presidenten, scheurde het
onsterfelijke leider van het Caribische eiland sinds zijn operatie twee jaar
Ijzeren Gordijn en zag hij de wereld rondom drastisch veranderen.
A
geleden niet meer in het openbaar. Het was dan ook na de bijna fatale geneeskundige ingreep in juni 2006 dat ‘Il Commandante’ zijn macht overdroeg aan zijn jongere, doch eveneens bejaarde, halfbroer Raul. Een kleine twee jaar later verklaart de kranige despoot zowel zijn ambt als president en opperbevelhebber vacant. Wie het ook wordt, het nimmer zaligmakende communistische recept verliest zelfs in de harten en vooral in de hoofden van menig Cubaan de noodzakelijke steun.
Vele burgers dromen nu ook luidop van ‘cambio’,
oftewel verandering. Zonder al te veel ophef, horen we af en toe, zeker sedert Castro’s gezondheidsproblemen
kritische
noten
in
de
Caraïben.
Jongeren
aanvaarden de steeds weerkerende repressie niet langer zonder meer. Zo werd de bioscoopprent ‘Das Leben der Anderen’,
over de Oost-Duitse
Stasi, door enkele bloggers bewust verkeerdelijk vertaald als ‘La Vida de
Zowel ideologische sympathie als puur economische motieven dreven
Nosotros’(‘het leven van ons’). Molestatie van deze dissidenten bleef
Cuba vanaf begin de jaren ’60 in de armen van de Sovjet-Unie. Met de
zowaar
de
Russen had het regime van ‘Il Commandante’ een viscerale afkeer voor
ontoegankelijkheid van de toeristische centra voor de gewone Cubaan en
vrijheid en spontaniteit gemeen. Daarenboven zorgde het Amerikaanse
de hypocriete muntpolitiek, waarbij zowel de peso als de dollar als
handelsembargo voor een continue Russische afhankelijkheid. Moskou
betaalmiddelen worden gehanteerd . Arbeiders, smekend om enige vrijheid
deed zijn duit in de zak door aan zwaar inflatoire prijzen Cubaanse suiker
van vereniging, hekelen in de fabrieken hun ‘vastgezette’ lonen die
op te kopen en het eiland regelmatig van olie te voorzien.
ontstellend laag zijn. Daarenboven missen de ervaren kaderleden van ‘de
Illustratief voor de ontaarde centrale planningspolitiek waren de talrijke
partij’, oudgedienden van de Revolutie, het ontegensprekelijke charisma
voedsel- en kledingrationaliseringen. Zo had elke Cubaan elk jaar recht
van Fidel om de groeiende kritiek van sommige jonge leeuwen binnen de
op twee hemden, een broek, een paar schoenen en , pure decadentie,
eenheidspartij te counteren.
twee onderbroeken.
Zonder te veralgemenen, we mogen stellen dat het stilaan duidelijk wordt dat verroeste axioma’s en dogma’s mogelijk kunnen sneuvelen. Met klem
Het
benadruk ik hier het woord ‘kunnen’, van een onomkeerbare evolutie
planeconomie, verruimde eindelijk zijn voorheen verstarde blik en begon
richting vrijheid en democratie is immers nog geen sprake. Desalniettemin
te liberaliseren.
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 29
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 30
uit.
Op
het
internet
werden
vragen
gesteld
bij
Pagina 29
ineen
storten
van
het
Comeconblok
bood
Cuba
een
eerste
opportuniteit om het tij te keren. De Sovjet-Unie, als gestuurde Michail Gorbatsjov, die de glasnost en perestrojka
Pagina 30
v
invoerde, zette Cuba voor het blok: hervormen of een financiële
achteruit, daar de leerkrachten massaal (na ‘centrale planning’ uiteraard)
drooglegging . Castro wou geen van beiden en bijgevolg verloor de
worden ingezet in de toerismesector.
Cubaanse economie tussen 1989 en 1993 35% van zijn slagkracht.
De
Fidel, ingefluisterd door raadgevers onder leiding van Carlos Lage,
miserabele toestand een halt toe te roepen en de naar vrijheid
kondigde zijn ‘Speciale Periode’ af waarbij marktmechanismen à la carte
snakkende Cubaan een perspectief te geven.
komende
machtswissel
schept
allicht
mogelijkheden
om
de
werden gebruikt. Politieke vrijheden waren ook toentertijd sterk illusoir. Cubanen mochten evenwel restaurants uitbaten in hun huis, bekend als
Dienaangaande voorspellen waarnemers twee scenario’s. In het eerste
‘paladares’, boeren kregen meer autonomie en de dollar werd vrij
zou het nieuwe partijestablishment een hervorming à la Chinois toestaan,
gebruikt.
waarbij de economische macht langzamerhand zou worden gedecentraliseerd en mechanismen van vraag en aanbod mettertijd
Helaas werd deze schrille stap in de goede richting werd tenietgedaan
zouden binnensijpelen. Deze puur economische, niet politieke hervorming
door de Venezolaanse oliesteun en Chinese krediethulp. Hugo Chavez
vindt voornamelijk gehoor bij de oudere partijgarde. In dit scenario is
vervult nu met verve de rol van gulle suikeroom, een taak die voorheen
vanzelfsprekend geen plaats voor het invoeren en garanderen van
was weggelegd voor de Sovjet-Unie. Marktgeoriënteerde hervormingen
onmisbare individuele rechten.
werden teruggeschroefd. Het is momenteel
testament maakt dit duidelijk.
een understatement te
Het louter lezen van Castro’s politieke
stellen dat de Cubaanse samenleving zowel economisch, sociologisch als
Een tweede vooruitzicht bestaat in het volledig ineenstorten van het
politiek in een diep dal zit. In de menselijke ontwikkelingsindex van de
regime. Volgens sommige bronnen, hoofdzakelijk in Miami en Washington
Verenigde Naties wordt Cuba voorafgegaan door
gesitueerd, zouden op die manier zowel de economische als politieke
Zuid-Amerikaanse
democratieën als Uruguay, Chili, Argentinië en Costa Rica.
hervormingen ingang kunnen vinden.
De lonen zijn lachwekkend laag, prijzen rijzen de pan uit en het Amerikaans handelsembargo is funest. Daarenboven heeft de Cubaanse
Hoewel dit tweede scenario alle lof verdient, lijkt de verwezenlijking in de
burger te kampen met een tweede zogenaamd ‘intern embargo’, namelijk
praktijk mij niet zo plausibel. De enkele transitie naar een broodnodig
de informele economie. Door een quasi overheidsmonopolie in de
kapitalistisch systeem is op korte termijn het meest waarschijnlijk.
economie speelt het ‘crowding-out’-effect enorm hevig, bijgevolg is
zijn drie factoren die de realisatie van economische hervormingen zullen
menig Cubaan genoodzaakt te gaan werken in de informele sector. Deze
bepalen.
tak van de markt is grotendeels illegaal en dus verstrengeld in corruptie
opdrogen, na de smadelijke nederlaag in een grondwettelijk referendum
Er
Zo bestaat er een kans dat de Venezolaanse donaties stilaan
en overtollige bureaucratie. Andere noodlottige gevolgen, onder meer
voor Chavez. Een tweede factor die verandering kan teweegbrengen is de
geschetst door Hernando De Soto in zijn magistraal boek ‘Het mysterie
algemene
van het kapitaal’, laat ik hier zelfs buiten beschouwing. Elk privaat
gekanaliseerd en gestuit door het charisma van Fidel.
onvrede
bij de
bevolking,
die
niet
langer
zal
worden
initiatief wordt dus vakkundig in de kiem gesmoord. Daarenboven slagen ook de door ‘link(s)e intelligentsia’ bewierookte
De derde factor is extern, te weten het embargo opgelegd door de
publieke voorzieningen er niet om hun taak efficiënt en adequaat te
Verenigde Staten. De economische en sociale implicaties van deze
vervullen.
belemmering van de vrije markt zijn legio. Dit mechanisme is dringend aan herziening toe. Veel hangt af van de naderende
Benevens een toenemend gebrek aan openbaar vervoer en huisvesting,
presidentsverkiezingen in november. Enkel de democratische kandidaat
zit ook de veel geprezen Cubaanse gezondheidszorg in slechte papieren .
Barack Obama denkt eraan om het embargo te milderen, spijtig genoeg
Zo verslechtert de ziekenhuisinfrastructuur zienderogen
is er een
sprak hij zich enkel uit over de reisbeperkingen en familiecontacten. Het
schrijnend gebrek een medicijnen. De kwaliteit van het onderwijs gaat
en
vier decennia oude embargo, in het Clintontijdperk gecodificeerd in de
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 31
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 32
Pagina 31
Pagina 32
Krokodillen: Vic en Herman op de rooster 20 februari Blandijnberg Auditorium E zogenaamde Helms-Burton Act, legitimeert voor een deel
het
corrupte Cubaanse regime. Het verdwijnen van deze fnuikende handelsrestricties zijn derhalve een absolute noodzaak. Iedere burger wil
zelf het heft in handen kunnen nemen en zijn lot
verbeteren. Het staat overigens onomstotelijk vast dat vrijhandel
N
a een uiterst geslaagd openingsdebat in het eerste semester achtte
het LVSV Gent de tijd rijp om twee iconen van weleer in het tweede
wederzijdse belangen creëert , de civil society stimuleert, de
semester uit te nodigen om hun ongezouten en ongebreidelde visie te
welvaart verhoogt en op middellange termijn ongetwijfeld voor vrede
geven over de politiek van vandaag. Voor dit concept werden enkele
zorgt. Niettegenstaande ik persoonlijk in het verleden zware twijfels
erudiete sprekers uitgenodigd, in de persoon van Herman De Croo en Vic
had bij het opheffen van een embargo, mensenrechten werden
Anciaux. Tussen beide krokodillen werd moderator Johny Vansevenant
immers op grote schaal geschonden, beschouw ik de opheffing nu als
geplaatst, voornamelijk om spraakwaterval De Croo in toom te houden.
een absolute must. Na een korte voorstelling van beide sprekers liet onze moderator reeds Toch dienen er twee paden bewandeld te worden. En wel deze van
een eerste ballonnetje op door aan de heren te vragen of er al dan niet
(internationaal) politieke druk en stimulering van de Cubaanse civil
een regering zou komen op Pasen. Terwijl Vic Anciaux eerder sceptisch
society. Deze eventuele metamorfose
zal
reageerde op die vraag en zijn twijfels omtrent het kartel CD&V/N-VA
absoluut de nodige hefbomen scheppen voor een drastische politieke
uitte, was het Herman De Croo die de verrijzenis van Yves Leterme
hervorming.
voorspelde. Of het ‘Orakel van Brakel’ gelijk had, zal blijken op zondag 23
Vanuit
liberaal
oogpunt
richting vrije markt evenwel
is
het
echter
onontbeerlijk nooit alleen op de economie te vertrouwen. In een
maart als de paasklokken op de achtergrond weerklinken.
gezonde democratische rechtsstaat gaan politieke en economische vrijheid
hand
in
hand.
mensenrechtencharter
Een
dringt
ondertekening zich
dus
op.
van Een
het
VN
Cubaanse
herwaardering van de vrijheid van meningsuiting en vrijheid van vereniging moeten worden aangemoedigd, denken we maar aan de nog steeds vastgehouden politieke gevangenen. Laten we dus hopen op echte ‘cambio’.
Patrice Viaene Voorzitter LVSV Gent
De toon van het debat was meteen gezet en nog vele ballonnetjes werden opgelaten, waarbij de tegengestelde visies van beide krokodillen boven water kwamen te drijven. Zo werd er op geanimeerde wijze druk heen en weer gediscussieerd over een federale kieskring, over het voortdurend lekken van informatie van de onderhandelingstafel naar de pers, over hoe het vroeger ‘anders’ was en over de rol van het koningshuis.
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 33
Pagina 33
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 34
Pagina 34
Het liberalisme en haar vertakkingen Wel konden beide sprekers zich vinden in het behoud van België en de
Het liberalisme en haar vertakkingen
nefaste gevolgen die het separatisme zou hebben voor Brussel en de economie in Wallonië en Vlaanderen. Herman De Croo was dan ook
Het liberalisme, is, zoals bekend, een zeer heterogene stroming met
zichtbaar geëmotioneerd door de oproep van Vic Anciaux om samen te
talrijke vertakkingen. Hoewel alle liberalen meestal uitgaan van enkele
blijven in plaats van te pleiten voor afscheuring.
fundamentele basisprincipes (oa. zelfbeschikkingsrecht), zijn ze het grondig oneens over het feit op welke manier die principes moeten
Na dit uiterst onderhoudend debat werd iedereen vriendelijk uitgenodigd
worden uitgewerkt in de praktijk.
in de Latin Quarter, alwaar een gratis vat ter beschikking werd gesteld en
Hieronder vindt u de belangrijkste sub-stromingen van onze geliefde
de verbroedering onder de studenten tot in de vroege uurtjes ongeziene
ideologie, gekoppeld aan een te lezen boek die u verder kan informeren.
vormen aannam. Libertarisme Het libertarisme streeft een maatschappij na die gestoeld is op
Bram Couvreur
individuele vrijheid. Het gaat uit van drie basisprincipes: life, liberty, Activiteitenverantwoordelijke
property, belastingen en elke vorm van overheidsoptreden zijn dus uit
LVSV Gent
den boze. De meeste libertariërs streven naar een “minimal state”, die enkel bepaalde justitiële en politionele taken op zich neemt, andere taken die heden ten dage in handen zijn van de staat worden overgeheveld naar de markt. Elke vorm van solidariteit en samenwerking moet gebaseerd zijn op vrije wil.
Thibault, Patrice & Bram
Aanbevolen:
Anarchy, State, and Utopia – Robert Nozick Krokodillendebat, 20/02/08
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 35
Pagina 35
Neohumanisme 2007-2008 nr 3
Pagina 36
Anarchokapitalisme
Neoliberalisme
Het Anarchokapitalisme, mede vorm gegeven door publicisten als David
De opkomst van het neoliberalisme staat symbool voor een liberalisme
Friedman en Murray Rothbard, stelt een verregaande variant van het
die terug uit het dal kroop na een lange periode die gekleurd werd door
libertarisme voor. De hoekstenen van een anarchokapitalistische
verregaand overheidsoptreden. Het gaat ervan uit dat de markt pertinent
samenleving zijn privé-eigendom, vrijwillige coöperatie en vrijhandel. Ze
beter in staat is bepaalde taken op zich te nemen dan talrijke logge
wijzen echter de minimal state af als zijnde crimineel en illegitiem en
overheidsbedrijven. Dit werd in de praktijk omgezet door oa. Margaret
streven naar een samenleving waarin recht enkel wordt afgedwongen
Thatcher en Ronald Reagan, die een onverbiddelijke economische politiek
door privé-organisaties.
voerden waarin het economisch nut van de mens centraal stond. Feit is dat het neoliberalisme vooral een economische ideologie is, die
Aanbevolen:
zonder probleem overgenomen kan worden door conservatieve leiders genre Reagan en Thatcher. Het neoliberalisme vereenzelvigen met het
The Machinery of Freedom:
liberalisme, die, in tegenstelling tot het conservatisme, op ethisch vlak
David D. Friedman
een uitermate progressieve boodschappen uitdraagt, is dan ook de fout die menig linkse intellectuelen maken en gemaakt hebben. Aanbevolen:
Links-liberalisme Milton en Rose Friedman – Het links-liberalisme, ook wel een sociaal-liberalisme genoemd, is een
Free to Choose
stroming die, in tegenstelling tot menig libertariër, ervan uitgaat dat de staat geen gevaar vormt voor de individuele vrijheid, maar juist een voorwaarde is opdat die vrijheid werkelijk vrijwaard kan worden. De overheid dient enkele kerntaken uit te oefenen, taken die nooit in private handen mogen vallen, waaronder sociale zekerheid, gezondheidszorg en milieubeleid. Thibault Viaene
Aanbevolen:
Bestuurslid LVSV Gent
John Rawls – A Theory of Justice
Neohumanisme 2007-2008 nr 3
Pagina 37
Neohumanisme 2007-2008 nr 2 3 1 38
Pagina 38
Het Bestuur
Sponsors
VOORZITTER
Patrice Viaene
patrice@lvsv.be
POLITIEK SECRETARIAAT
Pieter Coene
pieter@lvsv.be
Laura Harth
laura@lvsv.be
SECRETARIAAT
Jocelyne Persyn
jocelyne@lvsv.be
Overige Sponsors:
PENNINGMEESTER
Ludovic Vilain
ludovic@lvsv.be
Frituur Overpoort Snack Tosi
HOOFDREDACTEURS
Bert Schelfhout
bert@lvsv.be
Gregory Wauters
gregory@lvsv.be
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 39
Pagina 39
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 40
Pagina 40
Agenda ACTIVITEITENBram Couvreur VERANTWOORDELIJKE EN PR
BESTUURSLEDEN
bramcouvreur@lvsv.be
2007-2008: Tweede semester
Tiemen Darras
tiemen@lvsv.be
Dominic De Backer
dominic@lvsv.be
Tim Decleer
timdecleer@hotmail.com
Pieter-Jan Germeaux
pieter-jan@lvsv.be
Dries Holvoet
dries@lvsv.be
Brecht Kerckhof
brecht@lvsv.be
Matthias Laevens
matthias@lvsv.be
Jeroen Meulewaeter
jeroen@lvsv.be
Antoon Reynvoet
antoon@lvsv.be
Wietse Verwimp
wietse@lvsv.be
Thibault Viaene
thibault_viaene@hotmail.com
Komende activiteiten: • Woensdag 19 maart: discussieavond Orgaandonatie en Privatisering Waterbronnen, Notarisstraat 3, 20u00, Gratis toegang • Dinsdag 8 april: spreker: professor Frank Van Dun, Notarisstraat 3, 20u00, Gratis toegang • Maandag 21 april: discussieavond Fractional Reserve Banking, Notarisstraat 3, 20u00, Gratis toegang • Woensdag 23 april: Kemphanendebat: Waalse toppolitici komen debateren, 20u00, Blandijnberg Auditorium E, Gratis toegang Voorbije activiteiten: • Woensdag 20 februari: Krokodillendebat met Herman De Croo en Vic Anciaux, Blandijnberg Auditorium E, 20u00, Gratis toegang • Maandag 25 februari: discussieavond Internationale Relaties, Notarisstraat 3, 20u00, Gratis toegang • Woensdag 5 maart: discussieavond Liberalisme en Geloof, Notarisstraat 3, 20u00, Gratis toegang • Maandag 10 en dinsdag 11 maart: trip naar Straatsburg, bezoek Europees Parlement e.d.m.
Je kan ook het volledige bestuur mailen via bestuurgent@lvsv.be Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 41
Pagina 41
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 42
Pagina 42
Sponsors
Neohumanisme 2007-2008 nr 3 1 43
Pagina 43
Een uitgebreid (foto-)verslag verschijnt in de volgende editie!
Wenst u lid te worden? Om lid te worden van het LVSV Gent, hoeft u enkel een mail te verzenden naar het adres bestuurgent@lvsv.be . Het dient volgende gegevens te bevatten: *Naam *Adres *Betaalwijze (overschrijving op rekeningnummer 001-3484308-47, of betaling aan een bestuurslid bij de eerstvolgende activiteit) Het inschrijvingsgeld bedraagt €5,00. Naast de steunende factor levert het lidmaatschap ook talrijke voordelen op. Zo ontvangt u bij de inschrijving een exclusieve lidkaart en krijgt u gedurende het hele academiejaar gratis toegang tot al onze activiteiten. Wenst u erelid en/of sponsor te worden? Het Liberaal Vlaams Studentenverbond staat al 77 jaar garant voor de onafhankelijke ideologisch en filosofisch geïnspireerde verdediging van het liberalisme aan de Gentse Universiteit en ver daarbuiten. Via talrijke debatten, discussieavonden en kritische publicaties trachten wij studenten warm te maken voor de politieke en maatschappelijke dialoog en de liberale waarden. Een humanistische visie op de vrijheid van het individu, in al zijn facetten, is daarbij een leidraad. Om onze werking voort te zetten en in de toekomst te garanderen kunnen we uiteraard niet zonder de nodige financiële middelen. Die noodzakelijke input is vooral afkomstig van gulle ereleden en sponsors. Als erelid heeft u de mogelijkheid om ons te steunen voor de minimale som van 35 euro. In het geval u wil sponsoren, en op deze manier wil genieten van de publiciteit in ons tijdschrift en op onze vernieuwde website, vragen wij een minimale bijdrage van 50 euro. Zowel de ereleden als de sponsors ontvangen ‘Neohumanisme’, worden uitgenodigd voor elke activiteit en worden hiervoor, middels de nieuwsbrief of persoonlijk op de hoogte gehouden. Uw vrijwillige steun geeft ons de mogelijkheid het voor ons allen dierbare liberale gedachtegoed te verdedigen en te verspreiden. Indien u dit wenst, kan u uw bijdrage overschrijven op het rekeningnummer 001-3484308-47. U vermeldt in uw mededeling in welke gedaante u op de website wil verschijnen (naam, oud-LVSVbestuurslid, kamerlid, gemeenteraadslid, ...). Wenst u ons te steunen via sponsoring, gelieve uw logo naar bestuurgent@lvsv.be te mailen. Wij danken u oprecht voor uw mogelijke steun.