SPIS TREŚCI Wprowadzenie .................................................................................
1
ZASKAKUJĄCA RÓŻNORODNOŚĆ FORM I ROZMIARÓW ..............................................................
7
Krokodyl różańcowy ..................................................................
9
Struś .........................................................................................
13
Żmija zygzakowata .....................................................................
17
Kameleon ..................................................................................
21
Kolczatka australijska ................................................................
27
Kraby pustelniki ........................................................................
33
ZNALEŹĆ SWOJĄ DROGĘ. BYĆ ODROBINĘ BLIŻEJ .......
39
Tapir czaprakowy .......................................................................
41
Słoń afrykański ..........................................................................
45
Żeglarek argo .............................................................................
49
Kaczka krzyżówka .....................................................................
53
Pomrów wielki ...........................................................................
59
UTRUDNIANIE ŻYCIA KONKURENCJI. BLOKOWANIE DOSTĘPU .........................................................
63
Pająk prządka ............................................................................
65
Truteń ........................................................................................
71
Ślimak morski ............................................................................
75
Ważki równoskrzydłe .................................................................
79
Straszyk .....................................................................................
83
VI
Spis treści
POCHWYCIĆ I PRZYGWOŹDZIĆ. OPTYMALIZACJA ZAPŁODNIENIA .........................................................................
87
Mors ...........................................................................................
89
Ryba Phallostethus cuulong ......................................................
95
Strąkowiec czteroplamy ..............................................................
99
Galago ........................................................................................
105
Pluskwa domowa .......................................................................
109
Psotniki ......................................................................................
115
KOMUNIKACJA. ZASTRASZANIE, NAWOŁYWANIE, OSZUKIWANIE… .......................................................................
119
Żółw pustynny ...........................................................................
121
Pluskwiaki wodne ......................................................................
125
Ćma ..........................................................................................
129
Fossa madagaskarska .................................................................
133
CZYSTA PRZYJEMNOŚĆ! SWOBODA SEKSUALNA BEZ CELU PROKREACYJNEGO .............................................
139
Afrowiórka namibijska ...............................................................
141
Nietoperze .................................................................................
145
Butlonos zwyczajny ....................................................................
149
Bonobo .......................................................................................
153
Błazenek .....................................................................................
157
Szczur ........................................................................................
161
Słowo na zakończenie ......................................................................
165
Podziękowania .................................................................................
176
VII
KROKODYL RÓŻAŃCOWY (Crocodylus porosus)
— Penis rynnowy
K
rokodyl różańcowy to bezapelacyjnie największy ze wszystkich krokodyli świata. Rekordziści pośród przedstawicieli tego gatunku osiągają nawet 7 metrów długości. Najczęściej spotyka się je w Azji i Oceanii. Porę deszczową spędzają przede wszystkim na moczarach i w słodkich wodach rzek, a na czas pory suchej przenoszą się wraz z prądem do estuariów lub nawet do morza. Spośród wszystkich krokodyli ten jest nie tylko największy, ale też najbardziej agresywny. Jako drapieżnik potrafi korzystać z okazji, poluje więc zarówno w wodzie, jak i na lądzie. Żywi się różnymi gatunkami zwierząt (w jego menu znajdują się ryby, kangury, bawoły, warany, małpy, dingo, ptaki, tygrysy, a czasem także ludzie…). Jeśli chodzi o rozmnażanie, krokodyle różańcowe dobierają się w pary na ogół w porze deszczowej. W rezultacie samica znosi jaja na początku pory suchej. Ukrywa je w zagłębieniu w piasku i przykrywa roślinnością. Strzeże jaj, a potem także młodych. Krokodylice są zdecydowanie troskliwymi matkami! Jeśli chodzi o seksualność, krokodyle wyróżnia przede wszystkim męski penis, który pozostaje ukryty we wnętrzu kloaki, czyli otworu stanowiącego wspólne ujście dróg pokarmowych,
9
RYBA PHALLOSTETHUS CUULONG — Penis szczękowy
A
by zapewnić sobie największe szanse na zapłodnienie, niektóre samce pozostają przy samicy – niekiedy wręcz do niej przytwierdzone – dopóki nie nastąpi wytrysk. Przykładów nie trzeba daleko szukać. Penis psa został wyposażony w dwie wypustki umiejscowione u nasady prącia. To tak zwany bulbus glandis. Powiększone na tym odcinku ciało jamiste pęcznieje w trakcie penetracji, przez co penis zostaje uwięziony w drogach rodnych samicy od pięciu minut do godziny. To bardzo skutecznie zapobiega zbliżeniu między samicą a innymi samcami. Istnieją jednak nawet bardziej pomysłowe sposoby na to, żeby się przytwierdzić do samicy. Może nie wszyscy docenią tego rodzaju zabiegi, ale na pewno warto wspomnieć o mierzącej zaledwie 2,5 centymetra rybie Phallostethus cuulong, którą odkryto w 2009 roku w słonawych wodach delty Mekongu na południu Wietnamu. Czym się ta ryba wyróżnia?
95
BONOBO (Pan paniscus)
— Seksualność bez tabu
J
ak zatem mogliśmy się przekonać, homoseksualność, a ściślej rzecz biorąc – biseksualność, stanowi zjawisko szeroko rozpowszechnione w świecie zwierząt. Dotyczy ono nie tylko samców, ale również samic, zwłaszcza wśród naszych najbliższych krewnych, czyli naczelnych. Zachowania homoseksualne wśród samic powszechnie występują na przykład u goryli górskich, które żyją w grupach w mniejszym stopniu podlegających dominacji samców, niż to ma miejsce choćby wśród szympansów. Różnego rodzaju zachowania homoseksualne wykazują także samice makaków niedźwiedzich (Macaca arctoides), nazwanych tak z uwagi na charakterystyczne umaszczenie. Podczas rui – która objawia się poprzez zaczerwienienie twarzy – samice pocierają się wulwami i wydają przy tym te same dźwięki, co podczas heteroseksualnego aktu miłosnego. To jednak nie wszystko, ponieważ zdarza im się również masturbować z wykorzystaniem… jeleni. W tym przypadku polega to na pocieraniu wulwą o grzbiet wspomnianego jelenia. Bynajmniej nie chodzi o jednorazowy wybryk, bo takie zachowanie zaobserwowano niemal dwieście sześćdziesiąt razy w przypadku pięciu samic. Co więcej, samice rywalizowały o tego samego jelenia. Te silniejsze były w stanie odepchnąć od niego te słabsze, zupełnie jakby chodziło o partnera podczas klasycznych godów. Co ciekawe,
153