101327510

Spis treści

CZĘŚĆ I: DIAGNOSTYKA I KWALIFIKACJA PACJENTA

1

1. Etyczne aspekty w transplantologii włosów – Magdalena Szymczak-Kępka 3 1.1. Wprowadzenie – wpływ włosów na jakość życia człowieka 3 1.2. Kryteria medyczne 4 1.3. Kryteria psychologiczne 6 1.4. Aspekty etyczne w transplantologii włosów 11 2. Nowoczesne metody diagnostyczne w trychologii – od ultrasonografii skóry po AI – Piotr Regulski, Janusz Pach 17 2.1. Wprowadzenie – znaczenie diagnostyki w trychologii 17 2.2. Klasyczne metody diagnostyczne 18 2.3. Ultrasonografia skóry owłosionej głowy (HFUS) 21 2.4. Trichoskopia (wideodermatoskopia skóry owłosionej głowy) 25 2.5. Narzędzia sztucznej inteligencji 27 2.6. Perspektywy rozwoju diagnostyki w trychologii 29 2.7. Podsumowanie 31 3. Bezwzględne i względne przeciwwskazania do transplantacji włosów – Katarzyna Osipowicz, Piotr Turkowski 35 3.1. Wprowadzenie – epidemiologia łysienia 35 3.2. Charakterystyka transplantacji włosów 38 3.3. Bezwzględne i względne przeciwwskazania do transplantacji włosów 41 4. Leczenie łysienia androgenowego u kobiet i mężczyzn – Mariusz Sikora 47 4.1. Wprowadzenie 47 4.2. Patogeneza 47 4.3. Diagnostyka 48 4.4. Leczenie 49 4.5. Podsumowanie 55

Spis treści

IX

5. Przeszczep włosów jako procedura lecznicza u mężczyzn z łysieniem androgenowym – Mariusz Sikora 59 5.1. Wprowadzenie 59 5.2. Podstawy patofizjologiczne 60 5.3. Przeszczep włosów w strategii terapii skojarzonej 60 5.4. Rola trichoskopii w planowaniu i monitorowaniu przeszczepu włosów 62 5.5. W pływ przeszczepu włosów na jakość życia – perspektywa psychodermatologiczna 64 5.6. Podsumowanie 67 6. Standardy dokumentacji fotograficznej w procesie kwalifikacji i oceny wyników – Katarzyna Osipowicz, Piotr Turkowski 71 6.1. Wprowadzenie 71 6.2. Znaczenie dokumentacji fotograficznej w transplantacji włosów 72 6.3. Standaryzacja dokumentacji fotograficznej 73 6.4. Porównywanie zdjęć przed zabiegiem i po zabiegu 75 6.5. Znaczenie dokumentacji w badaniach naukowych 75 6.6. Podsumowanie 76

CZĘŚĆ II: PRZYGOTOWANIE DO ZABIEGU

79

7. Protokoły pielęgnacyjne skóry głowy przed transplantacją – Katarzyna Osipowicz, Martyna Pajek 81 7.1. W prowadzenie – znaczenie przygotowania skóry głowy przed transplantacją 81 7.2. Pielęgnacja przed transplantacją 82 7.3. Terapie gabinetowe stosowane przed transplantacją 82 7.4. Wpływ stanów zapalnych i dermatoz skóry głowy na efekty transplantacji 83 8. Rola leczenia farmakologicznego i trychologicznego przed przeszczepem włosów – Anna Waśkiel-Burnat 91 8.1. W prowadzenie – leczenie farmakologiczne i trychologiczne w łysieniu androgenowym 91 8.2. L eczenie farmakologiczne i trychologiczne w chorobach zapalnych i łysieniach bliznowaciejących 97 9. Zabiegi wspomagające medycyny estetycznej – mezoterapia mikroigłowa i klasyczna – Katarzyna Osipowicz, Martyna Pajek 101 9.1. Wprowadzenie 101 9.2. Mezoterapia igłowa skóry głowy 101 9.3. Mezoterapia mikroigłowa skóry głowy 103 9.4. S kładniki aktywne najczęściej stosowane do mezoterapii owłosionej skóry głowy 104 10. Terapia laserowa jako element przygotowania do przeszczepu – Katarzyna Osipowicz, Martyna Pajek 109 10.1. Wprowadzenie 109 10.2. Technologia LLLT 110 10.3. Laser frakcyjny 111 10.4. Laser pikosekundowy 112 10.5. Laser ekscymerowy 112

X

Spis treści

11. Innowacyjne substancje aktywne w terapii przed- i pozabiegowej – Martyna Pajek, Katarzyna Osipowicz 117 11.1. Wprowadzenie 117 11.2. Ksantohumol (xanthohumol) 118 11.3. Komórki macierzyste 119 11.4. Egzosomy 120 11.5. Peptydy biomimetyczne 121 11.6. Proteoglikany 122 12. Projektowanie linii włosów w zależności od płci i wskazań – Martyna Pajek, Katarzyna Osipowicz 125 12.1. Wprowadzenie 125 12.2. Czynniki wpływające na kształt i położenie linii włosów 126 12.3. Zasady estetyczne i anatomiczne projektowania linii włosów 127 12.4. Projektowanie linii włosów u mężczyzn 129 12.5. Projektowanie linii włosów u kobiet 130 13. Algorytm postępowania w premedykacji pacjenta do przeszczepienia włosów – Marcin Kołacz, Agnieszka Karwacka-Kramarz, Dariusz Kosson 135 13.1. Wprowadzenie – sedacja proceduralna podczas transplantacji włosów 135 13.2. Zestaw reanimacyjny 139 13.3. Podsumowanie 141

CZĘŚĆ III: CHIRURGICZNE TECHNIKI TRANSPLANTACJI

145

14. Szczegółowa analiza etapów procedury przeszczepu włosów – Aleksandra Anderson 147 14.1. Wprowadzenie 147 14.2. Kwalifikacja do zabiegu 147 14.3. Wybór miejsca dawczego 149 14.4. Przygotowanie pacjenta 149 14.5. Techniki pobrania graftów z miejsca dawczego 150 14.6. Obróbka graftów 152 14.7. Przeszczepienie graftów do miejsca biorczego 153 15. Protokoły znieczulenia miejscowego i monitorowania stanu pacjenta podczas procedury przeszczepiania włosów. Zarządzanie dolegliwościami bólowymi po zabiegu – Agnieszka Karwacka-Kramarz, Marcin Kołacz, Dariusz Kosson 157 15.1. Wprowadzenie 157 15.2. Znieczulenia regionalne stosowane przed przeszczepianiem włosów 158 15.3. LAST 160 15.4. Znieczulenie tumescencyjne – miejscowe 163 15.5. Znieczulenia przewodowe 164 15.6. Zarządzanie dolegliwościami bólowymi po zabiegu 173 16. Porównawcza analiza metod FUE, FUT i ich modyfikacji – Julia Tarnowska, Patrycja Łazicka 177 16.1. Wprowadzenie 177 16.2. Metoda FUT (follicular unit transplantation) 179 16.3. Metoda FUE (follicular unit extraction) 180 16.4. Ewolucja i nowoczesne modyfikacje metody FUE 183 16.5. P odsumowanie – porównanie metod STRIP (FUT), FUE i nowoczesnych modyfikacji FUE 185

Spis treści

XI

17. Porównanie pierwotnego i wtórnego przeszczepu włosów – Piotr Turkowski, Katarzyna Osipowicz 189 17.1. Pierwotny przeszczep włosów (primary hair transplantation) 189 17.2. Wtórny przeszczep włosów (secondary hair transplantation) 192 17.3. Porównanie, powikłania, perspektywa kliniczna 194 17.4. Podsumowanie 196

CZĘŚĆ IV: CHIRURGICZNE TECHNIKI TRANSPLANTACJI

201

18. Przeszczep włosów w zależności od wieku – strategie terapeutyczne – Katarzyna Osipowicz, Piotr Turkowski 203 18.1. Wprowadzenie 203 18.2. Znaczenie wieku w planowaniu przeszczepu włosów 203 18.3. Grupy wiekowe i strategie terapeutyczne 204 18.4. Podsumowanie 206 19. Przeszczep włosów w łysieniu bliznowaciejącym – Katarzyna Osipowicz, Piotr Turkowski 209 19.1. Wprowadzenie 209 19.2. Klasyfikacja łysienia bliznowaciejącego 209 19.3. Obraz histopatologiczny i patogeneza 210 19.4. Przeszczep włosów w łysieniu bliznowaciejącym 211 19.5. Techniki przeszczepu włosów 212 19.6. E fekty kliniczne, przeżywalność graftów i czynniki wpływające na przeżywalność przeszczepionych mieszków 212 19.7. Czynniki ryzyka i ograniczenia zabiegu 213 19.8. Podsumowanie 213 20. Transplantacja brwi – zaawansowane techniki rekonstrukcji i zasady projektowania estetycznego – Katarzyna Nidzińska 217 20.1. Wprowadzenie 217 20.2. Anatomia i estetyka brwi 218 20.3. Kwalifikacja pacjentów i przeciwwskazania 221 20.4. P rojektowanie estetyczne brwi – od konsultacji do rysunku operacyjnego 222 20.5. Dobór dawcy i przygotowanie przeszczepów 223 20.6. Schemat zabiegu – tworzenie łoża biorczego i implantacja 224 20.7. Postępowanie pooperacyjne 226 20.8. Powikłania i ich prewencja 226 20.9. Podsumowanie – algorytm postępowania 227 21. Transplantacja włosów w obrębie brody – techniki i efektywność – Katarzyna Nidzińska, Julia Tarnowska, Patrycja Łazicka 231 21.1. Wprowadzenie 231 21.2. Anatomia i fizjologia włosów brody 232 21.3. Wskazania, przeciwwskazania i kwalifikacja pacjentów 234 21.4. Techniki pobrania graftów 235 21.5. Implantacja w obrębie brody 236 21.6. Postępowanie pooperacyjne 239 21.7. Efektywność i wyniki kliniczne 239 21.8. Podsumowanie 240

XII Spis treści

22. Procedury transplantacyjne włosów u pacjentów transpłciowych – Rafał Pokrowiecki 243 22.1. Wprowadzenie 243 22.2. Anatomiczne różnice w obrębie linii włosów u kobiet i mężczyzn 243 22.3. W skazania do przeszczepu włosów u pacjentów w trakcie tranzycji płciowej (male-to-female) 245

CZĘŚĆ V: POSTĘPOWANIE POOPERACYJNE

253

23. Zaawansowane protokoły pielęgnacji pozabiegowej – Justyna Nasiłowska 255 23.1. Wprowadzenie 255 23.2. Domowa pielęgnacja pozabiegowa po przeszczepie włosów 256 23.3. Zabiegi wspomagające proces regeneracji 258 23.4. Dermokosmetyki i zaawansowana pielęgnacja domowa 260 24. Powikłania po transplantacji włosów. Przeszczep włosów w Polsce i Turcji – Katarzyna Nidzińska 265 24.1. Wprowadzenie 265 24.2. Epidemiologia i znaczenie kliniczne 266 24.3. Klasyfikacja powikłań 266 24.4. Powikłania wczesne 267 24.5. Powikłania późne 269 24.6. Powikłania ogólnoustrojowe 271 24.7. Prewencja powikłań 273 24.8. Przeszczep włosów w Polsce i Turcji – analiza porównawcza 274 25. Zastosowanie światła LED w terapii po przeszczepie – Justyna Nasiłowska 281 25.1. Wprowadzenie 281 25.2. Charakterystyka światła LED 282 25.3. Proces gojenia po przeszczepie włosów 283 25.4. W ykorzystanie światła czerwonego w procesie gojenia po przeszczepie włosów 285 26. Terapie wspomagające – osocze bogatopłytkowe i komórki stromalne z tkanki tłuszczowej – Urszula Fałkowska 291 26.1. Osocze bogatopłytkowe 291 26.2. Komórki stromalne z tkanki tłuszczowej 298 27. Farmakoterapia po przeszczepie włosów – konieczność dożywotniego leczenia – Katarzyna Osipowicz, Piotr Turkowski 305 27.1. Wprowadzenie 305 27.2. Rola dihydroksytestosteronu w postępującym łysieniu 306 27.3. Konsekwencje rezygnacji z farmakoterapii po przeszczepie włosów 306 27.4. Finasteryd 307 27.5. Dudasteryd 308 27.6. Minoksydyl 308 27.7. Terapie wspomagające 309 27.8. Suplementacja 309 27.9. Osocze bogatopłytkowe 309 27.10. Mezoterapia skóry głowy 310 27.11. Podsumowanie 310

Spis treści

XIII

CZĘŚĆ VI: ZAAWANSOWANE ZAGADNIENIA KLINICZNE

313

28. Genetyka łysienia – Katarzyna Wertheim-Tysarowska 315 28.1. W prowadzenie – powstawanie włosów jako proces, w który zaangażowane są liczne ścieżki sygnałowe 315 28.2. Podłoże genetyczne utraty włosów 316 28.3. Łysienie androgenowe 318 28.4. Łysienie plackowate 321 28.5. Rodzinne łysienie czołowe bliznowaciejące 324 28.6. Łysienie w genotrichozach 324 28.7. Podsumowanie 326 29. Analiza przypadków klinicznych – studium szczegółowe – Patrycja Łazicka, Julia Tarnowska 331 29.1. Przypadek 1 331 29.2. Przypadek 2 333 29.3. Przypadek 3 335 29.4. Przypadek 4 337 30. Przed i po – jakie efekty są możliwe u Twoich pacjentów?

341

Skorowidz 351

Autorzy

lek. Aleksandra Anderson

Klinika Dermatologii i Wenerologii, Klinika Dermatologiczna, Warszawski Uniwersytet Medyczny lek. Urszula Fałkowska

Klinika Dermatologii i Wenerologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny lek. Agnieszka Karwacka-Kramarz

I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Warszawski Uniwersytet Medyczny dr n. med. Marcin Kołacz

I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Warszawski Uniwersytet Medyczny dr hab. n. med. Dariusz Kosson

Zakład Nauczania Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Warszawski Uniwersytet Medyczny lek. Patrycja Łazicka

OK Clinic w Warszawie; Uniwersyteckie Centrum Kliniczne Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Centralny Szpital Kliniczny mgr Justyna Nasiłowska

OK Clinic w Warszawie

Autorzy

VII

lek. Katarzyna Nidzińska

Klinika Okulistyki, Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie; OK Clinic w Warszawie; OTCO Hospital w Warszawie dr hab. n. med. Katarzyna Osipowicz

Klinika Dermatologii i Wenerologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny; Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Kaliski; OK Clinic w Warszawie dr n. med. Janusz Pach

Pracownia Obrazowania Cyfrowego i Wirtualnej Rzeczywistości, Zakład Radiologii Stomatologicznej i Szczękowo-Twarzowej, Warszawski Uniwersytet Medyczny; Dental Medical Center Megadental dr n. med. Janusz Pach mgr Martyna Pajek

OTCO Hospital w Warszawie dr n. med. Rafał Pokrowiecki

Klinika Chirurgii Czaszkowo-Szczękowo-Twarzowej, Chirurgii Jamy Ustnej i Implantologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny; prywatna praktyka lekarska, Warszawa dr hab. n. med. i n. o zdr., inż. Piotr Regulski

Pracownia Obrazowania Cyfrowego i Wirtualnej Rzeczywistości, Zakład Radiologii Stomatologicznej i Szczękowo-Twarzowej, Warszawski Uniwersytet Medyczny dr n. med. Mariusz Sikora

Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w Warszawie; Klinika Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii, Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Rzadkich, Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy; Dr Sikora Dermatologia mgr Magdalena Szymczak-Kępka

Klinika Hair Lab w Warszawie

Julia Tarnowska

OK Clinic w Warszawie; Klinika Chirurgii Ogólnej, Naczyniowej, Endokrynologicznej i Transplantacyjnej, Warszawski Uniwersytet Medyczny dr n. med. Piotr Turkowski

Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Kaliski; OTCO Hospital w Warszawie dr hab. n. med. i n. o zdr. Anna Waśkiel-Burnat

Katedra i Klinika Dermatologiczna, Warszawski Uniwersytet Medyczny dr n. med. Katarzyna Wertheim-Tysarowska

Instytut Matki i Dziecka w Warszawie

VIII

Autorzy

ROZDZIAŁ 9

Zabiegi wspomagające medycyny estetycznej – mezoterapia mikroigłowa i klasyczna

Katarzyna Osipowicz, Martyna Pajek

9.1. Wprowadzenie Łysienie androgenowe (AGA) jest jedną z najczęstszych przyczyn utraty włosów zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Badania pokazują, że AGA negatywnie wpływa na jakość życia pacjentów, często prowadząc do zaniżonej samooceny, depresji oraz wycofania społecznego. Jednym ze sposobów leczenia jest przeszczep włosów, który w ostatnich latach zyskuje popularność. W związku z tym coraz większą uwagę zwracają zabiegi medycyny estetycznej, które w założeniu mają wspomagać efekty zabiegu, m.in. mezoterapia igłowa oraz mikroigłowa.

9.2. Mezoterapia igłowa skóry głowy Mezoterapia igłowa polega na śródskórnym podaniu substancji aktywnych oraz środków terapeutycznych na głębokość 2–4 mm w celu poprawy kondycji skóry głowy, stymulacji wzrostu włosów oraz zahamowania łysienia.

Jedną z istotniejszych zalet tej metody jest to, że substancja terapeutyczna podawana jest bezpośrednio do skóry, dzięki czemu omijana jest bariera

9.2. Mezoterapia igłowa skóry głowy 101

utrudniająca wchłanianie się substancji aktywnych. Najczęściej stosowane są: minoksydyl, finasteryd, dutasteryd, czynniki wzrostu, biotyna i steroidy.

Zabieg wykonuje się przy igłami o grubości 28–30 G lub z mezogunem.

Wyróżnia się 4 podstawowe techniki podania różniące się głębokością i/lub kątem iniekcji: z

z

z

z

śródnaskórkowa (głębokość wstrzyknięcia 1 mm) – małe i częste wstrzyknięcia, co 1 cm; grudkowa (głębokość wstrzyknięcia 2–4 mm) wstrzyknięcie preparatu w miejscu połączenia się skórno-naskórkowego. Powoduje to powstanie małej grudki i głównie stosowana jest w leczeniu łysienia oraz zmarszczek; nappage (głębokość wstrzyknięcia 2–4 mm) wielokrotne, powierzchniowe iniekcje wykonywane pod kątem 30–60 stopni przy jednoczesnym utrzymymaniu stałego i lekkiego nacisku na tłok; punkt po punkcie (głębokość iniekcji 4 mm) – prostopadłe, głębokie wstrzykiwanie substancji w odstępach 1–2 cm do skóry właściwej.

Najczęstszymi metodami stosowanymi w leczeniu łysienia androgenowego są techniki punkt po punkcie oraz nappage.

Oprócz bezpośredniego dostarczenia substancji aktywnych mechanizm nakłuć stymuluje proces waskulogenezy i poprawia mikrokrążenie. Mezoterapia igłowa jest skuteczną metodą w leczeniu łysienia androgenowego, telogenowego oraz plackowatego. Wykorzystywana jest również prewencyjnie – przyspiesza porost włosów, powoduje wzrost nowych oraz poprawia stan skóry głowy.

9.2.1. Przeciwwskazania do mezoterapii Do głównych przeciwwskazań do zabiegu należą aktywne infekcje skóry głowy (grzybica, łupież, ropnie), zaburzenia krzepnięcia, stosowanie leków przeciwzakrzepowych, niekontrolowana cukrzyca, aktywne zmiany trądzikowe oraz alergia na składniki stosowane w mezoterapii.

102 9. Zabiegi wspomagające medycyny estetycznej – mezoterapia mikroigłowa i klasyczna

9.2.2. Powikłania po zabiegu Najczęstszymi powikłaniami po zabiegu mezoterapii igłowej są ból głowy, ból w obszarze zabiegowym, uczucie napięcia oraz swędzenia skóry głowy, opuchlizna oraz zaczerwienienie.

9.3. Mezoterapia mikroigłowa skóry głowy Mezoterapia mikroigłowa to małoinwazyjny zabieg polegający na tworzeniu kontrolowanych uszkodzeń w obrębie naskórka oraz skóry właściwej za pomocą specjalistycznych urządzeń wyposażonych w igły o długości 0,5–3,5 mm.

Wytworzone mikrourazy aktywują płytki krwi oraz neutrofile do uwalniania czynników wzrostu to jest PGF, TGF, białka aktywujące tkankę łączną, czynnika wzrostu tkanki łącznej oraz czynnika wzrostu fibroblastów. W mieszku włosowym zabieg zwiększa ekspresję białek Wnt (Wnt3a, Wnt10b), co sprzyja różnicowaniu komórek macierzystych i regulacji cyklu wzrostu włosa przez brodawkę dermalną.

Dodatkowym działaniem mezoterapii mikroigłowej jest poprawa ukrwienia i odżywienia mieszków włosowych, co wynika z reakcji skóry na mikrouszkodzenia powstałe podczas zabiegu. Nakłucia prowadzą do miejscowego rozszerzenia naczyń krwionośnych pod wpływem mediatorów, takich jak tlenek azotu (NO) i prostaglandyny, co zwiększa przepływ krwi w skórze głowy. W efekcie dochodzi do lepszego dotlenienia tkanek oraz bardziej efektywnego dostarczania składników odżywczych i tlenu do mieszków włosowych. Jednocześnie powstające mikrokanaliki w naskórku ułatwiają wnikanie substancji aktywnych zawartych w preparatach stosowanych podczas zabiegu, zwiększając ich biodostępność i skuteczność działania na poziomie komórkowym.

Dzięki temu mieszki włosowe są intensywniej odżywiane i stymulowane do wzrostu.

Zabieg wykonuje się sterylnym piórem mikroigłowym, które pozwala na precyzyjne określenie miejsca oraz dokładnej głębokości wkłucia.

9.3. Mezoterapia mikroigłowa skóry głowy

103

RYCINA 9.1 Porównanie mezoterapii mikroigłowej (dermapen) i igłowej

9.4. Składniki aktywne najczęściej stosowane

do mezoterapii owłosionej skóry głowy

W kontekście leczenia łysienia stosuje się głównie następujące substancje: 1. Osocze bogatopłytkowe (PRP) – zawiera czynniki wzrostu, m.in.

FGF, ECGF, VEGF, TGF-B, IGF-1, IGF-2, płytki krwi oraz białka krwi takie jak fibryna, fibronektyna i witronektyna, dzięki czemu wspomagają wrodzoną zdolność organizmu do regeneracji i wzrostu. Ich poziom w osoczu bogatopłytkowym jest około piękciokrotnie wyższy niż w krwi obwodowej.

Osocze bogatopłytkowe chroni komórki przed apoptozą poprzez podwyższenie stężenia białka Bcl-2, jednocześnie stymulując proliferację komórek brodawek skórnych oraz aktywując szlaki sygnałowe Akt i ERK, co zwiększa wzrost i przeżywalność komórek mieszków włosowych. PRP wykazuje również działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie cytokin prozapalnych, dzięki wydzielaniu lipoksyn. Czynniki wzrostu stymulują również proces angiogenezy, co skutecznie wpływa na poprawę ukrwienia skóry głowy.

Skuteczność została potwierdzona również po transplantacji włosów.

Badania wykazały, że PRP w połączeniu z minoksydylem i finasterydem/spironolaktonem oraz zabiegiem FUE zwiększało przeżywalność graftów, przyspieszało wzrost włosów i poprawiało ich wytrzymałość w porównaniu z grupą kontrolną.

2. Dutasteryd – inhibitor 5α-reduktazy, blokuje oba izoenzymy tego enzymu, hamując konwersję wolnego testosteronu do dihydrotestosteronu,

104 9. Zabiegi wspomagające medycyny estetycznej – mezoterapia mikroigłowa i klasyczna

głównego czynnika odpowiedzialnego za miniaturyzację mieszków włosowych w AGA, co obniża poziom DHT w skórze głowy, spowalnia miniaturyzację włosów i stymuluje ich wzrost. Podanie śródskórne umożliwia bezpośrednie dotarcie leku do mieszków włosowych, co może zwiększyć jego skuteczność w porównaniu do doustnego podania. W randomizowanym badaniu wykazano, że mezoterapia igłowa z roztworem dutasterydu była skuteczniejsza w leczeniu AGA niż placebo. Pacjenci poddani terapii wykazali znaczną poprawę w zakresie gęstości i jakości włosów.

3. Minoksydyl – stosowany w mezoterapii poprawia mikrokrążenie w skórze głowy, zwiększając dostarczanie tlenu i składników odżywczych do mieszków włosowych. Dodatkowo minoksydyl wydłuża fazę anagenu, stymulując wzrost nowych włosów, oraz aktywuje komórki macierzyste mieszków włosowych, wspomagając regenerację.

Badania kliniczne potwierdziły skuteczność mezoterapii 0,5% minoksydylem w łysieniu androgenowym u kobiet. W randomizowanym badaniu oceniano skuteczność i bezpieczeństwo tej metody. Wyniki pokazały istotny statystycznie wzrost stosunku włosów terminalnych do vellusowych, a także zwiększenie odsetka włosów w fazie anagen.

Pacjentki zgłaszały również poprawę w zakresie utraty włosów oraz objętości.

4. Egzosomy – to mikroskopijne pęcherzyki, które przenoszą białka, lipidy i RNA, pełniąc funkcję mediatorów komunikacji międzykomórkowej. Dostarczają do mieszków włosowych bioaktywne cząsteczki, które aktywują kluczowe szlaki sygnałowe, takie jak Wnt/β-katenina, ERK i Akt, co sprzyja proliferacji komórek macierzystych mieszków włosowych. Egzosomy stymulują angiogenezę, poprawiając ukrwienie skóry głowy i dostarczanie składników odżywczych do mieszków włosowych, oraz wykazują działanie przeciwzapalne, redukując przewlekły stan zapalny prowadzący w AGA do ich miniaturyzacji.

Badania kliniczne potwierdzają, że iniekcje egzomosomów zwiększają gęstość, grubość i długość włosów. W badaniach in vivo pacjenci zgłaszali wysoką satysfakcję z efektów estetycznych, a terapia była dobrze tolerowana, z minimalnymi działaniami niepożądanymi.

Badania ex vivo sugerują, że egzosomy opóźniają przejście włosów w fazę katagenu, wspierając ich utrzymanie w fazie anagenu i sprzyjając ich regeneracji.

5. Peptydy biomimetyczne – to krótkie łańcuchy aminokwasów, które naśladują peptydy oraz białka naturalnie występujące w organizmie.

W leczeniu łysienia imitują sygnały komórkowe regulujące cykl wzrostu włosa, stymulują regenerację oraz wspomagają mikrokrążenie

9.4. Składniki aktywne najczęściej stosowane do mezoterapii owłosionej skóry głowy 105

w skórze głowy. Do najczęściej wykorzystywanych należą: Decapeptide-4, Acetyl Decapeptide-3, Oligopeptide-24, Copper Tripeptide-1.

6. Koktajle witaminowe – składające się głównie z witamin oraz minerałów. Zawierają witaminy z grupy B (ryboflawina, nikotynamid, biotyna, kwas pantotenowy, kwas foliowy, inozytol oraz cyjanokobalamina), witaminę E, C oraz A. Dodatkowo wzbogacane są w minerały takie jak żelazo, cynk, miedź, mangan, selen oraz krzem.

TABELA 9.1 Składniki aktywne wykorzystywane w mezoterapii skóry głowy SKŁADNIK AKTYWNY

MECHANIZM

EFEKT KLINICZNY

Osocze bogatopłytkowe (PRP)

Zawiera czynniki wzrostu, stymuluje szlaki Akt i ERK, chroni komórki przed apoptozą, działa przeciwzapalnie, stymuluje angiogenezę

Zwiększa wzrost i przeżywalność komórek mieszków włosowych, poprawia ukrwienie skóry głowy, przyspiesza wzrost włosów i poprawia ich wytrzymałość, wspomaga regenerację po transplantacji

Dutasteryd

Inhibitor 5α-reduktazy, hamuje konwersję testosteronu do DHT

Obniża poziom DHT w skórze głowy, spowalnia miniaturyzację włosów, stymuluje ich wzrost, zwiększa gęstość i jakość włosów

Minoksydyl

Poprawia mikrokrążenie w skórze głowy, wydłuża fazę anagenu, aktywuje komórki macierzyste mieszków włosowych

Zwiększa wzrost nowych włosów, poprawia stosunek włosów terminalnych do vellusowych, zwiększa odsetek włosów w fazie anagenu

Egzosomy

Przenoszą białka, lipidy i RNA, aktywują szlaki Wnt/β-katenina, ERK i Akt, stymulują angiogenezę i działają przeciwzapalnie

Zwiększają gęstość, grubość i długość włosów, opóźniają przejście włosów w fazę katagenu, wspierają regenerację i utrzymanie włosów w fazie anagenu

Peptydy biomimetyczne

Naśladują naturalne peptydy i białka, regulują cykl wzrostu włosa, stymulują regenerację i mikrokrążenie skóry głowy

Wspomagają wzrost włosów, poprawiają ich regenerację i odżywienie, zwiększają ukrwienie skóry głowy

Koktajle witaminowe

Dostarczają witaminy (B, C, E, A) i minerały (żelazo, cynk, miedź, mangan, selen, krzem), wspierają metabolizm komórkowy

Poprawiają odżywienie i kondycję mieszków włosowych, wspomagają wzrost włosów i ogólną regenerację skóry głowy

Piśmiennictwo 1. Arif T., Dorjay K., Adil M. i wsp.: Dutasteride in androgenetic alopecia: an update. Curr. Clin.

Pharmacol. 2017, 12(1): 31–35.

2. Cervantes J., Perper M., Wong L.L. i wsp.: Effectiveness of platelet-rich plasma for androgenetic alopecia: a review of the literature. Skin Appendage Disord. 2018, 4(1): 1–11.

3. El Samahy M.H., Fahmy H.M., El Sawaf S.I. i wsp.: Lyophilized growth factor intralesional injection in female pattern hair loss: a clinical and trichoscopic study. Dermatol. Ther. 2021, 34: e14867.

106 9. Zabiegi wspomagające medycyny estetycznej – mezoterapia mikroigłowa i klasyczna

4. Ersan M., Ozer E., Akin O. i wsp.: Effectiveness of exosome treatment in androgenetic alopecia: outcomes of a prospective study. Aesthet. Plast. Surg. 2024, 48(21): 4262–4271.

5. Gupta A.K., Polla R.S., Wang T. i wsp.: Systematic review of mesotherapy: a novel avenue for the treatment of hair loss. J. Dermatolog. Treat. 2023, 34(1): 2245084.

6. Gupta A.K., Quinlan E.M., Venkataraman M. i wsp.: Microneedling for hair loss. J. Cosmet. Dermatol.

2022, 21(1): 108–117.

7. Kanti V., Messenger A., Dobos G. i wsp.: Evidence-based (S3) guideline for the treatment of androgenetic alopecia in women and in men – short version. J. Eur. Acad. Dermatol. Venereol. 2018, 32(1): 11–22.

8. Konda D., Thappa D.M.: Mesotherapy: what is new? Indian J. Dermatol. Venereol. Leprol. 2013, 79(1): 127–134.

9. Lee J.W., Kwon O.H., Kim T.K. i wsp.: Platelet-rich plasma: quantitative assessment of growth factor levels and comparative analysis of activated and inactivated groups. Arch. Plast. Surg. 2013, 40(5): 530–535.

10. Mezoterapia igłowa i mikroigłowa. Kosmetol. Estet. 2015, 5: 465–467.

11. Musiał C.: Trychologia kosmetologiczna i lekarska. PZWL Wydawnictwo Lekarskie. Warszawa 2022.

12. Queen D, Avram M.R.: Hair transplantation: state of the art. Dermatol. Surg. 2025, 51(9): 874–881.

13. Sánchez-Meza E., Ocampo-Candiani J., Gómez-Flores M. i wsp.: Microneedling plus topical dutasteride solution for androgenetic alopecia: a randomized placebo-controlled study. J. Eur. Acad.

Dermatol. Venereol. 2022, 36(10): 806–808.

14. Sivagnanam G. Mesotherapy – the French connection. J. Pharmacol. Pharmacother. 2010, 1(1): 4–8.

15. Tysiąc-Miśta M., Brzoza K., Bure M. i wsp.: Substancje stosowane w mezoterapii igłowej. Kosmetol.

Estet. 2019, 8.

16. Uzel B.P.C., Takano G.H.S., Chartuni J.C.N. i wsp.: Intradermal injections with 0.5% minoxidil for the treatment of female androgenetic alopecia: a randomized, placebo-controlled trial. Dermatol. Ther.

2021, 34(1): e14622.

17. Zhou S.Y., Giang N.N., Kim H. i wsp.: Assessing the efficacy of mesotherapy products: Ultra Exo Booster and Ultra S Line Plus in hair growth: An ex vivo study. Skin Res. Technol. 2024, 30(7): 13780.

Piśmiennictwo

107