4. PROBLEMY SEKSUALNE W RÓŻNYCH SPECJALNOŚCIACH MEDYCZNYCH
4.1. Problemy seksualne w zaburzeniach hormonalnych –Anna Kępczyńska-Nyk
4.1.1. Wstęp
4.1.2. Problemy seksualne w zaburzeniach wydzielania prolaktyny u mężczyzn i kobiet
4.1.3. Problemy seksualne w zaburzeniach funkcji tarczycy u mężczyzn i kobiet
4.1.4. Problemy seksualne w zaburzeniach funkcji nadnerczy u kobiet i mężczyzn 787
4.1.5. Problemy seksualne w przebiegu zespołu policystycznych jajników u kobiet
4.1.6. Problemy seksualne u kobiet i mężczyzn w przebiegu cukrzycy
4.2. Antykoncepcja a seksualność – Maja Świetlicka
4.2.1. Wstęp
4.2.2. Naturalne metody kontroli płodności
811
813
4.2.3. Metody barierowe 814
4.2.4. Metody hormonalne 814
4.2.5. Wkładki wewnątrzmaciczne i wewnątrzmaciczne systemy uwalniania lewonorgestrelu
4.2.6. Sterylizacja
4.3. Seksualność kobiet w okresie menopauzalnym –Katarzyna Zborowska, Violetta Skrzypulec-Plinta, Agnieszka Kobiołka
825
4.3.1. Wstęp 825
4.3.2. Funkcje seksualne w okresie menopauzy 827
4.3.3. Etiologia zaburzeń seksualnych 828
4.3.4. Rozpoznawanie dysfunkcji seksualnych
4.3.5. Leczenie dysfunkcji seksualnych
833
835
4.4. Problemy zdrowia seksualnego związane z hipogonadyzmem czynnościowym związanym z wiekiem u mężczyzn –
Anna Kępczyńska-Nyk
4.4.1. Wstęp 845
4.4.2. Fizjologia wydzielania testosteronu
4.4.3. Zmiany w funkcjonowaniu osi HPG zachodzące z wiekiem
4.4.4. Hipogonadyzm
4.4.5. Zasady kwalifikacji do TRT
4.5. Problemy seksuologiczne w kardiologii – Artur Mamcarz,
859
Marcin Wełnicki 865
4.5.1. Wstęp 865
4.5.2. Zaburzenia erekcji a choroby układu sercowo-naczyniowego
4.5.3. Pułapki farmakoterapii
4.5.4. Kardiologiczne aspekty seksualności kobiet
4.5.5. Kardioseksuologia w praktyce
4.6. Zaburzenia seksualne w chorobach układu moczowego –
869
Joanna Chorbińska, Marta Skrodzka 879
4.6.1. Wstęp 879
4.6.2. Objawy z dolnych dróg moczowych (LUTS)
4.6.3. LUTS u mężczyzn
4.6.4. Łagodny rozrost gruczołu krokowego (BPH)
4.6.5. LUTS u kobiet
4.6.6. Nietrzymanie moczu (NM)
4.6.7. Nawrotowe zakażenia układu moczowego
884
4.6.8. Zespół przewlekłego bólu miednicy (CPPS) 898
4.6.9. Stulejka
4.6.10. Skrzywienia prącia . .
4.7. Zakażenia przenoszone drogą kontaktów seksualnych. Zagadnienia profilaktyki i testowania – Bartosz Szetela, Jacek Gąsiorowski .
4.7.1. Wstęp
4.7.2. Drogi transmisji i dostępne metody profilaktyki
4.7.3. Objawy i leczenie empiryczne
902
911
911
912
920
4.8. Problemy seksualne w onkologii 937
4.8.1. Onkoseksuologia – zagadnienia ogólne –Sebastian Artur Zdończyk, Michał Lew-Starowicz .
Spis treści
937
4.8.2. Zaburzenia seksualne u kobiet z chorobami onkologicznymi –Krzysztof Nowosielski 948
4.8.3. Zaburzenia seksualne u mężczyzn z chorobami onkologicznymi – Piotr Paweł Świniarski 963
4.9. Problemy seksualne w psychiatrii – Michał Lew-Starowicz
4.9.1. Wstęp
4.9.2. Rola neurotransmiterów i neurohormonów .
4.9.3. Zaburzenia nastroju
4.9.4. Zaburzenia lękowe . .
979
979
980
981
983
4.9.5. Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne i zaburzenia dysmorficzne ciała 985
4.9.6. Zespół stresu pourazowego 986
4.9.7. Zaburzenia psychotyczne .
4.9.8. Zaburzenia odżywiania .
4.9.9. Zaburzenia osobowości
4.9.10. Psychofarmakoterapia
4.10. Problemy seksualne w neurologii – Marta Goschorska
986
988
988
4.10.1. Wstęp 1003
4.10.2. Udar mózgu 1004
4.10.3. Bóle głowy 1007
4.10.4. Stwardnienie rozsiane
4.10.5. Padaczka
4.10.6. Choroba Parkinsona
4.10.7. Choroba Alzheimera i inne choroby przebiegające z otępieniem
1019
1024
4.11. Niepełnosprawność fizyczna i zdrowie seksualne –Alicja Długołęcka 1039
4.11.1. Zdrowie seksualne a niepełnosprawność 1039
4.11.2. Współczesne modele niepełnosprawności a seksualność
4.11.3. Ograniczenia modelu społecznego
4.11.4. Nowa integracja seksualności po urazach
4.11.5. Bariery związane z realizacją potrzeb seksualnych
4.11.6. Problem z dostępnością do asystencji seksualnej
1040
1042
1043
1046
1047
4.11.7. Zakłócony proces somatognozji 1048
4.11.8. Budowanie obrazu ciała w obrębie narządów płciowych
1050
4.11.9. Mapowanie ciała i przyjemność zmysłowa . . . . . . . . . . 1052
4.11.10. Postępowanie z bólem podczas aktywności seksualnych . . . . . .
1056
4.11.11. Alternatywne mobilności w aktywnościach seksualnych 1057
4.12. Seksualność osób z niepełnosprawnością intelektualną –Izabela Fornalik, Katarzyna Pachniewska, Joanna Płuska 1065
4.12.1. Wstęp
4.12.2. Modele seksualności użyteczne w pracy klinicznej z osobami z niepełnosprawnością intelektualną . .
4.12.3. Dysharmonia w rozwoju – punkt wyjścia w diagnozie seksuologicznej .
1065
1066
1067
4.12.4. Specyfika diagnozy seksuologicznej osób z niepełnosprawnością intelektualną 1073
4.12.5. Tożsamość płciowa i seksualna 1076
4.12.6. Zachowania problemowe w obszarze seksualności –postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne
4.12.7. Doświadczenie przemocy seksualnej i jej skutki . .
4.12.8. Osoby z niepełnosprawnością intelektualną w roli sprawców przemocy seksualnej .
4.12.9. Aktywność seksualna
1078
1083
1084
1087
4.12.10. Partnerstwo i małżeństwo 1089
4.12.11. Rodzicielstwo 1090
4.13. Seksualność osób w spektrum autyzmu – Izabela Fornalik . . . . .
4.13.1. Rozumienie spektrum autyzmu – neuroodmienność czy zaburzenie?
4.13.2. Czynniki wpływające na kształt seksualności osoby rozwijającej się w spektrum autyzmu – ważne kwestie w diagnostyce i terapii seksuologicznej .
1095
1095
1097
4.13.3. Wsparcie seksuologiczne osób w spektrum autyzmu w okresie adolescencji 1104
4.13.4. Tożsamość płciowa i orientacja seksualna osób w spektrum autyzmu .
4.13.5. Relacje romantyczne osób w spektrum autyzmu .
1107
1112
4.13.6. Aktywność seksualna, satysfakcja, dysfunkcje seksualne . . . 1114
4.13.7. Zaburzenia parafiliczne w spektrum autyzmu .
4.13.8. Przemoc seksualna a spektrum autyzmu .
Spis treści
1116
1117
5. PSYCHOTERAPIA W LECZENIU PROBLEMÓW I ZABURZEŃ
SEKSUALNYCH 1125
5.1. Terapia poznawczo-behawioralna – Marta Rawińska 1127
5.1.1. Założenia nurtu poznawczo-behawioralnego i jego użyteczność dla terapii seksualnej
5.1.2. Dysfunkcje seksualne w modelu poznawczo-behawioralnym –diagnozowanie
5.1.3. Dysfunkcje seksualne w modelu poznawczo-behawioralnym –terapia
1127
1131
1134
5.1.4. Dysfunkcje seksualne w modelu poznawczo-behawioralnym –techniki 1139
5.2. Terapia psychodynamiczna w leczeniu problemów i zaburzeń seksualnych – Łukasz Müldner-Nieckowski, Milena Kansy
5.2.1. Psychodynamiczne spojrzenie na seksualność – patologizacja a afirmacja różnorodności
5.2.2. Miejsce terapii psychodynamicznej we współczesnej seksuologii .
1147
1147
1149
5.2.3. W kierunku wystarczająco dobrej seksualności –psychodynamiczny model zdrowia 1152
5.2.4. Psychodynamiczne rozumienie problemów i zaburzeń seksualnych (etiologia)
5.2.5. Przebieg i metody psychoterapii
5.2.6. Zastosowanie w praktyce klinicznej – diagnoza i analiza wybranych zjawisk
5.3. Terapia systemowa w problemach i zaburzeniach seksualnych –Magdalena Gawrych
1156
1162
1169
1179
5.3.1. Założenia myślenia systemowego i jego użyteczność w problemach seksualnych 1179
5.3.2. Dysfunkcje seksualne w modelach systemowych
5.3.3. Konceptualizacja i diagnoza dysfunkcji seksualnych w modelach systemowych
5.3.4. Od pierwszej sesji diagnostycznej do kontraktu terapeutycznego
1182
1182
1185
5.3.5. Techniki terapii systemowych w leczeniu dysfunkcji seksualnych 1188
5.4. Wykorzystanie mindfulness w terapii seksualnej – Iza Jąderek 1197
5.4.1. Wstęp
1197
5.4.2. Mechanizmy działania .
1198
5.4.3. Mindfulness w terapii dysfunkcji seksualnych kobiet 1200
5.4.4. Mindfulness w terapii dysfunkcji seksualnych mężczyzn 1202
5.4.5. Mindfulness w terapii hiperseksualności i kompulsywnych zachowań seksualnych .
5.4.6. Mindfulness w terapii par .
5.4.7. Skuteczność i ograniczenia badań nad mindfulness w terapii problemów związanych ze zdrowiem seksualnym
1204
1206
1208
5.4.8. Inne zastosowania mindfulness w seksuologii wymagające dalszych badań 1209
5.5. Terapia par z problemem seksualnym – Agnieszka Nomejko, Marta Kochan-Wójcik, Sławomir Jakima
5.5.1. Wstęp .
5.5.2. Relacja partnerska jako kontekst dla zdrowia seksualnego .
5.5.3. Miłość jako doświadczenie wielowymiarowe
1215
1215
1217
5.5.4. Teoretyczne podstawy terapii par 1222
5.5.5. Epidemiologia i kontekst kliniczny problemów seksualnych par 1236
5.5.6. Proces terapeutyczny w terapii par
5.5.7. Proces terapii pary z problemem seksualnym .
5.5.8. Metody i techniki terapeutyczne terapii par specyficzne dla terapii seksuologicznej . .
1242
1247
1254
5.5.9. Praca z oporem i trudnościami w terapii seksuologicznej . . . 1262
5.5.10. Specyficzne wyzwania w seksuologicznej terapii par . . .
. 1264
5.5.11. Skuteczność terapii par w seksuologii 1278
5.5.12. Ograniczenia badań nad terapią par z problemem seksualnym i kierunki dalszych poszukiwań .
6. PODSTAWY SEKSUOLOGII
SĄDOWEJ .
6.1. Aspekty prawne w pracy seksuologa – Filip Szumski .
6.1.1. Prawne aspekty uzgodnienia płci
6.1.2. Przestępstwa seksualne
1279
1289
1291
1291
1293
6.1.3. Obowiązek zgłaszania przestępstw 1296
6.1.4. Tajemnica zawodowa 1298
6.1.5. Sytuacja prawna pacjenta małoletniego
Spis treści
1300
6.2. Badanie i opiniowanie sądowo-seksuologiczne – Maria Beisert, Zbigniew Lew-Starowicz , Filip Szumski, Violetta Skrzypulec-Plinta . . . 1303
6.2.1. Osoby opiniujące
6.2.2. Cechy i przebieg procesu badania seksuologicznego .
1304
. 1309
6.2.3. Cechy i przebieg procesu opisywania, integrowania i interpretowania wyników 1319
6.2.4. Cechy i przebieg procesu formułowania wniosków diagnostycznych .
6.2.5. Proces prezentacji opinii
6.3. Specyfika opinii sądowych w sprawach dotyczących wykorzystania seksualnego małoletnich do 15 lat – Dominika Bartoszak, Filip Szumski, Maria Beisert, Mercedes Sakrajda
6.3.1. Zakres opinii
1320
1321
1323
1324
6.3.2. Metody badawcze 1325
6.3.3. Specyfika procesu diagnozowania i diagnozy 1327
6.4. Opinie dotyczące sprawców przestępstw seksualnych –Maria Beisert, Dominika Bartoszak, Filip Szumski, Mercedes Sakrajda
6.4.1. Ad I. Dane z akt sprawy
6.4.2. Ad II. Analiza materiału
6.4.3. Ad III. Wnioski
6.5. Opiniowanie w sprawach związanych z uzgodnieniem płci –
Aleksandra Chodecka, Marta Szymańska-Pytlińska, Katarzyna Pilarczyk-Parchanowicz
6.5.1. Wstęp
6.5.2. Sytuacja prawna
6.5.3. Rola i zadania specjalisty z zakresu zdrowia psychicznego i seksualnego
1358
6.5.4. Metody pracy na rzecz opiniowania w procedurze uzgadniania cech płciowych 1392
7. INNE ZAGADNIENIA W SEKSUOLOGII 1399
7.1. Aspekty etyczne pracy seksuologa – Jarosław Stusiński, Alicja Przyłuska-Fiszer
7.1.1. Aksjologiczne podstawy etyki zawodów terapeutycznych
7.1.2. Deklaracja praw seksualnych
7.1.3. Sposoby kodyfikowania zasad etycznych zawodu seksuologa . .
7.1.4. Pojęcie normy w seksuologii .
7.1.5. Kompetencje zawodowe i osobiste .
1409
1411
1413
7.1.6. Poszanowanie godności i autonomii 1414
7.1.7. Działanie na rzecz dobra i ochrona integralności 1417
7.1.8. Potrzeba zaufania i ochrony prywatności 1418
7.1.9. Sprawiedliwość i uczciwość zawodowa .
7.1.10. Relacje w grupie zawodowej i dbanie o reputację zawodu . .
7.2. Płciowe, seksualne i relacyjne różnorodności w pracy seksuologa –Bartosz Grabski, Grzegorz Iniewicz
1421
1422
1425
7.2.1. Wstęp 1425
7.2.2. Terminologia .
1426
7.2.3. Podstawy teoretyczne psychologii i psychoterapii GSRD 1426
7.2.4. Wybrane zagadnienia kliniczne
1433
7.3. Chemseks – Robert Kowalczyk, Agata Stola 1449
7.3.1. Wstęp . .
1449
7.3.2. Przegląd definicji chemseksu 1451
7.3.3. Populacja użytkowników chemseksu
1453
7.3.4. MSM – definicja, opis, szacunki liczbowe 1454
7.3.5. Stres mniejszościowy
1456
7.3.6. Chemseks jako nieadaptacyjny sposób radzenia sobie 1457
7.3.7. Motywacje do angażowania się w chemseks
7.3.8. Powrót do zdrowia seksualnego użytkowników chemseksu .
1459
1460
7.3.9. Szkody dla społecznego i relacyjnego dobrostanu 1461
7.3.10. Chemseks wśród mężczyzn heteroseksualnych
7.3.11. Praca terapeutyczna z osobami angażującymi się w chemseks .
7.3.12. Implikacje kliniczne: powiązanie substancji z konsekwencjami zdrowotnymi
1463
1464
1466
7.3.13. Profilaktyka i badania 1466
7.3.14. Interwencje terapeutyczne dla psychoseksuologów
1467
7.4. Zaburzenia seksualne uwarunkowane kulturowo –Zbigniew Lew-Starowicz , Jarosław Stusiński, Marta Rawińska . . . . . . 1473
7.4.1. Wstęp 1473
7.4.2. Seksualność w kulturach świata
Spis treści
1474
7.4.3. Kultury a zaburzenia seksualne
7.4.4. Zespół koro .
7.4.5. Zespół dhat
7.4.6. Diagnostyka .
7.4.7. Leczenie
1475
1477
1480
1483
1484
7.5. Historia seksuologii – Jarosław Stusiński, Wojciech Merk . . . . . . . . . 1489
7.5.1. Poznanie seksualności człowieka na przestrzeni wieków .
7.5.2. Zapowiedzi seksuologii
7.5.3. Wyodrębnienie seksuologii
7.5.4. Ugruntowanie seksuologii
7.5.5. Historia seksuologii w Polsce
SKOROWIDZ
1489
1493
1502
1521
1534