101307432

Spis treści 1. Procedury wykonywane u noworodka po urodzeniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1

Monika Salamończyk

1.1. Kontakt „skóra do skóry” po porodzie drogami natury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.2. Kontakt „skóra do skóry” w sytuacjach szczególnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.3. Ocena wg skali Apgar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.4. Odśluzowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.5. Oznakowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.6. Odpępnienie noworodka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.7. Sprawdzanie drożności przewodu pokarmowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.8. Pobranie krwi pępowinowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.9. Profilaktyka noworodkowego zapalenia spojówek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.10. Pierwsze karmienie noworodka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.11. Pomiary antropometryczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.12. Profilaktyka krwawień z niedoboru witaminy K . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.13. Szczepienia noworodka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.14. Test pulsoksymetryczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.15. Wykrywanie wad słuchu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1.16. Test suchych kropel krwi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2 3 5 6 6 7 8 9 9 9 9 12 13 13 13 13

2. Karmienie naturalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

15

Maria Rabiej

2.1. Mleko kobiece . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.2. Laktacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.2.1. Przeciwwskazania do karmienia mlekiem własnej matki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.2.2. Uwarunkowania prawidłowego pobierania pokarmu z piersi . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.3. Technika przystawiania do piersi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.3.1. Ocena prawidłowości techniki przystawienia dziecka do piersi . . . . . . . . . . . . . .

2.4. Pozycje do karmienia piersią . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.4.1. Pozycja klasyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.4.2. Pozycja krzyżowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.4.3. Pozycja biologiczna, naturalna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

IX

15 17 19 20 21 29 30 30 32 34

2.4.4. Pozycja futbolowa – spod pachy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

37 2.4.5. Pozycja leżąca na boku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

39 2.4.6. Pozycja leżąca na plecach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

41 2.4.7. Pozycje do karmienia bliźniąt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

43 Przystawienie do piersi bliźniąt w pozycji na plecach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

46 Przystawienie do piersi bliźniąt w pozycji futbolowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

47 2.4.8. Pierwsze karmienie po porodzie drogami natury . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

48 2.4.9. Pierwsze karmienie po cięciu cesarskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

52 2.5. Kontrola karmienia piersią . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

54 2.5.1. P rocedura kontroli karmienia prowadzona przez położną na oddziale położniczo-noworodkowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 2.6. Ocena masy ciała noworodka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

58 2.7. Metody odciągania pokarmu w celu inicjacji, stymulacji i utrzymania laktacji . . . . . . .

61 2.7.1. Odciąganie ręczne pokarmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

64 2.7.2. Odciąganie pokarmu przy pomocy laktatora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

67 2.7.3. Odciąganie pokarmu przy pomocy laktatora klasy szpitalnej . . . . . . . . . . . . . . . . .

69 2.8. Postępowanie z pokarmem kobiecym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

71 2.9. Alternatywne sposoby karmienia mlekiem kobiecym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

72 2.9.1. Karmienie przy pomocy drenu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

74 Karmienie sposobem dren po palcu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

75 Karmienie sposobem dren przy piersi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

76 2.10. Postępowanie w trakcie nawału pokarmu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

78 2.11. Postępowanie w wybranych problemach laktacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

80 2.11.1. Zapalenie piersi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

81 2.11.2. Zranienie brodawek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

81 2.11.3. Obrzęk (zastój) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

86 2.11.4. Zablokowanie przewodu mlecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

89

3. Ocena karmienia doustnego z uwzględnieniem procedur i doboru akcesoriów . . . . .

93

Magdalena Bednarczyk, Marzena Machoś, Monika Salamończyk, Maria Rabiej

3.1. Personel medyczny wspierający karmienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2. Karmienie za pomocą butelki ze smoczkiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.1. Dzieci urodzone o czasie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.2. Dzieci urodzone przedwcześnie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.3. Przygotowanie do karmienia dziecka z butelki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.4. Dobór butelki i smoczka do karmienia niemowlęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Smoczki symetryczne o stożkowym kształcie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Smoczki spłaszczone i specjalistyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Znaczenie gradacji kształtu smoczka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.5. Edukacja rodzica . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.6. Procedura dokarmiania butelką ze smoczkiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.3. Karmienie za pomocą kubeczka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.4. Karmienie za pomocą łyżeczki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.5. Zgłębnikowanie żołądka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.6. Pozyskiwanie i podaż siary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

X

94 95 95 96 99 103 104 104 105 105 106 107 109 110 117

4. Baby handling – techniki pozycjonowania i podnoszenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

119

Anna Dylewska-Domiza

4.1. Czym jest pozycjonowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

119 4.2. Pozycjonowanie w inkubatorze lub łóżeczku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

121 4.2.1. Ułożenie na plecach – pozycja supinacyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

122 4.2.2. Ułożenie na boku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

125 4.2.3. Ułożenie na brzuchu – pozycja pronacyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

126 4.3. Formowanie gniazdka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

132 4.3.1. Formowanie gniazdka wokół dziecka w pozycji bocznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

132 4.3.2. Formowanie gniazdka bez dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

134 4.4. Zmiana pozycji ciała dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

140 4.4.1. Obrót na brzuch z pozycji supinacyjnej – jeżeli dziecko wymaga pozycjonowania wspierającego, czyli nie utrzymuje samodzielnie fizjologicznego zgięcia w biodrach w pozycji leżenia na brzuchu . . . . . . . . . . . . 140 4.4.2. Obrót na brzuch z pozycji supinacyjnej – jeżeli dziecko nie wymaga podwyższenia tułowia, czyli utrzymuje fizjologiczne zgięcie w biodrach w pozycji leżenia na brzuchu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144 4.4.3. Obrót z brzucha do pozycji supinacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

147 4.5. Wyjęcie dziecka z inkubatora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

149 4.5.1. Wyjęcie z inkubatora – małe dziecko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

149 4.5.2. Wyjęcie z inkubatora – większe dziecko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

153 4.5.3. Wyjęcie z inkubatora w pozycji pronacyjnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

155 4.6. Chwyty do trzymania dziecka w pozycji stojącej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

157 4.6.1. Pozycja fasoli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

157 4.6.2. Pozycja boczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

158 4.7. P ozycjonowanie noworodków i niemowląt ze złożonymi problemami medycznymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 4.7.1. Pozycjonowanie pronacyjne pacjenta z tracheostomią . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

159 4.7.2. Pozycjonowanie pronacyjne pacjenta z przepukliną oponowo-rdzeniową oraz w innych przypadkach po zabiegu operacyjnym w okolicy lędźwiowej ��������������� 165 4.7.3. Pozycjonowanie pacjenta z wodogłowiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

166 4.7.4. Pozycjonowanie pacjenta na krążeniu pozaustrojowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

167 4.8. Przenoszenie na krótkie odcinki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

168 4.8.1. Przenoszenie na krótkie odcinki w inkubatorze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

168 4.8.2. Przenoszenie na krótkie odcinki w łóżeczku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

168 4.9. Zmiana pieluchy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

169 4.10. Zmiana odzieży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

173 4.11. Pozycja do karmienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

176 4.11.1. Pozycja siedząca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

176 4.11.2. Pozycja do karmienia leżąca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

181 4.11.3. Pozycja do karmienia starszego niemowlęcia – centralna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

183 4.11.4. Pozycja do karmienia starszego niemowlęcia – siedząca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

185 4.12. Utrzymanie pozycji w czasie kąpieli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

186 4.13. Pozycja w czasie ważenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

189 4.13.1. Pozycja w przypadku ważenia dziecka na wadze zintegrowanej z inkubatorem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 4.13.2. Pozycja w przypadku ważenia na wadze ruchomej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189 4.14. Przekazywanie noworodka drugiej osobie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190

XI

4.15. Kangurowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

191 4.15.1. Transfer do kangurowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 191 4.15.2. Pozycja w czasie kangurowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 4.15.3. Schemat spowijania do kangurowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 4.15.4. Zakończenie kangurowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 200 4.16. Pozycja łagodząca objawy jelitowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 4.17. Pozycja do badania okulistycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 4.17.1. Ułożenie w inkubatorze lub łóżeczku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 4.17.2. Ułożenie na kolanach położnej/pielęgniarki lub rodzica . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206 4.18. Pozycja przy refluksie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 4.19. Pozycja do punkcji lędźwiowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 4.19.1. Pozycja leżąca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 208 4.19.2. Pozycja siedząca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 210 4.20. Pozycja do nebulizacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 211 4.21. Pozycjonowanie w foteliku przy wypisie ze szpitala . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 213

5. Pielęgnacja skóry noworodka i niemowlęcia – czynności higieniczne . . . . . . . . . . . . . . .

217

Monika Salamończyk

5.1. Kąpiel higieniczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.1.1. Kąpiel higieniczna w szpitalu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.1.2. Kąpiel higieniczna w domu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.1.3. Etapy kąpieli higienicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.2. Pielęgnacja poszczególnych części ciała . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.2.1. Pielęgnacja oczu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.2.2. Pielęgnacja uszu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.2.3. Pielęgnacja jamy ustnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.2.4. Pielęgnacja nosa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.2.5. Pielęgnacja kikuta pępowiny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.2.6. Pielęgnacja okolicy pośladków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.2.7. Pielęgnacja włosów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.2.8. Pielęgnacja paznokci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.2.9. Preparaty do kąpieli i pielęgnacji noworodka/niemowlaka . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3. Ubieranie noworodka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.1. Zawijanie noworodka w pieluchy tetrowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.3.2. Ubrania noworodka/niemowlaka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

5.4. Zmiana pieluchy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

217 219 220 221 222 222 223 223 224 225 226 227 227 228 229 229 231 233

6. Monitorowanie biofizyczne noworodka i niemowlęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

237

Monika Salamończyk

6.1. Pomiar oddechu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.2. Pomiar tętna i SpO2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.3. Pomiar ciepłoty ciała . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.4. Pomiar nieinwazyjny ciśnienia tętniczego krwi – oscylometria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.5. Monitorowanie EKG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6.6. Badanie słuchu OAE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

XII

237 238 240 242 243 245

7. Pobranie materiału do badań laboratoryjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

249

Monika Salamończyk

7.1. Pobranie moczu do badań diagnostycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.1.1. Pobranie moczu przy użyciu pojemnika – propozycja wykonania . . . . . . . . . . . .

7.1.2. Pobranie moczu przy użyciu woreczka jednorazowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.2. Pobranie wymazu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.3. Pobranie włosów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.4. Pobranie krwi z tętnicy pępowinowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.5. P obranie płynu mózgowo-rdzeniowego – przygotowanie i asysta . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.6. Pobranie krwi z naczynia żylnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.7. Pobranie krwi włośniczkowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

7.8. Badanie przesiewowe – test ilościowy suchej kropli krwi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

249 251 252 253 254 255 256 258 261 262

8. Kaniulacja naczyń u noworodka i niemowlęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

267

Monika Salamończyk

8.1. Kaniulacja żył obwodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

267 8.2. Kaniulacja obwodowych naczyń tętniczych – monitorowanie i pielęgnacja miejsca założenia kaniuli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 273 8.3. Kaniulacja żylnego naczynia pępowinowego – przygotowanie, asysta, monitorowanie po założeniu dostępu naczyniowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 275 8.4. Kaniulacja naczyń centralnych drogą żył obwodowych – przygotowanie, asysta, monitorowanie po założeniu dostępu naczyniowego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 277

9. Podawanie leków u noworodków i niemowląt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

281

Monika Salamończyk

9.1. Podawanie leków doustnie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

281 9.2. Podawanie leków do oka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

284 9.3. Podawanie leków doodbytniczo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

286 9.4. Nebulizacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

287 9.5. Tlenoterapia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

290 9.6. Podawanie leków drogą śródskórną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

293 9.7. Podawanie leków drogą podskórną . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

296 9.8. Podawanie leków drogą domięśniową . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

298 9.9. Podawanie leków drogą dożylną przez kaniulę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

300 9.10. Podawanie leków drogą dożylną przez kaniulę przy użyciu pompy infuzyjnej strzykawkowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 303

10. Pierwsza pomoc przedmedyczna u dzieci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

307

Mariola Błachnio

10.1. Nagłe zatrzymanie krążenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

10.2. Zadławienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

10.3. Oparzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

10.4. Krwawienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

XIII

308 314 319 321

10.5. Ciało obce w uchu lub w nosie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

10.6. Uraz oka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

10.7. Anafilaksja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

10.7.1. Ukąszenie owada błonkoskrzydłego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

10.8. Hipotermia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

10.9. Hipertermia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

322 323 325 326 327 329

11. Resuscytacja noworodka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

333

Monika Salamończyk, Mariola Błachnio

11.1. Środowisko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

333 11.2. Elementy zestawu resuscytacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

334 11.3. Zabezpieczenie przed utratą ciepła . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

336 11.4. Ocena stanu ogólnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

338 11.5. Udrożnienie dróg oddechowych, odsysanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

338 11.6. Stymulacja dotykowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

340 11.7. Wentylacja oddechowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

341 11.7.1. Tlenoterapia bierna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

341 11.7.2. Wentylacja noworodka workiem samorozprężalnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

342 11.8. Zewnętrzny masaż serca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

344 11.9. Podaż leków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

345 11.9.1. Leki stosowane w resuscytacji oddechowo-krążeniowej noworodka . . . . . . . .

346 11.9.2. Płyny infuzyjne stosowane w resuscytacji oddechowo-krążeniowej noworodka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 347 11.10. Intubacja dotchawicza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

347 11.11. Prowadzenie resuscytacji noworodka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

350

Skorowidz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

355