Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA
OGÓLNE ZASADY POSTĘPOWANIA w przypadku urazów sportowych
1
1 Wprowadzenie
3
2
Medycyna sportowa – kompleksowe podejście
5
3
Mądry fizjoterapeuta jako najlepszy przyjaciel sportowca
9
Urazy sportowe
11
Urazy ostre Urazy mięśniowe Złamania Uszkodzenia stawów Urazy więzadeł Urazy przeciążeniowe Złamania przeciążeniowe Entezopatie
12 12 13 14 15 15 16 17
Składowe procesu leczenia
19
Trening funkcjonalny Praca manualna izjoterapeuty Zabiegi rehabilitacyjne (regeneracyjne i lecznicze) Iniekcje wspomagające naturalne procesy gojenia Powikłania steroidoterapii – więzadło właściwe rzepki, V kość śródstopia Ku przestrodze
19 24 26 36
4
5
Spis treści
37 39
XI
Proces leczenia po urazie
43
Cele leczenia Rehabilitacja Regeneracja Czas pracy = czas regeneracji Edukacja
43 44 45 45 46
7 Wprowadzenie do treningu po urazie
49
6
Elementy wprowadzenia do treningu po urazie Trening w wodzie Trening na piaszczystym boisku Trening koordynacji (na boisku, w salce, na parkiecie) Motoryka – interwały Opieka psychologiczna
50 50 51 52 54 55
CZĘŚĆ DRUGA
XII
URAZY miejscowe i przeciążenia
57
8
Leczenie urazów mięśniowych – ogólne zasady
59
9
Urazy mięśniowe kończyny dolnej
61
Urazy mięśnia czworogłowego uda Rodzaje Mechanizm urazu Diagnostyka Leczenie Urazy mięśni kulszowo-goleniowych Mechanizm urazu Diagnostyka Badania obrazowe Leczenie
61 61 61 61 62 62 62 64 64 64
Spis treści
Urazy mięśni przywodzicieli uda Mechanizm urazu Diagnostyka Leczenie Urazy mięśni łydki Mechanizm urazu Diagnostyka Leczenie
65 65 66 66 67 67 67 68 69
10 Kontuzje stopy Entezopatia rozcięgna podeszwowego Przyczyny Diagnostyka Leczenie Przeciążenie mięśni prostowników stopy Objawy Diagnostyka Leczenie Tendinopatia mięśnia piszczelowego przedniego Objawy Leczenie Urazy stawu skokowego Mechanizm skręcenia stawu skokowego Objawy Diagnostyka Leczenie Problematyczny staw skokowy i nawykowe skręcenie stawu skokowego Złamanie trzeszczki Czynniki ryzyka Objawy Diagnostyka Leczenie
69 69 70 71 71 72 72 73 73 73 74 75 77 77 77 78 79 80 81 81 81 81
Spis treści
XIII
Złamanie kości śródstopia Mechanizm urazu Objawy Leczenie
82 83 84 84
11 Uszkodzenia ścięgna Achillesa
87
Czynniki ryzyka Diagnoza Przeciążenie (tendinopatia) środkowej części ścięgna Achillesa Objawy Leczenie Przeciążenie (entezopatia) w rejonie przyczepu ścięgnistego Objawy Leczenie Zerwanie ścięgna Achillesa Objawy Diagnostyka Leczenie 12 Urazy i zmiany przeciążeniowe kolana Kolano skoczka Objawy kliniczne Diagnostyka Leczenie Entezopatia rozcięgna mięśnia czworogłowego Charakterystyczne objawy Diagnostyka Leczenie Przeciążenie gęsiej stopki Epidemiologia Objawy Diagnostyka Leczenie
XIV
Spis treści
88 88 89 89 90 92 92 93 95 95 95 96 101 101 101 102 102 104 104 105 105 106 106 106 107 107
Choroba Osgooda-Schlattera Epidemiologia Typowe objawy Diagnostyka Leczenie Torbiel Bakera Leczenie Kontrola Zespół tarcia pasma biodrowo-piszczelowego Czynniki ryzyka Objawy Diagnostyka Leczenie Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego Mechanizm powstania urazu Operacja czy leczenie zachowawcze? Leczenie operacyjne Efekty leczenia i powrót do sportu Powikłania Rewizje Uszkodzenie więzadła krzyżowego tylnego Objawy kliniczne Diagnostyka Leczenie Powrót do sportu Uszkodzenie więzadła pobocznego przyśrodkowego Objawy kliniczne Leczenie Uszkodzenie więzadła pobocznego strzałkowego Leczenie Ostre uszkodzenia rzepki Mechanizm i leczenie złamania rzepki Mechanizm zwichnięcia rzepki Nawrotowa niewydolność przyśrodkowego więzadła rzepkowo-udowego
108 108 109 109 110 110 111 111 112 112 113 113 114 115 115 117 119 129 131 131 133 134 134 134 135 135 135 135 136 136 136 136 137 137
Spis treści
XV
Objawy kliniczne Leczenie Uszkodzenia łąkotki Diagnostyka Leczenie 13 Miednica Ból okolicy pachwiny – „pachwina piłkarza” Przyczyny Objawy Diagnostyka Leczenie Zespół mięśnia gruszkowatego Objawy Diagnostyka Przyczyny Leczenie Uraz mięśnia biodrowo-lędźwiowego Objawy Leczenie 14 Ból kręgosłupa, urazy i patologie Dyskopatia Objawy Diagnostyka Leczenie Kręgozmyk Objawy Diagnostyka Leczenie Choroba Scheuermanna Objawy Diagnostyka Leczenie
XVI
Spis treści
137 138 138 139 140 143 143 143 144 145 146 147 148 148 149 149 150 151 151 153 154 155 155 155 156 157 157 158 159 159 160 160
Zablokowane stawy krzyżowo-biodrowe Objawy Diagnostyka Leczenie Złamanie przeciążeniowe łuku kręgu i złamanie przeciążeniowe kości krzyżowej Złamanie przeciążeniowe łuku kręgu Objawy Złamanie przeciążeniowe kości krzyżowej Objawy Diagnostyka Leczenie
161 163 163 164 166 166 166 167 167 167 167
CZĘŚĆ TRZECIA
SZTAB MEDYCZNY
169
15 Organizacja struktury sztabu medycznego klubów, federacji lub akademii
171
16 Dietetyka
175
17 Suplementacja
179
18 Trening mentalny
183
19 Wprowadzenie w trening specjalistyczny
185
20 Trening uzupełniający
187
Trening siłowy Koordynacja Stabilizacja Rozciąganie i joga Inna aktywność sportowa (jazda na rowerze, pływanie, bieganie)
187 188 189 191 191
Spis treści
XVII
XVIII
21 Profilaktyka
193
22 Testy funkcjonalne zawodników
195
23 Błędy opieki
199
24 Mobilne centrum diagnostyczno-regeneracyjne
201
25 Zgrupowania i wyjazdy
205
26 Młodzi sportowcy
207
27 OMS Kids Roller
211
28 Zawodnik pracuje na swoją markę
213
29 Rozdział dla menadżerów sportowych
215
Piśmiennictwo
219
Skorowidz
227
Spis treści