Spis treści Podziękowania �����������������������������������������������������������������������������������������������������
7
Jak korzystać z tej książki? ��������������������������������������������������������������������������������
9
1. Wprowadzenie ������������������������������������������������������������������������������������������������� Umysł i nasze z nim problemy ����������������������������������������������������������������������� Filozof do laboratorium? �������������������������������������������������������������������������������� Czy możemy zdefiniować umysł? �����������������������������������������������������������������
13 13 24 31
2. Początki filozoficznej refleksji nad umysłem �������������������������������������������� W kręgu inspiracji religijnych ����������������������������������������������������������������������� Upadek i zbawienie ����������������������������������������������������������������������������������������� Uczeń przeciwko mistrzowi ��������������������������������������������������������������������������� Starcie tytanów �������������������������������������������������������������������������������������������������
39 39 43 52 62
3. Kartezjusz i nowożytny dualizm substancji ���������������������������������������������� Nauka przeciwko Arystotelesowi ������������������������������������������������������������������ W poszukiwaniu utraconej pewności ����������������������������������������������������������� Jak trwoga, to do Boga ������������������������������������������������������������������������������������ Czy w maszynie mieszka duch? ���������������������������������������������������������������������
73 73 81 88 96
4. Współczesne odmiany dualizmu substancji ��������������������������������������������� 105 Śmierć dualizmu substancji? �������������������������������������������������������������������������� 105 Dualizm dualizmowi nierówny ��������������������������������������������������������������������� 113 Nierozwiązany problem interakcji ���������������������������������������������������������������� 121 5. Relacje między umysłem i ciałem ���������������������������������������������������������������� 143 Pojęciowa wyliczanka ������������������������������������������������������������������������������������� 143 Trudne związki umysłu i ciała ����������������������������������������������������������������������� 160 6. Behawioryzm ��������������������������������������������������������������������������������������������������� 181 W stronę naukowej psychologii �������������������������������������������������������������������� 181 Behawiorystyczne uwiedzenie filozofii ��������������������������������������������������������� 195 7. Odmiany skrajnego materializmu: teoria identyczności, eliminatywizm, iluzjonizm ����������������������������������� 213 Ty, czyli neurony ���������������������������������������������������������������������������������������������� 213 Nie ma umysłu, nie ma problemu ����������������������������������������������������������������� 227 Czy umysł tylko nam się śni? ������������������������������������������������������������������������� 237
5