101029619

SPIS TREŚCI

1. Podstawy współpracy z lekarzem dermatologiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1

1.1. Trądzik pospolity . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Anna DEDA

1

1.1.1. Definicja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

1

1.1.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2

1.1.3. Obraz kliniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

6

1.1.4. Postępowanie kosmetologiczne gabinetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

13

1.1.5. Pielęgnacja kosmetologiczna domowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

30

1.1.6. Możliwości terapeutyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

32

1.2. Trądzik różowaty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Paweł ANTOŃCZAK

39

1.2.1. Definicja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

39

1.2.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

39

1.2.3. Obraz kliniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

43

1.2.4. Postępowanie kosmetologiczne gabinetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

47

1.2.5. Postępowanie kosmetologiczne domowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

55

1.2.6. Możliwości terapeutyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

57

1.3. Łojotokowe zapalenie skóry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Agnieszka GARNCARCZYK

64

1.3.1. Definicja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

64

1.3.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

64

1.3.3. Obraz kliniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

65

1.3.4. Postępowanie kosmetologiczne gabinetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

67

1.3.5. Postępowanie kosmetologiczne domowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

68

1.3.6. Możliwości terapeutyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

69

1.4. Zmiany hiperpigmentacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Paweł ANTOŃCZAK

71

1.4.1. Definicja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

71

1.4.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

71

1.4.3. Obraz kliniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

74

1.4.4. Postępowanie kosmetologiczne gabinetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

78

1.4.5. Postępowanie kosmetologiczne domowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

91

1.4.6. Możliwości terapeutyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

92

IX

Spis treści

1.5. Atopowe zapalenie skóry . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Agnieszka GARNCARCZYK

96

1.5.1. Definicja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

96

1.5.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

96

1.5.3. Obraz kliniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

96

1.5.4. Postępowanie kosmetologiczne gabinetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

99

1.5.5. Postępowanie kosmetologiczne domowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

101

1.5.6. Możliwości terapeutyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

103

1.6. Łuszczyca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Wiktoria ODRZYWOŁEK

108

1.6.1. Definicja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

108

1.6.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

108

1.6.3. Obraz kliniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

110

1.6.4. Postępowanie kosmetologiczne gabinetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

115

1.6.5. Postępowanie kosmetologiczne domowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

116

1.6.6. Możliwości terapeutyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

118

1.7. Hirsutyzm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Agnieszka GARNCARCZYK

127

1.7.1. Definicja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

127

1.7.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

127

1.7.3. Obraz kliniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

128

1.7.4. Postępowanie kosmetologiczne gabinetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

129

1.7.5. Postępowanie kosmetologiczne domowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

132

1.7.6. Możliwości terapeutyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

133

1.8. Problemy kończyn dolnych – przewlekła niewydolność żylna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Paweł ANTOŃCZAK

136

1.8.1. Definicja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

136

1.8.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

136

1.8.3. Obraz kliniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

136

1.8.4. Postępowanie kosmetologiczne gabinetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

142

1.8.5. Postępowanie kosmetologiczne domowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

143

1.8.6. Możliwości terapeutyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

144

2. PODSTAWY WSPÓŁPRACY ZE SPECJALISTĄ FIZJOTERAPII . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

147

Agnieszka LUBCZYŃSKA 2.1. Fizjoterapia estetyczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.1.1. Taping fizjoterapeutyczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

147 148

2.1.2. Peloidoterapia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

156

2.1.3. Hydroterapia i termoterapia w odnowie biologicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

159

2.2. Masaże w kosmetologii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2.2.1. Masaże relaksacyjne w SPA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

179 179

2.2.2. Terapie manualne w SPA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

196

X

Spis treści

3. NAJCZĘSTSZE PROBLEMY W PIELĘGNACJI CIAŁA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

217

Agnieszka LUBCZYŃSKA 3.1. Cellulit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.1.1. Definicja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

217 217

3.1.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

218

3.1.3. Obraz kliniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

220

3.1.4. Postępowanie kosmetologiczne gabinetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

224

3.1.5. Postępowanie kosmetologiczne domowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

230

3.2. Blizny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.2.1. Definicja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

232 232

3.2.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

232

3.2.3. Obraz kliniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

233

3.2.4. Postępowanie kosmetologiczne gabinetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

237

3.2.5. Postępowanie kosmetologiczne domowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

238

3.2.6. Możliwości terapeutyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

238

3.3. Rozstępy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.3.1. Definicja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

241 241

3.3.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

241

3.3.3. Obraz kliniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

241

3.3.4. Postępowanie kosmetologiczne gabinetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

243

3.3.5. Postępowanie kosmetologiczne domowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

244

3.4. Otyłość . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

3.4.1 Definicja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

246 246

3.4.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

246

3.4.3. Obraz kliniczny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

247

3.4.4. Postępowanie kosmetologiczne gabinetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

249

3.4.5. Postępowanie kosmetologiczne domowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

250

3.4.6. Możliwości terapeutyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

251

4. ASPEKTY CHORÓB OGÓLNOUSTROJOWYCH W KONTEKŚCIE SKÓRY . . . . . . . . .

253

4.1. Cukrzyca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Anna DEDA

253

4.1.1. Definicja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

253

4.1.2. Etiopatogeneza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

254

4.1.3. Zaburzenia skórne w cukrzycy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

255

4.1.4. Postępowanie kosmetologiczne gabinetowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

266

4.1.5. Pielęgnacja domowa skóry diabetyków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

276

4.1.6. Możliwości terapeutyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

277

4.2. Schorzenia reumatoidalne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Katarzyna ADAMCZYK

289

4.2.1. Zabiegi kosmetyczne w chorobach reumatycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

291

4.2.2. Zmiany skórne wynikające z nadwrażliwości na promieniowanie UV . . . . . . .

296

XI

Spis treści

4.2.3. Zmiany skórne indukowane terapiami farmakologicznymi . . . . . . . . . . . . . . . . .

298

4.2.4. Pielęgnacja skóry osób chorych na choroby reumatyczne . . . . . . . . . . . . . . . . .

300

4.3. Pielęgnacja kosmetologiczna pacjenta onkologicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Katarzyna ADAMCZYK

303

4.3.1. Wpływ chemioterapii konwencjonalnej na skórę i jej przydatki . . . . . . . . . . . . .

303

4.3.2. Wpływ terapii celowanej na skórę i jej przydatki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

310

4.3.3. Wpływ radioterapii na skórę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

312

4.3.4. Postępowanie kosmetologiczne podczas leczenia onkologicznego i po jego zakończeniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

317

Wykaz skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Skorowidz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

XII

328 333

PRZEDMOWA Szanowni Państwo!

Od kilku lat w Polsce i na świecie obserwuje się zwiększone zainteresowanie zdrowym stylem życia i dbałością o wygląd. Wzrasta zapotrzebowanie na nowoczesne rozwiązania biotechnologiczne, chemiczne i medyczne mające na celu utrzymanie zdrowego i młodego wyglądu. Strefa Wellness & SPA, która promuje spokojny i higieniczny tryb życia, staje się coraz bardziej popularna. Powyższe elementy wpływają na konieczność kształcenia na poziomie studiów wyższych wykwalifikowanych specjalistów – kosmetologów.

Priorytetem jest przygotowanie kadry prężnie odpowiadającej na potrzeby innowacyjnej gospodarki związanej z rozwojem kosmetologii holistycznej.

Mamy nadzieję, że przygotowany przez nas podręcznik Podstawy kosmetologii leczniczej będzie przydatny w nauczaniu na studiach pierwszego i drugiego stopnia kierunku kosmetologia oraz wykorzystywany w przyszłej pracy przez absolwentów. Przedstawiona w nim szczegółowa wiedza z zakresu kosmetologii leczniczej, z uwzględnieniem aspektu praktycznego, pozwoli na wykształcenie kosmetologa posiadającego niezbędną wiedzę i umiejętności konieczne do rozpoczęcia pracy w środowisku nowoczesnych usług kosmetycznych.

Książka została podzielona na cztery części. Część pierwsza dotyczy najczęstszych schorzeń wymagających współpracy z lekarzem dermatologiem. Część druga opisuje współpracę z fizjoterapeutą. Część trzecia to zagadnienia pielęgnacji ciała. Część czwarta, ostatnia, omawia aspekty chorób ogólnoustrojowych w kontekście skóry. Poszczególne rozdziały zostały przygotowane przez specjalistów przedmiotu i praktyków oraz wzbogacone licznymi ilustracjami i schematami.

Przekazujemy Państwu podręcznik z zakresu kosmetologii leczniczej w wieloaspektowym ujęciu i życzymy przyjemnej lektury.

Autorzy

VII

AUTORZY dr n. med. Katarzyna Adamczyk Zakład Kosmetologii, Katedra Kosmetologii, Wydział Nauk Farmaceutycznych w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach dr n. med. Paweł Antończak Centrum Zdrowia i Urody Beauty Fit w Sosnowcu dr n. med. Anna Deda Zakład Kosmetologii, Katedra Kosmetologii, Wydział Nauk Farmaceutycznych w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach dr n. med. Agnieszka Garncarczyk Zakład Kosmetologii, Katedra Kosmetologii, Wydział Nauk Farmaceutycznych w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach dr n. med. Agnieszka Lubczyńska Zakład Kosmetologii, Katedra Kosmetologii, Wydział Nauk Farmaceutycznych w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach mgr Wiktoria Odrzywołek Zakład i Katedra Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydział Nauk Farmaceutycznych w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach dr hab. n. med. Dominika Wcisło-Dziadecka, prof. SUM Zakład Kosmetologii, Katedra Kosmetologii, Wydział Nauk Farmaceutycznych w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

V