Liftbouw 2 2014

Vaktijdschrift over lift- en roltraptechniek

Centraal Register Liftinstallaties: zin of onzin? Meer veiligheid dankzij juiste spreekluister verbinding



innovatie

Meer veiligheid dankzij juiste spreekluisterverbinding

Wie in een lift zit opgesloten, wil zo snel mogelijk geholpen worden of in ieder geval contact hebben met de buitenwereld. Dan is het essentieel over een goedwerkende spreekluisterverbinding te beschikken. Nog te vaak is dat niet het geval. De verbinding komt niet of slecht tot stand. Of erger: een lift beschikt niet over een spreekluisterverbinding.

Een groot misverstand daarbij is dat veel lifteigenaren er van uitgaan dat de lifttelefoon ook door het liftonderhoudsbedrijf in beheer dient te zijn. Dat hoeft dus niet altijd. Ook kan het gebeuren dat de spreekluisterverbinding niet functioneert of dat de telefoonlijn niet meer actief is. Een uitstekend alternatief is te vinden bij ELSECO; een betrouwbare telefoon met GSM verbinding die zichzelf elke dag automatisch test. Deze onafhankelijke specialist levert overigens niet alleen het product, maar zorgt tevens voor een passende service die ervoor zorgt dat de lifttelefoon altijd werkt.

112 Liftbouw

Op deze manier is de lifteigenaar er zeker van dat de telefoon functionaliteit altijd gegarandeerd is. Dat is wel zo prettig in een noodsituatie.

Vooruitstrevend De vrij programmeerbare lifttelefoons die het in 2002 opgerichte ELSECO levert, zijn verkrijgbaar in zowel een analoge als gsm versie en inmiddels ook voorbereid voor VOIP. Het bedrijf is gespecialiseerd in telefonie, met name op het gebied van liften. “Zowel onze producten als de software die we gebruiken zijn vrij op de markt verkrijg-

baar en toepasbaar op iedere type lift,” vertelt directeur Bert Rijs. “De lifttelefoons die ELSECO levert en monteert zijn vooral vooruitstrevend in het feit dat wij de garantie durven te geven dat deze ook daadwerkelijk werkt als dit nodig is. De norm schrijft voor dat een lifttelefoon iedere 72 uur getest dient te worden en er op deze manier een lijntest plaats vind. Wij gaan met deze lifttelefoons een stap verder. Bij het mogen leveren van een dergelijke dienst testen wij de lifttelefoon iedere 24 uur en niet alleen de lijn van deze lifttelefoon maar ook de speaker,- microfoon,- lijn,- accu en drukknopsignaal. Tevens geeft de lifttelefoon direct een

melding bij een 220V uitval. Op deze manier leveren en monteren wij niet alleen de lifttelefoon maar geeft het ook de garantie dat deze het ook daadwerkelijk doet.”

DIGIseco In 2010 ontwikkelde ELSECO een onafhankelijk liftmonitoring systeem, genaamd DIGIseco. Hierdoor is het mogelijk om lifteigenaren, beheerders en liftonderhoudsbedrijven op het moment van een storing op de hoogte te brengen. Die melding komt dan binnen via een email zodat het onderhoudsbedrijf direct in actie kan komen als de lift stilstaat. De eigenaar heeft via een webbased site 24 uur per dag inzage in alle acties van een lift. Tevens heeft deze in één overzicht een totaal beeld betreffende de performance en contractuele verplichtingen van het onderhoudsbedrijf.

“Deze is in veel gevallen lager of gelijk aan de analoge kosten die lifteigenaren nu per maand per lift aan de KPN betalen,” aldus Rijs. “Voor de huidige analoge lijn die nu bij de lift aanwezig is, betaalt de lifteigenaar voor alleen het abonnement al gemiddeld € 24,00 ex BTW. Hier komen nog de eventuele maandelijkse belkosten bij die gemaakt worden wat gemiddeld per lift op een totaal van ca. € 35,- per maand (abonnement + bellen). Voor deze kosten heeft de lifteigenaar vaak nog niet de garantie dat de lifttelefoon daadwerkelijk werkt als dat nodig is en wordt in veel gevallen ook niet dagelijks getest.”

Een BELseco abonnement bestaat uit een vast bedrag per maand inclusief de lifttelefoon met als eventuele optie DIGIseco. Dus de levering, installatie en het complete onderhoud. Na een contractperiode van 60 maanden is de telefoon eigendom van de eigenaar en betaalt deze alleen nog het simabonnement en de dienst. “Wij zijn twee jaar geleden met BELseco begonnen en zien dat veel lifteigenaren al bewust voor dit abonnement kiezen. Ze zijn verzekerd van een goed werkende installatie en hebben nooit last van onverwachte kosten. Dit abonnement bevat gewoon alles wat nodig is om de lifttelefoon probleemloos te laten werken en tegelijkertijd worden kosten bespaard.” o

• Onderhoud en onderhoudstijd • Storingen en aanrijdtijden • Opsluitingen en aanrijdtijden • Reparatietijden • Dagelijkse testen van de lifttelefoon Dat is realtime informatie die rechtstreeks van de lift afkomstig is en niet te manipuleren door derden. De montage van het DIGIseco systeem gebeurt altijd in combinatie met en naast de lifttelefoon van ELSECO. Beiden worden bij voorkeur in de machinekamer of de besturingskast geplaatst. Dankzij deze combinatie van lifttelefoon plus het systeem beschikt de eigenaar - als het gaat om veiligheid en informatie - op elk moment van de dag over de gewenste status per lift. Volgens directeur Bert Rijs leert de ervaring met DIGIseco dat de kwaliteit van liftonderhoud toeneemt waardoor het liftbeschikbaarheidspercentage merkbaar stijgt. Tegelijkertijd nemen de kosten van liftonderhoud door DIGIseco duidelijk af. “De ideale combinatie voor lifteigenaren. Dit is tevens de reden waarom DIGIseco zo succesvol door de markt is opgenomen.”

BELseco Dan is er de unieke mogelijkheid om middels het concept BELseco zowel de dienst als de producten kostenneutraal aan te schaffen. Dit houdt in dat ELSECO zowel de lifttelefoon levert en installeert, maar tevens de bijbehorende dienst voor één vast bedrag per maand verzorgt.

Dat de aanpak en producten van ELSECO succesvol zijn, blijkt wel uit de groei van het bedrijf. “Door de uitbreiding van onze diensten en de introductie van ons concept BELseco zijn we inderdaad hard gegroeid. Het is een concept dat duidelijk is aangeslagen. Daarom mag ik met trots melden dat we sinds 1 juni in een nieuw en vooral ruimer pand in Naarden zijn getrokken. Dit onderkomen biedt ons als team niet alleen meer ruimte, maar zorgt er tevens voor dat wij de komende jaren verder kunnen groeien.”

Liftbouw 113

Interlift techniek B.V. liftcabinebekledingen liftcabines muurkoppen scheidingswanden liftschachten

Interlift techniek bv is al ruim 40 jaar de toeleverancier van de Nederlandse liftinstallateurs

Interlift techniek bv levert, vaak in nauw overleg met de architect of het adviesburo, in samenwerking met de liftinstallateur de gewenste speciale bekleding, cabine, schacht of muurkop afwerking. In principe is voor de uitvoering bijna alles mogelijk.

Kijk voor een beter idee op onze web-site : www.INTERLIFT-techniek.nl

Primeur



Meer veiligheid voor liftgebruikers dankzij flexibele kabel Ook binnen de liftindustrie maakt men gebruik van de Bowdenkabel. Deze flexibele kabel zorgt ervoor dat mechanische kracht wordt overgebracht door het bewegen van de binnenste kabel ten opzichte van de behuizing aan de buitenkant. Dankzij deze techniek het dus mogelijk om veiligheidsmechanismes bij liften zowel te laten trekken als terugtrekken.

De Bowdenkabel wordt gekenmerkt door een optimale krachtoverbrenging, een hoge levensduur en een absolute functie betrouwbaarheid. Een techniek die zeker in de liftbranche van groot belang is bij het openen en sluiten van deuren.

Belang Waarom is deze techniek essentieel binnen de liftbranche? We leggen het graag uit. Volgens de geldende Europese normen zijn liftschachtdeuren voorzien van vergrendelingsapparatuur die ervoor te zorgen dat schachtdeuren alleen te openen zijn bij normale werking en als de liftstoel de gewenste etage heeft bereikt. Daarmee is het toevallig openen van deuren in de schacht en de daaraan verbonden risico's voorkomen.

Liftgrendelslot Mocht het toch misgaan dan is het bevrijden van de liftgebruikers vaak alleen mogelijk door speciale hulpstukken als bij-

voorbeeld een ladder. Een noodzakelijke en snelle evacuatie zoals in het geval van brand is daarom niet altijd zeker als de bijbehorende hulpmiddelen niet beschikbaar zijn binnen korte afstand van een open schachtdeur. Maar gelukkig is er dus een prima oplossing op de markt gebracht door Kronenberg GmbH. Deze specialist op het gebied van liftgrendelsloten heeft een volledig gamma aan oplossingen ontwikkeld waarbij de Bowdenkabel een belangrijke rol speelt. Dit bijzondere besturingselement kan op mechanische wijze krachten overbrengen en daardoor de veiligheid in en rondom liften beter garanderen. Dus zowel voor gebruikers als technisch personeel dat in of rondom de liftschacht aan het werk is.

houden en kan ook in een later stadium – dus bij een al geplaatste lift - gemonteerd worden. Deze toepassing is op alle Kronenberg sloten toepasbaar. Bijkomend voordeel is dat dit systeem minder duur is dan diverse andere oplossingen. Het is goed om te weten dat de lengte van de Bowdenkabel niet relevant is voor gebruik bij noodsituaties. Dankzij een geïntegreerde schakel voldoet deze techniek ook aan de vereiste EN 81-21 norm. Zoals gezegd is ook aan het onderhoudspersoneel gedacht. Stel dat zij moeten werken in een kuil of schacht met onvoldoende hoogte voor het hoofd, dan gaat bij het bewegen van de lift een signaal af dat extra beschermende maatregelen neemt.

Voordelen

De gebruikte schakelopties van dit besturingselement zijn in het algemeen voorzien van de beschermingsklasse IP 67 en uitgerust met een normaal open plus sluitcontact uitgerust. o

Het is dan ook een systeem dat zich in de afgelopen decennia bij veel sluitingstoepassingen heeft bewezen. De Bowdenkabel bespaart ruimt, is eenvoudig te onder-

Liftbouw 115

W

Tijdelijke lift nodig?

IEU

N

Reco-lift biedt turn key oplossingen U kunt vanaf nu ook voor het huren van tijdelijke trapstoelliften direct bij ons terecht! De Reco-traplift is een veilige betrouwbare en makkelijk zelfstandig te gebruiken traplift welke op iedere rechte trap geplaatst kan worden.

Reco Special Products is DE specialist in het leveren van klantgerichte oplossingen als het gaat om tijdelijke mobiliteit! Ons doel: wooncomplexen en/of andere gebouwen gedurende liftmoderniseringen en calamiteiten ten alle tijden voor eenieder toegankelijk te houden. Door het inzetten van een Reco-Lift blijft een veilige en barrièrevrije toegang dan ook altijd gegarandeerd! De dagelijkse gang van zaken verandert dus niet en liftgebruikers, valide of mindervalide, blijven mobiel! Alle liften zijn zonder bijzondere bedieningsinstructies te bedienen en zijn daarom uitermate geschikt voor het gebruik in een openbare omgeving. Kijk voor meer informatie op onze vernieuwde website.

www.reco-lift.eu

SPECIAL PRODUCTS

Innovatie



Tijdelijke lift beperkt overlast bij onderhoud Woningcorporatie Trivire verhuurt zo’n 14.000 woningen in Dordrecht, Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht. Om een optimaal leefklimaat voor alle bewoners te garanderen, biedt Trivire services, onder andere op het gebied van onderhoud. Trivire draagt zorg voor alle grote onderhoudsklussen, waaronder het vervangen van de cv-ketel, onderhoud aan het dak, schilderwerk aan de gevel en het onderhoud van trappenhuizen en liften. Hierbij is het belangrijk dat bewoners zo min mogelijk overlast ervaren. “Wanneer wij onderhoud aan onze panden uitvoeren, is het belangrijk dat de bewoners mobiel blijven," aldus Rinus van Tengnagell de Raad, projectleider planmatig onderhoud installaties bij Trivire. “Zeker groot onderhoud aan de liften, vraagt om passende maatregelen. Want: je kunt minder mobiele bewoners niet een aantal weken opsluiten in hun woning. Eén van de maatregelen die we nemen, betreft de plaatsing van een tijdelijke lift. Dit is best een kostenpost, maar hiermee leveren we wel een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid in onze panden.”

commissie heeft hier de mobiliteit van de bewoners in kaart gebracht. “Uit de inventarisatie bleek dat minstens tien bewoners niet goed ter been zijn. Een tijdelijke liftoplossing was dan ook noodzakelijk. Bij beide gebouwen is een tijdelijke lift geplaatst.” Vanwege de uitbouw en de luifel bij de nooduitgang, kon één van de tijdelijke liften niet direct tegen de gevel worden geplaatst. “Hiervoor hebben we samen met Reco een oplossing gevonden. Bewoners

kunnen hier via een korte loopbrug vanuit de flat de lift in lopen.”

Kosten en baten “Een tijdelijke lift plaats je niet zomaar," gaat Van Tengnagell de Raad verder. “Hiervoor moet het één en ander worden voorbereid. De afgelopen maanden hebben we dan ook veelvuldig met Reco aan tafel gezeten.” Vanuit de Meerjaren OnderhoudsBegroting (MJOB) van het liftbedrijf, wordt steeds tijdig doorgegeven welke onderhoudswerkzaamheden aan binnenliften gedaan moeten worden. “Het liftbedrijf maakt hier een planning voor, die met ons wordt gecommuniceerd. Vervolgens inventariseren wij hoeveel bewoners hinder zullen ondervinden van het liftonderhoud. We kijken of de plaatsing van een noodlift technisch en financieel haalbaar is. Kosten en baten worden hierbij zorgvuldig tegen elkaar afgewogen.”

De tijdelijke liften worden sinds vorig jaar verhuurd en geplaatst door Reco Special Products. “Vorig jaar hebben we twee projecten voor liftmodernisering met Reco opgepakt," aldus Van Tengnagell de Raad. “Beide projecten betroffen flats voor senioren, met zes á zeven verdiepingen, waarin slechts één lift aanwezig was. We moesten onze bewoners dus een alternatief bieden. De projecten zijn ons zo goed bevallen, dat we vorig jaar een nieuw, groter traject hebben voorbereid: de plaatsing van tijdelijke liften in vijf verschillende projecten.” Eén van de projecten waar op dit moment tijdelijke liften zijn geplaatst, is Norderstedtplein in Zwijndrecht. Dit flatgebouw, waar veel senioren wonen, bestaat uit een drie verdiepingen hoge laagbouw en een toren van acht verdiepingen hoog. Een bewoners-

Liftbouw 117

Samen met specialisten In de lift. Lifttechniek van Schmersal. Veiligheid uit één hand •

Wereldwijd opererende partner voor de lift- en roltrappenindustrie

•

Ruim 50 jaar ervaring

•

Zeer omvangrijk programma

•

Gecertificeerde klantspecifieke oplossingen

Safe solutions for your industry Kijk op www.schmersal.com “industrie solutions” voor meer informatie

Omdat Trivire meerdere onderhoudsprojecten achter elkaar heeft gepland, kunnen de tijdelijke liften van project naar project worden getransporteerd. “Zo kunnen we met zo min mogelijk liften en zo laag mogelijke kosten, alle bewoners optimaal van dienst zijn. Bovendien kan het liftbedrijf zo een stuk efficiënter werken.”

Snel en efficiënt schakelen Reco Special Products merkt dat steeds meer woningcorporaties trachten om overlast bij

Bij het plaatsen van een tijdelijke lift wordt rekening gehouden met de wensen van de opdrachtgever en de eindgebruiker. “De afgelopen jaren hebben we de verschuiving gemaakt van een sec verhuurder van personenliften, naar een onderneming die klantgerichte oplossingen levert. Onze kracht zit met name in het logistieke deel. We zorgen ervoor dat al onze liften tijdig klaarstaan voor het liftbedrijf c.q. de calamiteit die heeft plaatsgevonden. Vooraf wordt de lift bij ons op de werf zorgvuldig gecontro-

“De lift is ideaal voor dubbeldek tenten, om ook minder mobiele gasten naar boven te vervoeren. De lift is demontabel, zodat hij gemakkelijk via de deur naar binnen gebracht kan worden. In een volgende Liftbouw editie vertellen we hier meer over.” o

Iedereen kan de lift gebruiken zonder uitgebreide instructies en gecompliceerde systemen met pasjes en/of bedieningskaarten onderhoud tot een minimum te beperken. “Het woongenot van bewoners staat steeds meer voorop," aldus Robert van der Bruggen, Sales Manager bij Reco Special Products BV. Lifteigenaren doen er volgens hem goed aan om een budget voor tijdelijke liften op te nemen in hun MJOB. “Door eerder na te denken over het liftonderhoud en over de invloed hiervan op bewoners, kan snel en efficiënt geschakeld worden. Daar worden alle partijen beter van.” De missie van Reco is om bewoners en/of gebruikers van gebouwen te allen tijde en onder alle omstandigheden, een veilige en barrièrevrije toegang te bieden. “Hiervoor bieden wij een serie volwaardige, veilige en comfortabele tijdelijke personenliften. Deze liften zijn kwalitatief, maar ook optisch nauwelijks van een permanente, inpandige lift te onderscheiden.” Bij het ontwerp van de tijdelijke liften speelde de eindgebruiker een centrale rol, aldus Van der Bruggen. “Onze tijdelijke liften zijn veilig en betrouwbaar. De tijdelijke lift is volledig gesloten, waardoor hij veilig te gebruiken is bij alle weersomstandigheden. Iedereen kan de lift gebruiken zonder uitgebreide instructies en gecompliceerde systemen met pasjes en/ of bedieningskaarten. Bovendien zijn onze tijdelijke liften volledig drempelloos en toegankelijk voor rolstoelgebruikers en mensen met een rollator, scootmobiel of kinderwagen.”

leerd. Indien nodig wordt service verleend. Voordat de lift wordt verhuurd, wordt hij iedere keer gekeurd.”

Omleiden van bewonersstromen De grootste klantengroep van Reco Special Products wordt gevormd door woningbouwcorporaties. Daarnaast levert het bedrijf ook aan retailbedrijven als IKEA en de infra, zoals Prorail en spoorgerelateerde aannemers als Heijmans en Strukton. Tachtig procent van de klanten van Reco bevindt zich in Nederland. “Maar we gaan ook regelmatig de grens over, voor klanten als de spoorwegen in Duitsland, Engeland en Zweden. Onze buitenlandse klantenmarkt is sterk aan het groeien.” Van der Bruggen vertelt dat hij steeds vaker contact heeft met architecten, die een compleet (renovatie)plan willen aanbieden aan hun opdrachtgever. “Architecten nemen steeds vaker ook de rol van adviseur op zich. Nadenken over de bewonersstromen in een pand, is één van de aspecten die bij die nieuwe rol komt kijken. Door bezoekers tijdelijk om te leiden, kunnen bouwlieden ongestoord hun werk doen. Dit versnelt het bouwproces aanzienlijk.”

Tipje van de sluier Op dit moment is Reco druk bezig met de ontwikkeling van een nieuw product, namelijk een lift die kan worden ingezet op evenementen.

Liftbouw 119

advertentie_v6_OMGEZET.indd 20

28-10-2011 13:45:26

LIFTEN

STYLE SELECTIE STYLE A

STYLE SELECTIE STYLE B

STYLE SELECTIE STYLE C

STYLE SELECTIE STYLE D

STYLE SELECTIE STYLE E

STYLE SELECTIE STYLE F

CHIC SELECTIE CHIC A

CHIC SELECTIE CHIC B

CHIC SELECTIE CHIC C

ELEGANT SELECTIE ELEGANT A

ELEGANT SELECTIE ELEGANT B

ELEGANT SELECTIE ELEGANT C

t

ThyssenKrupp Liften

advertentie_v6_OMGEZET.indd 21

28-10-2011 13:46:47

ď ł

Toepassing

Centraal Register Liftinstallaties:

zin of onzin?

In de Nederlandse Wetgeving is opgenomen dat liftinstallaties alleen in bedrijf mogen zijn indien deze zijn voorzien van een certificaat van goedkeuring. Zoals ook met andere Wetgeving het geval is, betekent dit nog niet dat ook daadwerkelijk iedere liftinstallatie in Nederland over dit certificaat beschikt. Op 13 maart 2014 werd door de Stichting Beheer Certificatie Liften in Utrecht een bijeenkomst belegd. Kernvraag was of een Centraal Register Liften een bijdrage kan leveren aan het voorkomen van in bedrijf zijnde liftinstallaties zonder geldig certificaat.

122 Liftbouw

Op de bijeenkomst waren zowel de onderhoudspartijen, de aangewezen keuringsinstanties als lifteigenaren en liftfabrikanten aanwezig. Zij gaven aan dat het doel is dat alle liftinstallaties in Nederland goedgekeurd zijn zodat veiligheidsrisico’s

voor onderhoudspersoneel en gebruikers tot een minimum zijn beperkt. In zijn algemeenheid kan worden gesteld dat een Centraal Register Liften kan aansporen om niet gekeurde liften wel te laten

keuren. De liftinstallaties zijn immers voor iedereen herkenbaar. Als het gaat over de veiligheid van de liftinstallaties willen eigenaren zeker niet bekend staan als onzorgvuldig. Over de wijze van informeren en of dit ook werkelijk tot een vermindering van niet goedgekeurde liftinstallaties leidt, waren de meningen verdeeld. Duidelijk was dat er onderscheid moet zijn in twee soorten van in bedrijf zijnde liftinstallaties zonder certificaat van goedkeuring. Allereerst zijn er de nieuwe liftinstallaties die na de bouw in een keuringsregime moeten worden opgenomen. Hiervoor ligt de verantwoordelijkheid bij de lifteigenaar. De eigenaar dient één van de zes in Nederland aangewezen keuringsinstanties, waaronder Bureau Veritas, te contracteren om de zekerheid van een goedgekeurde liftinstallatie te hebben. Doet de eigenaar dit niet, dan blijft de liftinstallatie voor altijd buiten beeld van de keuringsinstanties en ook van de handhavende overheid. Vervolgens zijn er de periodiek gekeurde liftinstallaties, die bij de laatste keuring niet het predicaat ‘goedgekeurd’ kregen. Dit vanwege gebreken die tot een veiligheidsrisico leiden. Deze liftinstallaties zijn wel in beeld. Keuringsinstanties zijn wettelijk verplicht hierin maatregelen te nemen. In geval van een acuut veiligheidsrisico moet de keuringsinstantie de liftinstallatie buiten bedrijf stellen en zal de liftinstallatie bij het Ministerie SZW worden aangemeld. In geval van een minder acuut risico geeft de keuringsinstantie aan dat men de gebreken dient te herstellen en dat de liftinstallatie wettelijk niet in bedrijf mag zijn. Blijken de gebreken binnen zes maanden niet te zijn opgelost, dan is de keuringsinstantie verplicht de liftinstallatie aan te melden bij het Ministerie SZW. Tijdens deze bijeenkomst is door de keuringsinstanties aangegeven dat een klein percentage van alle liftinstallaties in Nederland op dit moment niet over een goedkeuring beschikt. Bureau Veritas als aangewezen keuringsinstantie blijft de voor haar bekende eigenaren periodiek benaderen om ze te stimuleren alsnog tot herstel over te gaan. Er zijn echter begrijpelijke argumenten. Denk aan een aanstaande verbouwing of sloop van de installatie die een eigenaar verleiden tot het in bedrijf houden van een niet goed-

keurde liftinstallatie. De liftinstallaties van deze laatste categorie worden dus bij het Ministerie SZW in een register van niet goedgekeurde liftinstallaties geregistreerd. Aangezien het opzetten van een CRL vanzelfsprekend tijd en geld kost, bleek tijdens de discussie dat er nog geen alge-

meen gevoel van noodzakelijkheid bij de aanwezigen was. Conclusie was derhalve dat er eerst meer inzicht in het aantal liftinstallaties zonder certificaat moet ontstaan, voordat een gefundeerde beslissing over het opzetten van een CRL kan worden genomen. Het SBCL heeft hierbij aangegeven het voortouw te nemen. o

Liftbouw 123

Innovatie



Dak- en gevelconstructies Haagse OV-terminal bereikbaar voor veilig onderhoud Station Den Haag Centraal ondergaat op het moment een flinke renovatie. Een renovatie die uiteindelijk voor een compleet nieuw station moet zorgen. Zo is over de bestaande NS perrons en de busbaan een speciale OV-terminal gerealiseerd. Hierbij is de complete dakconstructie uit transparante glaspanelen gemaakt met als doel een licht, veilig en toegankelijk station waar dagelijks 190.000 bezoekers ook tijdens de spitsuren comfortabel gebruik van kunnen maken. Deze nieuwe terminal vormt het kloppend hart van het nieuwe Haagse centrumgebied. Het is een ontwikkeling die moet zorgen voor een nog levendiger en aantrekkelijker koopcentrum. Het beeldbepalende ontwerp van de terminal is gemaakt

door het gerenommeerde architectenbureau Benthem Crouwel en de gevelonderhoudsinstallaties van deze nieuwe terminal zijn afkomstig van Ergolift. Deze zijn samen met Grontmij ontwikkeld en moeten ervoor zorgen dat de speciale kolommen

- die de dakconstructie ondersteunen - passeerbaar zijn. Voor de makers was het een uitdaging om dit passeren op veilige en constructieve wijze in het gebouw te verwerken. Daarom is gekozen voor vier zogenaamde traversewagens (inmiddels bekend als de ‘spinnen’), die onder de dakconstructie rijden. Deze traversewagens zijn elektrische voertuigen die op een rails rijden. Onder deze wagens is de giek met aandrijving gemonteerd waaraan een éénpersoonsgondel is opgehangen. Door de giek zowel zwenkbaar als toppend uit te voeren is het mogelijk alle vlakken van de dakconstructie te bereiken. Tevens is het hierdoor mogelijk om de schuine kapdelen en de verticale wanden van de hal te onderhouden. De reden om voor deze constructie te kiezen, is omdat de architect zo weinig mogelijk van deze gevelonderhoudsinstallaties wil zien. De éénpersoonsgondels zijn overigens beperkt in gebruik boven het spoor. Daarom is een speciale besturing ontworpen. Vanaf een vast bordes - dat over de volle lengte van de hal loopt - is het mogelijk om deze gondels te bereiken. Behalve het leveren van deze gevelonderhoudsinstallatie zorgde Ergolift tevens voor twee speciale dakwagens voor op de dakconstructie, zodat onderhoudspersoneel nog veiliger hun werk kan doen. Dankzij de in totaal vier ‘spinnen’ plus de twee dakwagens is de OV-terminal bereikbaar. De nieuwe OV-terminal is gefaseerd gebouwd, waarbij het station gedurende de complete bouwperiode operationeel bleef. Hetgeen voor de bouw een grote uitdaging was. Overdag waren de werkzaamheden minimaal. Het meeste gebeurde vooral ’s nachts, zodat de reizigers zich de volgende ochtend weer veilig konden verplaatsen op het station. o

Liftbouw 125

Primeur



Upgrade van beurscentrum Augsburg biedt exposanten meer mogelijkheden Sinds de eerste editie van Interlift in 1991 is het Augsburg Free Trade Fair Centre voortdurend opgewaardeerd. Voor Interlift 2015 hebben diverse zalen een upgrade ondergaan zodat er nog meer ruimte is voor exposanten en bezoekers. Een van de meest in het oog springende veranderingen is de nieuwe, centrale ingang. Deze bevindt zich tussen het congrescentrum en hal 1 en lopen bezoekers door tot de ongeveer 3.000 vierkante meter moderne lichtgewicht constructie ‘CUBE’. Dit paviljoen is een acht meter hoge tentoonstellingsruimte, volledig vrij van pilaren. Veder ondergaat ook hal 4 een moderne en functionele constructie ondergaan. Dankzij deze ingrepen is het voortaan mogelijk om nog grotere tentoonstellingen in Augsburg te organiseren.

Rusland zijn ook van invloed op de liftindustrie. Exposanten bij Interlift weten gelukkig dat 75 procent van de bezoekers beslissers zijn en 68 procent bezoekt geen enkele andere grote, internationale liftbeurs. Men komt speciaal naar Augsburg om zaken te doen omdat dit volgens velen de beste locatie voor de branche is.

Interlift 2013 was namelijk de grootste beurs op deze locatie sinds de start in 1991. Er waren nieuwe records te vinden bij bestedingsbedragen van bezoekers. Alles wijst op een continue groei. Het project management zal dan ook half augustus al beginnen met de planning en indeling van de hallen. Daarom is het belangrijk voor alle bedrijven die nog in deelname geïnteresseerd zijn dat zij zich voor die tijd bij de organisatie gemeld hebben. Wie later komt, maakt minder kans om een plek van hun voorkeur te krijgen. o

Tijdens de laatste events voor de verbouwing, veranderde er weinig tijdens beurzen. Zeker niet in de hallen 1 en 7. Exposanten toonden hun bekende kunstje omdat het voor hun praktisch onmogelijk was om extra ruimte te vinden. Voortaan is het voor standhouders dus mogelijk om in de kubus of in de nieuwe hal 4 zowel grotere presentaties van hun producten te tonen als ook hun klanten meer ruimte te bieden om rustig en langer te kijken. Door deze ontwikkeling is er vanzelfsprekend meer flexibiliteit in het complete gebouw. Dit alles betekent vanzelfsprekend ook dat Interlift meer mogelijkheden aan exposanten en bezoekers kan bieden. Dat is belangrijk want de recente politieke ontwikkelingen bijvoorbeeld Oost-Oekraïne en

Liftbouw 127

Complete liften

Machinekamers

Kooien

Deuren

Schachten

Reparatiematerialen

Wittur BV in Almere richt zich voornamelijk op de renovatiemarkt, wat zich uit in een groeiende vraag naar producten om oude liften te moderniseren. Een goed voorbeeld is de modernisering van een oude 1 of 2 toeren liftinstallatie naar een frequentie geregelde liftinstallatie in combinatie met een nieuwe liftmachine, deze laatste kan dan, met of zonder overbrenging worden geleverd. De gearless aandrijvingen blinken uit in hun efficiënte wijze van energieverbruik, verbruik met een efficiëntie van 90 tot 95% is haalbaar, dit in tegenstelling tot de machines met overbrenging, die met maximaal 60% rendement een duidelijke mindere performance hebben. De merken die Wittur BV gebruikt voor hun machines zijn; voor machines met overbrenging levert men Sicor uit Italië, voor de gearless aandrijvingen gebruikt men de machines van Wittur uit Duitsland. Wittur levert als besturingen de Böhnke + Partner uit Duitsland en de Arkel uit Turkije, Wittur maakt complete pakketten voor deze renovaties, zo ook voor de machinekamer loze liften die inmiddels niet meer weg te denken zijn in de huidige liften. Deze pakketten kunnen compleet gemaakt worden met tableaus, bekabeling, staalkabels en frames voor de machines. Wittur heeft sinds 1 jaar ook besturingen van Arkel op voorraad staan in hun magazijn in Almere, dit betekend dat de klanten van de liftbedrijven bij calamiteiten snel kunnen worden geholpen, zelfs de bedrading en de tableaus zijn veelal op voorraad, dit om de stilstand bij excessen zo kort mogelijk te houden. Op deze manier wil Wittur een positieve bijdrage leveren aan de versnelde wereld waarin wij leven.

oude besturing

oude machine

REMMINGWEG 18, 1332 BG ALMERE

TELEFOON +31 (0)36 5495570

INFO@WITTUR.NL

WWW.WITTUR.NL

92% Succesvol! Topresultaten voor de 515 interlift-exposanten: 69% waardeert de deelname met "heel goed" of "goed", 23% met "voldoende".*

73

%

Beslissers!

Geen andere liftbeurs heeft een zo hoog aandeel bezoekers dat deelneemt aan investeringsbeslissingen: 73% is alleenbeslisser, beslist mee of speelt een adviserende rol.*

Meet The World: interlift 2015 13 - 16 oktober Messe Augsburg | Duitsland www.interlift.de

68% De enige! 68 % van de 18.900 bezoekers wint alleen nog op de interlift informatie in over de vernieuwingen op de wereldmarkt.* * interlift 2013

Messe- und Congressberatung Herbert Dirr, Hamburg

Vakkundige ondersteuners: VFA-Interlift e.V. ■ www.vfa-interlift.de ■ Organisator: AFAG Messen und Ausstellungen GmbH ■ www.interlift.de

Toepassing



Vraag naar custom-made ophangsysteem zorgt voor meer diversiteit Wie ervoor kiest om verhuisdekens te gebruiken, heeft ook steeds vaker de voorkeur om voor een aantrekkelijk ophangsysteem te kiezen. Een systeem dat past op bij het interieur van de liftcabine waardoor het als één geheel oogt. Beschermende producten zijn dan ook steeds vaker een hot issue. Daarom heeft ook de liftindustrie meer en meer met dit aspect te maken en worden bijvoorbeeld de nieuwe kapjes op de standaard haken steeds populairder in het gebruik bij trappenhuizen van exclusieve woningen of monumentale panden. Liftprotect is niet alleen de Nederlandse leverancier van versterkte verhuisdekens van het Britse Kapok 88 - gewatteerde dekens die eenvoudig en snel zijn op te hangen- maar levert daar tevens de juiste ophangsystemen bij. Eigenaar van Liftprotect Mark Maerman vertelt daarover in deze editie van Liftbouw.

Diverse opties Maerman merkt dat veel partijen kiezen voor de standaard oplossing, maar ook dat er klanten zijn die voor een meer elegantere uitvoering kiezen. “Mensen willen de dopjes van de verhuisdekens niet meer zien. Dat is de reden om voor een aantrekkelijk ophangsysteem te kiezen. Wij hebben bijvoorbeeld al geleverd aan een aantal bijzondere grachtenpanden in Amsterdam. Als daar kostbaar materiaal aan de wanden of trappen is

bevestigd, zijn onze speciale verhuisdekens inclusief passend ophangsysteem een ideale bescherming.” Opties zijn er volgens Maerman legio. De klant heeft voldoende te kiezen. “Ja, de nieuwe RVS kapjes zijn steeds populair, maar wij hebben tevens de speciale zware magneethaken in ons assortiment. Deze maken het mogelijk om in de liftkooi dekens op te hangen. Verder leveren wij ook de zuignappen voor op spiegels. Indien gewenst is het mogelijk deze in een zwaardere uitvoering te leveren. Als de klant vooraf al weet voor verhuisdekens te kiezen dan is het zelfs mogelijk om een rails te maken weggewerkt in het cabine-interieur. Daaraan worden haakjes bevestigd zodat een fraai ophangsysteem ontstaat.”

Passend ophangsysteem Liftprotect levert in ieder geval dekens die multifunctioneel zijn. Daarbij is het mogelijk om deze op maat te laten maken. Het zijn vooral vaak verhuisbedrijven die ervoor kiezen om ze multifunctioneel toe te passen.

“Maar als er een nieuwe situatie ontstaat of bij een modernisering, kiezen velen ervoor om daarbij het juiste oplossingssysteem te integreren. Wij kunnen in ieder geval altijd voor het passende ophangsysteem zorgen.” Maerman beaamt dat ook Nederland zijn bedrijf en de producten steeds beter leert kennen. “Wie kiest voor de standaard uitvoering kunnen we direct helpen. Klanten die een exclusievere liftcabine of trappenhuis hebben en voor afwijkende maten kiezen of een andere uitvoering , vragen meer voorbereiding voordat deze custommade worden gemaakt in Engeland . Dat kan dus ook voor verhuisdekens die klanten willen gebruiken bij trappenhuizen of wandbeschilderingen. Zeker bij een luxe interieur is er een duidelijke voorkeur voor het beste en meest aantrekkelijke ophangsysteem.” o

Liftbouw 131

Cobianchi Liftteile AG

Sägegasse 5, P. O. Box 1373 CH - 3110 Münsingen / Switzerland +41 (0)31 720 50 50 Telefon +41 (0)31 720 50 51 Fax info@cobianchi.ch • www.cobianchi.ch

PC100E / PC100U/ A3 -Systems PC100E 2 guides Q & P = 13 000 kg, va max. 2,63 m/s Q & P = 6 951 kg, va max. 3,5 m/s

PC100D 2 guides Q & P = 13 000 kg, va max. 2,63 m/s

PC300E 2 guides Q & P = 26 000 kg, va max. 2,63 m/s

PC100E 4 guides Q & P = 26 000 kg, va max. 2,63 m/s

PC100D 4 guides Q & P = 26 000 kg, va max. 2,63 m/s

PC300E 4 guides Q & P = 52 000 kg, va max. 2,63 m/s

PC100ES Q & P max. va max.

5000 kg

5,06 m/s

NEW for higher speed

Primeur



Sociale aspect van groot belang om te kiezen voor LiftHulp Niet alleen door calamiteiten, maar ook bij grootschalig onderhoud kan het zijn dat liften tijdelijk buiten gebruik zijn. Met alle gevolgen van dien voor bewoners, zeker de groep die slecht ter been is. Het plaatsen van een noodlift is een optie, maar wordt wegens bouwtechnische redenen of de te hoge kosten vaak toch niet voor gekozen. Projectleider René van den Berg van Woonbedrijf Eindhoven koos afgelopen voorjaar bij seniorenflats binnen zijn gemeente voor een andere oplossing: LiftHulp BV, een ondersteunende dienst die mindervalide bewoners gedurende de periode dat een liftinstallatie stilstaat toch op een veilige en comfortabele manier via de trap vervoert. “LiftHulp is hierin gespecialiseerd. Dan is er 24 uur per dag iemand beschikbaar om bewoners te ondersteunen. Zeker in geval van nood, maar ook om gewoon even de post te pakken, boodschappen te dragen of om iemand met een traploper te verplaatsen.”

Tijdig informeren Er zijn steeds meer woningcorporaties die van deze dienst gebruik maken. Woonbedrijf Eindhoven ging op het moment dat de plannen voor liftonderhoud bekend werden op zoek naar de beste oplossing. Dat begint al met het tijdig informeren van de bewoners om tijdens deze periode geen afspraken met bijvoorbeeld huisarts of tandarts in te plannen. “We wilden de overlast tot een minimum beperken. Daarom gaven we tevens de tip om vooraf extra boodschappen in huis te halen.

Door iedereen tijdig te informeren, is tijdens deze periode alles uitstekend verlopen. De service van LiftHulp verliep uitstekend en veel bewoners vonden het zelfs gezellig. De aanwezige hulp nam dan ook de tijd voor een praatje. Wij zijn dan ook van mening dat deze oplossing stukken beter is dan de keuze voor een buitenlift.”

Traploper Dankzij de positieve start van LiftHulp BV blijft het bedrijf bezig zich verder te ontwikkelen met nieuwe ondersteunende diensten. Want behalve woningcorporaties schakelen ook liftbedrijven steeds vaker LiftHulp in om de mindervalide bewoners bij een stilstaande liftinstallatie op een veilige en comfortabele manier via de trap te vervoeren. Bij een woningcorporatie in Utrecht en Maassluis sloten ze een contract af voor het leveren van een traploper met assistentie. In het geval van een calamiteit kan de woningcorporatie (of de lift onderhoudspartij) LiftHulp 24 uur per dag en 7 dagen per week op een speciaal calamiteitennummer bellen. De medewerker zal vervolgens binnen de afgesproken tijd met een trappenloper ter plaatse zijn. Om deze service te garanderen heeft LiftHulp een trappenloper

centraal in de regio van de klant opgeslagen en een aantal medewerkers in de buurt opgeleid om de trappenloper te bedienen. Voor LiftHulp is het belangrijk dat de medemens goed geholpen wordt. Een goed voorbeeld is het verhaal van een man in Den Haag die wegens een dwarslaesie aan de rolstoel gekluisterd is. Helaas kon hij het huis van zijn dochter niet betreden; dit is een portiekwoning zonder lift met een smal trappenhuis. Sinds zij daar woont, is hij nog nooit binnen geweest. Hij deed het verzoek om de machine te kunnen huren, maar voor particulieren is de huur vrij prijzig. Hierop besloot LiftHulp de trappenloper gratis ter beschikking te stellen. Voor zijn dochter was het een geweldige verrassing toen ze hem in haar huis aantrof. Dankzij de speciale smalle trappenloper hadden zij een speciale avond. LiftHulp is blij dat het dit heeft kunnen organiseren. o

‘GOEDKOPER EN SOCIALER DAN DE KEUZE VOOR EEN TIJDELIJKE BUITENLIFT’

Liftbouw 133

Regelgeving & Liftveiligheid



‘LIFTEN ZIJN VEILIG, GEBRUIKERS KUNNEN ZE ONVEILIG MAKEN’

VEILIGHEID IS NIET TE KOOP Voor bijna iedereen is de lift een vervoersmiddel waar je als persoon in- en uitstapt. Weinigen staan stil bij de mogelijke gevaren. Hoewel het slechts incidenteel gebeurt, zijn de diverse liftkeuringsinstanties in ons land toch zeer alert op deze gevaren. Zij willen zowel lifteigenaren als producenten wijzen op de mogelijkheden om alles nog veiliger te maken. De voorbeelden die zich in het recente verleden hebben afgespeeld, zijn over het algemeen wel bekend. Het meest bekende en gevreesde voorbeeld is wanneer personen tijdelijk opgesloten zitten. Dit betekent echter niet dat liften per definitie onveilig zijn. Integendeel zo weet Bert Huisman van Aboma. “Het zijn de gebruikers die liften onveilig maken. Dat heeft te maken met onachtzaamheid, vandalisme of onwetendheid. Bij onachtzaamheid denken mensen: dat gebeurt mij niet. Onwetendheid heeft te maken met het feit dat velen niet weten wat een lift precies is. Ze kennen de handelingen en de techniek niet. Dat wil dus niet zeggen dat liften onveilig zijn.”

Incidenteel Cijfers over incidenten zijn er niet. De frequentie is zo laag, dat het niet te tellen is. Omdat er geen harde cijfers bestaan, is het

ook niet te staven volgens Huisman. “Natuurlijk is ieder incident triest, maar het gebeurt gelukkig nog steeds incidenteel. Dat betekent echter niet dat we moeten stoppen met keuringen. Deze blijven natuurlijk wel verplicht.” Niet alleen bij Aboma, maar ook bij de andere keuringsinstanties van ons land, komt dan vaak de vraag voorbij: ‘waarom moeten we weer laten keuren? Wat draagt een keuring bij?’ Huisman snapt die vraag wel. “Het is een onzichtbaar product, maar het is wel wettelijk verplicht. Dan weet de gebruiker namelijk: deze lift is gecontroleerd en dus veilig. Als keuringsinstanties verkopen wij eigenlijk een stuk veiligheid verkopen.”

Bezuinigen Helaas speelt bij eigenaren ook het prijsaspect mee of ze wel of niet laten keuren. “Is

er ergens een incident geweest dan wil de eigenaar direct alle veiligheid garanderen door middel van keuringen. Dan speelt geld ook geen rol meer. Bezuinigingen op deze vorm van veiligheid zien we helaas wel. Want als er niets gebeurt, willen ze er ook niet in investeren. Mensen zijn daar helaas gevoelig voor. Maar aan de andere kant: geen enkel bedrijf, hotel of instelling wil dat er incidenten met hun liften gebeuren. Dat zorgt voor negatieve publiciteit.” Feit is dat een lift na een keuring veilig is. Alle componenten zijn dan gecontroleerd. Vooraf is niet te zeggen waar het mis kan gaan. Experts kunnen alleen na afloop vaststellen wat er gebeurd is. “Na de keuring hebben wij Daar geen zicht meer op. Gebruikers moeten natuurlijk wel altijd een veilig gevoel hebben. Dat blijft voorop staan.” o

Liftbouw 135

Kort nieuws De FältCom Flex lifttelefoon is een compact en functioneel systeem dat eenvoudig geprogrammeerd kan worden met een keypad achter op de unit. Het systeem kan worden uitgebreid met diverse accessoires, afhankelijk van de gewenste functionaliteit.

Herstel roltrappen Maastunnel als eerste prioriteit De roltrappen in de Rotterdamse Maastunnel functioneren niet naar behoren. Wat is er precies aan de hand? De roltrappen soap is vooral een doorn in het oog voor fietsers die naar de overkant van de Maas willen. In de afgelopen jaren vonden diverse reparaties plaats door het continue slecht functioneren. Dit leidde weer tot lange wachtrijen bij de liften. Het probleem ontstond omdat in dit monumentale pand dezelfde mechaniek in de roltrappen moest worden toegepast als 72 jaar geleden. Bovendien zit er een uitdaging voor de monteurs in omdat ze in een bijzonder kleine ruimte moeten werken. Dit maakt een volledige restauratie lastig waardoor fietsers nog te vaak de lift moeten pakken. De gemeente Rotterdam buigt zich nu over dit probleem om zo snel mogelijk met een oplossing te komen.

Compacte lifttelefoon - Eenvoudig te installeren en programmeren - Werkt op de spanning van de telefoonlijn - Zorgvuldig doordacht ontwerp met alle benodigde functies en accessoires - Goed bewezen en veilig - Voldoet aan EN81:28 De GSM interface maakt het mogelijk om via het GSM-netwerk alarmoproepen te maken, en is zeer geschikt om samen met de FältCom ECII Flex te worden gebruikt. Maar ook met de meest uiteenlopende vreemde fabricaten lifttelefoon kan hij goed mee overweg. Eenvoudige installatie en een hoge kwaliteit maken het geschikt voor zowel tijdelijke als vaste installaties.

De leverancier van Faltcom lifttelefoon RUKRA BV is naast de bekende RUKRA lifttelefoon nu ook de distributeur van de FältCom lifttelefoon in Nederland FältCom heeft meer dan 15 jaar ervaring in nood communicatiesystemen. Wij leveren en monteren de lifttelefoons en accessoires op alle soorten liften, zowel voor vaste telefoonlijnen als GSM.

- Flexibele installatie voor een optimale GSM-dekking - Geen programmering nodig - Geïntegreerde back-up batterij - Batterij alarm via SMS www.rukra.com

ADVISERING • ENGINEERING • VERKOOP • SERVICE • ONDERHOUD Postbus 20, 2957 ZG Nieuw Lekkerland, Tel. 0184 - 68 42 82, Fax 0184 - 68 62 99

136 | INSTALLATIE & BOUW

WWW.ERGOLIFT.NL

Kort nieuws ThyssenKrupp bouwt testtoren in Duitsland Uit onderzoek van McKinsey blijkt dat er in 2025 door de toenemende verstedelijking 85% meer vloeroppervlak nodig is dan nu beschikbaar is. Door de doorgaans beperkte mogelijkheden om steden horizontaal uit te breiden, ligt de bouw van flats en wolkenkrabbers voor de hand om deze uitbreiding van de nuttige oppervlakte te realiseren. Internationaal opererend leverancier van liftsystemen ThyssenKrupp Elevator kan met zijn expertise op het gebied van lifttechnologie een grote rol spelen in de invulling hiervan.

worden. In zijn nieuwe toren kan ThyssenKrupp Elevator innovatieve oplossingen testen, zoals schachten waarin meer dan één cabine in bedrijf is en liften die een snelheid van 18 meter per seconde halen, oftewel twee keer zo snel als Usain Bolt in volle sprint. Dankzij de verbeteringen die ThyssenKrupp heeft weten te realiseren qua snelheid en energie is het in principe mogelijk binnen 90 seconden de bovenste verdieping van een gebouw van 1,5 km te bereiken. Een dergelijk gebouw bestaat nog niet, maar die hoogte is in de toekomst volgens experts niet uitgesloten. Andreas Schierenbeck, CEO van ThyssenKrupp Elevator: “Dankzij de tests in onze nieuwe toren zullen we in staat zijn liften en roltrappen te ontwikkelen die een nog kleiner vloeroppervlak nodig hebben dan nu al het geval is, en daar nog slimmere onderhoudsdiensten bij te ontwikkelen. Daarmee brengen we de overall kosten nog verder omlaag.” Als alles volgens plan verloopt, begint de bouw van de toren in de herfst van 2014. www.thyssenkruppliften.nl

Gewurgd door roltrap Roltrappen horen bij het dagelijks leven. Een ongeluk kan echter soms nog altijd in een klein hoekje zitten. In Canada is dit voorjaar een vrouw omgekomen nadat haar sjaal tussen de tanden aan het einde van een roltrap was geraakt. Toen ze de sjaal los probeerde te maken, raakten ook haar haren verstrikt. Uiteindelijk werd ze gewurgd doordat de sjaal steeds strakker werd getrokken.

Met deze ontwikkeling in gedachten, heeft ThyssenKrupp Elevator besloten een testtoren voor liften te bouwen. De toren, die zal verrijzen in Rottweil in Duitsland, zal 244 meter hoog worden en zal daarmee een van de hoogste gebouwen in Duitsland zijn. ThyssenKrupp zal de toren gebruiken voor R&D-doeleinden en om liften voor flats en wolkenkrabbers te testen en te certificeren, zowel voor als tijdens de bouwfase. Op deze manier brengt de multinational de installatietijd van de liften drastisch terug. Met de bouw van de toren is zo’n 40 miljoen euro gemoeid. De lifttechnologie heeft de laatste jaren een enorme vlucht genomen, omdat energie-efficiëntie, hogere snelheden tussen verdiepingen, minder drukke lobby’s en betere veiligheid in gebouwen steeds belangrijker zijn ge-

Het ongeluk gebeurde in een metrostation van Montreal. Een getuige belde het alarmnummer 911, maar hulp kwam te laat. De roltrap heeft een noodknop waarmee hij kan worden stilgezet. De technische dienst van de metro weet niet of iemand op de knop heeft gedrukt. Daarnaast heeft de roltrap nog een veiligheidsvoorziening; de tanden van de roltrap moeten vanzelf omhoog komen als eraan wordt getrokken. Dat is in dit geval niet gebeurd. Onderhoud Een onderhoudsmonteur zei tegen de Montreal Gazette dat deze veiligheidsvoorziening geregeld moet worden gecontroleerd. Of dat gebeurde moet blijken uit het onderzoek. Beelden van bewakingscamera's geven ook geen antwoord op de vraag wat er precies is misgegaan, zegt de politie.

Reservedelen voor de lift?

10 5 1 lift En de

hauer GmbH An der Raumfabrik 31 A 76227 Karlsruhe | Germany Telefoon: +49 (0)721 94 795 0 Telefax: +49 (0)721 94 795 55 sales@elevatorshop.de www.elevatorshop.de

Binnen seconden gevonden.

In Minuten besteld.

In dag geleverd.

werkt weer!

Wij leveren beweging. Alle originele reservedelen. Alle fabrikanten. INSTALLATIE & BOUW | 137

bo www .a

IN S P E

CTE R E

R N Vo o

2 3 5

6716 BX Ede

9

4

Aboma bv Maxwellstraat 49 a

5 2012 6

m a .N L

11

919 2 0

10

V

0 318 -6

V H E ID S I G N ET

1

L IG

12

EI

7

8

Liftveiligheid op niveau.

Postbus 141 6710 BC Ede T F

0318 691920 0318 691921 info@aboma.nl www.aboma.nl

adv_Aboma_Liftbouw.indd 1

DUURZAAM BOUWEN AAN VEILIGHEID EN KWALITEIT. 18-02-14 10:49

Kort nieuws De grootste bestelling van S5500 Schindler BNL-Zuid krijgt de grootste bestelling van S5500 voor één instelling in het Centre Hospitalier Wallonie Picarde. Hier zal Schindler BNL-Zuid 21 liften van het gamma S5500 installeren, waarvan 11 liften van 2000 kg. Dit is momenteel de grootste bestelling van S5500 voor één instelling in de BNL. Een mooie realisering in het vooruitzicht voor onze teams voor de periode van midden 2013 tot einde 2014. Het CHwapi is een compleet algemeen ziekenhuis. Het bestaat uit een oncologisch referentiecentrum (chemotherapie, klassieke hospitalisering en dagkliniek, borstkliniek et cetera). Onder de geavanceerde diensten vormt de neurochirurgie één van de hoogtepunten van de instelling. Op gebied van nierziekten ontvangt het dialysecentrum meer dan 100 patiënten voor hemodialyse. Vanaf het begin tot het einde van de werken zal de vestiging Union haar activiteiten behouden. Daarom kunnen de bouwwerken en het revisiewerk van de bestaande gebouwen slechts in opeenvolgende fasen verlopen. Daarom zal de eerste fase, die ook het belangrijkste gedeelte van de werken vormt, gevolgd worden door complementaire fasen, beïnvloed door parameters zoals de subsidies voor de werken. Eind 2014 – begin 2015 zal de hoofdfase van de bouwwerken gevolgd worden door de ingebruikstelling van een nieuw gebouw van ongeveer 42.649 m2 (gelijk aan ongeveer 246 huizen van 200 m²), gevoegd bij de gerenoveerde 6.551 m2 van de vestiging Union. Het bouwterrein van de vestiging Union bestaat uit: - 36.000 m³ uitgegraven grond (graafwerken) – 42.000 m² gebouwoppervlakte - 1 ha daken – 2.500.000 kg staal (gebouwstructuur) – 21.500 m³ beton (gebouwstructuur) - 9 km sanitaire afvoerbuizen. Het spreekt voor zich dat Schindler trots is om aan dit project te kunnen deelnemen. www.schindler.com/be/internet/nl

Snelste lift komt in China De snelste lift ter wereld komt in het gebouw van het financiële centrum van Guangzhou. De Japanse liftbouwer Hitachi gaat deze lift bouwen voor een wolkenkrabber in China. De lift haalt 72 kilometer per uur en legt zo 95 verdiepingen af in 43 seconden. Voor de lift is een nieuwe, sterke motor ontwikkeld. Ook zijn de liftkabels een derde lichter. Speciale apparatuur moet ervoor zorgen dat de lift stabiel blijft

en de reis prettig verloopt voor de passagiers. De eerste lift, die in 1857 in New York werd geïnstalleerd, ging slechts 0,7 kilometer per uur. De huidige recordhouder is de Taipei 101 in Taiwan, die 60 kilometer per uur haalt. De nieuwe lift zal geïnstalleerd worden in een flat in Kanton. Dat gebouw wordt 530 meter hoog. Volgens Hitachi gaat 60 procent van de liften, die wereldwijd worden verkocht naar China. www.hitachi-lift.co.in

Nieuwe moderne schachtframes In samenwerking met Lift Design Centre heft Astralift moderne schachtframes ontwikkeld die uw lift een extra dimensie geven. Deze schachten zijn in elke situatie te plaatsen en kunnen uitgevoerd worden met glas in het frame of om het frame heen. De frames zijn volledig zelfdragend en modulair te bouwen en door een unieke manier van engineering kan Astralift bij liften tot 1600 kg deze schacht standaard uitvoeren. Een bijkomend voordeel is dat deze schacht in een zeer laat stadium van het bouwproces geplaatst kan worden, zonder hijskraan of een gat in het dak. Astralift doet u een graag een vrijblijvende (turnkey) aanbieding. 
 www.astralift.nl

INSTALLATIE & BOUW | 139

Kort nieuws Nieuwe contactorloze inverter voor synchrone en asynchrone motoren. Eén complete en geavanceerde oplossing voor elk type liftsysteem, van 4kW tot 75kW. Gefran breidt zijn nieuwe ADL300 lift drive familie uit door ook een contactorloze werking van de liftmotoren te introduceren.

Waar men gebruikelijk externe, geluidsbelastende contactoren heeft, zijn deze vervangen door elektronische schakelelementen in de drive. Deze brengen een onoverkomelijk voordeel naar met name machinekamerloze installaties en dragen bij aan de levenskwaliteit in het gebouw. Daarnaast kunnen op deze manier ook de opstartkosten gereduceerd worden, wat een groot voordeel geeft voor alle liftbedrijven. Uiteraard blijft ook de veiligheid gegarandeerd aangezien de ADL300 voldoet aan de meest strenge voorschriften beschreven in de norm EN811:1998 + A3 en verkreeg hij tevens het SIL3 certificaat (EN61800-5-22007). Verder blijft de regelaar geschikt voor zowel ‘geared’ als ‘gearless’ installaties, en is hij standaard voorzien voor ‘open loop’ en ‘closet loop’ werking. Dit alles maakt de ADL300 tot een extreem flexibele en zeer universele regelaar die zeer uitermate geschikts is voor elk renovatie- of nieuwbouwproject! www.gefran.be.

140 | INSTALLATIE & BOUW

Kort nieuws Liften op stations ongekend populair ProRail moet ervoor zorgen dat stations en treinen in 2030 goed toegankelijk zijn voor mensen met een functiebeperking. De nieuwe liften worden al goed gebruikt. En niet alleen door de doelgroep. Dat de liften van glas zijn vindt ze een enorme vooruitgang, zegt Conny Kooijman, die zelf een lichte verstandelijke beperking heeft en met haar lichamelijk beperkte partner veel gebruik maakt van liften op stations in het hele land. “Het voelt minder claustrofobisch en veiliger.” Bron: www.ovmagazine.nl

beursgenoteerde ondernemingen met behulp van acht criteria die gezamenlijk zorgen voor een transparante meting van de algemene milieuprestaties van bedrijven. KONE is de enige top 50 onderneming uit de liften- en roltrappenindustrie. In aanvulling op het blootleggen van grote verschillen in milieuprestaties binnen en tussen bedrijven, bleek bij het project dat een meerderheid van 's werelds grootste bedrijven nu milieugegevens openbaar maakt aan de markt. "De opwaartse trend in het openbaar maken van milieugegevens is een goed gedocumenteerde macro trend," zegt Toby Hopen, CEO Corporate Knights Capital. "Wij geloven dat dit toenemende druk weerspiegelt voor uitgebreide corporate reporting van investeringsgroepen en het groeiende aantal rechtsgebieden die het openbaar maken van milieugegevens vereisen. De ranglijst biedt unieke inzichten over hoe 's werelds grootste bedrijven zijn gepositioneerd rond een breed scala aan thema's, zoals klimaatverandering, stijgende energiekosten en waterschaarste.” Als een leider in duurzaamheid, is KONE gericht op het verstrekken van veilige, ecologische efficiënte en verantwoorde high-performance People Flow oplossingen. Duurzaam denken is diep geworteld in de manier waarop KONE werkt. De onderhoud- en moderniseringsdiensten die KONE aanbiedt, zijn gericht op het helpen van klanten om hun ecoefficiënte doelen in elke fase van de levenscyclus van het gebouw te behalen. Naast de ondersteuning van groene transformatie in producten en diensten, heeft KONE ook aandacht voor de manier waarop de diensten worden geproduceerd en geleverd om ervoor te zorgen dat ze zo min mogelijk milieueffecten creëren. Hierdoor is KONE erin geslaagd haar Carbon Footprint van haar activiteiten ten opzichte van de netto-omzet te verminderen met 3,5% ten opzichte van 2012.

KONE 12e groenste bedrijf ter wereld volgens Newsweek KONE Corporation is gerangschikt als 's werelds drijf door het Amerikaanse tijdschrift Newsweek. Newsweek en zijn onderzoekspartner Corporate beoordeelt de 2014 Newsweek Green Ranking 's

12e groenste beVrijgegeven door Knights Capital, werelds grootste

"We zijn enorm trots om deze erkenning van Newsweek te hebben ontvangen als een erkenning van onze consistente en continue inspanningen om eco-efficiënte diensten, producten en activiteiten wereldwijd te leveren," zegt Hanna Uusitalo, Environmental Director bij KONE. www.kone.nl

INSTALLATIE & BOUW | 141

Onderbuis verhoogd met kniekoppelingen.

Onderbuis verhoogd met t-clamps

Innovatie



Meedenken in oplossingen als uitgangspunt Het aantal producten dat verkrijgbaar is voor de liftindustrie neemt steeds maar toe, echter krijgt ook het kwaliteits- plus serviceaspect, terecht, steeds meer aandacht. Denk bij de diverse producten aan zaken als elektronica, liftdeuren, cabines, veiligheidsproducten, hydraulische aandrijvingen, cabineframes en contragewichtframes. Het maken van de beste keuze doe je als lifteigenaar graag in goed overleg, het is namelijk ideaal om op een juiste wijze geadviseerd te worden bij de aanschaf van een lift of liftonderdelen voor een modernisering. De redactie van Liftbouw ging in gesprek met een onafhankelijk leverancier van de hierboven genoemde producten en keek ook mee naar de nieuwste ontwikkelingen.

Lokaal Als specialist richt de Wittur Groep zich op de verkoop van vrij op de markt verkrijgbare liftonderdelen en systemen. Dit doet het alleen voor de liftindustrie. De Wittur Groep opereert wereldwijd met elf productie eenheden en achttien verkoopkantoren. Volgens Johan Stoop stelt het bedrijf zich ten doel om altijd met de klant mee te denken.

ook als een klant niet voor een ‘standaard’ lift kiest, is het goed om voor ‘samengestelde’ liftinstallatie van Wittur te kiezen. Stoop: “Wij bieden de mogelijkheid een opstelling te laten ontwerpen, waarbij de meest ideale uitvoering van een lift voor een bepaald complex of gebouw wordt ontwikkeld. Het kan namelijk zijn dat, bijvoorbeeld in verband met het vergroten van de hefcapaciteit, de draagkracht van de machinekamervloer niet meer toereikend is. Om de belasting te spreiden is het mogelijk in de liftmachinekamer een staalconstructie te plaatsen. Deze rust op de wanden van de schacht zodat de belasting verdeeld wordt over de zijwanden van de schacht.”

Voor deze werkzaamheden kiest Wittur dan weer de samenwerking met andere partners. “Het is belangrijk dat we snel op vragen en wensen vanuit de markt kunnen inspelen. Dat kan het beste door dichtbij de klant gevestigd te zijn.” o

“Safety is Motion is dan ook niet voor niets onze slogan van deze specialist. Onze aanpak gaat verder dan alleen het leveren van goede kwaliteitsproducten. De kracht van onze service schuilt in zowel lokale verkoop als lokaal aftersales. Alleen op die manier kun je echt dicht bij de klant staan en is het mogelijk snel in te spelen op de vraag van de klant. Indien nodig verzorgen wij ook productaanpassingen voor de lokale markt en assistentie als klanten een nieuwe lift, besturingssysteem, deur of ander nieuw product in gebruik neemt.”

Noviteiten De Wittur Groep richt de focus tevens continu op vernieuwing en het ontwikkelen van noviteiten. Denk daarbij aan engineering voor de modernisering en nieuwe complete niet standaard liften. Het meedenken in oplossingen is een belangrijk uitgangspunt. Zoals bijvoorbeeld het vergroten van een liftcapaciteit van 450 naar 1.000 kg. Maar

Liftbouw 143

Zekerheid en veiligheid

Bureau Veritas is geaccrediteerd door de Raad voor Accreditatie.

Daar kunt u op vertrouwen Dagelijks bevinden onze medewerkers zich door het hele land. Dit om onze opdrachtgevers te voorzien van een optimale dienstverlening. Vanuit jarenlange ervaring en continue ontwikkeling weten wij precies wat er voor uw organisatie van belang is. Wij inspecteren uw lift, roltrap en gevelinstallatie. Maar ook uw stookinstallatie, NEN 3140 en brandveiligheid. Zodat u uw klanten de zekerheid en veiligheid kunt geven die zij verdienen.

Benieuwd waar mee wij u nog meer van dienst kunnen zijn? Kijk dan op onze website: www.bureauveritas.nl

Innovatie

VEILIGHEID IS ALLÉÉN OP EEN

GOEDE FUNDERING

TE BOUWEN In theorie is niet altijd bekend hoe het kooidak van een lift er uitziet en hoe stevig deze is. In praktijk blijkt namelijk regelmatig dat het kooidak een onstabiele basis vormt. Omdat veiligheid een steeds belangrijker issue binnen de liftbranche wordt, is het goed om even bij dit onderwerp stil te staan. Overal waar een beweging van een machine moet worden stilgezet – in welke vorm dan ook – biedt Vulka een passende oplossing aan. Het is namelijk belangrijk om met de klant mee te denken over de juiste oplossing. Zo lanceerde deze veiligheidsspecialist speciaal hiervoor het SEF veiligheidshek. Inmiddels heeft er een aanpassing in de bediening plaatsgevonden om voor nog meer veiligheid voor de monteur te zorgen.

ten worden om het SEF veiligheidshekwerk weer in zijn veilige stand te zetten - bevinden niet altijd op een vaste positie. Door een kabel van de eerste naar de laatste



veerpoot te spannen, is het mogelijk om aan deze kabel de bediendraden naar de veerpoten vast te maken en zeer eenvoudig af te stellen. Hierbij maakt men gebruik van een veer voor de constante spanning Het is nu mogelijk om met één hand het hekwerk in de veilige stand te brengen. Groot voordeel hierbij is dat alle veerpoten tegelijk te bedienen zijn. Ongeacht of de gebruiker nu twee of meerdere veerpoten nodig heeft. Ook een bediening op afstand is zeer eenvoudig en veilig uit te voeren. Om het monteurs makkelijker te maken levert Vulka bij de bestelling van een eenhands bediening een waterpas cadeau. Deze maakt het afstellen van de veerpoten eenvoudiger. Hiermee wil Vulka aantonen dat het mogelijk is om dankzij een goede basis zorgt voor veiliger werken. Dat is het streven! Veiligheid komt namelijk altijd op de eerste plaats. Om dit te bereiken is een voorbereiding essentieel. Investeer daarom in deze veiligheid. De aanpassing is als optie te bestellen en is op elk reeds gemonteerd SEF veiligheidshek te bevestigen. o

De gebruikers hadden diverse vragen: - Hoe moet ik het SEF veiligheidshek op juiste wijze moest hanteren zodat het stevig genoeg is voor alle personen die het kooidak betreden. - Is het hek het ook met één hand te bedienen? - Zijn er extra verstevigingen nodig om mijn veerpoten goed te kunnen monteren? Aangezien het SEF veiligheidshek zeer flexibel in zijn montage is, luisterde Vulka goed naar de monteurs. Na diverse testen in de praktijk is nu een bediening met één hand mogelijk. Hierdoor is het monteren en afstellen duidelijk vereenvoudigd. Hoe werk dit nu in praktijk? De afstand van de veerpoten - welke bediend moe-

Liftbouw 145

ď ł

Primeur

Optimale bescherming en veiligheid voor liftgebruikers als uitgangspunt

In 1979 richtte Leonhard Stingl zijn eigen bedrijf op. Dankzij de juiste ondernemersgeest en vele decennia van hard werken, groeide zijn onderneming uit tot een dynamisch familiebedrijf. Hierbij wist hij zowel een goede verkoop- als ontwerpervaring in de liftindustrie op te doen. Anno 2014 is Stingl GmbH gevestigd in het Duitse Heilbronn. Niet alleen levert het familiebedrijf in eigen land, maar als het gaat om bevestigingstechnologie en apparatuur in liften wist Stingl Systems GmbH over de hele wereld een uitstekende naam op te bouwen. Het is een specialist op het gebied van onderdelen voor liftwanden zoals de rails, steigerbuizen, haken maar ook

146 Liftbouw

speciale schoenen. Allemaal beveiligingsproducten en bevestigingsmiddelen voor een optimale veiligheid van de liftgebruikers en specialisten die in en rondom de liftcabine werken. De klantenkring is zeer divers. Niet alleen andere liftbedrijven, maar ook facilitaire beheermaatschappijen, bouwbedrijven, in-

dustriĂŤle exploitanten van liften en zelfs de aardolie-industrie behoren tot de vele vaste relaties. Al deze bedrijven prijzen de hoge kwaliteit van de producten en de uitstekende vakkennis. Voor Stingl is het belangrijk de behoeften van de klant te kennen, daar op in te spelen en meer dan louter standaardproducten aan te bieden. En meer betekent in dit geval het aanreiken van praktische oplossingen, een op maat gerichte service en een snelle levering. Daarnaast neemt deze Duitse specialist ook haar maatschappelijke verantwoorde-

lijkheid door het duurzaamheidsaspect telkens weer voorop te stellen. Als lid van de VDMA (de Duitse brancheorganisatie voor machinebouw) is Stingl daar namelijk toe verplicht. Behalve het leveren van producten gemaakt door andere bedrijven, ontwikkelt het ook haar eigen producten. Dit gebeurt in samenwerking met gerenommeerde instellingen zoals de BauBG, TÜV Süd en TÜV Nord. Zo wist Stingl een uitstekende techniek te ontwerpen die voor de klanten in de liftbouwbranche een absolute aanwinst is. Bij deze techniek gaat het om mobiele werkplatforms. Hiervoor heeft het zowel het patent als octrooi in verschillende landen beschikt. Wie regelmatig de kleine en grote vakbeurzen van de internationale liftindustrie be-

zoekt – zoals Interlift en het Heilbronn lift congres weet precies dat in het ontwikkelen van noviteiten het onderscheidende vermogen van dit familiebedrijf huist. Noviteiten die een meerwaarde zijn voor de markt. Het aanbod bevat alles wat nodig is om liften veilig in beweging te houden. Stingl stelt zich ten doel het eigen assortiment voortdurend te optimaliseren. Daarmee reageert het dus niet alleen op de veranderende eisen van de markt, maar werkt het tevens proactief als het gaat om bestaande en toekomstige behoeften van haar klanten. Zo bracht het recentelijk een energiebesparend LED verlichtingssystemen op de markt. Tevens introduceerde Stingl een speciale bescherming voor liftcabine zodat ieder transport onbeschadigd uitgevoerd kan worden. o

Liftbouw 147



Regelgeving & Liftveiligheid

Liftinstituut reikt veiligheidsinformatie aan voor lezers Liftbouw Het Liftinstituut staat voor veiligheid, ‘Since 1933’. En het Liftinstituut bewijst zijn waarde, want de statistieken wijzen uit dat het gebruik van liften veiliger is dan traplopen. Het Liftinstituut geeft onder meer informatie en verzorgt keuringen. De statuten van het Liftinstituut vermelden dan ook als doelstelling: ‘het bevorderen van de veiligheid bij de toepassing van hijsen hefwerktuigen waaronder liften’.

Liftbouw In elk nummer van Liftbouw geeft het Liftinstituut de laatste informatie over veiligheid bij liften, roltrappen en gevelonderhoudsinstallaties. Daarbij valt te denken aan nieuws over normen en voorschriften, nieuws over standpunten van de overheid over liftwetgeving, maar ook de visie van het Liftinstituut op ontwikkelingen in de markt.

In dit nummer: Opnieuw dodelijk liftongeval

vraag het aan het Liftinstituut In de rubriek ‘vraag het aan het Liftinstituut’ worden uw vragen die betrekking hebben op liftveiligheid behandeld. In deze aflevering onder andere vragen over de spreek-luisterverbinding en over de verlichting voor de schachttoegang.

Heeft u een vraag? Stel hem via liftbouw@liftinstituut.nl en u krijgt antwoord per e-mail. Daarnaast worden de interessantste vragen in de volgende liftbouw gepubliceerd.

148 Liftbouw

Achter liftdeur hakende hondenriem leidt opnieuw tot dodelijk ongeval Een 23 jarige vrouw uit Capelle a/d IJssel is op 14 juli om het leven gekomen nadat zij tijdens een neerwaartse rit verstrikt ik geraakt in een hondenriem. Naarstig wordt gezocht naar oplossingen. De eerste dienen zich aan. reeds eerder over in Liftbouw. Daar betrof het een lift met automatische deuren terwijl het recente ongeval plaatsvond bij een lift met handmatig bewogen draaideuren. Beide manieren van schachtafsluitingen bij liften hebben dus een risico als het gaat om meenemen van honden in de lift.

WAARSCHUWINGPICTOGRAM De vele media aandacht voor dit ongeval heeft opnieuw geleid tot een stormloop van aanvragen voor de Liftinstituut waarschuwingsstikker, die gratis verkrijgbaar is en verwijst naar een webomgeving waar uitgebreide informatie te vinden is (www.liftinstituut.nl/hond). Daar zijn onder andere ‘vijf tips voor het meenemen van honden in de lift’ te vinden en instructie over het aanbrengen van het pictogram. Via deze link kunnen ook meer stikkers besteld worden. Het bedrijf M.K.A. Lifttech heeft een oplossing bedacht: Met een ingenieus haaksysteem wordt de langs het schachtdeurkozijn bewegende hondenlijn gedetecteerd en de lift onherroepelijk uitgeschakeld.

Gezien het feit dat tijdens het ter perse gaan van dit nummer het recherche onderzoek naar de toedracht nog gaande was is er nog geen door officiële instanties bevestigde toedracht van het ongeval te melden. Diverse websites melden erover dat de vrouw in de lift gestapt is op de derde etage voor een neerwaartse rit. De draaideur zou zich vervolgens hebben gesloten, waarbij het uiteinde van de riem met musketonhaak buiten de deur bleef. Vervolgens is de vrouw in de hondenriem, die aan één zijde achter de bovenste schachtdeur bleef haken, verstrengeld geraakt.

AUTOMATISCHE- EN HANDMATIG BEDIENDE DEUREN Vorig jaar kwam in Capelle aan den IJssel ook een vrouw om het leven door een ongeval met een hond in een lift. Het Liftinstituut meldde hier

waarschuwen blijft nodig maar eerste oplossingen dienen zich aan OPLOSSINGEN DIENEN ZICH AAN Het Zwitserse bedrijf Cedes, bekend van de lichtlijsten en detectiesystemen heeft een radar ontwikkeld waarmee volgens zeggen van de vertegenwoordiger voor de Benelux, Paul de Leener ( paul.de.leener@cedes.com Mobile: +32(0)473.911.638) dergelijke ongevallen kunnen worden voorkomen. Het product wordt echter pas in productie genomen als er voldoende bestellingen gedaan worden. Het Nederlandse bedrijf M.K.A lifttech, (Dokter Kuyperlaan nr 7, 8014 ZC Zwolle, tel. 0654320197

mka-info@home.nl) brengt nu al een beveiliging op de markt. Eric Buitenhuis heeft er samen met zijn vriend Manno Kalkman ruim een jaar aan gewerkt. Met een ingenieus haaksysteem wordt de langs het schachtdeurkozijn bewegende hondenlijn gedetecteerd en de lift onherroepelijk uitgeschakeld. Het systeem is binnenkort leverbaar, inmiddels gepatenteerd en is in het certificatieproces bij Het Liftinstituut.

LET OP: GEVAAR VOOR LETSEL

Houd uw Hond kort aangelijnd www.liftinstituut.nl/hond

Het tragisch liftongeval van een vrouw die haar honden ging uitlaten heeft ervoor gezorgd dat er opnieuw een stormloop van aanvragen is voor de gratis Liftinstituut waarschuwingsticker. En daar is het Liftinstituut blij om. Hopelijk draagt het bij om dergelijke ongevallen te voorkomen.

Liftbouw 149

Vraag het aan het Liftinstituut In de rubriek ‘vraag het aan het Liftinstituut’ worden vragen van lezers van Liftbouw behandeld die betrekking hebben op de veiligheid van liften, roltrappen en gevelonderhoudsinstallaties. Dit keer hebben alle vragen betrekking op liftveiligheid. Voor beantwoording van de vragen tekent deze keer namens de Liftinstituut-helpdesk, de heer Vincent Terlingen. Wanneer moet de verlichting voor de schachttoegang branden? Vraag: In ons appartementsgebouw zijn 2 trappenhuizen met een liftinstallatie naar de 1e en 2e verdieping. In de technische omschrijving van de bouw van dit appartement staat ondr algemene ruimten het volgende omschreven \"Inde algemene ruimten zullen de verlichtingsarmaturen door middel van bewegingsmelders wordengeregeld\" Het trappehuis met daarin de liftinstallatie heeft op de begane grond en de verdiepingsvoorportalen voor de eerste en de 2e verdieping verlichting die bij donker worden automatisch aangaan en vervolgens de gehele nacht totdat het licht wordt branden. De aannemer heeft dus niet voldaan aan hetgeen in de technische omschrijving staat vermeld. De aannemer verschuilt zich achter zgn \"voorschriften\"van het liftinstituut en beweert dat hiervoor reglementen gelden die het niet toestaan dat er bewegingsmelders gebruikt worden. Wij kennen meerdere appartementsgebouwen waarbij wel gebruik gemaakt wordt van bewegingsmelders Hoe is dit met elkaar te rijmen. Bestaan hierover reglementen en zo ja kunt U mij deze toesturen. Het is een o.i. onnodige energievespilling om de h gehele nacht 3 lampen waarvan er een op de 2e verdieping zelfs zeer fel licht verspreidt te moeten laten branden. Gaarne ontvangen wij over het bovenstaande nadere informatie. Antwoord: in de binnen Europa geharmoniseerde norm voor liften, EN 81 is voor wat betreft de ver-

150 Liftbouw

lichting voor schachttoegangen het volgende bepaald: Citaat:

/ aangaan. Bewegen van de 'koude' deuren doet een bewegingsschakelaar niet schakelen. Inschakelen met een bewegingssensor is derhalve geen optie voor inschakelen van de verlichting voor de lifttoegangen.

7.6.1 Local lighting The natural or artificial lighting of the landings in the vicinity of landing doors shall be at least 50 lux at floorlevel, such that a user can see ahead when he is opening the landing door to enter the lift, even if the car light has failed (see 0.2.5). Einde Citaat. Zoals u ziet is er een verlichtingniveau van slechts 50 lux op vloerniveau vereist. Dus de zeer sterke lampen kunnen door een lichter exemplaar worden vervangen. Indien er voldoende verlichting van andere bronnen aanwezig is, bijvoorbeeld door vensters naar buiten, dan wordt overdag een voldoende verlichting gegarandeerd. Het is in dergelijke gevallen voldoende om via een lichtgevoelige schakeling de verlichting voor de toegangen bij duister in te schakelen. Een bewegingsdetector heeft als eigenschap dat een geringe beweging niet wordt gedetecteerd. Dit kan tot gevolg hebben dat passagiers onder omstandigheden onverwacht in het donker komen te staan. Tevens zal na aankomst van de lift bij openen van de kooideuren de verlichting niet aan zijn

Voor de schachttoegang van liften is een verlichtingniveau van slechts 50 lux op vloerniveau vereist.

Specifieke eisen aan glasvezelverbinding telefoonlijn voor liftalarm? Vraag: Wij hebben de algemene volgende vraag over de storing doormelding naar de meldbank van een lift. Voor nieuwe projecten legt de KPN sinds binnenkort, alleen een glasvezelverbinding naar nieuwe projecten. Voorheen werd de doormelding via een vaste koperverbinding gerealiseerd. De vraag is worden er specifieke eisen gesteld aan een glasvezelverbinding? Wordt de lift goedgekeurd als de doormelding geschied d.m.v. een glasvezelverbinding? Antwoord: De essentie van een spreek-luistervebinding is, dat er in geval van een storing aan de liftinstallatie of de voedingsspanning van het gebouw hulp is in te roepen. Probleem met een glasvezelaansluiting is, dat deze werkt met een centrale + modem welke worden gevoed vanuit het elektriciteitsnet van het gebouw. Slechts indien er is gewaarborgd dat ook in geval van een stroomstoring een spreek-luisterverbinding met de hulpdienst is op te bouwen kan uw voorstel worden toegepast.

Bijschrift: een spreek-luisterverbinding in een lift moet altijd werken. Ook als de stroom is uitgevallen

Wanneer is een lift een lift? Vraag: Geachte heer/mevrouw, Het bestuur van VvE wil het liftinstituut graag een vraag stellen. De Vereniging Eigenhuis heeft ons naar jullie door verwezen. In de zomer van 2011 is het appartementencomplex opgeleverd aan bewoners en aan de Vereniging van Eigenaren. Onderstaand eerste een beschrijving van de situatie met aansluitend de vraagstelling. Beschrijving van het appartementencomplex Het complex bestaat uit 10 koop- en 17 huurappartementen en bestaat uit 3 verdiepingen

(4 bouwlagen). De grootste eigenaar, de woningcorporatie Kleurrijk Wonen, is ook de ontwikkelaar van het gebouw . De koopwoningen zijn onderverdeeld in vijf penthouses, drie woon-werkunits en twee appartementen. Daarnaast zijn er zeventien appartementen die worden verhuurd. De koopwoningen waren verschillende geprijsd waarbij de vraagprijzen lagen van 99.000 euro tot 286.500 euro kosten koper (de penthouses tussen de € 250.000,- en 261.000).

Liftinstallatie Het complex is voorzien van een liftinstallatie. Het gaat hierbij om een zogenaamde spindelkooilift (platformlift – red.). Het werking voldoet niet aan de verwachtingen die de kopers (en huurders) bij een lift hadden. Hierbij is niet alleen te denken aan de lage snelheid, maar ook aan de bediening: gedurende de 3 verdiepingen moet men de knop ingedrukt houden, bovendien kan de lift geen meerdere oproepen tegelijk opslaan en verwerken. Dit type lift zou een prima noodoplossing zijn in gebouwen met weinig verdiepingen en waar hij incidenteel gebruikt dient te worden. In een appartementencomplex van 3 verdiepingen waar bewoners er dagelijks op aangewezen zijn is lijkt hij niet op zijn plaats. Daarnaast werkt de lift tot op heden zeer onbetrouwbaar. Wekelijks worden we geconfronteerd met grotere en kleinere storingen.

Het Warenwetbesluit machines regelt voor dit soort installaties geen keuring door een onafhankelijke instantie zoals het Liftinstituut. Consequenties van de keuze van een spindellift zijn: Voordelen: (Zeer) lage prijs, geen bouwkundige voorzieningen voor vrije ruimten boven en onder de kooi. Nadelen: Lage snelheid, vasthoudbesturing, gebruikscomfort laag. Projectontwikkelaars kiezen met enige regelmaat voor de goedkope oplossing en nemen het gebrek aan gebruikscomfort na oplevering voor lief. Het bouwbesluit liet tot 2012 toepassing van dergelijke heffers toe. Aspirant bewoners kunnen voor aankoop van de woning in de bestekken nagaan welke soort lift wordt geleverd. In de praktijk gebeurt dat echter vaak niet. Dat is ook wel begrijpelijk als je hoort ‘lift’ dan verwacht je ook een echte lift. Met als gevolg een minder goed werkbare situatie. o

Vraagstelling: De toepassing van dit typelift lijkt een bijzondere keuze zeker in relatie tot de grote van het appartementen complex en de prijzen van de woningen (penthouses). Bij eigenaren leeft het gevoel dat ze niet een lift gekregen hebben wat ze naar alle redelijkheid konden verwachten. - Wordt dit type lift vaker in vergelijkbare nieuwbouw complexen toegepast en hoe gangbaar is dat? - Hadden de kopers dit type lift naar alle redelijkheid kunnen verwachten? - Kunt u aangeven of de betrouwbaarheid (grotere en kleinere storingen) van dit typelift groter is dan bij traditionele liften? - Dient dit type lift gekeurd te worden? Zo, ja wanneer en wat is de frequentie Antwoord: De installatie zoals u die beschrijft is in de zin van de wet geen lift. Uw spindellift is een machine. De machine moet voldoen aan het warenwetbesluit machines.

Hoe mooi een platformlift ook kan zijn. Een platformlift biedt niet de hogere snelheid van een personenlift conform het Warenwetbesluit liften en de bediening is minder prettig. Als je een ‘echte’ personenlift verwacht kan dit tot teleurstellingen leiden.

Liftbouw 151

wie doet wat 

Advertentie_LRB_Liftbouw.pdf

CERTIFICERINGEN

INSPECTIES

KRANENBURG GROUP Transportweg 40, 2421 LS NIEUWKOOP T +31 (0)172 521027 F +31 (0)172 574065 E info@kngroup.nl W www.kranenburggroup.com

GEVELONDERHOUDINSTALLATIE KEURINGEN

ABOMA Maxwellstraat 49A, 6716 BX EDE T +31 (0)318 691920 F +31 (0)318 691921 E info@aboma.nl W www.aboma.nl

LIFTINSTITUUT Buikslotermeerplein 381, 1025 XE AMSTERDAM Postbus 36027, 1020 MA AMSTERDAM T +31 (0)20 4350606 F +31 (0)20 4350626 E info@liftinstituut.nl W www.liftinstituut.nl

GEVELTECHNIEK

TUV NEDERLAND QA BV De Waal 21 c, 5684 PH BEST T +31 (0)499 339500 F +31 (0)499 339509 E info@tuv.nl W www.tuv.nl

14:58

LR BENELUX Postbus 125, 2740 AC WADDINXVEEN T +31 (0)182 748070 F +31 (0)182 636339 E info@liftreinigen.eu W www.liftreinigen.eu

LIFTINTERIEUR

LIFTCABINES

GEVELONDERHOUD

08-03-13

LIFT- EN ROLTRAPREINIGING

TUV NEDERLAND QA BV De Waal 21 c, 5684 PH BEST T +31 (0)499-339500 F +31 (0)499-339509 E info@tuv.nl W www.tuv.nl

TUV NEDERLAND QA BV De Waal 21 c, 5684 PH BEST T +31 (0)499 339500 F +31 (0)499 339509 E info@tuv.nl W www.tuv.nl

1

NIEUWBOUW

CalamiteitenContraCt INTERLIFT TECHNIEK B.V.

Omdat u wel meer aan uw 135 hOOfd Chroomstraat - 137, 2718 RJ ZOETERMEER heeft bij een calamiteit dan T +31 (0)79 3613938 Offertes Opvragen…F +31 (0)79 3612822 E info@interlift-techniek.nl één telefOOntje en het is geregeld! W www.interlift-techniek.nl

INTERLIFT TECHNIEK B.V. Chroomstraat 135 - 137, 2718 RJ ZOETERMEER T +31 (0)79 3613938 F +31 (0)79 3612822 E info@interlift-techniek.nl W www.interlift-techniek.nl

ORONA BV Curieweg 17, 2408 BZ ALPHEN AAN DEN RIJN Postbus 147, 2400 AC ALPHEN AAN DEN RIJN T +31 (0)172 446116 F +31 (0)172 446110 E info@orona.nl W www.orona-group.nl

LIFTEN EN LIFTONDERDELEN Begin maart introduceerde Vlutters Verticaal Transport Nederland het calamiteiten­ NK LIFTINTERIEUR contract. Binnen 72 uur een tijdelijke liftWestvlietweg 61g, 2491 ED DEN HAAG T +31 (0)70 3693728 om uw BV bewoners mee te vervoeren: een EUROLIFTEN F +31 (0)70 3692482 Witteweg 4D, 1431 GZ AALSMEER onderdeel van uw calamitei­E info@nkliftinterieur.nl Postbusonmisbaar 88, 1430 AB AALSMEER T +31tenplan. (0)297 324291 W www.nkliftinterieur.nl Mocht, door wat voor omstandig­ E info@euroliften.nl heden dan ook, de binnenlift niet kunnen W www.euroliften.nl M O V I N G T H E W O R L D ’ worden gebruikt, bent u door middel van dit calamiteitencontract verzekerd van L verticaal vervoer van uw bewoners. U weet waarLIFTWRAP u 25 - DeLuxe 23, INTERLIFT B.V. aan TECHNIEK toe bent voor een vast bedrag per Galvanistraat jaar. Calamiteitencontract 1704 ST HEERHUGOWAARD Chroomstraat 135 - 137, Wanneer u ja zegt tegen deze zekerheid, T +31 (0)72 5721817 2718 RJ ZOETERMEER T +31staat (0)79binnen 3613938 72 uur de lift klaar voor ge­E info@liftwrap.nl F +31 (0)79 3612822 W www.liftwrap.nl E info@interlift-techniek.nl bruik. Dat is realiseerbaar omdat de beno­ W www.interlift-techniek.nl digde voorzieningen, zoals het aanleggen van elektra en een verharde ondergrond etc., dan al zijn getroffen.

HOIST TEC BV Campagneweg 32, 4761 RM ZEVENBERGEN T +31 (0)168 332124 F +31 (0)168 404750 E info@hoisttec.nl W www.hoisttec.nl S

P

O

P

U

L

A

T

I

O

N

MES LIFTEN The way to go

Nijverheidsweg 3a, 1671 GC MEDEMBLIK T +31 (0)227 860086 F +31 (0)227 860089 E info@mesliften.nl W www.mesliften.nl

LIFTPROTECT

Postbus 1148, 8300 BC EMMELOORD WITTUR BV (0418) 820241 654 830 T +31 (0)527 CalamiteitencontractRemmingweg Basis Dus… 18, één1332 telefoontje en het is geregeld. BG ALMERE E info@liftprotect.nl (0418) 654 831 Postbus 1002, 1300 BA ALMERE T F E W

+31 (0)36 5495570 +31 (0)36 5322368 info@wittur.nl www.wittur.nl

MOHRINGER LIFTEN BV Izaak Enschedeweg 42-44, 2031 CS HAARLEM T +31 (0)23 5173300 W www.liftprotect.nl info@vluttersverticaaltransport.nl F +31 (0)23 5173301 E info@mohringer.nl W www.mohringer.nl innovatieve liften, roltrappen en services die rekening houden met mens en milieu.

www.vluttersverticaaltransport.nl LIFTKEURINGEN

VLUTTERS TRANSPORT www.otis.com • VERTICAAL 033-7502100

MES LIFTEN

The way to go

Nijverheidsweg 3a, 1671 GC MEDEMBLIK T +31 (0)227 860086 F +31 (0)227 860089 E info@mesliften.nl W www.mesliften.nl

GOEDERENLIFT

DALDOSS De Beek 1, 3871 MS HOEVELAKEN Postbus 209, 3870 CE HOEVELAKEN T +31 (0)33 4566631 F +31 (0)33 4553568 E info@devenco.nl W www.devenco.nl

ABOMA Maxwellstraat 49A, 6716 BX EDE T +31 (0)318 691920 F +31 (0)318 691921 E info@aboma.nl W www.aboma.nl

LIFTINSTITUUT Buikslotermeerplein 381, 1025 XE AMSTERDAM Postbus 36027, 1020 MA AMSTERDAM T +31 (0)20 4350606 F +31 (0)20 4350626 E info@liftinstituut.nl W www.liftinstituut.nl

Industrieweg 3 4181 CA WAARDENBURG T +31 (0)418 654830 F +31 (0)418 654831 E info@vluttersverticaaltransport.nl W www.vluttersverticaaltransport.nl

LIFTVERHUUR

SPECIAL PRODUCTS

RECO SPECIAL PRODUCTS BV Containerweg 2a, 2742 RA WADDINXVEEN T +31 (0)182 744050 F +31 (0)182 744059 E info@tijdelijkelift.nl W www.tijdelijkelift.nl

OTIS BV Postbus 1087, 3800 BB AMERSFOORT T +31 (0)318 500944 E info@otis.com W www.otis.com

NOODLIFTEN

SPECIAL PRODUCTS

RECO SPECIAL PRODUCTS BV Containerweg 2a, 2742 RA WADDINXVEEN T +31 (0)182 744050 F +31 (0)182 744059 E info@tijdelijkelift.nl W www.tijdelijkelift.nl

aar voor ge­ mdat de beno­ et aanleggen ondergrond

wie doet wat  (0418) 654 830 (0418) 654 831

is geregeld.

info@vluttersverticaaltransport.nl

ROLTRAPPEN / ROLPADEN

nsport.nl M

O

V

I

N

G

T

H

E

W

O

R

L

D

VLUTTERS VERTICAAL TRANSPORT Industrieweg 3 4181 CA WAARDENBURG T +31 (0)418 65 48 30 F +31 (0)418 65 48 31 E info@vluttersverticaaltransport.nl W www.vluttersverticaaltransport.nl

’

ONDERHOUD & REPARATIE

S

P

O

P

U

L

A

T

I

O

N

MES LIFTEN

The way to go

Nijverheidsweg 3a, 1671 GC MEDEMBLIK T +31 (0)227 860086 F +31 (0)227 860089 E info@mesliften.nl W www.mesliften.nl

DEVENCO LIFTTECHNIEK De Beek 1, 3871 MS HOEVELAKEN Postbus 209, 3870 CE HOEVELAKEN T +31 (0)33 4566631 F +31 (0)33 4553568 E info@devenco.nl W www.devenco.nl

DEVENCO LIFTTECHNIEK De Beek 1, 3871 MS HOEVELAKEN Postbus 209, 3870 CE HOEVELAKEN T +31 (0)33 4566631 F +31 (0)33 4553568 E info@devenco.nl W www.devenco.nl

HAWIRO MOHRINGER LIFTEN BV Izaak Enschedeweg 42-44, 2031 CS HAARLEM T +31 (0)23 5173300 F +31 (0)23 5173301 E info@mohringer.nl W www.mohringer.nl

LIFTTECH LIFTEN Gessel 43, 3454 MZ DE MEERN T +31 (0)30 8899616 F +31 (0)847272683 info@lifttech.nl E liften, innovatieve roltrappen en services die rekening houden met mens en milieu. W www.lifttech.nl

"Fitting the parts together"

Het Weeltje 10, 4759 AG NOORDHOEK T +31 (0)168 404750 E info@hawirobv.nl W www.hawiro.eu

MES LIFTEN

The way to go

Nijverheidsweg 3a, 1671 GC MEDEMBLIK T +31 (0)227 860086 F +31 (0)227 860089 E info@mesliften.nl W www.mesliften.nl

ROLTRAPKEURING

www.otis.com • 033-7502100 TOTAL LIFT CARE BV De Stek 8b, 1771 SP WIERINGERWERF T +31 (0)227 600406 F +31 (0)227 600002 E info@totalliftcare.nl W www.totalliftcare.nl

OTIS BV Postbus 1087, 3800 BB AMERSFOORT T +31 (0)318 500944 E info@otis.com W www.otis.com

HOPMANN LIFTSERVICE BV Edisonweg 10, 6101 JX ECHT T +31 (0)475 724620 E info@hopmann.nl W www.hopmann.nl

PERSONENLIFT

ABOMA Maxwellstraat 49A, 6716 BX EDE T +31 (0)318 691920 F +31 (0)318 691921 E info@aboma.nl W www.aboma.nl

SEF

MES LIFTEN VULKA B.V. Veiligheidshekwerk Vast en Inveerbaar Koppelingen en Buizen t.b.v. afschermingen algemeen, herbekleden van remschoenen: OOK TER PLAATSE Turbinestraat 17, 3903 LV VEENENDAAL T +31 (0)318 500944 F +31 (0)318 500943 E info@vulka.nl W www.vulka.nl

ONDERHOUD & SERVICE

DEVENCO LIFTTECHNIEK De Beek 1, 3871 MS HOEVELAKEN Postbus 209, 3870 CE HOEVELAKEN T +31 (0)33 4566631 F +31 (0)33 4553568 E info@devenco.nl W www.devenco.nl

EUROLIFTEN BV Witteweg 4D, 1431 GZ AALSMEER Postbus 88, 1430 AB AALSMEER T +31 (0)297 324291 E info@euroliften.nl W www.euroliften.nl

HOPMANN LIFTSERVICE BV Edisonweg 10, 6101 JX ECHT T +31 (0)475 724620 E info@hopmann.nl W www.hopmann.nl

DEVENCO LIFTTECHNIEK De Beek 1, 3871 MS HOEVELAKEN Postbus 209, 3870 CE HOEVELAKEN T +31 (0)33 4566631 F +31 (0)33 4553568 E info@devenco.nl W www.devenco.nl

The way to go

Nijverheidsweg 3a, 1671 GC MEDEMBLIK T +31 (0)227 860086 F +31 (0)227 860089 E info@mesliften.nl W www.mesliften.nl

LIFTINSTITUUT Buikslotermeerplein 381, 1025 XE AMSTERDAM Postbus 36027, 1020 MA AMSTERDAM T +31 (0)20 435 06 06 F +31 (0)20 435 06 26 E info@liftinstituut.nl W www.liftinstituut.nl

TOEGANGSTECHNIEK

MP LIFTS MAC PUARSA BV De Stek 8b, 1771 SP WIERINGERWERF T +31 (0)227 600400 F +31 (0)227 600090 E info@macpuarsa.nl W www.macpuarsa.nl

MOHRINGER LIFTEN BV Izaak Enschedeweg 42-44, 2031 CS HAARLEM T +31 (0)23 5173300 F +31 (0)23 5173301 E info@mohringer.nl W www.mohringer.nl

REGELGEVING & LIFTVEILIGHEID

MES LIFTEN

The way to go

Nijverheidsweg 3a, 1671 GC MEDEMBLIK T +31 (0)227 860086 F +31 (0)227 860089 E info@mesliften.nl W www.mesliften.nl

TRAININGEN

SPECIAL PRODUCTS

WWW.ABOMA.NL ABOMA Maxwellstraat 49A, 6716 BX EDE T +31 (0)318 691920 F +31 (0)318 691921 E info@aboma.nl W www.aboma.nl

RECO SPECIAL PRODUCTS BV Containerweg 2a, 2742 RA WADDINXVEEN T +31 (0)182 744050 F +31 (0)182 744059 E info@tijdelijkelift.nl W www.tijdelijkelift.nl

SEF

RENOVATIE / MODERNISERING

ORONA BV Curieweg 17, 2408 BZ ALPHEN AAN DEN RIJN Postbus 147, 2400 AC ALPHEN AAN DEN RIJN T +31 (0)172 446116 F +31 (0)172 446110 E info@orona.nl W www.orona-group.nl

VULKA B.V. Veiligheidshekwerk Vast en Inveerbaar Koppelingen en Buizen t.b.v. afschermingen algemeen. Herbekleden van remschoenen: OOK TER PLAATSE Turbinestraat 17, 3903 LV VEENENDAAL T +31 (0)318 500944 F +31 (0)318 500943 E info@vulka.nl W www.vulka.nl

WWW.ABOMA.NL ABOMA Maxwellstraat 49A, 6716 BX EDE T +31 (0)318 691920 F +31 (0)318 691921 E info@aboma.nl W www.aboma.nl

LIFTINSTITUUT Buikslotermeerplein 381, 1025 XE AMSTERDAM Postbus 36027, 1020 MA AMSTERDAM T +31 (0)20 435 06 06 F +31 (0)20 435 06 26 E info@liftinstituut.nl W www.liftinstituut.nl

People in motion

WIJ WILLEN U BEDANKEN Wij willen alle klanten en leveranciers heel hartelijk danken voor de goede samenwerking en we verheugen ons op minstens nog eens 50 succesvolle jaren.

SCHAEFER GmbH | Winterlinger Str. 4 | 72488 Sigmaringen | Germany info@ws-schaefer.com | www.ws-schaefer.com | Phone +49 7571 - 722 - 0

1964 – 2014

www.ws-schaefer.com

Michael Gubisch | Algemeen directeur

Designed by Stabicad Een goede installatie start bij een ontwerpproces met de juiste tools. Onze software bewijst zich in de praktijk. Zo ook hier: principeschema, 3D-design, berekening, werktekening en materiaalrapportage. Stabicad helpt u op het platform van uw keuze: Revit en CAD. In combinatie met de graďŹ sche artikelinformatie van MEPcontent staat Stabicad aan de basis van veel aansprekende projecten. Uw projecten. Ontdek het op www.stabiplan.nl/designed

Leading in MEP design

Gold Partner