] R A
A J [ 65 ] R A A J [ 65 ] R A A J [ 65 EDITIE
718
TIJDSCHRIFT VOOR STEDENBOUW, ARCHITECTUUR EN MONUMENTEN I JA ARGANG 66 I 2014
SCAN WITH
Stedenbouw: al bijna zeventig jaar bouwprojecten in beeld | Gevel blikvanger Nieuwe Haagse Passage | Geslaagd renovatieproject Overvecht | Renovatie 330 woningen 'uniek staaltje' ketenintegratie
GROESBEEK | Mariëndaal
Tekst: Het tekstbureau, Liliane Verwoolde Beeld: SMT Bouw & Vastgoed
Kleinschalig wonen in een groots geheel In het hart van Groesbeek verrijst een uitgestrekt woon-zorgcomplex. In Mariëndaal gaat de bewoner genieten van Groesbeek zoals hij dat kent. Hij zit midden in het groen, kijkt uit op het riviertje de Groesbeek dat argeloos tussen de huizen door meandert en heeft de winkels nog steeds op een steenworp afstand. Mariëndaal is onderdeel van Centrum Plan Groesbeek. SMT Bouw & Vastgoed en Bouwgroep Moonen realiseren het complex in opdracht van woningcorporatie Vestia. Fase 1 – ‘Kloostertuin’ – bestaat uit 32 appartementen voor dementerende ouderen en 39 appartementen voor mensen met een zorgindicatie. Fase 2 – ‘Heuvelrijk’ - telt 49 appartementen voor sociale en middeldure huur en de derde fase – ‘Rozenboog’- bestaat uit dertien luxe appartementen. De kapel en het klooster in het centrumgebied worden gerenoveerd. Het riviertje Groesbeek, dat enkele decennia geleden werd gedempt, wordt weer uitgegraven en maakt straks het parkachtige plaatje compleet.
installateur legt de domotica aan”, vertelt De Wolf. “Wij maken de sparingen en sleuven die er straks voor zorgen dat de bedrading onzichtbaar kan worden weggewerkt. Dat vraagt nogal wat engineering. Dankzij de domotica kunnen de bewoners van deze huurwoningen langer zelfstandig wonen.”
VLINDEREN Veel creativiteit is gestoken in de inrichting van Kloostertuin. De bewoners van de gesloten afdeling leven in een omgeving die nergens doet den-
ken aan een gesloten omgeving. Zij kunnen zich overal vrij begeven en laten verrassen door afwisselende woonsferen zoals een pleintje, bioscoop of wasruimte. Het zogenaamde 'vlinder-concept' is ontwikkeld door cliënten, cliëntenraad en zorginstelling en prikkelt de zelfredzaamheid van de bewoners.
HEUVELRIJK Heuvelrijk heeft nagenoeg dezelfde vorm als Kloostertuin. De Wolf: “Dat is merkbaar bij de uitvoering.
UITSTRALING Voor het ontwerp van het moderne wooncomplex liet 2.0 Architecten zich inspireren door het voormalige stadshotel Bellevue, dat tegenaan het klooster stond. Kenmerkend voor dit hotel waren de statige uitstraling, de bijna rechtopstaande daklijn en het stereotype metselwerk met donkere smetplint. “Deze elementen zijn stuk voor stuk terug te vinden in Mariëndaal”, wijst Stijn de Wolf, directeur SMT Bouw & Vastgoed, aan. “Samen bezorgen ze Mariëndaal een uitnodigende uitstraling.”
KLOOSTERTUIN Het Kloostertuin-gebouw heeft de vorm van een V. Alle zijden zijn voorzien van galerijen, die uitzicht bieden op het groen. “Hoe groot Mariëndaal ook is, door de groenpartijen wekt het overal de indruk van kleinschalig wonen.” Anderzijds zorgt de V-vorm – waarvan de uiteinden zijn verbonden door een loopbrug - voor bouwkundige uitdagingen. “Waar twee hoeken of elementen bij elkaar komen, gaat het om perfecte aansluitingen. Hoe vang je het constructief op? Waar moet de detaillering in de betonelementen worden aangebracht? Dan merk je de kracht van een bouwteam. Iedereen behoedt elkaar voor fouten.”
DOMOTICA In Kloostertuin wordt wonen en zorg gecombineerd. Dat heeft geresulteerd in veel domotica. “De
64 |
Bijna rechtopstaande daklijn en metselwerk met donkere smetplint
GROESBEEK | Mariëndaal
De Groesbeek meandert tussen de statige gebouwen door
Alle vraagstukken zijn al eens opgelost, waardoor de bouw van Kloostertuin loopt als een trein. Het verschil is de aanwezigheid van een parkeergarage. En wel precies daar, waar vroeger de Groesbeek stroomde. Het gevolg laat zich raden. We moesten stevig bemalen om de bouwput droog te krijgen.”
ROZENBOOG Uitgesproken luxe worden de appartementen in Rozenboog. Daarom is hier gekozen voor een casco in kalkzandsteen met breedplaatvloeren. “Hiermee kunnen we flexibeler inspelen op individuele keuzes van de huurders.” De eerste bouwlaag van de Rozenboog bestaat uit bergingen en garages. Dit brengt de eerste bewoonde laag op dezelfde hoogte als het maaiveld in de directe omgeving. Ook de afwerking onderscheidt zich van Kloostertuin en Heuvelrijk. Rozenboog is herkenbaar aan keramische elementen in een zonnige kleur.
DUURZAAMHEID Duurzaamheid staat centraal in de bouwmaterialen, het onderhoud en beheer van de gebouwen, de hemelwaterafvoer en de verwarming. De Wolf: “De woningen worden tot een lage temperatuur verwarmd met warmte-koudeopslag. Ventilatie gebeurt met balansventilatie, waarbij frisse lucht automatisch wordt aangevoerd als het CO2-gehalte te hoog wordt. Tenslotte wordt het hemelwater niet afgevoerd naar het riool, maar naar de Groesbeek die hier over enkele maanden weer stroomt.” ❚
Bouwinfo OPDRACHT ONTWERP ADVIES UITVOERING INSTALLATIES BOUWKOSTEN BOUWPERIODE
Vestia Noord Nederland FAME Architectuur & Stedenbouw, Zwolle; 2.0 Architecten, Venlo Goudstikker – de Vries, Emmen SMT Bouw & Vastgoed, ’s-Hertogenbosch / Bouwgroep Moonen Hendriks Elektro, Gemert; Snoeks Installatiebedrijf, Valkenswaard € 12 miljoen (fase 1,2,3) oktober 2011 – zomer 2014
| 65