bouwen aan
de zorg jaarboek
Jaarboek over leveranciers aan de zorg
bouwen aan
de zorg jaarboek
Jaarboek over leveranciers aan de zorg
“als u mocht kiezen....�
Jorissen Simonetti architecten
n Simonetti architecten
Doetinchem Lei
Doetinchem Leiden Maarssen Rijssen Steenwijk I: jorissensimonettiarchitecten.nl
197x267 vastgoed.indd 1
19-10-2010 11:45:37
voorwoord
Bouwen aan de zorg blijft… bouwen aan de zorg De zorg is het aan het liberaliseren en de zorginstellingen staan voor de taak om hun organisatie op een andere wijze te besturen en positioneren. Op het terrein van het vastgoed treden voor zorginstellingen dus grote veranderingen op. Dat is met grote afstand hét beeld van het jaar 2010. En dat beeld was er al voordat het nieuwe kabinet in oktober aantrad. Er is dus een nieuwe tendens. Zorginstellingen worden namelijk naar verwachting in de nabije toekomst volledig verantwoordelijk voor het renderen van de kapitaallasten van de eigen huisvesting en krijgen dus te maken met nieuwe concurrenten, partners en leveranciers. Van Raden van Bestuur worden nieuwe competenties verwacht; op een volstrekt andere wijze zal elke strategie in de toekomst vorm moeten krijgen. De rol en functies van gebruiker en beheerder waren van oudsher redelijk sterk ontwikkeld in de zorg. Echter nu gaat het ook om de rol en functie als belegger, ontwikkelaar en bouwer. Voor elk van deze activiteiten moet bewust de keuze worden gemaakt of ze al dan niet gaan behoren tot de kernactiviteit. Daarbij kan onderscheid gemaakt worden tussen de kantoorfuncties, het facilitair bedrijf en de woonfunctie. En… niet te vergeten, de zorgfunctie uiteraard. Want bouwen aan de zorg blijft hoe dan ook wel… bouwen aan de zorg. In dit jaarboek Bouwen aan de Zorg 2010 ziet u een overzicht van de meest relevante ontwikkelingen van dit jaar. Het boek is een mooi naslagwerk geworden voor al diegenen in het vakgebied die zich nu afvragen hoe men in de dagelijkse praktijk met die toenemende liberalisering dient om te gaan en welke competenties men verder moet ontwikkelen om niet alleen het hoofd te kunnen bieden aan nieuwe tendensen maar ook aan de blijvende liberalisering. Wij wensen u al lezend veel inspiratie.
Jerry Helmers, Eindredacteur
bouwen aan
de zorg Jaarboek over leveranciers aan de zorg
www.bouwenaandezorg.eu Bouwen aan de Zorg jaarboek is een jaarlijkse bijlage van het vaktijdschrift Bouwen aan de Zorg
Uitgever
Schatbeurderlaan 6 Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland T +31 (0)495 450095 F +31 (0)495 521335 E info@louwersuitgevers.nl E redactie@bouwenaandezorg.eu W www.louwersuitgevers.nl Eindredactie Jerry Helmers
redactie
Redactie Jan-Kees Verschuure Bladmanagement Patty Ros E p.ros@louwersuitgevers.nl Maikel Wijman E m.wijman@louwersuitgevers.nl Projectcoördinatie Thorold Wevers E t.wevers@louwersuitgevers.nl
10 KCWZ brengt woningcorporaties
Advertenties Online aanleveren: http://ftp2.louwersuitgevers.nl Username: bagz wachtwoord: gast
Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland T +31 (0)495 450095 F +31 (0)495 521335
14 Hedy d’Ancona-prijs voor excellente
Postbus 15, B-3910 Neerpelt, België T +32 (0)11 605540 F +32 (0)11 605541
Secretariaat Mariëlle van den Groenendaal Doelgroep Als abonnement en in controlled circulation, persoonsgericht naar beslissers in ziekenhuizen, verpleeghuizen, woonzorgcentra, zorggroepen, GGZ, woningcorporaties, architecten, technische/facilitaire managers toeleverancier aan de gezondheidszorg, aannemers, overheidsinstellingen en abonnementen.
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op deze informatie.
. .. . . .. . .. . .. .. . .. .. . .. . .. . .. ..
Vormgeving/Art Direction Logo Reclame- Ontwerpbureau BV T +31 (0)495 450065 E info@logobv.nl Barry Hoogkamer
en zorgondernemers samen
zorgarchitectuur
18
B eurs Domotica: zorgsector krijgt
steeds meer te kiezen
22
B ouwaward VTDV voor De Wingerd
inhoud
26
V TDV-congres in Antwerpen
bouwen aan
DE ZORG jaarboek
30
V laams minister Jo Vandeurzen
34
Voorzitter NVTG: Douwe Kiestra
39
Brancheorganisaties
Jaarboek over leveranciers aan de zorg 2010030 BAZ JAARBOEK.indd 1
06-12-2010 09:27:59
COVER: KONE
143
Bouwen aan de Zorg en het Bouwen aan de
Zorg Jaarboek: een ijzersterk duo
145
Wie zijn Wij?
De bedliften van KONE zijn speciaal ontworpen voor hun toepassing. De afmeting is afgestemd op het vervoer van personen, bedden en apparatuur met deuren die ver opengaan. Overige kenmerken zijn de ruime toegankelijkheid, onmiddelijke beschikbaarheid in noodsituaties, gebruiksvriendelijke inrichting en veiligheid.
rubrieken aangepast sanitair Arjo Huntleigh Nederland BV
Handicare Bathroom Safety BV Lopital Nederland BV
besturingstechniek
42 44 46
50
52
Jorissen Simonetti architecten VK Healthcare Oomen Architecten BV
54 56 58 60
Kone BV
Cordeel NV
Sprangers Bouwbedrijf
79 76 80 82
buitenterreininrichting Falco BV
84
cleanrooms - ok
automatische deuren Besam
Bouwbedrijf De Vries en Verburg
Bouwbedrijf M.J. de Nijs en Zonen
architectuur Inbo
Saval BV
70 72
bouw
antibacterieel Artitec
68
beveiliging - brandbeveiliging Ajax Chubb Varel
adviesbureaus Ingenieursbureau Botec NV
Geveke besturingstechniek
62 64
CCG Holding Interflow
88 90
digital signage BIS
huisvesting Bussman Verhuur Jan Snel
interior visuals
94
Visuallize
124
medische koelkasten
96 98
Dometic Benelux BV
126
ramen, deuren en kozijnen inrichting Bulvano Distrac NV
D/DOCK Design Development Gosselink Interieuroplossingen BV Kusch + Co Lensen Projectinrichters BV
Sepago
SV Interieurgroep
Vervoort Meubelen wissner-bosserhoff
Staalkozijn Nederland BV
100 104 106 41 108 110 119 112 114 36
stoffen Artimo Textiles
Varwijk Interieurbouwers BV Van Warmerdam Speciaal Meubilair
120 122
132
technische installaties Botec NV Vliegen NV
134 134
vloeren Desso nora flooring systems BV
interieurbouw
130
zonwering en ventilatie Renson Sunprotection-Screens
38 136
140
KCWZ brengt woningcorporaties en zorgondernemers samen
‘Flexibilisering woningvoorraad is noodzaak’ Het levensloopgeschikt maken van woningen is een langdurig project, zo blijkt uit de carrière van Ed Nolte - adjunct-manager van het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg (KCWZ). Nolte is er in verschillende hoedanigheden al meer dan 25 jaar mee bezig; tegenwoordig vanuit het perspectief van woningcorporaties en zorgondernemers – respectievelijk verenigd in de brancheorganisaties Aedes en ActiZ. “Dé opgave voor de komende decennia is een flexibele woningvoorraad met een op maat gesneden zorgaanbod.”
Met TNO Zorg en Bouw – voortgekomen uit het Bouwcollege – kreeg de branche er recentelijk nog een expertisecentrum bij en ook de cliëntenraden kunnen middels het LOC rekenen op bouwkundige ondersteuning, maar deze organisaties werken allebei vanuit een andere invalshoek, antwoordt Nolte op de vraag of de zorgbouw niet aan één kenniscentrum genoeg heeft. “TNO Zorg en Bouw richt zich vanuit haar oorsprong primair op zorgvastgoed, terwijl bij het KCWZ zelfstandig wonen met zorg centraal staat. En het LOC, waarmee wij overigens ook samenwerken, ondersteunt dan weer cliëntenraden.” Het KCWZ werd in 2002 door Aedes en ActiZ opgericht om de samenwerking tussen de woningcorporaties en zorg- en welzijnsorganisaties te bevorderen. “Het Kenniscentrum entameert en ondersteunt innovatieve ontwikkelingen rond wonen en zorg en werkt aan het vergroten
10
Bouwen aan de zorg jaarboek
van kennis op het terrein van de samenhang tussen wonen en zorg bij de leden van Aedes en ActiZ. Wij werken dus vanuit het perspectief van de partijen die het werk op lokaal niveau vanuit zeer praktische doelstellingen moeten doen.” Training Deze ‘kruisbestuiving’ heeft al verregaande samenwerkingsvormen tussen woningcorporaties en zorginstellingen tot stand gebracht; vaak ook wisseling van vastgoedeigendom, zegt Nolte. “Al blijft dat laatste natuurlijk een overweging van de zorginstelling zelf. Wij proberen de partijen in ieder geval door netwerkvorming en scholing samen te brengen.” Het Kenniscentrum heeft als primaire opdracht bevordering van de samenwerking tussen de leden van Aedes, ActiZ, welzijnsorganisaties en gemeenten. ➤
KCWZ
Ed Nolte - adjunct-manager van het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg (KCWZ).
Bouwen aan de zorg jaarboek
11
BEWUST VAN DE TOEKOMST?
www.care4future.nl
foto: Fabio Bruna
DE zOrg VErANDErT EN hET gAAT OOK U AAN! Care4FUTURE ontwikkelt en belicht in een diversiteit van netwerkverbanden zeer uiteenlopende thema’s in de zorg: om te prikkelen, oplossingen en inspiratie aan te reiken. De resultaten uit de allianties zijn enthousiasmerend, duurzaam, getuigen van lef en daadkracht en/of stimuleren beleving en bewustwording.
Care FUTURE Richting geven aan zorg 197x267 adv care4future.indd 1
Care4FUTURE is een initiatief van Jorissen Simonetti architecten. De werkzaamheden van de stichting Care4FUTURE worden mogelijk gemaakt door sponsors: www.care4future.nl/bijdragen
19-10-2010 11:28:01
KCWZ
“In de training ‘Samenwerken aan wonen, zorg en welzijn’, die wij verzorgen, wordt aandacht besteed aan de samenwerking met lokale partners in de bouwkolom. De samenwerking met bouwpartners als aannemers en projectontwikkelaars is echter vooral een beleidszaak van leden op lokaal niveau en geen primair aandachtsgebied voor het KCWZ.”
Ed Nolte (KCWZ)
Bijzondere aandacht heeft bij het Kenniscentrum het levensloopgeschikt maken van woningen, door Nolte breder omschreven als de flexibilisering van de woningvoorraad - van woningcorporaties dan wel zorginstellingen. “Dat is de echte opgave voor de nabije toekomst in de nieuwbouw, maar zeker ook bij het verbeteren van bestaande woningen. In het huidige slooptempo duurt het immers nog zo’n driehonderd jaar voordat de laatste bestaande woning is vervangen door een nieuwe levensloopgeschikte. De extra investeringskosten zijn te verwaarlozen. Een bredere deur is nauwelijks duurder omdat je ook minder muur nodig hebt. Zo simpel is het. Uiteindelijk zal levensloopgeschiktheid de norm worden.” Het levensloopgeschikt maken van woningen is met name een zaak van de lange adem, omdat het proces gelijk op loopt met de scheiding van wonen en zorg en vooral de extramuralisatie: straks wonen steeds meer senioren in een zelfstandige woning – en liefst zo lang mogelijk. “In zo’n levensloopgeschikte woning moet natuurlijk ook zorg verleend kunnen worden,” zegt Nolte. “Daarvoor ontwikkelden wij het ontwerpprogramma ‘Zorg in woningen’, dat architecten laat zien hoeveel ruimte er in een woning nodig is om zorg te kunnen bieden.” Groeiende doelgroep Het zou zelfs kunnen dat het traditionele zorggebouw over een aantal decennia alleen nog door mensen met een zware chronische handicap wordt bewoond, stelt Nolte, “waaronder een groeiend aantal Alzheimer-patiënten. Voor de woningcorportaties betekent dit het investeren in levensloopgeschikte woningen, want uiteindelijk vormen senioren wel een sterk groeiende doelgroep. De woningcorporaties willen uitvoering geven aan hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.” Nolte benadrukt dat levensloopgeschikte woningen voor iedereen belangrijk zijn. “Veertig procent van de mensen met een beperking is immers jonger dan 55 jaar. Woningcorporaties nemen ook steeds vaker zorgvastgoed van de traditionele instellingen over; die kunnen zich dan op hun core-business zorgverlening concentreren. Een belangrijke opgave ligt er ook nog in het aanpassen van eengezinswoningen. De meeste woningen van corporaties zijn eengezinswoningen en ook de bewoners daarvan willen graag in de vertrouwde omgeving blijven, mochten zij gehandicapt raken.” ■
Ed Nolte (1950) heeft een schat aan ervaring in de kleinschalige zorgbouw. In 1980 werd hij beleidsmedewerker bij de Nationale Woningraad – één van de juridische voorgangers van Aedes vereniging van woningcorporaties. Toen al hield hij zich voornamelijk bezig met de huisvesting van bijzondere aandachtsgroepen als senioren en gehandicapten. Nolte was van 1984 tot 1991 secretaris van de stuurgroep die het experiment Aanpasbaar Bouwen begeleidde, dat uitmondde in het huidige WoonKeur, een certificaat dat wordt toegekend aan gewone nieuwbouwwoningen en verbeterde bestaande woningen die eenvoudig kunnen worden aangepast als een bewoner gehandicapt raakt. Verder schreef en werkte Ed Nolte mee aan het eerste Handboek voor Toegankelijkheid en het Handboek Opplussen. Binnen het Kenniscentrum Wonen-Zorg richt hij zich met name op levensloopgeschikte woningen en woonzorgtechnologie (domotica). Het KCWZ is gevestigd in Utrecht.
Bouwen aan de zorg jaarboek
13
14
Bouwen aan de zorg jaarboek
Hedy d’Ancona-prijs
Hedy d’Ancona-prijs voor excellente zorgarchitectuur De Hedy d’Ancona-prijs is een nieuwe prijs in de Nederlandse architectuuren zorgwereld. De prijs richt zich specifiek op gebouwen in de zorgsector waarbij stedenbouw, tuin- en landschapsarchitectuur, architectuur en/of interieurarchitectuur het zorgconcept ondersteunen. Het kan gaan om nieuwbouw, renovatie of om een gebiedsontwikkeling van een ensemble van gebouwen, waarvan minimaal één gebouw is voltooid. Iedereen kan een project voordragen: opdrachtgevers, ontwerpers, zorgprofessionals, corporaties, ontwikkelaars, gemeenten, gebruikers. Zorggebouwen zijn nog nauwelijks onderdeel van het debat over architectuur. Zelden winnen deze gebouwen architectuur- of opdrachtgeverprijzen; ook niet op regionaal of lokaal niveau. Tegelijkertijd bevindt de zorgsector zich in een grote dynamiek. Door de introductie van de marktwerking in de zorg en de verandering van de positie van het vastgoed, moeten opdrachtgevers strategieën ontwikkelen om zorgconcepten en huisvesting op elkaar af te stemmen. De huisvesting is een belangrijke voorwaarde voor de innovatie van de zorg. Het is daarom van groot belang dat kwalitatief hoogwaardige architectuur binnen de zorgsector hoog op de agenda komt te staan. Dit stelt nieuwe eisen aan de kwaliteit van het opdrachtgeverschap.
Hedy d’Ancona De prijs draagt de naam van Hedy d’Ancona, die als minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur (1989-1994) verantwoordelijk was voor het opzetten van het succesvolle rijksarchitectuurbeleid. Zij is ruim vijfentwintig jaar actief betrokken bij het bouwen voor de zorgsector. ■
Tegelijk is een doordachte huisvesting essentieel voor een gezonde bedrijfsvoering. De aandacht voor en kennis van architectuur en interieurinrichting is in de zorg achtergebleven bij andere sectoren, terwijl er een flinke bouwopgave is in deze sector. Daarom is het noodzakelijk om bij ver- en nieuwbouw zo vroeg mogelijk in multidisciplinaire teams het ambitieniveau en het programma te formuleren voor de bouwopgave.
Doelstelling De Hedy d’Ancona-prijs voor excellente zorgarchitectuur heeft als doelstelling bekendheid te geven aan voorbeeldige architectuur in de zorgsector bij alle betrokken partijen: opdrachtgevers, architecten, overheden en ontwerponderwijs.
De prijsuitreiking van 2010. V.l.n.r. architect Koen van Velsen, opdrachtgever dhr. J.D. Martina, Hedy d’Ancona en Dana Ponec (jurylid)
Bouwen aan de zorg jaarboek
15
De meest complete beveiligingsoplossing voor uw zorginstelling! Naast een prettige werksfeer en de optimale zorg voor uw gasten is een veilige omgeving natuurlijk een must voor uw personeel, uw gasten en uzelf. In de meer dan 100 jaar dat Ajax Chubb Varel actief is in het beveiligingsvak hebben we veel ervaring opgedaan met het beveiligen van zorginstellingen als ziekenhuizen, bejaardenhuizen en psychiatrische instellingen. Vanuit 17 vestigingen levert Ajax Chubb Varel hoogwaardige beveiligingsproducten en -diensten die een optimale oplossing bieden voor elk beveiligingsprobleem. Tot het producten- en dienstepakket behoren: Brandblussystemen Een brand in een technische- of ver blijfsruimte wordt met een blussysteem snel en adequaat bestreden.
Toegangscontrole Voorkomen dat onbevoegden toegang krijgen tot niet publieke ruimten.
Branddetectie Een adequate branddetectie kan mensenlevens redden en rampzalige gevolgen tot een minimum beperken.
Camerabeveiliging Met behulp van camerabeveiliging kunt u situaties observeren en registreren, desgewenst via uw netwerk.
Brandblussers Met brandblussers of brandslanghaspels kan een brand door personeel of gasten snel geblust worden.
Terreinbeveiliging Reguleer de toegang tot uw terrein met een slagboom, eventueel gekoppeld aan een betaalsysteem.
Noodverlichting Noodverlichting kan voor komen dat er paniek ontstaat en stelt de aanwezigen in staat de ruimte snel te verlaten.
Alarmcentralediensten De alarmcentrale waarschuwt u en/of hulpinstanties direct in geval van een alarm, 24/7 en 365 dagen per jaar.
Training en consultancy Laat u personeel op het gebied van veiligheid door onze specialisten trainen. Zo voldoet u aan de eisen.
Service op afstand Wij assisteren ook vanaf afstand. O.a. door mee te kijken bij een calamiteit of het traceren van mensen.
Service en onderhoud Onze servicemedewerkers zorgen er voor dat uw veiligheidsvoorzieningen adequaat blijven functioneren.
ChubbCare ChubbCare is het complete intramu rale zorgconcept dat communicatie, zorg- en veiligheidsoplossingen met elkaar verbindt. Het ChubbCare zorgconcept kan veelal met de bij u al aanwezige systemen en appartuur gerealiseerd worden. Kijk op pagina 61 van dit jaarboek om te zien wat ChubbCare voor uw organisatie kan betekenen.
Inbraakbeveiliging Beveilig uw belangrijke ruimtes tegen inbraak. Zo kunt u schade en diefstal van o.a. (patienten) dossiers beperken.
Uw veiligheid is onze zorg!
Advertentie Jaarboek Bouwen aan de zorg.indd 1
Meer informatie? Ajax Chubb Varel T: 088 - 112 40 00 E: info@ajaxchubbvarel.nl I: www.ajaxchubbvarel.nl
19-11-2010 13:05:01
Zorgsector krijgt steeds meer te kiezen ‘Toepassing domotica moet zorgvuldiger’
De Beurs Domotica en Slim Wonen vond in november weer plaats in Eindhoven. De aanwezige aanbieders van integrale binnenhuistechnologie richtten zich ook deze editie weer veelvuldig op zorgpartijen. Keuze genoeg in het druk bezochte Evoluon, maar wie biedt ons zowel betaalbare, flexibele als betrouwbare systemen? De behoefte aan integrale oplossingen ligt ten grondslag aan de domoticabeurs, die in 2006 voor het eerst werd georganiseerd door de Stichting Smart Homes met als doel meer samenwerking te creëren in de domoticabranche. Betaalbare, flexibele en betrouwbare integrale systemen zijn er nog altijd niet voldoende in 2009; een van de redenen
18
Bouwen aan de zorg jaarboek
is de continue ontwikkeling van nieuwe toepassingen, zoals domotica op basis van computernetwerken en mobiele telefonie. Die maken gebruik van bestaande infrastructuur en worden steeds veiliger en betrouwbaarder zeggen de fabrikanten, waardoor zij een alternatief bieden voor – relatief dure en rigide - systemen met een eigen netwerk.
beurs Domotica
IP-alarmering Volgens Huub Hulsen van Hertek zijn IP-zorgsystemen inmiddels niet meer weg te denken uit de sector en Hertek biedt onder de naam Sanevo integratie in één dienstenplatform. “IP-zorgalarmering kan gebruik maken van het bestaande computernetwerk, binnen Sanevo aangevuld met aansluitingen voor alarmunits in het appartement, waaraan domoticafuncties als alarmering, akoestische bewaking, patiëntvolging en deurstandsignalering gekoppeld kunnen worden.” Een backupmogelijkheid wordt verzorgd middels ingebouwde noodvoeding en accu’s, waardoor alarmering mogelijk blijft als de serververbinding wegvalt – aldus de specificatie van Hertek, dat het systeem op de vakbeurs Zorg & ICT dit voorjaar presenteerde. Hulsen tijdens de presentatie in het Evoluon: “Sanevo voldoet aan NEN2575, de kwaliteitsnorm voor ontruimingsalarminstallaties. En de voordelen van IP-bewaking zijn legio: er hoeft geen nieuwe infrastructuur aangelegd worden en de datakabels volstaan als voeding, waardoor de aanlegkosten laag zijn; afstand is ook geen issue meer. De Inspectie voor de Gezondheidszorg heeft inmiddels aangegeven dat domotica met behulp van IP-oplossingen goedkoper kan worden toegepast,” aldus Hulsen.
nier om domotica goed ‘uit te rollen’. Steeds meer partijen zoeken elkaar op om nieuwe producten te ontwikkelen. Eigenlijk zijn alle genomineerden van de awards daar goede voorbeelden van.”
Domoticastandaard Integraliteit op domoticagebied wordt actief nagestreefd door de Konnex Associatie - hoedster van de internationale domoticastandaard KNX. Bij de Konnex Associatie zijn inmiddels zo’n 150 verschillende fabrikanten en leveranciers van installaties en installatiecomponenten aangesloten. Zij hebben hun producten compatibel gemaakt met KNX, zodat in één installatie meerdere producten van verschillende geassocieerde fabrikanten te gebruiken zijn. De Konnex Associatie reikte op de tweede beursdag ook een award uit: de KNX Professionals Award 2009, gewonnen door Welvaarts Elektro. Het Boxtelse installatiebedrijf realiseerde een beeld-/spraakverbinding voor 55 seniorenwoningen in appartementencomplex Deken Baekershof in Schijndel. De installatie op basis van Skype-technologie is door collega-installateurs – met de zorginstellingen de best vertegenwoordigde doelgroep op de beurs – gekozen als beste project met KNX-technologie van de afgelopen twee jaar. ■
GSM Hertek paste al een IP-based zorgsysteem toe in het recent opgeleverde zorghotel De Zusters van woningcorporatie Mitros in Utrecht; een honderdtal zorgappartementen werd daar voorzien van een brandmeld- en ontruimingsinstallatie. Ook via de mobiele telefoon is steeds meer mogelijk. Hang- en sluitwerkspecialist Mastermate biedt een toepassing voor ‘building control’ langs deze weg– in de woorden van Mastermate’s Francois van der Burgt ‘een plug-and-play-applicatie’ die aan een kastje in de meterkast, dubbele slotcilinders en de bijbehorende telefoonprogrammering voldoende heeft; “Het is een merk-onafhankelijk systeem dat ook weer gemakkelijk vervangen kan worden.” Mastermate hoopt dat zorginstellingen die genoeg hebben van de in veel gevallen tijdrovende ABC-route (eerst sleutel ophalen op een centrale locatie; dan pas naar de cliënt) van het systeem gebruik gaan maken. “De dokter of ambulance hoeft dan niet meer te wachten in het geval van een noodoproep.” En in het geval van storing “is er altijd één ‘tag’ waarmee men overal naar binnen kan.”
Inspectie De al eerder genoemde Inspectie voor de Gezondheidszorg pleit in een in oktober verschenen rapport voor een meer zorgvuldige toepassing van domoticasystemen. Het overgrote deel van de zorginstellingen gebruikt domotica al, maar een visie op het gebruik ervan ontbreekt in de meeste gevallen, constateerde het IGZ. En een risico- en probleemanalyse is er vaak evenmin voordat domotica wordt ingezet; in veel gevallen wordt de betrouwbaarheid van het systeem niet getest en wordt niet genoeg gedaan aan training en opleiding. Algemeen directeur Corien van Berlo van Stichting Smart Homes ziet wel meer samenwerking ontstaan in de jaren van het bestaan van de beurs. “Die samenwerking is zelfs het hoofddoel van onze stichting en de enige ma-
Bouwen aan de zorg jaarboek
19
Gastvrije
Zorg
ingrediënten voor
inspiratie
Interesse in ons inspiratie boek ‘Gastvrije Zorg’? Bel ons of kijk op onze website.
Tegenwoordig wordt steeds meer aandacht besteed aan sfeer en huiselijkheid in de zorgsector. Vervoort begrijpt de huidige ontwikkelingen als geen ander en geeft gastvrijheid letterlijk kleur. We begeleiden u graag bij de complete styling van uw zorglocatie. Vervoort hanteer vier kernwoorden in samenwerking met de klant: Inspiratie, gastvrijheid, beleving en maatwerk. Dit boek met inspirerende meubelideeën sluit aan op trends en ontwikkelingen op het gebied van inrichting binnen de zorgsector.
vervoort.nl
Edisonstraat 3 5051 DS Goirle Nederland T 013 534 00 34
Lensen Projectinrichters BV Postbus 67, 5324 ZH Ammerzoden Bernseweg 14, 5324 JW Ammerzoden T 073 599 05 99 F 073 599 71 28 E info@lensen.nl I www.lensen.nl
THUIS IN DE ZORG Voor zorginstellingen die een warme, gezellige en individuele sfeer willen creĂŤren, heeft Lensen Projectinrichters een speciale collectie ontwikkeld. De collecties bestaan uit diverse modellen tafels en stoelen, in verschillende kleuren en vormen ĂŠn met een riante keus in stoffen.
22
Bouwen aan de zorg jaarboek
bouwaward VTDV
Vlaams minister Jo Vandeurzen reikt uit:
Bouwaward VTDV voor De Wingerd Hoogtepunt van het jaarlijkse congres van VTDV (Vereniging van Technische Diensthoofden in Verzorgingsinstellingen was de uitreiking van de Bouwaward, door Vlaams minister van welzijn Jo Vandeurzen (CD&V). De laureaat was woon- en zorgcentrum De Wingerd (Leuven). Onafgebroken vernieuwingen in alle sectoren van de gezondheids- en welzijnszorg vragen om gewijzigde benaderingen van het bouwen. De gebouwen moeten voortdurend rekening houden worden met de veranderende verwachtingen van de klanten en met nieuwe inzichten in de milieu- en arbeidsomstandigheden. De VTDV beoogt met haar Bouwaward een leereffect dat gericht is op beter en doordachter bouwen in de zorgsector. De zorgactiviteiten veranderen onafgebroken en ook aan het bouwen worden steeds hogere eisen gesteld. Met de instelling van deze Bouwaward wil de VTDV de kennisontwikkeling van integraal bouwen in de zorg stimuleren.
voor de toekomst van het bouwen in de gezondheidszorg,” zegt VTDVvoorzitter Roger Albertijn. “De zorg wordt meer en meer vraag gestuurd. Dit heeft zijn weerslag op de bouwkundige voorzieningen. Daaraan worden hogere eisen gesteld. Particuliere huisvesting en huisvesting in zorginstellingen komen almaar dichter bij elkaar te liggen. Wat betekent dat voor de bouw? Moeten wij uitgaan van een optimale veranderbaarheid van gebouwen en installaties? Of moeten we er juist van uitgaan dat de functionele levensduur van een gebouw korter wordt en we ook de economische levensduur ervan moeten aanpassen? En hoe verhouden zich de hedendaagse eisen tot een doelmatige exploitatie?”
“Een geslaagd gebouw is een gebouw waarin de zorginhoudelijke visie is vertaald in een woon- en behandelomgeving met een optimaal leefen behandelklimaat. De jury van de Bouwaward beloont niet wat vijf tot tien jaar geleden het ontwerp was, maar precies wat richtinggevend is
De Wingerd In het Leuvense is vzw De Wingerd (zie ook BADZ 2008-5, blz. 28 e.v.) de pionier van aangepaste voorzieningen voor dementerende ouderen, die tot 27 jaar geleden nergens in de universiteitsstad terecht konden. ➤
Het erepodium, met v.l.n.r. VTDV-voorzitter Roger Albertijn, juryvoorzitter Richard Foqué, Pat Hamelrijck van De Okkernoot, Vlaams minister Jo Vandeurzen, Gustaaf Hendrickx van De Wingerd, OCMW-voorzitter Marleen Van den Bussche van Maldegem, VTDV-bestuurslid Marcel van Ginneken en OCMWsecretaris Piet Vanwambeke van Maldegem.
Bouwen aan de zorg jaarboek
23
Innovatieprijs voor hygiëne! Serie 3100 Scorpii bewijst dat een prachtige vormgeving hand in hand kan gaan met uitstekende hygiënische eigenschappen. Deze serie won hiervoor de “innovatieprijs architecture+health” die door de Duitse architectuurtijdschriften AIT, ABIT en XIA Intelligente Architektur uitgereikt wordt. Vraag uw gratis exemplaar van onze hygiënebrochure aan.
Kusch + Co B.V. · Industrieweg 2 · 4104 AR Culemborg · Netherlands · T +31 345 53 28 44 · F +31 345 532855 Kusch+Co B.V. ∙ info@kusch.nl Industrieweg 2 ∙ 4104 AR Culemborg ∙ Netherlands ∙ T 0345 53 28 44 ∙ info@kusch.nl ∙ www.kusch.nl aan de zorg jaarboek · www.kusch.nl 24 Bouwen Kusch+Co s.p.r.l. b.v.b.a. ∙ Avenue Herbert Hoover Laan 34 ∙ 1200 Brussel ∙ Belgium ∙ T 02 735 20 00 ∙ info@kusch.be ∙ www.kusch.com
bouwaward VTDV
De Wingerd nam in 2008 aan de rand van Leuven een nieuw gebouwencomplex in gebruik dat mooi geïntegreerd is in een bestaande woonwijk. Er verblijven voornamelijk dementerende personen. Voor dementerende bejaarden is het nog in een ander opzicht een nieuwe thuis: ze leven er in wooneenheden die qua grootte, indeling en sfeer gelijken op hun vroegere, vertrouwde leefomgeving. De Wingerd kreeg de award, een cheque van 10.000 euro, voor het concept van ‘kleinschalig genormaliseerd wonen’, met huisvesting voor echtparen waarbij één van beide partners dementerend is. De Wingerd bundelt een waaier aan woon- en zorgvoorzieningen, expertise en dienstverlening op één locatie. Ook de integratie in een woonwijk, waarbij de gemeenschappelijke en publieke functies van het woon- en zorgcentrum echt toegankelijk zijn voor de buurtbewoners is een troef. De Okkernoot, een tehuis voor mensen met autisme in Vollezele (Halle) en de zorgcampus Begijnewater van het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW) van Maldegem (zie BADZ 2007-6, blz. 34 e.v.) kregen als meest verdienstelijke andere kandidaten eveneens een geldprijs, elk van 2.500 euro.
Okkernoot De Okkernoot is ondergebracht in een voormalig kloostergebouw, dat zes jaar onbewoond was, omdat het geen nieuwe bestemming vond. Alle nutsvoorzieningen waren totaal verouderd. De Okkernoot heeft dit gebouw volledig vernieuwd conform de
hedendaagse eisen. De renovatiewerken omvatten eveneens het aanbrengen van specifieke voorzieningen voor de opvang en begeleiding van personen met autisme, zoals brandbeveiliging, akoestische overwaking en oproepsystemen, zonder te tornen aan de bestaande indeling van het beschermde gebouw.
Begijnewater Zorgcampus Begijnewater bevat in één campus alle residentiële ouderenvoorzieningen, erkend door de Vlaamse overheid. Het gaat om een woon- en zorgcentrum voor 120 residenten als centrale zorgkern en enkele woongelegenheden voor kortverblijf. Het woonzorgcentrum centraliseert de zorg, administratie en diensten. Het vormt ook het fysieke centrum van de zorgcampus; de bewoners kunnen er terecht voor maaltijden in de cafetaria, een bezoek aan het kapsalon, een winkel voor levensmiddelen, administratieve en sociale ondersteuning. Daaromheen heeft het Maldegemse OCMW satellietprojecten met lichtere zorgvormen gegroepeerd, twee wijken met bejaardenwoningen en een serviceflatgebouw voor 35 mensen. Verderop bevinden zich de OCMW-administratie, thuiszorgdiensten en thuisverpleging. Op korte termijn wordt de campus verder uitgebreid met een lokaal dienstencentrum en komen er ook verder afgelegen zorgsatellieten in de deelgemeenten Kleit en Adegem, steeds gelinkt aan de centrale zorgkern. Zo realiseert Maldegem het model van de zware zorgkern met eraan verbonden zorgsatellieten, dat de Vlaamse overheid propageert. n
Bouwen aan de zorg jaarboek
25