Bouwen aan de zorg 02 2012

bouwen aan

de zorg VAKTIJDSCHRIFT over de bouw en ontwikkeling in de zorG

Rusthuis wordt woonzorgcampus

Elco Brinkman neemt eerste exemplaar Transformatiescan in ontvangst

NUMMER

2

2012

www.BOUWENAANDEZORG.eu

Het gevoel van een klein dorp

Doordacht tot in detail

We hebben de kennis, de ideeĂŤn, de materialen...

CCG Holding bestaat uit een groep gespecialiseerde bedrijven die zich richten op de inrichting en realisatie van hoogwaardige interieurs en geclassificeerde ruimtes en algemene bouw, met een focus op de zorg, farma en biotech-markt. Alle bedrijven werken autonoom maar zullen daar waar mogelijk hun gezamenlijke kennis en vaardigheden voor uw project inzetten.

cleanroomcg.com

gebebouw.nl

rooms-for-care.nl

rfc-products.nl ccgholding.nl

sentida hospitel het mobiele extra lage bed

wissner-bosserhoff Nederland · Amstelwijckweg 2 · 3316 BB Dordrecht · Tel.: +31 (0) 78 652 18 50 · Fax: +31 (0) 78 652 18 55 · E-mail: sales@wi-bo.eu · www.wi-bo.com wissner-bosserhoff Belgium · Egide Walschaertsstraat 15/15 · 2800 Mechelen · Tel.: +32 (0) 15 21 08 41 · Fax: +32 (0) 15 29 14 64 · E-mail: info@wi-bo.be · www.wi-bo.be

foto: Fabio Bruna

‘Bewust van de toekomst?’

Jorissen Simonetti architecten

Simonetti architecten

Doetinchem Leiden Maarssen Rijssen Steenwijk

Jorissen Simonetti architecten steunt Care4Future, kijk eens op www.care4future.nl.

Doetinchem Leide

Voorwoord Zorg behoort uiteraard om zorg te gaan. In elke keuze die door welke stakeholder in het vakgebied dan ook wordt gemaakt, dient het belang van de eindgebruiker – noem het maar de consument of de klant – écht centraal staan. Dat is niet altijd eenvoudig. Sterker nog; tegenstrijdige wet- en regelgeving belemmert nogal eens het ondernemerschap in de zorg; de vraag roept zich dan ook regelmatig op welke keuze feitelijk gemaakt moet worden.

Daarvoor hebben we niet alleen pioniers nodig maar ook goede juristen die de bekende mazen in de regeltjes kunnen ontdekken en daar ook weten gebruik van te maken. Maar tegelijkertijd dienen we er voor te waken dat de zoektocht naar gezondheidswinst voor de eindgebruiker geen stroperig bureaucratisch juridisch proces dient te worden. Wie het weet mag het zeggen: van de weten regelgeving op brandblussers, inrichting van vastgoed tot aan alle regeltjes die gelden om als zorgbehoevende veilig in een stoel te mogen zitten, naar het toilet te mogen gaan of op welke wijze men uit of in het bed wil stappen.

Zorg is een gecompliceerd proces. Laat staan bouwen aan de zorg.

U zult het in deze editie van ons vakblad in diverse bijdragen weer tegenkomen. Er wordt gesproken over de klant die centraal moet staan. Tegelijkertijd hebben we het over alle rechtskaders waar we wel mee moeten leren leven?

Ja, je moet inderdaad durven pionieren als ondernemer in de zorg.

Daar is niks mis mee, maar wanneer wordt de overheid – de eindverantwoordelijke voor al die regeltjes – ook eens wat ondernemender?

Veel leesplezier en inspiratie gewenst!

Jerry Helmers Eindredactie

Bouwen aan de zorg

5

bouwen aan

de zorg

Vaktijdschrift over de bouw en ontwikkeling in de zorg www.bouwenaandezorg.eu Jaargang 12, nummer 2, 2012 Verschijnt 6 x per jaar ISSN: 1876-0600 Uitgever

Schatbeurderlaan 6 Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland T +31 (0)495 450095 E info@louwersuitgevers.nl W www.louwersuitgevers.nl Redactieteam Hedvig Beunk, Jelleke Bouma, Rob Buchholz, Henk Geist, Roel van Gils, Johan Godschalk, Jerry Helmers, Lilian Heijmans, Tim Janssens, Peter de Koning, Koen Mortelmans, Marcel van Rijnbach, Bram Souffreau, Irene Teunissen, Jan Kees Verschuure, Margot Visser, Willem de Volder, Philip Willaert Redactieadres Vlaanderen Koen Mortelmans Kempenlaan 5 B-2160 Wommelgem T +32 (0)3 3536066 E koen@mortelmans.com Bladmanagement Patty Ros E p.ros@louwersuitgevers.nl

11

10

Het interview: Wilma Wind, algemeen directeur NPCF

11

De Heikant, Tilburg Wonen in het hart

20

Westenhage, Westenholte Uniek project door de samenwerking

24

Demerhof, Bilzen Rusthuis wordt woonzorgcampus

32

Beth-San, Moerkapelle Het gevoel van een klein dorp

38

De Molenkamp, Oldenzaal Anticiperen op toekomst bij nieuwbouw

42

Trambaan, Nieuwe Niedorp/Winkel Voorsorteren op andere tijden

44

Bethaniënhuis, Zoersel Nieuwbouw wordt nieuw gezicht

48

Elco Brinkman neemt eerste exemplaar Transformatiescan in ontvangt.

50

Sint-Blasius, Dendermonde Dagziekenhuis staat volledig op zichzelf

54

St. Elisabeth, Roosendaal Leven in juiste harmonie

Secretariaat Mariëlle van den Groenendaal Advertenties Online aanleveren: http://ftp2.louwersuitgevers.nl Username: bagz Wachtwoord: gast Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland T +31 (0)495 450095 Postbus 85, B-3900 Overpelt, België T +32 (0)11 605540 Fotografie Rein Bollen, Roel van Gils, Jerry Helmers, Peter de Koning, Manon Koopman, Raoul van Meel, Michel Oehlen, Peter Pannevis, Evert van Reijswoud, Jeanette Schols, Marc Soubron, Jan Kees Verschuure, Willem de Volder, Hilde de Wolf

24

ABONNEMENTSPRIJS € 63,00 per jaar incl. BTW ING 41 71 65 t.n.v. Louwers Uitgeversorganisatie BV o.v.v. Bouwen aan de Zorg.

Informatie over abonnementen: T +31 (0)495 450095 E info@louwersuitgevers.nl Adreswijzigingen Schriftelijk ten minste drie weken voor verhuizing naar: Postbus 249, 6000 AE Weert OPZEGGINGEN Indien twee maanden voor het verstrijken van de abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van opzegging is ontvangen, wordt het abonnement automatisch met een jaar verlengd.

DOELGROEP Als abonnement en in controlled circulation, persoonsgericht naar beslissers in ziekenhuizen, verpleeghuizen, woonzorgcentra, zorggroepen, GGZ, woningcorporaties, architecten, technische/facilitaire managers toeleverancier aan de gezondheidszorg, aannemers, overheidsinstellingen en abonnementen.

Vormgeving Logo Reclame- Ontwerpbureau BV T +31 (0)495 450065 E info@logobv.nl Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/ of beslissingen die gebaseerd zijn op deze informatie.

50

Inhoud

60

Loovelden, Huissen Comfortabel en veilig wonen

63

Thema Interieurbouw

66

Sint-Franciscus, Velzeke, ziekenhuis maat van Romeins dorp

70

Saval, thuis in de wereld van de zorg

72

Thema Brandveiligheid

79

Zorgflits

80

Oud en Goed

84

Wiekslag Krabbebaan, Baarn Huiselijk en herkenbaar

86

Thema Buitenterreininrichting

88

De Bloesem, Neede, riante woonruimte voor pg-bewoners

91

Wie doet Wat

60

54

66

84

86

88 BOUWEN AAN DE ZORG

+ VAKTIJDSCHRIFT OVER DE BOUW EN ONTWIKKELING IN DE ZORG +

VAKTIJDSCHRIFT OVER DE BOUW EN ONTWIKKELING IN DE ZORG

NUMMER

2

2012

WWW.BOUWENAANDEZORG.EU

2012 • JAARGANG 12 • 2 MAANDELIJKS

COVER

Het dagziekenhuis van Sint- Blasius heeft ook kinderzones met een aangepaste inrichting met een speels accent

bouwen aan

DE ZORG

Rusthuis wordt woonzorgcampus

2

Elco Brinkman neemt eerste exemplaar Transformatiescan in ontvangst

Het gevoel van een klein dorp

Wilna Wind, algemeen directeur van patiĂŤntenfederatie NPCF.

8

Bouwen aan de zorg

het interview Tekst: Jan Kees Verschuure

NPCF: langer thuiswonen, uitgebreide huisartsenpraktijken en concentratie dure zorg

'Bewuster omgaan met zorgvastgoed'

Nu de focus op kostenbeheersing alleen maar groter wordt, verlegt de zoektocht naar 'gezondheidswinst' zich meer en meer naar ontzorgen; tegelijkertijd blijft het aantal chronisch zorgbehoevenden groeien. Een Gordiaanse knoop voor de zorgbouw? Niet noodzakelijk, zegt algemeen directeur Wilna Wind van patiëntenfederatie NPCF. “De kwestie is niet: meer of minder zorgvastgoed; het uitgangspunt moet zijn wat mensen zelf willen.”

Wilna Wind staat nu ruim een jaar aan het hoofd van de Nederlandse Patiënten en Consumenten Federatie, een organisatie die de individuele patiënt graag een grotere rol in zorgbeleidskeuzen toedicht. Bewustwording, zelfredzaamheid en keuzevrijheid zijn veel gehoorde kreten vanuit de NPCF. “Wat wij meten onder onze doelgroep en wat iedereen ziet in de sector, is dat ook in de zorgbouw meer en meer vanuit de zorgvraag wordt gedacht; stenen mogen natuurlijk nooit het uitgangspunt zijn, de vraag van de patiënt wel.”

Die visie mag ook verwacht worden van een patiëntenorganisatie. “Sturen op volume is sowieso niet ons uitgangspunt. Je ziet in het huidige bekostigingssysteem toch weer een verkeerde prikkel ontstaan door sturing op productievolume. Als ieder ziekenhuis capaciteit voor heup- of staaroperaties gaat bouwen, krijg je overcapaciteit en te grote ziekenhuizen. Ontwikkelingen waar de patiënt niets aan heeft ondersteunen wij vanzelfsprekend niet.”

Ouderenzorg Liever concentreert de NPCF zich op de algemene lijnen. Wat betreft ouderenzorg gaat het de patiëntenorganisatie om het beter mogelijk maken van langer thuiswonen. Ook de zorg voor chronisch zieke ouderen moet langer thuis mogelijk worden gemaakt, met behulp van domotica, aanpassingen in huis en ondersteunende thuiszorg. “Over de bekostiging van ouderenzorg moeten we wel anders gaan denken. We worden allemaal ouder

en kunnen op zoek naar spaarsystemen waarmee je bijvoorbeeld het bedrag dat anders voor huur van een zorgwoning of -kamer zou worden gebruikt, investeert in de eigen woning. Zo lang mogelijk thuis wonen is wat mensen het liefst willen, en het veld heeft een verantwoordelijkheid om de kosten beheersbaar te houden.” Binnen deze visie op ouderenzorg past ook de groep alleenstaanden die vroeger langer dan strikt medisch noodzakelijk in het ziekenhuis zou verblijven. “Die valt nu nog vaak tussen wal en schip.”

Huisartsenpraktijk De ontwikkeling van gemengde woonvormen rond woon-zorgcentra - als gevolg van de scheiding van wonen en zorg – is ook prima, maar geen compleet antwoord op de vraag van de patiënt, aldus Wind. “Of de patiënt gelukkig is hangt niet alleen af van het afschaffen van meerpersoonsappartementen. Uit diverse signalen blijkt dat grootschalige zorg niet tot de populairste zorg hoort.”

Wat betreft de geneeskundige zorg richt de NPCF zich ook op het behartigen van patiëntenbelangen in ontwikkelingen die in de toekomst hoogstwaarschijnlijk doorzetten. “Concentratie en specialisatie van ziekenhuizen, waardoor kwaliteit geboden wordt in de verschillende specialismen en concentratie en uitbreiding van huisartsenpraktijken, waardoor kruisbestuiving kan ontstaan tussen eerste- en tweedelijnszorg.” Handelingen die makkelijk te verplaatsen zijn naar huisartsenpraktijken, zoals laboratorium- en röntgenonder-

zoek, hoeven in deze visie niet meer altijd in een ziekenhuis te worden afgenomen; ook de spoedhulp kan op deze manier worden georganiseerd, waardoor deze toch bereikbaar blijft. “Dit sluit aan bij de ontwikkeling dat de zelfstandige huisartsenpraktijk aan het verdwijnen is.”

Bloedprikken De NPCF ondersteunt dus lopende ontwikkelingen in de zorgbouw, als het gaat om de hoofdlijnen in de care (langer thuiswonen) en de cure (concentratie dure zorg). Vreemd is dat niet, stelt Wind. Kostenbeheersing met behoud van kwaliteit is voor iedereen aan de orde van de dag en al lang geen politieke kwestie meer. “We worden allemaal ouder en daarmee groeit het aantal chronische zorgbehoevenden en dus lopen de zorgkosten blijvend op; het voortdurend ophogen van AWBZ-gelden is een illusie.” Van de overheid valt nu en straks geen faciliterende houding meer te verwachten.

“Wel in het stellen van randvoorwaarden, maar het veld moet het nu doen.” Oplossingen voor meer individueel vraag gestuurde zorg richten zich wat het NPCF betreft dan ook op ondersteunende regelingen als het genoemde zorgsparen en het bereikbaar houden van zorg door middel van slim organiseren. “Bloedprikken voor diabetespatienten kan bijna altijd thuis, ondersteund door Ehealth; ook vragen over levenskwaliteit worden steeds actueler nu meer mensen ouder worden. Als we uitgaan van wat mensen zelf willen, is er werkelijk n sprake van gezondheidswinst.”

Bouwen aan de zorg

9

De kracht van Lopital Als expert in de bouw streeft u naar de optimale mix van functionaliteit, veiligheid en uitstraling. Wij van Lopital begrijpen dit. Dankzij onze ruime expertise op het gebied van bouwkunde, elektra en brandveiligheid zijn wij in staat om altijd met u mee te denken over de meest praktische, betrouwbare en niet te vergeten mooiste implementatie van onze hulpmiddelen. Dat is onze kracht!

Door constant met u mee te denken, kunnen onze producten perfect worden geĂŻntegreerd in uw werkwijze en uw zorgvoorziening.

Bent u op zoek naar een betrokken leverancier die meer doet dan alleen het verkopen van producten? Neem dan contact met ons op of bezoek onze website: www.lopital.nl.

Lopital Nederland B.V. Laarakkerweg 9, 5061 JR Oisterwijk, Postbus 56, 5060 AB Oisterwijk Tel 013 5239300, Fax 013 5239301, E-mail info@lopital.nl, www.lopital.nl Lopital BelgiĂŤ Bvba, Antwerpsesteenweg 124, 2630 Aartselaar Tel (0032) 03/870.51.60, Fax (0032) 03/877.79.44, E-mail info@lopital.be, www.lopital.be

De Heikant, Tilburg Tekst: Willem-Jan Schampers Foto's: Heidi Wils

Veel partijen betrokken bij nieuwbouw van De Heikant:

Wonen in het hart van de wijk “Het gebouwencomplex heeft een stoer karakter, maar tegelijkertijd ook iets frivools, door een zorgvuldige en fijne detaillering.” Aan het woord is Ernst Havermans, architect van het nieuwe woonzorgcentrum De Heikant in Tilburg. In opdracht van De Wever, organisatie op het gebied van ouderenzorg, en woningcorporatie WonenBreburg is onlangs de eerste fase opgeleverd. We namen een kijkje in Tilburg Noord.

Wonen in De Heikant betekent genieten van ruimte, rust en comfort. Je woont hier in een prachtig woongebied in Tilburg-Noord, aldus Joop van Dijk, tot begin dit jaar directeur van De Heikant en nauw betrokken bij de bouw. “Tilburg Noord is een groene en veilige woonomgeving. Het nieuwe Wagnerplein wordt straks een bruisend hart, met een park, winkelcentrum, bibliotheek en sportcentrum. De

bewoners lopen, recht vanuit hun woning, op hun gemak het park in of het plein op.” Aan het nieuwe Wagnerplein wordt het woonzorgcentrum met wijkgerichte voorzieningen gerealiseerd, aldus Van Dijk. “Het gebouwencomplex maakt deel uit van één van de drie woonzorgservicezônes in Tilburg Noord. Er worden dertig nieuwe verpleeghuisplaatsen en 82 verzorgingshuisplaatsen gebouwd.”

In het nieuwe gebouwencomplex De Heikant worden ook 24 koop- en 166 huurappartementen gerealiseerd.

Van Dijk: “Alle appartementen en algemene ruimtes zijn toegankelijk voor rolstoelen en rollators en geschikt voor het verlenen van zorg. Medewerkers van De Wever zijn in het gebouw aanwezig en indien gewenst beschikbaar als zorgverlener.” ➤

Bouwen aan de zorg

11

oomen_197x130mrt2012_DEF.indd 1

27-3-2012 8:47:51

advies & bouwmanagement

Aerde feliciteert WonenBreburg en De Wever met de realisatie van de 1e fase van De Nieuwe Heikant

Postbus 1250 | 5004 BG Tilburg | www.aerde.nl

106703 Aerde adv 197x130.indd 1

22-03-12 14:16

De Heikant, Tilburg

De opdrachtgevers van De Wever en WonenBreburg: v.l.n.r. Ietje van Rooij, Aline Zwierstra en Joop van Dijk.

De sfeer en visie van Vervoort Meubelen Vervoort Meubelen in Goirle is onder meer gespecialiseerd in het inrichten van gastvrije zorgomgevingen. Wonen, leven, verblijven en werken in een zorgcentrum, waarbij het gaat om het welbevinden van de mens. Of dat nu de bewoner, de cliënt, de bezoeker of het personeel is. In welke omgeving hij of zij zich ook bevindt; men moet zich er helemaal thuis voelen.

Medewerkers en bewoners van de Heikant hebben daarom van tevoren een bezoek gebracht aan de showroom van Vervoort. Tijdens deze kennismaking hebben de bewoners van de Heikant het gevoel van de aanpak, de sfeer van de meubelen en de visie op de inrichting van Vervoort Meubelen duidelijk gemerkt. Dit gaf mede voor De Heikant de doorslag om de inrichting met Vervoort Meubelen uit te voeren.

Herontwikkeling “Het project loopt al sinds 1999,” vertelt Paul van Aerde, projectmanager namens Aerde bouwmanagement. “In eerste aanleg hebben wij een haalbaarheidsstudie uitgevoerd voor zorgcentrum De Heikant, om te onderzoeken of we het toenmalige gebouw van zeven verdiepingen konden renoveren. Dit bleek niet haalbaar Paul van Aerde, en toen is gekozen voor het projectmanager Aerde maken van een doorstart om bouwmanagement. nieuwbouw te realiseren.” De Wever had naast zorgcentrum De Heikant ook nog twee andere complexen, met in totaal 196 aanleunwoningen. Zij had de wens uitgesproken om hier één geheel van te maken. Met de veelheid aan belanghebbenden, nam ook de uitdaging voor het beheersen van dit complexe project toe.

Van Aerde: “Lopende het project bleek het Wagnerplein door het Bouwfonds te zijn aangeduid als ontwikkellocatie. De gemeente Tilburg was enthousiast over het plan voor de herontwikkeling van het plein tot kloppend hart van Tilburg Noord.

Onder onze regie werden De Wever en WonenBreburg als medeontwikkelaars van het Wagnerplein betrokken bij de uitwerking van het definitieve plan, alvorens dit ter besluitvorming aan de gemeenteraad kon worden voorgelegd.” ➤

Bouwen aan de zorg

13

Gebouwen presteren beter met Imtech

IMTECH BUILDING SERVICES

Imtech Building Services is een technisch

gebouw dat beter presteert: het is functio­

dienstverlener die de complete keten van

neler, comfortabeler, veiliger en duurzamer.

dienstverlening beheerst. Van consultancy en ontwerp tot en met realisatie en beheer en

Techniek hoort gewoon te werken, in welke

onderhoud. Doordat we kennis hebben van

omgeving dan ook. Imtech Building Services

onze klanten en hun primaire en secundaire

heeft 7 dagen per week en 24 uur per dag

processen is het mogelijk voor ons om ervoor

medewerkers beschikbaar en 365 dagen per

te zorgen dat de technische oplossingen de

jaar voor het verhelpen van storingen en

bedrijfsprocessen optimaal ondersteunen.

kritische installaties en systemen. Voor op­

VEILIG

timale beschikbaarheid is het ook mogelijk Of het nu gaat om kantoren of overheids­

om de installaties op afstand beter te laten

instellingen, om ziekenhuizen en zorgcen­

beheren. Dankzij een wijd vertakt netwerk

tra of om scholen of universiteiten: techniek

van vestigingen door het hele land zijn zij

levert een belangrijke bijdrage aan een ge­

altijd snel ter plekke, aangestuurd vanuit

zonde werk­ en leefomgeving en zorgt ervoor

één aanspreekpunt. Zo zorgen zij ervoor dat

dat mensen zich prettiger voelen in een ge­

uw gebouw altijd het best presteert. Wij de

bouw. Dat leert beter, dat geneest beter, dat

techniek, u het resultaat, samen succesvol.

DUURZAAM

werkt beter. Dat is wat wij bedoelen met een

FUNCTIONEEL Imtech Building Services, Postbus 5613, 4801 EA Breda, Tel. 076 571 74 73

www.buildings.imtech.nl

C O M F O RTA B E L

De Heikant, Tilburg

‘Perfecte vertaling’ van Kremers Aluminium Kremers Aluminium BV heeft voor het project De Heikant de volgende materialen geleverd en aangebracht: aluminium puien en vliesgevels, aluminium beplating en zonwering. Adjunctdirecteur Frans Willing: ‘Samen met de architect zijn wij in de ontwerpfase gaan zoeken naar een beplating die als gevelbekleding kon worden toegepast op de toren. Ook de uitvoering is toen besproken. We hebben gekozen voor een elementengevel.’

Het gaat volgens Willing om kozijnelementen die ‘beglaasd’ in het werk worden aangebracht. "Daarna is de toren voorzien van geperforeerde aluminium panelen en zonwering.

Alle aluminium profielen en beplating zijn aan de buitenzijde bronskleurig geanodiseerd.

Voor de laagbouw hebben wij vouwlouvres ontwikkeld, die als complete unit op de aluminium puien zijn gemonteerd. Alle toegepaste materialen zijn in overleg met de architect gekozen en toegepast."

Kremers Aluminium heeft ruim 57 jaar ervaring in het ontwerpen, vervaardigen en monteren van aluminium ramen, deuren en elementengevels. Niet alleen in de nieuwbouw van kantoren, woningen, winkel- en zorgcentra, maar ook in de renovatie is Kremers Aluminium een ervaren partner. Het bedrijf is gevestigd aan de Jules Verneweg 104 in Tilburg.

Op totaal 5.500 vierkante meter werkt een team van 65 medewerkers aan het realiseren van projecten.

Willing: "De engineering ontwikkelt met behulp van zowel eigen- als de gerenommeerde systemen de perfecte vertaling van architectenontwerp naar realisatie. Vanaf het projectbureau wordt de productie gevoed, waar computergestuurde bewerkingsmachines zorg dragen voor een moderne efficiënte productie. De assemblage en montage worden door onze vakkundige medewerkers uitgevoerd en onze gevelelementen worden geleverd onder VMRG-keurmerk."

“Het heeft weliswaar wat langer geduurd, maar de bewoners kunnen straks profiteren van een integraal woonservicecentrum, dat van alle gemakken is voorzien en dat naadloos aansluit op de rest van de omgeving. Zelfs de verkeersstromen (inclusief het omleggen van een doorgaande weg, red.) zijn binnen de herontwikkeling geoptimaliseerd. Het zorgcentrum is immers aanpalend aan het plein.

We profiteren daarmee van alle ontwikkelingen.

We zijn er dan ook met z’n allen hartstikke trots op. Het is iets van ons allemaal.”

Ontmoeting Volgens Havermans, directeur van Oomen Architecten, is er absoluut sprake van een verbetering.

"In het complex staat het thema ontmoeting centraal. Een hoog voorzieningenniveau met allerlei functies, zoals een restaurant, grand café en zalencentrum, maakt het mogelijk dat zowel bewoners als wijkbewoners elkaar ontmoeten.”

Om het gebouwencomplex qua schaal te verkleinen, heeft Havermans er voor gekozen om de verschillende gebouwdelen een eigen ‘identiteit’ te geven. “De verschillende gebouwen liggen als schepen afgemeerd aan een éénlaagse plint, waarop een gemeenschappelijke daktuin is gerealiseerd. In deze ‘plint’ zijn tevens twee patio's opgenomen.” ➤

Bouwen aan de zorg

15

Aluminium - Ramen - Deuren - Vliesgevels - Elementengevels

Torenflat, Zeist

De Heikant, Tilburg

Ernst Havermans, directeur van Oomen Architecten

Imtech op zoek naar ideaal binnenklimaat Imtech Building Services heeft, door middel van een WKO-installatie, de duurzame energievoorziening geleverd voor het complete project. Daarnaast is het bedrijf verantwoordelijk voor de overige werktuigbouwkundige installaties. Dit betekent dus alle techniek, beginnend zo’n tachtig meter onder de grond, bij het diepste punt van de bronnen van de WKO-installatie, en eindigend op zo’n zestig meter hoogte in de woningen.

Voor een installateur staat of valt de kwaliteit van je project met de samenwerking met de overige bouwpartners. Zoals met Slokker Bouwgroep bij het toepassen van tunnelbouw. Peter de Jong van Imtech: “Ook de input van opdrachtgevers en bouwmanager hebben we als zeer prettig ervaren. Dit legt vaak precies de nadruk op de belangrijkste punten. Je kunt uren discussiëren over warmte-afgifte of koelcapaciteit, maar uiteindelijk bepaalt de wens van de eindgebruiker wat het ideale binnenklimaat is.”

Binnen de aanbesteding van de WKO-installatie, zijn ook het beheer en onderhoud gedurende vijftien jaar nadrukkelijk beschreven.

“Hierbij draagt Imtech Building Services een grote verantwoordelijkheid voor de juiste werking van de installatie,” zegt De Jong.

“Hierdoor zijn we in ons ontwerp en uitvoering extra gestimuleerd om een installatie te bedenken die ook in de exploitatiefase zeer goed blijft functioneren.”

Imtech Building Services is een technische dienstverlener die opdrachtgevers in alle fasen van de bouw of renovatie van een project bijstaat. Van consultancy en ontwerp tot en met realisatie en beheer en onderhoud. Imtech levert integrale oplossingen vanuit een multidisciplinaire aanpak door de combinatie van elektrotechniek, ICT en werktuigbouw.

Het gebouw heeft een open karakter, verklaart Havermans. “Een uitnodigende openbare route door het gebouw, die van de hoofdentree onder de toren naar de achterliggende wijk voert, biedt interessante doorzichten en nodigt de bezoeker uit om er te verpozen.”

Spannend Volgens voormalig Heikant-directeur Van Dijk had het oude pand dringend een opknapbeurt nodig.

“Het is gebouwd in 1973 en bijvoorbeeld de grootte van de kamers was niet meer van deze tijd. Onderzoek wees echter uit dat nieuwbouw goedkoper was dan renoveren. Overigens was toen ook WonenBreburg al in beeld, want we waren er wel van overtuigd dat we een goede commerciële partner nodig hadden om dit project tot een goed einde te brengen. Hoe de samenwerking er precies zou gaan uitzien, was toen nog niet duidelijk.”

latie voor het hele pand. Dan is goede afstemming wel noodzakelijk.”

Zoals ook de architect al aangaf, heeft De Heikant een functie voor de gehele wijk. Ietje de Rooij is de huidige directeur van De Heikant: “We hebben hier rondom het woonzorgcentrum een grote concentratie vijftigplussers. Ons activiteitencentrum wordt dus heel groot en ook het restaurant is groter dan normaal: zo’n vierhonderd vierkante meter. We zijn de spil in een langzaam steeds meer vergrijzende wijk. Daar wordt qua voorzieningen absoluut op ingespeeld. Tilburg Noord is een hechte gemeenschap en dat willen ook graag binnen ons gebouw bewerkstelligen.”

Waardevol

De samenhang met het Wagnerplein wordt als zeer waardevol ervaren door De Rooij. “De studentenflats die daar nu staan, worden afgebroken en Uiteindelijk werd gekozen om de organisaties ge- dat wordt het nieuwe plein. In de visie van de stewoon intact te houden. Van Dijk: “Dus geen aparte denbouwkundige moeten het plein en het park in elkaar overlopen. De omgeving wordt autoluw BV. WonenBreburg bouwt de aanleunwoningen en een aantal voorzieningen op de begane grond gemaakt. Het is straks wel mogelijk om met de en wij bouwen het intramurale gedeelte, oftewel auto op het plein te komen, maar er kan slechts de verpleeg- en verzorgingshuisplaatsen, en een stapvoets worden gereden.” Van Dijk vult aan: paar intramurale voorzieningen, zoals een restau- “Hierover hebben we uitgebreid met de verschillende partijen gediscussieerd: de gemeente, de rant.” Volgens Van Dijk zijn er duidelijke afspraken gemaakt. “Wie betaalt wat bijvoorbeeld? Denk wijkbewoners, onze eigen cliënten en de mensen ➤ aan de warmte-koude-installatie. Dat is één instal- van WonenBreburg.”

Bouwen aan de zorg

17

Kwaliteit is onze zorg

Een kleine selectie uit onze zorgprojecten Culemborg, Bon Vie

Tilburg, De Nieuwe Heikant

Breda, Thebe Lucia

Blaricum, De Oorsprong

Slokker Bouwgroep vormt samen met Slokker Vastgoed, Slokker Investments, Slokker International en Slokker Innovate de Slokker Groep. De Slokker Groep is al ruim 75 jaar gespecialiseerd in het ontwikkelen, realiseren en beheren van woningen tot multifunctionele complexen. De Slokker Groep is werkzaam vanuit de volgende (inter)nationale vestigingen: Almere, Apeldoorn, Breda, Huizen, Zeewolde, Zwolle, Atlanta, Denver, Jacksonville, Phoenix, Washington, Calgary, Toronto en Luzern.

De Heikant, Tilburg

Aline Zwierstra, directeur van deze Tilburgse woningcorporatie, bevestigt de woorden van De Rooij en Van Dijk. “De samenwerking met De Wever is uitstekend. Er gebeurt weinig dat we niet met elkaar bespreken. Zoals ook het contact met onze huurders en kopers uitstekend is. Al onze woningen zijn rolstoeltoegankelijk en gelijkvloers.

Als mensen speciale wensen hebben, geven ze dat van tevoren aan. Die voorzieningen worden dan aangebracht, voordat zij er gaan wonen. Dat is maatwerk en niet standaard. Qua zorgvragen is er gewoon heel veel mogelijk.”

Het is haast aandoenlijk om te zien hoe enthousiast Zwierstra is over het project De Nieuwe Heikant. “Ik zou er zo willen wonen,” lacht ze. “Het is écht heel mooi geworden en het is ook leuk als je zo lang met elkaar hierover bezig bent, dat dan op een gegeven moment alle puzzelstukjes in elkaar vallen. We hebben samen met De Wever gekozen voor gedeeld opdrachtgeverschap. Wél de splitsing gemaakt tussen de verschillende bouwdelen, maar wel steeds in overleg met elkaar. De rol van Paul van Aerde, als onafhankelijke bouwmanager, was dus zeer belangrijk. Het is dan ook een groot en intensief project.”

Referentie Dat beaamt ook Edwin van Baal, directeur van aannemer Slokker Bouwgroep. “Voor ons is dit een project met een hoge toekomstwaarde. Een prachtige referentie, waarin we al onze kennis en kunde kunnen etaleren. Het project sluit uitstekend aan op onze ambitie om ook actief te zijn in de zorg. De omzetwaarde van zo’n 35 miljoen euro over de uitvoeringsperiode van 3,5 jaar genereert bovendien een continue productiestroom.

De grootte van het project is zekere opmerkelijk te noemen. Gelet op de huidige crisis.”

Van Baal laat weten dat de bouw voortvarend verloopt. “We hebben goede afspraken gemaakt met De Wever en WonenBreburg en er is dagelijks overleg. Alle partijen zorgen ervoor dat het doorlopende zorgproces en de omgeving geen hinder ondervinden van de bouwactiviteiten. Bouwgeluid, logistieke afstemming en verminderd uitzicht worden naar de cliënten positief uitgelegd, waardoor er vrijwel niemand klaagt. Men ervaart het als een positieve ontwikkeling naar de toekomst.” Een gegeven dat volgens Zwierstra ook is terug te zien in het onderlinge contact: “Opdrachtgevers, bouwmanager, architect, aannemer en leveranciers; we weten precies wat we van elkaar kunnen verwachten.” n

Eric Slokker. algemeen directeur Slokker Bouwgroep, en Edwin van Baal, directeur Slokker Bouwgroep vestiging Breda, voor de Nieuwe Heikant in aanbouw.

FEITEN EN CIJFERS PROJECT: nieuwbouw woonzorgcentrum De Heikant, Tilburg Opdrachtgever: De Wever (organisatie op het gebied van ouderenzorg) en WonenBreburg (woningcorporatie), Tilburg Aannemer: Slokker Bouwgroep B.V. vestiging Breda; Architect: Oomen Architecten, Breda Projectarchitect: Ernst Havermans Bouwmanagement: Aerde Bouwmanagement, Tilburg Gordijnen: Artimo Textiles, Roosendaal W-installatie: Imtech Building Services Regio Zuid, Breda Los-meubilair: Vervoort Meubelen, Gilze Bouwtijd: • Selectie architecten: 1999 • S tart sloop: fase I: 2009, fase II: april 2012 • Oplevering sloop: fase I: 2009, fase II: mei 2012

• Start nieuwbouw: fase I: mei 2010; fase II : mei 2012 • Oplevering fase I: 1 maart 2012; fase II: 1 november 2013.

Totale oppervlakte terrein: ca. 25.000m2 Totale oppervlakte gebouw: ca. 23.000m2 Capaciteit: • Zorg en verpleging: 30 verpleegplaatsen, 82 verzorgingshuisplaatsen, 8 logeerkamers.

• Woningen: 186 zorgwoningen.

Totale bouwkosten: € 34.690.000,• Investering zorgcentrum: ca. € 55.000.000,• Investering woningen: ca. € 33.000.000,Totale investering: ca. € 22.000.000,Aantal huiskamers: 9 Grootkeuken capaciteit: ca. 200 personen Restaurant (hoeveel plaatsen): ca. 200 personen

Bouwen aan de zorg

19

Tekst: Johan Godschalk Foto's: Westenhage

‘Qua locatie, gebouw en samenwerking is dit een uniek project’ In Westenholte aan de westkant van Zwolle wordt ‘Westenhage’ gerealiseerd: 92 zelfstandige huurwoningen met een ruim aanbod aan zorg en services. De drie voornaamste betrokken partijen zijn Driezorg, stichting voor wonen, zorg en welzijn uit Zwolle, Woonzorg Nederland, de landelijke woningbouwcorporatie voor zelfstandige huisvesting van senioren en mensen met een lichamelijke beperking, en Nijhuis Bouw B.V., sinds 1906 een veelzijdig en innovatief familiebedrijf uit Rijssen.

20

Bouwen aan de zorg

Westenhage, Westenholte

Vlnr Wim Rave, Liesbeth Gevers, Hans Hulshof en Stephan Schoot Uiterkamp

Namens Driezorg trapt directeur Wim Rave af: “Wij zijn initiatiefnemer van dit project en zijn betrokken als leverancier van de zorg en de welzijnsactiviteiten. Woonzorg Nederland is eigenaar en verhuurder van de woningen. Met bouwer Nijhuis hebben we vaker samengewerkt en ook dit keer verliep dat weer zeer aangenaam.”

Het ambitieuze project bestaat uit twee gebouwen, naar een ontwerp van bureau Van der Berg architecten uit IJsselmuiden. Een carré-vormig gebouw met 44 woningen en een L-vormig gebouw met 48 woningen, van beide vier verdiepingen. Tussen en rond de bouwblokken is veel ruimte en groen wat aansluit bij het karakter van Westenholte en ook volledig door Nijhuis wordt aangelegd. Op de begane grond van het carrévormige deel is het diensten/activiteitencentrum waar de mensen dagelijks terecht kunnen voor activiteiten, ontmoeting en ondersteuning. Ook is hier een medisch centrum waar zich een huisarts, apotheek en fysiotherapeut vestigen.

De mensen wonen straks met gelijkgestemden, omdat de woningen bestemd zijn voor één- en twee-persoonshuishoudens van wie de kinderen de deur uit zijn. Hans Hulshof en Stephan Schoot Uiterkamp, vestigingsdirecteur en projectleider van Nijhuis lichten toe: “De grootte van de woningen varieert van 74 tot 80 m2. Alle woningen hebben een woonkamer, 2 slaapkamers, een open keuken, een badkamer, een hal, een balkon en een bergruimte. De woningen zijn zo gebouwd dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. De deuropeningen zijn breed en ➤ de maten van de ruimtes zijn royaal.”

Bouwen aan de zorg

21

Westenhage, Westenholte

Liesbeth Gevers van Woonzorg Nederland vertelt waarom het volgens haar qua locatie, gebouw en samenwerking een uniek project is: “Dit is de enige locatie van ons waar wonen en zorg zo nauw zijn verstrengeld. Naast de huurovereenkomst voor de zelfstandige woonruimte wordt er gelijktijdig een zorgservice-overeenkomst afgesloten.

Er wordt nauw samengewerkt met de bewonersconsulent van WZN en de servicecoördinator van Driezorg. Het klein onderhoud aan de woningen wordt verzorgd door onze DKO (Dienst Klein Onderhoud). De woningen worden aangeboden via het zorgservicepunt van Zwolle, via één loket wordt gelijktijdig de vraag naar woonruimte en de eventuele zorgvraag gebundeld behandeld.”

De plannen voor Westenholte werden reeds gesmeed in 2004, toen senioren uit de wijk bij Driezorg aanklopten om op deze plek te gaan bouwen.

Wim: “Dit was nog in een volstrekt andere en veel betere tijd als de huidige. Gaandeweg het traject overviel de crisis ons allen en hebben we samen met de betrokken partijen veelvuldig overlegd en gezorgd dat het toch voor elkaar kwam. Daar zijn we nu trots op.”

Al met al is de bouw van het project binnen een jaar afgerond. Nijhuis begon in januari 2011 en al in maart van dat jaar werd het hoogste punt bereikt. Een bijzondere prestatie. Het complex

werd dan ook gebouwd met Heembeton prefab betonnen gevel- en wandelementen. In totaal is maar liefst 11.420 m2 prefab geleverd in verschillende dikte uitvoeringen. Het project is ontwikkeld volgens het zogenaamde Trento® concept van Nijhuis. Stephan en Hans: “In ons Trento® concept staan bouwsysteem, voorbereidingsproces en co-makers garant voor een snelle en kwalitatief hoogwaardige realisatie. De prefab specialisten van Alvon en Heembeton zijn als co-maker vanaf het begin verbonden. De gezamenlijke kennis van alle co-makers is het uitgangspunt voor het integraal ontwerp. Deze werkwijze zorgt voor tijdwinst in het ontwerpproces, optimale maakbaarheid, de beste prijs/kwaliteitverhouding voor de woningen én duurzame oplossingen. Ook bij Westenholte is dit weer gelukt. Het pand is namelijk in eerste instantie traditioneel uitgewerkt en dit bleek financieel niet haalbaar. Nadat wij de kans kregen om ons Trento® concept, normaal voor grond gebonden woningen, toe te mogen passen als pilot is het project uiteindelijk gerealiseerd in 200 werkbare dagen. Hier zijn traditioneel 270 werkbare dagen voor nodig.”

Op 11 mei aanstaande zal Westenholte officieel worden geopend door de burgemeester van Zwolle. Op 12 mei is er dan een open dag, waarbij iedereen een kijkje kan nemen in dit bijzondere n complex.

FEITEN EN CIJFERS PROJECT: Westenhage, Westenholte Opdrachtgever: Driezorg, Zwolle, Woonzorg Nederland Zorgverlener: Driezorg, Zwolle Architect: Van den Berg, IJsselmuiden Aannemer: Nijhuis Bouw, Rijssen Bouwmanagement: HEVO bouwmanagement (directie voering) Adviseur installaties: Breman, Genemuiden (W-installaties) en Kremer, ’s Heerenberg (E-installaties) Constructeur: Ingenieurs Bureau Emmen (IGE) E-installatie: Kremer, ‘s Heerenberg W-installatie: Breman, Genemuiden Sanitair: Breman, Genemuiden Aangepast sanitair: Breman, Genemuiden Vloeren: Abeln Almelo (centralle hallen en Grand Café) Bouwtijd: • Start nieuwbouw 11 januari 2011 • Oplevering 2 februari 2012 fisio, huisartsen, apotheker (zorgplint) Grand Café en 27 februari 2012 92 appartementen • Totale oppervlakte terrein: Circa 11000m2 • Totale oppervlakte gebouw: 3534m2 Capaciteit: • 92 huur appartementen waar zorg opmaat bij gehuurd/gekocht kan worden Totale bouwkosten: • totale investering € 6.069.742,17 incl. BTW

Bouwen aan de zorg

23

Tekst: Tim Janssen Foto's: Marc Soubron

Nieuwbouw voor woonzorgcentrum Demerhof in Bilzen

‘Rusthuis wordt

omgetoverd tot moderne woonzorgcampus’ In Bilzen leggen architectenbureau RDBM, projectbegeleider AT Osborne en aannemer Houben momenteel de laatste hand aan het vernieuwde woonzorgcentrum ‘Demerhof’. Een vervangingsnieuwbouw biedt vanaf midden april plaats aan de bewoners van het voormalige Demerhof-rusthuis (80 bedden) en het Sint-Martinus-rusthuis (31 bedden).

Voorts komen er nog tien extra bedden voor kortverblijf bij en zal ook dagverzorgingscentrum De Kogge z'n intrek nemen op de nieuwe Demerhofsite, die zo zal uitgroeien tot dé woonzorgcampus van Bilzen.

De kamers zelf bevinden zich rond een centrale patio. In het blok drie bouwlagen heeft deze een open karakter en fungeert hij als inkom.

24

Bouwen aan de zorg

Demerhof, Bilzen

Frederik Jacobs, RBDM

Het nieuwe Demerhof-woonzorgcomplex bestaat uit twee gekoppelde blokken met respectievelijk twee en drie bouwlagen.

De architecten – RDBM en Osar – opteerden voor eenvoudige structuren en een sobere afwerking. De donkerbruine gevelsteen is daar een goed bewijs van.

Gecentraliseerde woonzorgcampus Zoals het tegenwoordig zo vaak gaat bij rust- en verzorgingstehuizen uit de vorige eeuw, voldeed ook de infrastructuur van het meer dan dertig jaar oude Demerhof-rusthuis niet langer aan de hedendaagse normen. Bovendien bezat het OCMW van Bilzen met het kleinschalige Sint-Martinus-rusthuis, dat ontstaan was uit een omgebouwde ziekenhuisvleugel, een tweede verouderd rustoord. Logischerwijs besloot het OCMW om beide instellingen samen te voegen op een nieuwe woonzorgcampus met een gecentraliseerde dienstverlening.

De uitstekend gelegen Demerhof-site bleek de perfecte locatie voor dit project. “Het domein leunt aan tegen park- en wandelgebied en ligt op honderd meter van het cultureel centrum en de bibliotheek,” legt Bart Bre-

poels van het OCMW Bilzen uit. “Het is bovendien maar tien minuten wandelen tot aan de Grote Markt. We merken dat mensen bewust voor onze faciliteiten kiezen omwille van de uitstekende ligging.”

Nieuwbouw en serviceflats Het nieuwe woonzorgcentrum bestaat uit twee gekoppelde blokken – met respectievelijk twee en drie bouwlagen – en een tussengelegen binnenplein. Het gelijkvloerse niveau van de blok met drie bouwlagen is voorbehouden voor de cafetaria, het dagverzorgingscentrum en de administratieve ruimtes. De centrale patio van dit gebouw heeft een open karakter en loopt door tot aan de ingang. De bewonerskamers bevinden zich in de overige bouwlagen, die elk plaats bieden aan een dertigtal kamers. Dit nieuwbouwgedeelte wordt tegen het bestaande gebouw aangebouwd. Het bouwteam zal de eerste drie verdiepingen van het eerdere rusthuis immers renoveren en omtoveren tot een complex met vierentwintig serviceflats.

Een zestal kamers van dit oude volume krijgen bovendien een moderne invulling en zullen vanaf oktober of november voor extra woonruimte zorgen.

Het nieuwbouwgedeelte is zo ontworpen dat de beschikbare woon- en leefruimte maximaal ter beschikking staat van de bewoners. Elke bewoner heeft een individuele kamer met eigen sanitaire voorzieningen. De kamers zijn gegroepeerd rond een centrale patio. Aan de voorzijde van de twee volumes integreerden de architecten een ge➤ meenschappelijke ruimte met zitterras.

Bouwen aan de zorg

25