Bouwen aan de Zorg 01 2014

bouwen aan

DE ZORG VAKTIJDSCHRIFT OVER DE BOUW EN ONTWIKKELING IN DE ZORG

JAARGANG 14, NUMMER

1

2014

WWW.BOUWENAANDEZORG.EU

SCAN WITH

AZ ZENO KNOKKE ZWEEFT ALS EEN WOLK

THEMA OPERATIEKAMERS

MOOIE WOONBELEVING IN TIENELSWOLDE, ZUIDLAREN

Hybride OK AZM, Maastricht

Tot in detail de zorg voor uw wensen Klinische farmacie Isala, Zwolle

We hebben de kennis, de ideeĂŤn, de materialen...

CCG Holding bestaat uit een groep gespecialiseerde bedrijven die zich richten op de inrichting en realisatie van hoogwaardige interieurs en geclassificeerde ruimtes en algemene bouw, met een focus op de zorg, farma en biotech-markt.

Alle bedrijven werken autonoom maar zullen daar waar mogelijk hun gezamenlijke kennis en vaardigheden voor uw project inzetten.

Kweeklab LabMicTA, Hengelo

gebebouw.nl

cleanroomcg.com

rooms-for-care.nl

rfc-products.nl ccgholding.nl

TOEKOMST GERICHT WERKEN,

HET NIEUWE ALL-IN-ONE ZIEKENHUISBED

image 3

wissner-bosserhoff Nederland B.V. Amstelwijckweg 2 | 3316 BB Dordrecht | Tel.: +31 (0)78-652 18 50 | Fax: +31 (0)78-652 18 55 | e-mail: sales@wi-bo.eu | www.wi-bo.com

Lensen Surrounds You Lensen is een projectinrichter die verder denkt bij het inrichten van uw interieur. Wij brengen beleving. Onze filosofie is niet voor niets Surrounds You. Bij ieder project gaan wij belevingsgericht te werk. Wij werken conceptmatig, dus een vooronderzoek en een goed gesprek zullen hieraan voorafgaan. Alle informatie, wensen en eisen worden daarbij in kaart gebracht en vervolgens wordt er een passend plan gemaakt.

Hierdoor zijn wij in staat om een voorstel op maat te maken dat bij uw organisatie past en dus ook uniek is. Elke omgeving zijn eigen beleving.

Laat u omringen door de jarenlange expertise van Lensen Projectinrichters en laat u vooral omringen door beleving in uw omgeving.

Lensen Projectinrichters BV

schimminck 1, 5301 kr ZaLtBommeL

■ t +31(0)88 599 05 99 ■ e info@Lensen.nL ■ WWW.Lensen.nL ■

Voorwoord De zorgbouw in ontwikkeling Met dit eerste nummer van 2014 gaat ‘Bouwen aan de Zorg’ alweer z’n veertiende jaargang in. Een periode waarin niet alleen dit vakblad zich sterk heeft ontwikkeld, maar ook de sector belangrijke ontwikkelingen heeft doorgemaakt. Zo was er in 2008 de afschaffing van het bouwregime. Dit moest leiden tot deregulering en bloei van de zorgbouwsector, maar leidde ook tot nieuwe procedures en onzekerheden. Daarom heeft een aantal vakdeskundigen van het voormalige Bouwcollege de Stichting AcvZ opgericht. Deze stichting publiceerde in november haar eerste Handreiking Kengetallen Zorgvastgoed. Het doel hiervan is om de zorgbouw te stimuleren en de zorgsector, de bouwsector en financiers een platform te bieden waarop plannen kunnen worden gemaakt en beoordeeld. In dit nummer leest u er meer over.

Daarnaast is er in deze uitgave aandacht voor het thema operatiekamers, met onder meer een artikel over de nieuwbouw van het OK-complex van het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU). Ina Roubos, adviseur bouw van het UMCU, legt uit welke keuzes er zijn gemaakt en welke stappen er zijn ondernomen om tot een optimaal resultaat te komen. Ook interessant om te lezen is hoe het Algemeen Stedelijk Ziekenhuis in het Belgische Aalst erin slaagde haar verouderde OK-complex in een tijdsbestek van negen maanden te verbouwen tot een innovatief zorgcomplex met zeven hypermoderne operatiezalen. Om alles door te kunnen laten gaan, moest eerst een tijdelijke OK worden gebouwd. Een huzarenstukje.

Bovendien vindt u in dit nummer ook informatie over verschillende OK-leveranciers. Van meubilair tot luchtbeheersingssystemen en van vloerbedekking tot separatiegordijnen. Alles wat nodig is om tot een optimaal eindresultaat te komen. Kortom, ook in dit nummer krijgt u weer volop inspiratie en informatie over alle facetten van de zorgbouw.

Wij wensen u veel leesplezier!

Ank van Lier

BOUWEN AAN DE ZORG

5

bouwen aan

DE ZORG

Vaktijdschrift over de bouw en ontwikkeling in de zorg www.bouwenaandezorg.eu Jaargang 14, nummer 1, 2014 Verschijnt 6 x per jaar ISSN: 1876-0600 UITGEVER

8 Het Interview: met Erik Franck

Streven naar fixatievrij beleid

Schatbeurderlaan 6 Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland T +31 (0)495 450095 E info@louwersuitgevers.nl W www.louwersuitgevers.nl

12 Sophia Revalidatie Rotterdam, een gebouw om trots op te zijn 16 AZ ZENO Knokke, zweeft als een wolk

Wildlaan 7 Postbus 85, 3900 Overpelt, België T +32 (0)11 605540 E info@louwersmediagroep.be W www.louwersmediagroep.be

20 Bewoners hof te Berkel in Horst, midden in de maatschappij

EINDREDACTIE Ank van Lier REDACTIETEAM Martijn van den Bouwhuijsen, Rob Buchholz, Johan Debaere, Johan Godschalk, Rimke de Groot, Michel Van den Heede, Tim Janssens, Koen Mortelmans, Jan Kees Verschuure, Margot Visser, Loet van Bergen REDACTIEADRES VLAANDEREN Koen Mortelmans Kempenlaan 5 B-2160 Wommelgem T +32 (0)3 3536066 E koen@mortelmans.com

12

28 ASZ-Aalst gloednieuw, ultramodern operatiekwartier

BLADMANAGER Patty Ros E p.ros@louwersuitgevers.nl

32 Thema Operatiekamers

SECRETARIAAT Manuela Depenbrock, Sandra Reijnders ADVERTENTIES Online aanleveren: louwersuitgevers.wetransfer.com Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland T +31 (0)495 450095 Postbus 85, B-3900 Overpelt, België T +32 (0)11 605540 FOTOGRAFIE Martijn van den Bouwhuijsen, Johan Godschalk, Tim Janssens, Koen Mortelmans, Michel Oehlen, Marc Sourbon, Jan Kees Verschuure

46 OK UMC ergonomisch, hygiënisch en interactief

16

OPZEGGINGEN Indien twee maanden voor het verstrijken van de abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van opzegging is ontvangen, wordt het abonnement automatisch met een jaar verlengd.

DOELGROEP Als abonnement en in controlled circulation, persoonsgericht naar beslissers in ziekenhuizen, verpleeghuizen, woonzorgcentra, zorggroepen, GGZ, woningcorporaties, architecten, technische/facilitaire managers toeleverancier aan de gezondheidszorg, aannemers, overheidsinstellingen en abonnementen.

VORMGEVING Logo Reclame- Ontwerpbureau BV T +31 (0)495 450065 E info@logobv.nl Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op deze informatie.

50 Bussman bouwt nieuw behandelcentrum in Zwolle 52 Samenwerkende ambities bij renovatie Franciscus ziekenhuis Roosendaal

ABONNEMENTSPRIJS € 63,00 per jaar excl. BTW ING Bank IBAN NL46INGB0000417165 BIC INGBNL2A t.n.v. Louwers Uitgeversorganisatie BV o.v.v. Bouwen aan de Zorg.

Informatie over abonnementen: T +31 (0)495 450095 E info@louwersuitgevers.nl ADRESWIJZIGINGEN Schriftelijk ten minste drie weken voor verhuizing naar: Postbus 249, 6000 AE Weert

26 CCG-10 wandsysteem doorontwikkeld in OK-traject

50 Column: Van oud naar nieuw

28

56 Parc Gender, Eindhoven verbindt locatie met woonwijk

Inhoud 60 AcvZ, Handreiking Kengetallen Zorgvastgoed 62 Van straat naar dorp bij de Witte Steen in Venlo

50

66 Mooie woonbeleving in Tienelswolde, Zuidlaren 71 Gastvrije Zorgmarkt eind maart bij Vervoort in Goirle 72 Huize Het Oosten in Bilthoven voor oudere vrijmetselaren

32

56

75 Autismekliniek Lorna Wing in Deventer is uniek 78 Terugblik congres HFDV in Brasschaat; Trends en evoluties in voedingsdiensten

72

82 Thema Klimaatbeheersing en Ventilatie 85 Lensen Projectinrichters neemt Eromes Zorg over 87 Wie doet wat

75

78 BOUWEN AAN DE ZORG

+ VAKTIJDSCHRIFT OVER DE BOUW EN ONTWIKKELING IN DE ZORG +

VAKTIJDSCHRIFT OVER DE BOUW EN ONTWIKKELING IN DE ZORG

JAARGANG 14, NUMMER

1

2014

WWW.BOUWENAANDEZORG.EU

2014 • 2 MAANDELIJKS

COVER

bouwen aan

DE ZORG

Operatiekwartier ASZ-Aalst.

De zeven operatiezalen zijn uitgerust met de allernieuwste technische hulpmiddelen.

SCAN WITH

AZ ZENO KNOKKE ZWEEFT ALS EEN WOLK

THEMA OPERATIEKAMERS

MOOIE WOONBELEVING IN TIENELSWOLDE, ZUIDLAREN

1

2014030 BAZ 01.indd 1

19-02-14 11:32

Tekst: Koen Mortelmans

Erik Franck (Karel de Grote-Hogeschool)

Streven naar fixatievrij beleid in zorginstellingen ‘Fixatievrij beleid in een woonzorgcentrum’ is een nieuw demonstratieproject binnen het Flanders’ Care-programma van de Vlaamse regering. Woon- en zorgcentrum Ter Caele in Evergem, Xetal en de Karel de Grote-Hogeschool werken er twee jaar samen om klassieke vormen van fixatie te bannen. Vlaanderen zorgt voor een financieel ruggensteuntje van 195.567 euro. Bouwen aan de Zorg sprak met Erik Franck, wetenschappelijk onderzoeker aan de Karel de Grote-Hogeschool.

"Fixatie is een maatschappelijk probleem. Het houdt in dat mensen hun bewegingsvrijheid op allerlei manieren - voorzettafel, verpleegdekens, banden, bedhekken - wordt afgenomen. Fixatievrij werken vraagt, naast een andere organisatorische aanpak, ook om een cultuurwijziging. Daarvoor zijn competentiegerichte selectie en opleiding, een open en volledige communicatie en multidisciplinair teamwerk nodig", steekt hij van wal. "Eerder onderzoek heeft aangetoond dat in Vlaanderen 26 tot 37% van de patiënten in ziekenhuizen en 30 tot 60% van de bewoners van woonzorgcentra wordt gefixeerd. Routinematig fixeren bij valpreventie wordt in de top vier gezet van zinloze rituelen in de verpleegkundige zorg. Niet verwonderlijk, aangezien fysieke fixatie belangrijke lichamelijke en psychische gevolgen heeft voor de betrokkene. De wetenschappelijke literatuur noemt decubitus, constipatie, daling van de bloeddruk bij het rechtop staan, verminderde prikkelgeleiding en spiermassa, ziekenhuisgerelateerde infecties, valgerelateerde verwondingen tot zelfs overlijden door wurging of aspiratie als lichamelijke gevolgen. Het gebruik van fysieke fixatie kan dan ook leiden tot een verlengde opname in het ziekenhuis. Daarnaast maakt fysieke fixatie patiënten vaak meer onrustig en leidt het tot gevoelens van woede, gevangenschap, angst, ongemak en depressieve symptomen. Hoewel dikwijls anders wordt gepercipieerd, veroorzaakt fixatie hoge maatschappelijke kosten en een hogere werkdruk voor het zorgpersoneel. Gezien de vergrijzing van de bevolking mogen we het belang van dit probleem niet onderschatten. Daarom willen we klassieke vormen van fixatie bannen door een combinatie van innovatieve materialen, technieken en processen."

8

BOUWEN AAN DE ZORG

Ziekenhuizen Toch acht Franck het voorbarig om te concluderen dat fysieke fixatie volledig uit de verpleegkundige zorg moet worden verbannen. "Soms is fixatie wel zinvol, in tegenstelling tot rituelen zoals föhnen en ijzen bij decubituspreventie." Uit een eerder onderzoek van de hogeschool, in samenwerking met het Antwerpse UZA en ziekenhuisgroep GZA, bleek dat er een fixatiebeleid nodig is dat op vier pijlers rust: "Een op fixatie gerichte organisatie, een degelijk educatiebeleid, kennis over de mogelijke alternatieven en een wetenschappelijk onderbouwde richtlijn." De onderzoekers stelden in samenwerking met het 'werkveld'

een educatiepakket samen. Het uitgangspunt daarbij was dat fixatie geen routinematige handeling mag zijn die naar believen wordt toegepast, maar slechts een laatste redmiddel is als alternatieven als ontoereikend worden gezien.

Ter Caele Ter Caele is één van de drie woonzorgcentra van het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn van Evergem. Het telt 94 bewoners en 76 medewerkers.

Die medewerkers besloten, naar aanleiding van de vaststellingen van het onderzoek, de strijd aan te gaan tegen fixatie. ➤

Erik Franck (l.) en de andere leden van het onderzoeksteam 'psychisch welzijn in patiëntenzorg.'

HET INTERVIEW

Erik Franck (1974) is onderzoeker en lector in de psychologie aan de Karel de Grote-Hogeschool in Antwerpen en professor 'people management' aan de Universiteit Antwerpen.

Hij leidt bij Karel de Grote ook het expertisecentrum ‘psychisch welzijn in patiëntenzorg’. Naast doctor in de psychologie is hij ook gediplomeerd verpleegkundige en volgde hij diverse postacademische opleidingen.

BOUWEN AAN DE ZORG

9

Nieuwe openingen naar een Healing Environment Onbegrensde ontwerpvrijheid Metaflex Doors gelooft in het creëren van kansen. Ook voor u! Wij doen dit door duurzaam de beste luchtdichte schuifdeuren te maken. En een omgeving te creëren waarin patiënten en medewerkers zich prettig voelen, hetgeen resulteert in minder stress en snellere genezing. Zo gaan design en functionaliteit voortaan hand in hand. Dé oplossing voor OK’s en IC’s. En meteen een mooie bijdrage aan een Healing Environment. Staat u open voor nieuwe mogelijkheden?

Kijk op www.metaflex.nl voor inspirerende voorbeelden of bel 00 31 (0)543 – 477 333.

HET INTERVIEW

Het partnerschap met het jonge bedrijf Xetal en de hogeschool kwam tot stand via de projectoproep vanwege Flanders Care. Het project dat ze samen indienden, werd uit tientallen projecten geselecteerd voor subsidie. De betrokkenheid van een KMO is kenmerkend voor Flanders Care-projecten. De belangrijkste bijdrage van Xetal is het Moca-sensorennetwerk, dat 24/7 alarmerende gebeurtenissen vaststelt zonder dat de oudere een noodalarm nodig heeft. Het expertisecentrum psychisch welzijn in patiĂŤntenzorg van de Karel de Grote-Hogeschool zal de wetenschappelijk verantwoorde onderbouwing en implementatie van het project begeleiden en de resultaten objectiveren en staven. Deze onderzoeksgroep heeft zes jaar ervaring met praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek over fixatie en alternatieven voor fixatie.

Sensoren In elke kamer worden vier kleine Xetal-sensoren op de wanden aangebracht. Die brengen op de centrale geen personen in beeld, maar wel bewegingen. Zo blijft de privacy gegarandeerd. Analyse van de metingen moet duidelijk maken welke oorzaken aan de basis liggen van bepaalde (onrustige) bewegingen.

Daarnaast maakt Ter Caele gebruik van diverse andere materialen, zoals valmatten, verzwaarde dekens en bed- of zetelalarmen. Onrust heeft dikwijls te maken met verminderde zintuiglijk-motorische waarnemingen. Door specifieke bewegingen zoals kloppen of wippen trachten mensen die met dit probleem kampen het contact met hun lichaam te behouden. Het aanbieden van sensomotorische prikkels door onder meer verzwaarde dekens en kussens, voelshorten en knisperboeken, stimuleert de zintuigen en kan rust bieden.

tijdens hun professionele leven die gewoonte gehad.

We kunnen daarop inspelen door hen al vroeg te helpen opstaan, verzorgen en in hun zetel te zetten.

Onze communicatie is er dan ook op afgestemd om van nieuwkomers meer te weten te komen over hun vorige levensfasen en achtergrond. Wij zullen ook werken met een levensboek, waardoor wij een heel duidelijk beeld kunnen krijgen van de bewoner, zijn vorige levensfasen, achtergrond en gewoonten."

Huiselijkheid Het project omvat eveneens de gefaseerde herinrichting van de gemeenschappelijke ruimten. Die krijgen langzaamaan een huiselijker karakter, door het herpositioneren van het bestaande meubilair en het toevoegen van meubilair met een meer huiselijk karakter. Dat kunnen net zo goed nieuwe meubelen voor de zorgsector zijn als meegebrachte stukken van de bewoners. De medewerkers van Ter Caele voeren daarin wel een selectie door op basis van veiligheid, hygiĂŤne en samenhang, zodat er geen mix kan ontstaan van uiteenlopende stijlen. Ze willen daarbij een herkenbaarheid tot stand brengen en aantonen dat dit mogelijk is met beperkte middelen. n

Er zijn al enkele extralaagbedden in gebruik. "We gaan dat aantal opvoeren", zegt kinesiste en co-projectleider Ilse De Schryver. "We mikken ook op een mentaliteitswijziging. We aanvaarden meer het risico op vallen en proberen niet zozeer meer het kleinste risico op vallen zelf te vermijden, maar de oorzaken ervan te ontdekken en die weg te nemen."

"We beperken ons niet tot technische ingrepen, maar voeren ook organisatorische aanpassingen door", stelt de projectleidster. "De essentie is om altijd de reden van bepaald gedrag of een bepaald risico zoals vallen te kennen. Fixatie is immers een geboden oplossing voor problemen, maar neemt de oorzaak niet weg. De veranderingen komen er vooral op neer dat wij ons aanpassen aan de dementerende bewoners in plaats van andersom. Want het blijkt dat veel gedragingen van dementerende personen tot stand komen onder invloed van de manier waarop ze worden benaderd. Mensen die om vier of vijf uur 's ochtends uit hun bed proberen te stappen, hebben misschien Ter Caele maakt werk van alternatieven voor fixatie.

Een Xetal-sensor, hier tussen de kamerthermostaat en de lichtschakelaar.

BOUWEN AAN DE ZORG

11

Tekst: Irene Teunissen

Een gebouw om trots op te zijn Aan de Vrederustlaan in Den Haag Zuidwest is de nieuwbouw van Sophia Revalidatie op 27 december 2013 in gebruik genomen. Het nieuwe pand staat pal naast het oude en midden in groenzone het Groene Assenkruis. Het is een bijzonder gebouw geworden, herkenbaar aan de slingervorm en de aparte kleurstelling. Architect Joost Berger en bouwcoördinator Henny Renne vertellen over de functionaliteit van het pand in relatie tot het ontwerp en het uiteindelijke resultaat.

“Als ik het geheel in een paar kernwoorden zou moeten beschrijven, kies ik voor functioneel, oriëntatie, sfeervol en veilig”, vertelt Henny Renne enthousiast.

Naast bouwcoördinator is ze eveneens hoofd Facilitaire Dienst bij Sophia Revalidatie. “Nieuwbouw was nodig, omdat de technische staat, de omvang en functionaliteit van het oude gebouw niet meer voldeden aan de eisen die tegenwoordig aan een revalidatiecentrum worden gesteld. Omdat patiënten hier veel langer verblijven dan in een gewoon ziekenhuis, gemiddeld twee maanden, is privacy bijvoorbeeld belangrijk. Maar mensen sliepen met meerdere personen op één kamer en deelden het sanitair. Privacy was dus één van de eisen die we aan het ontwerp hebben gesteld. In de nieuwbouw hebben alle patiënten nu gelukkig een eigen kamer met sanitaire voorzieningen.”

(Foto Joyce Overgaag)

Oriëntatie Opdrachtgever Sophia Revalidatie, MAS architectuur, installateur Heijmans en bouwbedrijf Waal hebben als bouwteam nauw samengewerkt om tot een definitief ontwerp te komen. Dit moest behalve privacy aan nog meer eisen voldoen, zoals oriëntatie. In een revalidatiecentrum komen veel patiënten die door hun aandoening moeite hebben zich te oriënteren.

SCAN WITH

12

BOUWEN AAN DE ZORG

(Foto Bianca Rietman)

NIEUWBOUW SOPHIA REVALIDATIE, DEN HAAG

Binnenhof (Foto Janne van Gilst)

Daarom moet overal in het gebouw de weg eenvoudig te vinden zijn. Veel daglicht helpt daar eveneens bij. Maar hoe creëer je voldoende daglicht terwijl je eigenlijk maar een beperkte ruimte ter beschikking hebt? De erfgrenzen van het terrein mochten niet worden overschreden en er was onvoldoende plek aanwezig vanwege de oudbouw, die pas in het eerste kwartaal van 2014 zou worden gesloopt. Architect Joost Berger heeft daar in zijn ontwerp handig op ingespeeld. Hij ontwierp een gebouw met een ‘slinger’ erin, waarvan de kern wordt gevormd door een atrium. “Door de slanke vorm heeft het pand nu veel buitenmuren. Alle primaire ruimtes liggen aan de gevels en zodoende wordt optimaal gebruikgemaakt van daglicht. Daglicht speelt eveneens een essentiële rol bij de beleving van het gebouw. Het zorgt voor een prettige dynamische sfeer waarin je je thuis voelt.

De lage borstweringen van veertig centimeter zorgen er bovendien voor dat de patiënten, ook in rolstoelen,

Het gebouw Sophia Revalidatie biedt klinische en poliklinische revalidatie aan kinderen, jongeren en volwassenen. Het slanke gebouw heeft een totaaloppervlak van 18.000 m2. Het hoofdvolume, de lange zijde, bevat zeven prefab-lagen, inclusief het souterrain; de korte zijde telt zes bouwlagen. Het middendeel van het pand bestaat uit een atrium van vier verdiepingen hoog, waar omheen de meeste ruimtes zijn gesitueerd. Het merendeel van de multidisciplinaire therapie-, behandel- en kantoorruimtes ligt op de eerste en tweede verdieping. De verpleegafdeling bestaat uit tachtig éénpersoonskamers en bevindt zich op de derde en vierde etage. De vijfde verdieping bevat kantoren voor bestuur en staf. Op de begane grond bevinden zich de entree, de polikliniek, het restaurant en een royale sporthal en in het souterrain bevinden zich winkels en een zwembad.

naar buiten kunnen kijken en contact met de omgeving houden.”

Doordat het revalidatiecentrum rondom het atrium is gebouwd, is de weg overal makkelijk te vinden.

Dit wordt versterkt door de enorme, spectacu-

laire ‘boom’ van wit staal die in het midden van het atrium staat en dient als draagconstructie voor het glazen dak. De ‘boom’, waarvoor de baobab of apenbroodboom inspiratie heeft geleverd, is tegelijk een oriëntatiepunt. ➤ SCAN WITH

BOUWEN AAN DE ZORG

13

Medisch Microbiologisch Laboratorium, Franciscus Ziekenhuis Roosendaal 2012

MAS

verpleegafdeling OCON, ZGT Hengelo, 2013

Sophia Revalidatie, Den Haag, 2013

het proces

In nauw overleg met de opdrachtgever levert dit maatwerk op binnen planning en budget, dat verder gaat dan reguliere zorgarchitectuur. MAS architectuur is slagvaardig in het hart van de ketensamenwerking, van gebruikersoverleg tot uitvoering. Concurrent engineering optimaliseert het ontwerp- en bouwproces.

Rotterdam Goudsesingel 10, 3011 KA Postbus 76, 3000 AB 010 413 68 56 rotterdam@masarchitectuur.nl

Hengelo Beukweg 73, 7556 DD Postbus 549, 7550 AM 074 250 54 53 hengelo@masarchitectuur.nl

www.masarchitectuur.nl

Terneuzen Mr. F.J. Haarmanweg 16a, 4538 AR 0117 49 24 45 terneuzen@masarchitectuur.nl

NIEUWBOUW SOPHIA REVALIDATIE, DEN HAAG

FEITEN EN CIJFERS PROJECT: Nieuwbouw Sophia Revalidatie Den Haag Opdrachtgever: Sophia Revalidatie Zorgverlener: Sophia Revalidatie Architect: MAS architectuur, Rotterdam Vast meubilair: Hoogendoorn, Werkendam Bouwmanagement: Pieterse terwel gerink advies b.v.

Bouwtijd: • Selectie architecten 2004 • Start sloop maart 2012 • Start nieuwbouw juni 2012 • Oplevering december 2013 Totale oppervlakte terrein: 20.550 m2 Totale oppervlakte gebouw: 18.000 m2 Totale bouwkosten: • totale investering € 36.000.000, inclusief btw Aantal bedden: 80 Aantal huiskamers: 4 Capaciteit grootkeuken: 150 maaltijden Restaurant (aantal plaatsen): 200 plaatsen

Resortachtige sfeer

Goede balans

Omdat alles overzichtelijk en goed te vinden is, nodigt het drempelloze gebouw uit tot zelf bewegen en zelfredzaamheid van de patiënten. Dit sluit volledig aan bij de wens om de kwaliteit van het verblijf te verhogen. Sophia Revalidatie wilde een aangenaam werk-, behandel- en verblijfsklimaat creëren. Het centrum moest een ‘resortachtige’, vriendelijke uitstraling hebben, waar iedereen zich welkom voelt en waar patiënten in een veilige, comfortabele omgeving aan zichzelf kunnen werken en van de faciliteiten gebruik kunnen maken. Renne: “Het woord ‘resort’ geeft de sfeer goed weer, maar dekt niet helemaal de lading.

Het is natuurlijk geen vakantieverblijf, maar een professioneel revalidatiecentrum. Wel voelt het gebouw plezierig aan, helemaal niet klinisch.”

“Het is een gebouw geworden met een goede balans tussen functionaliteit, sfeer en onderhoud. Bovendien zijn we binnen het budget gebleven, omdat we bouwtechnisch nuchtere beslissingen hebben genomen en geen spectaculaire materialen gebruikt hebben. Een gebouw om trots op te zijn”, besluit de bouwcoördinator. n

Duurzaamheid Dit is mede te danken aan de kleuren en de materialen die zoveel mogelijk in hun natuurlijke verschijningsvorm zijn toegepast. Binnen veel hout, aardewerk, en hout- en zandkleur; buiten overal roodbruin metselwerk, groen glas en aluminium. Berger: “Dit materiaalgebruik heeft als bijkomend voordeel dat het nauwelijks onderhoud nodig heeft. En dat heeft weer alles te maken met duurzaamheid. Dat geldt ook voor de klimaatplafonds, WKO-installatie en mos-sedumdaken, die voor een lager energieverbruik zorgen.”

Hout nieuwbouw (Foto Janne van Gilst)

(Foto Bianca Rietman)

(Foto Bianca Rietman) SCAN WITH

BOUWEN AAN DE ZORG

15

Tekst: Michel Vanden Heede Beelden: TV AAPROG - BOECKX - BURO II & ARCH +I

Nieuw ziekenhuis in Knokke zweeft als een wolk boven de polders

Bouwconcept op maat van patiënt garandeert genezend klimaat AZ Zeno, de nieuwe zorgcampus in Knokke, doorbreekt het traditionele bouwconcept van een klassiek ziekenhuis. Uniek is dat bij de ontwerpfase personeel en artsen veel inspraak hadden. “We zijn uitgegaan van een filosofie, waarbij het comfort van de patiënt, de ziekenhuismedewerker en de bezoeker centraal staat”, vertelt algemeen directeur Frank Lescrauwaet.

16

BOUWEN AAN DE ZORG

ZIEKENHUISCAMPUS AZ ZENO, KNOKKE

THV Aaprog-Boeckx-Buro2 ontwerpen het ziekenhuis van de toekomst De tijdelijke vereniging Aaprog Boeckx en Buro II stond in voor het unieke ontwerp van het nieuwe ziekenhuis in Knokke. “Alle patiëntenkamers hebben uitzicht op het polderlandschap en het tweede golfterrein van Knokke”, vertelt Johan Cogge, gedelegeerd bestuurder van Boeckx Architecture & Engineering. “Ons ontwerp met lage ramen is vrij uniek in het ziekenhuislandschap. Door gebruik te maken van grote ramen trekken we natuurlijk licht binnen, ook in de gangen. Voorts komt de zorg naar de patiënt: de artsen en medische diensten zitten dicht bij de verblijfsafdelingen.”

“De loopafstanden voor de verpleegkundigen zijn beperkt door de strategische inplanting van de medische diensten. Ook zij hebben in hun werkruimtes natuurlijk licht. Via patio’s zijn we erin geslaagd om zelfs in de ruimtes met dienstfuncties, die ondergronds liggen, natuurlijk licht te voorzien.”

“Een ander belangrijk aspect voor de rust en het doorbreken van de ziekenhuissfeer is de absolute scheiding van bezoekers, patiënten en goederenverkeer, zodat confrontaties met bedden of karren vermeden worden. De architectuur, als plek voor psychofysisch positieve ervaringen, is een integraal deel van het genezingsproces”, aldus nog Johan Cogge.

Twaalf jaar geleden ging de Raad van Bestuur van AZ Gezondheidszorg Oostkust, dat vanaf 1 januari 2014 AZ Zeno heet, samen met de gemeente Knokke-Heist en de provincie West-Vlaanderen op zoek naar een geschikte locatie. “Het stuk grond op de hoek van de Kalvekeetdijk en Natiënlaan in Westkapelle is omwille van de groene omgeving ideaal voor de vestiging van ons ziekenhuis. Naast onze campus komt er een golfterrein. Die groene omgeving moest de architect optimaal integreren in zijn ontwerp.”

“We hebben de opdracht opgestart via een eisenbundel. Meer dan 100 medewerkers en artsen hebben in 22 werkgroepen vanuit hun expertise input gegeven.

Philip Detavernier

We wilden niet van hogerhand beslissen hoe het gebouw er zou uitzien. Al had de Raad van Bestuur vooraf via een conceptnota wel de grote lijnen uitgezet.”

Mooi uitzicht Er waren drie basisvereisten voor de architect. “Allereerst mocht het gebouw zowel voor de patiënt, de bezoeker als de medewerker niet als een klassiek, clean ziekenhuis aanvoelen”, verduidelijkt Frank Lescrauwaet. “Daarnaast wilden we de groene omgeving maximaal laten renderen in het genezingsproces van

Frank Lescrauwaet

de klant. Negentig procent van de kamers hebben uitzicht op de polders waarin later de nieuwe golfterreinen worden aangelegd. De patiënt kan in zijn kamer zelfs vanuit zijn bed de weidse en prachtige omgeving zien. De medisch-technische ruimten liggen aan de achterkant van het gebouw met uitzicht op de parkeerplaats en een minder groene omgeving. De derde voorwaarde was het binnentrekken van natuurlijk licht. Vandaar dat er geen vier blinde muren te vinden zijn in ruimten waar het personeel lang moet verblijven. ➤

BOUWEN AAN DE ZORG

17

Toegangsbeheer op een hoger niveau

- volledig draadloos - programmeren, activeren en beheren op afstand - zelfvergrendelend (altijd mechanisch te bedienen) - paniekfunctie aan de binnenzijde - voldoet aan SKG速*** en PKVW速 - AES128 versleuteld - conform eisen Bouwbesluit - levensloopbestendig

Benieuwd naar de mogelijkheden? Neem contact op met onze verkoop binnendienst.

Hunneperkade 62, 7418 BT Deventer E: info@themans.nl

| |

Ansa-e is een merk van

T: +31(0)570 662 580 I : w w w. t h e m a n s . n l -

| F: +31(0)570 662 589 w w w. a n s a d e s i g n . n l

hang- & sluitwerk bv

ZIEKENHUISCAMPUS AZ ZENO, KNOKKE

In een klassiek ziekenhuis zijn er aan beide kanten van de gangen kamers. In ons ziekenhuis hebben de patiënten zicht op een patio, waarlangs licht en lucht wordt binnengebracht. Deze manier van bouwen vereist meer oppervlakte. De bouwkosten liggen dan ook een stuk hoger, juist omdat het functionele aspect voorrang kreeg. Het algemene gevoel van welbehagen en de vrije bewegingsruimte van iedereen in het ziekenhuis staan centraal.”

Transparante begane grond’ Het 21 meter hoge zwevende gebouw, dat drie verdiepingen en een halfondergronds niveau telt, valt op. De grillige organische vormen staan ver af van de traditionele rechtlijnige ziekenhuisbouw. “Ons gebouw heeft bijna geen begane grond, waardoor het net een wolk lijkt”, vervolgt Philip Detavernier, directeur infrastructuur. “De begane grond heeft niet veel functies: een inkom, restaurant en auditorium. De oppervlakte bedraagt slechts een vijfde van de eerste verdieping. Het gebouw is als het ware een nevelsliert die boven de polders hangt. De begane grond is dan ook volledig transparant.”

Het ontwerp is van de hand van de TV Aaprog-BoeckxBuro II. De ontwerper verwijst bij zijn uitspraak ‘Ceci n’est pas un hôpital’ naar René Magritte.

Het witte gebouw, dat ondersteund wordt door dertien stalen buizenkorven, heeft een dubbele gevel.

Tussen beide bestaat een buffer van ongeveer 80 centimeter. “De binnengevel wordt afgeschermd door een extra glazen buitenschil”, vertelt Philip Detavernier. “Deze houdt de soms stevige polderwind van de binnenste gevel weg, waardoor de patiënt zijn raam kan openzetten. De schil zorgt tevens voor een akoestische afscherming. En tot slot heeft de gevel ook een thermische functie: in de lente en herfst kan

de patiënt warme lucht binnentrekken.”

De privacy van de patiënt is overigens gegarandeerd, want van buitenaf kan men door gebruik te maken van een speciale bedrukking op de beglazing moeilijk binnenkijken. Bedoeling is dat het nieuwe ziekenhuis in het voorjaar van 2017 in gebruik wordt genomen.

“We hebben het geluk dat we nog in twee volwaardige ziekenhuizen (in Knokke en Blankenberge) actief zijn, waardoor we op een veilige manier kunnen verhuizen”, blikt Frank Lescrauwaet vooruit. “We willen geen kinderziekten in het nieuwe ziekenhuisgebouw.

Uniek aan ons project is dat de kostprijs van het gebouw niet verhaald zal worden op de artsen. Zij zullen ten volle kunnen investeren in medische kwaliteit.

Daarbij zal in het nieuwe gebouw het IT-gebeuren een nog belangrijkere rol innemen.”

een zwevende trap. Op elke afdeling zal er ook een living zijn, waar de patiënt met de bezoekers kan praten of koffie drinken. Bedoeling is om hem zo snel mogelijk uit zijn kamer te krijgen en te laten bewegen. We willen een soort thuissituatie creëren. De patiëntenkamer is nog te vaak een veredelde slaapkamer. De patiënt kan ook met een buur naar de living gaan. Het principe van joint care heeft zijn waarde al bewezen. Het is de beste pijnstiller: door een uitwisseling van ervaringen gaat de patiënt zich beter voelen. Bij de living bevindt zich ook een gesloten terras, een beglaasde semi-buitenruimte waar de patiënt kan genieten van verse lucht.”

“Niet alleen aan de buitenkant van het gebouw, maar ook binnenin zullen er eyecatchers zijn. Zo komt er

“We mogen niet vergeten dat een patiënt altijd binnenkomt met een zekere angst. Wij willen ervoor zorgen dat hij zich zo goed en gerust mogelijk voelt.

Hoe minder angst hij heeft, des te beter hij zal genezen. Ons nieuwe gebouw laat een winwin-situatie toe voor de patiënt”, aldus Frank Lescrauwaet. n

Patiëntenkamer

Zwevende lus in de patio

Joint care

Stille ruimte

FEITEN EN CIJFERS Project: Nieuwe ziekenhuiscampus AZ Zeno in Knokke Bouwheer/opdrachtgever: AZ Zeno Architect: Aaprog-Boeckx-BURO II Bouwtijd: 42 maanden Selectie architect: 2007 Start nieuwbouw: maart 2013 Totale oppervlakte terrein: 16 ha Totale oppervlakte gebouw: 44.000 m² Totale bouwkosten: 125 miljoen euro Aantal bedden: 330 Aantal parkeerplaatsen: 800

BOUWEN AAN DE ZORG

19

Tekst: Ank van Lier Foto’s: Michel Oehlen

Bewoners ‘hof te Berkel’ staan midden in maatschappij Medio november werd de eerste fase van plan ‘hof te Berkel’ in Horst afgerond met de ingebruikname van een nieuw gebouw, dat twaalf groepswoningen voor mensen met dementie en 52 zorgappartementen voor mensen met een fysieke beperking herbergt. De Zorggroep, CRA Vastgoed en Smeets Bouw trokken samen op in de ontwikkeling. Insteek was een omgeving te creëren, waar mensen zoveel mogelijk kunnen blijven meedraaien in de maatschappij. Dat is gelukt.

De nieuwbouw maakt onderdeel uit van het plangebied ‘hof te Berkel’, dat vier hectare telt en tot enkele jaren geleden plek bood aan zowel verzorgingshuis Berkel Heem als verpleeghuis Elzenhorst. Daarnaast herbergde het terrein diverse aanleunwoningen. “Alle gebouwen waren gedateerd, hadden een ietwat trieste uitstraling en voldeden niet meer aan de wensen en eisen van de moderne tijd”, zegt Sjaak Aveskamp, directeur van De Zorggroep, Regio Horst-Venray. “Wij vonden dat er iets moest gebeuren; de gemeente en woningcorporatie Wonen Limburg deelden die mening. In 2002 gingen we voor het eerst om tafel. Het

20

BOUWEN AAN DE ZORG

doel was om de gebouwen op het terrein gefaseerd te slopen en te vernieuwen. Daarnaast wilden we hof te Berkel het karakter van een woonwijk geven.”

Wonen Limburg trok zich na enige tijd terug uit het project, CRA Vastgoed wierp zich op als kartrekker.

“Samen hebben we een totaalvisie op het terrein ontwikkeld; zowel stedenbouwkundig als architectonisch.”

Fijn gevoel De eerste fase van het project ‘hof te Berkel’ was de sloop van een deel van verzorgingshuis Berkele Heem.

Het ging om de ontmoetingsruimte van en de verbindingsgang naar Berkele Heem. Daarnaast werden enkele aanleunwoningen en een voormalige zusterflat afgebroken. Op deze locatie verrezen de afgelopen jaren diverse woningen voor particulieren. Daarnaast werd een gebouw met twaalf groepswoningen voor mensen met dementie en 52 zorgappartementen voor mensen met een intensieve zorgvraag gerealiseerd. Deze nieuwbouw, die in november 2013 werd opgeleverd, diende als vervanging voor verpleeghuis Elzenhorst. “We noemen de nieuwbouw bewust geen verpleeghuis. Sterker nog: het gebouw heeft zelfs

HOF TE BERKEL, HORST

‘Toekomstige bewoners leidend bij interieurontwerp’

Sjaak Aveskamp

‘Interieurpartner waar De Zorggroep op kan bouwen en vertrouwen’ Hermkes Interieur in Horst tekende voor de bouw van de keukens in de zorgappartementen en groepswoningen in hof te Berkel. “Wij hebben de afgelopen jaren ook al keukens en interieur op maat geleverd voor andere projecten van De Zorggroep”, zegt verkoopadviseur Peter Lijpers. “Het ontwerp voor de keukens in hof te Berkel is door de interieurarchitect gemaakt, wij hebben dit uitgevoerd. Vanzelfsprekend wel in samenspraak met de interieurarchitect en De Zorggroep.”

De keukens in de zorgwoningen zijn voorzien van hoog-laagbladen, zodat er altijd een rolstoel onder kan. In de groepswoningen valt vooral de grootte van de keukens op; deze zijn uitgerust met grote inductiekookplaten en een grote combioven, koelkast en vaatwasser. “Het hele project is soepel verlopen en uitgevoerd naar tevredenheid van opdrachtgever en bouwer. Dat wij als bedrijf zoveel mogelijk meedenken met de klant, speelde hierbij een belangrijke rol. We kijken bijvoorbeeld hoe kosten kunnen worden bespaard en hoe alles zo praktisch mogelijk kan worden ingericht. We proberen een partner te zijn, waar De Zorggroep op kan bouwen en vertrouwen. Dat wordt gewaardeerd.”

Verheijen-Smeets Architecten in Tegelen was verantwoordelijk voor het interieurontwerp van de groepswoningen en zorgappartementen in hof te Berkel. Bij de keuze voor kleuren en materialen stond met name de doelgroep centraal, geeft interieurarchitect Robbert Coppens van Verheijen-Smeets aan. “In de groepswoningen voor mensen met dementie draait het vooral om accentkleuren, we hebben geprobeerd om kleurcontrasten aan te brengen. Mensen die aan dementie lijden, gaan vaak slechter zien of zien alleen nog grijstinten. Daarom hebben de deuren bijvoorbeeld een andere kleur dan de muren.

Zo zien de bewoners het onderscheid en kunnen zij zich beter oriënteren. Per woning is gekozen voor rood, geel en oranje als dragende kleur. Deze keuzes hebben we gemaakt in samenspraak met medewerkers van De Zorggroep.”

De zorgappartementen zijn vrij neutraal qua inrichting: ze zijn voorzien van een pvc-vloer in een houtkleur en een beigekleurig behang plus gordijnen. “We hebben hierbij gekozen voor een rustigere basis, omdat je niet weet welke meubels mensen meenemen die ‘van buiten’ komen. Bewoners die eerst een kamer hadden in Elzenhorst konden kiezen uit drie verschillende meubelsferen: traditioneel, behoudend of modern. Ook dit past altijd.”

De meubels in de zorgwoningen werden geleverd door Vervoort Meubelen, de gordijnen komen van Artimo. “De gordijnen zijn brandwerend en prima geschikt voor een zorgwoning. Daarbij staat Artimo garant voor maatwerk en kwaliteit.”

geen naam”, zegt Aveskamp. “We willen de bewoners ondersteunen om zoveel mogelijk hun normale leven te kunnen voortzetten, hen geen stempel opplakken.

Maar tegelijkertijd is de noodzakelijke zorg wel binnen handbereik.” De nieuwbouw - een ontwerp van Mulleners & Mulleners Architecten in Amsterdam werd gerealiseerd door Smeets Bouw uit Maastricht, dat net als CRA Vastgoed onderdeel uitmaakt van de VB Groep. “Het is in de eerste plaats een ‘warm’ gebouw geworden, zowel van binnen als van buiten”, zegt directeur Frank Dijkhuis. “De vormgeving is strak, maar je kunt er geen specifieke stijl aan hangen. Het gebouw geeft een fijn gevoel, dat is het belangrijkst.

Daarnaast is er veel aandacht besteed aan duurzaamheid, bijvoorbeeld bij de keuze voor de te gebruiken materialen en de isolatie.” ➤

BOUWEN AAN DE ZORG

21

CRA Vastgoed en Smeets Bouw feliciteren De Zorggroep met hun nieuwe huisvesting in Horst

www.cravastgoed.nl

www.smeetsbouw.nl

‘Kan niet’ bestaat niet U bent bouwexpert. Wij zijn specialist in hulpmiddelen voor de zorgsector. En we hebben precies hetzelfde doel: het beste leveren aan al onze klanten. Hoe richten we een ziekenhuis of zorginstelling zó in, dat alles optimaal functioneert voor de cliënten, de medewerkers en alle andere betrokkenen? Daar ligt onze uitdaging en uw uitdaging. Life without limits waarmaken. Daar gaan we voor.

Bel of mail ons gerust voor meer info of een vrijblijvende afspraak.

www.lopital.nl

Lopital Nederland B.V. Laarakkerweg 9, 5061 JR Oisterwijk, Tel +31 (0)13 5239300, Fax +31 (0)13 5239301, E-mail info@lopital.nl, www.lopital.nl

HOF TE BERKEL, HORST

Vervoort biedt interieurpakket aan Bij de inrichting van woonruimte zijn de bewoners natuurlijk leidend. Omdat er in hof te Berkel bewoners zijn die kampen met dementie, zijn er nog eens specifieke aandachtspunten voor het interieur. Vervoort, totaalinrichter in de zorg, weet waar op gelet moet worden: “In dit geval houden wij rekening met kleurgebruik, ook in het meubilair. Contrast in kleuren, maar ook helpt het als ruimtes met een verschillende functie ingericht worden met een verschillende hoofdkleur. Dat helpt de bewoner onderscheid te maken tussen bijvoorbeeld de eetkamer en de zitkamer.

Meedraaien in maatschappij Het verschil in huisvesting met het voormalige verpleeghuis Elzenhorst is levensgroot, geeft Aveskamp aan. “De groepswoningen, die op de begane grond zijn gesitueerd, bieden ruimte aan zeven mensen met dementie. Zij hebben ieder hun eigen zit-slaapkamer en delen een grote woonkamer en een woonkeuken.

Voorheen deelden twee mensen een kleine slaapkamer, ze hadden geen privacy. Nu hebben ze echt weer hun eigen plekje.”

De zorgappartementen, op de eerste en tweede verdieping van de nieuwbouw, tellen 60 tot 65 m2 en bieden mensen weer echt de kans om op zichzelf te wonen. “Eerst woonden deze mensen op de afdeling, nu hebben ze hun eigen huishouden. Maar wel met 24 uur per dag de beschikking over zorg. Op deze manier kunnen mensen een zo normaal mogelijk leven leiden, zoveel mogelijk midden in de maatschappij staan. We leggen niet het accent op hun beperking, maar op wat ze nog wél kunnen.” ➤

Naast de huiskamers voor dementerende ouderen, heeft Vervoort ook de zorgappartementen ingericht. Om bewoners een woonstijl te bieden die zo goed mogelijk aansluit op de huidige leefomgeving, hebben we in overleg met hof te Berkel en de architect een interieurpakket samengesteld. Bewoners kunnen een keuze maken uit drie stijlen: traditioneel, behoudend en eigentijds. Hierbij gaat het om meubilair, maar ook om bijvoorbeeld de gordijnen. Een slim concept en een mooie samenwerking waar in de toekomst vast vaker gebruik van zal worden gemaakt.”

BOUWEN AAN DE ZORG

23

Ideal Standard: complete sanitair oplossingen voor de zorgsector

Mindervaliden wastafel

Innovatie: Randloze spoeltechniek

www.idealstandard.nl

Veilige wastafelthermostaat met gebruiksvriendelijke legionella spoeling

UW INTERIEUR ONZE ZORG. Hermkes Interieur Industriestraat 17A 5961PH Horst Tel: 077-3980889 Fax: 077-3980890 www.hermkes-interieur.nl

14500131_Hermkens.indd 1

13-02-14 14:22

HOF TE BERKEL, HORST

Medical & Care thermostaten voor Hof te Berkel in Horst Als specialist op het gebied van zorgproducten biedt Ideal Standard een breed assortiment thermostaten. Naast de douche- en wandthermostaten omvat het programma ook unieke wastafel-thermostaten en keukenthermostaten met draaibare uitloop.

Bij de zorgthermostaten ligt de focus op hygiëne, veiligheid, comfort en duurzaamheid.

Alle Medical & Care thermostaten zijn voorzien van een thermische desinfecteerfunctie. De maximale temperatuur kan voor de gebruiker op een vooraf bepaalde temperatuur worden ingesteld. In verband met legionella-preventie wordt bij de kranen een speciaal hulpstuk geleverd. Met dit hulpstuk kunnen de medewerkers van bijvoorbeeld de technische dienst de kranen eenvoudig doorspoelen met water van meer dan 61°C. Na het doorspoelen wordt de blokkering van de maximale gebruikerstemperatuur weer automatisch geactiveerd.

Tilhulpmiddelen van Lopital Nederland B.V. Nieuwbouwlocatie Hof te Berkel, locatie van Dichterbij, heeft Lopital Nederland BV benaderd om samen te zoeken naar oplossingen en mogelijkheden voor het gebruik van tilhulpmiddelen.

Tijdens de eerste oriënterende gesprekken kwam al snel naar voren dat men graag gebruik wilde maken van plafondgemonteerde liftsystemen, wegens de grote ergonomische voordelen en de ethiek van het systeem.

Samen met de divisie Vastgoed van Dichterbij en afgevaardigden van de toekomstige afdelingen, heeft Lopital Nederland BV de wens, in overeenstemming met het advies, tot volle tevredenheid mogen uitvoeren. De instructie van de systemen en de oplevering hebben reeds plaatsgevonden.

Het gebouw is al bewoond en de eerste cliënten zijn reeds getild en verplaatst met de plafondtilliftsystemen van Lopital Nederland BV.

Naast het gebouw is een gezondheidscentrum gerealiseerd, waar onder meer de specialist ouderengeneeskunde, tandarts en fysiotherapeut spreekuur houden. “Dit centrum zat eerst in het verpleeghuis; nu hebben we dit bewust losgekoppeld. Andere inwoners van Horst kunnen ook gebruikmaken van deze diensten; ook op deze manier zorg je ervoor dat mensen met een zorgvraag zoveel mogelijk deel blijven uitmaken van de samenleving.”

Vraaggestuurd bouwen De Zorggroep, CRA Vastgoed en Smeets Bouw zijn apetrots op het project. “Dit is de zorgverlening van de toekomst”, zegt Aveskamp. “Met name de goede samenwerking tussen de projectpartners heeft hieraan bijgedragen: we gingen allemaal voor kwaliteit en we konden - letterlijk en figuurlijk - op elkaar bouwen.”

Frank Dijkhuis denkt dat ook de korte lijntjes met de praktijk het project mede tot een succes hebben gemaakt. “Wij als Smeets Bouw hebben al veel projecten in de bouwsector op onze naam staan. Belangrijk hierbij is vooral respect voor elkaar en luisteren naar de mensen op de werkvloer; wat vinden zij belangrijk, waar hebben zij behoefte aan? Zo zijn bewegingssensoren geen optie voor mensen met dementie, omdat ze geen donkere ruimte in durven te lopen. Ook willen ze zwarte toiletbrillen; dat zijn ze gewend. Dat kun je als bouwer niet weten. Daarom moet je continu met elkaar in gesprek blijven. Dat is bij hof te Berkel heel goed gelukt; het is een perfect voorbeeld van vraaggestuurd bouwen. Een project als dit willen we ieder jaar wel doen!” n

Frank Dijkhuis

FEITEN EN CIJFERS PROJECT: Hof te Berkel Opdrachtgever: De Zorggroep en CRA Vastgoed Zorgverlener: De Zorggroep Architect: Mulleners en Mulleners, Amsterdam Aannemer: Smeets Bouw, Maastricht Bouwmanagement: CRA Vastgoed, Eindhoven Sanitair: Ideal Standard, Venlo Aangepast sanitair: Ideal Standard Venlo Til-hulpmiddelen: Lopital Oisterwijk Vast interieur: Hermkes Interieur, Horst Los meubilair: Vervoort meubelen, Goirle Gordijnen: Artimo Textiles, Roosendaal Bouwtijd: • Selectie architecten mei 2010 • Start sloop november 2011 • Oplevering sloop maart 2011 • Overdracht sloop naar nieuwbouw • Start nieuwbouw mei 2012 • Oplevering half november 2013 Totale oppervlakte terrein: Totale terreinontwikkeling Hof te Berkel is 4 hectare Ontwikkeling gebouw is 6360 m2 Totale oppervlakte gebouw: 12.540 m2 bvo Capaciteit: 12 groepswoningen voor elk 7 clienten p.g.

52 zorgappartementen voor verpleeghuis clienten (somatiek) 3 buurtkamers 1000 m2 bvo aan behandelruimten en flexkantoren 12 reguliere huurwoningen Totale bouwkosten: • Investering zorgcentrum aandeel De Zorggroep circa € 21.500.0000 inclusief btw (dit is inclusief inventaris en grondkosten) • Investering woningen aandeel CRA Vastgoed circa € 1.900.000 inclusief btw • Totale investering € 23.400.0000 inclusief btw

BOUWEN AAN DE ZORG

25

BEDRIJFSPRESENTATIE

CCG-10 wandsysteem doorontwikkeld in OK-traject

Integratie doorgeefkast en warmhoudkast

Kostenbesparing door gebruik van normale beeldschermen

Nurse workstation met ge誰ntegreerd beeldscherm en toetsenbord.

26

BOUWEN AAN DE ZORG

BEDRIJFSPRESENTATIE

OK AMC fase 1.

In 2009 is het AMC gestart met de volledige renovatie van de OK-afdeling, bestaande uit twintig operatiekamers en omliggende ruimtes. Omdat de operatie in het AMC letterlijk en figuurlijk door moet kunnen gaan, is besloten het gehele proces in vijf fases te realiseren. Daarbij wordt in iedere fase een gebied met vier OK’s afgesloten van de OK-afdeling. De oude OK’s worden in zijn geheel afgebroken en vervangen door nieuwe state-of-the-art OK's. Na iedere fase worden het bouwtraject en het eindresultaat met betrokken disciplines gezamenlijk geëvalueerd en worden aanbevelingen in het vervolgtraject meegenomen. Hierdoor evolueren de OK's gedurende het gehele traject.

Doordat Cleanroom Combination Group vanaf de start betrokken is geweest bij deze renovatie, is een uitgebreid pakket aan details ontstaan en is het CCG-10 wandsysteem verder doorontwikkeld.

De wand in het CCG-10 systeem bestaat uit een vrijstaand HPL-frame waar de techniek, zoals leidingen, luchtretourkanalen en beeldschermen, in verwerkt wordt. Het frame wordt bekleed met een 10 mm dikke HPL-plaat die blijvend demontabel

tussen de vloer- en plafondovergang is gemonteerd. De K3-norm is door het ontbreken van metalen onderdelen in het wandsysteem gewaarborgd.

Het aanpassen van techniek in of achter de wand is in een zeer korte tijd te realiseren en levert een minimale verstoring van de operationele processen op.

Door de beeldschermen in een nis achter een ruit te plaatsen zijn medische beeldschermen onnodig, wat een aanzienlijke kostenbesparing ople-

Cleanroom Combination Group

vert. Indien noodzakelijk zijn de beeldschermen eenvoudig te vervangen.

Momenteel wordt in het AMC gewerkt aan fase vier met vier reguliere OK's. Fase vijf omvat naast twee reguliere OK's tevens twee hybride OK's. De oplevering van de laatste fase is gepland in 2015.

Het CCG-10 wandsysteem is in meerdere ziekenhuizen (onder andere in AZM Maastricht en GHZ Gouda) naar tevredenheid toegepast. n

T +31 (0)497 556565 E info@cleanroomcg.nl W www.cleanroomcg.com

BOUWEN AAN DE ZORG

27

Tekst: Tim Janssens Foto’s: ASZ Aalst

‘Gouden combinatie van techniek, esthetiek en functionaliteit leidt tot een van de meest innovatieve OK’s van België’

ASZ-Aalst neemt gloednieuw,

ultramodern operatiekwartier in gebruik

De kwaliteit van de medische omgeving is cruciaal voor het welslagen van intensieve heelkundige ingrepen. Aangezien het om mensenlevens gaat, is het dan ook erg belangrijk om er regelmatig in te investeren. Dit beseft de directie van het Algemeen Stedelijk Ziekenhuis (ASZ) van Aalst maar al te goed en dus liet ze vorig jaar een gloednieuw operatiekwartier inrichten. Het resultaat is verbluffend: in amper negen maanden tijd werd de aftandse OK van ASZ-Aalst omgetoverd tot een innovatief zorgcomplex met zeven hypermoderne operatiezalen.

Vijfentwintig jaar is een eeuwigheid in de snel evoluerende en moderne medische wereld. Het is dan ook

geen verrassing dat het vorige operatiekwartier van ASZ-Aalst, daterend uit 1989, dringend aan vernieuwing toe was. Zowel de technische als de medische uitrusting van de OK waren behoorlijk verouderd.

Bovendien was ook het comfort voor personeel en patiënten ver te zoeken (weinig tot geen daglicht, slechte ruimtelijke indeling, gezamenlijke goederen- en patiëntenstroom...). De directie van het ASZ besloot dan ook een nieuw operatiekwartier te realiseren. Een investering die loont, want de kersverse OK is zonder twijfel een van de meest innovatieve operatiekwartieren van België. Het ultramoderne complex koppelt het gebruik van de allernieuwste digitale toepassingen aan een doordachte zorglogis-

De vernieuwde OK van ASZ-Aalst is zonder twijfel een van de meest innovatieve van België. Het strakke interieur ademt professionaliteit, maar ook sereniteit en rust.

28

BOUWEN AAN DE ZORG

OK ASZ-AALST, AALST

V.l.n.r. Dirk De Nul, Albert Halter (Maquet) en Pascal De Ras (ASZ), hoofdaannemer ‘tijdelijke vereniging De Nul-Maquet’.

tiek, een kwalitatieve, veilige inrichting en bijzondere aandacht voor luchtbehandeling en hygiëne.

Technische snufjes Digitaal is de nieuwe norm, zeker in ziekenhuisomgevingen. De laatste jaren zijn er allerlei technologische nieuwigheden voorhanden die artsen en chirurgen helpen bij het uitvoeren van complexe operaties. In de nieuwe OK van ASZ-Aalst vinden we een heel aantal van die innovatieve snufjes terug. Allereerst zijn de operatiezalen uitgerust met nieuwe operatietafels, -pendels en -lampen, twee computers, een 42 inch scherm, twee medische beeldschermen die steunen op een pendel en RGB-ledverlichting, waarvan zowel de lichtintensiteit als de kleur naar believen kan worden aangepast. “De ledlampen zorgen voor een rustgevende, serene sfeer, verbeteren de focus tijdens het

De zeven operatiezalen in de nieuwe OK zijn uitgerust met de allernieuwste technische hulpmiddelen. Daarnaast was ook hygiëne een erg belangrijk aandachtspunt.

opereren en produceren veel minder warmte”, aldus Johan Cogge van Boeckx architecture & engineering.

In elk lokaal kan je de temperatuur, de verlichting, de zonwering en de stores bijregelen via een klein bedieningstoestel. Om de aanwezige toestellen en technieken sneller en efficiënter te kunnen bedienen, bevatten alle beeldschermen een touchscreen. Een supersnel datanetwerk (10 Gb/s) en glasvezelaansluitingen in alle operatiezalen zorgen ervoor dat vitale informatie zo snel mogelijk de bestemming bereikt.

Een bijzonderheid in de nieuwe OK is de RGB-ledverlichting, waarvan zowel de lichtintensiteit als de kleur naar believen kan worden aangepast.

“Dit komt onder meer de kwaliteit van kijkoperaties ten goede. En bliksemsnel doorsturen naar andere operatie- of vergaderruimtes”, licht Pascal De Ras, afdelingshoofd van de Technische Dienst van ASZAalst, toe.

Clean en hygiënisch Momenteel telt het nieuwe operatiekwartier zeven hypermoderne operatiezalen. In de toekomst kan dit aantal eventueel verder worden uitgebreid naar tien, al is het wachten op de bouw van twee nieuwe ziekenhuisblokken en een zorgstraat voordat dit mogelijk is. De absolute blikvanger is de hybride operatiezaal voor cardio-, vaat- en neurochirurgie. “Deze combineert de strenge steriliteitseisen van een operatiekamer met de recentste beeldvormingstechnieken. De hybride zaal bevat een speciale C-boog die met behulp van een railsysteem rond de operatietafel kan bewegen. Zo kan de chirurg het lichaam van de patiënt haarscherp bestuderen vanuit elke hoek”, vertelt Pascal De Ras. Uiteraard ligt de nadruk in de nieuwe OK ook op hygiëne. Boven elke operatietafel hangt een verlicht plenum van 3 bij 3 meter dat voortdurend lucht in de ruimte blaast (10.000 m³ per waarvan drie vierde gerecupereerd via filtering). Deze laminaire airflow zorgt ervoor dat stofdeeltjes geen kans krijgen. Om bacteriën maximaal te kunnen weren, zijn alle schermen en touchscreens integraal verwerkt in de wanden, ontbreken kasten of horizontale vlakken (al het materiaal wordt verzameld in één gecentraliseerde opbergruimte) en zijn vijf van de zeven operatiezalen gekoppeld aan een inductiekamer. ➤

BOUWEN AAN DE ZORG

29

BOECKX. heeft tientallen jaren ervaring in het realiseren van complexe bouwprojecten. Of het nu ziekenhuizen, kantoren, openbare gebouwen, woonzorgcentra of scholen zijn, wij bieden onze klanten het meest creatieve en functionele ontwerp, de nodige ondersteuning tijdens de werken, een Boeckx. + AAPRoG + BuRo II

strikt timemanagement en continue budgetbewaking aan.

BOECKX. architecture & engineering

T +32 59 808 804

Torhoutsesteenweg 52

F +32 59 709 818

8400 Oostende

info@boeckx.be www.boeckx.be

www.jandenul.com

Naast bagger- en landwinningsactiviteiten wereldwijd, is Jan De Nul Group, zowel in BelgiĂŤ als internationaal, een toonaangevende onderneming voor civiele bouw. De firma focust op complexe multidisciplinaire projecten in de waterbouw en de waterzuiveringsinfrastructuur, maar ook op gebouwen zoals rusthuizen, ziekenhuizen, kantoren en wooncomplexen. De nationale luchthaventerminal (Pier A) en de nieuwe hoofdzetel van de Europese Raad in Brussel zijn voorbeelden van bijzondere gebouwen voor openbaar nut. Jan De Nul Group heeft ook de nodige kennis opgebouwd voor het uitvoeren van PPS projecten.

KANTOOR ONDERNEMINGEN JAN DE NUL NV Tragel 60 I 9308 Hofstade-Aalst I BelgiĂŤ T +32 53 731 711 F +32 53 781 760 I info@jandenul.com

Bouwen aan de Zorg.indd 1

06/02/2014 09:01:06

OK ASZ-AALST, AALST

Grote natuurfoto’s brengen de geopereerde patiënten tot rust.

Ook het openen en sluiten van deuren verloopt dankzij deurautomatisatie en drukhiërarchie veel preventiever.

Knap resultaat op korte termijn Een belangrijk element dat in het voormalige operatiekwartier ontbrak, was het comfort voor personeel en patiënten. Dankzij het knappe interieurontwerp van Boeckx architecture & engineering is dit in het nieuwe complex geen bezwaar meer. Het is er aangenamer werken en verblijven, zowel door de verbeterde circulatie van goederen en patiënten als door de rustgevende, professionele sfeer die de OK uitstraalt. “In ons streven naar functionaliteit hebben we ook een zekere esthetiek geïntegreerd”, vertelt Johan Cogge. “Levensgrote zwart-witfoto's geven de operatieruimtes extra cachet zonder al te zeer in het oog te springen. De vloeren zijn anderzijds wel fel gekleurd om - zonder al te veel af te leiden - toch wat leven in de brouwerij te brengen. De perfecte integratie van bedrading, schermen en technieken zorgt voor een strakke finishing touch.”

Wetende dat dit alles in slechts negen maanden is gerealiseerd, kun je gerust van een huzarenstukje spre-

ken. De nieuwe OK werd immers niet ondergebracht in een nieuw complex, maar kwam in de plaats van de oude OK. Enerzijds moest de aannemer (THV Jan De Nul-Maquet) deze oude OK dus eerst ontmantelen voordat de nieuwe OK kon worden ingericht, anderzijds mocht de dagelijkse medische praktijk geen hinder ondervinden en moest er daarom aan de achterzijde van het ziekenhuis een tijdelijke OK worden gebouwd. Bovendien omvatte het project ook de bouw van een nieuwbouwblokje (450 m²) met kleedkamers voor het personeel, kantoren, vergaderruimtes en een ontspanningskamer. “Het was heel wat op korte tijd”, bevestigt projectleider Steven De Brabanter (Jan De Nul). “Aangezien we in zekere zin toch het operatiekwartier van de toekomst moesten realiseren, lag de vereiste afwerkingsgraad zeer hoog.

Getuige hiervan is het gebruik van het modulaire Variop-systeem, volledig cleane systeemwanden en -plafonds die te allen tijde aangepast of verwijderd kunnen worden. We moesten 1.500 op maat gemaakte panelen in elkaar puzzelen, geen lachertje!

Uiteindelijk zijn we in onze opzet geslaagd en kon de eerste operatie vlak voor Nieuwjaar in de nieuwe OK plaatsvinden.” n

FEITEN EN CIJFERS PROJECT: OK COMPLEX ASZ AALST Opdrachtgever: ASZ Aalst Architect: Boeckx Architecten, Oostende Aannemer: Jan de Nul, Hofstade Geschiedenis: • Oudbouw 1989 • Start der werken voor realisatie tijdelijk OK: september 2012 start TOK • 1 maart 2013 verhuizing oude OK naar TOK (6 maanden) Renovatie en uitbreiden oud operatiekwartier Maart 2013 - december 2013 Uitbreiding oppervlakte 450 m2 (verdieping bovenop laboratorium) Strippen oud operatiekwartier en heropbouw (9 maanden)

BOUWEN AAN DE ZORG

31

THEMA OPERATIEKAMERS

Veiligheid van patiënt en organisatie

Medisch gassendistributiesysteem nieuwe Meander ziekenhuis is gecertificeerd Op 23 december 2013 opende het nieuwe Meander Medisch Centrum in Amersfoort haar deuren. Voor de medische gasseninstallatie heeft Dräger het certificaat uitgereikt, waarmee wordt aangetoond dat de distributiesystemen zijn gebouwd conform de eisen zoals deze zijn vastgelegd in de internationale norm de NEN-EN- ISO 7396-1.

Het kunnen ophangen van een dergelijk certificaat is niet bedoeld als wanddecoratie, maar is een bewijs dat het ziekenhuis al vanaf de ontwerpfase tot en met de oplevering in december erop gefocust is geweest dat veiligheid, kwaliteit en continuïteit essentieel zijn voor goed functionerende distributiesystemen van medische gassen.

Het afgegeven certificaat is niet alleen een bewijs van de kwaliteit en de gehanteerde normen, maar is voor de gebruiker ook een toetsingsdocument waarop men kan teruggrijpen tijdens de exploitatie. Op die manier kunnen bij aanpassingen en/of het onderhoud de ontwerpuitgangspunten van de medische gassenvoorziening gerespecteerd blijven.

Dräger beschikt als enige installateur in Nederland over een gecertificeerd kwaliteitswaarborgsysteem, alle benodigde materialen en installaties met medische kwalificatie én gecertificeerde berekeningsmethode om complete of delen van medische gasdistributiesystemen te ontwerpen, te installeren en op te leveren volgens de vigerende normen.

Voor meer informatie: www.draeger.com

Medisch Centrum Alkmaar rondt eerste fase van de OK-bouwplannen af

Interflow en Cyclusbouw realiseren een toekomstbestendig OK-complex

Op 30 december jongstleden vond de eerste operatie plaats in de nieuwe operatiekamers van Medisch Centrum Alkmaar (MCA). In recordtijd is door Interflow en Cyclusbouw een compleet nieuw OK-complex gerealiseerd, bestaande uit vier operatiekamers en nevenruimten. Het toegepaste modulaire bouwconcept biedt kwaliteit in combinatie met een optimale flexibiliteit en minimale bouwoverlast binnen een korte bouwtijd. Daarnaast zijn de operatiekamers geschikt voor verplaatsing en hergebruik. ‘Samenwerking’ is ook bij dit project het sleutelwoord.

32

BOUWEN AAN DE ZORG

Gezien de leeftijd van de reeds bestaande klinische operatiekamers bij MCA, bleek het noodzakelijk om vier extra operatiekamers te realiseren en de bestaande zes operatiekamers te renoveren.

Met het oog op de nieuwbouwplannen in Heerhugowaard, wilde het ziekenhuis alleen investeren in een OK-complex dat verplaatsbaar is en hergebruikt kan worden.

Nu de nieuwe operatiekamers in gebruik zijn genomen, is de eerste fase van de bouw afgerond. Hierna start de renovatie van zes van de huidige operatiekamers.

THEMA OPERATIEKAMERS

Bij aanbesteding van de bouwopdracht kwam al snel hoofdaannemer Interflow in beeld. Interflow is onderdeel van BAM Techniek bv. Met ruim veertig jaar ervaring in bouw en onderhoud van schone productieomgevingen in de breedste zin van het woord, is Interflow expert in alles wat te maken heeft met schone lucht. Door die jarenlange ervaring liggen kennis en kunde op een hoog niveau. Interflow koos bij de realisatie van het OK-complex voor samenwerking met Cyclusbouw. De unieke bouwmethode van Cyclusbouw is hét toekomstbestendige alternatief voor moderne vastgoedontwikkeling. Deze samenwerking kreeg gestalte in het hele traject, vanaf planontwikkeling tot en met de afbouw op locatie.

Het OK-complex is opgebouwd in slechts 31 weken tijd. Begin oktober kwam het gebouw, dat uit prefab-onderdelen bestaat, nog naar Alkmaar. Nu, zo’n tien weken later, is de eerste operatie uitgevoerd. “Fantastisch dat in korte tijd zo’n licht en ruim opgezet gebouw is neergezet waar een prettige werkomgeving is gecreëerd. Alle inspanningen van specialisten, medewerkers en de aannemer hebben ervoor gezorgd dat we tot dit eindresultaat zijn gekomen. Dat we zelfs eerder kunnen starten met opereren dan verwacht, bewijst dat we goed met elkaar hebben samengewerkt”, besluit Bert Beijersbergen, projectmanager locatie Alkmaarderhout.

Voor meer informatie: www.interflow.nl

Knauf Safeboard: 100% stralenwerende wanden zónder lood!

Het Beatrix Ziekenhuis in Gorinchem ondergaat een grote revitalisatie. De ziekenhuisorganisatie greep deze gelegenheid aan om de ‘Planetree filosofie’ te implementeren. Planetree is een organisatiemodel waarbij de patiënt als mens centraal staat. Het gebruik van kleuren, daglicht, geluid en beplanting wordt ingezet om een zo aangenaam en vertrouwd mogelijke omgeving te creëren voor de patiënt.

Bij de bouw van de nieuwe dagbehandeling lag de focus op gastvrijheid. De inrichting is open en overzichtelijk, met zoveel mogelijk comfort voor patiënten. Daarnaast grenst de nieuwe dagbehandeling direct aan het operatiecomplex, zodat de zorg op een betrokken manier wordt geleverd. Patiënten kunnen snel naar de operatiekamer worden gereden en weer terug. Opvallend is de inval van daglicht in de operatiekamers.

Knauf Safeboard laat zich op dezelfde manier verwerken als een gipsplaat. Voegen en hoeknaden worden dichtgesmeerd met speciale Safeboard-spachtel.

Met buigtechnieken is het mogelijk om architectonische vormen te volgen. Door de gele kern van Safeboard is de optische controle eenvoudig; het is uitgesloten dat verkeerde platen worden gemonteerd.

Met Safeboard van Knauf kunnen röntgen- en operatieafdelingen op zeer economische wijze stralingsvrij worden afgeschermd.

Kijk voor meer informatie op: www.knauf.nl

Economisch, eenvoudig verwerkbaar en veilig Voor een absolute bescherming tegen röntgenstraling heeft men in alle operatiekamers Knauf Safeboard toegepast. Dit is een gipsplaat die de gangbare loodplaten overbodig maakt. Knauf Safeboard is zeer economisch te verwerken en zware loodconstructies zijn niet langer nodig. De plaat is intensief getest op stralingsbescherming en voorziet in vergelijkbare loodwaardes conform de DIN 6812 normering.

BOUWEN AAN DE ZORG

33

Kant-en-klaar... operatiekamercomplex.

Uitbreiding van de activiteiten, veranderende wetgeving en nieuwe technologieën stellen voortdurend nieuwe eisen aan operatiekamercomplexen. Interflow en Cyclusbouw bieden

samen een kant-en-klaar, modulair concept voor OK-complexen. Een hoogwaardig concept dat voldoet aan alle eisen van nu, maar door het modulaire karakter ook is voorbereid op toekomstige ontwikkelingen. Eenvoudig aanpasbaar en verplaatsbaar en daardoor blijvend passend in tijden van groei en krimp.

Het concept wordt grotendeels opgebouwd uit geprefabriceerde modulaire bouwdelen. Dit industriële bouwproces bespaart u niet alleen tijd en geld door de hoge reactie- en realisatiesnelheid, maar garandeert ook een minimale overlast op de bouwlocatie.

Hoogwaardig, kant-en-klaar, snel en écht toekomstbestendig.

www.interflow.nl www.cyclusbouw.nl

THEMA OPERATIEKAMERS

Deeltjesmeting essentieel onderdeel bij OK-monitoring De nieuwe VCCN Richtlijn 7 voor classificatie van OK’s, is gericht op de kritische procesparameters, zoals de toe- en afgevoerde luchthoeveelheid, verdeling van de afgevoerde lucht, temperaturen (regeling), inblaas luchtsnelheden, relatieve vochtigheid (regeling), integriteit van de filters en het plenum.

invloed zijn op postoperatieve infecties (POWI’s). Kritische locaties zijn het wondgebied, de instrumenttafel, het HEPA-eindfilter en de gehele OK-ruimte. Metingen op deze locaties geven een duidelijk beeld van de luchtkwaliteit tijdens een ingreep en de factoren die hierop verstorend werken.

Het toevoegen van deeltjestelling aan een goed OK-monitoringsysteem is raadzaam en geeft extra informatie voor het verbeteren van de luchtkwaliteit tijdens een ingreep.

Voor meer informatie: www.golighthouse.nl

Als men echter de kwaliteit van de lucht in de OK wil meten om het risico op infecties te verkleinen, wordt nog steeds niet de meest kritische parameter gemeten: de reinheid van de lucht. Deze is te bepalen door het aantal deeltjes (en kiemen) te meten in het beschermde gebied en in de gehele OK. Het gedrag van medewerkers in een OK heeft hierop de grootste invloed. Deurbewegingen en bewegingen binnen het beschermde gebied, onder andere door het (ver)plaatsen van de instrumenttafel en overige apparatuur, bepalen de hoeveelheid deeltjes die zich verplaatsen in en rond het wondgebied. Realtime monitoring van deeltjes tijdens operaties op de meest kritische locaties, geeft veel inzicht in de factoren die van

Lavero Medical BVBA Lavero Medical BVBA is een jonge organisatie op het gebied van interieurafwerking. Onze hoofdactiviteit is het bouwen en renoveren van operatiekwartieren, cleanrooms, sanitaire cellen en andere ruimtes binnen de ziekenhuizen. Hierbij wordt vooral de nadruk gelegd op het afkleden van de wanden met volkern. We richten ons daarbij zowel op de toelevering als het turnkey opleveren van afdelingen.

Naast het bouwen van kritische ruimtes in ziekenhuizen en farmacie, is Lavero ook de importeur voor Telstar (Luwa), gespecialiseerd in laminair downflow systemen.

Wij beschikken over een eigen onderhouden validatie-team. Door permanente ontwikkeling en onderzoek zijn we in staat zelfs aan de strengste normen te voldoen.

Al onze systemen voldoen aan de DIN1946-3.

Lavero Medical BVBA is tevens leverancier van infrarood verwarming in de gezondheidszorg. Van materniteit, pediatrie, geriatrie en intensieve zorgen tot lokalen voor de technische dienst, gangen, operatiekamers, labo's, burelen enzovoorts. Infrarood verwarming is zuinig en overal toepasbaar. De installatiekosten zijn zeer laag en de verwarming is onderhoudsvrij. Elk paneel of elke toepassing kan op ieder gewenste plaats of persoon worden ingesteld, zodat er een optimaal comfortgevoel wordt gecreëerd.

Voor meer informatie:: www.lavero-medical.be

BOUWEN AAN DE ZORG

35

THEMA OPERATIEKAMERS

Uw specialist voor de gezondheidssector nora® rubber vloerbedekkingen voor veeleisende inrichtingsoplossingen.

Om operatiekamers uit te rusten is veel ervaring en knowhow vereist.

Als specialist voor degelijk kwetsbare toepassingsgebieden beschikt nora over begrensd elektrisch geleidende rubber vloerbedekkingen in verschillende kwaliteiten en dessins.

Naast de standaard vloerbedekkingen biedt de nora®-collectie voor speciale toepassingen een breed assortiment van rubber vloerbedekkingen met onbeperkte combinatiemogelijkheden.

Voor operatiekamers adviseren wij u onze vloerbedekkingen: noraplan® signa ed noraplan® sentica ed noraplan® stone ed norament® 928 grano ed Begrensd elektrisch geleidend en antistatische rubber vloerbedekkingen van nora® beschermen de gevoeligste elektronische apparatuur tegen storingen respectievelijk onherstelbare beschadigingen door elektrostatische ontladingen. Ze bieden eveneens bescherming bij ontvlambare gas- en luchtmengsels. Met een minimale isolatieweerstand worden bovendien de opererende arts en patiënt beschermd.

Ruimteoverschrijdende inrichtingsoplossingen Uniek aan het nora®-systeem is dat u de verschillende vloerbedekkingskwaliteiten in dezelfde kleuren en dessins kunt laten doorlopen in verschillende ruimtes met de meest uiteenlopende functionele eigenschappen. Hierbij wordt het totaalbeeld van een uniform design behouden.

UMC Utrecht kiest voor nora Recentelijk is de herhuisvesting van de hartcatherisatiekamers, hybride OK´s en Cardio Care Units van het UMC Utrecht afgerond met de installatie van noraplan signa vloerbedekkingen van nora flooring systems B.V. De aantrekkelijke rubber vloerbedekkingen van nora® zijn de eerste keuze bij de inrichting van ziekenhuizen.

Niet alleen bieden ze een aantrekkelijk design, maar ook alle belangrijke technische eigenschappen die ziekenhuizen nodig hebben voor hun dagelijkse werk.

Voor meer informatie kunt u kijken op: www.nora.com/nl

Een multifunctioneel OK-centrum waarbij de logistiek van patiënten, goederen en personeel in een optimaal ontwerp samenkomen?

Een selectie van de meest gestelde vragen uit recente projecten: Welke stappen moeten we doorlopen? | Wat moeten we in kaart brengen? | Wie hebben we erbij nodig? | Hoe kunnen wij kosten besparen en mogelijke fouten voorkomen? | Hoe worden de gebruikers optimaal betrokken? | Worden onze primaire processen wel leidend in het nieuwe ontwerp? | Hoe komen wij tot een inrichtingsplan behorend bij onze primaire processen? | Hoe krijgen de ontwerpende partijen een goede “briefing” van onze eisen en wensen? | Hoe blijven we betrokken bij de realisatie, zonder dat we kostbare tijd te verliezen?

Wij kennen de antwoorden.

Bekijk de film waarin onze referenties aan het woord zijn door de QR code te scannen of onze website te bezoeken op www.okcn.nl

BOUWEN AAN DE ZORG

37

KNAUF SAFEBOARD 0% LOOD…100% VEILIG

Safeboard gipskartonplaten van Knauf: absolute bescherming tegen röntgenstraling

Knauf Safeboard

■ 100% loodvrij ■ Stralenwerend

■ Sterk en stabiel ■ Zeer goede geluidsisolatie

■ Extra brandwerendheid

■ Eenvoudige verwerking

THEMA OPERATIEKAMERS

Sepago: revolutie in separatiegordijnen Hygiëne en veiligheid behoren tot de belangrijkste aspecten in de gezondheidszorg. Waar bijvoorbeeld schone lakens en ander materiaal op dit gebied de hoogste prioriteit hebben, blijven gordijnen rondom de bedden te lang hangen. Zowel bezoekers, personeel als de patiënt zelf laten bacteriën achter op de stof van conventionele gordijnen. Dat is een gevaar voor iemand met minder weerstand.

Dat kan anders en beter dachten ze bij Sepago. De textielspecialist ontwikkelde de eigen Sepago Disposables. Deze speciale weggooigordijnen zijn niet alleen eenvoudig te bevestigen, maar bieden volgens Raymond van Hal van Sepago nog veel meer voordelen. “Deze vervangbare gordijnen blijven in de plastic verpakking tot het moment dat ze worden opgehangen. Zo is geen contact met de vloer mogelijk.

Een ideale oplossing voor elke IC, OK of dialyseafdeling. Daarnaast zijn deze gordijnen niet duur en op lange termijn kostenbesparend, omdat ze niet gewassen hoeven te worden.”

Deze Sepago Disposables passen in vrijwel alle soorten rails van Nederlandse en Belgische ziekenhuizen. Bovendien kunnen ze voorzien worden van speciale IC-doorkijkvensters, werken ze vlamvertragend en zijn ze in diverse maten verkrijgbaar.

Voor meer informatie: www.sepagodisposables.com

Medisch-technische voorzieningen

Heijneman Medical heeft sinds haar oprichting in 1993 ruim honderd operatiekamers ingericht met voorzieningenbruggen, plafondpendels, operatielampen en/of operatietafels.

Op de Intensive Care, High Care en Medium Care heeft Heijneman Medical al circa 250 bedplaatsen ingericht met plafondpendels, voorzieningenbruggen en wandvoorzieningsgoten. In de afgelopen jaren heeft het bedrijf ongeveer 2 kilometer wandgoten geleverd in diverse uitvoeringen voor verkoeverkamers, holdings, de spoedeisende hulp, behandelkamers, dialyseafdelingen enzovoort.

Bij de totstandkoming van de ideale werkplekken maakt Heijneman Medical gebruik van grote merken als modul technik GmbH, KLS Martin en OPT, maar ook van de ruime mogelijkheden van eigen producten.

Voor meer informatie: www.heijnemanmedical.nl

BOUWEN AAN DE ZORG

39

the feelgood floor noraplan速 sentica voelt goed aan. In 38 nieuwe kleuren.

Het leven is kleurrijk. Kleuren weerspiegelen onze gevoelens en be誰nvloeden ze. Architecten gebruiken deze kennis vaak om met name gebouwen zoals ziekenhuizen, universiteiten en kantoren creatief en sfeervol in te richten. nora systems heeft deze trend herkend en past haar nu voor het eerst in een innovatieve rubber vloerbedekking toe. Het resultaat overtuigt in 38 schitterende kleuren en heet noraplan速 sentica. Ervaar de Feelgood floor noraplan速 sentica. Kijk op: www.nora-sentica.com/nl

Scan de code met uw smartphone in voor meer informatie.

THEMA OPERATIEKAMERS

Onlangs heeft TRILUX Medical elf operatiekamers van het AZ Jan Palfijn ziekenhuis in Gent uitgerust met pendelsystemen voor anesthesie en chirurgie.

Investeringsmogelijkheden stijgen, operationele kosten dalen

Het alles-in-één-planningsconcept van TRILUX Medical Tijdens nieuw- en verbouwprojecten in een ziekenhuis is de geïntegreerde planning van TRILUX Medical de sleutel tot succes. Kwaliteit staat daarbij hoog in het vaandel. Deskundige ondersteuning en deskundig advies op alle denkbare gebieden en in alle fasen van het proces kenmerken onze werkwijze. Van het systematisch verzamelen van de gestelde eisen tot integratie op verschillende onderdelen. Deze processen verlopen altijd in nauwe samenwerking met de projectleiders en adviseurs van het ziekenhuis.

Dit zorgt voor oplossingen op maat voor alle technische en medische uitdagingen.

“De resultaten zijn meetbaar”, aldus Rafael Muñoz, algemeen directeur van TRILUX Medical. “Besparing op personeels- en energiekosten, optimalisatie van processen in de operatiekamer en een verhoogde aantrekkelijkheid van het gebouw zowel binnen als buiten. We hebben inmiddels ruim vijftig jaar ervaring met consumentgerichte oplossingen. We werken nauw samen met specialisten, verpleegkundigen en projectleiders .”

TRILUX Medical hecht veel waarde aan stipte en betrouwbare levering en vlotte installatie. De ervaren lokale teams zijn speciaal getraind en hebben kennis van de wettelijke eisen in elk land. De geïntegreerde planning van TRILUX Medical voldoet aan de eisen van morgen. “Wij plannen, visualiseren, installeren, beheren en onderhouden. Dit alles vanuit een totaaloplossing voor het gehele project. Van concept en planning tot daadwerkelijke inrichting van de operatiekamer, intensive care en patiëntenkamer. Zonder verlies van informatie, zonder misverstanden en zonder omwegen. Succes uit eerste hand.”

Op www.trilux-medical.com leest u alles over chirurgische systemen, systemen voor de intensive en medium care en lampen voor operatiekamers. Wij hebben de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in productontwikkeling. Dit heeft geresulteerd in een compleet programma aan innovatieve oplossingen. Zowel de ontwikkeling als de volledige productie vinden plaats in Arnsberg, Duitsland.

Voor meer informatie: www.trilux.nl

Mobiele medische dienstverlening zorgt voor ononderbroken zorg in Noord-Europa en de Benelux Mobiele operatiekamers hebben zich inmiddels bewezen als een naadloze oplossing bij renovaties. Vanguard Healthcare heeft verschillende mobiele laminaire flow operatiekamers ter beschikking inclusief apparatuur, waarmee ze een onvoorwaardelijke, efficiënte en professionele klinische service aanbiedt.

Het interieur en de logistiek binnen de units zijn opgezet met het oog op de hygiënische eisen binnen een ziekenhuis.

Wanneer u meer wilt weten over onze dienstverlening, neem dan contact op met Rob van Liefland. Hij kan u vertellen welke oplossingen we kunnen bieden tijdens renovaties of capaciteitsproblemen.

Voor meer informatie: rvanliefland@vanguardhs.com

Afgelopen zomer heeft Vanguard Healthcare vier van haar units, drie operatiekamers en een kliniek, met succes ingezet bij het Vivalia Hôpital Princesse Paola in Marche en Famenne. Hierdoor konden de chirurgische activiteiten ononderbroken worden voortgezet tijdens de renovatie van de operatiekamers. Het ziekenhuis in Zuidoost-België heeft de operatiekamers voornamelijk ingezet voor gynaecologie, traumatologie, orthopedie en algemene chirurgie. Gedurende de vijf weken dat de units in gebruik waren, zijn zowel electieve procedures als spoedprocedures uitgevoerd.

BOUWEN AAN DE ZORG

41

PROFESSIONALS FOR PROFESSIONALS Postbus 60030 | 9703 BA Groningen Postbus 2101 | 5202 CC ‘s-Hertogenbosch

Het ontwerp en de inrichting van een operatieafdeling is een ingewikkelde aangelegenheid.

De eisen vanuit de diverse specialismen, diverse logistieke processen en snelle technologische veranderingen vragen om coördinatie door een ervaren adviseur.

Wij zijn een betrouwbare, resultaatgerichte en professionele partner. Plannen?

Neem contact op voor een vrijblijvend oriënterend gesprek. +31 (0) 73 62 34 381 | WWW. OKCN. NL

| INFO@OKCN.NL

Voor meer informatie www.heijnemanmedical.nl

THEMA OPERATIEKAMERS

Metaflex Doors Europe: patiëntveiligheid op OK’s vereist de juiste deursystemen Ziekenhuizen zijn de laatste jaren veiliger geworden. Dat blijkt uit grootschalig onderzoek van Nivel. Volgens minister Schippers is het moment om achterover te leunen echter nog niet aangebroken. Met het oog op de patiëntveiligheid kunnen nog verdere stappen worden gemaakt. Dat past in de ambitie van Metaflex Doors Europe; leverancier van hoogwaardige schuifdeursystemen voor onder meer OK’s en cleanrooms.

gen dat een OK-deur een fysieke grens vormt die voor bewustwording kan zorgen.

OK-deuren van Metaflex beschikken over een automatisering die gekoppeld kan worden aan een monitoringsysteem. Daarin worden bijvoorbeeld de luchtkwaliteit, temperatuur en het aantal deurbewegingen tijdens de operatie vastgelegd.

Het moet bij de gebruikers tussen de oren zitten dat het aantal deurbewegingen dient te worden beperkt en het is belangrijk dat dit beleidsmatig is ingebed.”

Metaflex richt zich voornamelijk op de zorgsector en daaraan gerelateerde organisaties. Tot de activiteiten behoren ontwikkeling, productie, plaatsing en service van deuren en de daarvoor vereiste technologie. Kernwaarden van de onderneming zijn innovatie, vertrouwen, kwaliteit, passie en persoonlijke betrokkenheid.

Metaflex gelooft in een volledig veilige en comfortabele omgeving voor zowel medewerkers als cliënten, rondom het bed en de operatietafel. Dit doen ze door duurzaam de beste deuren ter wereld te maken.

Know how Metaflex beschikt over veel know how die het graag met relaties deelt. Steeds vaker wordt het bedrijf in een vroeg stadium bij projecten betrokken. Een proactieve benadering en communicatie staan bij Metaflex hoog op de agenda, hetgeen ook tot uiting komt in de slogan van de onderneming: ‘Open the world, close to you’.

Meer informatie vindt u op: www.metaflex.nl

Integrale benadering Rob van Overbeek, verantwoordelijk voor Sales & Marketing, benadrukt dat optimale patiëntveiligheid alleen kan worden gerealiseerd met een integrale aanpak.

Een deur is daar een klein maar essentieel onderdeel van. “Bij veiligheid en OK’s denk je vrij snel aan allerlei high tech toepassingen, maar in basis zorgt ook de deur voor patiëntveiligheid op een OK.” Marc Verhelst, verantwoordelijk voor Business Development, stelt dat Metaflex een bedrijf is dat open staat voor vernieuwingen. “Onze deuren zijn meer dan alleen de toegang tot een ruimte; het zijn producten die onderdeel zijn van toegangsconcepten en monitoringsystemen. Het gaat dus niet alleen om de hardware, ook de software die de intelligentie toevoegt aan de deur speelt een grote rol.”

Collega Rob van Overbeek vult aan: “Behalve hard- en software wil ik onderstrepen dat de zogenoemde mindware nog het allerbelangrijkste is. Op productniveau kun je alles nog zo goed regelen om patiëntveiligheid te bewerkstelligen, maar zonder de juiste instelling bereik je niet het gewenste resultaat. Ik wil hiermee zeg-

BOUWEN AAN DE ZORG

43

Al meer dan vijftig jaar vertrouwen ziekenhuizen over de gehele wereld op de expertise van TRILUX Medical.

TRILUX Benelux

Vestiging Amersfoort: Hardwareweg 5, 3821 BL Amersfoort Postbus 33, 3800 AA Amersfoort T +31 (0)33 455 77 10 F +31 (0)33 450 71 11 info@trilux.nl www.trilux.nl

Vestiging Mechelen: Generaal De Wittelaan 9/18 8-2800 Mechelen T +32 (0)15 40 90 16 F +32 (0)15 20 86 24

BEDRIJFSPRESENTATIE

Hygiëne en veiligheid in ziekenhuizen Een elektrostatische ontlading is niet alleen hinderlijk voor de patiënt en het personeel in een operatiekamer, het kan zelfs fataal zijn. Gevoelige elektronica kan er namelijk door ontregeld raken. De statische elektriciteit moet veilig worden afgevoerd via de vloer.

Colorex SD van Forbo is de eerste vloerbedekking met TNO-keur en is geschikt bevonden voor klasse 3-ruimtes. Colorex mag in operatiekamers, hartcatheterisatiekamers en intensive care units worden toegepast. De Colorex-tegel maakt deel uit van een heel systeem. Daarom heeft Forbo zowel de plintoplossing als de geleidende lijm, het koperband, de geleidende primer en de leginstructie laten certificeren.

Colorex is ideaal voor een operatiekamer: • Poriënvrij oppervlak voorkomt bacteriën en schimmels.

• Bestand tegen chemicaliën.

• TNO-keur voor de meest kritische ruimtes.

Meer weten? Ga naar: www.forbo-flooring.nl/ Segmenten/Gezondheidszorg

Een veeleisende omgeving Vloeren voor operatiekamers, de intensive care en bijvoorbeeld röntgenafdelingen moeten voldoen aan uiterst specifieke eisen op het gebied van hygiëne en veiligheid. Een belangrijk aspect is dat er geen onverwachte elektrostatische ontladingen mogen ontstaan. Deze kunnen namelijk leiden tot diverse problemen bij gebruik van zeer gevoelige medische apparatuur.

De hoogste hygiënenormen Colorex voldoet aan al deze eisen. De geleidende eigenschappen zorgen ervoor dat de opbouw van statische elektriciteit wordt voorkomen. Tegelijkertijd voorkomt het compacte poriënvrije oppervlak de aanhechting van bacteriën en schimmels, waardoor de hoogste normen voor hygiëne bereikt kunnen worden. En dankzij de uitstekende stabiliteit en constante hoge kwaliteit blijft de uitstraling van de vloer intact. Ook bij de regelmatige reinigings- en ontsmettingswerkzaamheden die noodzakelijk zijn in medische ruimtes. In uitzonderlijke gevallen kan de vloer altijd mechanisch en onzichtbaar worden gerepareerd, waardoor jarenlang een stralende vloer mogelijk is.

Colorex SD, in een speciaal gemaakte kleur voor de onlangs geopende Isala Kliniek in Zwolle.

Colorex SD in de Isala Kliniek, Zwolle.

FORBO FLOORING BV Postbus 13, 1560 AA KROMMENIE

T +31 (0)75 6477477 F +31 (0)75 6477726 E contact@forbo.com W www.forbo-flooring.nl

BOUWEN AAN DE ZORG

45

Tekst en foto's: Martijn van den Bouwhuijsen

Breed draagvlak voor ontwerp door inspraak en gebruik van schaalmodellen

OK-complexen UMC Utrecht:

ergonomisch, hygiënisch en interactief Het Universitair Medisch Centrum Utrecht besloot in 2006 om de verouderde OK-complexen tussen januari 2013 en januari 2016 te vervangen. Allerlei belanghebbenden hadden inspraak tijdens het ontwerpproces van de renovatie en de nieuwbouw. Het academische ziekenhuis liet zelfs een één-op-één-model bouwen om de indeling van operatiekamers te toetsen. Dit leidde tezamen met de bouwkundige interpretatie van allerlei regelgeving tot de bouw van twee ergonomische, hygiënische en interactieve OK-complexen.

De drie OK's voor dagbehandeling en de achttien klinische OK's, die uit 1989 stamden, zijn verouderd.

De apparatuur binnen een operatiekamer is complexer geworden en de logistieke routes sluiten niet meer aan op de gewenste logistieke concepten. Na de verbouwing zijn er negen operatiekamers voor routinematige chirurgische behandelingen en veertien operatiekamers voor innovatieve, complexe chirurgie, waarvan er twee hybride zijn. Ina Roubos, adviseur bouw bij het UMC Utrecht, zegt: “De twee hybride OK's bieden de mogelijkheid om een chirurgische ingreep gecombineerd met een radiologische interventie te verrichten, door de aanwezigheid van een plafondgemonteerde, beweegbare röntgen Carm die om het operatietafelblad kan roteren. De hybride operatiekamers hebben daarom geen centraal plenum met laminaire flow, maar airshowers (bollen) die schone lucht in de gehele ruimte blazen.”

Alle OK's zijn geschikt voor alle specialismen, wat de flexibiliteit en efficiency bevordert. De twee hybride OK's zijn in juli 2013 in gebruik genomen. Van eind 2013 tot eind 2014 wordt een nieuw OK-complex gebouwd met negen operatiekamers op de nullaag van het ziekenhuis. Hierna begint de sloop en nieuwbouw van de twaalf operatiekamers voor complexe chirurgie op laag vier, die begin 2016 zal zijn afgerond. Tijdelijk maakt het UMC gebruik van het calamiteitenhospitaal en enkele operatiekamers worden frequenter ingezet. De chirurgische ingrepen kunnen zo doorgaan zonder productieverlies.

Roubos zegt: “Eerst hebben we met de OK-teams de uitgangspunten voor de OK-operatieprocessen bepaald. Na het gereedkomen van het voorlopig ontwerp hebben we dit getoetst met schaalmodellen;

46

BOUWEN AAN DE ZORG

eerst met blokken op schaal 1:10 en later met een dummy van de operatiekamer op schaal 1:1. Volumes van de diverse objecten werden provisorisch vormgegeven met karton, staal en hout. Door het nabootsen

van een operatie werden de indeling, de zichtlijnen en de ergonomie door de belanghebbenden gecontroleerd. Zo ontstond er een groot draagvlak voor het ontwerp.”

'De aandacht voor zichtlijnen en ergonomie draagt bij aan het werkplezier van de medewerkers'

Door het nabootsen van een operatie werden de indeling, de zichtlijnen en de ergonomie door de belanghebbenden gecontroleerd.

OK-COMPLEXEN UMC, UTRECHT

Complexe bouwoperatie OK-afdelingen volop in uitvoering De twee nieuwe operatiecomplexen van het UMC Utrecht worden gebouwd door ImMeGa. Binnen deze samenwerking realiseert Imtech de elektrotechnische installaties, voert MedicomZes de bouwkundige werkzaamheden uit en realiseert Van Galen Installatietechniek de werktuigbouwkundige voorzieningen en de meet- en regeltechnische installaties.

Na een Europese aanbesteding gebaseerd op EMVI kreeg het consortium de bouwopdracht.

Naast de beoordeling op prijs en het plan van aanpak, gaven de kennis, de ervaring en de eerdere samenwerking van de bouwpartners de doorslag voor de gunning. Onderdeel van het plan van aanpak was een commissioning-plan, dat periodieke kwaliteitsbewaking aangeeft. Een ander belangrijk onderdeel was het risicobeheersingsplan, waarin risico’s met oorzaak en gevolg en beheersmaatregelen worden omschreven. Een risicobeheersingsplan is gedurende de bouw een 'levend' document waarin leermomenten worden verwerkt, waardoor er maximale beheersbaarheid binnen een proces kan worden behaald.

Na het gereedkomen van het voorlopige ontwerp is dit getoetst met schaalmodellen; eerst met blokken op schaal 1:10 en later met een dummy van de operatiekamer op schaal 1:1.

Hygiënisch, ergonomisch, efficiënt en daardoor patiëntveilig “Het doel is om een patiëntveilige omgeving te creëren waarin het ook prettig werken is”, zegt Roubos.

“Door de aandacht voor hygiëne en gestroomlijnde processen, zal de patiëntveiligheid toenemen. De aandacht voor zichtlijnen en ergonomie draagt bij aan het werkplezier van de medewerkers.”

In de nieuwe situatie zijn de vuile en schone stromen gescheiden. In de centrale opdekruimtes wordt het steriele instrumentarium volgens een protocol

klaargelegd en voorbereid onder een plenum, wat de hygiëne ten goede komt. De totale hoeveelheid opslagruimte in de OK-complexen blijft bovendien beperkt. Een nieuw systeem met mobiele karren en verwisselbare laden met een vaste inhoud vervangt het oude systeem met tussenvoorraden.

Straks is de recovery geschakeld met de holding van patiënten volgens een harmonicamodel. 's Ochtends wordt deze ruimte voornamelijk ingezet voor holding en later op de dag voor recovery, wat scheelt in het aantal bedplaatsen. ➤

State-of-the-art De realisatie van OK-afdelingen bij het UMC is een complex project met bijzonderheden, zoals een gevoelige werkomgeving. ImMeGa bouwt in een operationeel ziekenhuis, zorgprocessen moeten door blijven gaan. De werktijden waarin hak-, boor- en breekwerkzaamheden plaatsvinden, worden vooraf afgestemd met de omliggende afdelingen om overlast te voorkomen. Brandwerende stofschotten scheiden het bouwgebied van de omliggende ziekenhuisgebieden. Extra stofafzuiging en een gecreëerde onderdruk in het werkgebied voorkomen stofvorming op ongewenste plekken.

De OK-complexen zitten boordevol state-of-theart-installaties. Een gedeelte hiervan bevindt zich in de technische ruimten, die zeer efficiënt worden ingedeeld om goed beheer en onderhoud mogelijk te maken. De luchtbehandelingsinstallatie en elektrotechnische installatie moeten voldoen aan de hoogste kwaliteitsnormen. De OK’s worden conform de nieuwe WIP-richtlijnen gevalideerd en de verdeelkasten en trafokasten zijn gebaseerd op de nieuwste technieken.

Om het proces in goede banen te leiden, overlegt ImMeGa regelmatig met diverse betrokkenen. Lopende het project anticipeert het bouwconsortium op ontwikkelingen in de medische wereld. In goed overleg kunnen plannen worden aangepast.

BOUWEN AAN DE ZORG

47

Hier wordt duurzaam gewerkt aan een aangenaam klimaat.

Bouwen met gezond verstand

Bouwen en verbouwen in de curatieve gezondheidszorg is mensenwerk en vraagt om een speciale aanpak.

De medewerkers van MedicomZes hebben jarenlange ervaring en worden intensief ondersteund vanuit onze professionele bedrijfsorganisatie, bij het werken in een gebied waar een kleine fout al een kritieke toestand kan veroorzaken.

Duurzaam betekent dat we continu zoeken naar de beste oplossing. Met maximaal comfort voor de eindgebruiker, energiezuinig en met gebruikmaking van innovatieve techniek.

Laat u vrijblijvend informeren via onze vernieuwde website op vangalen.com

Meibergdreef 1 | 1105 AZ Amsterdam | + 31 (0) 20 696 68 86 | medicomzes.nl

GALEN0039_ADV_STEDENBOUW_95x130.indd 1

22-03-12 09:49

OK-COMPLEXEN UMC, UTRECHT

De twee hybride OK's bieden de mogelijkheid om een chirurgische ingreep gecombineerd met een radiologische interventie te verrichten.

Ina Roubos, adviseur bouw bij het UMC Utrecht.

Alle OK's zijn geschikt voor alle specialismen, wat de flexibiliteit en efficiency bevordert.

De nieuwe operatiekamers hebben meer aansluitpunten voor apparatuur dan de oude. De computers zijn op ooghoogte ingebouwd in de wanden, evenals de bedieningspanelen. Deze computers geven de beelden door aan drie tot acht beeldschermen, die aan beweegbare armen hangen. De inbouwcomponenten worden geplaatst in een nis met een voorzetwand. Als in de toekomst een ander formaat of andere uitvoering van een inbouwcomponent gewenst is, kan er eenvoudig gewisseld worden.

Alle OK’s hebben een multimediasysteem, dat bijvoorbeeld röntgenbeelden naar schermen binnen en buiten de OK kan verzenden. Zo hebben de chirurgen altijd de benodigde informatie beschikbaar. Elke OK heeft een meekijkruimte met een raam en beeld- en spraakverbinding, zodat de ingreep kan worden gevolgd, zonder dat er teveel personen in de OK aanwezig zijn.” n

OK-monitoringsysteem Lighthouse Benelux heeft voor het nieuwe hybride OK-complex van het UMCU een OKmonitoringsysteem geïmplementeerd en is inmiddels bezig met de realisatie van de overige nieuwe OK’s. Het bijzondere aan het OK-monitoringsysteem bij het UMCU is de koppeling naar diverse andere systemen, waardoor OK-medewerkers inzicht hebben in alle relevante zaken voor een ingreep. Zo heeft men schermen buiten en binnen de OK’s met parameters van de medische gassen, het luchtbehandelingsysteem, deurtellingen, elektra en kunnen de details van meldingen worden bekeken. Dit stelt de medewerkers in staat om de juiste acties te nemen voorafgaand aan, maar ook tijdens de ingreep. Ook is het monitoringsysteem gekoppeld aan het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD), waardoor relevante patiëntinformatie automatisch kan worden gekoppeld aan de monitoringsgegevens tijdens de ingreep.

Bij het UMCU hebben alle medewerkers input gegeven voor het ontwerp van het systeem. Voor elke klant maakt Lighthouse Benelux een monitoringsysteem dat aansluit bij hun specifieke eisen en wensen.

FEITEN EN CIJFERS PROJECT: Nieuwbouw en renovatie OK-complexen UMC Utrecht Opdrachtgever: UMC Utrecht Zorgverlener: UMC Utrecht Architect: Atelier Kempe Thill - OSAR Aannemerscombinatie: Consortium IMMEGA (MedicomZes, Imtech, Van Galen) Bouw negen OK's voor dagbehandeling: Eind 2013 - eind 2014 Bouw twaalf conventionele OK's: Eind 2014 - begin 2016

BOUWEN AAN DE ZORG

49

Bussman bouwt nieuw behandelcentrum bij het Isala Ziekenhuis Modulair bouwen in de gezondheidszorg wint terrein

50

BOUWEN AAN DE ZORG

Isala Ziekenhuis Ongeveer een half jaar geleden, in augustus 2013, nam het Isala Ziekenhuis in Zwolle haar volledig nieuw gebouwde ziekenhuis in gebruik. Nog voor de ingebruikname was, mede door het afstoten van de locatie Weezenlanden in Zwolle, duidelijk dat deze nieuwe huisvesting eigenlijk al te klein was. Er werd besloten om aansluitend aan het nieuwe ziekenhuis een volledig nieuw behandelcentrum te bouwen. Hierin richt men zich vooral op behandelingen waarvoor men doorgaans niet of slechts enkele dagen in het ziekenhuis hoeft te blijven. Naast de zes zeer goed geoutilleerde operatiekamers met de benodigde nevenruimten als opdekruimten, holding, recovery en steriele opslag, wordt hier ook een poliafdeling en een aantal beddenkamers ondergebracht. In totaal gaat het om ruim 4500 m2.

Krap een jaar na de opening van het nieuwe ziekenhuis, zal het nieuwe behandelcentrum in gebruik worden genomen. Dit is slechts anderhalf jaar nadat de eerste gesprekken tussen het Isala en Bussman van start gingen en nog geen jaar nadat de definitieve opdracht aan Bussman werd gegund.

Modulair is flexibel Tien jaar geleden werd modulair bouwen vrijwel altijd geassocieerd met tijdelijk gebruik. Daar is modulair bouwen nog steeds uitermate geschikt voor, maar inmiddels wordt modulair bouwen ook steeds meer gezien als een aantrekkelijk alternatief voor permanent bouwen. Traditionele bouw, zeg gemakshalve maar even met baksteen en cement, is bedoeld om honderd jaar of langer mee te gaan. De praktijk is echter anders. De vele in de jaren zestig gebouwde ziekenhuizen zijn inmiddels functioneel verouderd.

Een groot aantal daarvan is recent, of wordt binnenkort afgebroken. Voor een OK-complex is de levensduur nog veel korter. Wat vandaag ‘state of the art’ wordt gebouwd, is over vijftien jaar hopeloos verouderd. Door dit nu modulair te bouwen kan men dan simpelweg modules uitwisselen in plaats van rigoureus te moeten verbouwen met alle overlast van dien. Denk daarbij aan capaciteitsuitval, stof, lawaai en langdurige overlast op het ziekenhuisterrein vanwege de bouwactiviteiten. Maar ook die termijn van vijf-

Het Bussman Interim OK-complex Speciaal voor die ziekenhuizen die hun OK-complex moeten renoveren heeft Bussman een interim complex ontwikkeld, zodat tijdens deze renovatieperiode (meestal tussen de zes en twaalf maanden) gewoon door geopereerd kan worden. In de laatste twee jaar hebben vier ziekenhuizen hiervoor gekozen. De eerste was het St. Annaziekenhuis in Geldrop, waar het negen maanden in gebruik is geweest. Volgens Klaas van den Hurk, de projectleider van het St. Anna, heeft het gebruik van de interim-voorziening drie voordelen gehad, te weten: • Een financiële besparing ten opzichte van de aanvankelijke plannen waarbij gefaseerd zou worden gerenoveerd.

• Een halvering van de totale tijd waarin de renovatie is gerealiseerd.

• Omdat het bestaande OK-complex helemaal buiten bedrijf kon worden gesteld, heeft men ‘compromisloos’ kunnen verbouwen. Tijdens een gefaseerde verbouwing was een aantal nu gerealiseerde wensen simpelweg niet mogelijk geweest.

tien jaar is natuurlijk niet zo zwart-wit. Stel er wordt morgen een nieuw soort behandeling uitgevonden waarvoor één of meer operatiekamers geschikt moeten worden gemaakt. Binnen het ‘plug & play concept’ van Bussman kan een operatiekamer dan worden losgekoppeld en vervangen, terwijl de rest van het OK-complex in bedrijf blijft.

zeven jaar heeft Bussman bij veertien verschillende ziekenhuizen in Nederland en België in totaal twintig verschillende projecten gerealiseerd. Bussman onderscheidt zich echter vooral als het gaat om technisch gecompliceerde projecten als dialyseafdelingen, radiologieruimten, scopiekamers en OK-afdelingen.

Hybride OK

Binnen de gezondheidszorg is Bussman een van de grote voortrekkers van modulair bouwen.

Met name als het gaat om technisch gecompliceerde ruimten heeft Bussman zich ontwikkeld tot de specialist op dit gebied. In de laatste

Recent heeft Bussman ook opdracht gekregen voor de bouw van een Hybride OK bij het AZ St. Maarten Ziekenhuis in het Belgische Duffel.

Deze zal medio augustus dit jaar in gebruik worden genomen. n

Bussman BV

T F E W

IJzerwerf 1, 6441 TK Beuningen GLD.

+31 (0)24 6790100 +31 (0)24 6790101 info@bussman.nl www.bussman.nl

BOUWEN AAN DE ZORG

51

Samenwerkende ambities

ARCHITECTUUR

52

AERDE ADVIES & BOUWMANAGEMENT

VAN DELFT GROEP BV

MAS ARCHITECTUUR BV

Maidstone 42, 5026 SK TILBURG Postbus 1250, 5004 BG TILBURG T + 31 (0)13 46 51 280 F + 31 (0)13 46 51 299 E info@aerde.nl W www.aerde.nl

Mandenmaker 18, 5253 RC Nieuwkuijk Postbus 22, 5150 AA Drunen T + 31 (0)73 51 86 600 F + 31 (0)73 51 86 699 E info@vandelftgroep.nl W www.vandelftgroep.nl

Goudsesingel 10 3011 KA Rotterdam T + 31 (0)10 413 68 56 F + 31 (0)10 414 27 53 E rotterdam@masarchitectuur.nl W www.masarchitectuur.nl

BOUWEN AAN DE ZORG

RENOVATIE FRANCISCUS ZIEKENHUIS, ROOSENDAAL

“We gaan het heel anders doen.” Dit zei Peter Moelands, hoofd Vastgoed & Techniek van het Franciscus Ziekenhuis te Roosendaal (FZR) aan de vooravond van de grootschalige renovatie van het beddenhuis en de IC/CCU-afdeling.

Anno 2014 worden veel bouwprojecten nog zeer inefficiënt en ineffectief doorlopen. Door een gebrek aan vertrouwen en een daaruit volgende sterke formalisering van afspraken, wordt veel tijd en energie gestoken in het ‘dichttimmeren’ van afspraken en het toetsen en controleren op de naleving daarvan. Tegelijkertijd is de innovatie in het bouwproces voornamelijk blijven steken op slimmere contractvormen en is maar beperkte aandacht geweest voor de kwaliteit van de samenwerking. Kwaliteit in de vorm van ‘lean vormgegeven processen’ en in de vorm van een samenwerking gestoeld op gezamenlijke ambities.

Om de mogelijkheden te benutten, besefte Peter Moelands dat er een nieuw ontwerp moest komen voor het bouwproces. Een ontwerp gestoeld op samenwerkende ambities, vertrouwen, draagvlak, output gestuurde kwaliteit en ‘lean vormgegeven processen’. Hij begon met het selecteren van partijen die deze visie konden delen en met hem deze zoek-

kenhuis. De innovatiekracht van deze partij heeft hij vervolgens gekoppeld aan de innovatiekracht van adviesbureau Aerde. Dit bureau is actief bezig met het herontwerpen van de processen voor de initia-

In plaats van te starten met het opstellen van een programma van eisen, is gestart met het vormgeven van een zogenaamd ‘Ambitiedocument’ tocht wilden ondernemen voor de aanstaande renovatie.

Met de aannemende partij Winters Bouw & Ontwikkeling had Peter al ervaring opgedaan in het ‘lean bouwen’ van het laboratoriumcomplex van het zie-

tieffase tot en met de ontwerpfase. Winters en Aerde hadden al eerder samengewerkt, maar nog nooit ten volle hun innovatiekrachten mogen bundelen. De innovatiegerichte partijen Ingenieursbureau Sweegers & De Bruijn, MAS architectuur, TES Installatietechniek en de Van Delft Groep complementeren het project-

team. In plaats van te starten met het opstellen van een programma van eisen, is gestart met het vormgeven van een zogenaamd ‘Ambitiedocument’. Een door Aerde ontwikkeld document dat alle beschikbare beleidsstukken van het ziekenhuis vertaalt in één integrale ambitie, specifiek voor de bouwopgave.

Hierin wordt het relevante beleid geprioriteerd en gewogen. Het FZR en het projectteam kregen hierdoor een eenduidig beeld met duidelijke uitgangspunten.

Mogelijke knelpunten konden snel gedefinieerd en waar mogelijk weggenomen worden.

Op basis van de eenduidige ambitie voor het te bereiken eindresultaat voor het beddenhuis en de IC/ CCU, hebben Peter en zijn projectteam ook een gezamenlijke ambitie gedefinieerd. Een samenwerkende ambitie, gebaseerd op vertrouwen, het benutten van elkaars sterkten en het willen realiseren van het beste bouwproject. ➤

TES INSTALLATIETECHNIEK TILBURG BV

SWEEGERS EN DE BRUIJN BV

WINTERS BOUW & ONTWIKKELING

Dr. H. van Doorneweg 42, 5026 RA Tilburg Postbus 612, 5000 AP Tilburg T +31 (0)13 46 78 200 F +31 (0) 3 46 78 600 E info@testilburg.nl W www.tesgroep.nl

Goudsbloemvallei 31 5237 MH, Den Bosch T +31 (0)73 641 13 00 F +31 (0)73 642 43 16 E info@swebru.nl W www.swebru.nl

Rat Verleghstraat 116, 4815 PT Breda Postbus 3274, 4800 DG Breda T + 31 (0)76 565 32 50 F + 31 (0)76 565 39 25 E info@wintersbouw.nl W www.wintersbouw.nl

BOUWEN AAN DE ZORG

53

RENOVATIE FRANCISCUS ZIEKENHUIS, ROOSENDAAL

Zo hebben zij bijvoorbeeld de bekende GOTIK-beheersaspecten aangevuld tot GOTICK-aspecten. De ‘C’ staat daarbij voor cultuur. Een aspect dat normaliter niet wordt benoemd bij projectbeheersing maar cruciaal is voor het uiteindelijke resultaat. Er werden ook keiharde doelstellingen geformuleerd. Zo moeten de totale investeringskosten dalen met 15 tot 25%, moet de doorlooptijd met zeker 25% worden gereduceerd, dienen faalkosten sterk gereduceerd te worden (in één keer goed doen) en dient het draagvlak binnen de organisatie actief gemanaged te worden. Deze samenwerkende ambitie is vervolgens vertaald in Kritische Succes Factoren en Kritische Prestatie Indicatoren om hier actief op te kunnen sturen.

‘Lean werken vraagt een enorme cultuuromslag’ Peter Moelands begon zo’n twee en een half jaar geleden met de ontwikkeling van het bouwplan. Het doel was sneller, slimmer, kwalitatiever én goedkoper, dus ‘lean bouwen’. “Al snel kwam ik tot de conclusie dat je dat niet alleen kunt, we moeten de handen ineenslaan. We struinden de markt af en gingen gesprekken aan met potentiële partijen.

Een voorwaarde was dat deze partijen de visie delen dat ‘lean projecten’ meerwaarde opleveren en dat ze die stap durven zetten.”

Essentieel bij ‘lean werken’ is dat je een gezamenlijk doel nastreeft en je continu de vraag stelt of dat wat je doet klantwaarde heeft, stelt Moelands. “Traditioneel worden bouwprojecten opgeknipt in fases met deelverantwoordelijkheden. Dat leidt onherroepelijk tot dubbel werk, dus verspilling. Een belangrijke voorwaarde voor ‘lean bouwen’ is dat je moet kunnen en durven vertrouwen op de kennis en kunde van een ander. Deelnemers moeten zich kwetsbaar durven opstellen: dat vraagt om een enorme cultuuromslag.”

In een aantal sessies kregen de partijen samen helder wat de nieuwe manier van werken van iedereen vraagt en werden expertises aan elkaar gekoppeld. “In een langdurig traject zoals het onze, kun je snel zien of partijen daadwerkelijk doen wat ze vooraf hebben afgesproken. Ik heb er alle vertrouwen in dat er volgens de spelregels wordt gewerkt.”

54

BOUWEN AAN DE ZORG

Dit zijn allemaal inspanningen waar de uiteindelijke gebruiker en de organisatie van het ziekenhuis nog relatief weinig van merkten. De eerste echte kennismaking bleek echter wel direct een succes: de SKPweek. Het gezamenlijk met gebruikers in één week toewerken naar een Voorlopig Ontwerp. In een buitenpoli van het ziekenhuis werden werkruimten en een mock-up opstelling ingericht waar op de drukste dag zo’n zestig gebruikers en projectgroepleden

samen aan het ontwerp werkten met behulp van de SnelKookPan-methodiek. Een moderatietechniek die uitgaat van de beste oplossing op basis van draagvlak. Daarbij is voor het eerst gebruikgemaakt van zogenaamde persona’s: fictieve patiënten die aansluiten op de gedefinieerde patiëntengroepen van het ziekenhuis en inzicht bieden in de wijze waarop ruimtes worden gebruikt en beleefd.

In de garage van de polikliniek zijn op ware grootte een IC-kamer, een verpleegkamer met één bed en een verpleegkamer met drie bedden gebouwd. Aan het einde van de SKP-week konden gebruikers door hun eigen ontwerp lopen. Vanuit alle geledingen van het ziekenhuis is enthousiast gereageerd op het eindresultaat van de ontwerpweek. Zij beoordeelden de SKP-week met een 8,1 en spraken hun expliciete waardering uit voor de adequate vertaling van de ambitie in de wijze waarop zij betrokken zijn en hoe dit alles heeft kunnen leiden tot een aantrekkelijk ontwerp dat echt bij het ziekenhuis past. De lat is hoog gelegd voor het verdere vervolg, waarin het FZR ook nog actief kennis gaat maken met ‘lean bouwen’. n

Van oud naar nieuw

Een prachtig pand is aan het verrijzen op een leeg gekomen stukje grond. Pal ernaast een gebouw dat zal verdwijnen om plaats te maken voor nieuwbouw. Zo gaat dat soms met gebouwen De bewoners mogen terugkomen als het klaar is. Waar ze in de tussentijd blijven, is mij een raadsel. Doet er in dit verhaal ook niet toe. Het slopen gaat met grof geweld. De firma kan er wat van. Een enorme betonschaar aan een kraan trekt het gebouw uit elkaar, raam na raam, verdieping na verdieping. Grote stalen bollen zwiepen met grote kracht tegen de gevels. Bulldozers vullen de vrachtwagens die het puin afvoeren. Het lijkt wel of hemel en aarde vergaan, een heisa van jewelste. De halve buurt zit onder het stof.

Het terrein is omgeven met hekwerk. Kijkers blijven staan. Oudere mannen komen er op af. Over het stuur van hun fiets hangend of met een rollater. Of gewoon, beide handen in de broekzakken. Soms met een hondje. Een heel schouwspel. Hoe meer machines er aan te pas komen, des te beter. Met weemoed kijken ze naar het geweld dat zich voor hun ogen afspeelt.

Er zullen ook mannen bijstaan die zelf hun halve leven in de bouw hebben gewerkt.

Maar dat ging natuurlijk anders en beter. De bouw kent veel facetten. Slopen, bouwen en bewoonbaar maken. Ieder zijn ding. Andere mannen deden ander werk. Ze waren vertegenwoordiger, beroepsmilitair of gewoon bakker. Waarom? Die vraag hebben ze zich al zo vaak gesteld. Ze willen het er niet meer over hebben. Sommigen hadden grote gedachten in de puberjaren, maar het was te laat voor ze er erg in hadden. Het grote leven leek ver weg, maar kwam iets te snel. Later kwam voor hen te vroeg. Dus praten ze maar over wat ze zien.

Er staat een grappenmaker bij die wat grapjes probeert te maken. Maar als er niemand lacht, zit er voor hem ook niets anders meer op dan naar het slopen te kijken. Eigenlijk kennen ze elkaar niet. Ze komen regelmatig terug en herkennen elkaars gezichten, maar ze kennen elkaars leven niet. Ze weten alleen dat ze, waar dan ook, in dezelfde tijd zijn opgegroeid. Dat schept een band. Soms vertrekt er een en mompelt een afscheid, anderen lopen gewoon weg.

Bij het slopen verheug je je op wat erna komt. Een groot bord belooft een nieuwbouw die zijn weerga niet kent. Als het graven van funderingen is begonnen, weet men eigenlijk niet meer wat er stond. Het verleden vervaagt en maakt plaats voor iets nieuws.

Als er geleidelijk iets komt te staan, komen de mannen nog steeds kijken en verbazen zich over de nieuwe tijd.

Luistertip: We built this city.

AndrĂŠ van der Gun binnenhuisarchitect

BOUWEN AAN DE ZORG

55

Tekst: Martijn van den Bouwhuijsen Foto's: Martijn van den Bouwhuijsen en Van den Pauwert Architecten

De gevel van het hoofdgebouw met de lichtbruine baksteen en donkergrijze kozijnen refereert aan de naburige oudbouw van Vitalis – zorgcomplex De Hagen en de woonwijk met rijtjeshuizen aan de overkant van de straat.

Maatwerk in verzorging en verpleging op Parc Gender

Vernieuwd woonzorgcomplex verbindt locatie met woonwijk Het Vitalis woonzorgcomplex op Parc Gender in Eindhoven ondergaat een metamorfose. Vitalis Sociale Woonvormen, onderdeel van de Vitalis WoonZorg Groep, besloot een gedeelte van de oudbouw Vitalis Engelsbergen te vervangen door nieuwbouw, verspreid over een uitgebreider perceel. De stedenbouwkundige inpassing revitaliseert de verbinding tussen het bestaande Genderpark en de achterliggende woonwijk Hagenkamp. In de woonzorgcomplexen op Parc Gender woont men verzorgd, verpleegd of geheel zelfstandig. Zorg en/of verpleging wordt op maat geleverd, afhankelijk van de gezondheid en specifieke wensen. Er is veel ruimte voor ontmoeting en recreatie. De nieuwbouw van Vitalis Engelsbergen en Vitalis Maximiliaan I en II is ontworpen door Van den Pauwert Architecten en wordt na het faillissement van de vorige aannemer nu verder gebouwd door Hurks. Dit bouwbedrijf uit Eindhoven werkte door in de vakanties met soms meerdere ploegen tegelijkertijd, waardoor enkele maanden vertraging werd ingelopen. Inmiddels zijn Vitalis Engelsbergen en een van de twee gebouwen Vitalis Maximiliaan opgeleverd.

56

BOUWEN AAN DE ZORG

PARC GENDER, EINDHOVEN

Jeroen Dierking, Jan Spoelstra en Henk Schoones.

De nieuwbouw van Vitalis Engelsbergen en Vitalis Maximiliaan I en II is ontworpen door Van den Pauwert Architecten.

Het hoofdgebouw behelst 43 appartementen voor verzorgd wonen, 43 appartementen voor verpleegd wonen, een gezondheidscentrum, winkels, een café-restaurant en een activiteitencentrum.

'De stedenbouwkundige opzet en de vele ontmoetingsplekken bieden mogelijkheden voor interactie met de omgeving' Vitalis WoonZorg Groep is een woon-, zorg-, en behandelorganisatie met verpleeghuizen en woonzorgcomplexen verdeeld over Eindhoven, Breda, Heerlen en Helmond. Meerdere locaties zijn of worden vernieuwd, zo ook Vitalis Engelsbergen aan de Maria van Bourgondiëlaan langs het Genderpark in Eindhoven.

Het gedeelte van de oudbouw, dat in 1969 in gebruik werd genomen, raakte gedateerd, wat de verhuurbaarheid bemoeilijkte. De installaties en de afmetingen van de kamers voldeden bijvoorbeeld niet aan moderne gebruikerswensen. Hiernaast boden de

De façades van de alzijdige 'paviljoens' hebben een luchtige en lichte uitstraling, passend in het parklandschap.

panden weinig plek voor interactie met de omgeving.

Drie gebouwen, die tezamen Vitalis Engelsbergen heetten, worden daarom gesloopt.

“We besloten in 2008 om de oudbouw van Engelsbergen te ontmantelen en te vervangen door gevarieerde nieuwbouw, meer verspreid over een uitgebreider perceel”, zegt projectmanager Jan Spoelstra namens Vitalis. “Waar het woonzorgcomplex vroeger een besloten karakter had, wordt het nu doorwaadbaar en transparant. In de nieuwe situatie, die in de loop van 2014 helemaal afgerond zal zijn, vormen de gebou-

wen van Parc Gender een verbindende schakel tussen de woonwijk en het bestaande parklandschap aan weerszijden van de rivier de Gender. Mocht de economie opleven, dan breidt Vitalis het gebouwenensemble uit met een toren met luxe appartementen met zorg op afroep.”

Gevarieerd aanbod van woningen en voorzieningen De nieuwbouw van Vitalis Engelsbergen en Vitalis Maximiliaan behelst voorlopig drie volumes. Twee bouwblokken met ieder 35 sociale huurwoningen bieden zorg op afroep en tellen zes verdiepingen. ➤

BOUWEN AAN DE ZORG

57

Beemdstraat 7 • 5653 MA • Eindhoven • tel. 040-2812782 • info@pauwert.nl • www.pauwert.nl

In vertrouwde handen De zorg voor uw cliënten staat altijd voorop. Ook tijdens bouwwerkzaamheden. Bij nieuwbouw, renovatie en onderhoud raakt ons werk het zorgproces. Om verstoring daarvan te voorkomen, voegen we onze werkzaamheden zorgvuldig in.

Of het nu gaat om een academisch ziekenhuis of een woonzorgcomplex op kleine schaal. Hurks bouwt met zorg aan de zorg van morgen. www.hurks.nl

PARC GENDER, EINDHOVEN

Zorg en/of verpleging wordt op maat geleverd, afhankelijk van de gezondheid en specifieke wensen.

Het zeven verdiepingen hoge hoofdgebouw behelst 43 appartementen voor verzorgd wonen, 43 appartementen voor verpleegd wonen (verdeeld over vijf groepen met een gedeelde woonkamer), een gezondheidscentrum, winkels, een café-restaurant en een activiteitencentrum.

Henk Schoones zegt namens architectenbureau Van den Pauwert Eindhoven: “Bewoners kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen en wanneer gewenst of nodig verhuizen naar een gedeelte van Parc Gender met meer verzorgings- of verplegingsmogelijkheden. De stedenbouwkundige opzet en de vele ontmoetingsplekken, zoals het restaurant, bieden mogelijkheden voor interactie met de omgeving en zijn uitnodigend voor wandelaars in het park en bewoners uit de wijk. Dit sluit aan bij de wensen van de vitale ouderen en doorbreekt het gevoel van een besloten instelling.”

De gevel van het hoofdgebouw met de lichtbruine baksteen en donkergrijze kozijnen refereert aan de naburige oudbouw van Vitalis – zorgcomplex De Hagen en de woonwijk met rijtjeshuizen aan de overkant van de straat. Van de sociale huurblokken met zorg op afroep, is er reeds één opgeleverd. De façades van deze alzijdige 'paviljoens' hebben een luchtige en lichte uitstraling, passend in het parklandschap.

Het wit geverfde metselwerk wordt afgewisseld met raampartijen en balkons. Door de balkons per tweetal

In de woonzorgcomplexen op Parc Gender woont men verzorgd, verpleegd of geheel zelfstandig.

boven elkaar te groeperen, ontstaat een verrassend ritme.

Bouwvertraging inhalen Vanaf 2008 is Van den Pauwert Architecten betrokken bij het project. Zorgverleners en cliënten kregen inspraak bij de vorming van het ontwerp, waardoor bijvoorbeeld het lichtplan en de indeling van de keukens werd aangepast. Van Straten Bouw, die optrad als ontwikkelaar en aannemer, schrapte in 2010 onderdelen uit het plan vanwege de financiële haalbaarheid. De gewenste ondergrondse parkeergarage bijvoorbeeld bleek te duur. Van Straten begon voortvarend met bouwen in februari 2012, maar moest het werk staken toen dit bedrijf in oktober van 2012 failleerde. Op dat moment was de helft van de onderbouw van het hoofdgebouw en de onderbouw van een sociaal huurblok gereed. Vitalis benaderde vervolgens bouwbedrijf Hurks, die begin november 2012 met de uitvoering verder ging.

“De drie maanden bouwvertraging liepen we grotendeels in door extra ploegen in te zetten en door in de zomervakantie en kerstvakantie door te werken. Dit had resultaat, want het hoofdgebouw werd uiteindelijk slechts een maand later opgeleverd en het eerste sociale huurblok twee maanden later”, zegt Jeroen Dierking namens Hurks. “Het bouwproject vergde veel afstemming met de opdrachtgever. De binnen-

stedelijke locatie naast een woonwijk en vlakbij de bestaande woonzorgcomplexen Vitalis De Hagen en Vitalis Genderstate I en II noopte ons om overlast te beperken.” n

FEITEN EN CIJFERS PROJECT: Parc Gender Eindhoven Opdrachtgever: Vitalis WoonZorg Groep Architect: Van den Pauwert Architecten BNA Aannemer: Hurks, Eindhoven Los meubilair: Vervoort Meubelen, Goirle Interieur architect: André van der Gun, Goirle Start nieuwbouw: februari 2013 Oplevering hoofdgebouw: december 2013 Oplevering sociale huurblok A: december 2013 Oplevering sociale huurblok B: januari 2015 Totale bouwkosten (beraamd): €19.000.000 Aantal appartementen sociale huur: 2 x 35 Aantal appartementen verzorgd wonen: 42 Aantal appartementen verpleegd wonen: 43 Aantal huiskamers verpleegd wonen: 5 Restaurant (hoeveel plaatsen): 100

BOUWEN AAN DE ZORG

59

Tekst: Jan Kees Verschuure Foto's: AcvZ

Handreiking Kengetallen Zorgvastgoed moet zorgbouw stimuleren De afschaffing van het bouwregime in 2008 zou hebben moeten leiden tot deregulering en bloei van de zorgbouwsector, maar heeft ook nieuwe procedures en onzekerheid opgeleverd. Van het opstellen van de broodnodige 'veldnormen' - vast te stellen door de belangrijkste spelers - is tot op heden bijvoorbeeld niets gekomen. Een aantal vakdeskundigen uit het veld en de wereld van het voormalige Bouwcollege richtte daartoe Stichting AcvZ op. Die publiceerde in samenwerking met EGM, Deerns en ZRI in november de eerste Handreiking Kengetallen Zorgvastgoed.

Het in 2013 opgerichte 'Adviescentrum voor Zorghuisvesting' brengt hiermee een handzame actualisatie van (onder andere) de vroegere Bouwkostennota van het Bouwcollege voor zorginstellingen op de markt.

“Het Bouwcollege gaf vroeger de richtlijnen en normen aan in de zorgbouw; dat gaf duidelijkheid. Niet alleen voor bouwende instellingen, ook voor financiers. Voldeed je bouwproject aan de richtlijnen van het Bouwcollege, dan was dat voor een bank vaak al voldoende.” Aan het woord is coauteur Wim Meijer tevens stichtingsbestuurder en oud-secretaris van het Bouwcollege. Meijer zag in het afgelopen decennium zowel een 'tsunami aan regelgeving' over de zorgsector worden uitgestort, als de vaste contouren van het bouwregime verdwijnen. “De actieve rol die het veld moest krijgen in de ontwikkeling van prestatie-eisen, is er helaas nooit van gekomen.”

Platform bieden Na een aanvankelijke toename in de zorgbouw, blijken zich nu risico’s te ontwikkelen als gevolg van vertraging in bouwprojecten, overschrijdingen wegens het ontbreken van duidelijke kaders en problemen met de financiering. Dat constateert de Stichting in de Handreiking Kengetallen Zorgvastgoed. “De expertise en het netwerk van mensen uit de wereld van de zorgbouw is uiteraard nog volop aanwezig”,

60

BOUWEN AAN DE ZORG

zegt directeur van Cure+Care consultancy Henk Vermaas - stichtingsbestuurder en medeopsteller van de Handreiking. “Met de Handreiking bieden wij in ieder geval een platform, een begin van wat tot veldnormen moet leiden. Kostenramingen, ontwerpen en bouwplanning komen sneller tot stand en kunnen beter worden bewaakt.” Meijer: “Het eerste exemplaar is uitgereikt aan Michel van Schaik, directeur gezondheidszorg van Rabobank Internationaal. Wij willen benadrukken dat zorgbouw niet alleen iets is van in-

stellingen, ontwerpers en uitvoerende partijen, maar zeker ook van andere maatschappelijke partners zoals de financiers.”

Verbeteringen De eerste resultaten van de gewijzigde vastgoedbekostiging dienen zich niettemin aan, bijvoorbeeld in de ziekenhuisbouw. Vermaas: “Er is zeker meer differentiatie gekomen in ontwerp en uitvoering, en er zijn goede voorbeelden van projecten die ook met ar-

INTERVIEW STICHTING ACVZ

Handreiking constateert duurdere cure, onzekerheid care

Wim Meijer en Henk Vermaas

chitecten en aannemers van buiten de zorgbouw tot mooie resultaten hebben geleid, zoals het Meander Medisch Centrum in Amersfoort.” De invoering van vastgoedbekostiging op grond van productie en de recente scheiding van wonen en zorg rijdt de positieve ontwikkelingen voor wat betreft de 'care' echter in de wielen. “Je ziet nu al dat bijvoorbeeld de groepsgrootte van woongroepen voor dementerenden, uit het oogpunt van exploitatie, wordt verhoogd.”

De Handreiking Kengetallen Zorgvastgoed bevat definities, kosten en richtgetallen die aansluiten bij de marktsituatie na de invoering van een nieuwe vastgoedbekostiging in de 'cure' en de 'care'.

Deze resulteerde in een toename van innovatie, efficiency en klantgerichtheid. Anderzijds ontstonden risico’s: vertraging, overschrijding en financieringsproblemen. Het bouwvolume daalt volgens het CBS van 1 miljard euro naar 800 miljoen euro.

De nieuwe cijfers van het AcvZ laten zien dat bij de bouw van ziekenhuizen de kosten in 2012 en 2013 structureel zijn gestegen. De algemene prijsindexering in de bouw leidt tot een stijging van ruim 2%. Daarnaast veroorzaken nieuwe ontwikkelingen in de zorg kostenstijgingen: technische vernieuwing in operatiekamers, digitalisering van apparatuur en extra patiëntenservice verhogen de bouwkosten met 3%. Ziekenhuisgebouwen worden daarentegen niet groter. Meer kamers met één bed en vernieuwde behandelaccommodatie vragen meer vloeroppervlak; dat wordt gecompenseerd door een verbeterde logistiek en een lagere beddencapaciteit.

Bij de huisvesting van patiënten in verpleeghuizen, de psychiatrie en instellingen voor verstandelijk gehandicapten (care), doen zich in 2012 en 2013 geen specifieke of structurele kostenverhogingen voor. In de care zorgt met name het scheiden van wonen en zorg voor onzekerheid en vertraging. Het bieden van huisvesting aan lichte patiëntencategorieën behoort dan niet meer tot de functie van zorginstellingen. Dit leidt tot grote verschuivingen in de huisvesting - vooral bij verzorgingshuizen. Het AcvZ bepleit dat instellingen in de care kiezen voor het realiseren van courante gebouwen in plaats van specifieke voorzieningen.

Dienstbaarheid Bovendien leidt het langer thuis wonen voor mensen met een lichtere zorgindicatie (tot en met zzp 3) tot terughoudendheid in locatieontwikkelingen. Meijer: “Instellingen zijn bang voor leegstand.” Het is een gevolg van de scheiding van wonen en zorg. “Waar het voorheen geen probleem leek grote appartementen te ontwikkelen ten behoeve van zorg, heerst nu het gevaar dat die appartementen misschien wel boven de sociale huurgrens vallen en te duur worden. Dat kan er ook toe leiden dat kwetsbare mensen meerdere keren moeten verhuizen.”

Meer courante bouw Uiteraard mogen 'cure' en 'care' niet over één kam worden geschoren. De Handreiking constateert een groot verschil tussen de twee waar het gaat om kostenontwikkelingen (zie kader). Een belangrijk advies in de Handreiking betreft het vermijden van specifieke ontwikkelingen ten gunste van courante ontwikkelingen. Zowel de financier als de eigenaar van zorgvastgoed heeft baat bij gebouwen die flexibel inzetbaar zijn, zegt Vermaas. “Het wordt dan eenvoudiger om woningen binnen en buiten de zorg uit te wisselen.” Ten behoeve van de broodnodige helderheid en duidelijkheid omtrent de financierbaarheid van zorgvastgoed is echter meer nodig. “Wij hopen met deze Handreiking aan het begin te staan van een ontwikkeling die wij graag met andere partijen verder doorzetten”, besluit Vermaas. n

BOUWEN AAN DE ZORG

61

Tekst: Rob Buchholz Foto’s: De Zorggroep

Van straat naar dorp, van groepsbenadering naar individuele benadering Midden in het bosrijke Auxiliatrixpark, net buiten het centrum van Venlo en vlakbij de grens met Duitsland, is een mooie woonwijk verrezen. Op deze plek, omgeven door natuur en rust, wonen cliënten van De Zorggroep met Niet-Aangeboren Hersenletsel (N.A.H.) zo individueel en zelfstandig mogelijk in De Witte Steen. Dit ondanks de soms ernstige belemmeringen op het gebied van motoriek, geheugen, gedrag en sociaal-emotioneel functioneren, die met N.A.H. gepaard kunnen gaan.

“De voormalige gebouwen dateerden uit de jaren zeventig en hebben lange tijd gediend als appartementen voor het verzorgend personeel”, zo begint Leon van Oijen, projectleider Nieuwbouw van De Zorggroep regio Venlo, zijn uitleg. “Sinds de jaren negentig wonen de bewoners van De Witte Steen op het Auxi-

62

BOUWEN AAN DE ZORG

liatrixpark. Na ruim twintig jaar was de huisvesting echter niet meer voldoende passend bij de wensen en behoeften van deze mensen. Daarom is een jaar of zes geleden dit plan in gang gezet. De Witte Steen en het Auxiliatrixpark zijn echt hun domein, hun vertrouwde omgeving. Daar wilden we niet aan tornen,

ook niet vanuit veiligheidsoverwegingen. Daarom is uiteindelijk gekozen voor nieuwbouw.”

Eigen identiteit In 2010 viel na een architectenselectie de keuze op 2.0 Architecten uit Venlo. 2.0 Architecten is een ar-

DE WITTE STEEN, VENLO

Vervoort verwelkomt De Witte Steen Voor de inrichting van de Witte Steen is nauw samengewerkt met architect Piet Laumans. Maar ook met de bewoners zelf. Een kleine groep kwam een middagje mee naar de showroom in Goirle om het meubilair uit te zoeken. En uit te proberen. Op basis van wat zij mooi vonden en prettig vonden zitten, is een keuze gemaakt.

Het is natuurlijk van belang dat het meubilair een vertaling is van het totaalconcept dat is neergezet. Op basis van wat de bewoners mooi vonden en prettig vonden zitten, hebben onze interieurontwerpers een keuze gemaakt. Daarbij hebben zij verschillende kleurlijnen doorgetrokken. Per woongroep staat een kleur centraal. Dat maakt de groep als geheel herkenbaar voor de bewoner. Het uitgangspunt is de kleur van het buitenmeubilair. Deze komt terug in de kussentjes in de banken en de bekleding van de stoelen.

De leeftijden van de bewoners lopen uiteen, met een vrij jong gemiddelde. Dat zie je terug in het resultaat. Een moderne inrichting met een frisse en ook warme uitstraling, waar in ieder geval een groep zich prima thuis voelt.

chitectenbureau met jarenlange ervaring in de zorg.

“Wij hebben duidelijk gekeken en geluisterd naar wat hier werd gevraagd door De Zorggroep en door de cliënten”, zo laat architect Piet Laumans weten.

“Het moest een geheel eigen plek worden met een eigen identiteit. Wonen zoals eenieder dat doet, in een eigen huis. Meerdere huizen vormen dan een rij, en twee rijen weer een straat. Voeg een aantal straten bij elkaar en zo ontstaat een geheel eigen wijk.

Het oude activiteitencentrum transformeerde zo naar de kroeg aan het dorpsplein; gewoon wonen noemen we dat!”

Ontwerp Bij het ontwerp van De Witte Steen was het van belang om de nadruk te leggen op de individuele mens achter de cliënt. Vanuit die visie is gekeken

hoe bewoners de regie over hun eigen leven konden krijgen. Laumans: “Daarbij gebruiken wij de term 'gewoon wonen’. Dit betekent dat iedere cliënt zoveel mogelijk in zijn of haar eigen leef- en woonpatroon participeert. Het is daarbij het doel iedereen te stimuleren om huishoudelijke taken vooral zelf te doen. Om die reden kregen bewoners ook de nodige inspraak in het voortraject en de realisatie.” Van Oijen knikt instemmend. “Uit onze ervaring weten we dat niet één cliënt gelijk is. De mate van ondersteuning is voor iedereen weer anders. De regie ligt uiteindelijk bij de persoon zelf. Tevens heeft deze de mogelijkheid om hulp te vragen uit eigen omgeving, zoals bij familieleden, mantelzorgers of vrijwilligers. Het is onze verwachting dat de eigen regie een positief effect heeft op het welbevinden en iedereen een gevoel van eigenwaarde geeft. Maar ook dit zal per

persoon verschillen. Het hoofddoel was dat de totale sfeer vooral minder geïnstitutionaliseerd moest zijn. Daarom is gekeken wat onze cliënten willen en wat ieder individu wel en niet kan. Van daaruit zijn keuzes gemaakt.”

Voortgang Tijdens de bouw kreeg de cliëntenraad - bestaande uit bewoners, familie, vrijwilligers en medewerkers - in elke fase een presentatie over de voortgang. De samenwerking en betrokkenheid van alle partijen stond telkens weer voorop. “Tijdens bijeenkomsten zijn vaak kritische vragen gesteld”, aldus de architect.

“Dat was terecht. Zo moest er bijvoorbeeld voldoende ruimte zijn om te manoeuvreren en was er extra aandacht voor de veiligheid. Dat vergde een bepaalde aanpak bij de planning en de bouw.” ➤

BOUWEN AAN DE ZORG

63

DE WITTE STEEN, VENLO

Martijn Diederen, projectleider Bouw en Huisvesting, zegt daarover: “We willen de cliënten zoveel mogelijk zelfstandig laten leven. Denk daarbij aan koken, wassen en poetsen. Helaas is dat niet voor iedereen weggelegd. Daarom dienden we bij het ontwerp rekening te houden met het zorgplan. Wij wilden kleinschalig wonen realiseren, maar geven de bewoners wel de keuze. Wil iemand een eigen appartement of liever in een groep wonen? Voor beide groepen moest voldoende accommodatie worden gerealiseerd.”

Uiteindelijk heeft dit geleid tot diverse individuele eigen appartementen, waar iedereen de regie in eigen handen kan houden en zelf de mate van privacy bepaalt, maar ook tot de bouw van een aantal groepswoningen. Genormaliseerd wonen was daarbij altijd het uitgangspunt. De architectuur werd daarmee ondergeschikt aan de eigen identiteit. Sinds december

afgelopen jaar is De Witte Steen nieuwe stijl heropend en wist iedereen zijn plek snel te vinden. Er staat nu een dorp, inclusief activiteitencentrum, werkplek en woon- en winkelvoorzieningen. Daarbij is voor iedereen voldoende ruimte om sociale contacten te onderhouden en het eigen leven zo veel mogelijk zelf te regisseren. Van Oijen: “Wie zelfstandig wil eten, kan dat in de eigen woning. Een ander kiest voor het gezamenlijk nuttigen van de maaltijd. Hetzelfde geldt voor andere zaken als boodschappen doen of het verzorgen van de was. Dat kan zelfstandig, of met hulp van verplegend personeel of vrijwilligers. In het Café AC is een winkelruimte ingericht waar de diverse levensmiddelen verkrijgbaar zijn. In datzelfde gebouw zijn tevens de activiteiten gehuisvest. Werken en ontspannen kregen elk een eigen entree. Wel zo overzichtelijk. De bewoner houdt zo zelf de regie.” n

Randloze wandclosets in De Witte Steen Als leverancier van totale badkameroplossingen voor de zorg heeft Ideal Standard, naast de zorg-thermostaatkranen en wastafels, ook de wandclosets geleverd. Bij woonzorgcentrum De Witte Steen te Venlo is bewust gekozen voor de innovatieve randloze spoeltechniek van de Contour 21 porseleinserie. Dit spoelsysteem zorgt voor een maximale hygiëne op wc-gebied.

Daarnaast zijn deze toiletten eenvoudiger en sneller schoon te maken, waardoor aantoonbaar op tijd en kosten wordt bespaard. De investering in randloze toiletten verdient zich al na enkele maanden terug. De innovatieve randloze spoeltechniek van Ideal Standard heeft zijn praktische gebruik en brede toepasbaarheid al vele jaren in diverse landen bewezen. Het Contour 21 standaardtoilet en de MIVA-uitvoering zijn beide voorzien van randloze spoeltechniek.

64

BOUWEN AAN DE ZORG

FEITEN EN CIJFERS PROJECT: De Witte Steen, Venlo Opdrachtgever: De Zorggroep Zorgverlener: De Zorggroep Architect: Architect: 2.0 architecten, Venlo Sanitair: Ideal Standard, Venlo Los-meubilair: Vervoort Meubelen, Goirle Verpleegbedden: wissner-bosserhoff, Dordrecht Gordijnen: Artimo Textiles, Roosendaal Bouwtijd: Oplevering september 2013 Capaciteit: • Totaal plaatsen 56 zwaar • Voor 56 plaatsen zorginfra structuur • 42 individuele appartementen en twee groepswoningen voor ieder 7 clienten (totaal dus 56 plaatsen) • De appartementen en groepswoningen zijn verdeeld over drie woongebouwen. In de directe nabijheid is een activiteitencentrum gesitueerd.

• Aantal bedden: 56 • Aantal huiskamers: 2 (in de groepswoningen) • Grootkeukencapaciteit: tot max. 40 personen regenereren • Restaurant (in het activiteitencentrum is een ontmoetingsruimte waar ook gegeten kan worden): capaciteit 60 personen

... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...................................................

Integratie kleine kill tank in pantry BSL3 lab ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..De.. .. nieuwbouw .. ............. .. .. .. .. ..Venderink .. .. .. .. .. .. ..van .. .. ..het .. .. ..ZGT .. .. ..in.. ..Hengelo .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. van de locatie is af... .... ............. ................................................... gerond.

Hier is onder andere het Laboratorium Microbiologie Twente ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...................................................

Achterhoek (LabMicTa) gehuisvest. ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Het inrichten van BSL-3.laboratoria vergt kennis van bestaande ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..regelgeving .. .. .. ............. .. .. .. .. ..expertise .. .. .. .. .. .. ..om .. .. ..die.. .. te.. ..vertalen .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. en specialistische in ... .... ............. ................................................... technische en bouwkundige specificaties.

LabMicTa nam experts in ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... de arm voor de realisatie van een state-of-the-art laboratorium. ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Onderdeel van het lab is. de sluis met daarin een autoclaaf en kill ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..tank. .. .. .. ............. ..Liquid .. .. .. .. ..Biowaste .. .. .. .. .. .. ..Systems .. .. .. .. .. .. worden .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Kill tank systemen.ofwel ... .... ............. .. ... ... ...van ................................................... ingezet voor het inactiveren (micro-) organismen in. .vloeistoffen. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...................................................

Veel systemen zijn niet toepasbaar voor kleinere laboratoria door hun ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... omvang en prijs. Cleanroom Combination Group ontwikkelde met H. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Huiskamp een kleine kill.tank met een reservoir van 30 liter, waardoor ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..deze .. .. .. ............. .. .. .. .. .. ..in.. een .. .. .. kleine .. .. .. .. ..ruimte .. .. .. .. ..of.. ..pantry. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. geïntegreerd kan worden De kill ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. tank wordt batch-gestuurd en het afvalwater middels chloor ontsmet. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ...................................................

Meer............. info: ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Cleanroom Combination Group / .www.cleanroomcg.com ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... ... .... ............. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... ... .... ............. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Best Presterende Bouwers bekroond ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ...................................................

Bouwbedrijf De Vries en.Verburg uit Stolwijk en Oude Wolbers/VarexHuis uit Borne zijn de Best ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Presterende Bouwers op Bouwprestaties.nl.

In de categorie ‘boven de vijftig beoordelingen’ ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..staat .. .. .. ............. .. .. ..en.. ..Verburg .. .. .. .. .. ..bovenaan .. .. .. .. .. .. ..met .. .. ..een .. .. ..gemiddelde ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Bouwbedrijf De Vries score van 7,9. Oude ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Wolbers/VarexHuis wint.in. .de categorie ‘tot vijftig beoordelingen’ met een 8,2. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...................................................

Aalberts Bouw uit Loosdrecht heeft in dezelfde categorie eveneens een score van 8,2.

Geke... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ken naar het tweede cijfer achter de komma, is deze onderneming een goede tweede. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .."Kwaliteit .. .. .. ............. .. .. ..bij.. ..ons .. .. ..voorop. .. .. .. .. .. ..Wij.. .. gaan .. .. .. ..altijd .. .. .. ..voor ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. en service staan een 10!", zegt winnaar Jan Boer ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. van De Vries en Verburg. enthousiast.

Wim Oude Wolbers is ook bijzon... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... der trots op het behaalde resultaat en benadrukt dat het alleen mogelijk ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... is. .door een goede samenwerking van het hele team. „Onze slogan ‘wij ... .... . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... .. .. ..geloven .. .. .. ............. .. .. ..kan' .. .. .. .., wordt .. .. .. .. ..op.. ..praktische .. .. .. .. .. .. .. ..wijze .. .. ................................................... dat het altijd beter ondersteund ... .... ............. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. door Stichting Klantgericht Bouwen met Bouwprestaties.nl", aldus Oude ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..Wolbers. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. ..ontvangen .. .. .. .. .. .. .. als .. .. ..deelnemers .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Beide ondernemingen gedetail... .... ............. ................................................... leerde informatie op basis van de enquête die de klanten hebben ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ingevuld.

Hierdoor kunnen zij zich heel gericht verder verbeteren. ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Bouwprestaties.nl is een. .initiatief van Stichting Klantgericht Bouwen. De ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..stichting .. .. .. ............. .. .. prestaties .. .. .. .. .. .. .. ..van .. .. ..bouwondernemingen .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. heeft als doel de transpa... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. rant te maken en daarmee de kwaliteit van dienstverlening naar kopers ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... te verbeteren.

Kopers van een nieuwbouwwoning van deelnemende ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. bouwondernemingen worden gevraagd een enquête in te ................................................... vullen over de ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. verschillende bouwfasen. .en de algemene organisatie. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

De titel ‘Best Presterende Bouwer' is gebaseerd op de score van 31 ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...................................................

2013. In totaal ingevuld over ... .... .. .. ..december .. .. .. ............. .. ..zijn .. .. ..er.. ..meer .. .. .. ..dan .. .. ..8.000 . .. .. .. enquêtes .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ruim tweehonderd bouwondernemingen.

De. totale score is................................................... een bere... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... kening met weging van .beoordelingen die gegeven zijn over de laatste ... .... .. .. ..acht .. .. .. kwartalen. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..met .. .. ..minimaal .. .. .. .. .. .. tien .. .. .. beoordelingen .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Bouwondernemingen ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. tellen mee. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. ..BOUWEN .. .. .. .. ..AAN .. .. ..DE.. ..ZORG .. .. .. ..65.. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... ... .... .... .. .. .. .. .. .. ............. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Tekst: Rimke de Groot Foto’s: Zorggroep Drenthe

Mooie woonbeleving staat centraal in zorgcentrum Tienelswolde

Veranderende woonwensen en noodzakelijk onderhoud vormden voor Zorggroep Drenthe de aanleiding om te kiezen voor nieuwbouw van de locatie Tienelswolde in Zuidlaren. Een mooie woonbeleving stond daarbij centraal.

66

BOUWEN AAN DE ZORG

ZORGCENTRUM TIENELSWOLDE, ZUIDLAREN

Sape Pranger, directeur van Zorggroep Drenthe

Hennie Slagter, clustermanager van Zorggroep Drenthe

“Het gebouw was verouderd en voor onze huidige doelgroep niet meer toereikend”, vertelt Sape Pranger, directeur van Zorggroep Drenthe, over de beslissing om Tienelswolde een facelift te geven met een combinatie van nieuwbouw en renovatie. “Samen met de medewerkers en de cliënten hebben we een Programma van Eisen opgesteld”, vult Hennie Slagter, clustermanager van Zorggroep Drenthe, aan.

Mooi wonen was daarin het allerbelangrijkste. De appartementen moesten comfortabel en ruim zijn, zoals mensen het van thuis gewend zijn. “Mensen worden ouder en hebben meer zorg nodig, maar ze hebben thuis altijd veel ruimte gehad”, weet Pranger. “Als ze naar een zorgcentrum verhuizen, willen ze niet wonen in een kamer van 25 of 30 vierkante meter. Ze verdienen een goed en groot appartement.”

Het is een filosofie die Zorggroep Drenthe al jaren hanteert en waar HJK architecten vorm aan gaf. “Uiteindelijk is gekozen voor een specifiek appartement dat door ons architectenbureau al eerder ontwikkeld was voor de locatie in Rolde van Zorggroep Drenthe”, vertelt architect Harry Nanninga. “Dat is een driekamerappartement dat elke bewoner op zijn eigen manier kan indelen.” Elk appartement heeft een

Architect Harry Nanninga

Aannemer Jack Paas

woonkamer, een slaapkamer en een multifunctionele tussenkamer. “Die kun je gebruiken als intern balkon of betrekken bij de woon- of slaapkamer”, legt Pranger uit.

Zorggroep Drenthe speelt in Tienelswolde ook in op de ontwikkeling naar het scheiden van wonen en zorg. Pranger: “Dit heeft tot gevolg dat mensen sommige dingen wel en andere dingen niet meer vanuit de AWBZ vergoed krijgen. In Tienelswolde is het bijvoorbeeld mogelijk om je eigen was te doen of om zelf te koken. Het hoeft niet, maar wij vinden het wel belangrijk dat mensen daarin keuzevrijheid hebben.

Maken ze geen gebruik van onze diensten, dan hoeven ze er ook niet voor te betalen.”

Belevingsgericht gebouw Een mooie woonbeleving gaat voor Zorggroep Drenthe verder dan de appartementen. “We wilden ook een mooie expositieruimte, een theaterzaal voor toneelproducties en musicals en een heel mooie loungeruimte”, zegt Pranger. “Ook omwonenden kunnen daar naartoe komen. Dat is juist de bedoeling, dat het een bredere functie heeft in de wijk.” Zo zijn bewoners uit de wijk ook welkom in het restaurant, waar eigen

koks de maaltijden bereiden in een nieuwe frontoffice keuken. Ook die is onderdeel van de mooie woonbeleving die Zorggroep Drenthe nastreeft. Slagter: “’s Ochtends staat een kok nu aan de voorkant soep te koken. De geur komt de zaal binnen en mensen zien dat er wordt gekookt. We hebben bewust geïnvesteerd in een goede eigen keuken.”

Om ruimte te maken voor alle functies creëerde HJK architecten een aantal grote openbare binnenruimten. “Daardoor is het een heel open gebouw geworden”, zegt Nanninga. “Ook op de bovenste verdieping heb je contact met de begane grond. Het is een belevingsgericht gebouw.” Slagter: “Dat is precies zoals wij het bedoeld hebben. Het gebouw is een middel om met elkaar in contact te komen.”

Multifunctioneel De appartementen in Tienelswolde zijn niet alleen ruim, maar ook multifunctioneel: ze kunnen als dat nodig is eenvoudig omgebouwd worden voor een andere functie, zoals die van zelfstandig appartement of zorgwoning. “Alle installaties zijn zo voorbereid dat je er alles mee kunt doen”, vertelt Nanninga. “Op elke vraag die zou kunnen komen, kun je reageren.” ➤

BOUWEN AAN DE ZORG

67

Oduurnzzaeamste t i o o n e keuk DUURZAAMhEiD ACTIEF IN bEwEgINg Een beweging begint altijd met een ambitie. Een continue ambitie om zorg te dragen voor de wereld om ons heen. Deze beweging komt tot uiting in onze gloednieuwe Bribus Eco Keuken.

Dit is onze duurzaamste keuken ooit. Oersterke, maar licht-gewicht keukens die zijn gemaakt van o.a. vezels van ecologisch verbouwde, snelgroeiende eenjarige gewassen als mais en riet.

Meer weten? www.bribus.nl of bel (0315) 65 17 45.

ZORGCENTRUM TIENELSWOLDE, ZUIDLAREN

De eerste fase van de nieuwbouw en renovatie is nu afgerond en de bewoners van Tienelswolde hebben hun nieuwe appartementen betrokken. Tijdelijk wonen er twee bewoners in één appartement, met de tussenkamer als scheiding. Slagter is verheugd dat bewoners en hun familieleden zo goed reageerden op dat voorstel van Zorggroep Drenthe. “De bewoners hebben in hun huidige appartement nu al meer ruimte dan ze oorspronkelijk hadden in hun oude appartement. Eind dit jaar hebben zij de mogelijkheid een volledig appartement tot hun beschikking te krijgen. Maar als ze dat niet willen, kan het ook zo blijven als het nu is.”

Aannemer Paas BV begint nu aan de tweede fase van de nieuwbouw. “Die hopen we binnen een jaar af te ronden”, vertelt directeur Jack Paas, voor wie Tienelswolde mede door de combinatie van renovatie en nieuwbouw een bijzonder project vormt. “Het oude gebouw is deels gerenoveerd en verbouwd, deels gesloopt. Tijdens de hele eerste bouwfase is het oorspronkelijke gebouw gewoon blijven doordraaien en bleven de mensen er wonen. Ook de keuken moest blijven doordraaien. Tijdens de verbouwing was de ene dag de oude keuken gesloten en was de volgende dag de nieuwe keuken al in bedrijf.”

Snel schakelen Dat de eerste bouwfase zo goed is verlopen, is volgens Slagter te danken aan de uitstekende samenwerking tussen Zorggroep Drenthe, HJK architecten en Paas BV. “Er zijn korte lijnen. Iedere twee weken hebben we overleg, maar als er tussentijds iets is kunnen we altijd snel schakelen met elkaar. Dat werkt heel plezierig.” n

FEITEN EN CIJFERS PROJECT: Nieuw- en verbouw Tienelswolde, Zuidlaren Opdrachtgever: Zorggroep Drenthe, Assen Zorgverlener: Zorggroep Drenthe, Assen Architect: HJK architecten, Groningen Aannemer: Paas BV, Nieuw-Buinen Vast interieur: Keukens appartementen: Bribus, Dinxperlo Bouwtijd: • Start sloop: oktober 2012 (fase 1), oktober 2013 (fase 2) • Oplevering sloop: medio 2014 • Overdracht sloop naar nieuwbouw: december 2012 (fase 1), januari 2014 (fase 2) • Start nieuwbouw: fase 1 december 2012; fase 2 maart 2014; fase 3 (verbouw) oktober 2013.

• Oplevering totaal: medio voorjaar 2015

BOUWEN AAN DE ZORG

69

HJK

architecten Architectenbureau bna Haykens Jansma Kremer bv Zuiderpark 5 9724 AD Groningen 050 3183444 hjk@hjk-architecten.nl www.hjk-architecten.nl

... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Op 31 maart en 1 april. .gooit Vervoort haar ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..deuren .. .. .. ............. .. ..Gastvrije .. .. .. .. .. .. .. ..Zorgmarkt. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. open tijdens de ... .... ............. ...................................................

Dit jaar hebben de dagen een feestelijke ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... achtergrond.

“We bestaan dit jaar zestig jaar, ... .... .. .. ..dat .. .. ..moet ............. .. .. ..voorbij .. .. .. .. .. ..laten .. .. .. ..gaan”, .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... je niet zomaar ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. zegt Guus Koevoets, eigenaar van Vervoort. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ...................................................

Een organisatie die zestig.jaar bestaat, heeft heel ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... wat ontwikkelingen meegemaakt.

“In de zorg is al ... .... .. .. .. .. .. .. ............. . . . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... veel gebeurd, logisch, het.is. .een van de belangrijkste ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. maatschappelijke pijlers. De nieuwste ontwikkelingen ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..lijken .. .. .. ............. ..zorginstellingen .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. een groot probleem.voor ... .... ............. . ... ...ook ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .“Maar problemen zorgen.er voor dat er. tijd ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... wordt genomen om kritisch te kijken naar wat al ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ................................................... jaren ............. een feit is en dat pakt soms heel goed uit.” ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..“Tijdens .. .. .. ............. .. .. .. ..we.. .. relaties .. .. .. .. .. ..de.. ..ge-.. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. de Open Dagen..willen ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. legenheid geven van elkaar te horen wat de ideeën ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... zijn rondom herinrichting van zorg en de scheiding ... .... .. .. .. .. .. .. ............. . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... van zorg en wonen.” Om.het gesprek op gang te ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... brengen, organiseert Vervoort op dinsdag 1. .april ... .... .. .. ..een .. .. ..forum: ............. . .. .. .. .. inspiratie'. .. .. .. .. .. .. .. ..In..het .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

'Geen paniek,. maar ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. panel nemen vier directeuren van zorginstellingen ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... en een specialist maatschappelijk ... .... .. .. ..plaats .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. vastgoed. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...................................................

Het forum wordt, met humor en kennis van zaken, ... .... .. .. ..geleid .. .. .. ............. .. .. een .. .. .. voormalig .. .. .. .. .. .. .. kamerlid. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. door Sabine Uitslag, ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Zij zette zich in voor de belangen van verschillende ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... in de zorg. ... .... .. .. ..groepen .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...................................................

Een van de panelleden is.John van Nimwegen, ... .... .. .. ..vastgoedmanager .. .. .. ............. .. .. ..Zorggroep. .. .. .. .. .. .. .. De .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. van Viva ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. groep heeft al vroeg stappen genomen om de ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..dreigende .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. ..“John .. .. .. .. ..heeft .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. leegstand te voorkomen. ... .... ............. ................................................... een vooruitstrevende case ontwikkeld én in. de ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... praktijk gebracht. Hij kan.uit ervaring vertellen wat ... .... .. .. ..de.. ..gevolgen .. ............. .. ..die.. .. richting .. .. .. .. .. ..ondernemer.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. zijn van zorg, ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. schap gaat. Waardevolle.informatie want in. zo’n ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..traject .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. komt heel wat kijken.” ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...................................................

“Het is juist de bedoeling dat iedereen rondom het ... .... .. .. ..panel .. .. .. ............. .. .. ..is.. ook .. .. .. waar .. .. .. ..het .. .. ..forum .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... lekker mee roept. Dat ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. zich voor leent. Niet de moeilijkheden, maar juist ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..inspiratie, .. .. .. ............. .. .. .. ..er.. natuurlijk .. .. .. .. .. .. ..sowieso .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ideeën. We maken ... .... ............. ................................................... gezellige dagen van, in een inspirerende showroom ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... en natuurlijk met een hapje en drankje, zoals ... .... .. .. .. .. .. .. ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... .... ............. iedereen dat gewend is.”. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... .... . . . . . . ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. ................................................... ... .... .. .. ..Schrijf .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. u in voor de open .dagen ... .... ............. .. ... ... ... ... op ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. www.vervoort.nl/GastvrijeZorgmarkt. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...................................................

U vindt daar meer informatie en panelleden stellen ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... zich aan u voor. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. ..BOUWEN .. .. .. .. ..AAN .. .. ..DE.. ..ZORG .. .. .. ..71.. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . . . . . . . . . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . . . . . . . . . ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Gastvrije Zorgmarkt

Vorig jaar gaf Adjiedj Bakas een presentatie over Zorg in de Toekomst.

Op 31 maart en 1 april is iedereen welkom om inspiratie op te doen in de showroom te Goirle.

Sabine Uitslag, een bekende verschijning in de zorg als ex-kamerlid, leidt het panel met kennis en humor.

Tekst: Martijn van den Bouwhuijsen Foto's: Martijn van den Bouwhuijsen en Ten Bras Westinga

Moderne nieuwbouw voor oudere vrijmetselaren in Bilthoven

Geestelijk en lichamelijk actief blijven in Huize Het Oosten

De ultradunne balkons werden in 2013 beloond met de Betonprijs in de categorie woningbouw.

Woonzorginstelling Huize Het Oosten investeert in de toekomst. Het landelijke centrum voor oudere vrijmetselaren in Bilthoven wordt gemoderniseerd. De bouwkundige opzet en de zorgconcepten stimuleren een actief leven in een groene omgeving. 55 recent opgeleverde, moderne appartementen vervangen gedateerde oudbouw. Een nieuwe multifunctionele ruimte, grenzend aan de vernieuwde tempel, biedt plek voor gemoedelijk samenzijn of grotere bijeenkomsten zoals concerten en filmavonden. Transparante verbindingsgangen koppelen de nieuwbouw aan de oudbouw. Na de officiële opening op 9 april 2014 kunnen de betrokkenen terugkijken op een bijzonder bouwproject, dat ondanks aanvankelijke vertraging volgens specificaties werd afgerond.

De vrijmetselarij is een internationaal verbreide broederschap van mensen die streven naar geestelijke en morele verheffing, wederzijdse hulp en onderlinge waardering. Huize Het Oosten in Bilthoven is het Nederlandse centrum van oudere vrijmetselaren. Op het perceel bevinden zich service koop- en huurappartementen, een verzorgingshuis en een verpleegafdeling verdeeld over verschillende gebouwen. In 2011 en 2012 is de Rembrandflat met ruim vijftig jaar oude service huurappartementen gesloopt, omdat deze niet meer voldeed aan hedendaagse eisen. De tempel kreeg letterlijk een nieuwe jas. Het oude gebouw werd omhuld met Kalzip-beplating waartegen straks beplanting omhoog klimt.

Geestelijk en lichamelijk actief Het nieuwbouwprogramma behelst onder andere 55 luxe huurappartementen, verdeeld over twee gekoppelde gebouwen met de namen Judith Leyster en Jan Lievens. Hier wonen mensen van ongeveer tachtig tot honderd jaar oud. De appartementen variëren in grootte van 53 tot 130 vierkante meter, hebben veel verdiepingshoge ramen en zijn voorzien van

72

BOUWEN AAN DE ZORG

domotica (huisautomatisering) ter bevordering van de veiligheid en zelfredzaamheid van de bewoners.

Ook kunnen de bewoners kiezen uit een pakket van verschillende diensten, zoals glazenwassen of huishoudelijke hulp. Royale balkons bieden niet alleen grote buitenruimtes, maar fungeren eveneens als zonwering voor de onderburen. Deze tot meer dan 2,5 meter uitkragende, ultradunne balkons werden in 2013 beloond met de Betonprijs in de categorie woningbouw. Doorslaggevend was het gebruik van een speciale hogesterktebeton, waarmee de dikte van de balkonvloer beperkt bleef tot 8 centimeter.

De Judith Leyster herbergt op het niveau van de begane grond een tandartsenpraktijk, die een aanvulling vormt op het bestaande aanbod van zorggerelateerde voorzieningen zoals een apotheek en huisartsenpraktijk.

In de kelder van de Jan Lievens bevindt zich een parkeergarage, een ruimte voor scootmobielen en een fitness- en wellnesscentrum. Op de begane grond is een bijzondere zorgafdeling voor actief wonen met dementie. Lida Maas, directeur-bestuurder van Huize Het Oosten, zegt hierover: “De afdeling met tien woningen

en een gemeenschappelijke huiskamer maakt geen gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen, wat bij veel zorginstellingen wel de regel is. Psychogeriatrische bewoners kunnen gewoon naar buiten lopen.

Dit past bij onze filosofie om mensen geestelijk en lichamelijk actief te houden. Op de begane grond van de Jan Lievens bevindt zich daartoe bijvoorbeeld een centrum voor dagactiviteiten en een schildersatelier. ”

Concerten, filmavonden en lezingen De nieuwe multifunctionele ruimte, die de oude tuinzaal vervangt, biedt plek aan een divers programma.

Bewoners kunnen er gezellig keuvelen of de krant lezen. Ook kunnen zij bijvoorbeeld genieten van concerten, filmavonden en lezingen. Dit gebouw heeft een staalconstructie en een gevel met veel glas, die deels is omhuld met geperforeerd staal met een bladmotief. Deze geveloplossing komt ook in een ander motief voor (acacia's of rozen) in andere delen van de nieuwbouw. In de nieuwe tempel, die een gesloten façade / dak heeft van gegolfde zinkplaten, worden de officiële rituelen verricht van het broederschap.

HUIZE HET OOSTEN, BILTHOVEN

De bouwkundige opzet en de zorgconcepten stimuleren een actief leven.

Royale balkons bieden grote buitenruimtes en fungeren als zonwering voor de onderburen.

Het nieuwbouwprogramma behelst onder andere 55 luxe huurappartementen, verdeeld over twee gekoppelde gebouwen met de namen Judith Leyster en Jan Lievens.

TenBrasWestinga ontwierp ook een deel van het interieur van de nieuwbouw.

“Twee transparante verbindingsgangen, beiden met een groendak, zorgen voor een koppeling tussen oud- en nieuwbouw. Bewoners kunnen beschut tussen de gebouwen pendelen en genieten van de groene omgeving”, zegt Maaike Westinga namens architectenbureau TenBrasWestinga. “Duurzaamheid speelde een belangrijke rol in het ontwerp. Dit uitte zich onder andere in het gebruik van warmtekoudeopslag in de bodem, ledverlichting en zonnecollectoren en pv-cellen op het dak.”

Spannend project Van Norel Bouwgroep kreeg in augustus 2011 de verantwoordelijkheid voor het bouwproject. De sloop van het verouderde appartementencomplex verliep in drie fasen, tegelijkertijd met de nieuwbouw van appartementen en andere voorzieningen. Sommigen bewoners verhuisden in totaal wel drie keer over een periode van twee jaar.

“Bij de gefaseerde ontmanteling van de Rembrandflat, die volgens de Cradle2Cradle-filosofie verliep, fungeerden de verticale dilataties telkens als afbreekgrens”, zegt projectleider Ben Wolters namens Van Norel Bouwgroep. “In overleg met de brandweer werden tijdelijke trappenhuizen gebruikt, om de vluchtwegen te waarborgen. Hiernaast realiseerden we allerlei voorzieningen om de bewoners te ontzorgen, zoals tijdelijke verbindingsgangen tussen de oud- en nieuwbouw, en beperkten we de geluids- en trillingsproductie.”

De aannemer besloot in overleg om de opgelopen bouwvertraging, ontstaan door een extreem koud voorjaar in 2013, in te halen door tijdens de bouwvak door te werken en bouwstromen te bundelen.

Maas besluit: “We kunnen terugkijken op een spannend project. Ondanks de aanvankelijke vertraging is het bouwproject op tijd en volgens specificaties opgeleverd.” n

FEITEN EN CIJFERS PROJECT: Huize Het Oosten Opdrachtgever: Huize Het Oosten Architect: TenBrasWestinga, Amersfoort Aannemer: van Norel Bouwgroep, Epe Selectie architecten: Najaar 2007 Sloop oudbouw: in fasen: augustus 2011 - juni 2012 - augustus 2013 Start nieuwbouw: oktober 2011 Oplevering Jan Lievens en Judith Leyster: juli 2013 Oplevering multifunctionele ruimte, tempel: februari 2014 Terreininrichting afgerond: april 2014 Totale oppervlakte terrein: 37.200 m2 Totale oppervlakte nieuwbouw: 10.500 m2 Aantal appartementen psychogeriatrische bewoners: 10 Aantal appartementen overig: 55 Totale bouwkosten: 13,5 miljoen euro (inclusief installaties, exclusief btw)

BOUWEN AAN DE ZORG

73

AUTISMEKLINIEK LORNA WING, DEVENTER Tekst: Richard Stegers Foto’s: Richard Stegers en Vincent Nijhof

Autismekliniek Lorna Wing in Deventer is op meerdere fronten uniek Met de nieuwe autismekliniek Lorna Wing van Dimence in Deventer is Nederland een unieke voorziening rijker. Het is de eerste instelling in ons land waar mensen met een ernstige vorm van autisme terecht kunnen als zij tijdelijk zeer intensieve zorg nodig hebben.

De kliniek draagt de naam van de Britse psychiater Lorna Wing, grondlegger en boegbeeld van de huidige wereldwijde autismehulpverlening. De doelgroep is een kleine groep patiënten die het niet, of niet meer redt in de buitenwereld en die intensieve zorg nodig heeft. Het vergt specifieke deskundigheid om in te spelen op wat zij nodig hebben. In Lorna Wing werken gespecialiseerde professionals die ervaring en affiniteit met autisme hebben. Er was nog geen voorziening in Nederland voor mensen met autisme die tijdelijk zeer intensieve behandeling nodig hebben, inclusief de veiligheid van een gesloten afdeling.

Bij Lorna Wing is die mogelijkheid er wel.

De nieuwbouw in de vorm van een handpalm oogt modern en warm. Binnen zijn alle noodzakelijke voorzieningen getroffen. Het heeft geresulteerd in een geborgen, huiselijke sfeer. De betrokken partijen zijn uitermate tevreden over het eindresultaat. Het gebouw is vanaf de eerste steen tot de laatste behandelkamer volledig ontworpen met de wensen en beperkingen van de doelgroep als uitgangspunt. “Het was een mooie klus waar we met een trots gevoel op terugkijken”, zijn Eddy de Vries en Rob Wassink eensgezind. De Vries is manager bedrijfsvoering van het centrum voor ontwikkelingsstoornissen van Dimence. Wassink begeleidde de bouw als projectleider van Van Norel Bouwgroep. “Het heeft op sommige onderdelen zelfs onze ogen geopend.” De werkprocessen zijn onder meer uitgangspunt geweest bij de bouw.

Zo wordt er verpleegpostvrij gewerkt. “De verpleegkundigen bevinden zich continu tussen de patiënten.

Dat is een goede ontwikkeling”, legt Eddy de Vries uit.

“In gezamenlijkheid hebben we een mooi en functioneel gebouw neergezet.”

De planvorming en het bouwproces hadden letterlijk en figuurlijk heel wat voeten in de aarde. Aangezien het een woonvoorziening voor mensen met een ernstige vorm van autisme betreft, moesten er in het voortraject zorgvuldig keuzes worden gemaakt. De patiënten zijn vaak overgevoelig voor prikkels, hebben beperkte sociale vaardigheden en kunnen volledig opgaan in een bepaalde activiteit. ➤

BOUWEN AAN DE ZORG

75

Daar moest bij de indeling en materiaalkeuze van het gebouw nauwlettend rekening mee worden gehouden. Het resulteerde in zeer gedegen voorbereidingen, waarbij er goed werd geluisterd naar de wensen van de patiënten. Iedereen was nauw betrokken bij het uitwerken van de plannen: klankbordgroep, cliëntenraad, directie, personeel, ontwerpers, adviseurs en bouwers. “Er was een gezamenlijk doel, dat maakte de klus uitdagend en mooi. Alle partijen hadden hun inbreng. Juist dan kunnen de juiste keuzes worden gemaakt”, stelt De Vries. Volgens Rob Wassink was het een intensief proces. “Veel zaken liepen over meerdere schijven. Dat maakte het zeker niet makkelijk, maar uiteindelijk is er op detailniveau nagedacht over de beste oplossingen.” De projectleider had te maken met een enorme tijdsdruk. Het gebouw moest in een jaar worden opgeleverd. Archeologisch onderzoek bleek noodzakelijk. Dat kostte tijd en de strenge winter werkte ook niet mee. “De galerijplaten van acht ton per stuk liepen als een rode draad door de planning. We moesten zoveel mogelijk voorbereidingstijd hebben, anders zouden we in de problemen komen. Daardoor konden er nog tijdens het werk

Bouwen aan de zorg Van Norel Bouwgroep is uw professionele partner voor utiliteitsbouw, woningbouw, turn-key projecten, projectontwikkeling, renovatie, kleinbouw en onderhoud.

Vertrouw en bouw daarom op Van Norel.

Brinkgreverweg 32, 8161 NW Epe T (0578) 615 311 F (0578) 616 893 www.vannorel.nl contact@vannorel.nl Volg ons ook op Twitter ISO9001 en VCA** gecertificeerd

76

BOUWEN AAN DE ZORG

AUTISMEKLINIEK LORNA WING, DEVENTER

Rob Wassink (links) en Eddy de Vries in de ontvangsthal van de autismekliniek in Deventer.

FEITEN EN CIJFERS aanpassingen worden gedaan”, aldus Wassink. “Gelukkig stonden alle neuzen dezelfde kant op. De sfeer op de bouw was goed. Door tijdens de bouwvak door te werken, kon de tijdsplanning worden gehaald.” De huisvesting werd na precies een jaar bouwtijd op 29 november opgeleverd. Op 16 december is het gebouw in gebruik genomen en de eerste ervaringen zijn erg positief.

De overzichtelijke kliniek heeft lichte, niet schreeuwerige kleuren met een rustig en huiselijk karakter.

Patiënten hebben de mogelijkheid om prikkels toe te voegen of te verminderen door bijvoorbeeld kleur, geluid en temperatuur aan te passen. Zo is een prettige woon-, werk- en behandelomgeving gecreëerd. Er zijn extra geluidswerende deuren toegepast. De plafonds bestaan uit akoestisch spuitwerk en er is akoestische buitenbeglazing aangebracht. Het gebouw is mooi vormgegeven en voorzien van talrijke nuttige functionaliteiten. “Maar hoe mooi Lorna Wing ook is, het gaat niet om de stenen maar om de zorg”, merkt Sybren Bangma, voorzitter van de raad van bestuur van Dimence, op.

Het complex bestaat uit één high care afdeling en één medium care afdeling. De medium care is onder andere bedoeld voor zeer intensieve klinische observatie en diagnostiek. Daarnaast is de bestaande orthopsychiatrische woonvoorziening (OPW) in de nieuwbouw ondergebracht en is de uitbreiding van de woon- en werkvoorziening het Workhome gerealiseerd. De architect heeft in nauw overleg met Dimence, en op basis van kennis van de Nederlandse Vereniging voor Autisme en collega-instellingen, een ontwerp gemaakt voor een multifunctionele accommodatie. Een aantal autismespecifieke uitgangspunten zijn daarbij leidend geweest. Het centrale gedeelte van het gebouw straalt de sfeer uit van een plein. De omgeving van de verschillende vleugels van het gebouw is, naar de uiteinden toe, rustiger en de centrale gangen zijn als een kalm straatbeeld vormgegeven. In de algemene patiëntenruimtes en individuele appartementen/woonslaapkamers is een huiselijke, rustige sfeer gecreëerd.

Binnen het gebouw wordt dus niet met verpleegposten gewerkt en de uitgangspunten van ‘separeervrije verpleging’ zijn toegepast op de inrichting van de verschillende ruimtes.

n

PROJECT: Autismekliniek Lorna Wing, Deventer Opdrachtgever: Dimence, Deventer Projectmanagement & Directievoering: Draaijer + Partners, Bunnik Ontwerp: Kristinsson Architecten, Deventer Aannemer: Van Norel Bouwgroep, Epe Bouwtijd: oktober 2012 - oktober 2013 Totale oppervlakte terrein: 456.208 m2 Totale oppervlakte gebouw: 5.000 m2 bvo • Capaciteit: 52 plaatsen • High care: 8 plaatsen • Medium care: 8 plaatsen • Orthopsychiatrische woonvoorziening (OPW): 24 plaatsen • Woon- en werkvoorziening het Workhome: 12 plaatsen Totale investering € 10.187.655 (inclusief btw) Aantal bedden: 52 Aantal woon/eetkamers: 8

BOUWEN AAN DE ZORG

77

Tekst: Koen Mortelmans Foto's: Peter Bisschop

Trends en evoluties in voedingsdiensten Ongeveer 200 vakspecialisten en 33 leveranciers van producten en diensten voor de zorgsector namen in Brasschaat deel aan het jaarlijkse congres van de Hoofden van Facilitaire Diensten van Verzorgingsinstellingen (HFDV). De HFDV hadden hun congres deze keer gewijd aan trends en evoluties in de voedingsdiensten.

De voedingsdienst staat dagelijks voor grote uitdagingen en deadlines. Ondervoeding, allergieën, maar ook individualisering, multiculturele aspecten en veeleisende klanten hebben daarbij een erg grote invloed. Dieetvoorschriften kennen een sterke evolutie, van heel streng naar een compleet nieuwe aanpak en nieuwe eisen, zowel door gewijzigde inzichten en medicatie als door nieuwe aandachtspunten.

stellingen schakelen voor bepaalde groepen over naar buffetformules. Daarmee spelen ze beter in op de keuzewensen van hun klanten. Maar die methodes hebben ook onvermijdelijke organisatorische vooren nadelen. De uitgenodigde sprekers behandelen deze thema’s vanuit hun praktijkervaringen en vanuit de servicegedachte.

Hoeveel keuze wil men bieden? Een zeer ruim aanbod in roomservice of één goed aanbod met eventuele uitzonderingen? Beide opties hebben belangrijke financiële en organisatorische gevolgen. Veel zorgin-

Hans Crampe, verpleegkundig en paramedisch directeur bij AZ Maria Middelares in Gent, bekeek de voedingsbehoeftes door de bril van de patiënt. "De gemiddelde patiënt bestaat niet", merkte hij op. Hij

De belangrijkste leveranciers in de sector hadden een stand op het congres.

78

BOUWEN AAN DE ZORG

Hans Crampe, verpleegkundig en paramedisch directeur bij AZ Maria Middelares in Gent.

Keuzemogelijkheden

Patrick Meyvaert, manager van de facilitaire dienst in het AZ Groeninge in Kortrijk.

HFDV-CONGRES, BRASSCHAAT

Bijna tweehonderd aandachtige congresgangers.

wees op de grote verschillen tussen onder meer een mucopatiënt die gemotiveerd moet worden om zeven keer per dag te eten, een persoon die een maagring laat plaatsen en een pas bevallen jonge moeder die de dag voor haar ontslag nog wil genieten van een laatste maaltijd die ze niet zelf hoeft klaar te maken. Patiënten vinden sommige zaken belangrijker dan andere. Wil een verzorgingsinstelling echt hoog scoren, dan moet ze ook werk maken van die aspecten die haar klanten minder belangrijk vinden, zoals de keuze van brood uit een brood-buffetwagen. Een onderzoek dat hij uitvoerde bij 1.800 patiënten en jongeren - toekomstige patiënten - in Vlaamse ziekenhuizen wees uit dat een raadpleegbaar menu belangrijk is, evenals de aanwezigheid van een koelkast, verse groenten bij de boterhammen en alternatieven voor zaken die de patiënten echt niet lusten.

"Dagelijkse boterkoeken, een brood-buffetwagen of meer dan drie keuzemogelijkheden zijn dan weer minder belangrijk. Jongeren hechten er ook niet veel belang aan dat hun servies niet uit porselein bestaat." Crampe gaf ook enkele handige vuistregels mee voor de berekening van de kostprijs van een verruimd aanbod.

Brood-buffetwagens Patrick Meyvaert, manager van de facilitaire dienst in het AZ Groeninge in Kortrijk, ging dieper in op het gebruik van brood-buffetwagens en ziet daarin onmiskenbare voordelen, ook in ‘budgettair moeilijke tijden’. Zijn tussenkomst was gestoeld op vier jaar praktijkervaring met dergelijke wagens in de nieuwe campus van AZ Groeninge. "In tegenstelling tot de bestaande campussen was hier voldoende ruimte", aldus Meyvaert. "In de eerste plaats voor de parkeeren opslagruimte op elke afdeling."

Vanwege noodzakelijke besparingen moest de cateringdienst in de nieuwe campus begin 2013 ‘geoptimaliseerd’ worden. "We moesten van dertig voltijdsequivalente voedingshostessen terugvallen op twintig. Dit was alleen haalbaar indien we het afruimen en de koffierondes overlieten aan de logistieke diensten. De voedingshostessen moeten sindsdien in plaats van 30 elk 45 bedden beheren. Bij een beddenbezetting vanaf 90% in een afdeling kan de coördinator indien nodig een collega uit een andere afdeling laten bijspringen." Groeninge blijft wel achter het concept staan. "De individuele portionering en

Valérie Wandels, coördinatie dieetafdeling AZ Sint-Lucas in Gent.

BOUWEN AAN DE ZORG

79

Health Care Concept® Bouwen aan energiezuinige en gezonde zorgcentra Plannen om een ziekenhuis of zorgcentrum te bouwen of te renoveren?

Bespaar dan niet alleen op energie, maar denk vooral ook aan de gezondheid en het comfort van patiënten en personeel. Kies daarom voor een oplossing van RENSON®. De continue toevoer van verse lucht en de gecontroleerde afvoer van vervuilde lucht (basisventilatie) zorgt voor een goede luchtkwaliteit.

Buitenzonwering in combinatie met intensieve nachtventilatie (nightcooling) garandeert steeds aangename temperaturen in het volledige gebouw.

Wenst u meer informatie ? www.renson.be

HFDV-CONGRES, BRASSCHAAT

Zoveel praten over eten stimuleerde de eetlust.

verpakking van de voedingswaren brengt wel meerkosten met zich mee, maar er gaat ook minder voeding verloren. Vroeger waren niet-geconsumeerde producten al met de patiënten in aanraking geweest en moesten ze worden vernietigd. De voedingshostessen zijn getraind om patiënten en bezoekers niet rechtstreeks in aanraking te brengen met de buffetwagens. De voedingshostessen, die vroeger ietwat geïsoleerd in de kelderkeuken hun werk deden, hebben nu veel meer sociale interactie en beleven hierdoor meer arbeidsvoldoening."

Culinair plezier De titel 'Evolutie van dieetvoeding naar culinair plezier' geeft je zin om je te laten opnemen in het AZ Sint-Lucas in Gent. Valérie Wandels en Martine Willems, die er de dieetafdeling coördineren, legden het accent op smaak. Bij oudere mensen gaat niet alleen de smaakervaring achteruit, maar veranderen ook de smaakvoorkeuren. De oplossing voor dit probleem is smaaksturing, gebaseerd op drie pijlers voor maaltijdkwaliteit: lekker, veilig en gezond. Ze gebruiken verse kruiden, kruidenmixen en specerijen om de geuras-

pecten te versterken en proberen zoveel mogelijk variatie in hun aanbod te leggen. Die variatie zit zowel in de combinaties, de gebruikte bereidingstechnieken en de kleuren als in het gebruik van seizoensingrediënten. Ze stelden vast dat het bijsturen van de recepten niet alleen de tevredenheid van de klanten verhoogde, maar ook het zoutgebruik en het nuttigen van bijvoeding verminderde. De ruimere keuze en flexibiliteit en langere menucycli verhoogden de eetlust ook beduidend, merkten ze aan de volumes.

"In de volksmond is dieet een synoniem voor vermageren. Maar eigenlijk is het een om medische redenen aangepast voedingspatroon", aldus Valérie Wandels. "In heel wat ziekenhuizen, ook bij ons, is het aantal mogelijke hals-maag-lever- en darmsparende diëten flink verminderd. Veel van deze diëten waren niet gebaseerd op feiten, maar op een verzameling losse gewoonten. Reacties van sommige mensen op bepaalde voeding werden gemakkelijk als algemeen gezien. In een grootkeuken is het ook onmogelijk om van iedere bereiding twintig à dertig varianten aan te bieden. Overleg met de koks is heel belangrijk om

de varianten tot een minimum te herleiden. Om bijvoorbeeld zoutarme voeding smakelijker te maken en er zo voor te zorgen de patiënten met zoutarme voeding een groter volume van hun maaltijden opeten, krijgen ze de gewone saus. De koks zorgen er dan voor dat deze saus niet te zoutrijk is." n

Martine Willems, coördinatie dieetafdeling AZ Sint-Lucas in Gent.

BOUWEN AAN DE ZORG

81

THEMA KLIMAATBEHEERSING EN VENTILATIE

De nieuwe range kettingaandrijvingen van GEZE in uniforme vormgeving Flexibiliteit - networkability - eenvoudige installatie GEZE heeft een aangepaste range van RWA- en ventilatieaandrijvingen. Het resultaat is een modulaire portfolio met een nieuw, uniform, discreet ontwerp van ‘intelligente’ aandrijvingen. De geïntegreerde state-of-the-art-technologie zorgt ervoor dat de aandrijvingen flexibel zijn en verhoogt de inzetmogelijkheden wanneer het gebruik binnen een gebouw wijzigt. De openingsbreedte en openingssnelheid van het venster kunnen eenvoudig worden aangepast. De flexibiliteit van de aandrijvingen laat individuele configuratie en gebouwspecifieke oplossingen toe. De controletechnologie maakt het eenvoudig om de aandrijvingen te koppelen, zodat gecoördineerde systeemoplossingen kunnen worden bereikt.

GEZE gebruikt haar expertise in uitvoerige advisering en planning om optimale oplossingen te implementeren en te realiseren in samenwerking met architecten, planners en technici. Het WinCalc-calulatieprogramma voor het ontwerpen van raamsystemen ondersteunt dit.

Slimchain - de allrounder in de nieuwe kettingaandrijving-range - ‘smal’ en compact.

GEZE Slimchain - de allrounder

GEZE Powerchain - de krachtpatser

De Slimchain-kettingaandrijving is beschikbaar in de slaglengtevarianten 300, 500 en 800 mm en customize tussenlengtes, zodat deze kan worden aangepast aan een variëteit aan raamafmetingen en vereisten voor het openen hiervan. ‘Slim’ en compact, de Slimchain is ideaal voor verwerking in de gevel.

De Powerchain is een echte krachtpatser en kan ook worden ingezet voor dakramen en lichtkoepels. Deze kettingmotor is beschikbaar in de lengtevarianten 600, 800 en 1200 mm. Hij voldoet aan alle eisen die samenhangen met de wens of noodzaak van zeer grote openingen. Trek- en duwkrachten van maximaal 600 N geven de benodigde kracht om grote en zware ramen snel en veilig te openen. Wanneer de rook- en warmte-evacuatie is geactiveerd, bereikt de Powerchain hoge openingssnelheden. Het Smartfix-installatiesysteem zorgt voor een eenvoudige en snelle installatie van zowel de Slimchain als de Powerchain.

Naast het bovenstaande gamma aan producten, zijn ook de GEZE E 920 - E 990, de ‘onzichtbare’ ketting-aandrijfoplossing, en de GEZE 250 NT spindelaandrijving voor grote openingsbreedtes, terug te vinden in deze range aan oplossingen.

Veiligheid Vanwege de steeds belangrijker wordende veiligheidsnormen in de zorg wat betreft brandveiligheid en ventilatie, adviseert GEZE graag over ons programma kettingaandrijvingen. Deze kunnen zeker ook in zorginstellingen perfect worden ingezet als rook- en warmteafvoeroplossing. Neem contact met ons op en maak een vrijblijvende afspraak voor advies op maat. n

Voor meer informatie: www.geze.nl De nieuwe range aan raamaandrijvingen van GEZE in discreet en uniform design.

82

BOUWEN AAN DE ZORG

Vanaf de buitenzijde niet zichtbaar: de E 920 - E 990 kettingaandrijving is geïntegreerd in het raam in combinatie met de E 905 / E 906 vergrendelingsaandrijving.

THEMA KLIMAATBEHEERSING EN VENTILATIE

Ventilatie en zonwering van RENSON® zorgen voor gezond binnenklimaat

Nieuwbouw Rust- en Verzorgingstehuis Dilhome Het Rust- en Verzorgingstehuis Dilhome in Dilbeek is fors uitgebreid - van 25 naar 90 bedden. Naast energiebesparende maatregelen ging speciale aandacht uit naar de kwaliteit van de binnenlucht en uiteindelijk ook naar de temperatuur in de kamers en andere ruimtes.

Door de vergrijzing van de bevolking is er ook in Dilbeek een stijgende vraag naar woonvoorzieningen voor bejaarden. Daarom besliste de directie om haar rust- en verzorgingstehuis fors uit te breiden tot negentig kamers. Bij renovatie of nieuwbouw moeten echter niet alleen energiebesparende maatregelen worden genomen, maar ook voorzieningen die het comfort verbeteren. Een comfortabele oude dag hangt immers niet alleen af van de goede zorgen. Ook het gebouw waarin je verblijft en het binnenklimaat zijn van cruciaal belang. Architect Exoot uit Brussel heeft die opdracht bij RVT Dilhome duidelijk in gedachten gehouden bij het ontwerp van zijn plannen.

De nieuwbouw bestaat uit ruime kamers met een oppervlakte tussen de 20 en 35 m2. Alle kamers hebben een aangepaste infrastructuur voor de opvang van valide, semivalide, invalide en dementerende bewoners. Ze zijn voorzien van alle comfort en alle moderne voorzieningen zoals internet. Daarnaast is er ook voldoende ruimte voor ontspanning, met een animatiezaal, een tv-hoek, een cafetaria en een restaurant. Er zijn ook ruime terrassen, waardoor de bewoners op zonnige dagen in de buitenlucht kunnen genieten van het mooie weer.

Gezonde lucht en aangename temperaturen De lucht in dergelijke zorgcentra bevat vaak schimmels, bacteriën en virussen die meestal worden veroorzaakt en verplaatst door slechte ventilatie. Daarom is het belangrijk om regelmatig en correct te ventileren. Even de ramen openen is onvoldoende. Een gecontroleerde basisventilatie is de enige efficiënte manier. Naast goede luchtkwaliteit speelt ook de temperatuur een belangrijke rol. In zorgcentra wordt vaak gezorgd voor veel vensters. Daglicht en contact met de omgeving hebben immers een positieve invloed op het comfort van de patiënt.

Door die vensters kan het op warme dagen behoorlijk heet worden in de kamers, wat het comfort van de patiënt natuurlijk niet bevordert. Door de keuze van de Fixvent® Mono AK slaan architect en bouwheer twee vliegen in één klap. Deze oplossing combineert immers een zelfregelend ventilatierooster met een windvaste doekzondering. Zo garandeert deze Fixvent® Mono AK de continue toevoer van verse lucht zonder tocht. Dankzij de windvaste screen bereikt de zon het glasoppervlak niet en worden oververhitting, storende reflecties en verkleuring van het interieur tegengegaan. Het gebruik van akoestisch vulmateriaal verhoogt bovendien het akoestische comfort.

n Voor meer informatie: www.dilhome.be en www.renson.be

BOUWEN AAN DE ZORG

83

bouwen aan

DE ZORG

Verrijkt met ‘Interactieve Print’

Breng uw vaktijdschrift tot leven!

Layar is een gratis app voor de smartphone en tablet, die het papier van ‘Bouwen aan de Zorg’ tot leven brengt. Met behulp van Layar worden advertenties en redactionele content interactief gemaakt. Als lezer slaat u de brug tussen print en de digitale wereld.

Het enige dat u nodig heeft, is een smartphone of tablet met de Layar app. U scant met uw smartphone of tablet een pagina, waarna de Layar-app de clickable elementen toevoegt op de pagina zoals: Video’s, foto’s, tekst, e-mailadressen, telefoonnummers, social media sharebuttons, etc.

Wat heeft u nodig?

Het vaktijdschrift Een smartphone of tablet De gratis Layar-app

Download de gratis layar app

Scan de pagina

bouwen aan

BOUWEN AAN DE ZORG

Interactieve Print

DE ZORG VAKT IJDS CHRI FT OVER DE BOUW EN ONTW IKKE LING IN DE ZORG

+ VAKTIJ DSCHR IFT OVER

Stap voor stap Even de gratis Layar app downloaden in de Apple Store of de Android Market.

2014

G.EU

2014 • 2 MAAN DELIJK S

Klik op het scan-icoon onderaan in de zoekbalk van uw smartphone of tablet.

Houd uw smartphone of tablet boven een van de ‘Layarpagina’s’, herkenbaar aan het blauwe logo.

Veel lees en kijkplezier!

1

+

Open nu de Layar app op uw smartphone of tablet.

Klik in het scherm, nu opent de digitale laag en kunt u op de buttons klikken.

JAAR GANG 14, NUMM ER

WWW.BOU WEN AAND EZOR

DE BOUW EN ONTW IKKELI NG IN DE ZORG

Hoe werkt het:

bekijk de layar!

SCAN WITH

AZ ZENO KNOKKE ZWEEFT ALS EEN WOLK

1

2014030 BAZ 01.indd

THEMA OPERATIEKAMERS

MOOIE WOONBELEVING IN TIENELSWOLDE, ZUIDLAREN

1

19-02-14 11:32

... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ...................................................

Lensen Projectinrichters neemt Eromes Zorg over ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... streeft om de distributie .van Lensen Projectinrichters. uit Zaltbommel en inrichters.

Hij licht toe: “Het Eromes-team blijft ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. de .. .. ..door . . ..haar .. .. .. ..gepro.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . duceerde inrichtingsproducten via. .zelfstandige EromesMarko uit Wijchen zijn overeengekomen intact dus klanten van Eromes houden dezelfde ... .... .. .. ..de.. .. activiteiten .. ............. .. .. ..Zorg .. .. .. ..volledig .. .. .. .. .. over .. .. .. .. .. .. .. .. .. contactpersonen, .. .. .. ................................................... .. ..laten .. .. .. ..verlopen.” .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..en.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. professionele bedrijven te van Eromes maar kunnen gebruikmaken van ... .... ............. ................................................... ... .... .. .. ..te.. ..dragen .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..Door .. .. .. .. .. .. .. .. .. een .. .. .. breder ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. aan Lensen Projectinrichters. productaanbod. Wij zijn blij met deze ... .... ............. ................................................... ... .... .. .. ..de.. .. nieuwe .. ............. .. ..zal .. .. ..de.. ..zorgmarkt .. .. .. .. .. .. ..nog .. .. .. .. .. .. .. samenvoeging, .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Uniek platform voor de. .Zorg samenwerking want door de grotere volumes, ... .... ............. ................................................... . .. ... ... ... ... ...bij... ...Lensen Edwin van der Waal, als .directeur beter bediend kunnen worden.

Ook worden brede collectie èn de volledige focus op zorg ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . . verantwoordelijk voor de collectie en het de collecties verder uitgebouwd en verfijnd in bieden wij onze relaties direct vele voordelen.” ... .... .. .. ..samenwerking .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..ontwerpers, .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. ..bij.. ..krijgt .. .. .. ..Lensen .. .. .. ..initiëren .. een .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... van sales: “Met Eromes er met toonaangevende ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . . . . . . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. absoluut positieve impuls.

Zowel op personeel waaronder Hans Daalder.

Per 1.maart 2014 gaan Samen meer dan ieder afzonderlijk ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . . . . . . ... .... .. .. ..beide .. .. .. ............. .. .. .. ..onder .. .. .. .. de .. .. ..naam .. .. .. ..Len.. .. .. .. .. .. Frits .. .. .. ................................................... .. ..Op .. .. ..haar .. .. ..beurt .. .. .. .. biedt .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. vlak als op productniveau. partijen samen verder Muijsson, CEO van VDB Groep, eigenaar van ... .... ............. ...................................................

Lensen een groter platform om de. .commerciële sen Projectinrichters in .Zaltbommel.

Eromes Zorg: ”De VDB Groep weet als geen ander ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . . . .. .. .. .. ..en.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . . . . . creatieve doelstellingen te realiseren. dat partijen met hetzelfde doel, door focus en ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ...................................................

Dit platform voor de zorgsector nog Breder productaanbod kwaliteitsbeleving elkaar enorm kunnen versterken ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . .. .. ..onlangs .. ..wordt .. .. .. ..gemaakte .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. eens extra versterkt door. de EromesMarko is voornamelijk actief als fabrikant in een samenwerking. Dat geldt zeker voor Eromes ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. ..en.. .. leverancier .. ............. .. .. .. .. .. .. .. ..en.. .. opereert .. .. .. .. .. .. ..in.. .. .. .. Zorg .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. ..marktleider .. .. .. .. .. .. .. ..in.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. afspraken met Satelliet Meubelen, van schoolmeubilair en Lensen Projectinrichters, op alle gebieden. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . .. ..en.. .. hospita.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Nederland als leverancier. .van horecade zorgmarkt onder de naam Eromes Zorg.

Deze Vandaar dat wij veel vertrouwen hebben in deze ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . litymeubilair.

Vanuit haar specialisme zal Satelliet business unit verhuist in zijn geheel naar Zaltbomsamenvoeging.

Daarnaast past de overdracht ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ................................................... als strategisch partner onze mel. .............

Eromes Zorg directeur Ralph Gomersbach van Eromes Zorginrichters uitstekend binnen de ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . nieuwe . . . . . .samenwerking .................. extra ondersteunen.” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . treedt toe tot de directie.van Lensen Projectstrategie van de VDB Groep waarbij zij er naar ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ...................................................

Over Lensen ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...................................................

In ruim 35 jaar ontwikkelde Lensen Projectinrichters zich tot expert ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. ..op.. .. het .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... gebied van interieur -inrichting voor haar relaties binnen segmenten Health, ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . .. ..de .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . .

Leisure, Living en Office. Alle projecten worden uitgevoerd met oog voor ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... . .. .. .. ..op.. .. maat .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. mensen die hierin moeten werken en leven. Naast het leveren. van ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ontwikkelde plannen, bestaat haar bijdrage vooral uit een professionele ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..en.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. begeleiding en de realisatie van succesvolle uitvoering. Resultaatgerichte ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. praktische oplossingen afgestemd op de eisen van uw werk- ..of.. ..leefomgeving. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..

Altijd vanuit de filosofie: Lensen Surrounds You. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... ... .... .. .. .. .. .. .. ............. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ................................................... .. .. .. .. .. ..BOUWEN .. .. .. .. ..AAN .. .. ..DE.. ..ZORG .. .. .. ..85.. .. .. .. .. .. .. ... .... ............. ................................................... ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . . . . . . . . . .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . . . . . . . . . ... .... . . . . . . ............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ................................................... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Kusch+Co SPRL-BVBA Avenue Herbert Hoover Laan 34 1200 Brussels Belgium info@kusch.be Kusch+Co B.V. Industrieweg 2 4104 AR Culemborg Netherlands info-nl@kusch.com www.kusch.com •

•

•

•

•

•

•

•

•

...... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

WWW.BOUWENAANDEZORG.EU

...... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Het meest complete overzicht van leveranciers online Staat u nog niet op www.bouwenaandezorg.eu?

Neem dan contact op met Patty Ros: T +31 (0)495 450095 E p.ros@louwersuitgevers.nl voor Nederland of T +32 (0)11 605540 E p.ros@louwersmediagroep.be voor België

‘Wie doet wat’ zijn servicepagina’s met een overzicht van de meest gerenommeerde bedrijven per rubriek.

U kunt deelnemen met een naamsvermelding. Indien gewenst kunt u uw bedrijfslogo toevoegen.

Hier vindt u gerenommeerde toeleveranciers aan de zorg Vanaf € 395,- per jaar weet uw doelgroep wat u doet!

Bel of mail Patty Ros voor alle informatie over een vermelding in Bouwen aan de Zorg: T +31 (0)495 450095 - E p.ros@louwersuitgevers.nl voor Nederland of T +32 (0)11 605540 - E p.ros@louwersmediagroep.be voor België.

wie doet wat

NEDERLAND

ADVIES-BOUWMANAGEMENT

BOUWMANAGEMENT

AANGEPAST SANITAIR

Wat doet u eigenlijk? Voor € 65 per uitgave weten uw klanten dat ook! Bel +31 (0)495 450095 +32 (0)11 605540 voor alle informatie over een vermelding

ARJOHUNTLEIGH NEDERLAND BV ...WITH PEOPLE IN MIND Biezenwei 21, 4004 MB TIEL Postbus 6116, 4000 HC Tiel T................................................+31 (0)344 640800 F................................................+31 (0)344 640885 E info.nl@arjohuntleigh.com W www.arjohuntleigh.com/nl

88

HANDICARE BATHROOM SAFETY BV Postbus 70, 2640 AB Weteringweg 5-9, 2641 KM PIJNACKER T................................................+31 (0)15 3695440 F................................................+31 (0)15 3697164 E info.ls@handicare.com W www.handicare.com

LOPITAL NEDERLAND BV Laarakkerweg 9, 5061 JR OISTERWIJK T................................................+31 (0)13 5239300 F................................................+31 (0)13 5239301 E info@lopital.nl W www.lopital.nl

AMS ADVIES EN ONTWIKKELING B.V. Postbus 98, 1260 AB BLARICUM T................................................+31 (0)35 5336505 M...............................................+31 (0)6 42252699 E amshuizen@planet.nl W www.amshuizen@com

S.F. SAINT FRUSQUIN B.V. Parallelweg 32, 3931 MT WOUDENBERG T................................................+31 (0)33 2865302 M.............................................. +31 (0)6 53641797 E info@sfsf.nl W www.sfsf.nl

AIRCONDITIONING

BLR-BIMON Aardvletterweg 3a, 3417 XL MONTFOORT T................................................+31 (0)348 472247 F................................................+31 (0)348 472027 E airconditioning@blr-bimon.nl W www.blr-bimon.nl ARCHITECTEN

JORISSEN SIMONETTI ARCHITECTEN LEIDEN DOETINCHEM MAARSSEN RIJSSEN STEENWIJK Hogepad 83, 7462 TB RIJSSEN Postbus 203, 7460 AE RIJSSEN T................................................+31 (0)548 518888 E info@jsagroep.nl W www.jorissensimonettiarchitecten.nl AUTOMATISCHE DEUREN

BRANDVEILIGHEID

BAM Techniek B.V. Runnenburg 13, 3981 AZ BUNNIK Postbus 109, 3980 CC BUNNIK T................................................+31 (0)30 6598966 F.............................................. +31 (0)30 6598434 E info@bamtechniek.nl W www.bamtechniek.nl BUISPOSTSYSTEMEN

SWISSLOG-ERGOTRANS BV Vissenstraat 14, 7324 AL APELDOORN T................................................+31 (0)55 3688888 F................................................+31 (0)55 3688899 E healthcare.nl@swisslog.com W www.swisslog.com CLEANROOMS

RECORD AUTOMATISCHE DEUREN BV Cardanuslaan 30, 6865 HK DOORWERTH Postbus 67, 6865 ZH DOORWERTH T ..............................................+31 (0)26 3399777 F ...............................................+31 (0)26 3399770 E info@record-automatischedeuren.nl W www.record-automatischedeuren.nl SANI-ASSIST Dortmundstraat 28, 7418 BH DEVENTER T................................................+31 (0)570 634535 F................................................+31 (0)570 634368 E info@sani-assist.com W www.sani-assist.com AANNEMERS-BOUWBEDRIJVEN

VESTIGING OOSTERHOUT RECORD/VAN NELFEN DEURTECHNIEK Houtduifstraat 6, Postbus 565 4900 AN OOSTERHOUT T................................................+31 (0)162 447720 F................................................+31 (0)162 447730

BRECON CLEANROOM SYSTEMS Kroonstraat 6, 4879 AV ETTEN-LEUR Postbus 555, 4870 AN ETTEN-LEUR T............................................... +31 (0)76 5047080 E brecon@brecon.nl W www.brecon.nl

BESCHERMINGSTRANSFORMATOREN

Hoogwaardige gebouwen - Modulair op maat

CADOLTO BENELUX BV Hoogwaardige gebouwen, modulair op maat

Banner Cadolto.indd 1

BOUWBEDRIJF DE VRIES EN VERBURG B.V. Postbus 59, 2820 AB STOLWIJK T................................................+31 (0)182 341741 F................................................+31 (0)182 342475 E info@devriesverburg.nl W www.devriesverburg.nl

BOUWEN AAN DE ZORG

Energiek in Energietechniek GEVEKE BESTURINGSTECHNIEK Postbus 820, 1000 AV AMSTERDAM T................................................+31 (0)20 5829111 F................................................+31 (0)20 5822496 E info@geveke-besturingstechniek.nl W www.geveke-besturingstechniek.nl

Koop, huur en lease E info@cadolto.nl W www.cadolto.com

25-08-11 11:40

wie doet wat

DECORATIEF PLAATMATERIAAL

CLEANROOM COMBINATION GROUP De Waterlaat 2, 5570 MZ BERGEIJK Postbus 87, 5570 AB BERGEIJK T................................................+31 (0)497 556565 F................................................+31 (0)497 575224 E info@cleanroomcg.nl W www.cleanroomcg.com

HOOGWAARDIGE HUISVESTING

Hoogwaardige gebouwen - Modulair op maat

POLYREY SAS 700 Route de Bergerac F-24150 BANEUIL T........................................ +31 (0)20 7083131(NL) T...........................................+32 (0)2 7530909 (BE) E polyrey.benelux@polyrey.com W www.polyrey.com GEROBOTISEERDE APOTHEEK

Goebertus Medical Group

GOEBERTUS MEDICAL GROUP BV Kuiperbergweg 19B 1101 AE AMSTERDAM T................................................+31 (0)20 6947367 F................................................+31 (0)20 6684765 E info@goebertus.com W www.goebertus.com

INTERFLOW De Stek 15, 1771 SP WIERINGERWERF T algemeen...............................+31 (0)227 602844 T direct......................................+31 (0)227 603165 E info@interflow.nl W www.interflow.nl CLEANROOM TOEPASSINGEN

RECORD AUTOMATISCHE DEUREN BV Cardanuslaan 30, 6865 HK DOORWERTH Postbus 67, 6865 ZH DOORWERTH T ..............................................+31 (0)26 3399777 F ...............................................+31 (0)26 3399770 E info@record-automatischedeuren.nl W www.record-automatischedeuren.nl VESTIGING OOSTERHOUT RECORD/VAN NELFEN DEURTECHNIEK Houtduifstraat 6, Postbus 565 4900 AN OOSTERHOUT T................................................+31 (0)162 447720 F................................................+31 (0)162 447730

25-08-11 11:40

Koop, huur en lease E info@cadolto.nl W www.cadolto.com INRICHTING

projectinrichting

SWISSLOG-ERGOTRANS BV Vissenstraat 14, 7324 AL APELDOORN T................................................+31 (0)55 3688888 F................................................+31 (0)55 3688899 E healthcare.nl@swisslog.com W www.swisslog.com GROOTKEUKEN

BOUTER BV Postbus 674, 2700 AR ZOETERMEER T................................................+31 (0)79 3451515 F................................................+31 (0)79 3451588 E info@bouter.nl W www.bouter.nl HANG- EN SLUITWERK

VAN BUUREN Nijverdalseweg 125, 7461 AG RIJSSEN T................................................+31 (0)548 535353 F................................................+31 (0)548 535357 E info@van-buuren.com W www.van-buuren.com

DICTATOR PRODUCTIE BV Energieweg 11, 8304 AJ EMMELOORD T................................................+31 (0)527 613456 F................................................+31 (0)527 698420 E info@dictator.nl W www.dictator.nl

A.S. PROJECTINRICHTERS BV Westlandseweg 6-8 2291 PG WATERINGEN T................................................+31 (0)174 296947 F................................................+31 (0)174 295447 E info@asprojectinrichters.com W www.asprojectinrichters.com INSTALLATIETECHNIEK

BAM Techniek B.V. Runnenburg 13, 3981 AZ BUNNIK Postbus 109, 3980 CC BUNNIK T................................................+31 (0)30 6598966 F.............................................. +31 (0)30 6598434 E info@bamtechniek.nl W www.bamtechniek.nl INTERIEUR

BLOM PROJEKT INTERIEURS Zeilmakersstraat 4, 8601 WT SNEEK T ..............................................+31 (0)515 334100 F................................................+31 (0)515 334101 E info@blomprojekten.nl W www.blomprojekten.nl

BULVANO NEDERLAND BV K.P. van der Mandelalaan 100, 3062 MB ROTTERDAM T ..............................................+31 (0)10 2535000 F................................................+31 (0)10 2535009 E info@bulvano.nl W www.bulvano.nl

BOUWEN AAN DE ZORG

Wat doet u eigenlijk? Voor € 65 per uitgave weten uw klanten dat ook! Bel +31 (0)495 450095 +32 (0)11 605540 voor alle informatie over een vermelding

GENA INTERIEURBOUW Remmerden 123b, 3911 TZ Rhenen T.................................................+31 (0317 614461 E info@gena-interieurbouw.nl W www.gena-interieurbouw.nl

CADOLTO BENELUX BV Hoogwaardige gebouwen, modulair op maat

Banner Cadolto.indd 1

89

wie doet wat

INTERIEURBOUW

Wat doet u eigenlijk? Voor € 65 per uitgave weten uw klanten dat ook! Bel +31 (0)495 450095 +32 (0)11 605540 voor alle informatie over een vermelding

KUSCH + CO Industrieweg 2, 4104 AR CULEMBORG T................................................+31 (0)345 532844 F............................................... +31 (0)345-532855 E info-nl@kusch.com W www.kusch.com

90

LENSEN PROJECTINRICHTERS BV Schimminck 1 5301 KR ZALTBOMMEL Postbus 2063 5300 CB ZALTBOMMEL T..............................................+31 (0)88 599 05 99 F..............................................+31 (0)88 599 05 00 E info@lensen.nl W www.lensen.nl

RIJVERS BV Princenweg 7 6002 AK WEERT Postbus 200, 6000 AE WEERT T ............................................. +31 (0)495 459000 F............................................... +31 (0)495 459019 E info@rijversweert.nl W www.rijversweert.nl

VAN EIJK MEUBEL-INTERIEURBOUW Veenweideweg 1, 2957 LB NIEUW-LEKKERLAND T.................................................+31(0)184 684790 F.................................................+31(0)184 684966 E info@vaneijkinterieurbouw.nl W www.vaneijkinterieurzorg.nl

GEBEBOUW BV Achterdijk 18, 5705 CB HELMOND T................................................+31 (0)492 540590 F................................................+31 (0)492 547059 E info@gebebouw.nl W www.gebebouw.nl

VAN WARMERDAM SPECIAAL MEUBILAIR BV “Maatwerk voor elk project” Morsestraat 20, 4004 JP TIEL Postbus 6002, 4000 HA TIEL T................................................+31 (0)344 636969 F................................................+31 (0)344 630487 E info@wsm.nl W www.wsm.nl INTERIEURARCHITECTEN

VERVOORT MEUBELEN Edisonstraat 3, ind. Tijvoort, 5051 DS GOIRLE T................................................+31 (0)13 5340034 F................................................+31 (0)13 5340035 E info@vervoort.nl W www.vervoort.nl

verbonden aan stichting mens & architectuur

ANDRÉ VAN DER GUN Van Hogendorpplein 58, 5051 ST GOIRLE T................................................+31 (0)13 5348482 M...............................................+31 (0)6 22806701 E info@andrevandergun.nl W www.andrevandergun.nl KEUKENS

WISSNER-BOSSERHOFF NEDERLAND BV Amstelwijckweg 2, 3316 BB DORDRECHT T................................................+31 (0)78 6521850 F................................................+31 (0)78 6521855 E sales@wi-bo.eu W www.wi-bo.com

BOUWEN AAN DE ZORG

VAN WARMERDAM SPECIAAL MEUBILAIR BV “Maatwerk voor elk project” Morsestraat 20, 4004 JP TIEL Postbus 6002, 4000 HA TIEL T................................................+31 (0)344 636969 F................................................+31 (0)344 630487 E info@wsm.nl W www.wsm.nl

KLIMAATBEHEERSING

BLR-BIMON Aardvletterweg 3a, 3417 XL MONTFOORT T................................................+31 (0)348 472247 F................................................+31 (0)348 472027 E airconditioning@blr-bimon.nl W www.blr-bimon.nlklimaat/luchtbehandelingDELING

CARRIER AIRCONDITIONING BENELUX BV, Rijndijk 141, 2394 AG HAZERSWOUDE-RIJNDIJK T................................................+31 (0)71 3417111 E info@carrier.nl W www.carrier.nl KOELEN - VRIEZEN - BEWAKEN

KOEL EN AIRCO SERVICE KAS BV Sanderboutlaan 2a, 6181 DN ELSLOO T............................................... +31 (0)46 4360000 F................................................+31 (0)46 4360126 E info@koel-enaircoservice.nl W www.koel-enaircoservice.nl LAMINAR FLOW

INTERFLOW De Stek 15, 1771 SP WIERINGERWERF T algemeen...............................+31 (0)227 602844 T direct......................................+31 (0)227 603165 E info@interflow.nl W www.interflow.nl MEDICIJN KOELKASTEN

KOEL EN AIRCO SERVICE KAS BV Sanderboutlaan 2a, 6181 DN ELSLOO T............................................... +31 (0)46 4360000 F................................................+31 (0)46 4360126 E info@koel-enaircoservice.nl W www.koel-enaircoservice.nl

wie doet wat

MEDISCHE GASSENDISTRIBUTIE SYSTEMEN

DRÄGER MEDICAL NETHERLANDS B.V. Gasmanagement Systems Postbus 874, 2700 AW ZOETERMEER T............................................... +31 (0)793 464800 F............................................... +31 (0)793 422747 E gms@draeger.com W www.gasmanagementsystems.nl

BUSSMAN BV IJzerwerf 1, 6441 TK BEUNINGEN GLD. T................................................+31 (0)24 6790100 F................................................+31 (0)24 6790101 E info@bussman.nl W www.bussman.nl

INTERFLOW De Stek 15, 1771 SP WIERINGERWERF T algemeen...............................+31 (0)227 602844 T direct......................................+31 (0)227 603165 E info@interflow.nl W www.interflow.nl

MEDISCH SANITAIR

Hoogwaardige gebouwen - Modulair op maat

IDEAL STANDARD NEDERLAND BV Postbus 7, 5900 AA VENLO T ..............................................+31 (0)77 3550808 F .............................................. +31 (0)77 3542186 E idealstandard.nl@idealstandard.com W www.idealstandardnederland.nl

25-08-11 11:40

Koop, huur en lease

LAVERO MEDICAL BVBA Nieuwlandlaan 9, 3200 AARSCHOT T..................................................+32 (0)16 255520 F..................................................+32 (0)16 254441 E info@lavero-medical.be W www.lavero-medical.be

E info@cadolto.nl W www.cadolto.com

MEDISCHE VERZORGINGSSYSTEMEN

MAQUET NETHERLANDS B.V. Oscar Romerolaan 3, 1216 TJ HILVERSUM Postbox 388, 1200 AJ HILVERSUM. RFC PRODUCTS BV® De Waterlaat 2, 5571 MZ BERGEIJK Postbus 87, 5570 AB BERGEIJK T ..............................................+31 (0)497 552819 F ...............................................+31 (0)497 575224 E info@rfc-products.nl W www.rfc-products.nl

CLEANROOM COMBINATION GROUP De Waterlaat 2, 5570 MZ BERGEIJK Postbus 87, 5570 AB BERGEIJK T................................................+31 (0)497 556565 F................................................+31 (0)497 575224 E info@cleanroomcg.nl W www.cleanroomcg.com

T................................................+31 (0)35 6255320 F................................................+31 (0)35 6255321 E info.NL@maquet.com W www.maquet.com PLAFONDLIFTSYSTEMEN

NOODSTROOMSYSTEMEN-UPS

ARJOHUNTLEIGH NEDERLAND BV

.................................... Energiek in Energietechniek GEVEKE BESTURINGSTECHNIEK Postbus 820, 1000 AV AMSTERDAM T................................................+31 (0)20 5829111 F................................................+31 (0)20 5822496 E info@geveke-besturingstechniek.nl W www.geveke-besturingstechniek.nl

DRÄGER MEDICAL NETHERLANDS B.V. Medical CareArea Solutions Postbus 874, 2700 AW ZOETERMEER T............................................... +31 (0)793 464800 F............................................... +31 (0)793 422747 E medisch@draeger.com W www.draeger.nl

...WITH PEOPLE IN MIND Biezenwei 21, 4004 MB TIEL Postbus 6116, 4000 HC TIEL T ............................................+31 (0)344 640800 F ............................................+31 (0)344 640885 E info.nl@arjohuntleigh.com W www.arjohuntleigh.com/nl

OPERATIEKAMERS

BRECON INTERNATIONAL Kroonstraat 6, 4879 AV ETTEN-LEUR Postbus 555, 4870 AN ETTEN-LEUR T............................................ +31 (0)88 287 4646 E info@breconinternational.com W www.breconinternational.com

ERGOCARE VENNIK BV GENA INTERIEURBOUW Remmerden 123b, 3911 TZ Rhenen T.................................................+31 (0317 614461 E info@gena-interieurbouw.nl W www.gena-interieurbouw.nl

Kopersteden 24-1, 7547 TK ENSCHEDE T................................................+31 (0)53 4283090 F................................................+31 (0)53 4283055 E info@ergocare.nl W www.ergocare.nl

BOUWEN AAN DE ZORG

Wat doet u eigenlijk? Voor € 65 per uitgave weten uw klanten dat ook! Bel +31 (0)495 450095 +32 (0)11 605540 voor alle informatie over een vermelding

CADOLTO BENELUX BV Hoogwaardige gebouwen, modulair op maat

Banner Cadolto.indd 1

91

wie doet wat

TERREININRICHTING

TIJDELIJKE EN SEMI PERMANENTE HUISVESTING

TILTECHNIEK BV Energieweg 12a, 4145 NW WAALWIJK Postbus 334, 5140 AH WAALWIJK T.............................................. + 31 (0)416 650867 F ...............................................+31 (0)416 650953 E info@tiltechniek.nl W www.tiltechniek.nl PROJECTINRICHTING

JAN KUIPERS NUNSPEET Industrieweg 20, 8071 CT NUNSPEET Postbus 5, 8070 AA NUNSPEET T................................................+31 (0)341 252944 T................................................+31 (0)341 252856 E info@jankuipers-nunspeet.nl W www.jankuipers-nunspeet.nl

BUSSMAN BV IJzerwerf 1, 6441 TK BEUNINGEN GLD. T................................................+31 (0)24 6790100 F................................................+31 (0)24 6790101 E info@bussman.nl W www.bussman.nlVaLIDATIE & ONDERHOUD

Wat doet u eigenlijk? Voor € 65 per uitgave weten uw klanten dat ook! Bel +31 (0)495 450095 +32 (0)11 605540 voor alle informatie over een vermelding

TOEGANGSCONTROLE SYSTEMEN

92

R

GEBEBOUW BV Achterdijk 18, 5705 CB HELMOND T................................................+31 (0)492 540590 F................................................+31 (0)492 547059 E info@gebebouw.nl W www.gebebouw.nl

RECORD AUTOMATISCHE DEUREN BV Cardanuslaan 30, 6865 HK DOORWERTH Postbus 67, 6865 ZH DOORWERTH T ..............................................+31 (0)26 3399777

PROJECT- BEPLANTING

F ...............................................+31 (0)26 3399770 E info@record-automatischedeuren.nl

INTERFLOW De Stek 15, 1771 SP WIERINGERWERF T algemeen...............................+31 (0)227 602844 T direct......................................+31 (0)227 603165 E info@interflow.nl W www.interflow.nl VLOEREN

W www.record-automatischedeuren.nl VESTIGING OOSTERHOUT INTERIEURBEPLANTING VAN DER VLEUTEN Jan Tinbergenstraat 4, Showroom (op afspraak) 5491 DC SINT-OEDENRODE T................................................+31 (0)413 420806 F................................................+31 (0)413 420893 E info@vandervleuten-beplanting.nl W www.vandervleuten-beplanting.nl

RECORD/VAN NELFEN DEURTECHNIEK Houtduifstraat 6, Postbus 565 4900 AN OOSTERHOUT T................................................+31 (0)162 447720 F................................................+31 (0)162 447730 TOTAALINRICHTING

kunststof gietvloeren / ESD-vloeren HIM NEDERLAND Postbus 1, 1950 AA VELSEN NOORD Tel.............................................+31 (0)251 276300 Fax........................................... +31 (0)251-225031 E info@him.nl W www.him.nl

PROJECTSTOFFEN

BLOM INTERIEURS Zeilmakersstraat 4, 8601 WT SNEEK ARTIMO TEXTILES Postbus 1150, 4700 BD ROOSENDAAL T................................................+31 (0)165 543940 F................................................+31 (0)165 554855 E info@artimo.nl W www.artimo.nl

T ..............................................+31 (0)515 334100 F................................................+31 (0)515 334101 E info@blominterieurs.nl W www.blominterieurs.nl

FORBO FLOORING BV Postbus 13, 1560 AA KROMMENIE Tel.............................................+31 (0)75 6477477 Fax............................................+31 (0)75 6477726 E contact@forbo.com W www.forbo-flooring.nl

SANITAIR

VERVOORT MEUBELEN BANO BENELUX BV Dorpsstraat 2, 1182 JD AMSTELVEEN T........... +31 (0)88 0990777 of +31 (0)88 0990770 E al@banobadkamers.nl of wa@banobadkamers.nl W www.banobadkamers.nl

BOUWEN AAN DE ZORG

Edisonstraat 3, ind. Tijvoort, 5051 DS GOIRLE T................................................+31 (0)13 5340034 F................................................+31 (0)13 5340035 E info@vervoort.nl W www.vervoort.nl

GERFLOR BENELUX BV Postbus 7102, 5605 JC EINDHOVEN T................................................+31 (0)40 2661700 F................................................+31 (0)40 2574689 E gerflornl@gerflor.com W www.gerflor.nl

wie doet wat

BELGIE

BUISPOSTSYSTEMEN AANGEPAST SANITAIR

MODULEO DESIGN FLOORS Nijverheidslaan 29, 8580 AVELGEM T................................................. +32 (0)5 6653211 F................................................. +32 (0)5 6653229 E info@moduleo.com W www.moduleo.com

lopital België Bvba Antwerpsesteenweg 124, 2630 AARTSELAAR T..................................................+32 (0)3 8705160 E info@lopital.be W www.lopital.be ADVIESBUREAUS

PROBIS CORPORATE Acaciastraat 8, 2440 GEEL T..................................................+32 (0)14 585800 F..................................................+32 (0)14 591282 E info@probis.be W www.probis.be ARCHITECTEN

TARKETT HOLDING GmbH Postbus 362, 4900 AJ OOSTERHOUT Denariusstraat 21, 4903 RC OOSTERHOUT T..................................................+31 76 57 80 700 F..................................................+31 76 57 80 736 E info.nl@tarkett.com W www.tarkett.nl

VK STUDIO Architects, Planners & Designers Brugsesteenweg 210, 8800 ROESELARE T..................................................+32 (0)51 262020 F..................................................+32 (0)51 262021 E vks-roe@vkgroup.be W www.vkgroup.be BEDDEN EN MATRASSEN

CLEANROOMS

CLEANROOM SYSTEMS BELGIUM Generaal De Wittelaan 17C bus 19, 2800 MECHELEN T..................................................+32 (0)15 285010 F...................................................+32 (015 460746 E info@cleanroom-systems.be W www.cleanroom-systems.be GEROBOTISEERDE APOTHEEK

SWISSLOG-ERGOTRANS BV Vissenstraat 14, 7324 AL APELDOORN T................................................+31 (0)55 3688888 F................................................+31 (0)55 3688899 E healthcare.be@swisslog.com W www.swisslog.com INTERIEUR

TEN DAM PROJECTEN BV Postbus 9013, 3007 AA ROTTERDAM T................................................+31 (0)10 4850371 F................................................+31 (0)10 4846813 E info@tendam.nl W www.tendam.nl WANDBESCHERMING

DISTRAC N.V. Bleyveld 14, 3320 HOEGAARDEN T..................................................+32 (0)16 768282 F..................................................+32 (0)16 767525 E info@distrac.com W www.distrac.com

BULVANO NV Koralenhoeve 20, 2160 WOMMELGEM T..................................................+32 (0)3 3553740 F..................................................+32 (0)3 3553741 E info@bulvano.be W www.bulvano.be

BEWEGWIJZERING

RFC PRODUCTS BV® De Waterlaat 2, 5571 MZ BERGEIJK Postbus 87, 5570 AB BERGEIJK T ..............................................+31 (0)497 552819 F ...............................................+31 (0)497 575224 E info@rfc-products.nl W www.rfc--products.nl

SIGNBURO Kempische Kaai 71 bus 1, 3500 HASSELT T................................................. +32 (0)11 424484 F................................................. +32 (0)11 421084 E info@signburo.be W www.signburo.be Skype: johan.lambrechts1

KUSCH + CO BVBA Avenue Herbert Hoover Laan 34, 1200 BRUSSEL T..................................................+32 (0)2 7352000 F..................................................+32 (0)2 7350800 E info@kusch.be W www.kusch.com

BOUWEN AAN DE ZORG

Wat doet u eigenlijk? Voor € 65 per uitgave weten uw klanten dat ook! Bel +31 (0)495 450095 +32 (0)11 605540 voor alle informatie over een vermelding

NORA FLOORING SYSTEMS BV Belgiëstraat 14, 5171 PN KAATSHEUVEL T................................................+31 (0)416 286140 F................................................+31 (0)416 286149 E info-nl@nora.com W www.nora.com/nl

Swisslog-Ergotrans bv Vissenstraat 14, 7324 AL APELDOORN T................................................+31 (0)55 3688888 F................................................+31 (0)55 3688899 E healthcare.be@swisslog.com W www.swisslog.com

93

wie doet wat

PROJECTINRICHTING

WISSNER-BOSSERHOFF NV BELGIUM SA Bedrijvenlaan 1, 2800 MECHELEN T..................................................+32 (0)15 210841 F..................................................+32 (0)15 291464 E info@wi-bo.be W www.wi-bo.be OPBERG/ARCHIEFREKKEN

DISTRAC N.V. Bleyveld 14, 3320 HOEGAARDEN T..................................................+32 (0)16 768282 F..................................................+32 (0)16 767525 E info@distrac.com W www.distrac.com

NORA FLOORING SYSTEMS BV Duisburgsesteenweg 58, 3090 OVERIJSE T..................................................+32 (0)2 6575250 F..................................................+32 (0)2 6575330 E info-be@nora.com W www.nora.com/be-nl

TELECOM

Wat doet u eigenlijk? Voor € 65 per uitgave weten uw klanten dat ook! Bel +31 (0)495 450095 +32 (0)11 605540 voor alle informatie over een vermelding

ZONWERING

94

BRUYNZEEL STORAGE SYSTEMS NV Heizel Esplanade B 50, 1020 BRUSSEL T..................................................+32 (0)2 4753340 F..................................................+32 (0)2 4798282 E info@bruynzeel-storage-systems.be W www.bruynzeelstorage.be OPERATIEKAMERS

NEWTEL Lozenberg 9, 1932 ZAVENTEM T..................................................+32 (0)2 7300163 F..................................................+32 (0)2 7300199 E info@newtel.be W www.newtel.be VLOEREN

RENSON SUNPROTECTION SCREENS NV Kalkhoevestraat 45 I.Z. 1 Flanders Field, 8790 WAREGEM T..................................................+32 (0)56 626500 F................................................+32 (0)468 121066 E info@rensonscreens.be W www.renson.eu

BUSSMAN BV IJzerwerf 1, 6441 TK BEUNINGEN T................................................+31 (0)24 6790100 F................................................+31 (0)24 6790101 E info@bussman.nl W www.bussman.nl

BASF Belgium Coordination Center Comm. V. Construction Chemicals Nijverheidsweg 89, 3945 HAM T................................................. +32 (0)11 340431 F.............................................. +32 (0)11 401392 E basf-cc-be@basf.com W www.basf-cc.be

CLEANROOM SYSTEMS BELGIUM

F...................................................+32 (015 460746 E info@cleanroom-systems.be W www.cleanroom-systems.be OPERATIEKAMER

NAAMSVERMELDING Vanaf € 45 per uitgave weten uw klanten ook wat u doet!

bouwen aan

Generaal De Wittelaan 17C bus 19, 2800 MECHELEN T..................................................+32 (0)15 285010

Hier uw logo?

GERFLOR BENELUX BV Postbus 7102, 5605 JC EINDHOVEN T..................................................+32 (0)3 7664282 F..................................................+32 (0)3 7662914 E gerflor@gerflor.com W www.gerflor.be

DE ZORG

Heeft u een project of onderwerp dat interessant is voor de branche?!

Bouwen aan de Zorg is het vaktijdschrift dat bouwprojecten, achtergronden, columns, kort nieuws, symposia belicht in Nederland en Vlaanderen.

Met deze uitgave bent u zes keer per jaar verzekerd van ven uw nie Veldho MMC gezin op één in Centrum vakinformatie t r Kind zet he waarop u beslisMoede Vrouw singen kunt baseren.

Aarzel niet om ons en de lezersdoelgroep te informeren.

draaide

verantwo bij elkaar. e inzichten bevalin al zichtbaa na de medisch baby’s – is nu r medischde geboorte als ze stress na de nieuwste het beste de couveusekomen en en kwetsbaa , ling – minder , toen een Volgens en kind Hoe ziek bereiken daarvan het verleden was het en ouders. Nu blijven. situatie te voor moeder we het logisbij elkaar Daal: “In bij elkaar lagen, kundigen is, zien (MMC) in die ideale ling dicht ling tot drie zalen artsen, verpleeg op de kamer s aanzienCentrum zijn. Om Famivan Medisch ze ook e behande moeder uit couveuse niet Máxima de medisch en zijn gezin. n gaankindje bij de nalen ge prikkels pure heeft en het alarmsig proces d op de patiëntEuropese begrippe is dit n overmati zelfs tieke het aantal . Aangezie van het kind kraamsuite en kind afgestem heet dit voor detail moeder samen licht care de groei is elke lijk afnemen igheden en die het ept waarbij zijn voor t. Daarbij ly centered goed luxaflex e omstand een prettige zorgconc eidswins ische unieke t. e medischDit alles in gezondh van automat ” bevorder Kind is. in complex nodig ld worden.die het herstel Moeder er voorzien als dat g Vrouw behande nieuwe dat 20 septembde tempert omgevin rustige basis van het n Máxima, de in Veldhove prinses voor Het is door (VMK) Alle zorg erd Centrum geopend ziekenhuis. werd versnipp elhet officieel agster van uw bij die voorheen r. nieuwbo en kind naamdra bijzonde is in de moeder was zat, en, toe vrouw, ziekenhuis ontwerp daarnaar hoe door het . De weg hebben laten gesteld centrum kaar gebracht de vraag zien. Met de we dit eerst “Voordat we onszelf t uit moet de architect de toekoms omen, is hebben de Daal, in er van Freek die zorg daaruit is voortgek vertelt visie die gegaan,” VMK. werk het aan het anager van

opHeerken de eerste het project , ruim 2010 leverde : moderne in de ganmaart VMK en resultaat nieuwe jaar op. Het veel glas, vooral ingerichte dit gen met sfeervol begin stellen nten, afdelinge kleuracce met speeltoe jk gevoel. gezette gen. Subtiele en patio’s rs een behaagli Heerkens mten van wachtrui en bezoeke ermark , fris en als ‘modern ven patiënten Joep Schoond ider het VMK Zeer te spreken het Projectle bestempelt tie van erachtig’. construc van Bavel rtijd huiskamover de r ook tegelijke weinig n en aanneme is de aan de -recht-aa t, recht-toe de vloeren we in de gebouw. doordach En omdat rd, hadden “Goed hoeken. en bekabemoeilijke e vlak zijn uitgevoe die teleidingen ermark om de alle onderzijd tussen alle ruimte aldus Schoond ➤ rking gangen te leggen,” samenwe prima ling aan op een rugkijkt n partijen. betrokke

Mede MMC. van het rancier huisleve . Een jaren e concept heeft de is al vele t bedacht bedrijf kleuren was uw. Het de frisse de meubels de architec zen. van het door toe. “Behalve met Gebebonu toegewe ir jk. Denk . in zee uw volgens t ook het ontwerperg belangri nkamers oord meubila opdrach es r volledig van Gebebo tijdens Kind Centrum patiënte het de draad meubilai en verantw Heijden W- installati op de Moeder ing kreeg rode van het E- en gassen van der glas. Een dit Vrouw verhoud t. Een Frans van de ontwerp speciale met r ging gemaak kwaliteit voor met bij het zo geeft interieur ineerd werkte bomen het meubilai elijke prijs “Klopt,” gecomb iding in het aansluiti ngen dit centrum Voor voor staan. g en met HPL voorbere we speciale uit Helmond de aantrekk centraal te werken door uw speciaaln, hebben bouwer st was alle bedradin

Passend

af kleuren Gebebo plus frisse De interieur te verhoge meubels zijn. Daarnaa eem is door waar om de roepsyst delingen Dit alles concept gekozen eel moesten ken. kinderaf t ng, zusterop function op de architec en, ladeblok meubels g, beveiligi geïntegr eerd.” de sfeer werkblad . “Om dat alle interieur aan verlichtin , balies, noemen t in het daarbij pantry’s nog wel t.” complee kasten, Heijden gemaak Dit is e goten, van der stellen Medisch aspect wil speeltoe d leuke opvallen takken en verlichte

neel de Jong Gorten en functioester van rs uit Rotter-s, ingenieu eigentijd Rob Bouwme en en een van Architect ept in architect gebouw Algra delen het zorgconc maker in te VMK bestaat flexibel dam vertaalde rs waar Het nieuwe eel en onskame meter.

Die function kan zijn. de vierkante d uit eenperso elkaar op 14.000 uitsluiten per dag bij : kinderen kraamvrijwel 24 uur patiënten op de het gezin er voor alle moeders e zwanger is privacy eling, kersverse een complex kinderafd vrouwen met afdeling,

Moder

Neem contact op met Patty Ros:

Nieuwlandlaan 9, 3200 AARSCHOT T..................................................+32 (0)16 255520 F..................................................+32 (0)16 254441 E info@lavero-medical.be W www.lavero-medical.be

BOUWEN AAN DE ZORG

18

T +31(0)495 450095

Bouwen

aan de

in het

uit Tilburg in van iteit grond fasen Creativs van Bavel Bouw paal de in twee

bedrijfsm

MODULEO DESIGN FLOORS Nijverheidslaan 29, 8580 AVELGEM T................................................. +32 (0)5 6653211 F................................................. +32 (0)5 6653229 E info@moduleo.com W www.moduleo.com

OVEN

Bas Poell Medisch Centrum Tekst: Maxima Foto’s:

van zorgKind Centrum wend Moeder Vrouw met een vernieu nieuwe t gebouw ber het l ingerich in septem ing en , sfeervo opende aandoen het Máxima Een modern ng. logische Zolang en. funderi Prinses baby’s. gynaeco zuigeijkste Veldhov of een geboren moeder en MMC t als belangr effect schap te vroeg is, blijven is het concep ord Het positieve r. Van zelfs zieke,

LAVERO MEDICAL BVBA

MMc VELDH

zorg

E p.ros@louwersuitgevers.nl

Bouwen

aan de

zorg

19

bouwen aan

DE ZORG Jaarboek U kunt uw deelname voor 2014-2015 nu al reserveren door een email te sturen naar: Patty Ros, p.ros@louwersuitgevers.nl Al 14 jaar vormt het tweemaandelijkse vaktijdschrift ‘Bouwen aan de Zorg’ een gevestigde waarde voor met name facilitaire beslissers en zorgmanagers, architecten, directieleden, gebouwbeheerders en andere eindverantwoordelijken in de zorgsector in Nederland en Vlaanderen.

Gericht op deze doelgroep verschijnt aan het einde van ieder jaar: Het Jaarboek Bouwen aan de Zorg Aan de hand van heldere en overzichtelijke redactionele presentaties vindt de lezer hierin een inspirerend en informatief overzicht van toonaangevende bedrijven en organisaties. Kernactiviteit en doelstelling van het Jaarboek Bouwen aan de Zorg is om kwalitatief hoogwaardige informatie te leveren. Het jaarboek is dynamisch, stijlvol, helder en objectief.

Dit fraai vormgegeven naslagwerk biedt uitstekende mogelijkheden voor een uitgebreide redactionele bedrijfspresentatie, advertentie of een combinatie van beide.

huisvesting

medische koelkasten

Technology for life!

Vandaag de dag exporteert Dometic betrouwbare koelkasten, diepvriezers en transportbakken voor vaccins, bloed en bloedproducten, laboratorium- en farmaceutische preparaten over de hele wereld.

De producten bestrijken het spectrum van de specifieke en veeleisende behoeften van de markt: ziekenhuizen, laboratoria, apotheken, bloedbanken, onderzoekcentra, biotechnologie en universiteiten.

Koelkasten voor patiënten en medicijnen Maximaal comfort Een (langdurig) bezoek aan een zieken-/ verpleeghuis hoeft niet langer een onaangename ervaring te zijn. In steeds meer ziekenhuizen en verpleeghuizen treft je een miniCool koelkast voor patiënten aan, omdat patiënten niet langer meer volledig afhankelijk zijn van het verplegend personeel als ze zin hebben in een drankje of een hapje.

elen van +2 ºC tot +15 ºC, vriezen tot -86 ºC armsysteem met reservevoeding voor uur bij stroomuitval tomatische diagnoseregeling 485 interface, controle software gitale temperatuurweergave ofdschakelaar met sleutel

MiniCool Perfect voor de medische praktijk De perfecte oplossing voor ziekenhuizen en overige medische praktijken om gevoelige medicatie te bewaren bij een temperatuur tussen de 2 en 8 °C. Alleen geschikt voor dagopslag. Voor langdurige opslag heeft

Dometic professionele medicijnkoelkasten.

Dometic – uw partner voor hotel-, ziekenhuis/ verpleeghuis- en kantoor- en conferentieruimte inrichting, en wijnklimaatkasten

patiënten en medicijnen voor zieken-/verpleeghuizen, zorgcentra of om wijnklimaatkasten, met Dometic heeft u een sterke partner aan uw zijde.

Of het nu gaat om een miniBar en een kluis voor hotels, miniCool koelkasten voor

Laat u inspireren door de veelzijdigheid aan producten! n

Dometic denkt

• Verhoogde kans op technische storingen tijdens de werkzaamheden en dus ook een verhoogd risico op medische complicaties • Gedurende langere tijd over minder capaciteit beschikken betekent ook; • Substantieel minder inkomsten • Gespecialiseerd personeel niet optimaal in kunnen zetten • Het niet volledig kunnen bedienen van het ‘vaste’ patiëntenbestand • Het gefaseerd uitvoeren ten opzichte van het in één keer af kunnen werken van het hele project leidt tot aanzienlijk hogere kosten

roen

De milieuvriendelijke UF 755GG van Dometic is een toonaangevende innovatie in het segment van ultradiepvriezers tot -86 °C. De 753 liter vrieskast staat garant voor de hoogste en meest compromisloze eisen op het gebied van de modernste technologie, de economie en het milieu. Ontworpen als een cascadesysteem met twee hermetisch gesloten compressoren is het koudesysteem optimaal geconstrueerd met betrekking tot energieverbruik en ontwikkeling van afvalwarmte en geluid.

Dankzij het innovatieve, unieke condensorsysteem en de toepassing van de modernste VIP technologie garandeert de UF 755GG een evenwichtige, stabiele temperatuur in de gehele te koelen ruimte. En dit bij omgevingstemperaturen tot +32 °C, en zelfs tot +43 °C met de watergekoelde UF 755GG.

Voor Bussman voldoende reden om ook voor dit probleem met een goede oplossing te komen. We spreken hierover met Dick Blommendaal, huisvestingsadviseur gezondheidszorg bij Bussman. “Een jaar geleden zijn we hierover voor het eerst in gesprek geraakt met een van onze relaties waarvoor we al meerdere projecten hadden gerealiseerd. Inmiddels zijn we al met vier verschillende ziekenhuizen in gesprek en ligt er een kant en klaar concept op tafel voor een Universeel verplaatsbaar OK Complex.”

Tijd voor de volgende stap

Het Bussman Universeel verplaatsbaar OK complex

De UF 755GG verbruikt 35% minder energie dan menig andere vrieskast en heeft het laagste energieverbruik op de gehele markt. Daarnaast is hij de eerste echte milieuvriendelijke ultradiepvriezer op de markt met GS certificering. Om het geheel helemaal af te ronden is de UF 755GG uitgerust met ATEX conforme componenten voor een hoge mate van gebruiksvriendelijkheid.

Bussman realiseert al meer dan 30 jaar tijdelijke en semi-permanente huisvestingsoplossingen. Zij doen dat voor veel verschillende toepassingen, maar de laatste 10 jaar is de focus steeds meer op de gezondheidszorg komen te liggen. Naast uitbreidingen bij bestaande (ziekenhuis)gebouwen, heeft Bussman ook een paar concepten ontwikkeld voor specifieke toepassingen zoals dialysecentra en een MRI behandelcentra. Tijd voor de volgende stap…

o info@dometic.nl dometic Benelux BV Ecustraat 3, 4879 NP Etten-Leur Postbus 485, 4870 AL Etten-Leur T +31 (0)76 502 90 00 F +31 (0)76 502 90 90 info@dometic.nl www.biomedisch.info www.minikoeler.nl www.dometic.com

Dometic Medical Systems wendt haar jarenlange ervaring op koeltechnisch gebied aan om een optimale kwaliteit en veiligheid te garanderen.

Deze basis is nodig voor een goede, juridisch conforme koelcircuit voor vitale en temperatuurgevoelige levensbehoudende preparaten. Dometic’s inspanningen op dit gebied resulteerden in het concept ‘Technology for life’, die de basis vormt van de voortdurende vooruitgang van alle productlijnen binnen ‘Medical Systems’.

Bussman Verhuur IJzerwerf 1 6641 TK Beuningen T +31 (0)24 679 01 00 F +31 (0)24 679 01 01 info@bussman.nl www.bussman.nl

De afgelopen twee jaar is het fenomeen operatiekamer nogal eens negatief in het nieuws geweest. Aanleiding was meestal dat het IGZ (Inspectie GezondheidsZorg) ergens in het land één of meerdere operatiekamers had gesloten vanwege problemen met de veiligheid of hygiëne.

Vanzelfsprekend is dit een schrikbeeld voor ieder ziekenhuis. Mede hierdoor zien we dat veel ziekenhuizen zijn begonnen, of plannen aan het maken zijn om hun OK’s grondig te renoveren.

Aangezien geen ziekenhuis het zich kan permitteren om haar OK afdeling een aantal maanden te sluiten, wordt vaak gekeken

of deze renovatie gefaseerd kan worden uitgevoerd. In de praktijk stuit dit toch vaak op een aantal problemen.

Een gefaseerde uitvoering, waarbij steeds een deel van de operatiekamers wordt gesloten duurt langer, waardoor: • Heel veel extra voorzorgsmaatregelen, om het te verbouwen deel hermetisch af te sluiten van het deel dat nog in bedrijf is, nodig zijn • Er veel ongemak is, bijvoorbeeld vanwege de afwijkende routing tijdens de werkzaamheden;

“Inmiddels is de belangstelling voor ons OK complex zo groot, dat we ervan uit kunnen gaan dat het gebouw, inclusief bovengenoemde zaken, meerdere keren in zijn geheel ingezet kan worden. Hierdoor worden niet alleen de kosten van het gebouw, maar ook van de zo kostbare bijkomende zaken, door het achtereenvolgend gebruik, aanzienlijk gereduceerd,” vervolgt Blommendaal. “In ons Universeel verplaatsbaar OK complex zijn tevens alle noodzakelijke nevenruimten, zoals recovery, holding, kleedruimten en opslag steriel materiaal, ondergebracht. Toch kan een aantal belangrijke zaken, zoals het aantal benodigde OK’s, per keer verschillend ingevuld worden.”

Naast de tijdelijke inzet, in geval van renovatie, kan een dergelijk gebouw ook semi-permanent of permanent worden ingezet. Vooral vanuit de kant van de privéklinieken is hier veel belangstelling voor.

Ook voor tijdelijk gebruik moet het complex namelijk al aan de zelfde eisen voldoen als

op Gezonde kijk n mens en welzij

voor permanent gebruik. “Door het gebouw te voorzien van een voorzetgevel kan de gebruiker er, de door hem of haar gewenste uitstraling aan geven. Daarnaast kan men in geval van (semi-) permanent gebruik het gebouw ook van binnen geheel naar eigen wensen finetunen. Dat geldt zowel voor het design als voor de toegepaste techniek.”

Mocht u meer willen weten over het Bussman Universeel verplaatsbaar OK complex, neem dan contact op voor een informatiepakket of een vrijblijvende afspraak. n

In In de de gezondheidszorg gezondheidszorg isis de de laatste laatste jaren jaren het het nodige nodige veranderd, veranderd, ook ook op op het het gebied gebied van van denkprocessen denkprocessen over over de de inrichting inrichting van van instellingen instellingen en en de de wijze wijze waarop waarop projecten projecten gestalte gestalte krijgen. krijgen. Was Was het het aanvankelijk aanvankelijk zo zo dat dat dit dit soort soort werkwerkzaamheden zaamheden in in eigen eigen beheer beheer samen samen met met een een groot groot aantal aantal specialisten specialisten voor voor deeltrajecten deeltrajecten werd werd uitgevoerd, uitgevoerd, nu nu isis daarin daarin een een nieuwe nieuwe koers koers te te ontdekken. ontdekken.

Grip Grip op op processen processen Door Door de de gecompliceerdheid gecompliceerdheid van van dergelijke dergelijke processen processen isis er er steeds steeds meer meer behoefte behoefte ontstaan ontstaan aan aan partijen partijen die die het het gehele gehele werk werk van van eerste eerste interieurontwerp interieurontwerp tot tot de de fifinale nale oplevering oplevering onder onder hun hun hoede hoede nemen. nemen.

Het aantrekkelijke van modulaire bouw is het hergebruik van de modules waaruit het gebouw is samengesteld. Bij alle andere bouwvormen, worden de investeringen afgeschreven op het project. Bij modulaire bouw wordt de basisinvestering, het gebouw, door de achtereenvolgende gebruikers opgebracht. Dat is één van de redenen waarom modulaire bouw zo aan populariteit heeft gewonnen. Bij een OK complex ligt dat echter iets genuanceerder.

Het overgrote deel van de investeringen bij zo’n complex zit hem in projectspecifieke items. Zo zit er in elke OK een aantal zeer kostbare zaken zoals een plenum, OK lampen, een chirurgie- en een anesthesiependel en een hermetisch sluitende deur.

Verder heeft een dergelijk gebouw een zeer kostbare elektrische- en luchtbehandelingsinstallatie. Normaal worden deze investeringen op het project afgeschreven, waardoor de kosten toch nog zo hoog oplopen dat een rendabele exploitatie niet mogelijk blijkt.

In In dat dat proces proces isis vooral vooral de de verandering verandering die die zich zich bijvoorbeeld bijvoorbeeld bij bij Lensen Lensen Projectinrichters Projectinrichters heeft heeft afgetekend afgetekend kenmerkend kenmerkend voor voor die die ontwikkeling. ontwikkeling.

Lensen Lensen was was een een bedrijf bedrijf dat dat zich zich dertig dertig jaar jaar geleden geleden vooral vooral bezig bezig hield hield met met het het aanbieden aanbieden van van stofferingen, stofferingen, waarbij waarbij de de nadruk nadruk lag lag op op vloerbedekking. vloerbedekking. Een Een product product dat dat overigens overigens ook ook vandaag vandaag de de dag dag nog nog een een belangrijke belangrijke rol rol speelt speelt in in het het totale totale leveringspakket. leveringspakket.

te te laten laten volgen volgen bij bij de de inrichting. inrichting. Anderzijds Anderzijds isis levensduur en en onderhoudsvriendelijkheid onderhoudsvriendelijkheid een een levensduur belangrijke factor. factor. Vooral Vooral op op die die terreinen terreinen heeft heeft belangrijke Lensen Projectinrichters Projectinrichters een een enorme enorme know know how how Lensen ontwikkeld. ontwikkeld.

Compleet Compleet pallet pallet diensten diensten Alleen Alleen de de rol rol van van het het bedrijf bedrijf isis een een volstrekt volstrekt andere andere geworden. geworden. Zeker Zeker de de laatste laatste tien tien jaar jaar isis er er een een belangrijke belangrijke verschuiving verschuiving te te zien zien in in de de aangeboden aangeboden diensten. diensten. Van Van uitvoerder uitvoerder isis Lensen Lensen vooral vooral initiator initiator geworden. geworden. In In een een vroegtijdig vroegtijdig stadium stadium worden worden de de specialisten specialisten van van Lensen Lensen ingeschakeld ingeschakeld om om mee mee te te denken denken over over de de inrichting inrichting en en de de uitvoering uitvoering daarvan. daarvan.

Innovatie in in alle alle facetten facetten Innovatie Zo isis er er als als vanzelfsprekend vanzelfsprekend bij bij Lensen Lensen ProjectProjectZo inrichters een een nieuw nieuw proces proces op op gang gang gekomen gekomen inrichters waarin voortdurende voortdurende ontwikkeling, ontwikkeling, ervaring ervaring en en waarin kennis hebben hebben geresulteerd geresulteerd in in een een dynamisch, dynamisch, kennis praktijkgericht aanbod. aanbod. Naast Naast de de wens wens naar naar praktijkgericht functionele functionele meubels meubels en en stoffering stoffering isis de de totale totale styling van van de de woonwoon- en en werkomgeving werkomgeving steeds steeds styling belangrijker geworden. geworden. Van Van ontwerp ontwerp tot tot totaal totaal belangrijker interieur met met specifi specifieke eke meubels, meubels, daar daar ligt ligt het het interieur specialisme van van Lensen.

Lensen. specialisme

Eigen Eigen productpakketten productpakketten Dat Dat heeft heeft ook ook geleid geleid tot tot de de ontwikkeling ontwikkeling van van eigen eigen productenpakketten, productenpakketten, waarin waarin meubilair meubilair een een opvallende opvallende rol rol speelt. speelt. Met Met name name in in de de gezondgezondheidszorg heidszorg isis er er ten ten aanzien aanzien van van de de toepassing toepassing van van meubilair meubilair een een lastige lastige spagaat spagaat te te constateconstateren. ren. Enerzijds Enerzijds isis er er behoefte behoefte om om instellingen instellingen een een huiselijker huiselijker aanzien aanzien te te geven geven en en cliënten cliënten in in staat staat te te stellen stellen op op deeltrajecten deeltrajecten hun hun eigen eigen keuze keuze

Daarnaast heeft heeft dit dit bedrijf bedrijf een een logistieke logistieke formule formule Daarnaast op de de kaart kaart gezet gezet die die instellingen instellingen van van een een hoop hoop op kopzorgen bevrijdt. bevrijdt. kopzorgen

Maak Maak van van elk elk project project een een succes succes met met onze specifi specifieke eke kennis kennis op op het het gebied gebied onze van projectinrichting, projectinrichting, het het specialisme specialisme van van van onze onze medewerkers medewerkers en en het het blijvend blijvend investeren investeren in in speciale speciale knowhow. knowhow.

Nieuwe locatie locatie Nieuwe De groei groei die die deze deze aanpak aanpak van van Lensen Lensen tot tot gevolg gevolg De had, heeft heeft het het bedrijf bedrijf inmiddels inmiddels omgezet omgezet in in een een had, nieuwe nieuwe vestiging vestiging in in Zaltbommel.

Zaltbommel. Hier Hier zijn zijn alle alle processen die die in in het het verleden verleden op op verschillende verschillende processen locaties werden werden uitgevoerd, uitgevoerd, ondergebracht ondergebracht in in locaties een royaal royaal pand, pand, waarin waarin nadrukkelijk nadrukkelijk voor voor de de een

logistiek logistiek en en opslag opslag ruimte ruimte isis gecreëerd. gecreëerd.

Daarnaast Daarnaast isis het het een een ‘feestje’ ‘feestje’ om om door door de de riante riante showroom showroom te te wandelen. wandelen. Hier Hier zijn zijn een een groot groot aantal aantal oplossingen oplossingen in in de de praktijk praktijk te te zien, zien, waarmee waarmee Lensen Lensen zich zich ook ook in in de de komende komende jaren jaren wil wil onderonderscheiden. scheiden.

Opvallend Opvallend isis daarbij daarbij het het gecreëerde gecreëerde theater theater waar waar grotere grotere gezelschappen gezelschappen met met behulp behulp van van moderne moderne communicommunicatiemiddelen catiemiddelen kunnen kunnen worden worden geïngeïnformeerd. formeerd. Een Een voorziening voorziening waarvan waarvan

overigens overigens ook ook het het bedrijfsleven bedrijfsleven en en de de overheid overheid regelmatig regelmatig gebruik gebruik maken. maken.

De De mens mens als als uitgangspunt uitgangspunt Niet Niet verwonderlijk verwonderlijk met met de de natuurlijke natuurlijke en en vriendelijke vriendelijke manier manier van van optreden optreden die die de de medewerkers medewerkers van van Lensen Lensen kenmerkt. kenmerkt.

Het Het isis duidelijk duidelijk dat dat Lensen Lensen met met de de eigen eigen slogan slogan ‘Lensen ‘Lensen Surrounds Surrounds You’ You’ niet niet alleen alleen een een statement statement heeft, heeft, maar maar dit dit vooral vooral in in de de praktijk praktijk toepasbaar toepasbaar wil wil maken maken voor voor een een groeiende groeiende stroom stroom opdrachtgevers. opdrachtgevers.

Lensen Surrounds You Lensen Lensen Projectinrichters Projectinrichters BV BV Postbus Postbus 2063, 2063, 5300 5300 CB CB Zaltbommel Zaltbommel Schimminck Schimminck 1, 1, 5301 5301 KR KR Zaltbommel Zaltbommel +31(0)88 599 599 05 05 99 99 FF +31(0)88 +31(0)88 599 599 05 05 00 00 EE info@lensen.nl info@lensen.nl WWW.LENSEN.NL WWW.LENSEN.NL TT +31(0)88

120

Bouwen aan de zorg jaarBoek

2011030 BAZ JAARBOEK_DEF.indd 120

Bouwen aan de zorg jaarBoek

27-10-2011 19:22:23

2011030 BAZ JAARBOEK_DEF.indd 121

121

27-10-2011 19:22:27

90

Bouwen aan de zorg jaarBoek

2011030 BAZ JAARBOEK_DEF.indd 90

Bouwen aan de zorg jaarBoek

27-10-2011 19:19:05

2011030 BAZ JAARBOEK_DEF.indd 91

91

27-10-2011 19:19:06

2011030 BAZ JAARBOEK_DEF.indd 102

27-10-2011 19:20:34

2011030 BAZ JAARBOEK_DEF.indd 103

27-10-2011 19:20:35

Enkele voorbeelden uit het Jaarboek Bouwen aan de Zorg

Benader de markt op stijlvolle wijze met het Jaarboek Bouwen aan de Zorg

Paniek in de Zorg ?

Leegstand en nu?

Kom naar de Gastvrije Zorgmarkt op 31 maart en 1 april met een inspirerende showroom, workshops en op 1 april het Forum: Geen Paniek maar Inspiratie!

Geen Paniek maar Inspiratie Forum o.l.v. Sabine Uitslag erlid Sabine zette zich als Tweede Kam in ving elge reg r voo in voornamelijk g.

Zor de van atie en organis

Vier directeuren van grote zorginstellingen in Nederland en een specialist op het gebied van maatschappelijk vastgoed, praten over de moeilijkheden maar vooral ook uitdagingen, oplossingen en kansen rond de ontwikkelingen in de zorgmarkt. Sabine Uitslag leidt met kennis en humor de discussie in goede banen.

Bezoek de Gastvrije Zorgmarkt, neem plaats op het kennisplein en zorg dat de panelleden scherp blijven. Laat weten wanneer wij u kunnen verwelkomen met een hapje en een drankje op www.vervoort.nl/gastvrijezorgmarkt

Showroom, kantoor en logistiek centrum Edisonstraat 3 | Goirle | Nederland | T +31 13 534 00 34 | info@vervoort.nl | www.vervoort.nl