NOVEMBER-DECEMBER 2018
GEMEENTE HERZELE
3
KORT NIEUWS
4
BURGER
10
BELEID
18
BELEEF
26
UIT TIPS
28
#HZ
32
VRAAG AAN
34
WIST JE DAT
35
GHISLAIN VAN WAEYENBERGHE OVER WOII
KLIMAATPLAN
175 JAAR HET MUZIEK
Op zondag 30 september werd Sportpark De Vrede in Borsbeke officieel geopend. Lopen, fietsen, skeeleren, voetballen, ... Dit nieuwe outdoor sportpark biedt voor elk wat wils.
4
KORTNIEUWS
1
ZONAAL SNELHEIDSPLAN IN HERZELE
In enkele naburige gemeenten en steden is het er al: een zonaal snelheidsplan. Ook Herzele blijft niet achter. Op alle Herzeelse wegen zullen vanaf januari 2019 slechts drie maximumsnelheden gelden: 20, 30 of 50 km/u. Deze nieuwe regels worden aangeduid op grote informatieborden op de invalswegen van onze gemeente (zie foto links) en aan de hand van zoneborden bij het in- en uitrijden van een bepaalde snelheidszone (zie foto rechts). Op enkele plaatsen kom je deze borden al tegen, maar in de loop van de maanden november en december zullen alle borden geplaatst worden, zodat het zonaal snelheidsplan in januari in voege kan gaan. Het principe is eenvoudig: eens je een zonebord passeert, hou je je aan de snelheid die erop aangegeven staat tot wanneer je een nieuw bord tegenkomt dat aangeeft dat je in een andere zone binnenrijdt met een andere maximumsnelheid, of tot wanneer je een bord tegenkomt dat aangeeft dat je een woonerf binnenrijdt (20 km/u).
DICHTERLIJKE VRIJHEID
2
Met Gedichtendag gaat op de laatste donderdag van januari traditiegetrouw de Poëzieweek van start, het poëziefeest van Nederland en Vlaanderen. De Werkgroep Poëzie Herzele organiseert in dit verband opnieuw een gedichtenwedstrijd. Het thema dit jaar is ‘vrijheid’. Poëzie is bij uitstek het genre om alle vormen van vrijheid te bezingen. In een gedicht is alles mogelijk. Een dichter kan in zijn gedachten en gedichten zijn wie hij wil zijn en zijn verbeelding laten spreken. Wil je meedoen aan deze gedichtenwedstrijd voor volwassenen en jongeren? Lees eerst het reglement op www.herzele.be en dien jouw gedicht(en) ten laatste op 30 november 2018 in volgens de procedure beschreven in het reglement. Er vallen prijzen tot 100 euro te winnen. Op Gedichtendag, op donderdag 31 januari 2019, vindt om 19u00 de prijsuitreiking plaats in De Wattenfabriek (Solleveld 35).
Even aanpassen dus, maar dankzij deze nieuwe maatregelen wordt Herzele een stuk veiliger voor alle weggebruikers.
MEER INFO: Cultuur – De Wattenfabriek Solleveld 35 053-73 74 35 cultuur@herzele.be www.herzele.be MEER INFO: Mobiliteit Markt 20 053-60 70 70 mobiliteit@herzele.be www.herzele.be
3
Op zondag 14 oktober 2018 brachten we onze stem uit voor de gemeenteraadsverkiezingen. Jij besliste wie er Herzele de komende zes jaar zal besturen. De partij Open Vld haalde de meeste stemmen, gevolgd door CD&V en Partners, N-VA, Leef! & Groen en roodgroen. UITSLAG EN ALLE VERKOZEN KANDIDATEN: www.vlaanderenkiest.be
Burgemeester Johan Van Tittelboom van Open Vld wordt ook de volgende zes jaar burgemeester van Herzele. Zijn partij zal samen met CD&V en Partners het schepencollege vormen. De andere partijen vormen de oppositie.
5
5
UITSLAG GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN
UPDATE WEGENWERKEN VIERWEGEN EN N46
De wegenwerken aan het kruispunt Vierwegen (Herzele) naderen hun eindfase: • Van 5 t.e.m. 11 november 2018 gaat het kruispunt nog één keer gedeeltelijk dicht. Dit is nodig om o.a. de toplaag te gieten en de belijningen aan te brengen. • Op 12 november 2018 gaat het kruispunt gedeeltelijk opnieuw open. De lussen voor de verkeerslichten en de bussen worden geslepen in de nieuwe toplaag en de nodige afwerking wordt uitgevoerd (bv. opvullen voegen fietspad, plaatsen definitieve signalisatie, …). • De werken aan het kruispunt worden tegen eind november volledig afgerond. Vanaf dan herstelt de situatie aan het kruispunt zich volledig. Op www.herzele.be/mobiliteit vind je steeds alle geldende verkeersmaatregelen. De werken aan de Provincieweg (N46) tussen Borsbeke en Burst zullen pas in 2019 afgerond worden.
VRAGEN OF OPMERKINGEN: 0800-9550 8 (gratis) trefpunt@herzele.be
4
LEZERSJURY VOOR KINDEREN
Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen (KJV) is een jury van kinderen en jongeren. De juryleden krijgen een lijst van boeken om te beoordelen en komen samen in leesgroepen om te praten over de boeken. De bibliotheek in De Wattenfabriek heeft zo’n lezersjury in het leven geroepen. De leden kwamen alvast een eerste keer samen. Op vrijdagavonden 09/11, 30/11, 21/12, 11/01, 08/02, 01/03 en 05/04 om 17u00 komen de kinderen uit het eerste en het tweede leerjaar opnieuw in de bib samen om te praten over boeken en waarom die zo leuk zijn. En er is goed nieuws, want er is nog plaats voor extra juryleden.
MEER INFO: Bibliotheek – De Wattenfabriek Solleveld 35 053-73 74 44 bibliotheek@herzele.be www.kjv.be
6
KORTNIEUWS
6
GROEPSAANKOOP DAK- EN SPOUWMUURISOLATIE
Met de winter voor de deur, beginnen de temperaturen gevoelig te dalen. Hier en daar wordt de verwarming al hoger gedraaid. Onze energie wordt echter steeds duurder. Herzele wil de kost van de energiefactuur van haar inwoners drastisch verminderen. En als het kan, waarom dan niet met 20 %! Daarom biedt het gemeentebestuur via SOLVA i.s.m. Zero Emission Solutions en energiehuis Bea een groepsaankoop dak- en spouwmuurisolatie aan. Hoe gaat dit in zijn werk? • Schrijf je in op de website. • Aangezien elk huis zijn eigen unieke structuur heeft, komt een professional, na inschrijving, bij jou langs voor het bekijken van de woning. • Deze professional maakt vervolgens een offerte
7
• • •
op maat van jouw woning voor dak- en/of spouwmuurisolatie. Elke offerte is kwalitatief, scherp van prijs én gecheckt op correctheid door het onafhankelijke studiebureau Zero Emission Solutions. Je krijgt de keuze om de offerte te tekenen. Pas dan ben je contractueel verbonden. Een afspraak voor de werken wordt gemaakt. Vzw Bea volgt samen met Zero Emission Solutions de uitvoering van jouw maatregel op. Zo wordt er snel ingegrepen indien er een probleem opduikt.
De actie loopt nog tot en met 31 december 2018. Twijfel niet en schrijf je in.
PLANNEN WORDEN NIET ALLEEN GEMAAKT
Herzele ondertekende op woensdag 3 oktober 2018 samen met Deinze en Sint-Niklaas het Europese Charter Participatieve Democratie in Ruimtelijke Planningsprocessen. De drie gemeenten/steden deden dit na een oproep van de Provincie Oost-Vlaanderen. De ondertekening van het charter is een engagementsverklaring waarbij de ondertekenaar zich verbindt om participatie als kernwaarde te hanteren binnen ruimtelijke planning. Door de ondertekening van het charter wordt een duidelijk signaal gegeven dat plannen niet alleen gemaakt worden! De ondertekening van het charter is echter niet alleen een engagementsverklaring. Terzelfdertijd wordt ook een breder netwerk van andere ondertekenaars gevormd. Daardoor kunnen kennis en ervaringen gedeeld worden.
MEER INFO EN INSCHRIJVINGEN: www.energiegroepsaankoop.be/gebouwschil
NIEUW WOONPROJECT OP VOORMALIGE SCHOOLSITE HOUTEMSTRAAT
8
Enkele jaren geleden verhuisde basisschool De Vierwegen van het gemeenschapsonderwijs van de Houtemstraat naar de Stationsstraat. De vzw Sint-Vincentius kocht de site met de intentie om er een zorgdorp met een nieuw woonzorgcentrum en assistentiewoningen te bouwen. Dat plan werd uiteindelijk op een andere locatie uitgevoerd, d.i. op de site in de Kloosterstraat en Lindestraat in centrum Herzele. Met de site in de Houtemstraat gebeurde tot op heden niets. De gebouwen staan leeg en het terrein ligt er bouwvallig bij. Het gemeentebestuur van Herzele wil daar iets aan doen en ging in gesprek met de eigenaar, de vzw Sint-Vincentius. De vzw is bereid om de gebouwen te slopen en de site te verkopen aan het gemeentebestuur, des te meer omdat het gaat om een perceel met bestemming ‘zone voor openbaar nut’. De verkoopprijs bedraagt 850.000 euro, maar de gemeente betaalt slechts 158.000 euro. Het overige deel van de verkoopsom wordt door middel van schuldvergelijking vereffend door een saldering met de nog openstaande
9
SWITCH EN BESPAAR
Energieleveranciers veranderen voortdurend hun tarieven. Heel wat mensen kunnen dan ook fors besparen op de energiefactuur door te switchen van leverancier. Overstappen naar een nieuw contract of een nieuwe leverancier is gratis en heel eenvoudig. Maar kiezen welke leverancier en welk energiecontract het best bij jou en jouw behoeften past, is niet zo gemakkelijk.
Om daarbij te helpen, zijn er de Energiesnoeiers. Iedereen is immers blij met een lagere energiefactuur! Wil jij ook geld besparen op je energiefactuur en zou je graag een wissel laten uitvoeren door de Energiesnoeiers? Noteer je meterstanden en kom met je laatste afrekeningsfactuur voor gas en elektriciteit op woensdag 21 november 2018 tussen 13u00 en 17u00 naar het energieloket in het Sociaal Huis. De Energiesnoeiers maken voor jou een leveranciersvergelijking en geven je onafhankelijk advies. Als je dat wilt, helpen de Energiesnoeiers je meteen met de overstap naar een nieuw en goedkoper contract.
MEER INFO: Sociaal Huis Kloosterstraat 42 053-60 33 14 sociaal.huis@herzele.be www.energiesnoeiers.net
schuld ten opzichte van het OCMW. De vzw Sint-Vincentius is immers eigenaar van een deel van de grond waarop het nieuwe woonzorgcentrum is gebouwd. Deze grond is echter nog niet betaald. Dit gebeurt pas door middel van maandelijkse afbetalingen aan het OCMW over een periode van 29 jaar. Op het terrein wil het gemeentebestuur i.s.m. een private partner een project ontwikkelen met een combinatie van wonen en gemeenschapselementen zoals openbaar groen, een overdekte ontmoetingsruimte, rustbanken een petanqueplein enzovoort. De gemeente heeft hiervoor een landmeetbureau aangesteld en de eerste analyse is alvast positief.
7
10 382 REGISTRATIES ALS ORGAANDONOR Op zondagvoormiddag 23 september opende het gemeentehuis uitzonderlijk de deuren voor inwoners die zich wilden registreren als orgaandonor. Herzele ging daarmee in op de oproep van het VTM-programma ‘Make Belgium Great Again’. Maar liefst 95 Herzelenaren kwamen zich registeren. Sindsdien kwamen nog eens 37 mensen een registratie aanvragen. In totaal registreerden nu 382 Herzelenaren zich uitdrukkelijk als orgaandonor. Waarom registeren als orgaandonor? In België is iedereen een potentiële orgaandonor na overlijden, behalve als je je daar expliciet tegen hebt verzet tijdens je leven. In de praktijk nemen artsen evenwel nooit zomaar een orgaan weg bij een overledene. Als die laatste zijn of haar wil nergens heeft laten registreren, contacteert de arts de naasten van de overledene, maar zij zijn lang niet altijd op de hoogte van de wens van de overledene. Registeren is dus erg zinvol. Hoe registeren? Registeren duurt amper vijf minuutjes. Kom naar de dienst Burgerzaken en breng jouw identiteitskaart en het officiële document voor instemming mee. Dat document vind je op de website www.herzele.be, maar je kan het ook krijgen op de dienst zelf. De gemeente voegt de informatie toe aan het Rijksregister en stuurt een kennisgeving naar de federale overheidsdienst Volksgezondheid. De medische diensten raadplegen het Rijksregister om na te gaan of de overledene donor is of niet. MEER INFO: Burgerzaken Markt 20 053-60 70 71 bevolking@herzele.be
8
BURGERRONDVRAAG
3X
“Van vrachtwagen naar tank”
BIJ HET LEGER
Toen de verplichte legerdienst in België werd opgeschort, klonk er een zucht van opluchting bij heel wat jonge mannen. Toch vertellen heel wat ex-miliciens met de glimlach over hun dienstplicht en halen ze met plezier herinneringen op aan deze bijzondere tijd. Wij vroegen aan drie Herzelenaren hoe zij hun dienstplicht hebben beleefd. JEAN-PIERRE ging in 1966 het leger in. “Ik begon in Turnhout en werd daarna ingelijfd door de rijdende artillerie in Brasschaat. Daar werd er verwacht dat ik een vrachtwagen zou besturen. Er was maar één probleem: ik had geen rijbewijs. Ik had dus nog niet eens met een auto gereden! Dat heb ik allemaal in het leger moeten leren. Tegen het einde van mijn legerdienst mocht ik de vrachtwagen omruilen voor een tank.” Hoewel Jean-Pierre over het algemeen met een positief gevoel terugdenkt aan zijn tijd in het leger, ging het er toch niet altijd even eerlijk aan toe. “Als de oversten slechtgemutst waren, kreeg je het als soldaat soms hard te verduren. Zo moest ik als straf eens de hele koer opruimen terwijl het onophoudelijk sneeuwde. Echte sisyfusarbeid! Je kan je wel voorstellen hoe frustrerend dat was.”
9
“Carnaval gaan vieren”
“Ik heb mijn legerdienst volbracht bij de UDA,” steekt ANDRE van wal. “Dat was een eenheid van de luchtmacht.” Na een drie maanden durende opleiding tot luchtfuselier in Koksijde, werd André naar het Duitse Kapellen gestuurd om de Amerikaanse raketbasis te bewaken. “De opleiding was erg zwaar en het leger kon serieus met onze voeten spelen, maar toch heb ik enkele leuke anekdotes overgehouden aan deze periode. Zo zijn we bijvoorbeeld eens met z’n allen carnaval gaan vieren. Natuurlijk verloren we de tijd uit het oog en bleven we te lang weg. Enkele Duitse meisjes brachten ons snel naar de kazerne waar we over de omheining probeerden te kruipen. Tevergeefs, want de bewakers hadden ons gezien. Als straf werd ons verlof ingetrokken en mochten we de volgende dag niet naar huis zoals voorzien was. We hebben het dan ook geen tweede keer geprobeerd.”
“Ankerbal op zee”
“Hoewel iedereen me verzekerde dat het onmogelijk was om bij de zeemacht binnen te raken, kruiste ik bij mijn aanvraag toch ‘varend personeel’ aan. Twee weken later kreeg ik al bericht dat ik me mocht gaan aanmelden voor een opleiding bij de marine”, lacht YVAN. “Als mecanicien stond ik mee in voor het onderhoud van het schip, dat volledig zelfredzaam moest zijn. Ik ging onder andere aan boord van de Verviers, een mijnenjager. Met behulp van een sonar en twee telegeleide duikbootjes controleerde dit schip de zeebodem op mijnen.” Voor Yvan had zijn legerdienst gerust wat langer mogen duren. “Eens uitgevaren, waren we eigenlijk volledig vrij. ’s Nachts gooiden we het anker uit buiten de territoriale wateren en hielden we een ankerbal. We hadden altijd genoeg bier mee aan boord, versierden het dek met lichtjes en hielden zelfs verkleedpartijen.
10
BURGERINTERVIEW
"DE DUITSERS HEBBEN ONS MET WAGGELENDE BOOTJES OVER DE LEIE GEZET" GHISLAIN VAN WAEYENBERGHE VERTELT OVER DE TWEEDE WERELDOORLOG
I
n 2018 is het exact 100 jaar geleden dat er een einde kwam aan de Eerste Wereldoorlog. Ook in Herzele wordt die gebeurtenis herdacht met verschillende evenementen. De laatste menselijke getuigen van die oorlog zijn helaas overleden, maar over Herzele en de Herzelenaar tijdens de Tweede Wereldoorlog kan er wel nog iemand met veel kennis van zaken vertellen: Ghislain Van Waeyenberghe. De redactie van HZ zocht hem op in woonzorgcentrum Ter Leen. Van de Eerste Wereldoorlog kent Ghisleen – in de volksmond beter bekend als Ghislain – Van Waeyenberghe alleen de verhalen die zijn moeder achteraf vertelde. De nu 96-jarige Herzelenaar was toen nog niet geboren. De Tweede Wereldoorlog daarentegen beleefde hij heel bewust mee. Bovendien wijdde hij zich zijn hele leven lang als voorzitter van de oud-strijdersbond NSB Herzele aan het documenteren van die oorlog in zijn Herzele. Dat leverde hem in 2008 de Gouden Plataan voor populairste
Herzelenaar op. Zijn archief is immens en met veel plezier vertelt hij over wat hij allemaal weet. M’n tante Veronica Ghislains verhaal begint eind 1939. “Ik was toen bijna achttien jaar en werd opgeroepen naar het conseil, de militaire pupillenschool van Aalst. Als werfreserve. Maar een jaar later breekt de oorlog uit en worden we ineens oorlogsrekruten.” Ghislain krijgt het bericht dat hij, net als 17 andere Herzelenaren, naar het rekruteringscentrum
11 in Poperingen moet. “We zijn vertrokken met een bus van Van Den Bossche. Na anderhalf uur op de baan werd het gevaar van de bombardementen al zodanig groot dat de chauffeur niet meer durfde verder te rijden. We zijn dan te voet verder gegaan. De vijand ging echter zo snel vooruit dat we het bevel kregen om rechtstreeks naar Noord-Frankrijk te marcheren. We marcheerden zo’n vijftig kilometer per dag. Meester Hector werd aangesteld als groepsleider. Ik weet nog dat we een gemeente passeerden die ook Herzele heette (red. kleine gemeente in Frankrijk). We riepen toen allen samen dat we terug thuis waren.” Eenmaal aangekomen in NoordFrankrijk kregen Ghislain en compagnie te horen dat Koning Leopold III zich had overgegeven. “Je kan niet geloven hoeveel mensen daar nog dankbaar voor zijn. Wij hadden nog nooit een geweer vastgehad. Wij konden alleen marcheren. Dankzij de koning zijn we er nog, zo zeiden velen achteraf.” Door de luidsprekers op de tanks hoorden de Herzelenaren dat ze naar huis mochten. “Ondertussen speelde er muziek van M’n tante Veronica. Dat was allemaal psychologisch natuurlijk. We hebben ons uiteindelijk overgegeven en deden onze kostuums uit, want wie dat nog aanhad, werd opgepakt als krijgsgevangene. De Duitsers hebben ons tot onze grote verbazing met waggelende bootjes over de Leie gezet. Van daar gingen we te voet tot in Herzele. Onderweg kwamen we veel lijken tegen. Ook Herzelenaren, die bij de Slag aan
de Leie de troepen tot aan het front moesten bevoorraden.” Ondertussen in Herzele Ondertussen doet de massale mobilisatie Herzele geen goed. “Die mobilisatie is het ergste wat Herzele in de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt. Op twee dagen tijd werd iedereen die weerbaar was en soldaat was geweest opgeroepen. Het gemeentebestuur viel. Vrouwen moesten het zonder hun mannen stellen. De spoorwegen vielen
stil. En dat allemaal zo plotseling. Het leven in Herzele stopte en moest gereorganiseerd worden door de vrouwen. Dat heeft voor spanningen gezorgd. Er waren ook heel veel vluchtelingen, van over het hele land, want iedereen was in paniek.” Maar dan keerden de mannen beetje bij beetje terug. “Ik was kapot gemarcheerd, maar heel Herzele stond buiten. De mensen dachten dat we dood waren. We kregen eten en bloemen. Iedereen was blij.”
12
BURGERINTERVIEW Uiteindelijk heeft Ghislain nooit moeten vechten, maar hij verloor wel een collega-Herzelenaar in een bombardement en hij zag taferelen die nog steeds op zijn netvlies gebrand staan. “Ik heb anderen beschoten zien worden. Ze stonden nog recht, terwijl er al bloed uit hun mouw kwam. De snelheid van zo’n kogel was zo erg, dat die wonde precies niet direct voelbaar was.” Dansende Duitsers in café De Gareel En dan neemt ‘den Duits’ zijn intrek in Herzele. “Je mocht alles doen, maar je moest wel eerbied hebben voor de Duitsers. Er waren ook heel wat verordeningen die uithingen op grote affiches. Zo moest je ’s avonds de ramen bedekken, zodat de vliegtuigen geen licht konden zien. We moesten de Duitsers ook een plaats geven om te slapen en te werken. Mijn latere schoonouders kregen de vraag of ze een Duitser in huis konden nemen, maar mijn schoonmoeder zei dat ze drie dochters had en dat betrouwden de Duitsers precies niet. Bij ons thuis sliepen er geen Duitsers, maar ons huis deed wel dienst als tekenbureau, omdat het huis naast ons dienst deed als Kommandantur.” “In de beginjaren ging dat allemaal goed. Iedereen van het gemeentepersoneel mocht op zijn post blijven. De treinen begonnen opnieuw te rijden. Enzovoort. De Duitsers gingen zelfs dansen in café Het Gareel op de markt. Één keer zat de schrik er
bij de Herzelenaren wel goed in. Een lid van de Kommandantur was verdwenen en werd dood teruggevonden achter het kasteel. Na onderzoek bleek echter dat de Duitse man zelfmoord had gepleegd omdat hij zich niet kon verzoenen met zijn rol in de oorlog. Hij werd in Herzele begraven.” Het verzet, ook in onze gemeente Aanvankelijk gedroegen de Duitsers zich dus correct, maar berichten over racistische maatregelen tegenover Joden, voedseltekorten, verplichte tewerkstelling in Duitsland enzovoort deden het verzet vanaf 1942 groeien. Ook in Herzele. Ghislain is ook van de weerstand in Herzele goed op de hoogte, maar vertelt er liever niet te veel over. “Ik ken het volledige dossier, tot in de details, want ik heb er zelf aan meegewerkt. Toch hou ik dat potje liever gedekt. Ik wil de bevolking niet opnieuw in rep en roer zetten. Ik kan alleen zeggen dat het erg gevaarlijk was.” Gevecht in Steenhuize Op 6 juni 1944 werd dan de landing in Normandië ingezet. Ghislain en de rest van Herzele kregen opnieuw hoop. “De bevolking volgde van dag tot dag het nieuws op de radio en maakte zich klaar voor de komst van de geallieerden. Het duurde nog tot 2 september voor de geallieerden de Belgische grens bereikten. Maar dan ging het snel. De soldaten rukten op tot bij ons. We hoorden op de
13 radio dat ze Ronse hadden ingenomen en richting Oudenaarde, Aalst en Gent trokken. Op 3 september bereikten de eerste Engelsen in tanks de luchtbal in Zottegem. Daar kwam het tot een gevecht tussen de oprukkende Engelsen en de terugtrekkende Duitsers. Met een vlammenwerper werden twaalf Duitsers helemaal verbrand. Er kwamen echter ook een vrouw en een kind uit Herzele om het leven.” In de vooravond van 3 september komen de geallieerden Steenhuize binnengereden via de Gentweg. “Het was net kermis Steenhuize en er stonden honderden mensen op hen te wachten. Ze kregen bloemen van de Herzelenaren. Zelf deelden de bevrijders sigaretten en chocolade uit. Ze hielden halt aan de Schipstraat. Het ging over een colonne van misschien wel zestig voertuigen. Ze kregen eten en zaten rond vuurtjes op de grond, want het werd al donker.” Maar dan komt het tot een gevecht. “Een sterke colonne Duitsers die het gevecht aan de Luchtbal in Zottegem had weten te ontwijken, kwam toevallig ook in Steenhuize aan, vanuit de tegenovergestelde richting als de Engelsen. Plots werd er geschoten en er brak paniek uit. Mensen doken de gracht in om dekking te zoeken. De Engelse tanks keerden zich één voor één om en draaien de Gentweg op, de vijand tegemoet. De weerstand van de Duitsers was zwak. Uiteindelijk sloegen ze op de vlucht en lieten ze hun voertuigen achter. Het gevecht heeft maar dertig minuten geduurd, maar er vielen wel enkele doden en gewonden.” Groot feest Ghislain zelf stond de geallieerden op te wachten aan het kruispunt Vierwegen. “Die hoorden via hun radio dat er gevochten was in Steenhuize en beslisten dat er een pantserwagen voorop moest rijden. In Hillegem durfde een colonne niet meer verder rijden. Een Borsbekenaar die Engels kon omdat hij op het college had gezeten, kreeg een Engelse vest aangetrokken en werd in de tank geloodst. Overal waar de colonne passeerde moest hij aan de bevolking langs de kant vragen of er Duitsers waren gepasseerd. De man is meegereden tot in Aalst, waar de Engelsen bestormd werden door een massa volk. Achteraf beweerde hij dat hij nog nooit zoveel kussen had gekregen (lacht).”
Ondanks het gevecht in Steenhuize brak er overal in Herzele een groot feest uit, o.a. ter hoogte van het Hof van Weenen, waar de geallieerden als helden werden onthaald. Herzele was bevrijd!
Oorlogsschade Gentweg
Bevrijding Steenhuize - Generaal Montgomery voor café De Bie
Vredesstoet op de Markt in Herzele
14
VROEGERNU
Stamminé ‘t Sterreken Woubrechtegem
M
et de afbraak van café ’t Sterreken aan de Molenstraat in Woubrechtegem verdween in 2008 een typische Vlaamse woning en een stuk plaatselijke volksgeschiedenis uit het straatbeeld. Het café – in de volksmond beter bekend als stamminé ’t Sterreken – sloot al tientallen jaren ervoor de deuren, maar de laatste uitbaters bleven er tot hun dood wonen.
Emiliaan Van der Biest, bijgenaamd Porre Jaun, was boer en stond al vóór de Eerste Wereldoorlog met zijn vrouw achter de kleine houten toog van volkscafé ’t Sterreken in de toenmalige Herzelestraat. Die straat – na de fusie omgedoopt tot Molenstraat – was een kasseibaan met links en rechts een tegelpad. Een echte kuitenbijter tijdens de plaatselijke wielerwedstrijden, die ook
15
in het bescheiden en sobere estaminet mee werden beleefd. Het café was een echte trefplaats voor boeren en arbeiders, die er hun dagelijkse zorgen kwamen vergeten. In eerste instantie leverden de Herzeelse bierbrouwerijen hun bieren in houten vaten, die in de kelder werden gestockeerd. In kruiken van drie liter werd het bier naar boven gebracht en vervolgens in glazen gegoten. Na de Tweede Wereldoorlog werd er
overgeschakeld op bier in flessen. Een ‘demi’ (een drieën-dertiger pilsbier), een export en een buffalo waren de meest gegeerde bieren in het café. Na de dood van Porre Jaun en zijn vrouw Maria-Theresia volgde zoon Oscar zijn vader op als landbouwer en cafébaas. Ook zijn vrouw Aline hielp mee. In 1971 werd de BTW ingevoerd, in die tijd smalend omschreven als Beste Tijd Weg. De bijkomende administratieve en fiscale
paperassen schrokken Oscar en zijn vrouw af. Nog datzelfde jaar sloot Stamminé ’t Sterreken definitief de deuren. Het koppel bleef wel tot hun dood in het huis wonen. De erfgenamen beslisten in 2008 om het pand af te breken. Wil je meer weten over Stamminé ’t Sterreken in Woubrechtegem? In het tijdschrift van heemkundige kring De Hellebaard (jaargang 6, nummer 3, pagina 1-3) vind je een uitgebreid artikel.
16
BELEIDRONDVRAAG
3X
“Naar de Yoga Capital of the world”
EEN PLAN Het leven zit vol plannen en doelen. Soms wordt zo’n plan werkelijkheid, andere keren blijft het slechts bij een voornemen. Wij spraken met drie Herzelenaren die de daad bij het woord voegden en hun plan tot uitvoering brachten.
“Mijn droom om yogalessen te geven, ontstond vier jaar geleden”, vertelt KAREN. “Toen ik met mijn zussen op reis was in India. Vlak voor de zomer organiseerde ik al enkele kennismakingssessies, maar intussen startte ik met de eerste lessenreeksen.” Om zich op deze lessen voor te bereiden, keerde Karen onlangs terug naar India voor een opleiding tot yogaleerkracht. “Het stadje waar de opleiding doorging, Rishikesh, wordt niet voor niets de ‘Yoga capital of the world’ genoemd. De training daar is allesomvattend. Je leert er over de anatomie van het menselijk lichaam, over klasmanagement, over de verschillende soorten yoga en over de achterliggende filosofie. Bij yoga probeer je je lichaam, geest en ziel op elkaar af te stemmen om zo bewustere keuzes te maken. Het uiteindelijke doel van mijn plan is om yoga te introduceren als schoolvak, zodat kinderen leren omgaan met de prestatiedruk en uitdagingen waarmee ze worden geconfronteerd.”
17
“Hun resultaten als mijn motivatie”
“Een droom zonder plan blijft een wens”
“De opening van mijn eigen cocktailbar in Gent deed het cijfer op mijn weegschaal fors de hoogte ingaan”, vertelt NICK. “Op mijn drieëntwintigste maakte ik de klik en vond ik dat het tijd was om gezonder te gaan leven. Ik zocht hiervoor naar wat extra motivatie en vond dit bij mensen die voor een gelijkaardige uitdaging stonden. Ik wilde hen motiveren met mijn plan en tegelijkertijd hun resultaten als mijn kracht gebruiken. In het begin coachte ik enkel vrienden en familie. Maar toen dit bleek te werken en ik dertig kilogram afviel, wilde ik ook andere mensen helpen en besloot ik aan de slag te gaan als voedingscoach in Herzele. Mijn doel is steeds om mezelf als coach positief overbodig te maken. Ik wil de mensen dus echt iets leren waarmee ze de rest van hun leven verder kunnen.”
ELLEN maakte vorig jaar haar droom waar en startte de Scandinavische conceptstore Hip Hoi in onze gemeente. “Ik liep al zo’n zeven jaar rond met het idee om mijn eigen winkel te beginnen. Onder het motto: een droom zonder plan blijft maar een wens, ben ik er vorig jaar dan echt voor gegaan. In november zijn we hier ingetrokken en twee weken later was de winkel er. Ik heb letterlijk de voeten van onder mijn lijf gelopen om alles op tijd klaar te krijgen”, lacht Ellen. “Gelukkig had ik een breed netwerk. Dat is volgens mij een must om een ondernemersdroom te kunnen realiseren. Enerzijds waren er de enthousiastelingen, die mij dat extra duwtje in de rug gaven en anderzijds de critici, die mij uitdaagden om enkel tevreden te zijn met het beste. Bovendien is Herzele een dankbaar publiek. Dankzij hen heb ik nog geen seconde spijt gehad van mijn beslissing!”
18
BELEIDDOSSIER
HET KLIMAATPLAN EN DAN NU... ACTIE! Één jaar… dat is de strakke deadline die Herzele samen met 12 andere steden en gemeenten uit de regio kreeg om een klimaatplan uit te werken. Een plan met de ambitie om de CO2uitstoot op ons grondgebied te verminderen en de gevolgen van de klimaatverandering in te perken. Want hoe ernstig je de klimaatverandering ook neemt, we kunnen er niet om heen dat we heel wat uitdagingen het hoofd moeten bieden. Ondertussen ligt er een regionaal en lijvig plan op tafel. Maar hoe kwam dat plan tot stand, wat staat er precies in en wat gaan we er nu mee doen?
19
W
at vooraf ging... In januari 2017 ondertekende Herzele het Burgemeestersconvenant. Met het Burgemeestersconvenant engageren gemeenten en steden zich vrijwillig mee voor de Europese en regionale inspanningen om de CO2-uitstoot te verminderen. Het convenant is een initiatief van de Europese Commissie en is geen vrijblijvend charter. De Europese Unie volgt op of de gemeente haar engagement nakomt. Sedert de aftrap begin 2009 hebben bijna 6.000 Europese gemeenten en steden getekend. Dat engagement nakomen is niet gemakkelijk en vraagt een goed en doordacht klimaatplan. Zo’n klimaatplan maak je niet alleen, redeneerde Herzele, en dus sloot Herzele zich aan bij het project Klimaatgezond Zuid-Oost-Vlaanderen. Binnen dat project engageert Herzele zich samen met 12 andere steden en gemeenten uit de regio Zuid-Oost-Vlaanderen (d.i. Brakel, Denderleeuw, Erpe-Mere, Geraardsbergen, Haaltert, Lede, Lierde, Maarkedal, Ronse, Sint-Lievens-Houtem, Zottegem, Zwalm ) om onder begeleiding van de Provincie Oost-Vlaanderen, de streekintercommunale SOLVA, Streekoverleg Zuid-Oost-Vlaanderen en het studiebureau Zero Emission Solutions (ZES) te werken aan een klimaatplan. Herzele kreeg daarvoor een jaar de tijd. En de boodschap was duidelijk. We zullen pas resultaten boeken als we er met z’n allen onze schouders onder zetten: inwoners, bedrijven, organisaties, scholen, landbouwers, de gemeente enzovoort. De weg naar een definitief klimaatplan werd dan ook een intensief participatief proces, waarbij zoveel als mogelijk mensen en groepen betrokken werden. • In mei 2017 kwamen de betrokken ambtenaren bij elkaar voor een startvergadering. • In juni 2017 werd er een klimaatteam opgestart waarin ambtenaren van gemeenten en OCMW en van verschillende diensten onderling al hun ideeën uitwisselden. • De betrokken ambtenaren werden verdeeld over dertien thematische werkgroepen (bv. mobiliteit, adaptatie, wonen, industrie) om intensiever over elk thema na te denken. • Op de klimaattafel van 14 december 2017 waren de Herzelenaren aan zet. Een hele avond lang
•
•
• •
werden er wilde en minder wilde plannen en suggesties gesprokkeld rond de volgende thema’s: adaptatie, consuminderen, hernieuwbare energie, mobiliteit en wonen. Organisaties en experten op vlak van mobiliteit, energie, wonen, landbouw, industrie, adaptatie,… mochten tijdens een netwerkevent in februari mee dromen van een klimaatgezond Zuid-OostVlaanderen. In februari/maart 2018 kwam het klimaatteam een tweede keer samen, voor een moeilijke taak: van de honderden ideeën die in de eerste fases van het project werden verzameld een prioriteitenlijst maken. Op woensdag 27 juni 2018 werd het afgewerkte klimaatplan voorgesteld aan alle Herzelenaren. Op maandag 2 juli 2018 keurde de gemeenteraad het klimaatplan unaniem goed.
20
BELEIDDOSSIER 35000
35000
30000
30000
20000
20000
1 308
1 066
20 222
5000
2 093
10000
3 102
33 167
5000
Huishoudens 54%
15000
15000
Verdeling C02-uitstoot 2011
Transport 33%
25000
25000
10000
Gemeentelijke diensten 2%
Ton CO2
Industrie 2% Landbouw Tertiair 4% 5%
0
0
De CO2-uitstoot in Herzele per sector - Bron: Nulmeting (2011) VITO 2017
De doelstelling Jaarlijks produceren alle 13 betrokken steden en gemeenten samen 850.000 ton CO2 of 3,9 ton CO2 per inwoner. Voor Herzele alleen gaat het om 60.958 ton CO2 of 3,5 ton CO2 per inwoner. Dat is veel. Te veel.
tekort aan drinkwater, felle rukwinden, hevigere buien met wateroverlast tot gevolg enzovoort. We moeten Herzele en bij uitbreiding de volledige regio ook weerbaarder maken tegen die verandering en de negatieve effecten ervan opvangen.
Die CO2-uitstoot moet dus omlaag. De ultieme doelstelling is dan ook ambitieus: tegen 2030 40% minder CO2-uitstoot op het volledige grondgebied van alle 13 betrokken steden en gemeenten. Dit kan enkel door een echte kentering op vlak van wonen, ruimtelijke ordening, energie, mobiliteit en consumeren. En daarbij moet iedereen betrokken worden, in de eerste plaats de huishoudens (gezinnen). Zij nemen immers het grootste deel van de CO2-uitstoot voor hun rekening (zie grafiek hierboven). Daarnaast moeten ook op vlak van transport, in de industrie, de tertiaire sector en de landbouw grote inspanningen geleverd worden.
Maar er is meer, want de klimaatverandering is al ingezet. Langere periodes van droogte en dus een
Het plan Het klimaatplan Zuid-Oost-Vlaanderen is een lijvig document geworden. Het is dan ook één plan voor alle 13 steden en gemeenten (inclusief Herzele) die zich engageerden in het project klimaatgezond Zuid-Oost-Vlaanderen. Het bestaat uit: • Een beleidstekst van 190 pagina’s • Een maatregelentabel met 64 maatregelen en 325 gekoppelde acties • De nulmeting van de 13 steden en gemeenten, d.i. de hoeveelheid CO2-uitstoot in het referentiejaar 2011 (zie resultaten voor Herzele hierboven) Het studiebureau ZES berekende twee mogelijke pistes om de doelstelling te realiseren: (1) 100% inzetten op energie-efficiëntie en rationeel energiegebruik (energiebesparing) of (2) 100%
benutten van het potentieel aan hernieuwbare energie. Dit levert een CO2-besparing op van respectievelijk 40% en 24,2%. In theorie! Want 100% inzetten op één van beide pistes is onhaalbaar. Daarom kiest het plan zeer bewust voor een combinatie van energiebesparing (EE) en hernieuwbare energie (HE).
20
Ton C02
21 350000
Hernieuwbare energie
300000
Stedelijke/Gemeentelijke diensten
250000
Transport
200000
Landbouw 150000
Industrie
100000
Tertiair Huishoudens
50000 0
Besparing -40%
Potentieel EE
Potentieel Klimaatplan HE
Besparing -40% tov 2011
PRIORITAIRE MAATREGELEN
Maar hoe pak je zo’n titanenwerk aan? Samen met de andere partners in het project, kwamen de 13 steden en gemeenten tot een top 20 van meest prioritaire maatregelen. Dit zijn maatregelen die op korte termijn zullen worden opgestart. De top 20 bundelt acties en maatregelen rond gebouwen, industrie, vervoer, energie, landbouw en adaptatie. Elke maatregel heeft een trekker, d.i. een gemeente of stad die de voortrekkersrol zal opnemen om deze maatregel uit te voeren. Ook Herzele is zo’n trekker.
STEDEN EN GEMEENTEN ALS ORGANISATIES
1
Uitvoeren van diverse technische maatregelen om de energie-efficiëntie en het comfort voor de gebruikers van het gemeentelijk patrimonium te verbeteren Er moet rationeel omgegaan worden met openbare ruimtes. Die kunnen voor meerdere doeleinden gebruikt worden. De openbare gebouwen moeten overschakelen van stookolie naar aardgas.
(trekker: Haaltert en Zottegem)
2
Invoeren van een klimaattoets voor alle relevante beslissingen binnen de stad of gemeente Een gemeentebestuur neemt heel wat beslissingen op verschillende domeinen. Met een klimaattoets, een soort handleiding zeg maar, kan het bestuur bij elke beslissing de impact op het klimaat nagaan en zo een weloverwogen keuze maken.
(trekker: Erpe-Mere en Zwalm)
3
Rationaliseren van de openbare verlichting De oude straatlampen moeten vervangen worden door LED-lampen. Die kennen een veel lager gebruik en de onderdelen zijn beter recycleerbaar. Herzele heeft dit vervangingsproces al ingezet. Alleen al in 2018 werd er 200.000 euro geïnvesteerd in LEDstraatverlichting. En dat is nog maar een begin. (trekker: Eandis)
DIENSTENSECTOR
4
Bedrijven en organisaties in de tertiaire sector en middenstand aanzetten tot het nemen van maatregelen met betrekking tot energie-efficiëntie, hernieuwbare energie, rationaal energiegebruik Informeren en sensibiliseren is hier het code-woord, maar deze sector kan hierin ook ondersteund worden aan de hand van bijvoorbeeld energiescans, d.i. een doorlichting van het energieverbruik van een bepaald gebouw. (trekker: Denderleeuw, Zottegem en Ronse)
22
BELEIDDOSSIER
5
Betrekken van scholen en (jeugd) verenigingen in het klimaatverhaal De projecten van deze organisaties moeten ondersteund worden en ook zij hebben baat bij energiescans. (trekker: Geraardsbergen en Sint-Lievens-Houtem)
HUISHOUDENS GEZINNEN
6
Sturen van het woonbeleid naar meer duurzaamheid In alle ruimtelijke planningsinstrumenten van de gemeente (regelgevingen, plannen) voor nieuwe en lopende (ver)bouwprojecten moeten er duurzame voorschriften geïntroduceerd worden. (trekker: Geraardsbergen, Herzele en Zwalm)
7
Adviseren en ondersteunen bij energetische renovaties De gemeente moet groepsaankopen organiseren voor haar inwoners, bijvoorbeeld voor de aankoop van isolatiemateriaal of stookolietanksaneringen. (trekker: Denderleeuw, Erpe-Mere en Haaltert)
10
Verbeteren van de fietsinfrastructuur Er moet geïnvesteerd worden in overdekte en beveiligde fietsstallingen op goed gesitueerde locaties, bv. aan het station, winkels, openbare gebouwen. Er moeten meer en betere fietspaden en fietssnelwegen komen, afgescheiden van het autoverkeer en goed verlicht. (trekker: Haaltert en Zwalm)
11
Stimuleren van elektrische fietsen als alternatief voor de wagen Burgers en organisaties die een elektrische fiets willen kopen, moeten daarbij ondersteund worden. De gemeente moet zorgen voor genoeg voorzieningen, bv. laadpalen op het openbaar domein.
(trekker: Herzele en Lierde)
12
Stimuleren van duurzaam schoolverkeer De schoolomgevingen moeten autoluw of zelfs autovrij worden, zodat fietsende leerlingen gestimuleerd worden. (trekker: Maarkedal en Sint-Lievens-Houtem)
INDUSTRIE
8
Bedrijven aanzetten tot het nemen van maatregelen met betrekking tot energie-efficiëntie, hernieuwbare energie en rationeel energiegebruik Er kunnen lerende netwerken opgezet worden tussen bedrijven in dezelfde sector en/of bedrijven op hetzelfde bedrijventerrein. (trekker: Ronse en Zottegem)
MOBILITEIT
9
Opmaken en implementeren van een ruimtelijke visie met betrekking tot duurzame mobiliteit Het mobiliteitsplan moet herzien worden en daarin moet het STOP-principe geïntroduceerd worden. Daarbij wordt bij het nemen van mobiliteitsbeslissing eerst prioriteit gegeven aan Stappen, dan Trappen (fiets), vervolgens Openbaar vervoer en dan pas aan Personenwagens.
(trekker: Erpe-Mere en Lede)
13
Stimuleren van gedeeld vervoer De gemeente moet autodelen mogelijk maken door zelf een deelauto aan te kopen en die ter beschikking te stellen van burgers. Herzele neemt alvast dit initiatief. Dankzij het initiatief Stroomversnellers van de Vlaamse Overheid kreeg onze gemeente een financieel duwtje in de rug om een elektrische wagen aan te kopen. De wagen zal ingezet worden voor dienstverplaatsingen van het personeel, maar kan ook gebruikt worden door burgers wanneer de gemeente gesloten is en de wagen anders toch stil staat. (trekker: Herzele en Lede)
DUURZAME ENERGIE
14
Produceren van stroom aan de hand van zonnepanelen Het gemeentebestuur moet bij inwoners, bedrijven en organisaties een draagvlak creëren voor zonne-energie en kan hen ondersteunen bij overschakelen. (trekker: Brakel en Ronse)
23
15
Produceren van stroom aan de hand van windturbines Er is meer draagvlak nodig als het gaat om windturbines in de eigen gemeente. Het is echter belangrijk om een participatief project op poten te zetten, zodat iedereen zijn zegje kan doen.
18
Versterken van de biodiversiteit en de klimaatadaptieve werking van ecosystemen op het privaat domein Ecologisch (moes)tuinieren moet gestimuleerd worden bij de inwoners. (trekker: Brakel en Denderleeuw)
(trekker: Geraardsbergen en Ronse)
OVERIGE
16
Inzetten op burgerparticipatie als draagvlak voor het klimaatverhaal Netwerken van burgers die zich inzetten voor het klimaatverhaal moeten opgezet en ondersteund worden.
(trekker: Erpe-Mere, Herzele, Sint-Lievens-Houtem)
19
Creëren van een blauwgroen netwerk op het publiek domein en in de open
ruimte Het gemeentebestuur moet haar sportterreinen, speelplaatsen en begraafplaatsen vergroenen. Er moeten meer straat- en laanbomen komen. Kleine landschapselementen moeten gestimuleerd worden. (trekker: Lierde, Zottegem en Lede)
ADAPTATIEMAATREGELEN
17
Duurzame waterbalans In de ruimtelijke planningsinstrumenten van de gemeente moeten duurzame voorschriften opgelegd worden met betrekking tot hergebruik, infiltratie, buffering (bv. aanleg groendaken), ruimte voor water, voldoende groen enzovoort.
20
Bestrijden van erosie i.s.m. landbouwers Inzetten op agroforestery, d.i. landgebruiksystemen waarbij het planten en/of actief beheren van bomen wordt gecombineerd met landbouw of veeteelt.
(trekker: Brakel, Maarkedal en Zwalm)
(trekker: Geraardsbergen en Maarkedal)
Klimaatbudget Geen plan zonder een budget. Jaarlijks beschikken de 13 steden en gemeenten over een virtuele pot van 510.000 euro voor klimaatacties op hun eigen grondgebied. Herzele besliste om hiervoor elk jaar 40.000 euro te voorzien, maar uiteraard worden er ook acties ondernomen die geen extra budget vragen. In het bestaande beleid zullen andere accenten gelegd worden, die daarom geen financiële gevolgen hebben. En dit komt uiteraard bovenop de initiatieven die Herzele sowieso al neemt in het kader van duurzaamheid.
DOE OOK MEE! Zit je net als alle projectpartners op hete kolen om het plan effectief mee te realiseren? Maak je dan als geëngageerd bedrijf, school, vereniging, burger, gezin, landbouwer, freelancer bekend via klimaatgezond@ so-lva.be en ga mee op weg naar een klimaatgezonde regio.
Brakel Denderleeuw Erpe-Mere Geraardsbergen Haaltert Herzele Lede Lierde Maarkedal Ronse Sint-Lievens-Houtem Zottegem Zwalm TOTAAL
€ 30.000 € 50.000 € 40.000 € 60.000 € 40.000 € 40.000 € 40.000 € 20.000 € 20.000 € 60.000 € 30.000 € 60.000 € 20.000 € 510.000
MEER WETEN? Benieuwd naar alle maatregelen en acties? Op http://www.so-lva.be/lees-hier-hetklimaatplan vind je het volledige klimaatplan!
24
BELEEFRONDVRAAG
3X
“Meer dan zeemzoete sprookjesmuziek”
MIJN INSTRUMENT Als soloartiest, in een bandje of als deel van de fanfare, als muzikant kan je jouw talent op verschillende manieren inzetten. Drie Herzelenaren vertellen aan HZ over de passie voor hun instrument.
“Ik heb nooit getwijfeld over welk instrument ik zou kiezen,” vertelt ELLA. “Harp spelen was echt een meisjesdroom. In het begin zat ik enkel aan een kleine harp, maar nu heb ik ook een grote. Die is moeilijker te bespelen omdat er pedalen aan zijn. Je moet dus zowel met je voeten als met je handen werken. Bovendien moet je harder aan de snaren trekken. In tegenstelling tot wat mensen soms denken, speel ik meer dan enkel de zeemzoete sprookjesmuziek. Mijn repertoire gaat van hedendaagse popliedjes zoals ‘Take me to church’ van Hozier tot meer klassieke werken. Ik hou van stukken die zacht beginnen en dan wat harder worden. Mijn absolute favoriet is ‘La valse D’Amelie’ van Yann Tiersen. Een klassiek getint stuk dat toch een heel herkenbaar karakter heeft en waarin ik me helemaal kan verliezen.”
25
“Nog steeds met evenveel passie”
“Toen ik op mijn zevende voor het eerst de fanfare voorbij zag marcheren, wist ik meteen: dat wil ik ook doen!” Intussen is GILBERT maar liefst 66 jaar muzikant bij harmonieorkest Kunst en Broedermin en zetelt hij al zo’n 50 jaar in het bestuur. Hij heeft de fanfare in die tijd behoorlijk zien veranderen. “Tegenwoordig lopen we niet meer door de straten terwijl we spelen. Jammer, want ik deed dat verdomd graag! Met mijn kornet liep ik steeds helemaal vooraan aan de rechterkant, de kant van de huizen. Hierdoor sta ik waarschijnlijk op honderden foto’s”, lacht hij. “De straat leefde ook meer in die tijd. Bewoners kwamen even aan hun voordeur kijken en klapten mee op het ritme van de muziek. Dat deed me altijd heel veel plezier! Die tijden zijn lang vervlogen, maar de passie voor de fanfare en mijn kornet, die is gelukkig nog altijd even groot!”
“Volledig met de hand gemaakt”
“Wat mensen vaak niet weten is dat er een verschil is tussen de Vlaamse en de Schotse doedelzak. Ik speel de eerste variant en hoef dus geen kilt aan te trekken”, lacht VICKY. “Het Vlaamse doedelzak is een echt volksinstrument. Meestal speel ik dan ook samen met andere muzikanten in een folkorkest. We kiezen steeds voor dansliederen zoals een Wals of een Bourree, ambiance verzekerd!” Wie dacht ook eens snel een doedelzak te gaan kopen in de muziekwinkel, zal bedrogen uitkomen. “Een doedelzak wordt volledig met de hand gemaakt door een doedelzakbouwer, zoals er maar enkele zijn in België. Daarom is het belangrijk dat ik mijn instrument goed onderhoud. Ik giet er af en toe wat vet in om hem luchtdicht te houden en laat het riet nu en dan vervangen. Ook de houten pijpen worden niet vergeten. Even inwrijven met wat amandelolie en ze zijn zo goed als nieuw!”
26
BELEEFINTERVIEW
LIEFDE VOOR "HET MUZIEK" Elien en Filip Aelvoet zijn vaste waarden van concertband Vivace. Die muziekvereniging blaast dit jaar 175 kaarsjes uit. Een gesprek met vader en zoon over de vereniging waar ze al zo’n vijfentwintig jaar lang een stukje van zichzelf aan geven.
H
OE ZIJN JULLIE BIJ heel wat huisbezoeken gedaan VIVACE, VROEGER om nieuwe leden te ronselen. KONINKLIJKE HARMONIE Hij kwam ook bij ons. Ik zat al SINT-CECILIA, BETROKKEN op de academie en ben dan met GERAAKT? plezier op de vraag ingegaan, al Filip: “Mijn mama haar vader heb ik de academie ook verder en haar nonkels van de familie met succes afgewerkt. Net als d’Haese zijn mijn roots wat een aantal andere leden van mijn muziek betreft. Bompa woonde generatie trouwens.” in het Hof van Weenen. De toenmalige Elien: “Ik speel "175 JAAR harmonie heeft zelf geen jarenlang een heel muziek. Als HEBBEN WE bijzondere band kind tokkelde NIET ZONDER gehad met dat café. ik wel wat SLAG OF STOOT op de piano, Als jong manneke BEREIKT." ging ik vaak mee maar zuiver met het muziek, zo op het gehoor. kreeg ik de liefde voor muziek Ik ben als kind wel eens naar met de paplepel mee.” de repetities van de harmonie geweest, maar dat klikte toen Elien: “Bij mij was het in eerste niet meteen met de toenmalige instantie via mijn schoonfamilie dirigent. Vandaag zit ik in het dat ik de harmonie leerde bestuur en zorg ik voor de kennen. Maar het was pas logistieke ondersteuning. Dat wanneer Filip wekelijks ging doe ik met liefde voor de muziek repeteren dat ik steeds nauwer èn voor de mensen. Het was bij de vereniging betrokken altijd een toffe bende na de geraakte.” repetities: samen een pintje drinken, een sigaartje roken… DAT WAS IN 1993, HET toen dat nog mocht (lacht). VORIGE JUBILEUMJAAR? Nachtelijke discussies waren geen Filip: “Gerard De Cooman en uitzondering en ze werden altijd Julien Van Leeuwen hebben toen maar later en later. In die mate
dat we onszelf op een bepaald moment een einduur hebben opgelegd.” ONDANKS DE VRIENDSCHAP WAS HET VOORTBESTAAN VAN DE VERENIGING NIET ALTIJD EVIDENT? Filip: “Neen. 1998 was een kanteljaar. De rebellerende jeugd heeft toen het vuur aan de lont gestoken en geëist dat er iets zou veranderen. De vereniging was toen op sterven na dood omdat er te veel aan het verleden werd vastgehouden en te weinig geluisterd werd naar mensen die vooruit wilden en frisse ideeën hadden. Toen zijn we eigenlijk van nul herbegonnen.” Elien: “Met zes of zeven mensen zijn we opnieuw gestart en vooral Gerard is aan de kar blijven trekken. Toen is er ook een jeugdafdeling gestart. 175 jaar hebben we dus niet zonder slag of stoot bereikt. Gelukkig kregen we in die jaren veel steun van onze collega’s van Borchtlombeek (red. Roosdaal). Zo konden we concerten blijven geven en langzaamaan opnieuw groeien. In 2009 werden we
27
PROMSCONCERT MET SPECIAL GUEST BELLE PEREZ De apotheose van een feestjaar. Met een groots podium en uniek decor in de sportzaal van De Steenoven. Met meer dan 55 muzikanten, 40 koorleden, dansacts en zangeressen, én een gastoptreden van Belle Perez.
dan een concertband, ook met de bedoeling om nog verder te kunnen uitbreiden.” DIE EVOLUTIES GAAN SAMEN MET VERANDERENDE VERWACHTINGEN, NIET ALLEEN BIJ LEDEN, MAAR OOK BIJ HET PUBLIEK? Filip: “De mensen zitten niet meer te wachten op wandelconcerten. Ze komen er ternauwernood nog voor buiten. Vroeger was de harmonie paraat bij elk feest of elke plechtigheid. Vandaag is die vraag er niet meer. Bovendien willen veel ouders van leden dat niet meer, op straat wandelen en langs de cafés gaan. Voor zover die er nog zijn natuurlijk. Als vereniging moet je mee met dat soort evoluties
01/12/2018 - 20u00 De Steenoven (Kerkkouter 40) Tickets: € 20 (vvk) of € 25 (adk) INFO EN RESERVATIE: www.concertbandvivace.be
en de nieuwe mogelijkheden die zich aandienen. Ook al heeft die verandering wel even tijd nodig gehad om te verteren, soms moet je gewoon schoon schip maken.” WAT ZIJN VOOR JULLIE DE MOOISTE MOMENTEN UIT DE LAATSTE 25 JAREN BIJ "HET MUZIEK"? Elien: “Het vorige Promsconcert in 1993 is altijd wel een ijkpunt geweest en gebleven. Dat is ook de reden waarom we dat concept dit nieuwe jubileumjaar hernemen.”
om de muzikanten te bedanken voor de inspanningen van het voorbije jaar. Eigenlijk vatte dat de essentie van de vereniging goed samen: de hele dag muziek maken, iedereen bij elkaar brengen, plezier maken en lekker eten. Vandaag hebben we de muziekweekends waar we nog dezelfde mix van muziek en vriendschap proberen te behouden.”
Filip: “Dat was voor mij het begin van mijn carrière. Toch zijn de Sint-Ceciliafeesten in De Bataaf voor mij persoonlijk de meest memorabele momenten. Een optocht en daarna een feest,
Filip: “Mijn vrouw zorgt net als mijn vader voor de omkadering. En de oudste van mijn kinderen is nu gestart met een instrument aan de academie. We leven dus op hoop…”
EN IS DE OPVOLGING IN DE TOEKOMST VERZEKERD?
SPORT
28
KIDS
CHRISTMAS NIGHTRUN Voor de derde keer op rij ontdekken lopers en wandelaars onze gemeente op een sportieve en sfeervolle manier. Dit jaar wordt het startschot gegeven aan het gloednieuwe sportpark De Vrede in Borsbeke. 21/12/2018 19u30: snoepjesloop (2012 en jonger) 19u45: Kidsrun (2011-2008) - 700 m 20u00: WAVE 1 (snelste lopers) – 7 km 20u02: WAVE 2 (lopers) – 7 km 20u04 uur: WAVE 3 (wandelaars) – 7 km Sportpark De Vrede ( Pastorijstraat 12) Gratis voor inwoners van Herzele mits voorinschrijving vóór 17 december 2018 Info en inschrijven: www.christmasnightrunherzele.be dienstencentrum@herzele.be
VERTELTHEATER Van 18 tot 26 november is het Voorleesweek in Vlaanderen. Theater Harbalorifa viert het woord en brengt in samenwerking met De Wattenfabriek twee wonderlijke verhalen tot leven. Kinderen en hun (groot)ouders zijn meer dan welkom voor een half uurtje gratis verteltheater. Schaap met Laarsjes (3+) 21/11/2018 14u30 - 15u00 18u00 - 18u30 De Schepping van de vlinders (6+) 21/11/2018 16u30 - 17u00 19u00 - 19u30 De Wattenfabriek (Solleveld 35) Gratis Meer info: 053 73 74 35 of wattenfrabriek@herzele.be
SMULLEN VOOR HET GOEDE DOEL Kom gezellig ontbijten ten voordele van de 11.11.11-actie en geniet van lokale, fairtrade- en bioproducten. Georganiseerd door 11.11.11 en de GROS i.s.m. het gemeentebestuur. 11/11/2018 08u00 - 11u30 De Wattenfabriek (Solleveld 35) Prijs: € 10 (volwassenen) | € 5 (-12j) | € 3 (steunkaart) Info en inschrijven: 053-60 70 72 of sociale.dienst@herzele.be
BENEFIETCONCERT GOSPALINA KOOR Xavi-Indië vzw betaalt het schoolgeld van kansarme kinderen in Zuid-India. Met de opbrengst van dit concert worden boeken en schooluniformen geschonken. Kom mee genieten en help ondertussen een stukje armoede de wereld uit.
MUZIEK
ONTBIJT
16/12/2018 15u00 - 17u00 CC de Steenoven (Kerkkouter 40) Prijs: € 15 Info en reservatie: 0479 53 55 44 of paul-stevens@xavi-indie.org
29
QUIZ 1918 - DEN GROOTEN OORLOG Het zijn de laatste maanden, weken voor het einde van de oorlog. Dat weten de soldaten niet, maar ze kijken wel verlangend uit naar het moment dat de ellende voor iedereen, en in het bijzonder voor hen stopt. Terwijl de dood alom tegenwoordig is, slaat soms ook de verveling toe in de stinkende loopgraven van een uitzichtloze grote oorlog. De frontlijn wordt het toneel voor nu eens grappige, dan weer hartverscheurende en zelfs miraculeuze taferelen. Een hulde en herdenking aan de vele gewone mannen en vrouwen die het slachtoffer waren en nog steeds zijn van de gruwel die oorlog is.
08/12/2018 20u00 De Wattenfabriek (Solleveld 35) Prijs: € 15/team (max 4 personen) Inschrijven: www.dewattenfabriek.be Info: 053 73 74 35 of bibliotheek@herzele.be
Toneelgroep Torengalm en Theater Harbalorifa zetten samen met het gemeentebestuur hun schouders onder een groots opgezette theaterproductie, waarin dans en acteerwerk hand in hand gaan.
THEATERVOORSTELLING ‘HET KWARTET’
07/12/2018 20u15 - 22u00 CC de Steenoven (Kerkkouter 40) Prijs: € 10 (speciale prijzen voor 65-plussers) Info en reservatie: 053 60 33 04 of dienstencentrum@herzele.be Vervoerdienst mogelijk
HUMOR
Drie gewezen operasterren en ex-collega’s slijten hun dagen in een rustoord. Hun rustige leventje wordt telkenjare verstoord wanneer ze jaarlijks de verjaardag van componist Giuseppe Verdi met een concert herdenken. Zo proberen ze ook de nodige fondsen te vergaren om het home uit financiële moeilijkheden te houden. Telkens rijst de prangende vraag wat ze gaan opvoeren. Dit jaar komen ze er echter niet uit.
10/11/2018, 16/11/2018, 17/11/2018, 23/11/2018, 24/11/2018 20u00 11/11/2018, 18/11/2018 15u00 CC de Steenoven (Kerkkouter 40) Prijs: € 15 (volwassenen) I € 9 (-12j) Info en inschrijven: • http://steenoven.herzele.be • www.harbalorifa.be • www.toneelgroeptorengalm.be
HERDENKEN
HOE GOED KEN JIJ EUROPA? Wie won in 2015 het Eurovisiesongfestival? In welke kleuren speelt de Italiaanse nationale voetbalploeg? Herken jij de vlag van Macedonië? Test je kennis, strijd samen met jouw team voor de beste score en ga naar huis met één van de mooie prijzen. Het muzikale optreden tussendoor geeft de hersencellen wat rust.
30
NOG MEER HUMOR
02/12/2018 20u00 - 21u50 CC de Steenoven (Kerkkouter 40) Prijs: € 23 | € 21 Info en reservatie: http://steenoven.herzele.be
DE TANTE VAN CHARLIE Die Bronne uit Sint-Lievens-Esse brengt de hilarische komedie ‘De tante van Charlie’. Door een ‘calculatiefoutje’ van Rogiers vader komt hij in slechte papieren te zitten. Wanneer Rogier en Charlie hun toekomstige schoonvader Olivier dienen te overtuigen van hun rijke afkomst bedenken ze een gedurfd plan. Charlies steenrijke tante, Donna Lucia d’Alvadorez, komt onverwacht op bezoek uit Brazilië en zij kan Olivier wel overtuigen. 10/11/2018, 17/11/2018, 23/11/2018, 24/11/2018 20u00 18/11/2018 15u00 Sint Lievenskring (Sint-Lievensplein) Prijs: € 9 | € 6 (-12j) Reservatie: https://sites.google.com/site/diebronne/ Info: 0468 13 74 49 of jaakdevuyst@gmail.com
PERCUSSIE
BAM! Percossa, uitgeroepen tot beste slagwerkgroep van 2017, maakt muziek en theater met traditionele instrumenten van over de hele wereld. De voorstellingen worden omschreven als muzikale percussie achtbanen vol acrobatiek, zang, dans, humor, scherpe timing en theatrale fijnzinnigheid. Neem gerust jouw eigen huis-, tuin- en keukenslagwerk mee en daag de mannen van Percossa uit!
31
GROENE VINGERS WERKEN IN HET DUIVENBOS De dag bij uitstek om de handen uit de mouwen te steken en je groene vingers te tonen. Het Duivenbos wordt onder handen genomen: hout klieven en kappen en transporteren met tractor en kar. Na het werk is er soep of een sterker drankje. 24/11/2018 09u00 - 13u00 Natuur.huis (Ransbeekstraat 1, Sint-Antelinks) Info: info@natuurpuntherzele.be
LEZEN VOLWASSENSTRIP LITTLE ENGLAND Wanneer je Franky Declercq in de bib ziet, vertoeft hij meestal bij de stripverhalen voor volwassenen. “Voor veel mensen zijn strips prentenboeken, maar als je de moeite neemt om op ontdekking te gaan, raak je er helemaal aan verslingerd. Strips zijn veel toegankelijker dan gewone boeken. Je kan er heel veel uit leren en veel strips kunnen qua inhoud en plot gerust naast gewone romans staan.” Momenteel leest Franky ‘Little England’, een recente tweedelige reeks van Thomas Du Caju (afkomstig van Wetteren). De tekeningen zijn schitterend en het verhaal is origineel: de Engelse bezetting van Birma en de aanval op Pearl Harbour gezien door de ogen van een 16-jarige Britse jongen met Birmese roots. Deze strip is te vinden in de bibliotheek in De Wattenfabriek (Solleveld 35) bij de stripverhalen voor volwassen LITT.
INFOSESSIE VAN KINDERBIJSLAG NAAR GROEIPAKKET Het Groeipakket is de nieuwe naam voor de Vlaamse Kinderbijslag. Vanaf 1 januari 2019 wordt de kinderbijslag hervormd en is er voor elk kind een groeipakket op maat. Er is wel een overgangsperiode waarin kinderen geboren vóór 01 januari 2019 nog de huidige bedragen van de kinderbijslag zullen krijgen. Het Huis van het Kind Herzele organiseert een infosessie om deze wijziging uitgebreid toe te lichten.
JOUW ACTIVITEIT IN DEZE RUBRIEK IN HZ? ZET JE ACTIVITEIT TIJDIG IN DE UIT-KALENDER!
13/11/2018 19u30 - 21u00 De Wattenfabriek (Solleveld 35) Gratis Inschrijven (verplicht!): www.herzele.be
NIET GEVONDEN WAT JE ZOEKT? Kijk voor meer activiteiten in november en december in de UiTkalender www.herzele.be!
32
Wim Van de Meirssche Trage weg in Sint-Lievens-Esse tussen Speistraat en Schoonderhage.
Leefboerderij De Kanteling vzw De mobiele fruitpers op bezoek‌ #herzele #hz
Sofie Hoebeke Wij kunnen al een eigen zomerkamp beginnen ondertussen T #fotowandelzoektocht #sintlievensesse #picnic #HZ
Gustaafvanderbiest De Oude Pastorie - Ressegem #kunst #tentoonstelling #kunstenplatform #_wals_ #ressegem #herzele #deoudepastorie #fotografie #beeldhouwkunst #sculptuur #architectuurfotografie #karelbreugelmans #roelbackaert #wouterstelwagen #artspotter
loredana_deamicis Last night on stage @Wijnhuize Leeft #2Fabiola #Onstage #Ontour #MyLife #Love #Music #Perform #MusicIsLife #Lovemyjob #Herzele
JOUW FOTO IN HZ? Post je foto op sociale media met #HZ of stuur je foto naar communicatie@herzele.be.
Tineke Baetens #HZ #zaligeavondmetfriends #sioen #music #dansen #Steenoven
33
Tom Van Damme Schitterend initiatief van #herzele #wielerbaanborsbeke Prachtige kansen voor de Jeugd om veilig en goed te trainen.
bjorn_v_b Wat doet ne mens zoal op een zaterdag? Awel wij lopen 6.33km in 24.30 #running #runners #goals #moryloop #herzele
panoweekblad Pano, da’s leesplezier voor klein en groot! #panoweekblad #elkewoensdag #herzele #erpemere #sintlievenshoutem
Ksahillegem Roefeldag 2018 #ksahillegem #herzele #kids #ksainbeeld #topdag #HZ #sloebers #pagadders #joro’s #leukleukleuk #KSA
Helemaal Herzele Inwandeling Doormanspad met 162 wandelaars! #HZ #herzele #natuurpuntherzele
34
VRAAGAAN DIENST
De redactie van HZ beantwoordt elke editie één prangende vraag die burgers vaak aan de gemeentelijke diensten stellen. En we introduceren meteen de medewerkers van wie die burgers een antwoord krijgen.
HELP, WAT TE DOEN BIJ EEN OVERLIJDEN!? Wanneer je een dierbare verliest, kom je voor heel wat belangrijke beslissingen te staan. Je moet niet alleen de uitvaart regelen, maar ook de administratie in orde brengen en een laatste rustplaats kiezen. Het spreekt voor zich dat je tijdens deze periode van rouw wel wat hulp kan gebruiken. Om die reden laten veel mensen zich bijstaan door een begrafenisondernemer. Je kan er echter ook voor opteren om deze zaken zelf te regelen. Onze redactie informeerde bij Nadine Van de Velde van de dienst Begraafplaatsen hoe je hiervoor te werk gaat. “In eerste instantie geven de nabestaanden het overlijden aan op de dienst Burgerzaken. Dit gebeurt door twee personen, bij voorkeur bloedverwanten. Daar gaan mijn collega’s na of de overledene een laatste wilsbeschikking liet opstellen. Indien dit het geval is, zijn wij namelijk verplicht om deze verklaring te volgen, ongeacht de wensen van de kinderen”, vertelt Nadine.
grond, een grafkelder, een urnenperkje of een nis in het columbarium. In Herzele kost een concessie 750 euro voor dertig jaar. Nabestaanden kunnen deze termijnen altijd verlengen. Zij betalen dan 350 euro voor tien jaar of 500 euro voor twintig jaar. Voorwaarde is wel dat het graf niet verwaarloosd wordt, want dan kan het, na een waarschuwing, toch vroeger verwijderd worden.”
In een laatste wilsbeschikking kan je laten opnemen of je begraven of gecremeerd wil worden, volgens welke godsdienst de uitvaartplechtigheid gehouden wordt en in welke gemeente jouw laatste rustplaats zal zijn.
Het is niet verplicht om voor een concessie te kiezen. Je kan ook opteren voor een kosteloos graf of kosteloos urnenperkje. Deze graven blijven in Herzele 15 jaar bestaan. “Daarna gaat de gemeente over tot verwijdering van de grafsteen. We brengen de aanvrager hier een jaar op voorhand van op de hoogte. Op dat moment kan hij er alsnog voor kiezen om een concessie aan te gaan, zodat het graf nog niet wordt verwijderd.
“Vervolgens ontvangen de aangevers een schriftelijke toestemming tot begraven of crematie, waarmee ze zich tot mij kunnen wenden”, licht Nadine verder toe. “Ze kiezen dan ook of ze een grafconcessie willen aangaan. Dit is een huurcontract voor een graf in volle
MEER INFO: Begraafplaatsen – gemeentehuis (Markt 20) – 053 60 70 70 – begraafplaatsen@herzele.be
WIST JE DAT...
ZELF GEORGANISEERDE VOORSTELLINGEN
374
ZITPLAATSEN
SEIZOEN 2017-2018
SEIZOEN 2018-2019
55
59 waarvan: 38 avondvoorstellingen 16 schoolvoorstellingen 5 filmvoorstellingen
waarvan: 35 avondvoorstellingen 15 schoolvoorstellingen 5 filmvoorstellingen
waarvan: 262 op tribune 112 parterre
12.928
12.159
AANTAL BEZOEKERS
VERKOCHTE TICKETS
SEIZOEN 2017-2018
waarvan: 8.197 avondvoorstellingen 4.731 schoolvoorstellingen
SEIZOEN 2017-2018
3.817 avondbezoekers 2.956 schoolkinderen
SEIZOEN 2018-2019
waarvan: 8.134 avondvoorstellingen 4.025 schoolvoorstellingen
4.380 avondbezoekers 1.775 schoolkinderen
Colofon Gemeentebestuur Markt 20 053-60 70 70 info@herzele.be www.herzele.be www.facebook.com (Gemeente Herzele)
OPLAGE 8.400 exemplaren
REDACTIE dienst Communicatie Markt 20 053-60 70 70 communicatie@herzele.be
FOTOGRAFIE Redactie HZ John Van Impe (p. 13) Ghislain Van Waeyenberghe (p. 1, 11)
Anja Cosijns, Pepijn De Paepe, Sally De Paepe, Sarah De Moor, Ben Ghyselinck, Jan Hermans, Katrien Hijsselinckx, Anneke Van Wijnendaele, Liesbet Crabbé, Kristof Van Herzeele
DRUK EN LAY-OUT ABC Drukkerij, Meerbeke 054-33 25 20
Dit magazine wordt bedeeld in Borsbeke, Herzele, Hillegem, Ressegem, Sint-Antelinks, Sint-Lievens-Esse, Steenhuize-Wijnhuize en Woubrechtegem.
Dit magazine is gedrukt op 100% gerecycleerd papier
V.U. Johan Van Tittelboom, burgemeester Daniel Adriaens, algemeen directeur p.a. Markt 20 in Herzele
35
KERST I N H I MARKT LLEGE VRIJD AG 14 M DECE MBER