LUD
Deasaċaḋ 07 Dàṁ / Saṁ 2022
Naiḋeaċd 'us Dòiġ-Ḃeaṫa De Na Gleann Uisge Ḋearg
'S Daoin' aṁàin ri ċéile leinn! Le Eóin Lom Dòṁnallaċ
An Sgaṫ Goidniċ Le Ealasaid Nic Thómais
Fill go Traidisiún Caitligeaċas Gaeḋealaċ
GLEANN DOṀAIN LE BRIAN Ó CIANAIĠ 1931
DEASAĊAḊ 07
Dè a Steaċ Air Cuiḃrinn
29
Gleann Doṁain
Coṁraḋ Gaeḋlig
21
Faoi Feoil Sicín
Cúpla Focla
24
Gailleann-Ṡneaċda, Carbad-Teine, agus Oṫarċarr
Sgeul na h-Eaċdraiḋ
38
Caitligeaċas Gaeḋealaċ
Cunḃalaċ 02 Nòta Ḋeasaiċe 04 Nuaiḋeaċd Ionadail 10 Nuaiḋeaċd nan Dùṫaiċ 12 Nuaiḋeaċd na Cruinne 14 Sean Ġàeḋealtaċd 18 Fòram Coiṁearsnaċd 26 Dànaċ, Òranaċ ⁊ Sgeulaċ 35 CreideaṀ ⁊ Spioradalaċd
LITRIĊEAN GU 'N DEASAIĊE
'S Sultain mìos ṁaṫ leinn! Ṫa 'gas ḃa mìos Ṡultain an-ṁaṫ airson nan Gàideil an-seo san Inḃir Nís, Ros an Iar agas san Rois Mór cuideaċd, agas ṫa sin an sgeul ri linn eaċdraiḋ ḟada 'n-seo gun teagaṁ. Ḃuaiḋ Arm Gàiḋealaċ caiṫream mór an-seo gaċ àm air Sultain nam bliaḋain. Ḃ' ead caiṫream air Blàr Tiobar Mór air 1ṁ Sultain 1644, agas air Blàr Obar Ḋeaṫain air 13ṁ Sultain 1644 cuideaċd 's gun teagaṁ. Agas ṫa mi creidinn ṫa sgeultan ṁaṫ eile airson nan Gàiḋeil Inḃir Nís 's na Rosaiċ air Sultain san eaċdraiḋ gun teagaṁ! 'S briaġ mìos Sultain gun teagaṁ!
Pádruig mac Alasdair Ḋuḃ Mac an t-Sealgaire, Inḃir Nis (Gàilig Ros an Iar)
Stair faoi logainm Dún sa Sean Ġaeḋealtaċd.
NÒTA ḊEASAIĊE
Mar is eol daoiḃ, leanann focal aṁáin go ceann eile. Is áit ċónaiṫe ḋaingniṫe an focal dún/caisleán freisin. Go leor Gaeḋealaċ agus logainmneaċa Gaeilic freisin. Tosaíonn logainmneaċa le “dún”. Le tamall anuas, táim ag cur isteaċ gaċ logainm Gaeḋealaċ ag tosú le "dún". In Albain tá Dundas = dún deas > Dunom Dexsos. Trí úsáid a ḃaint as logainmneaċa 'gus ainmneaċa pearsanta 'maċ anseo, is féidir liom cur le mo ḟoclóir ċun níos mó suime a ċur ar fáil dár gcainteoirí Gàilig. Táim ar bís, tugann sé seo creideaṁ dom ċun leanúint ar aġaiḋ le mo ċúram dian.
Le Uinseann F. Pintado (Gaeilge Ċonnaċt Ṫuaiḋ)
Ṫa ṁuid daoine 'ṁàin ri Ċéile Ṫa e sin gasta do'n aṁrac daoine Gàiḋealaċ aig sgrìoḃa 'gas aig cainnt mu'n ṫa na Gàiḋeil daoine 'ṁàin ri ċéile! Ṫa LUD an iris-leoḃar aṁàin do ḋeun sgeulaċdan ri ċéile 'muiġ as ṫairis a t-Seann Ġaiḋealtaċd agas ṫairis a Ġaiḋealtaċd Ùir cuideaċd. Ṫa e gasta do ḟoġluim ṫa spioradan làidir ṁaṫ ċon nan Gàiḋeil anns a Ġaiḋealtaċd Ùir a-nis an diuġ. Ṫa e gasta gun teagaṁ!
Alasdair mac Eòin 'ic Ṗàdruig 'ic Iain Ruaḋ Mac an t-Sealgaire (Gàilig Ros an Iar)
02
Le Trìnda NicÉigeir, Àrd-deasaiċe (Gàeḋlig Uisge Ḋearg)
Ṫa daoine 'cainnt mu dùṫċais agus seannċus gaċ àm agus gaċ là. Aċ ċan e ead 'cainnt mu till 's fill gu traidisiún. Ċuir 's ḟuair seann traidiseanan ċun gu 'n ḟuar air raṫad spioradaċd, muinntear 's aonaċdanas. Air san aimsear o ṡoin, ḃa Saṁuinn aimsear na cuiṁneaċaḋ 's na marḃ. Ḃa ṁuid daoine leis rudan táḃaċtaċ oirnn, agus ċa ċuir ṁuid gaċ rudan asteaċ là 'ṁain. Rinn ṁuid coṁarraċaḋ na marḃ oirnn. Air san aimsear o ṡoin, ḃa daoin' aṁàin leinn ḟé ri ċéile leis do cànan againn agus náisean móran againn agus ḃa na creidiṁ aṁàin leinn oirnn cuideaċd. Ḃ' e sin an sgeul gu ṫánaig na Goill oirnn leis buirbearaċd uile ṁor. Tilleaḋ traidiseanan againn ċun ri ṫaoḃ an aice na taoḃ-teine, 'gus biṫiḋ e sin air laṫan roṁainn. Aċ deunaiḋ ṁuid e sin an saoġal oirnn. Sin e.
Ba sé galánta do'n ḟeiceáil sgéal faoi Brian Ó Cianaiġ san iris-leaḃar seo! 'S fear dearmadta é ḟéin gan daḃt agus 's mór na truaġ sin níl eólais mór faoi Brian amaċ eadar na daoine tíre 'gus eadar na Gaeḋeal trasna na doṁan fosta.
Conċuḃar Ó Friġil (Gaeilig Ṫír Ċonaill)
Ḃí na sgéal faoi an Bean Síṫ an suimiúil. Tá sin an-suimiúil liom do foġluim faoi na Bean Síṫ trasna na dtonnta go Ṁeiriceá. Níor ċuala mé faoi seannċus Bean Síṫ ann roiṁe 'gus ḃí mé sásta go mór don ḟeiceáil tá sí 'nn idir Muinntir Gaelaċ i dTír na gCoillte, Ṁeiriceá freisin. Tá na Gaeḋeil beo 'nn gan aṁaras.
Séamus Ó Súilleaḃáin (Gaeluinn Deas Ṁuṁain)
lionra-uisge-dhearg.ca
'Ṁaṫ Leiḃ gu Sgríoḃ le LUD?
POST-D SINN Sgriobh@lionra-uisgedhearg.ca
lionra-uisge-dhearg.ca
POST D'AR BOGSA PO ATTN: LUD PO BOX 42112 RPO FERRY ROAD WINNIPEG, MB, CA R3J 3X7
TURAS DO www.lionra-uisge-dhearg.ca /LUD/sgriobh-chugainn/
03
Taig air Ṗatreon $6/M www.patreon.com/lionra_uisge_dhearg
Sgrìoḃaḋ Mìosail
Leaḃar-lann Làn
'Digiteaċ ⁊ Corporra h-irisean ùr agad mìosail eile
Faiġ 'inntrigeaḋ air ais cùisean uile
Post-d Sinn An So Sgriobh@lionra-uisgedhearg.ca
Post do'r Bogsa PO ATTN: LUD PO BOX 42112 rpo FERRY ROAD WINNIPEG, mb, ca R3J 3X7
No Turas Do www.lionra-uisge-dhearg.ca /LUD/sgriobh-chugainn/