BUI LDI NG IT
04 10 16
COVER I NTERVI EW
Slimme parkeerplekken als de oplossing voor meer dan één probleem C ASE
Een digitale hulp bouwen om uit de schulden te blijven DESIG N TH I N KI NG
Wat is jouw probleem?
EDITIE 2 | 2021
“IoT-sensoren en boekingssysteem zijn de oplossing voor parkeerproblemen” Niek Amelink | Manager BD & Innovatie bij FC Utrecht
VO ORWO OR D
(TERUG) NAAR HET DIGITALE NORMAAL? De afgelopen tijd heeft de pandemie ons (gedwongen) geleerd hoe we digitalisering op alle fronten moeten omarmen. In sommige situaties heeft digitalisering een boost gekregen of is er nog juist nog een flinke slag te maken. Gaan we terug naar normaal, of is het nieuwe normaal digitaler dan ooit?
FACTS & FIGUR ES
Samen digitaal innoveren LINKIT helpt bedrijven vanuit kennis om meer waarde te leveren voor klanten. Zo blijven bedrijven competitief doordat we digitale innovaties van begin tot eind begeleiden. Dit magazine geeft een bredere kijk op de digitale innovatietrajecten die LINKIT uitvoert. Projecten die we samen met klanten, partners en freelancers, maar bovenal samen met onze mensen zo goed mogelijk uitvoeren.
2
NIEUWE COLLEGA’S
66 nieuwe collega’s kwamen in 2021 bij LINKIT en LINKITSYSTEMS
Slimme parkeerplekken Naar de Galgenwaard gaan voor een middagje FC Utrecht is voor veel Domstedelingen ongetwijfeld het hoogtepunt van hun week. Je auto parkeren bij het stadion is dat echter niet.
Een kwartaalupdate in winters thema. Op zaterdag 6 november was het extra gezellig bij LINKIT. We hadden niet alleen een event samen met alle collega’s, maar ook met hun partners en kinderen!
Applicatie voor tijdregistratie
ERIC HOLIERHOEK CCO LINKIT
De beste verhalen zijn die met meerdere lagen. Het begon met het uitvoeren van een refactoring van een tijdregistratie applicatie voor Schwarz - de holding van onder meer Lidl en Kaufland.
DEELNEMERS AAN ONZE KENNISEVENEMENTEN 565 deelnemers kennisevenementen
12
Foodtrucks, familie en feest
DAAN DE GROOF CEO LINKIT IT & Innovation
WINNENDE TEAMS 24 winnende teams bij klanten
04
20
BUILDING IT TOGETHER
interessante pilot om het pas ontwikkelde HIVE IoT platform in de praktijk te testen. Ook hoofdsponsor T-Mobile is van de partij. Zij nemen het connectiviteitsgedeelte onder hun hoede. The Valley bouwt de app voor FC Utrecht waarmee je parkeerplaatsen kunt boeken en ENGIE zorgt voor elektrische laadpalen.
Afgesloten woonwijken Niek Amelink, Manager Business Development & Innovatie bij FC Utrecht, legt uit hoe de vork in de steel zit. “We hebben bij onze bezoekers in kaart gebracht hoe ze onze wedstrijden, maar ook het traject daaromheen beleven. Mobiliteit van en naar het stadion werd daarbij matig beoordeeld. En dat snap ik. Als club zelf hebben we ‘maar’ vijfhonderd eigen parkeerplekken. Met de nabij gelegen parkeergarage zijn dat er 3000. Tot voor kort weken fans daarom uit naar de omliggende woonwijken. Inmiddels worden die op wedstrijddagen afgesloten voor bezoekers. Maar dat is voor niemand een fijne oplossing.”
HIVE uitgelegd Dick van Straaten, Cloud Lead bij LINKIT én de initiatiefnemer van HIVE, legt uit hoe de oplossing werkt. “HIVE is een gedeeltelijke SaaSoplossing waarmee je IoT-apparaten op een platform kunt beheren, maar waarbij je alle data lokaal opslaat. Het bestaat uit verschillende modules: het HIVE baseline platform, en de HIVE Portal.” Dick vervolgt: “Met de baseline kun je direct devices verbinden en data ontvangen. Alles wordt opgeslagen in de eigen cloudomgeving van de klant. De portal is het SaaS-gedeelte van de oplossing die door LINKIT zelf wordt gehost en optioneel wordt aangeboden. Het belangrijkste voordeel is dat je met de portal direct groepen IoT-devices opdrachten kunt geven of kunt updaten. Zoals bijvoorbeeld slimme parkeerplekken. De grotendeels kant-en-klare oplossing maakt het mogelijk voor FC Utrecht om snel een IoT oplossing uit te rollen en te testen.”
De hoofdvraag Slim parkeren is potentieel een ideale oplossing. Door IoT-sensors toe te voegen aan de parkeervakken kun je zien of ze vol of leeg zijn én, nog veel belangrijker, een boekingssysteem toevoegen. “Wordt de reiservaring beter als je direct weet naar welk parkeervak je kunt rijden en die speciaal voor jou gereserveerd is?”, vraagt Niek zich hardop af. “Dat willen we de komende tijd gaan uitzoeken.”
Een ‘smart parking’ oplossing bouwen met HIVE voor FC Utrecht Naar de Galgenwaard gaan voor een middagje FC Utrecht is voor veel Domstedelingen ongetwijfeld het hoogtepunt van hun week. Je auto parkeren bij het stadion is dat echter niet. En met een reden. Waar het stadion onder normale omstandigheden plaats biedt aan 23.000 Utrechtsupporters zijn er maar 3000 parkeerplaatsen in de directe omgeving.
LEES MEER ONLINE
“Bij het aanrijden gaat de slagboom vanzelf omhoog”
Innovatieplatform Om slim parkeren voor elkaar te krijgen werkt FC Utrecht samen met een aantal bedrijven in een innovatieplatform. LINKIT is als innovatiepartner van de club één van die bedrijven. Het parkeerproject is voor LINKIT’s cloud squad een zeer
Testen in de praktijk Niek legt uit hoe de club dit samen met LINKIT en de andere innovatiepartijen gaat doen. “We gaan twintig parkeerplaatsen ‘slim’ maken. Vervolgens mag onze directeur gaan testen hoe het systeem in de praktijk werkt. Zijn secretaresse zal een week
BUILDING IT TOGETHER
TOP 5
MEEST GELEZEN
Goodbye Docker Desktop, Hello Minikube!
60.000 unieke dagelijkse bezoekers consumeren op ITNEXT.io hoogwaardige,
SAMENWERKING LINKIT EN FC UTRECHT • LINKIT is sinds 2020 sponsor van FC Utrecht. • Samen met andere sponsors, zoals T-Mobile en The Valley wordt samengewerkt in een innovatieplatform dat door FC Utrecht wordt gefaciliteerd. • Slim parkeren met Hive is het tweede innovatieproject van LINKIT en FC Utrecht. In 2020 werd eerder een start gemaakt met een dataplatform voor FC Utrecht.
technische artikelen over de laatste
C++20 Modules — Complete Guide
technologieën en nieuwste
Lessons learned from building a WebSocket server
programmeertalen.
How do you create a WebSocket server, and why would you? REST APIs have been a popular architecture for data delivery.
FAST FACTS
COVER I NTERVI EW
SLIMME PARKEER PLEKKEN ALS DE OPLOSSING VOOR MEER DAN ÉÉN PROBLEEM
amen met onder andere LINKIT, T-Mobile, ENGIE en The Valley onderzoekt FC Utrecht of slimme parkeerplaatsen het parkeergemak van de toeschouwers kan verbeteren. En niet alleen dat. Smart Parking kan ook een oplossing bieden voor heel andere uitdagingen in het stadiongebied.
ITN EX T
BUILDING IT TOGETHER
S
But to have more flexibility and allow developers to create new use-cases such as game development and reactive applications, we needed to add a new API layer for realtime interaction.
Flutter Performance Tips
lang al zijn afspraken inboeken via de app. Het idee is dat de bezoeker van tevoren een plek reserveert. Hij vult zijn gegevens in, plus zijn kentekennummer. Bij het aanrijden gaat de slagboom vanzelf omhoog. Bij het parkeren wordt het vak als ‘bezet’ weergegeven en wordt er automatisch een berichtje verstuurd naar onze directeur dat zijn afspraak is gearriveerd. De directeur kan de bezoeker bij de ingang opwachten.”
Realtime APIs provide a more enjoyable developer experience that can significantly reduce application processing overhead and code complexity. Once the data is transferred to the system in real time, you allow the developers to focus on adding value to the product. This article describes the process of adding a realtime service on top of an already existing REST API.
Some tips are small but can have a big impact when applied throughout the whole application, like using const where possible. Besides the minor improvements, Hasan also advocates the use of state management. “State management tools help you with granular updates instead of rebuilding all widgets. Stateful widgets sometimes can be really hurtful.”
04
For those using Docker Desktop to run Docker and Kubernetes on a Mac, it's a familiar experience: CPU and memory explode, and the fans go wild.
C++20 is the version of C++ that replaced the prior version called C++17. It adds new major features to the programming language.
In addition, with the changes to the Docker licensing, it's time to find an alternative way to create a local Kubernetes development environment. It is possible to replace Docker Desktop with Hyperkit and Minikube, while you can still use the Docker API to manage Dockerfiles and deploy apps in a local Kubernetes cluster.
Compilers and build systems are slowly starting to support C++20 modules. Modules aim to solve the problem of recursive code; waste being generated by compilers. Besides that, it offers time savings in programming. This guide by Šimon Tóth describes how to deal with modules in C++20 and benefit from massive compilation speedups.
ABHINAV SONKAR
There are many doubts and questions related to how to improve the performance of a Flutter App. In this article, Hasan Basri Bayat describes 10 Flutter performance tips that help save CPU cycles and reduce the memory footprint.
Grotere potentie Met slim parkeren is dus meer mogelijk dan je wellicht denkt. Voor Niek is de potentie echter nog groter. “Als het werkt zou het natuurlijk mooi zijn om alle 3000 parkeerplaatsen op deze manier aan te bieden tijdens wedstrijddagen. En wellicht kun je dan
ŠIMON TÓTH
LEES MEER ONLINE
TORSTEN DITTMANN
OAuth describes the use of a Bearer token. JSON Web Token (JWT) is a format of such an access token. Kilian Hekhuis wrote an article on how to implement JWT and its mechanisms for generating and verification. It is a complex topic, but it offers a way to use similar authentication when exposing other REST services that follow the OAuth standard.
LEES MEER ONLINE
Artikelen op ITNEXT zijn afkomstig van auteurs van internationale community experts in hun vakgebied. Ook LINKIT-explorers maken hier deel van uit en publiceren hun kennis op het platform ITNEXT.io.
HASAN BASRI BAYAT
LEES MEER ONLINE
When exposing a REST service using the OutSystems Platform, there’s no security out of the box: OS allows for setting a Username and Password for Basic Authentication, but OAuth-style authorization is the modern industry standard.
Exposing an OutSystems REST service with an OAuth-style authorization
KILIAN HEKHUIS
LEES MEER ONLINE
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 5
8
Een verhaal met een bijzondere wending Het krijgen van schulden en daar niet zelf meer uit kunnen komen, is één van de grootste problemen waar je in terecht kunt komen. In het ergste geval eindig je in de
Uitrol Camiel: “We werken op dit moment samen met vijftien gemeenten in Nederland en hebben pas een aanbesteding gewonnen voor nog 89 andere gemeenten. Je kunt toegang krijgen op basis van uitnodiging door de gemeente. Het is echt een tool om te voorkomen dat mensen in de schulden komen. In een later stadium kan hij ook worden ingezet voor mensen in de schuldhulpverlening.”
schuldhulpverlening waarbij je inkomsten zo worden uitgekleed dat je alleen nog een basisbedrag overhoudt waarvan je net kunt overleven.
V
eel gemeentes in Nederland worstelen met schuldhulp verlening. Hoe voorkom je dat mensen zo in de schulden raken dat ze er zelf niet meer uitkomen? Een wethouder in Zoetermeer vroeg zijn zoon om hulp. Het resultaat is Buddy Payment. Een app voor internet bankieren die tegelijkertijd een budgetcoach is.
Versterking gezocht Nadat Buddy met een aantal pro grammeurs was gestart, kwam er al snel behoefte aan uitbreiding. Via zijn
Een nieuwe uitdaging Voor Goncalo Carvalho (de Dev Ops engineer in kwestie) begon zijn werk bij Buddy als iedere andere opdracht. “Ik had daarvoor bij grote enterprises gewerkt zoals KLM, dus ik was benieuwd hoe het werk bij een kleine startup als Buddy zou bevallen. Naast mij werkten er maar vier andere developers (nu negen).” Backend support “In eerste instantie ben ik vooral bezig geweest met het onderhoud en de bewaking van de backend. Bij Buddy hadden ze hun werk goed gedaan. De eerste delen waren gebouwd in Terraform, werkten naar behoren en zijn ook schaalbaar richting de toekomst. Ook de data waren op de juiste manier opgeslagen. Ik ben zelf vooral bezig geweest met de supportservices, logging, een dashboard en visualisatie. Het is vooral belangrijk dat als één van de data pipelines breekt, we in staat zijn om de gegevens snel te herstellen, zodat de gebruikers er zo weinig mogelijk hinder van ondervinden.
EEN TECHNISCHE UITDAGING De technische uitdaging bij Buddy zit hem vooral in het gedrag van mensen met financiële problemen. Bij mensen zonder geldproblemen is een dergelijke app vrij makkelijk te configureren. De meesten hebben een vrij voorspelbaar uitgavepatroon. Maar mensen met problemen kunnen enorm schuiven met hun betalingen. Soms betalen ze een maand niets en dan ineens een hele hoop rekeningen tegelijk. Dat maakt het voor de algoritmes die we gebruiken erg lastig om te voorspellen welke kosten wanneer betaald moeten worden.”
Hoe werkt Buddy? Het idee achter de app is op zich simpel, maar technisch uitdagend, legt Camiel Kuiper (de zoon in kwestie) uit. “Op het moment dat je salaris of uitkering wordt gestort, trekt Buddy daar direct de vaste lasten vanaf. Je weet dan precies hoeveel je die maand nog kunt uitgeven. Ook is het mogelijk
LEES MEER ONLINE
2021 was een uitstekend jaar voor LINKIT De drie overheidstenders die op het spel stonden, voor de Belastingdienst, Ministerie van Buitenlandse Zaken en de gezamenlijke aanbesteding van Ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Sociale Zaken en Werkgelegenheid, wisten we samen met consortiumpartners Bartosz en DiVetro, alle drie opnieuw gegund te krijgen.
DE SCHULDHULP VERLENING IN CIJFERS
Bron: CBS
E
en prestatie van jewelste. Eric Holierhoek, CCO van LINKIT: “Het is uniek om ze alle drie gegund te krijgen.” Succesformule LINKIT en overheidstenders is al jarenlang een zeer succesvolle formule. De kracht zit hem volgens Eric vooral in de samenwerking met de complementaire partijen Bartosz en DiVetro. “We zijn
“Met z’n drieën kunnen we een zeer compleet aanbod op tafel leggen”
En daarvoor moet je een duidelijke structuur aanbrengen.”
ongeveer acht jaar geleden met elkaar begonnen om in te schrijven op tenders. Het oorspronkelijke idee hebben we vrijwel letterlijk op de achterkant van een bierviltje geschreven. De kracht van de samenwerking is dat die oorspronkelijke afspraken nu nog vrijwel hetzelfde zijn als toen.”
Project twee Goncalo: “Inmiddels ben ik ook bezig een parallel project. Dat is meer gericht op de dataverwerking en het bouwen van scripts om de data te analyseren en te debuggen. Een belangrijk onderdeel om de algoritmes in zoverre te verbeteren dat ze meer en betere patronen herkennen in het gedrag van de gebruikers.” Camiel is erg tevreden over zijn werknemer. “Iedereen in ons team is blij met Goncalo. Ik sluit dan ook zeker niet uit dat we de volgende keer weer bij LINKIT aankloppen als we versterking nodig hebben.”
10
Samenwerking LINKIT, Bartosz en DiVetro Hoe zit dat dan? Volgens Eric zijn de verhoudingen onderling duidelijk. “De kern van het consortium bestaat altijd uit DiVetro, Bartosz en LINKIT. DiVetro levert experts op het gebied van analyse & agile,
data, security, sourcing en regie. Bartosz levert agile testers. En LINKIT verzorgt systeem- en applicatieontwikkelaars, integratieen infrastructuurspecialisten, data engineers en applicatiebeheerders. Met z’n drieën kunnen we, in combinatie met ieders krachtige eigen netwerk zo een zeer compleet aanbod op tafel leggen. Daar komt nog bij dat de organisatie van de drie partijen compact is. “Zowel zelf als gezamenlijk kunnen we snel schakelen en meebewegen met de vraag van onze (overheids)klanten als dat nodig is. En na zoveel jaren samenwerking hebben we ook veel ervaring om uit te putten.” Groot belang tenders Het belang van de tenders is niet te onderschatten voor de drie partners. Eric: “Om een voorbeeld te geven: de tender van de Belastingdienst die we nu opnieuw gegund hebben gekregen, heeft een waarde van 600 miljoen euro over een looptijd van vier jaar. In totaal zijn er, met ons erbij, slechts
WAT IS JOUW PROBLEEM?
gevonden, dan ligt in veel gevallen de juiste oplossing ook voor de hand. Onderzoek heeft dus als doel om te achterhalen hoe het belang van de opdrachtgever en de gebruiker op een lijn kunnen worden gebracht. Iets wat overigens niet vanzelfsprekend is. In deze fase moet het probleem zo helder en duidelijk mogelijk geformuleerd worden.
Design thinking als framework voordat je echt gaat bouwen
Spannend proces Dat LINKIT, Bartosz en DiVetro alle drie de tenders waarvoor ze hebben inschreven ook gegund kregen, is volgens Eric uniek. “Inschrijven, maar vooral het wachten is altijd een spannend proces,” legt Eric uit. “Ik ben zelf altijd onzeker. Ieder beoordelingsteam kan tot een andere conclusie komen. Zekerheid heb je dus nooit met tenders, maar dat maakt het ook leuk. Het geeft een bepaalde spanning aan het werk. Omdat je weet dat er met inschrijving vier jaar business gemoeid is.”
“Het is verbazingwekkend hoe creatief sommige mensen met hun spullen omgaan. Door mensen in de praktijk te observeren kun je grote stappen maken in het gebruiksvriendelijk en doelgericht maken van je product”
We komen het regelmatig tegen: klanten die een probleem hebben en ons
veronderstelde probleem niet altijd het ‘echte’ probleem is.
V
aak blijkt datgene wat gemaakt is niet voldoende om het probleem op te lossen, of aan de verwachtingen te voldoen. Dit is te voorkomen door gebruik te maken van design thin-
king, nog voordat er één letter wordt gecodeerd. Design is, in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, meer dan alleen mooie plaatjes maken. Er zijn drie belangrijke designstappen die de kans op succes vele malen vergroten.
JONATHAN WIGMANS
ERIC HOLIERHOEK
UX Designer Jonathan is UX Designer bij LINKIT en houdt van complexe problemen, concepten ontwerpen en onderzoek doen. Daarnaast woont hij met zijn gezin in Hilversum en maakt hij graag muziek.
Chief Commercial Officer Eric is al bijna 20 jaar actief bij LINKIT. Hij woont met zijn gezin in Rotterdam en heeft een passie voor cricket en voetbal.
15
in oplossingen te denken en niet in problemen. Het laatste klinkt nou eenmaal een stuk positiever. Maar in de beginfase is het vaststellen van het ‘echte’ probleem door al deze moeilijke vragen te stellen, juist zo enorm belangrijk. Heb je hem eenmaal
vragen om de bijpassende IT-oplossing te bouwen. Niets geks zou je denken, ware het niet dat een oplossing in spe niet altijd de goede oplossing is en het
Ook volgend jaar zal het consortium weer op de nodige tenders inschrijven. Eric: “Dat gaat om enkele aanbestedingen waar we nu ook al voor zijn geselecteerd, maar er zitten ook weer enkele nieuwe bij. Ik heb er nu al zin in.”
Stap 1: Onderzoek Wat is je probleem? En waarom is het een probleem? Het is eigenlijk - in de woorden van Cruijff - ‘heel logisch’ om je dat af te vragen. Het liefste voordat je iets gaat bouwen. In de praktijk wordt onderzoek nog weleens vergeten. Voor wie is je applicatie bijvoorbeeld bedoeld? En welke ervaringen hebben zij? Welke rol spelen zij in je organisatie? Zijn het klanten? Potentiële klanten? Interne medewerkers? Van de administratie of van het distributiecentrum? Mensen zijn vaak geneigd om zo snel mogelijk
C ASE
E
en verhaal in drie lagen dus dat ook een perfecte showcase is van de voordelen van het hebben van een mentor voor een onervaren OutSystems-team.
En nee, dat is zeker niet saai! Eigenlijk had ze totaal geen verstand van IT. Marieke studeerde International Business en Management en werkte daarna binnen Marketing en Finance. Echt haar plek vinden deed ze daar niet, dus toen ze op een dag een spontane uitnodiging kreeg van een IT-bedrijf om een ‘kopje koffie’ te drinken, nam ze die uitnodiging aan.
I
nmiddels werkt ze namens LINKIT als functioneel beheerder bij overheidsorganisatie LOGIUS. En dat is zeker geen saaie baan! Functioneel Beheerder “Als functioneel beheerder ben je als het ware de ‘vertaler’ tussen de business en het IT-team”, legt Marieke uit. “De business heeft mooie plannen, die moeten worden uitgevoerd door de IT. Helaas spreken ze elkaars taal vaak niet. Businessplannen moeten namelijk worden omgezet in technische
requirements (taken) die het IT-team kan oppakken en verwerken in de applicaties. Een ander onderdeel van de baan is gebruikersbeheer. Als er een nieuwe applicatie uitkomt moet je, samen met de IT’ers, zorgen dat deze goed draait en dat mensen ook snappen hoe het werkt.” Dat werk doet Marieke op dit moment bij overheidsorganisatie LOGIUS, dat veel van de digitale zaken bij de overheid regelt en beheert. Zoals onder andere DigiD. Marieke zit met haar team op het stelsel van eHerkenning. Een autorisatiewijze tussen leveranciers en de overheid.
eHerkenning “eHerkenning is dus geen applicatie,” legt Marieke uit. “Met eHerkenning kunnen bedrijven veilig inloggen om online zaken met de overheid te regelen. Op die manier weten organisaties zeker dat het bedrijf is wat het zegt dat het is én dat het mag doen wat het bedrijf wil doen. Daarnaast heeft het bedrijf de extra zekerheid dat de site waar je inlogt betrouwbaar en veilig is. Hoe hoger het niveau van eHerkenning, hoe meer gevoelige informatie je als bedrijf kunt uitwisselen.” Het stelsel van eHerkenning (een publieke en private samenwerking)
Functioneel beheerder, maar anders “Daarmee is mijn baan als functioneel beheerder bij LOGIUS wel wat anders”, gaat Marieke verder. “Normaal gesproken werk je met applicaties die je van haver tot gort kent, die je onderhoudt en je zo goed mogelijk verbetert. Sommige functioneel beheerders doen dat wel voor vijftien applicaties tegelijk. Ik werk met een stelsel. Zeker interessant, maar ook ingewikkeld, maar dat vind ik juist een mooie uitdaging.” “Een van mijn belangrijkste taken is het beheren van de aggregator. Wij zorgen ervoor dat alle informatie hierin op de juiste plaats staat, zodat klanten gebruik kunnen maken van hun eHerkenningsmiddelen en dus kunnen inloggen bij de overheid. Het gaat om zeer gevoelige data, waardoor ook de beveiliging enorm belangrijk is in wat we doen. Ook incidentmanagement en security zijn dus een belangrijk onderdeel van het werk.” Het is overigens niet dat Marieke daarmee haar hele werkweek vult. “Het is een hele lijst,” geeft ze toe. “Ik onderhoud contact met de leveranciers, ik ben Scrum Master én Product Owner tegelijk bij het doorontwikkelen van
de aggregator, ik stel rapportages op, ik ben bezig met security checks, ik ben de voorzitter van het overleg van architecten, de secretaris van het overleg van Security Officers van leveranciers en ik ben incidentmanager. Daarvoor coördineer en registreer ik incidenten in het stelsel en de beheerorganisatie. Dus als er echt iets misgaat duik ik als een van de eerste op het probleem om het zo snel en goed mogelijk op te lossen.“
Jimmy Iliohan, solution advisor bij LINKIT legt de case uit: “Voor vrijwel elk bedrijf is een applicatie voor tijdregistratie enorm belangrijk. Bij Schwarz is deze app gebouwd door hun eigen OutSystems-ontwikkelaars. Maar omdat ze toen nog niet over alle benodigde OutSystems-vaardigheden
De overheid is niet saai Saai is het dus zeker niet bij de overheid en dat is anders dan Marieke had verwacht. “Ik had waarschijnlijk net zoals vele anderen een beeld van stoffige mensen die op hun pensioen zitten te wachten. Die zijn er vast ook, zoals in elk bedrijf, maar zeker niet op mijn afdeling. En ook daarbuiten ben ik ze nog niet tegengekomen. Ik heb veel mensen om me heen die zin hebben om iets moois van hun werk te maken en die graag nieuwe projecten oppakken. Ik had zeker niet verwacht om zoveel uitdagende projecten op mij af te krijgen. Het is echt heel cool werk om te mogen doen. Wat dat betreft heeft de overheid mijn verwachtingen dus ver overtroffen.”
LOGIUS • Onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken. • Beheerder van generieke ICT-diensten namens en voor de overheid. De bekendste hiervan zijn DigiD, Mijn Overheid en eHerkenning. • LINKIT werkt voor Logius op basis van een overheidstender die iedere vier jaar wordt aanbesteed.
“Onze Time Entry applicatie is nu snel en gebruiksvriendelijk” FAST FACTS
te regelen”
07 08 10
COVER I NTERVI EW
Een ‘smart parking’ oplossing bouwen LI N KIT EX P LOR ERS
Al nieuwsgierig op jonge leeftijd ITN EX T
Het favoriete leesvoer van de IT’er C ASE
Met digitale hulp uit de schulden
12 14 15 16
IDEATE Door het maken en onder de loep nemen van aannames en ideeën te creëren voor innovatieve oplossingen
PROTOTYPE Een begin met het maken van oplossingen
TEST Checken of de oplossingen kloppen
16
17
Op naar meer? Als het aan Marieke ligt is LOGIUS de perfecte springplank naar meer. “Met al die gave projecten die ik mag doen, kan ik me heel goed doorontwikkelen. Ik vind functioneel beheerder zijn nog steeds uitdagend, maar ik wil ook graag mijn horizon verder verbreden. Het liefste ga ik verder de proces en business analyse kant op. En wat de overheid betreft: zo lang ik het hier naar mijn zin heb en er mooie uitdagingen en projecten op mijn pad blijven komen, hoef ik hier zeker niet weg!”
REFACTORING VAN EEN APPLICATIE VOOR TIJDREGISTRATIE BIJ SCHWARZ Een blik in de spiegel tijdens mentoring van OutSystems-vaardigheden
MARIEKE MEELKER Ketenbeheerder Na haar studie International Business and Management is zij in 2017 als functioneel beheerder aan de slag gegaan bij klanten zoals ’s Heeren Loo en KLM. Een van de leukste aspecten van haar werk vindt ze het verbinden van mensen en processen binnen een organisatie.
18
beschikten, werkte het niet op snelheid en vertoonde het een aantal gebreken. Geen klein probleem, aangezien de tijdsapplicatie bij Schwarz dagelijks door maar liefst 500.000 medewerkers wereldwijd wordt gebruikt om hun werkuren te rapporteren.
De beste verhalen zijn die met meerdere lagen. Deze businesscase heeft er zelfs drie. Het begon met het uitvoeren van een refactoring van een tijdregistratie applicatie voor Schwarz - de holding van onder meer Lidl en Kaufland. Die werd gevolgd door het begeleiden van hun OutSystems-team door een mentor van LINKIT. En die heeft op zijn beurt geen probleem om zich in hun situatie in te leven.
LEES MEER ONLINE
Refactoring Jimmy vervolgt: “Om dit op te lossen nam Schwarz contact op met LINKIT met het verzoek of wij de applicatie konden repareren. Toen OutSystemsengineer Carlos Conde zijn review deed, kwam hij echter tot de conclusie dat een volledige refactoring (herbouwen) minder tijd zou kosten en dus goedkoper zou zijn. Hij ging aan de slag en wist een mooi resultaat te boeken. In plaats van een traag werkende app met slecht werkende features, is Schwarz’ Time Entry applicatie nu snel en veel gebruiksvriendelijker.” De volgende stap na de refactoring was het oplossen van de oorzaak van het probleem: het gebrek aan ervaring van de twee junior OutSystems-
ontwikkelaars van Schwarz. Speciaal hiervoor biedt LINKIT al jaren een mentorservice aan. Mentorschap uitgelegd Barend Coetzer, die Schwarz sinds april begeleidt, legt het concept uit. “Samen doorlopen we tweewekelijkse sprints. Dit betekent dat we twee weken vooruit plannen, waarna de developers werken aan hun taken en we daarna evalueren wat goed ging en wat niet. Soms komen we vaker bij elkaar als er lastige problemen zijn die direct om een oplossing vragen. Dan ben ik hun trusted advisor die de juiste oplossing aandraagt.” “Het idee achter dit concept is dat ze het zoveel mogelijk zelf doen. Tijdens je taken loop je tegen een probleem aan, je probeert het zelf op te lossen en je houdt vervolgens alleen vragen over de dingen die je echt niet zelf kunt oplossen. Dat maakt de sessies erg effectief.” Problemen oplossen met verschillende tools Niet alle problemen van Schwarz’ OutSystems-ontwikkelaars zijn technisch van aard. Barend: “De certificeringen van Outsystems dekken misschien twintig procent van wat je kunt leren. Wat het niet doet, is je een goede manier van werken aanleren, dat is de andere tachtig procent. Het is alsof je hebt geleerd hoe je een hamer moet gebruiken. Dat is mooi, maar het betekent dat je elk probleem met die hamer oplost, terwijl er vaak veel andere manieren zijn om ermee om te gaan. Ieder met een ander resultaat. Mentorservice is een manier om je gereedschapskist te vullen, waar je leert hoe je problemen kunt oplossen met de best mogelijke tool voor die situatie.” “En vooral voor OutSystems is dat heel belangrijk”, legt Barend uit.
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 18
04
DEFINIEER De behoeften van je gebruikers, hun probleem en uw inzichten
BUILDING IT TOGETHER
C ASE
online zaken met de overheid
EMPATHIE Met je gebruikers
16
Een grafische weergave van de werking van eHerkenning.
werkt met de zogenaamde aggregator. Marieke: “Hierin beheren wij onder andere de Dienstencatalogus, waarin staat welke diensten (gemeentes e.d.) zijn aangesloten bij welke dienstverlener. Ook bevat het een netwerkmetadata bestand waarin alle URL's en certificaten staan die horen bij de aangesloten deelnemers, plus de door hun aangeboden betrouwbaarheidsniveau’s.”
DE 5 STAPPEN VAN DESIGN THINKING
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 15
LEES MEER ONLINE
“Met eHerkenning kunnen bedrijven veilig inloggen om
Stap 3: Prototype maken en testen Er zijn tegenwoordig genoeg tools op de markt waarmee een levensecht
prototype kan worden gebouwd (bijvoorbeeld Figma of Framer). Hierdoor hoef je geen budget uit te geven aan een MVP, terwijl de gebruiker wel de illusie heeft dat hij of zij een echte app gebruikt. Door het in stap 2 gekozen concept in een prototype te gieten kunnen we achterhalen of ons concept daadwerkelijk een oplossing biedt en of onze aannames kloppen. Dit doen we door de doelgroep(en) het prototype te laten gebruiken en ondertussen goed te observeren hoe ze dat doen. Om een voorbeeld te geven. Je kunt een strijkijzer gebruiken om mee te strijken, maar ook om een spijker mee in de muur te slaan. Dat laatste verwacht je uiteraard nooit, maar het is verbazingwekkend hoe creatief sommige mensen met hun spullen omgaan. Door mensen in de praktijk te observeren kun je grote stappen maken in het gebruiksvriendelijk en doelgericht maken van je product. Mocht het prototype succesvol blijken, mooi! Dan kunnen we hiermee verder. Zo kunnen we een goede inschatting maken van hoeveel tijd en geld het kost om het ook daadwerkelijk te bouwen. Klopt het toch niet? Geen probleem! Dan gaan we nog even terug naar stap 2. Zoals je ziet is Design Thinking zeer geschikt als een framework dat je kunt volgen voordat je echt iets gaat bouwen. Door als designer te denken en de processen te volgen leer je om de ‘echte’ problemen te vinden en ze op te lossen.
Design thinking bestaat uit vijf stappen die doorgaans tijdens een design sprint van vier dagen worden doorlopen.
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 11
BUILDING IT TOGETHER
MARIEKE IS FUNCTIONEEL BEHEERDER BIJ DE OVERHEID
Stap 2: Concepten bedenken Nu de doelen van de opdrachtgever en de verschillende gebruikers in kaart zijn gebracht en het probleem en de vraagstelling helder zijn, is het tijd om de creativiteit los te laten. Welke mogelijke oplossingen kunnen we bedenken? Iets met IoT? Een app die op speelse wijze gedragsverandering bevordert? Bedenk het zo gek mogelijk, want juist door de grenzen op te zoeken kom je tot nieuwe inzichten en innovatieve oplossingen. Haalbaarheid is in dit stadium niet aan orde, want juist in de zoektocht naar een oplossing wil je niet beperkt worden. Dat wil niet zeggen dat alles wat we bedenken ook kan, maar dat is nu niet belangrijk. Pas aan het einde van de fase kijken we naar welke oplossing wellicht het beste past bij het probleem, en belangrijk, welke aannames we daarbij maken.
tien partijen geselecteerd die mogen reageren op aanvragen voor inhuur.”
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 10
BUILDING IT TOGETHER
TEN DERS
3 TENDERS OP EEN RIJ
• Op 1 oktober 2020 tel de Nederland ruim 614 duizend huishoudens met geregistreerde problema tische schulden. Dat is 7,6 procent van het totaal. Aan het begin van 2020, voor de coronapandemie, was dat 7,9 procent. • Van de huishoudens met schulden leeft 38,1% van een uitkering. 27,9% is zzp’er. 35,3% heeft een flexibel contract.
9
BUILDING IT TOGETHER
netwerk kwam Camiel uit bij LINKIT. “Een interessante club. Ik ben met hen in gesprek geraakt omdat ik op korte termijn een Dev Ops engineer nodig had. Het contact was lekker vlot en helder. Er was geen rompslomp. Op donderdag hadden we het contract rond en de maandag daarop kon Goncalo al bij ons beginnen.”
DESIGN TH I N KI NG
Minder schuldhulpverlening “De volgende stap is dat de app ook precies bijhoudt op welke uitkeringen en toeslagen je recht hebt. Op het moment dat je ineens te veel verdient wordt dit automatisch doorgegeven aan de belastingdienst en voorkom je dus dat je onverwacht een aanslag krijgt. Andersom werkt het natuurlijk ook en loop je geen toeslagen mis. Tot slot zit er een chatfunctie in de app waardoor je ook vragen kunt stellen. Zoals: waarom krijg ik deze maand ineens 30 euro minder zorgtoeslag? Nou, omdat je dus meer bent gaan verdienen. Op deze manier help je mensen om uit de schuldhulpverlening te blijven.”
FAST FACTS
C ASE
BUILDING IT TOGETHER
om direct een bedrag weg te zetten aan spaargeld.”
08 LEES MEER ONLINE
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 4
EEN DIGITALE HULP BOUWEN OM UIT DE SCHULDEN TE BLIJVEN
I N DEZ E EDITI E
Inhoudsopgave
SCHWARZ (SCHWARZ GRUPPE) • Het vier na grootste retailbedrijf ter wereld en de grootste van Europa • Lidl is de in Nederland bekendste supermarkt die onder Schwarz valt. • De omzet in het boekingsjaar 2020/21 bedroeg 125,3 miljard euro • Bij Schwarz werken ca. 500.000 mensen • In 2021 had Schwarz 12.900 winkels in 33 landen
“Omdat je vooral logica gebruikt, denk je misschien dat het snel en makkelijk is, maar in feite kun je het net zo snel verknoeien. Het is mogelijk om de hele architectuur in één dag op te zetten. En om er een app bovenop te bouwen in een andere. Maar je raakt serieus in de problemen als het in het begin niet goed gebouwd is, want het is moeilijk om achteraf de hele applicatie te veranderen. Als je al weet waar het mis is gegaan.” De fouten die je niet ziet Barend legt uit hoe dit komt: “Ontwikkelen in OutSystems bestaat uit veel lineair denken, zoals schaken. Fouten treden vaak op als je niet weet dat je er een maakt. Je komt er pas achter als je resultaat niet klopt. Om die specifieke fout vervolgens zelf te
20
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 19
20
I N TH E P ICTUR E
FestiFall: foodtrucks, familie en feest! KORTE B ER ICHTEN
LINKIT elektrificeert wagenpark TEN DERS
3 tenders op een rij DESIGN TH I N KI NG
Wat is jouw probleem?
18 20 23
21
C ASE
Marieke is Functioneel Beheerder bij de overheid C ASE
Refactoring van een applicatie bij Schwarz VO ORUITBLI K
In de volgende Together
COVER I NTERVI EW
SLIMME PARKEER PLEKKEN ALS DE OPLOSSING VOOR MEER DAN ÉÉN PROBLEEM Een ‘smart parking’ oplossing bouwen met HIVE voor FC Utrecht Naar de Galgenwaard gaan voor een middagje FC Utrecht is voor veel Domstedelingen ongetwijfeld het hoogtepunt van hun week. Je auto parkeren bij het stadion is dat echter niet. En met een reden. Waar het stadion onder normale omstandigheden plaats biedt aan 23.000 Utrechtsupporters zijn er
4
maar 3.000 parkeerplaatsen in de directe omgeving.
BUILDING IT TOGETHER
interessante pilot om het pas ontwikkelde HIVE IoT platform in de praktijk te testen. Ook hoofdsponsor T-Mobile is van de partij. Zij nemen het connectiviteitsgedeelte onder hun hoede. The Valley bouwt de app voor FC Utrecht waarmee je parkeer plaatsen kunt boeken en ENGIE zorgt voor elektrische laadpalen.
Afgesloten woonwijken Niek Amelink, Manager Business Development & Innovatie bij FC Utrecht, legt uit hoe de vork in de steel zit. “We hebben bij onze bezoekers in kaart gebracht hoe ze onze wedstrijden, maar ook het traject daaromheen beleven. Mobiliteit van en naar het stadion werd daarbij matig beoordeeld. En dat snap ik. Als club zelf hebben we ‘maar’ vijfhonderd eigen parkeer plekken. Met de nabij gelegen parkeergarage zijn dat er 3.000. Tot voor kort weken fans daarom uit naar de omliggende woonwijken. Inmiddels worden die op wedstrijddagen afgesloten voor bezoekers. Maar dat is voor niemand een fijne oplossing.”
HIVE uitgelegd Dick van Straaten, Cloud Lead bij LINKIT én de initiatiefnemer van HIVE, legt uit hoe de oplossing werkt. “HIVE is een gedeeltelijke SaaSoplossing waarmee je IoT-apparaten op een platform kunt beheren, maar waarbij je alle data lokaal opslaat. Het bestaat uit verschillende modules: het HIVE baseline platform, en de HIVE Portal.” Dick vervolgt: “Met de baseline kun je direct devices verbinden en data ontvangen. Alles wordt opgeslagen in de eigen cloud omgeving van de klant. De portal is het SaaS-gedeelte van de oplossing die door LINKIT zelf wordt gehost en optioneel wordt aangeboden. Het belangrijkste voordeel is dat je met de portal direct groepen IoT-devices opdrachten kunt geven of kunt updaten. Zoals bijvoorbeeld slimme parkeerplekken. De grotendeels kant-en-klare oplossing maakt het mogelijk voor FC Utrecht om snel een IoT oplossing uit te rollen en te testen.”
De hoofdvraag Slim parkeren is potentieel een ideale oplossing. Door IoT-sensors toe te voegen aan de parkeervakken kun je zien of ze vol of leeg zijn én, nog veel belangrijker, een boekingssysteem toevoegen. “Wordt de reiservaring beter als je direct weet naar welk parkeervak je kunt rijden en die speciaal voor jou gereserveerd is?”, vraagt Niek zich hardop af. “Dat willen we de komende tijd gaan uitzoeken.”
LEES MEER ONLINE
Innovatieplatform Om slim parkeren voor elkaar te krijgen werkt FC Utrecht samen met een aantal bedrijven in een innovatie platform. LINKIT is als innovatie partner van de club één van die bedrijven. Het parkeerproject is voor LINKIT’s cloud squad een zeer
“Bij het aanrijden gaat de slagboom vanzelf omhoog”
Testen in de praktijk Niek legt uit hoe de club dit samen met LINKIT en de andere innovatie partijen gaat doen. “We gaan twintig parkeerplaatsen ‘slim’ maken. Vervolgens mag onze directeur gaan testen hoe het systeem in de praktijk werkt. Zijn secretaresse zal een week
SAMENWERKING LINKIT EN FC UTRECHT • LINKIT is sinds 2020 sponsor van FC Utrecht. • Samen met andere sponsors, zoals T-Mobile en The Valley wordt samengewerkt in een innovatieplatform dat door FC Utrecht wordt gefaciliteerd. • Slim parkeren met Hive is het tweede innovatieproject van LINKIT en FC Utrecht. In 2020 werd eerder een start gemaakt met een data platform voor FC Utrecht.
FAST FACTS
S
amen met onder andere LINKIT, T-Mobile, ENGIE en The Valley onderzoekt FC Utrecht of slimme parkeerplaatsen het parkeergemak van de toe schouwers kan verbeteren. En niet alleen dat. Smart Parking kan ook een oplossing bieden voor heel andere uitdagingen in het stadiongebied.
lang al zijn afspraken inboeken via de app. Het idee is dat de bezoeker van tevoren een plek reserveert. Hij vult zijn gegevens in, plus zijn kenteken nummer. Bij het aanrijden gaat de slagboom vanzelf omhoog. Bij het parkeren wordt het vak als ‘bezet’ weergegeven en wordt er auto matisch een berichtje verstuurd naar onze directeur dat zijn afspraak is gearriveerd. De directeur kan de bezoeker bij de ingang opwachten.” Grotere potentie Met slim parkeren is dus meer mogelijk dan je wellicht denkt. Voor Niek is de potentie echter nog groter. “Als het werkt zou het natuurlijk mooi zijn om alle 3.000 parkeerplaatsen op deze manier aan te bieden tijdens wedstrijddagen. En wellicht kun je dan
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 5
COVER I NTERVI EW
gelijk ook invullen hoe je jouw koffie wilt drinken als je aankomt en een plek boeken vlakbij de gate waar je naar binnen moet. Ook qua samenwerking is er veel mogelijk. Vlak naast het stadion ligt namelijk hockeyclub Kampong die regelmatig rond dezelfde tijd als FC Utrecht wedstrijden speelt en waar ook bezoekers op afkomen. Misschien kunnen we de parkeerplaatsen gezamenlijk aanbieden. En als die vol zijn kunnen we bezoekers wellicht verwijzen naar verderop gelegen parkeerplaatsen. Maar ook als dat niet kan weten ze in ieder geval dat ze niet met de auto moeten komen, maar met het openbaar vervoer. Door vooraf deze informatie te verstrekken weten onze fans waar ze aan toe zijn en hopelijk verbetert dat hun reiservaring.” Verdichtingsgebied Maar ook daar houdt het nog niet op.
De cirkel kan nog wat wijder worden getrokken, legt Niek uit. “Twee jaar geleden zijn we als club bij elkaar gaan zitten om onze nieuwe strategie vorm te geven. Onder andere omdat het stadiongebied de komende jaren gaat veranderen. Utrecht groeit de komende twintig jaar naar verwachting met 100.000 inwoners. Om die groei op te vangen heeft de gemeente het stadiongebied aangewezen als zogenaamd verdichtingsgebied. Dat betekent dat er meer woningen komen.” Het mobiliteitsvraagstuk Niek vervolgt: “Die nieuwe bewoners willen ongetwijfeld ook graag hun auto ergens parkeren. En naar mate de hoeveelheid woningen stijgt, wordt dat een steeds grotere uitdaging. Zeker op wedstrijddagen ontstaat dan nog meer mobiliteit op een klein oppervlak. Een probleem waar zeker niet alleen Utrecht
SLIM PARKEREN ALS MEDE-OPLOSSING VOOR WONINGCRISIS? Hoe los je de woningcrisis op? Het simpele antwoord is: door meer huizen te bouwen. Maar in de praktijk is dat niet zo makkelijk. In het hele land lopen bouwprojecten in de stad vast door gebrek aan voorzieningen. Plannen om dan maar woningen te bouwen zonder die ruimte, loopt in veel gevallen uit in terechte bezwaren van omwonenden en wettelijke beperkingen. Volgens Europese en Nederlandse regels zijn lokale overheden verplicht om te zorgen voor onder andere voldoende huisartsen, scholen, maar ook parkeerplaatsen. Dit maakt woningbouw in de stad tot een zeer complexe puzzel waarvoor slimme technologie, zoals Hive, een mogelijke oplossing is.
“Slim parkeren gaat de hoeveelheid parkeerplaatszoekende automobilisen verminderen”
6
mee kampt. Slim parkeren en je plek vooraf kunnen reserveren heeft de potentie om ook aan dit probleem bij te dragen. Je vermindert namelijk de hoeveelheid parkeerplekzoekende automobilisten. De gemeente Utrecht is op de hoogte van ons project en heeft er interesse in. Bij een succesvolle MVP (Minimal Viable Product) zullen we hen zeker betrekken in de doorontwikkeling.” Kleine oplossing voor groot probleem Concluderend kun je zeggen dat zoiets ‘simpels’ als het installeren van wat IoT-sensoren op parkeerplekken een katalysator kan zijn voor de leefbaarheid van de stad. Het heeft niet alleen de potentie om de fans van FC Utrecht een betere reiservaring te bieden, maar ook om de mobiliteitsproblemen van nu en van de toekomst het hoofd te bieden. Een ‘kleine’ oplossing dus voor een ‘groot’ en steeds actueler probleem. Belangrijke proef Dit is precies hoe Niek het samen werkingsverband met zijn innovatie partners ziet. “Het is voor ons en voor alle partijen ontzettend interessant en waardevol als je met elkaar zo'n oplossing kunt ontwikkelen. Dit project met slimme parkeerplaatsen is voor vrijwel alle partijen een belangrijke proefcase. En hopelijk het begin van meer.”
AL NIEUWSGIERIG OP JONGE LEEFTIJD
LI N KIT EX P LOR ERS
BUILDING IT TOGETHER
De basis voor een echte Explorer Evolve, Excel en Inspire. Dat zijn de drie credo’s die we bij LINKIT gebruiken om duidelijk te maken wat het inhoudt om een LINKIT-explorer te zijn.
I
n deze rubriek stellen we graag een LINKIT-explorer aan je voor. Deze keer is dat Solution Advisor Maaike Stoops, die klanten helpt op het schakelvlak tussen businessvraagstuk en IT-oplossing. Hoi Maaike, hoe vind je het om voor LINKIT te werken? “Nou, heel leuk natuurlijk. Anders zou ik hier nu niet zijn,” zegt ze lachend. “Al toen ik voor mijn eerste kennismakingsgesprek begin 2019 naar LINKIT kwam, merkte ik dat er veel ruimte is voor eigen ideeën. Het was een eerste kennismaking, maar ik stond al snel bij een whiteboard te brainstormen en ideeën op papier te zetten. LINKIT heeft echt een cultuur waarin innovativiteit zit ingebakken en er is dan ook veel ruimte om nieuwe eigen ideeën uit te werken.” En dat past goed bij jou? “Zeker!” Ze glimlacht even. “Een van de eerste bewuste herinneringen die ik heb, is van toen ik een jaar of drie oud was. Het was op een feestje en ik had mijn lievelingsjurk aan. Ik was aan het knutselen met vouwpapier en een kinder
schaartje. Op een gegeven vroeg ik me af of ik met dat schaartje ook in mijn jurk zou kunnen knippen. Er was maar één manier om daarachter te komen.” Maaike lacht: “Mijn moeder werd eerst heel boos, maar moest er toen om lachen. Het kwam echt vanuit mijn nieuwsgierigheid. Ik zie een mogelijkheid. Zou dit ook werken?
“We zien een mogelijkheid en we kijken of die ook werkt. Daardoor leer je en kun je groeien en veranderen” En grappig genoeg doe ik dat nu nog steeds. We zien een mogelijkheid en we kijken of die ook werkt. Daarbij mag je ook fouten maken. Daardoor leer je en
kun je groeien en veranderen. Dat is ook wat het hele idee is achter Evolve, Excel en Inspire. Als je de drang hebt om nieuwe dingen te willen ontdekken en daar ook een vervolg aan kunt geven, dan zit je bij LINKIT op de juiste plek.” Wat zijn jouw dromen of idealen voor de toekomst? “Ik zou het heel tof vinden om me meer in te zetten voor duur zaamheid of een sociaal maat schappelijk vraagstuk. En dan natuurlijk het liefste met een bijbehorende technische innovatie. Bij LINKIT zijn we ook bezig om impact te maken met techniek en ik hoop dat in de toekomst nog verder uit te bouwen. En dan droom ik er stiekem wel van om zelf zo’n impactvolle innovatie groot te maken.”
MAAIKE STOOPS Solution Advisor Maaike woont in Rotterdam en volgde een master Strategic Product Design aan de TU Delft. Ze heeft een brede interesse in IT en werkte voordat ze bij LINKIT kwam bij enkele andere IT-organisaties.
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 7
ITN EX T
TOP 5
MEEST GELEZEN 60.000 unieke dagelijkse bezoekers consumeren op ITNEXT.io hoogwaardige, technische artikelen over de laatste technologieën en nieuwste
Lessons learned from building a WebSocket server
programmeertalen.
How do you create a WebSocket server, and why would you? REST APIs have been a popular architecture for data delivery. But to have more flexibility and allow developers to create new use-cases such as game development and reactive applications, we needed to add a new API layer for real time interaction.
Flutter Performance Tips There are many doubts and questions related to how to improve the performance of a Flutter App. In this article, Hasan Basri Bayat describes 10 Flutter performance tips that help save CPU cycles and reduce the memory footprint. Some tips are small but can have a big impact when applied throughout the whole application, like using const where possible. Besides the minor improvements, Hasan also advocates the use of state management. “State management tools help you with granular updates instead of rebuilding all widgets. Stateful widgets sometimes can be really hurtful.”
Real time APIs provide a more enjoyable developer experience that can significantly reduce application processing overhead and code complexity. Once the data is transferred to the system in real time, you allow the developers to focus on adding value to the product. This article describes the process of adding a real time service on top of an already existing REST API.
TORSTEN DITTMANN
LEES MEER ONLINE
Artikelen op ITNEXT zijn afkomstig van auteurs van internationale community experts in hun vakgebied. Ook LINKIT-explorers maken hier deel van uit en publiceren hun kennis op het platform ITNEXT.io.
HASAN BASRI BAYAT
LEES MEER ONLINE
8
BUILDING IT TOGETHER
Goodbye Docker Desktop, Hello Minikube!
C++20 Modules — Complete Guide
For those using Docker Desktop to run Docker and Kubernetes on a Mac, it's a familiar experience: CPU and memory explode, and the fans go wild.
C++20 is the version of C++ that replaced the prior version called C++17. It adds new major features to the programming language.
In addition, with the changes to the Docker licensing, it's time to find an alternative way to create a local Kubernetes development environment. It is possible to replace Docker Desktop with Hyperkit and Minikube, while you can still use the Docker API to manage Dockerfiles and deploy apps in a local Kubernetes cluster.
Compilers and build systems are slowly starting to support C++20 modules. Modules aim to solve the problem of recursive code; waste being generated by compilers. Besides that, it offers time savings in programming. This guide by Šimon Tóth describes how to deal with modules in C++20 and benefit from massive compilation speedups.
ŠIMON TÓTH
ABHINAV SONKAR
LEES MEER ONLINE
Exposing an OutSystems REST service with an OAuth-style authorization
LEES MEER ONLINE
When exposing a REST service using the OutSystems Platform, there’s no security out of the box: OS allows for setting a Username and Password for Basic Authentication, but OAuth-style authorization is the modern industry standard. OAuth describes the use of a Bearer token. JSON Web Token (JWT) is a format of such an access token. Kilian Hekhuis wrote an article on how to implement JWT and its mechanisms for generating and verification. It is a complex topic, but it offers a way to use similar authentication when exposing other REST services that follow the OAuth standard.
KILIAN HEKHUIS
LEES MEER ONLINE
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 9
C ASE
EEN DIGITALE HULP BOUWEN OM UIT DE SCHULDEN TE BLIJVEN Een verhaal met een bijzondere wending Het krijgen van schulden en daar niet zelf meer uit kunnen komen, is één van de grootste problemen waar je in terecht kunt komen. In het ergste geval eindig je in de schuldhulpverlening waarbij je inkomsten zo worden uitgekleed dat je alleen nog een basisbedrag overhoudt waarvan je net kunt leven.
V
eel gemeentes in Nederland worstelen met schuldhulp verlening. Hoe voorkom je dat mensen zo in de schulden raken dat ze er zelf niet meer uitkomen? Een wethouder in Zoetermeer vroeg zijn zoon om hulp. Het resultaat is Buddy Payment. Een app voor internet bankieren die tegelijkertijd een budgetcoach is. Hoe werkt Buddy? Het idee achter de app is op zich simpel, maar technisch uitdagend, legt Camiel Kuiper (de zoon in kwestie) uit. “Op het moment dat je salaris of uitkering wordt gestort, trekt Buddy daar direct de vaste lasten vanaf. Je weet dan precies hoeveel je die maand nog kunt uitgeven. Ook is het mogelijk
10
BUILDING IT TOGETHER
Minder schuldhulpverlening “De volgende stap is dat de app ook precies bijhoudt op welke uitkeringen en toeslagen je recht hebt. Op het moment dat je ineens te veel verdient, wordt dit automatisch doorgegeven aan de belastingdienst en voorkom je dus dat je onverwacht een aanslag krijgt. Andersom werkt het natuurlijk ook en loop je geen toeslagen mis. Tot slot zit er een chatfunctie in de app waardoor je ook vragen kunt stellen. Zoals: waarom krijg ik deze maand ineens 30 euro minder zorgtoeslag? Nou, omdat je dus meer bent gaan verdienen. Op deze manier help je mensen om uit de schuldhulpverlening te blijven.” Uitrol Camiel: “We werken op dit moment samen met vijftien gemeenten in Nederland en hebben pas een aanbesteding gewonnen voor nog 89 andere gemeenten. Je kunt toegang krijgen op basis van uitnodiging door de gemeente. Het is echt een tool om te voorkomen dat mensen in de schulden komen. In een later stadium kan hij ook worden ingezet voor mensen in de schuldhulpverlening.” Versterking gezocht Nadat hij Buddy met een aantal programmeurs was gestart, kwam er al snel behoefte aan uitbreiding. Via
zijn netwerk kwam Camiel uit bij LINKIT. “Een interessante club. Ik ben met hen in gesprek geraakt omdat ik op korte termijn een Dev Ops engineer nodig had. Het contact was lekker vlot en helder. Er was geen rompslomp. Op donderdag hadden we het contract rond en de maandag daarop kon Gonçalo al bij ons beginnen.” Een nieuwe uitdaging Voor Gonçalo Carvalho (de Dev Ops engineer in kwestie) begon zijn werk bij Buddy als iedere andere opdracht. “Ik had daarvoor bij grote enterprises gewerkt zoals KLM, dus ik was benieuwd hoe het werk bij een kleine start-up als Buddy zou bevallen. Naast mij werkten er maar vier andere developers (nu negen).” Backend support “In eerste instantie ben ik vooral bezig geweest met het onderhoud en de bewaking van de back-end. Bij Buddy hadden ze hun werk goed gedaan. De eerste delen, gebouwd in Terraform, werkten naar behoren en zijn ook schaalbaar richting de toekomst. Ook de data waren op de juiste manier opgeslagen. Ik ben zelf vooral bezig geweest met de supportservices, logging, een dashboard en visualisatie. Het is vooral belangrijk dat als één van de data pipelines breekt, we in staat zijn om de gegevens snel te herstellen, zodat de gebruikers er zo weinig mogelijk hinder van ondervinden.
EEN TECHNISCHE UITDAGING De technische uitdaging bij Buddy zit hem vooral in het gedrag van mensen met financiële problemen. Bij mensen zonder geldproblemen is een dergelijke app vrij makkelijk te configureren. De meesten hebben een vrij voorspelbaar uitgavepatroon. Maar mensen met problemen kunnen enorm schuiven met hun betalingen. Soms betalen ze een maand niets en dan ineens een hele hoop rekeningen tegelijk. Dat maakt het voor de algoritmes die we gebruiken erg lastig om te voorspellen welke kosten wanneer betaald moeten worden. LEES MEER ONLINE
DE SCHULDHULP VERLENING IN CIJFERS • Op 1 oktober 2020 telde Nederland ruim 614 duizend huishoudens met geregistreerde problematische schulden. Dat is 7,6 procent van het totaal. Aan het begin van 2020, voor de coronapandemie, was dat 7,9 procent. • Van de huishoudens met schulden leeft 38,1% van een uitkering. 27,9% is zzp’er. 35,3% heeft een flexibel contract. Bron: CBS
FAST FACTS
om direct een bedrag weg te zetten aan spaargeld.”
En daarvoor moet je een duidelijke structuur aanbrengen.” Project twee Gonçalo: “Inmiddels ben ik ook bezig met een parallel project. Dat is meer gericht op de dataverwerking en het bouwen van scripts om de data te analyseren en te debuggen. Een belangrijk onderdeel om de algoritmes in zoverre te verbeteren dat ze meer en betere patronen herkennen in het gedrag van de gebruikers.” Camiel is erg tevreden over zijn werknemer. “Iedereen in ons team is blij met Gonçalo. Ik sluit dan ook zeker niet uit dat we de volgende keer weer bij LINKIT aankloppen als we versterking nodig hebben.”
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 11
I N TH E P ICTUR E
FESTIFALL: FOODTRUCKS, FAMILIE EN FEEST! Een kwartaalupdate in winters thema Op zaterdag 6 november was het extra gezellig bij LINKIT. We hadden niet alleen een event samen met alle collega’s, maar ook met hun partners en kinderen!
H
et thema van het event was geheel toepasselijk ‘winterfair’ – het was namelijk koud zat. Daarbij hoorde een heuse ijsbaan, een springkussen voor de kinderen en een hele reeks foodtrucks waar je terecht kon voor van alles. Variërend van poffertjes tot erwtensoep en een broodje hotdog. Zeker voor herhaling vatbaar!
12
BUILDING IT TOGETHER
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 13
KORTE B ER ICHTEN
LINKIT elektrificeert wagenpark LINKIT vergroent en verduurzaamt haar wagenpark. De eerste doelstelling is om binnen een jaar de gemiddelde uitstoot per auto met 15% te verlagen. Om dit te bereiken is het voor alle werknemers met een leaseauto mogelijk om in plaats van een benzineauto nu ook te kiezen voor een elektrische leaseauto. Om alle elektrische auto’s op te kunnen laden wordt ook het aantal oplaadpunten bij het hoofdkantoor uitgebreid.
LINKIT bij Web Summit in Lissabon Van 1 tot 4 november vond in Lissabon de jaarlijkse Web Summit plaats. Één van de grootste techevents ter wereld, waar niet alleen technici maar ook veel grote bedrijven op af komen. Vorig jaar moest het event door corona helaas online plaats
14
Audits succesvol doorstaan met ‘clean-sheet’ Aan het einde van het jaar vinden binnen LINKIT traditioneel de audits plaats. De certificatieinstelling heeft de afgelopen weken hun jaarlijkse audits uitgevoerd om te bepalen of LINKIT haar bedrijfsprocessen volgens de ISO 9001 & 27001 normen ondersteunt en beveiligt. En met goed resultaat. Voor het tweede jaar op rij hebben wij zonder bevindingen (een zogenaamde 'clean sheet') de audits succesvol doorstaan. Dat is dit jaar extra bijzonder omdat voor het eerst ook de dienstverlening van onze IT & Innovation unit was opgenomen in de scope van de audit. Information Officer Tim Doets: “Als LINKIT-professionals staan wij allemaal achter de geleverde kwaliteit en dit dragen we dagelijks uit. Betrouwbaarheid is niet voor niets één van onze kernwaarden. Het geeft dan ook voldoening dat onze kwaliteit eveneens wordt bevestigd door derden.”
vinden, maar dit jaar konden een aantal van onze LINKITexplorers er weer in real life naartoe. Negin Nafissi, Abeer elAssal, Jordy Heijnen en Orla Dijkink waren de gelukkigen. Het bezoeken van de vele presentaties en het ontmoeten van de vele deelnemers leverde hen een schat aan ervaring en nieuwe inzichten op.
3 TENDERS OP EEN RIJ
TEN DERS
BUILDING IT TOGETHER
2021 was een uitstekend jaar voor LINKIT De drie overheidstenders die op het spel stonden, voor de Belastingdienst, Ministerie van Buitenlandse Zaken en de gezamenlijke aanbesteding van Ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Sociale Zaken en Werkgelegenheid, wisten we samen met consortiumpartners Bartosz en DiVetro, alle drie opnieuw gegund te krijgen.
E
en prestatie van jewelste. Eric Holierhoek, CCO van LINKIT: “Het is uniek om ze alle drie opnieuw gegund te krijgen.” Succesformule LINKIT en overheidstenders is al jarenlang een zeer succesvolle formule. De kracht zit hem volgens Eric vooral in de samenwerking met de complementaire partijen Bartosz en DiVetro. “We zijn
“Met z’n drieën kunnen we een zeer compleet aanbod op tafel leggen” ongeveer acht jaar geleden met elkaar begonnen om in te schrijven op tenders. Het oorspronkelijke idee hebben we vrijwel letterlijk op de achterkant van een bierviltje geschreven. De kracht van de samenwerking is dat die oorspronkelijke afspraken nu nog vrijwel hetzelfde zijn als toen.” Samenwerking LINKIT, Bartosz en DiVetro Hoe zit dat dan? Volgens Eric zijn de verhoudingen onderling duidelijk. “De kern van het consortium bestaat altijd uit DiVetro, Bartosz en LINKIT. DiVetro levert experts op het gebied van analyse & agile,
data, security, sourcing en regie. Bartosz levert agile testers. En LINKIT verzorgt systeem- en applicatieontwikkelaars, integratieen infrastructuurspecialisten, data engineers en applicatiebeheerders. Met z’n drieën kunnen we, in combinatie met ieders krachtige eigen netwerk zo een zeer compleet aanbod op tafel leggen. Daar komt nog bij dat de organisatie van de drie partijen compact is. Zowel zelf als gezamenlijk kunnen we snel schakelen en meebewegen met de vraag van onze (overheids)klanten als dat nodig is. En na zoveel jaren samenwerking hebben we ook veel ervaring om uit te putten.” Groot belang tenders Het belang van de tenders is niet te onderschatten voor de drie partners. Eric: “Om een voorbeeld te geven: de tender van de Belastingdienst die we nu opnieuw gegund hebben gekregen, heeft een waarde van 600 miljoen euro over een looptijd van vier jaar. In totaal zijn er, met ons erbij, slechts
tien partijen geselecteerd die mogen reageren op aanvragen voor inhuur.” Spannend proces Dat LINKIT, Bartosz en DiVetro alle drie de tenders waarvoor ze hebben inschreven ook gegund kregen, is volgens Eric uniek. “Inschrijven, maar vooral het wachten is altijd een spannend proces,” legt Eric uit. “Ik ben zelf altijd onzeker. Ieder beoordelingsteam kan tot een andere conclusie komen. Zekerheid heb je dus nooit met tenders, maar dat maakt het ook leuk. Het geeft een bepaalde spanning aan het werk. Omdat je weet dat er met inschrijving vier jaar business gemoeid is.” Ook volgend jaar zal het consortium weer op de nodige tenders inschrijven. Eric: “Dat gaat om enkele aanbestedingen waar we nu ook al voor zijn geselecteerd, maar er zitten ook weer enkele nieuwe bij. Ik heb er nu al zin in.”
ERIC HOLIERHOEK Chief Commercial Officer Eric is al bijna 20 jaar actief bij LINKIT. Hij woont met zijn gezin in Rotterdam en heeft een passie voor cricket en voetbal.
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 15
DESIGN TH I N KI NG
WAT IS JOUW PROBLEEM?
Design thinking als framework voordat je echt gaat bouwen
“Het is verbazingwekkend hoe creatief sommige mensen met hun spullen omgaan. Door mensen in de praktijk te observeren kun je grote stappen maken in het gebruiksvriendelijk en doelgericht maken van je product”
We komen het regelmatig tegen: klanten die een probleem hebben en ons vragen om de bijpassende IT-oplossing te bouwen. Niets geks zou je denken, ware het niet dat de oplossing in spe niet altijd de juiste oplossing is en het veronderstelde probleem niet altijd het ‘echte’ probleem is.
V
aak blijkt datgene wat gemaakt is niet voldoende om het probleem op te lossen, of aan de verwachtingen te voldoen. Dit is te voorkomen door gebruik te maken van design thin-
king, nog voordat er één letter wordt gecodeerd. Design is, in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, meer dan alleen mooie plaatjes maken. Er zijn drie belangrijke designstappen die de kans op succes vele malen vergroten.
JONATHAN WIGMANS UX Designer Jonathan is UX Designer bij LINKIT en houdt van complexe problemen, concepten ontwerpen en onderzoek doen. Hij woont met zijn gezin in Hilversum en maakt hij graag muziek.
16
Stap 1: Onderzoek Wat is je probleem? En waarom is het een probleem? Het is eigenlijk - in de woorden van Cruijff - ‘heel logisch’ om je dat af te vragen. Het liefste voordat je iets gaat bouwen. In de praktijk wordt onderzoek nog weleens vergeten. Voor wie is je applicatie bijvoorbeeld bedoeld? En welke ervaringen hebben zij? Welke rol spelen zij in je organisatie? Zijn het klanten? Potentiële klanten? Interne medewerkers? Van de administratie of van het distributiecentrum? Mensen zijn vaak geneigd om zo snel mogelijk
BUILDING IT TOGETHER gevonden, dan ligt in veel gevallen de juiste oplossing ook voor de hand. Onderzoek heeft dus als doel om te achterhalen hoe het belang van de opdrachtgever en de gebruiker op één lijn kunnen worden gebracht. Iets wat overigens niet vanzelfsprekend is. In deze fase moet het probleem zo helder en duidelijk mogelijk geformuleerd worden.
in oplossingen te denken en niet in problemen. Het laatste klinkt nou eenmaal een stuk positiever. Maar in de beginfase is het vaststellen van het ‘echte’ probleem door al deze moeilijke vragen te stellen, juist zo enorm belangrijk. Heb je hem eenmaal
Stap 2: Concepten bedenken Nu de doelen van de opdrachtgever en de verschillende gebruikers in kaart zijn gebracht en het probleem en de vraagstelling helder zijn, is het tijd om de creativiteit los te laten. Welke mogelijke oplossingen kunnen we bedenken? Iets met IoT? Een app die op speelse wijze gedragsverandering bevordert? Bedenk het zo gek mogelijk, want juist door de grenzen op te zoeken kom je tot nieuwe inzichten en innovatieve oplossingen. Haalbaarheid is in dit stadium niet aan orde, want juist in de zoektocht naar een oplossing wil je niet beperkt worden. Dat wil niet zeggen dat alles wat we bedenken ook kan, maar dat is nu niet belangrijk. Pas aan het einde van de fase kijken we naar welke oplossing het beste past bij het probleem, en belangrijk, welke aannames we daarbij maken. Stap 3: Prototype maken en testen Er zijn tegenwoordig genoeg tools op de markt waarmee een levensecht
prototype kan worden gebouwd (bijvoorbeeld Figma of Framer). Hierdoor hoef je geen budget uit te geven aan een MVP, terwijl de gebruiker wel de illusie heeft dat hij of zij een echte app gebruikt. Door het in stap 2 gekozen concept in een prototype te gieten kunnen we achterhalen of ons concept daadwerkelijk een oplossing biedt en of onze aannames kloppen. Dit doen we door de doelgroep(en) het prototype te laten gebruiken en ondertussen goed te observeren hoe ze dat doen. Om een voorbeeld te geven. Je kunt een strijkijzer gebruiken om mee te strijken, maar ook om een spijker mee in de muur te slaan. Dat laatste verwacht je uiteraard nooit, maar het is verbazingwekkend hoe creatief sommige mensen met hun spullen omgaan. Door mensen in de praktijk te observeren kun je grote stappen maken in het gebruiksvriendelijk en doelgericht maken van je product. Mocht het prototype succesvol blijken, mooi! Dan kunnen we hiermee verder. Zo kunnen we een goede inschatting maken van hoeveel tijd en geld het kost om het ook daadwerkelijk te bouwen. Klopt het toch niet? Geen probleem! Dan gaan we nog even terug naar stap 2. Zoals je ziet is Design Thinking zeer geschikt als een framework dat je kunt volgen voordat je echt iets gaat bouwen. Door als designer te denken en de processen te volgen leer je om de ‘echte’ problemen te vinden en ze op te lossen.
DE 5 STAPPEN VAN DESIGN THINKING Design thinking bestaat uit vijf stappen die doorgaans tijdens een design sprint van vier dagen worden doorlopen.
EMPATHIE Met je gebruikers
DEFINIEER De behoeften van je gebruikers, hun probleem en uw inzichten
IDEATE Door het maken en onder de loep nemen van aannames en ideeën te creëren voor innovatieve oplossingen
PROTOTYPE Een begin met het maken van oplossingen
TEST Checken of de oplossingen kloppen
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 17
C ASE
MARIEKE IS FUNCTIONEEL BEHEERDER BIJ DE OVERHEID
“Met eHerkenning kunnen bedrijven veilig inloggen om online zaken met de overheid te regelen”
En nee, dat is zeker niet saai! LEES MEER ONLINE
Eigenlijk had ze totaal geen verstand van IT. Marieke studeerde International Business en Management en werkte daarna binnen Marketing en Finance. Echt haar plek vinden deed ze daar niet, dus toen ze op een dag een spontane uitnodiging kreeg van een IT-bedrijf om een ‘kopje koffie’ te drinken, nam ze die uitnodiging aan.
I
nmiddels werkt ze namens LINKIT als functioneel beheerder bij overheidsorganisatie LOGIUS. En dat is zeker geen saaie baan! Functioneel Beheerder “Als functioneel beheerder ben je als het ware de ‘vertaler’ tussen de business en het IT-team”, legt Marieke uit. “De business heeft mooie plannen, die moeten worden uitgevoerd door de IT. Helaas spreken ze elkaars taal vaak niet. Businessplannen moeten namelijk worden omgezet in technische
18
requirements (taken) die het IT-team kan oppakken en verwerken in de applicaties. Een ander onderdeel van de baan is gebruikersbeheer. Als er een nieuwe applicatie uitkomt moet je, samen met de IT’ers, zorgen dat deze goed draait en dat mensen ook snappen hoe het werkt.” Dat werk doet Marieke op dit moment bij overheidsorganisatie LOGIUS, dat veel van de digitale zaken bij de overheid regelt en beheert. Zoals onder andere DigiD. Marieke zit met haar team op het stelsel van eHerkenning. Een autorisatiewijze tussen leveranciers en de overheid.
eHerkenning “eHerkenning is dus geen applicatie,” legt Marieke uit. “Met eHerkenning kun nen bedrijven veilig inloggen om online zaken met de overheid te regelen. Op die manier weten organisaties zeker dat het bedrijf is wat het zegt dat het is én dat het mag doen wat het bedrijf wil doen. Daarnaast heeft het bedrijf de extra zekerheid dat de site waar je inlogt betrouwbaar en veilig is. Hoe hoger het niveau van eHerkenning, hoe meer gevoelige informatie je als bedrijf kunt uitwisselen.” Het stelsel van eHerkenning (een publieke en private samenwerking)
BUILDING IT TOGETHER
Een grafische weergave van de werking van eHerkenning.
Functioneel beheerder, maar anders “Daarmee is mijn baan als functioneel beheerder bij LOGIUS wel wat anders dan gebruikelijk”, gaat Marieke verder. “Normaal gesproken werk je met applicaties die je van haver tot gort kent, die je onderhoudt en je zo goed mogelijk verbetert. Sommige functioneel beheerders doen dat wel voor vijftien applicaties tegelijk. Ik werk met een stelsel. Interessant en ingewikkeld en daardoor juist een mooie uitdaging.” “Een van mijn belangrijkste taken is het beheren van de aggregator. Wij zorgen ervoor dat alle informatie hierin op de juiste plaats staat, zodat klanten gebruik kunnen maken van hun eHerkenningsmiddelen en dus kunnen inloggen bij de overheid. Het gaat om zeer gevoelige data, waardoor ook de beveiliging enorm belangrijk is in wat we doen. Ook incidentmanagement en security zijn dus een belangrijk onderdeel van het werk.” Het is overigens niet dat Marieke daarmee haar hele werkweek vult. “Het is een hele lijst,” geeft ze toe. “Ik onderhoud contact met de leveranciers, ik ben Scrum Master én Product Owner tegelijk bij het doorontwikkelen van
de aggregator, ik stel rapportages op, ik ben bezig met security checks, ik ben de voorzitter van het overleg van architecten, de secretaris van het overleg van Security Officers van leveranciers en ik ben incidentmanager. Daarvoor coördineer en registreer ik incidenten in het stelsel en de beheerorganisatie. Dus als er echt iets misgaat duik ik als een van de eerste op het probleem om het zo snel en goed mogelijk op te lossen.“ De overheid is niet saai Saai is het dus zeker niet bij de overheid en dat is anders dan Marieke had verwacht. “Ik had waarschijnlijk net zoals vele anderen een beeld van stoffige mensen die op hun pensioen zitten te wachten. Die zijn er vast ook, zoals in elk bedrijf, maar niet op mijn afdeling. En ook daarbuiten ben ik ze nog niet tegengekomen. Ik heb veel mensen om me heen die zin hebben om iets moois van hun werk te maken en die graag nieuwe projecten oppakken. Ik had zeker niet verwacht om zoveel uitdagende projecten op mij af te krijgen. Het is echt heel cool werk om te mogen doen. Wat dat betreft heeft de overheid mijn verwachtingen ver overtroffen.”
LOGIUS • Onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken. • Beheerder van generieke ICT-diensten namens en voor de overheid. De bekendste hiervan zijn DigiD, Mijn Overheid en eHerkenning. • LINKIT werkt voor Logius op basis van een overheidstender die iedere vier jaar wordt aanbesteed.
FAST FACTS
werkt met de zogenaamde aggregator. Marieke: “Hierin beheren wij onder andere de Dienstencatalogus, waarin staat welke diensten (gemeentes e.d.) zijn aangesloten bij welke dienstverlener. Ook bevat het een netwerkmetadata bestand waarin alle URL's en certificaten staan die horen bij de aangesloten deelnemers, plus de door hun aange boden betrouwbaarheidsniveaus.”
Op naar meer? Als het aan Marieke ligt is LOGIUS de perfecte springplank naar meer. “Met al die gave projecten die ik mag doen, kan ik me heel goed doorontwikkelen. Ik vind functioneel beheerder zijn nog steeds uitdagend, maar ik wil ook graag mijn horizon verder verbreden. Het liefste ga ik verder de proces- en business analyse kant op. En wat de overheid betreft: zo lang ik het hier naar mijn zin heb en er mooie uitdagingen en projecten op mijn pad blijven komen, hoef ik hier zeker niet weg!”
MARIEKE MEELKER Ketenbeheerder Na haar studie International Business and Management is zij in 2017 als functioneel beheerder aan de slag gegaan bij klanten zoals ’s Heeren Loo en KLM. Een van de leukste aspecten van haar werk vindt ze het verbinden van mensen en processen binnen een organisatie.
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 19
C ASE
REFACTORING VAN EEN APPLICATIE VOOR TIJDREGISTRATIE BIJ SCHWARZ Een blik in de spiegel tijdens mentoring van OutSystems-vaardigheden De beste verhalen zijn die met meerdere lagen. Deze businesscase heeft er zelfs drie. Het begon met het uitvoeren van een refactoring van een tijdregistratie applicatie voor Schwarz - de holding van onder meer Lidl en Kaufland. Die werd gevolgd door het begeleiden van hun OutSystems-team door een mentor van LINKIT. En die heeft op zijn beurt geen probleem om zich in hun situatie in te leven.
20
BUILDING IT TOGETHER
Jimmy Iliohan, solution advisor bij LINKIT legt de case uit: “Voor vrijwel elk bedrijf is een applicatie voor tijdregistratie enorm belangrijk. Bij Schwarz is deze app gebouwd door hun eigen OutSystems-ontwikkelaars. Maar omdat ze toen nog niet over alle benodigde OutSystems-vaardigheden
“Onze Time Entry applicatie is nu snel en gebruiksvriendelijk”
beschikten, werkte het niet op snelheid en vertoonde het een aantal gebreken. Geen klein probleem, aangezien de tijdsapplicatie bij Schwarz dagelijks door maar liefst 500.000 medewerkers wereldwijd wordt gebruikt om hun werkuren te rapporteren.”
LEES MEER ONLINE
Refactoring Jimmy vervolgt: “Om dit op te lossen nam Schwarz contact op met LINKIT met het verzoek of wij de applicatie konden repareren. Toen OutSystemsengineer Carlos Conde zijn review deed, kwam hij echter tot de conclusie dat een volledige refactoring (herbouwen) minder tijd zou kosten en dus goedkoper zou zijn. Hij ging aan de slag en wist een mooi resultaat te boeken. In plaats van een traag werkende app met slecht werkende features, is Schwarz’ Time Entry applicatie nu snel en veel gebruiksvriendelijker.” De volgende stap na de refactoring was het oplossen van de oorzaak van het probleem: het gebrek aan ervaring van de twee junior OutSystems-
ontwikkelaars van Schwarz. Speciaal hiervoor biedt LINKIT al jaren een mentorservice aan. Mentorschap uitgelegd Barend Coetzer, die Schwarz sinds april begeleidt, legt het concept uit. “Samen doorlopen we tweewekelijkse sprints. Dit betekent dat we twee weken vooruit plannen, waarna de developers werken aan hun taken en we daarna evalueren wat goed ging en wat niet. Soms komen we vaker bij elkaar als er lastige problemen zijn die direct om een oplossing vragen. Dan ben ik hun trusted advisor die de juiste oplossing aandraagt.” “Het idee achter dit concept is dat ze het zoveel mogelijk zelf doen. Tijdens je taken loop je tegen een probleem aan, je probeert het zelf op te lossen en je houdt vervolgens alleen vragen over de dingen die je echt niet zelf kunt oplossen. Dat maakt de sessies erg effectief.” Problemen oplossen met verschillende tools Niet alle problemen van Schwarz’ OutSystems-ontwikkelaars zijn technisch van aard. Barend: “De certificeringen van Outsystems dekken misschien twintig procent van wat je kunt leren. Wat het niet doet, is je een goede manier van werken aanleren, dat is de andere tachtig procent. Het is alsof je hebt geleerd hoe je een hamer moet gebruiken. Dat is mooi, maar het betekent dat je elk probleem met die hamer oplost, terwijl er vaak veel andere manieren zijn om ermee om te gaan. Ieder met een ander resultaat. Mentorservice is een manier om je gereedschapskist te vullen, waar je leert hoe je problemen kunt oplossen met de best mogelijke tool voor die situatie.” “En vooral voor OutSystems is dat heel belangrijk”, legt Barend uit.
SCHWARZ (SCHWARZ GRUPPE) • Het vier na grootste retailbedrijf ter wereld en de grootste van Europa. • Lidl is de in Nederland bekendste supermarkt die onder Schwarz valt. • De omzet in het boekingsjaar 2020/21 bedroeg 125,3 miljard euro. • Bij Schwarz werken ca. 500.000 mensen. • In 2021 had Schwarz 12.900 winkels in 33 landen.
FAST FACTS
E
en verhaal in drie lagen dus dat ook een perfecte showcase is van de voordelen van het hebben van een mentor voor een onervaren OutSystems-team.
“Omdat je vooral logica gebruikt, denk je misschien dat het snel en makkelijk is, maar in feite kun je het net zo snel verknoeien. Het is mogelijk om de hele architectuur in één dag op te zetten. En om er een app bovenop te bouwen in een andere. Maar je raakt serieus in de problemen als het in het begin niet goed gebouwd is, want het is moeilijk om achteraf de hele applicatie te veranderen. Als je al weet waar het mis is gegaan.” De fouten die je niet ziet Barend legt uit hoe dit komt: “Ontwikkelen in OutSystems bestaat uit veel lineair denken, zoals schaken. Fouten treden vaak op als je niet weet dat je er een maakt. Je komt er pas achter als je resultaat niet klopt. Om die specifieke fout vervolgens zelf te
Together | LINKIT | Editie 2 | 2021 21
C ASE
vinden moet je alle mogelijke opties nagaan. En dat kost veel tijd, die je lang niet altijd hebt. Het gaat hoe dan ook veel sneller als je iemand kunt raadplegen met meer ervaring die direct ziet waar je de fout in bent gegaan, het probleem uitlegt en je leert hoe je dit in de toekomst kunt vermijden.” Verdere verbeteringen Barend zal Schwarz blijven begeleiden tot in ieder geval het einde van het jaar. De grootste uitdaging waar de ontwikkelaars van Barend en Schwarz aan werken, is om de tijdsregistratie app nog verder te verbeteren. Barend: “Carlos heeft goed werk geleverd door de app te refactoren, maar er is nog genoeg ruimte voor verbetering. Om er een paar te noemen; het was mogelijk om uren buiten de eigen kostenplaats van de medewerkers te boeken en men kon in de toekomst uren vooruit boeken. Dit gaf ruimte voor allerlei fouten en maakte nauwkeurig rapporteren een uitdaging.” Barend vervolgt: “In juli hebben we onze verbeteringen in productie kunnen brengen. Vervolgens begonnen de projectmanagers de verbeterde app te testen. En omdat we nogal wat veranderingen hebben doorgevoerd,
hadden ze best wel wat vragen. Op zo’n moment is het ideaal dat ik ze kan geruststellen dat dit correct werkt, maar met een andere aanpak en ook kan uitleggen hoe. Het bewijst eens te meer dat mentoring niet alleen heel gunstig is voor de ontwikkelaars, maar ook voor het bedrijf als geheel.” LINKIT helpt medewerkers groeien Bij Schwarz zijn ze het met Barend eens. “We zijn zeer tevreden met LINKIT als
partner voor de implementatie”, zegt Zdenek Prochazka, hoofd van het Rapid Application Development team bij Schwarz in een reactie. “Onze samenwerking kenmerkt zich door openheid en transparantie. De wetenschap dat er altijd ondersteuning is als we die nodig hebben is van grote waarde. En dit ongeacht of de vraag bij het oorspronkelijke project hoort. LINKIT helpt onze medewerkers zichzelf te verbeteren, in plaats van onze zorgen alleen maar weg te nemen.”
EEN HERKENBARE UITDAGING Wat werk betreft kan Barend uit eigen ervaring putten. “Ik kom uit Zuid-Afrika, waar ik ook voor het eerst met OutSystems begon te werken. Ik schreef me in vanuit een zakelijke rol toen mijn bedrijf op zoek was naar iemand die er affiniteit mee had. Na een tijdje werd ik de hoogst gecertificeerde OutSystemsontwikkelaar in mijn bedrijf, terwijl ik eigenlijk nog een junior was. Dit was mogelijk omdat er in Zuid-Afrika maar een paar OutSystems-ontwikkelaars zijn. Voor mij was dit een hele worsteling. Je krijgt de verantwoordelijkheid voor het bouwen van een applicatie en het oplossen van problemen waarvan je geen idee hebt hoe je ze moet oplossen, maar je moet er wel voor zorgen dat het werkt. Ik had toen graag een mentor gehad die ik om advies kon vragen.” “Op een gegeven moment kwam ik tot de conclusie dat als ik verder wilde groeien in mijn carrière als OutSystems-ontwikkelaar, ik buiten Zuid-Afrika moest kijken. Ik kwam bij LINKIT, verhuisde naar Nederland en nu heb ik precies deze rol als mentor. Het is ironisch, maar het helpt me ook om me in te leven in de ontwikkelaars van Schwarz. Het is alsof je in de spiegel kijkt en je precies weet welk verschil het maakt voor zowel hen als het bedrijf.”
“Fouten treden vaak op als je niet weet dat je er een maakt. Je komt er
2
pas achter als je resultaat niet klopt”
COLOFON
VO ORUITBLI K
In de volgende Together
BUILDING IT TOGETHER
Een leven lang leren? Bij LINKIT brengen we het in de praktijk! De tijd dat je een diploma kon halen en vervolgens rustig tot aan je pensioen kon doorwerken is al lang voorbij. En al helemaal in de IT. Door voortdurende nieuwe ontwikkelingen en inzichten is het voor IT’ers enorm belangrijk om zich doorlopend te blijven ontwikkelen. En tegelijkertijd voor IT-dienstverleners zoals LINKIT om dit aan te bieden. Sinds een aantal jaar biedt LINKIT regelmatig traineeships aan. Die bestaan uit een stoomcursus van zes weken, gevolgd door een periode van circa tien maanden bij een klant. Onder begeleiding van een ervaren senior. Recruiter Maryse van Dijk, voormalig trainee Inan Ates en data science manager Fleur Hasaart van CZ leggen uit waarom dit soort initiatieven van groot belang zijn voor zowel de IT-sector als hun klanten.
Hoofdredactie Gino Heetkamp Editie 2, jaargang 2021 Together is een uitgave van LINKIT en verschijnt twee keer per jaar.
Eindredactie Joël van Vught Geen Blad voor de Mond
LINKIT B.V. Rijnzathe 9 3454 PV De Meern
Redactie Joël van Vught
Correspondentieadres marketing@linkit.nl
Ontwerp en realisatie Geen Blad voor de Mond www.gbvdm.nl
Sport en data: De mogelijkheden zijn eindeloos, maar waar te beginnen? Voor veel mensen is voetbal, tennis of hockey gewoon een leuke sport. Je mept, slaat of schopt tegen een bal. Als die in het doel van je tegenstander vliegt dan juich je en andersom dan baal je. Het idee om hier data-analyse op los te laten klinkt misschien wat gek, maar biedt wel enorme mogelijkheden. Voor steeds meer professionele bedrijven speelt het benutten van de vele data, die steeds makkelijker toegankelijk is, een belangrijke rol in het spel. Met beperkte budgetten willen ze toch het maximale uit het team te halen. LINKIT organiseerde een interactieve rondetafelsessie met twaalf deelnemers die bij hun betreffende sportorganisatie met data werken. Of dat willen gaan doen. Vanzelf gaat dat niet. Budgetten zijn soms een issue aangezien data zichzelf eerst maar moet zien te bewijzen. En hoe je dat geld dan besteedt is ook nog niet zo simpel. De mogelijkheden zijn namelijk enorm groot.
Copyright en disclaimer Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd of opgeslagen in enige vorm of op enige wijze, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van LINKIT. De inhoud is met de grootste zorg samengesteld. Mocht de inhoud, ondanks de zorgvuldigheid, toch verouderde of onjuiste informatie bevatten, dan kunnen hier geen rechten aan ontleend worden.
Ben je nog niet uitgelezen? Geen probleem! Want: Jaarlijks organiseren wij meer dan tien kennisevents gericht op IT’ers én bedrijven. Kijk op www.linkit.nl/events voor het overzicht!
Op www.itnext.io, ons kennisplatform voor IT’ers, vind je jaarlijks: Bijna 1000 artikelen over uiteenlopende onderwerpen zoals .NET, Azure, Angular, AI en Machine Learning, Data- en cloud engineering, low-code en nog veel meer.
En op www.linkit.nl publiceren we jaarlijks: Tientallen artikelen, business cases en whitepapers die ingaan op de belangrijkste technologische en zakelijke uitdagingen voor enterprises op dit moment.