ះ ឹ � ន្ គ
��្ងយល់់បទគម�ីរូ ន ិពន �េដាយ ហារ ី វនដ ុិ ៍ Harry Wendt
Minneapolis, MN
គន្លឹះះ �� ស្វែ�ែ ងយល់់បទគម្ពីី រ�
Khmer See Through the Scriptures
by Rev. Dr. Harry N. Wendt Copyright © 2024 by Lutheran Heritage Foundation 1st Edition, Printed 1,000 copies, January 2024 Published by Lutheran Heritage Foundation Lutheran Heritage Foundation 51474 Romeo Plank Road Macomb, Michigan 48042 USA www.LHFmissions.org info@LHFmissions.org Originally published by CROSSWAYS INTERNATIONAL under the title See Through the Scriptures by Rev. Dr. Harry N. Wendt Copyright © 2003 H.N. Wendt under the administration of SOLA PUBLISHING P.O. Box 855 (1074 West Main Street) Graham, NC 27253, USA www.crossways.org The translation and publication of this book has been made by Lutheran Heritage Foundation. All rights reserved. No part of this book may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording, or otherwise, without the prior written permission of Lutheran Heritage Foundation. All Khmer Bible Texts are from Khmer Bible with permission from the Bible Society in Cambodia. Funding for the publication of this volume has been provided in loving memory of William Bartels. Soli Deo Gloria! Distributed by Lutheran Heritage Foundation – Cambodia. Address: #76, St. Betong, Sangkat Krang Thnong, Khan Sen Sok, Phnom Penh, Cambodia. Telephone: (855) 17-477-799, 15-999-277 ISBN-13: 978-9924-624-01-1 Printed by: T&S Printing House, Phnom Penh, Cambodia. Not for commercial use.
1
�រមា�កា�
ស់កល់វ ិទីាល់័យអាល់់-អា�ា. (Al-Azar. University). ដែដល់ស់ា� ិ តើ�កនី�ទីក្រើ កុ�នៃករ�ក្រូ បតើទីស់តើអ្នស់ីព ើ ទ. ម្ចានិស់ស់ ិ ស.
ក្របដែ�ល់ជាពរើ ម្ភីនិ � ម្ភួយពានិ់នាក់។.
និស់ ិ ស� ិ ណាដែដល់ច�់ចីះតើឈាីះច�ល់តើរៀនិតើ�កនី�ស់កល់វ ិទីាល់័យតើនិះ.
�ក្រម្ភូវឱ្យយស់�ក្រ�
គម្ភីរើ ក�រាូនិ់. ដែដល់ជាបទីគម្ភីើររបស់់ពួកម្ភ�ស់ើម្ភ ា ឱ្យយតើចះចាំ�ទ�់។.គម្ភីើរក�រាូនិ់ម្ចានិទីំ�ក្រំ បដែ�ល់ពើរភាគបើនៃនិក្រពះគម្ភីើរស់ញ្ញាាចាស់់។.
រយៈតើពល់ស់�ក្រ�គ��ក្រម្ភូវឱ្យយបើនៃថ្មីា។. ជាអ្នកីស់ល់. ម្ចានិក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទី�ិច�ួចណាស់់. ដែដល់អានិក្រពះគម្ភីើរយាូ�តើទីៀ�ទាំ�់ជាល់ម្ភិិ�. តើ�យ ឹ �ាួនិឯ�ថា. ើ ក៏ម្ចានិក្រគស់ ើ ទបរស់័ ិ ទីចំនិួនិ�ច ិ នាក់ណាស់់ដែដល់�និដ� ធាាប់�និតើរៀនិកាល់ពតើើ �តើកី�។
ពួកតើគចាំ�ច់ក្រ�ូវទីតើនិទញឱ្យយចាំ�គម្ភីរើ ដែដល់ពួកតើគ
ថ្មីើើតើបើក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីក្រគប់គ្នានស់ីទីធដែ�ម្ភិនិអាចតើ�តើរៀនិតើ���ក្រពះគម្ភីើរក៏តើដាយ.
ក៏ពួកតើគគ�ជាស់ិស់សក្រពះគម្ភីើរតើពញ.
ម្ភួយជើវ ិ�របស់់តើគដែដរ។. បូីដែនិើ. ការដាស់់តើ�ឿនិឱ្យយក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីអានិក្រពះគម្ភីើរ. តើ�ម្ភនិ ិ ទាំនិ់ក្រគប់ក្រគ្នានិ់តើ�តើឡូយ ើ តើទី. ពួកតើគ ់ និក្រពះគម្ភីរើ . ក្របស់និ ក្រ�ូវដែ�ទីទីួល់�និនិ�វការបតើក្រ�ៀនិឱ្យយអានិក្រពះគម្ភីរើ ក្របកបតើដាយការយល់់ដ� ឹ ។. ម្ភនិីស់សជាតើក្រចនិ ើ ច�អា ិ តើបតើើ គ �និច�ល់រួម្ភកនី�ការប�ី ី ះបណា ី ល់ជាក់ដែស់ី�។
តើស់ៀវតើ�គនិា តើស់ៀវតើ� គនិាឹះដែស់ើ�យល់់បទីគម្ភីើរ. ក្រ�ូវ�និតើរៀបតើរៀ�តើឡូ� ី ល់ជាក់ដែស់ី�។. វាក្រ�ូវ�និ ើ . តើដើម្ភិ� ើ ីល់់និ�វការប�ី ី ះបណា
រចនាតើឡូ� ើ ជាតើម្ភតើរៀនិស់ក្រម្ចាប់ជំរីញតើល់ើកទីឹកចិ�ើម្ភនិីស់សឱ្យយដឹ�ថា៖ ....តើយ តើយ� ១ .... ើ ក្រ�ូវការអានិ ក្រពះគម្ភីរើ ។
....តើយ តើយ� ២ .... ើ អាចយល់់ អ្នំពើរាជ�រកនី�ក្រពះគម្ភីើរ។
....តើយ តើយ� ៣ .... ើ អាចពនិយល់់ រាជ�រតើនិះ.ដល់់អ្ននកដនៃទីតើទីៀ�។ ក្របស់និ ិ ម្ភនិីស់សច�់យល់់ក្រពះគម្ភីរើ .ម្ចានិចំ�ីចស់ំខ្មាំនិ់បយា ើ ូ �ដែដល់ក្រ�ូវអ្ននិីវ�ើ៖
....តើយ តើយ� ១ .... ើ ក្រ�ូវដែ�ដឹ�អ្នំពើដំតើ�ើរតើរឿ�កនី�ក្រពះគម្ភីើរ.(ការវ ិភាគ�ច់តើរឿ�)
....តើយ តើយ� ាឹ �រដែដល់ម្ចានិតើ�កនី�ដំតើ�ើរតើរឿ�ទាំំ�តើនាះពតើើ ដើម្ភដល់់ចប់.(តើទីវ�ស្រ្តស់ើអ្នំពើ�ច់តើរឿ�និើម្ភួយៗ) ២ .... ើ ក្រ�ូវដឹ�ព� ើ ម្ភ
៣ . . តើយ� ើ ក្រ�ូវតើម្ភើល់ឱ្យយតើ�ញ ើ និ�វអ្នើើដែដល់ក្រពះតើយស់ី�វ�និតើធើើ. តើ�កនី�ដំតើ�ើរតើរឿ�ទាំំ�តើនាះ. (ការតើរៀបចំតើស់ចកីើបតើក្រ�ៀនិរបស់់
ក្រពះតើយស់ី�វជាក្របព័និធ)។
តើពល់ដែដល់ក្រពះតើយស់ី�វ�និពនិយល់់ពើតើរឿ�រាូ វអ្នំពើអ្ន�គក្រទី�់ក្រ�ប់ដល់់ស់ិស់សពើរនាក់.
២៤:១៣-៣៥).
គក្រ� ទី�់�និពនិយល់់ក្រ�ប់ពួកតើគដ�ច.
“តើ�កម្ភូ�តើស់.
តាម្ភ�ា� វតើ�ភ�ម្ភិតើអ្នតើម្ចាូស់. (ល់�កា. និ� ិ តើហាំរាទាំំ�អ្នស់់”. ដែដល់ម្ចានិតើឈាីះដ�ចជា៖.
តើ�កីបិ�ើិ. និិកខម្ភនិំ. តើល់វ ើវ ិនិ័យ. ជនិគ�នា. តើចាទីិយកថា. យូ�តើស់ើ. ពួកតើ�ហាំើយ. �ំយ�ដែអ្នល់ទីើ១និិ�ទីើ២. ព�ាវតារកសក្រ�
ទីើ១និិ�ទីើ២. តើអ្ន�យ. តើយតើរម្ចា. តើអ្នតើស់គ្នាល់. និិ���តើស់. រ���ដល់់ម្ចាូឡាគើ។. តើម្ភតើរៀនិតើនិះនិឹ�តើក្របើនិ�វក្រទីឹស់ើដ ី �ចគ្នានកនី� ការពនិយល់់អ្នំពើព័និធកិចូ.និិ�តើបស់កកម្ភីរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ។
តើយ� ឱ្យយតើស់ៀវតើ�គនិាះឹ ដែស់ើ�យល់់បទីគម្ភីរើ តើនិះ តើនិះ.. និ� ា និ. ច�់ស់ក ើ អ្នធ� ិ ា និ. ស់�ម្ភឱ្យយតើស់ៀវតើ�គនិា ឹ ជួយម្ភនិីស់សជាតើក្រចនិ ើ រ�ដែ�តើក្រស់កឃ្លា ឹ ិ ា
ក្រពះគម្ភីរើ .គ�អ្នស់់អ្ននកដែដល់និឹ�ចំដែអ្ន��ាួនិឯ�និឹ�បទីគម្ភីើរ.តើ�យ ើ ស់ួរស់ំ�ួរជានិិចូថា.“តើ�ើបទីគម្ភីើរតើនិះម្ចានិនិ័យយាូ�ដ�ចតើម្ភើច?. តើ�ប ើ ទីគម្ភីើរតើនិះកំពី�និិយាយអ្នើើ�ាះ.ក្រ�ប់ដល់់�ី ំ.ែ និិ�ក្របជារាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់?” ប�ឌិ �.ហាំរ.វីើ ិនិដ៍-ក្រកុ�ម្ភើតើនិៀ��ល់ើស់
សម� ល់៖. រ�បពនិយល់់ជាតើក្រចនិ �តើស់ៀវតើ�គនិាះឹ ដែស់ើ�យល់់បទីគម្ភីរើ . តើក្របរើ ប � ពនិយល់់ម្ភយ ួ �ំណា�ឱ្យយក្រពះ។ ើ តើ�កនី�តើស់ៀវតើ�គនិា រ�បតើនិះម្ចានិរា�ម្ភ�ល់. តើ�យ ើ ម្ចានិស់ញ្ញាាក្រពួញចំនិួនិបួនិ. �ញ់ តើចញតើ�តើក្រ�។. ក្រពះជាម្ចាូស់់ម្ចានិដែ�ម្ភួយ
់ យ ់ ។. ក្រពះជាម្ចាូស់់ដែ��ក្របក្រព� អ្ន�គ. (រ�បរ�ើ�ម្ភួ ម្ភ ួ ). គ្នាីនិការចាប់តើ�ីើម្ភ. និិ�ទីើបញ្ចូូ ប់. (ដ�ចជារ�បរ�ើ�) ឹ ើចំតើពាះ. ម្ភនិីស់សតើដាយតើស់ចកីើក្រស់ឡាញ់ . (រ�បស់ញ្ញាាក្រពួញទាំំ�បួនិ). តើ�យ ើ តើស់ចកីើក្រស់ឡាញ់ តើនាះ. ដែ����រតើចញ ពក្រើ ពះជាម្ចាូស់់ជានិច តើចញម្ភកតើក្រ�)។ ិ ូ.(រ�បស់ញ្ញាាក្រពួញ�ញ់ តើចញម្ភកតើក្រ�)។
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា អាររម្ភ អា ម្ភភភកថា................................................................................................................................................................................................... ១
១.. តើតើ� �ើអ្ន អ្នននករស់ ស់់់តើតើ� �ទីើណា ណា? ?................................................................................................................................................................ ៥ ២.. ចក្រក្រក កភពម្ភ ម្ភួួយតើតើច ចញ.ចក្រក្រក កភពម្ភ ម្ភួួយតើតើទី ទីៀៀ�ម្ភ ម្ភក កដល់ ល់់.់ ............................................................................................................... ៧ ៣.. ក្រក្រព ពះគម្ភ ម្ភីើរី ដែដែដ ដល់ ល់ជា ជាប បណាា ល់ ល់័័យ១............................................................................................................................................... ៩ ៤.. តើតើររៀបបំដែដែ� �កបញ្ចូ ញ្ចូូ� ូ ល់ ល់គ្នា គ្នាន........................................................................................................................................................... ១១
៥.. អ្ន អ្នននកបតើតើ� �ើ�.និិ�ម្ចាូ ស់ ស់់់............................................................................................................................................................... ១៣ ៦.. ដែដែ� �និ និកា ការរតើតើដ ដើម្ភ.............................................................................................................................................................................. ១៥ ៧.. គតើតើក្រក្រម្ចា ម្ចា� �កា ការរក្រក្រ� �ូវបំផ្លាា ញ.......................................................................................................................................................... ១៧ ៨.. ពតើតើ� អ្ន័័ដា ដាម្ភ ម្ភ..ដល់ ល់់់តើតើ� �កអ្ន អ្ន័័ក្រក្រ� �ហាំ ហាំំ.ំ ................................................................................................................................. ១៩ ើ �កអ្ន ៩.. កា ការរច�ស់ ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធតើតើម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ើនិឹ�អ្ន អ្ន័័ក្រក្រ� �ហាំ ហាំំ.ំ .......................................................................................................................................២១ ១០..កា ការរចា ចាក កតើតើច ចញពើក្រក្រប បតើតើទី ទីស់ ស់តើតើអ្ន អ្នស់ ស់ីីើពទ....................................................................................................................................... ២៣ ១១..ស់ ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធតើតើម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ើតើតើ� �ភនំស់ ស់ីីើណា ណាយ យ. ..............................................................................................................................................២៥ ១២..�ិ� អ្នញ ញ....ដ�តើតើច ចនះឯ�...!................................................................................................................................................. ២៧ ិ អ្ន ១៣..ចម្ភ ម្ភំ ំ� ំ ដតើតើ� �ើម្ភ ម្ភយ យក............................................................................................................................................................២៩ ១៤..ក្រក្រព ពះស់ ស់ម្ភ ម្ភ័័យបីរា រា� �.និ� ស់ម្ភ ម្ភ័័យទី ទីំំតើតើនិ និប ិ ស់ ើ ............................................................................................................................ ៣១ ១៥..អ្ន អ្នីីក្រក្រ� អ្នល់ ល់ក្រក្រ� �ូវដែដែប បកដែដែ� �ែក....................................................................................................................................................៣៣ ើ �ដែដែអ្ន ១៦..ក្រក្រព ពះរា រាជា ជាយា យា� �ម្ភ ម្ភក កដល់ ល់់់តើតើ� �យ ើ !.......................................................................................................................................... ៣៥ ១៧..ក្រក្រព ពះ�ទី ទីដា ដាវវឌ ើ ........................................................................................................................................................................៣៧ ១៨..ក្រក្រព ពះ�ទី ទី� �ឡូ�ម្ភ ម្ភូ�និ ូ ................................................................................................................................................................ ៣៩ ១៩..ក្រក្រព ពះ�ទី ទីយ យ�តើតើស់ ូ ស់ៀៀស់ ស់៖ ៖.ក្រក្រព ពះដែដែ� �ម្ភ ម្ភួួយ.កដែដែនិ និាា�ដែដែ� �ម្ភ ម្ភួួយ......................................................................................................... ៤១
២០..រា រាជ ជវ�ស.និិ�និ និគ គរ.................................................................................................................................................................... ៤៣ ២១..បទី ទីទី ទីំំនា នាយ យពើកា ការរវា វាយ យក្រក្រប បហាំ ហាំររ............................................................................................................................................. ៤៥
មាាតិិកាា
3
២២..អ្ន អ្នំំតើតើព ព� ស់់់បីគគល់. ........................................................................................................................................................ ៤៧ ើ បរបស់ ២៣..អ្ន អ្នំំតើតើព ព� ស់់់ក្រក្រប បជា ជាជា ជា� �.ិ .................................................................................................................................................. ៤៩ ើ បរបស់ ២៤..ទីប ញ្ចូូូ ប់.និ� ការរនិរិ តើតើទី ទីស់ ស់.................................................................................................................................................... ៥១ ើ ញ្ចូ ិ កា ២៥..យ�ដា ដា..អ្ន អ្នននកនិ� �ឡូ ឡូប ប់តើតើ� �ម្ចា ម្ចា� �ីភ�ម្ភវិ ញ ិ !......................................................................................................................... ៥៣ ឹ ក្រក្រ� ២៦..ភាក់រស់ ស់ជា ជា� �ិដែដែ� �ម្ភ ម្ភើើ�តើតើ� ��បើឡូ ី �និ និ..ក្រក្រគ គប់ក្រក្រគ្នា គ្នានិ និ់់តើតើ� �យ ើ !................................................................................................... ៥៥ ២៧..តើតើម្ភ ម្ភើល់ ល់� �ន!.�ស់ ស់នា នាយ យ�ដា ដា!!................................................................................................................................................ ៥៧
២៨..កា ការរនិឹកចា ចាំ.ំ និិ�កើស់ ស់� �ឹម្ភ ឹ ...................................................................................................................................................... ៥៩ ២៩..កា ការរនិឹកចា ចាំ.ំ និិ�កើស់ ស់ី ី ីបិនិ និើ.ើ ....................................................................................................................................................... ៦១ ៣០..ដំណា ណាក ក់កា កាល់ ល់នៃនៃនិ និព ព័និ និធធកច ស់់់ក្រក្រព ពះតើតើយ យស់ ស់ី�វី .................................................................................................................... ៦៣ ិ ូរបស់ ៣១..ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាថ្មី ថ្មីីើ៖ ី .ក្រក្រប បវ�� ស់នា នា..(ដែដែ� �នកទី១ ិើ ស់ ើ )........................................................................................................................... ៦៥ ៣២..ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាថ្មី ថ្មីីី៖ បវ�� ស់នា នា..(ដែដែ� �នកទី២ ើ .ក្រក្រប ិើ ស់ ើ )......................................................................................................................... ៦៧ ៣៣..ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាថ្មី ថ្មីីី៖ បវ�� ស់នា នា..(ដែដែ� �នកទី៣ ើ .ក្រក្រប ិើ ស់ ើ )......................................................................................................................... ៦៩ ៣៤..តើតើស់ ស់ច ចកើក្រក្រប ី បកា កាស់ ស់៖ ៖.និ និគ គរក្រក្រព ពះតើតើ� �ជិ�បតើតើ� �ើ�!.................................................................................................................. ៧១ ៣៥..តើតើស់ ស់ច ចកើស់ ស់តើ ី តើក្រក្រម្ភ ម្ភច ច៖.និ និគ គរក្រក្រព ពះម្ភ ម្ភក កដល់ ល់់់តើតើ� �យ ើ !................................................................................................................៧៣ ៣៦..ស់ ស់ណា ណា ា និ និនៃនៃនិ និក្រក្រព ពះរា រាជ ជយរបស់ ស់់់ក្រក្រព ពះដែដែម្ភ ម្ភស់ ស់សសី.ើ ........................................................................................................................... ៧៥ ៣៧..ក្រក្រព ពះបនិ និទ� ល់ ល់ក្រ ទ ក្រ� �ឡូ ឡូប ប់ជា ជា� �ច់ឈា ឈាម្ភ ម្ភ................................................................................................................................... ៧៧
៣៨..ក្រក្រព ពះតើតើយ យស់ ស់ី�វី .និ� ពះវញ្ញា ិ ា �............................................................................................................................................. ៧៩ ិ ក្រក្រព ៣៩..កា ការរចា ចាក កតើតើច ចញតើតើល់ ល់ក �ើ�តើតើល់ ល់ក ើ ទី៣ ើ .និ� ិ កំតើតើ� ើ ទី៣ ើ .......................................................................................................... ៨១ ៤០..កា ការរតើតើប បក ស់ដែដែម្ភ ម្ភីី�ឱ្យ ឱ្យយយតើតើ� �ញ និអ្ន អ្ន� �គក្រក្រព ពះតើតើយ យស់ ស់ី�វី ................................................................................................................. ៨៣ ើ ស់ ើ នៃនៃនិ ៤១..ច�រក្រក្រប បយ� ័ ននិឹ��ី � ំ ស់ ស់ក្រក្រ� �ូវ..................................................................................................................................................... ៨៥ ៤២..កា ការរផ្លាា ស់ ស់់់ប� រី ដែដែ� �និ និកា ការររបស់ ស់់់ក្រក្រព ពះ.......................................................................................................................................... ៨៧
៤៣..តើតើគ្នា គ្នាល់ ល់តើតើ� �នៃនៃនិ និដែដែ� �និ និកា ការររបស់ ស់់់ក្រក្រព ពះ......................................................................................................................................... ៨៩ ៤៤..ទីើបញ្ចូ ញ្ចូូូ ប់ដ៏រី�តើតើររឿ�នៃនៃនិ និគ គតើតើក្រក្រម្ចា ម្ចា� �ដែដែ� �និ និកា ការររបស់ ស់់់ក្រក្រព ពះ........................................................................................................... ៩១
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
១១
4
តើើអ្ននការស់់នៅឯណា?
5
រូបពន្្យល់់ទីី១
តើ�តើពល់ម្ចានិម្ភនិីស់សស់ួរថា៖.“តើ�អ្ន ?”.ជាធម្ភីតា.តើយ� ើ នករស់់តើ�ទីណា ើ ើ និ� ឹ គ� ិ អ្នំព៖ ើ S. តើល់��ទះ.តើឈាីះ�ា�វ.ភ�ម្ភិ.�ី/ំ ស់ង្កាើ�់.ក្រស់ុក/��ឌ
S. តើឈាីះតើ��ើ/ក្រកុ�.ក្របតើទីស់.ដែដល់តើយ� ើ កំពី�រស់់តើ�។ រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ១.ដែ�នកខ្មាំ�តើល់ើ៖
រ�បពនិយល់់តើនិះក្រ�ូវ�និយកម្ភកពើ�ានិើយអ្ន ៍ វកាស់ណា�. (NASA)។. វានាំឱ្យយតើយ� ើ តើបើកចំ�ការគិ�របស់់តើយ� ើ យាូ�ទី�ល់ំ.
ទី��យ។. វាបង្កាាញនិ�វភាពអ្ន�ូរយនៃនិកញ្ចូូី ំផ្លាើយ. អ្និនិជើស់ីើ. ៤៤១៤. (NGC. 4414). ដែដល់ម្ចានិរយៈចម្ចាាយជា�៦០�និឆ្នាំំ�ពនិា�ពើ
ភពដែ�និដើ។.១ឆ្នាំំ�ពនិាតើ� ស់ីនិ .ិ គក្រ� បដែ�ល់៩.៦០០.០០០.០០០.០០០.គឡូ ើ � ឹ ១ឆ្នាំំ�នៃនិស់ីរយគ� ិ ើ �ដែម្ភូ�.(៩.៦.ក្រទី� ើ និគឡូ ើ �ដែម្ភូក្រ�)។. តើ�កនី�ចក្រកវាឡូទាំំ�ម្ភ�ល់ម្ចានិកញ្ចូូី ំផ្លាើយដែបបតើនិះជាតើក្រចើនិពានិ់តើកាដិ. តើ�យ ើ កញ្ចូូី ំផ្លាើយនិើម្ភួយៗម្ចានិផ្លាើយ��ចៗរាប់ម្ភី�និតើកាធដែថ្មីម្ភ. តើទីៀ�.ដែដល់តើធើើឱ្យយចក្រកវាឡូទាំំ�ម្ភ�ល់ម្ចានិទីំ�យា ំ ូ �ធំម្ភ�ម្ចា ិ .រ���ដល់់គ្នាីនិអ្ននកណាម្ចានក់អាចវាស់់ស់ទ�់�និតើ�ះតើឡូយ ើ ។.
.
ក្របស់ិនិតើបើគនិា�កញ្ចូូី ំផ្លាើយនៃនិក្របព័និធស់ីរយគ� ិ ិរបស់់តើយ� ើ . ស់ាិ�តើ�កនី�ចម្ចាាយដែដល់អាចតើម្ភើល់តើ�ញ ើ តើនាះ. វានិឹ�ម្ចានិរា� ដ�ចជាគំនិ�រពិព�៌នាកញ្ចូូី ំផ្លាើយម្ភួយ. ដែដល់ម្ចានិរ�បរា�ដ�ចជារ�ើ�់. តើ�យ ូ ក្របដែវ�ម្ភួយដែស់និឆ្នាំំ�ពនិា�។. វាតើធើើចល់នាជីំវ ិញ. ើ ម្ចានិអ្ន�ើ�់�ិ� អ្ន័កសរបស់់វា. តើរៀ�រាល់់២០០�និឆ្នាំំ�ម្ភើ�។. គនិា�កញ្ចូូី ំផ្លាើយម្ភួយម្ចានិផ្លាើយក្របដែ�ល់ម្ភួយដែស់និ�និផ្លាើយ។. តើបតើើ គអាចរាប់ពភ ិ ព
ផ្លាើយទាំំ�តើនាះកនី�អ្នក្រតា១វ ិនាទីើ�និ១ផ្លាើយ.តើនាះតើគក្រ�កដជានិឹ�ក្រ�ូវចំណាយតើពល់ជា�បើពានិ់ឆ្នាំំ�តើទីើបរាប់អ្នស់់។ រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ១.ដែ�នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ៖
រ�បតើនិះពិព�៌នាអ្នំពើចំ�ីចកណា ើ ល់នៃនិក្របព័និធស់ីរយគ� ិ ិ. ដែដល់ភពដែ�និដើស់ាិ�តើ�។. ដែ�យាូ�ណាក៏តើដាយ. ចម្ចាាយរវា�
ភពតើ�ស�ៗ. ដ�ចជាចម្ចាាយពើក្រពះអាទីិ�យ. និិ�ភពដនៃទី. ម្ភិនិក្រ�ូវ�និវាស់់ឱ្យយ�និជាក់�ក់តើនាះតើទី។. រ�បខ្មាំ�ឆ្វេេ��. គ�ជាដែ�នកម្ភួយនៃនិ ក្រពះអាទី� ើ យនៃ�ទនៃនិទីំនាញដែ�និដើ។.ស់� ិ យ.ជាតើក្រគ្នា�ដែដល់ម្ចានិចម្ចាាយជាតើក្រចនិ ើ ពានិ់គឡូ ើ �ដែម្ភូក្រ�.បនិើរ ំល់�ពប ើ តើណា ើ ី�ាភាពខ្មាំ�តើល់នៃើ �ទ ក្រពះអាទីិ�យគ�.ក្របដែ�ល់៦០០០.˚c។
តើ�ខ្មាំ��ើក្រំ ពះអាទីិ�យ.ម្ចានិ៩ភពដែដល់តើយ� ំ កបូីនិ ើ ចា�់ទីីកថាជា.«ក្របព័និធស់ីរយគ� ិ ិ»។.តើបើស់ិនិជាក្រពះអាទីិ�យបក្រ�ួម្ភទីំ�ម្ភ
�ល់់ទីះ.ស់ក្រម្ចាប់តើល់�តាម្ភឆ្វេេ�រស់ម្ភីក្រទីដែដល់ម្ចានិអ្ន�ើ�់�ិ� ូ ក្របដែវ�៦០ស់�់ទីើដែម្ភូក្រ�កនី�ម្ភួយអ្ន�ើ�់�ិ� ូ .ភពទាំំ�តើនិះអាច.�ំណា�ដ�ច ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ៖
ភពពីធ៖.ម្ចានិទីំ�� ំ �ចដ�ចជាក្រគ្នាប់ព�ជល់ិ� ិ ម្ភួយ.(a.grain.of.mustard.seed).តើ�ចម្ចាាយ៥០ដែម្ភូក្រ�។ ភពស់ ស់ីីក្រក្រក ក៖.ម្ចានិទីំ�ប ំ ីនិ ូ ដែ�ា�រតើ�ចម្ចា ា យ៨៧ដែម្ភូក្រ�។ ើ
ភពដែដែ� �និ និដ ដើ៖.ម្ចានិទីំ�ប ំ ីនិ ូ ដែ�ា�រតើ�ចម្ចា ា យ១៣១ដែម្ភូក្រ�.រួម្ភជាម្ភួយនិឹ�ក្រពះច័និទ.ដែដល់ម្ចានិទីំ�ក្រំ គ្នាប់ព�ជល់ិិ�. ើ តើ�ចម្ចាាយ៤ដែម្ភូក្រ�ពើដែ�និដើ។
ភពអ្ន អ្នង្កា ង្កាគរ៖.ម្ចានិទីំ�ប ំ ីនិ ូ ដែ�ាទីំពា� ំ �យជ�រតើក្រកៀម្ភតើ�ចម្ចាាយ២០០ដែម្ភូក្រ�។ ភពក្រក្រព ព�ស់ ស់ិិ�៖ ៍ .ម្ចានិទីំ�ប ំ ីនិ ូ ដែ�ាក្រកូចតើ�ចម្ចាាយ៨០៤ដែម្ភូក្រ�។
ភពតើតើ� �រ៖៍ .ម្ចានិទីំ�ប ំ ីនិ ូ ដែ�ាក្រកូច�ើច ិ តើ�ចម្ចាាយបួនិភាគក្រ�ំនៃនិ១.៣គើឡូ�ដែម្ភូក្រ�។ ភពអ្ន អ្នីីយរា រាូូ និ និីីស់ ស់៖.ជាដែ�ា.ក្រពូនិតើ�ចម្ចាាយក្របដែ�ល់ជា�ម្ភួយ១.៦គើឡូ�ដែម្ភូក្រ�។ ភព�ិ បទី ទី��និ និ៖.ជាដែ�ាក្រពូនិតើ�ចម្ចាាយជា៣.២គឡូ ើ �ដែម្ភូក្រ�។
ភពភី យ ា ��៖.ជាក�និដែដកតើគ្នាល់ម្ចានិម្ភួកតើ�ចម្ចាាយជា�៤.៨គឡូ ើ �ដែម្ភូក្រ�។ ក្របព័និធស់ីរយគ� រិ បស់់តើយ� ំ �ចណាស់់តើបតើើ ក្របៀបតើធៀបនិ� ំ ើ យ. និ� ិ ើ . ម្ចានិទីំ�� ឹ ទីំ�ផ្លា ិ ភពតើ�ស�ៗតើទីៀ�។. ក្របស់និ ិ តើបយ ើ ក ក្រពះអាទី� ន ធ ិ យម្ភកដាក់កី �តារាតើគ្នាចរប ិ ល់ ើ �គ�ស់. (Betelgeuse). . ពនិាផ្លា � ើ យព�៌ក្រក�ម្ភតើ�កនី�តារានិក ិ រអ្ន�រអ្ន ើ និ ិ . (Orion). ភព
ដែ�និដើ. និិ�ភពអ្នង្កាគរ. និឹ�តើធើើចល់នាជីំវ ិញក្រពះអាទីិ�យ. ដ�ចចម្ចាាយនាតើពល់បចូីបិនិន. . តើ�យ ើ និឹ�បនិើតើ�កនី�តារាតើគ្នាចរបិធើល់�គ�ស់.
ដែដល់ម្ចានិចម្ចាាយ៦៩៤�និគើឡូ�ដែម្ភូក្រ�នៃនិអ្ន�ើ�់�ិ� ូ ។...អានិធារស់៍. (Antares).ជាផ្លាើយពើរ.និិ�ផ្លាើយ�ីស់ៗគ្នានតើ�ស�តើទីៀ�តើ�កនី�
. តារានិក ូ ។ ិ រស់ើ�ភាស់.(Scorpus)...និ� ិ ជាផ្លាើយភាជា � �តើគតើ�តើល់នៃើ �ទតើម្ភ�ទីស់ ិ ទីកស� ិ ចម្ចាាយ៨៤០�និគឡូ ើ �ដែម្ភូក្រ�នៃនិអ្ន�ើ�់�ិ� តើ�កនី�ចតើនាាះស់�វ�សរទី៍ ១ ើ ៩. ប�ឌិ�ឆ្នាំល់. អ្ន� ិ �. (Dr.. Charles. Eliot). �កល់វ ិទីាធកា ិ រនៃនិ�កល់វ ិទីាល់័យហាំវ �ដ. (Harvard.University).�និស់រតើស់រថា៖.
តើបើអ្ននកអ្នះអា�ថា. «គ្នាីនិក្រពះជាម្ចាូស់់». �ែីំក្រគ្នានិ់ដែ�ច�់ស់ួរអ្ននកវ ិញថា. តើបើអ្ននកក្រគ្នានិ់ដែ�ជាជើវ ិ�ដ៏��ចម្ភួយ. រស់់តើ�ដែ�ម្ភួយ រយៈ�ាតើើ �តើល់អា ើ ��ម្ភនៃនិភពដែ�និដើ. ដែដល់តើម្ភល់ ើ តើ�ញ ើ និ� ឹ ដែភនកផ្លាទល់់នៃនិចក្រកវាឡូដ៏ធំម្ភ�ម្ចា ិ . ក្របកបតើដាយតើ�ភ័�ភាព.
2
មាាតិិកាា
ដ៏គួរឱ្យយតើស់ាច ើ .និ� ិ គតើក្រម្ចា�ដ៏អ្ន�ូរយ.អ្ននកអាចនិ� ឹ ក្របកានិ់យកទីស់សនិៈ�ីនិតើនិះតើដាយទីីកច� ិ ើតើ��និ។
មាតិិកា
GIutalI Rkik smuRTexµA
smuRTemDIETr:aeN RsukeGsIuBÞ RkugNUB RkugeyrUsaLim
Rsukeht Rkugkaka RsukePnIs RkugekIekmIs Rkugxar:an Rkugdam:as RsukGasesuIr RsuksIurI RkugnInIev TenøeG‘ÍR)at
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
២
Rkug)ab‘ÍLÚn
RsukemDI
RsukeBIsIu
RkugeG‘Ír
RkugeBIsIub:UlI 6
ចក្រ្ភពមាួយចេ្ញ ចក្រ្ភពមាួយទៀៀតិមាកាដល់់!
7
រូបពន្្យល់់ទីី២
អ្ននក�ាះគិ�ថា. ម្ភនិីស់សកនី�ស់ម្ភ័យក្រពះគម្ភីើរ. រស់់តើ�កនី�ជើវភាពដ៏ស់ី��និើ. ដាច់ពើក្របវ�ើិ�ស្រ្តស់ើនៃនិបណា ើ ក្របជាជា�ិជិ�ខ្មាំ�.
តើ�យ ើ ប�ជាជើវ ិ�ទាំំ�ក្រស់ុ�. ស់ក្រម្ចាប់ថាើយប�គំ. និ� ិ បតើក្រម្ភក្រើ ពះជាម្ចាូស់់។. វាម្ភនិ ិ ព� ិ តើទី!. ពួកតើគម្ចានិជើវភាពរស់់តើ�កនី�ចំតើណាម្ភក្របតើទីស់. ម្ភហាំអ្នំណាច.ដែដល់ដែ��ដែ�ប�ើស់ស្រ្តង្កាគម្ភនិឹ�គ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភក.តើ�យ ើ ក៏ក្របកានិ់ជំតើនិឿតើល់ើអាទីិតើទីពដែបាកៗជាតើក្រចើនិតើទីៀ���ដែដរ។
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ២. ព�៌នានិ�វអ្នើើដែដល់បតើ�ើើ�ជាពាកយម្ភួយឃ្លាាតើ�ថា. “ទីស់សនិៈនៃនិអ្ននកអ្នវកាស់”. អ្នំពើពិភពនៃនិ�ំបនិ់តើតើម្ភ ម្ភឌ ឌើដែដែទី ទីរា រាូូ តើតើ� �
ជាកដែនិា�ដែដល់ក្រពះគម្ភីើរ�និតើបើកស់ដែម្ភី�.
និិ�ក�់ក្រតាចីះអ្នំពើម្ភនិីស់សស់ំខ្មាំនិ់ៗតើ�កនី��ំបនិ់តើនាះ.
(តើឈាីះតើម្ភឌើដែទីរាូ តើ�ម្ភកពើភា� . ់ �៌ ស់ ស់).ស់ា� ើ ល់ដែ�និទី» ឡាតាំ�ពរើ ពាកយរួម្ភគ្នានដែដល់ម្ចានិនិ័យថា.“កណា ើ ល់ដែដនិដើ”)។.ក្រស់ុកកាណានិ.(ររ�បរ�ើ�ព ិ តើ�.«ចំ�ីចកណា ើ ។.. �ស់និ៍អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ដែដល់តាំ�ទីើល់ំតើ�កនី�ក្រស់ុកកាណានិ.
និិ�តើ�កយាូកីប. . ុ តើតើយ យរ� � ឡូម្ភ (ជាពធយីតើការបស់់តើគ)។.តើស់ើចដាវ ើឌដតើ�ើ ម្ភ�និក្រក� ិ .និ� ិ តាំ�រាជធានិរើ បស់់ក្រទី�តើ់ �ទីតើើ នាះ.(២�ំយ�ដែអ្នល់.៥:៦-១០)។ ធម្ភីតាជតើម្ចាាះតានិ�ឹ�.
និិ�ភាពម្ភិនិរករាយ. ើ
ជាព�ជព�សរបស់់តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ.
តើ�កអ្នីើ�ក.
កនី�ទីំនាក់ទីំនិ�រវា�ជនិជា�ិអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់.
ស់ីីើរ.ើ ដែ��ដែ�តើកើ�ម្ចានិតើឡូ� និិ�ស់ ើ ។.
ស់និ និ៍៍តើតើភ ភនិើស់ ស់។. �ស់និ៍តើភនិស់ ឯទីំនាក់ទីំនិ�ល់ិដែ��តើក� ើ ជាអ្ននកតើធើដ ើ ំតើ�ើរតាម្ភស់ម្ភីក្រទី. (�ីស់ព.ើ ើ ម្ចានិតើឡូ� ើ . រវា�អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់. និ� ិ �ស់ ជនិជា�ិអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់). ដែដល់ម្ចានិ�ួនាទីើយាូ�ស់ំខ្មាំនិ់កី �ដ ន ំតើ�ើរពា�ិជជកម្ភីអ្ននិើរជា�ិ។. អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ក្រ�ូវការក្រចកច�ល់តើ�កនី�ក្របតើទីស់.
និិ�តើស់វាកម្ភីតើ�ស�ៗតើទីៀ�របស់់�ួ និ.តើដាយចរាចរតាម្ភក្រចកស់ម្ភី ា ក្រទីរបស់់តើគ។
គើស់.និិ�ទីតើនិាអ្ន�ក្រក្រ� ��.ក្រ�ូវ�និតើគ�គល់់ថាជាតើឈាីះម្ភកពើភា�ក្រកិកម្ចានិនិ័យថា.«តើ�ចតើនាាះទីតើនិា»។ �ំបនិ់ចតើនាាះទីតើនិាទីើក្រក្រគ
អាស់ ស់តើតើស់ ស់ីីើរ. �បីើឡូ�និ និ. និិ�តើតើព ពើស់ ស់ីី.ើ �និក��ចក្រកភពដ៏តើជាគជ័យតើ�កនី��ំបនិ់តើម្ភស់�ប�តា ូ ម្ចា. (Mesopotamia)។. ពួក�ស់និ៍អា
ពួក�បីើឡូ�និដតើ�ើម្ភក្រគប់ក្រគ�ក្រកុ�និើនិើតើតើវវ.របស់់�ស់និ៍អាស់តើស់ីើរតើ�ឆ្នាំំ�៦១២ម្ភីនិគ.ស់។.
តើស់ើចស់ីើរ�ស់ជាជនិជា�ិតើពើស់ីើទីទីួល់�និ.
ឌានិ និ. តើ�ឆ្នាំំ�៥៥០ម្ភីនិគ.ស់. និិ�ក្រស់ុក�បើឡូ ី �និ.នាឆ្នាំំ�៥៣៩ម្ភីនិគ.ស់។. �ស់និ៍ក្រក្រក កិក.តើក្រកាម្ភការដឹកនាំ. អ្នំណាចក្រគប់ក្រគ�. ក្រស់ុកម្ចាូ ឌា
ពើស់ ស់ីីើប�ល់ ូ ើស់. ជារាជធានិើធំរបស់់�ស់និ៍តើពើស់ីើកី �ឆ្នាំំ ន �៣៣០ម្ភីនិគ.ស់។. របស់់ម្ភហាំរាជតើអ្នឡូច គ . �និបំ�ិច ា បំផ្លាាញក្រកុ�តើតើព ិ �និ់ដ�ឌឹកតើស្រ្ត�ដ តើ�ឆ្នាំំ�៤០ដល់់ឆ្នាំំ�៣៧ម្ភីនិគ.ស់. ក្រកុ�ផ្លាធានិ. (ម្ភនិ ិ បង្កាាញកនី�រ�បពនិយល់់. ដែ�វាស់ា� ិ តើ�ភាគខ្មាំ�តើជើ�ក្រស់ុកម្ចាូឌានិ). �និជួយ. អ្ននិ់ធើតើហាំគនិ�ស់. (Antigonus). ជាវ�សក្រ�ក�ល់របស់់អ្ននកដឹកនាំ�ស់និ៍យ�ដា. (១៦៥-៦៣). តើ�យ ើ ទីទីួល់�និអ្នំណាចក្រគប់ក្រគ�. ក្រស់ុកយ�ដា.និិ�ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ អ្នស់ ស់ីីើព។ ទ ិ .ដែដល់ជាអ្ននករារា ំ�ដំតើ�ើរតើថ្មីីើរតើជើ�របស់់�ស់និ៍រ�ម្ភូ ឆ្ពោះះ��តើ�កានិ់ក្របតើទីស់តើតើអ្ន
ពួក�ស់និ៍តើតើ� ��. អាស់ អាស់តើតើស់ ស់ីីើរ. �បើីឡូ�និ និ.. តើតើព ពើស់ ស់ីីើ. ក្រក្រក កិក. និ� �ូ ី � ំ . ជានិិចូកាល់ដែ��ម្ចានិម្ភ�ច្ឆិ ិ រម្ចា ិ ិ�តា. ច�់�និទីឹកដើក្របតើទីស់តើអ្នស់ីើពទ.
ដែដល់ជាដើស់ំប�រជើវជា�តើិ ��ំបនិ់ទីំនាបទីតើនិានិល់ ើ . គជា � ជក្រ�ុកតើស់ិ��ដ៏ធំរបស់់ក្របជាជនិតើ�កនី��ំបនិ់តើម្ភឌដែើ ទីរាូ តើ�នាស់ម្ភ័យបីរា�។
. តើពល់ក្របតើទីស់ម្ភហាំអ្នំណាចស់ម្ភ័យបីរា�ទាំំ�តើនិះ. ចាប់តើ�ើើម្ភបានិ់យកធនិធានិរបស់់ក្របតើទីស់តើអ្នស់ីើពទ. តាម្ភធម្ភីតាតើគដែ��ដែ�តើធើើដំតើ�ើរ.
ឆ្លលងកា�់ក្រស់ុកកាណានិ។. ចំដែ�កបណា ើ ក្របតើទីស់តើម្ភស់�ប�តា ូ ម្ចាម្ភិនិអាចតើធើើដំតើ�ើរតាម្ភ�ា�វក្រ��់. ឆ្ពោះះ��តើ�ក្របតើទីស់តើអ្នស់ីើពទ�និតើទី. បូីដែនិើ.
តើគក្រ�ូវតើធើើដំតើ�ើរឆ្លលងកា�់.“ចតើនាាះទីតើនិា”.និិ�តាម្ភតើក្រកាម្ភឆ្វេេរ� ស់ម្ភីក្រទីតើម្ភឌើដែទីរាូ តើ�វ ិញ.តើដើម្ភិអា ើ ចច�ល់តើ�កដែនិា�ម្ចានិតើស់ិ��និិ�ទីឹក។
ពួកតើអ្នស់ីព ើ ក្របតើទីស់ភាគខ្មាំ�តើជើ�. ជាអ្ននកជិ�ខ្មាំ�របស់់�ួ និ។. ា ស់ក្រម្ចាប់ជាការបង្កាិក់. ើ ទ�និដឹ�ពម្ភ ើ �ច្ឆិ ិ ិ�តា. និ� ិ �ក្រម្ភូវការនៃនិបណា
ការឈាានិពានិពើស់ំណាក់ក្របតើទីស់ទាំំ�តើនាះ. តើអ្នស់ីើពទ�និក��បនាទយក�ទី័ពជាតើក្រចើនិ. តាម្ភបតើណា ើ យម្ចា�់ស់ម្ភីក្រទីតើម្ភឌើដែទីរាូ តើ�។.
កើតើតើក កម្ភើស់. (Cachemish). ជាទីើតា� ំ ជួយឱ្យយ�ស់និ៍តើអ្នស់ីើពទអាច. បនាទយដែដល់ឆ្នាំា�យជា�តើគតើ�ភាគខ្មាំ�តើជើ�. គ�ម្ចានិភ�ម្ភិ�ស្រ្តស់ើតើ�តើតើក
រារា ំ�ការម្ភកដល់់ដ៏ឆ្នាំប់រ�័ស់របស់់បណា ើ ក្របតើទីស់. តើ�ក្រស់ុកតើម្ភស់�ប�តា ូ ម្ចាភាគខ្មាំ�តើជើ�. និិ�តើដើម្ភិប ើ ំ�ក់ទីឹកចិ�ើការក��ចក្រកភព. . ស់ីបនិ រ ើ បស់់ ម្ភ ហាំអ្នំ ណា ចជនិជា� អ្ន រ ប ី ូ ភាគខ្មាំ�តើជើ � ។ ិ ិ � តើ��ីដែ�ក្របជាជា�ិជាតើក្រចើនិ�និតើជឿថា. អាទីិតើទីព�និដឹកនាំពួកតើគតើ�កនី�ស់ម្ភរភ�ម្ភិ. និិ��ើល់ជ ់ ័យជំនិះដល់់ពួកតើគ. ជាធម្ភីតា . ពួកតើគដាក់រ�បអាទីិតើទីពទាំំ�តើនាះជាស់ញ្ញាាតើ�តើល់ើទី�់ជា�ិរបស់់ក្របតើទីស់ដែដល់�ាួនិពួកតើគក្រគប់ក្រគ�. តើ�តាម្ភកដែនិា�ទីើស់កាើរៈរបស់់ពួកតើគ . (១�ំយ�ដែអ្នល់. ៥:១,២). និិ�តើ�តាម្ភកដែនិា�ស់កាើរៈរបស់់ក្របតើទីស់. ដែដល់តើ�តើក្រកាម្ភអាណាពា�ល់របស់់តើគ��ដែដរ។. តើ�កនី�. ២ព�ាវតារកសក្រ�. ២៣:៤,៥. ឃ្លាាតើយា�ដ�ចជា៖. “ពួកពល់តើ�តើល់តើើ ម្ភ�”. និ� ិ . “ក្រពះអាទី� ិ យ. ក្រពះច័និទ. ចក្រករាស់.ើ និ� ិ ពួកពល់បរវារ ិ ដែដល់តើ�តើល់ើតើម្ភ�ទាំំ�បូីនាីនិ”.ដែដល់តើ�កនី�ក្រពះវ ិហាំរតើយរ��ឡូម្ភ ិ .គ�ស់ំតើ�តើល់ើអាទីិតើទីពរបស់់ជនិជា�ិអាស់តើស់ីើរ។
.
ជាតើរឿយៗ. ក្រពះក្រទី�់�និក្របកាស់ថា. ក្រទី�់និឹ�តើក្របើក្រ�ស់់ជនិជា�ិដនៃទីដ�ចជា. �ស់និ៍អាស់តើស់ីើរ. និិ��បីើឡូ�និ. តើដើម្ភិវា ើ យផ្លាូល់.
2
រាស្រ្តស់ើបះតើ�ររបស់់ក្រទី�់.ស់�ម្ភអានិតើអ្ន�យ.១០:៥.តើយតើរម្ចា.២៧:៦។
មាាតិិកាា
មាតិិកា
TMnuktemIág
r)akSRtTI2 r)akSRtTI1
ene hm a EG sr : a dan I E j: l nag eGs eFI r sa sþ a br i e Tv nag rs ; bT ceR mo g
y:Ub suPasit
m: a LaKI sakarI hakay espana ha)aKu k Nah‘ u m mI k a y: U N as GU ) aDa eGm: u s y: U E Gl hU e s dan I E j: l
y:Ub
suPasit
b T c eR mþ a og s as
eGesKal br i e Tv eyerma eGsay
TMnuktemáIg
kic©kar
eheR
as yUd anTI3 y:UhanTI2 y : U hn T I 1 a y : U ht u s T I 2 eBR usTI1 t eBR :akub y
BIr
m:Un PIel us TItTI2 f FIm:Ue fTI1 TI2 F I m : U e S a L Ú n i cT I 1 E f sS a L Ú n i c E f sU l : u s k B P I lP Is U r e
eG aTI k a L UsTI2 kUrinf TI1 Us kUrinf r:Um
y:Uhan lUka m:akus m:afay
គម�ីរទំ�យចុង���យ
គម�ីរដំណឹងល� គម�ីរកិច��រ
�ំង១២រូប
គម�ីរ�� ប���ប់បន��ំ គម�ីរ�� សំ�ន់ៗ គម�ីរកំ�ព�� គម�ីរ��វត�ិ����
គម�ីរសំបុ��ទូ�
គម�ីរសំបុ��របស់�វកប៉ុល
គម�ីរ��វត�ិ����
m: a LaKI sakarI hakay espana ha)aKu k Nah‘ u m mI k a y: U N as GU ) aDa eGm: u s y: U E Gl hU e s
nageGseFI r enehma EGsr: a
r)akSRtTI2 r)akSRtTI1 BgSavtakSRtTI2 BgSavtakSRtTI1 saMy:UEGlTI2 saMy:UEGlTI1 nagrs; BYkecAhVay y:UesV ecaTiykfa CnKNna elvIvin½y nikçmnM elakub,tþi
bTKm<IrsBaØacas; erobtamrcnasm<½n§RKIsÞbris½T
គម�ីរសំ��រ គម�ីរ��ជំ�ន់��យ គម�ីរ��ជំ�ន់មុន គម�ីរ��ឹត��វ�ន័យ
eGesKal eyerma eGsay
BgSavtakSRtTI2 BgSavtakSRtTI1 saMy:UEGlTI2 saMy:UEGlTI1 BYkecAhVay y:UesV ecaTiykfa CnKNna elvIvin½y nikçmnM elakub,tþi
8
bTKm<IrPasaeheRBIr erobtamrcnasm<½n§sasn_yUda រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៣
bTKm<IrsBaØafµI
vivrN³
ព្រះ្�គមាីីរដែ្ល់ជាបណាា្ល់័យ១
រូបពន្្យល់់ទីី៣
9
ភា�ក្រកក ម្ភ� �គម្ភ ម្ភីើរី ិ ដែដល់ដែក្របម្ភកជាភា�អ្ន�់តើគាស់ថា.“Bible”.ម្ចានិនិ័យថា.“ក្រពះគម្ភីរើ ”។.យាូ�ណាក៏តើដាយ.ក្រពះគម្ភីរើ ជាកក្រក្រម្ភ
បណាា ល់ ល់័័យ១..ដែដល់ក្រ�ូវ�និស់រតើស់រតើដាយអ្ននកនិព ន និ ិ និធជាតើក្រចនិ ើ នាក់កី �រយៈតើពល់ជាតើក្រច ើ ឆ្នាំំ�។ ១. និយយល់ ល់់់ទីើ៣.ព�៌នាពើគម្ភីើរបើតើធនើរ៖ ១.....រ�បពនិ
S. តើតើធ ធើរន ទីើម្ភ ម្ភួួយ៖. �ទីកក�ឌគម្ភីរើ ដែដល់បតើ�ើ� ពះគម្ភ ម្ភីរើី ភា ភា� �តើតើ� �តើតើក្រក្រព ពរើ . តើ�យ ើ តើឡូ� ើ ជាក្រក្រព ើ ក៏បង្កាាញពវើ ិធដែើ ដល់ពួកតើគក្រ�ូវ�និដាក់ជា.. ក្រកុម្ភល់ំដាប់ល់ំតើដាយនៃនិក្រពះគម្ភីរើ ��ដែដរ។
S. តើតើធ ធើរន ទីើពើរ៖.
ម្ចានិ ម្ចា និ� �ី ក ទ តើតើដា ដាយ យក្រក្រព ពះគម្ភ ម្ភីរើី ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាចា ចាស់ ស់់់កី � ន ក្រក្រព ពះគម្ភ ម្ភីរើី .
ដែដល់�និកាាយជាការតើក្របក្រើ �ស់់ទី�តើ�កនី�គ�ៈនិកា ិ យ.. ក្របូូតើ�ស់ើ�់និិ�តើរៀបដាក់ជាល់ំដាប់ល់ំតើដាយកនី�គម្ភីើរទាំំ�តើនាះដែដរ។. ក្រពះវ ិហាំររ�ម្ចា ូ ី� ំ កា��ល់ិក. �និបដែនិាម្ភគម្ភីើរម្ភួយចំនិួនិ
តើទីៀ�តើ�កនី�ក្រពះគម្ភីើរស់ញ្ញាាចាស់់. ដែដល់ក្រ�ូវ�និ�គល់់ថាជា. គម្ភីើរអាបូ�ក្រគើហាំើ. (Apocryphal. books). ឬក�ឌគម្ភីើរទីើពើរ. (Deuterocanonical. books)។. ក្រពះគម្ភីើរឯតើទីៀ�ដែដល់ក្របូូតើ�ស់ើ�តើ់ ក្របើ. ក៏ម្ចានិគម្ភីើរទាំំ�តើនិះ��ដែដរ។. គម្ភីើរអាបូ�ក្រគើហាំើ�ទីក. . និ�វព័�៌ម្ចានិដែដល់�ើល់់ជាពនិា�ដល់់ក្របវ�ើិ�ស្រ្តស់ើ.និិ�ជំតើនិឿរបស់់ក្របជារាស្រ្តស់ើក្រពះជាម្ចាូស់់.តើ�ចតើនាាះស់ម្ភ័យស់ញ្ញាាទាំំ�ពើរ។
S. តើតើធ ធើរន ទីើបើ៖.ម្ចា ម្ចានិ និក្រក្រព ពះគម្ភ ម្ភីើរី គម្ភ ម្ភីើរី ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាថ្មី ថ្មីីើ.ី ដែដល់ក្របូូតើ�ស់ើ�់.និិ�រម្ចា �ូ ី � ំ កា��ល់ិកតើក្របើក្រ�ស់់។
២.....ក្រ ២ ពះគម្ភីរើ ភា�តើ�តើក្រពរើ ស់រតើស់រដែ�កនី�ក្រពះគម្ភីរើ ស់ញ្ញាាចាស់់បីតើូ ណាាះ.ដែដល់ក្របតើូ �ស់ើ�តើ់ ក្របក្រើ �ស់់ស់ពើនៃថ្មីា។.គម្ភីរើ តើនិះម្ចានិដ�ចជា៖
S. គម្ភីើរតើ�កីបិ�ើិដល់់តើចាទីិយកថា. គ�ជាក្រក្រក កឹ�យវនិ និ័ិ ័យ. ឬថ្មី�រាូ. (Torah)។. ក្រកឹ�យវ ិនិ័យពិព�៌នាអ្នំពើក្របវ�ើិ�ស្រ្តស់ើតើដើម្ភនៃនិ. . �ស់និ៍អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ស់ម្ភ័យបីរា�.និិ�ពនិយល់់ពើតើបស់កកម្ភីរបស់់ពួកតើគ។
ំ និ់់ម្ភ S. យូ�តើស់ើ. ពួកតើ�ហាំើយ. ព�ាវតារកសក្រ�. ទីើ១. និិ�ទីើ២. ជាតើតើហាំ ហាំរា រាជ ជនា នានិ ម្ភីីនិ. ឯគម្ភីើរតើអ្ន�យ. តើយតើរម្ចា. តើអ្នតើស់គ្នាល់. និិ���តើស់. ំ និ់់តើតើក្រក្រកា រ���ដល់់ម្ចាូឡាគ.ើ ជាតើតើហាំ ហាំរា រាជ ជនា នានិ កាយ យ.ឬតើ�បីើអ្នីម្ភ ើ .(Nebiim)។
ំ និ់់ម្ភ S. តើតើហាំ ហាំរា រាជ ជនា នានិ ម្ភីីនិ និ..តើរៀបរាប់ពដ ើ ំតើ�ើរដែដល់�ស់និ៍អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់. �និតើ�ះប�់តើចាល់តើបស់កកម្ភីដែដល់ក្រពះ�និក្របគល់់ឱ្យយ. ដែបរ. តើ�ថាើយប�គំក្រពះដនៃទី..តើ�យ ើ ទីប ើ ំ�ី�ក៏ក្រ�ូវ�និតើគនិរិ តើទីស់តើ�កនី�ក្របតើទីស់អាស់តើស់ីរើ .និ� ិ �បីើឡូ�និ។
S. តើតើហាំ ហាំរា រាជ ជំនា នានិ និ់់តើតើក្រក្រកា កាយ យ. ម្ចានិស់ំ�ីំឯក�រស់រតើស់ររបស់់តើហាំរាអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ពើស់ម្ភ័យបីរា�. គ�ជាអ្ននករ ំឭកដាស់់តើ�ឿនិក្របជា. រាស្រ្តស់ថា ើ . តើគម្ភិនិ�និយកចិ�ើទីីកដាក់ចំតើពាះតើស់ចកើើស់បិីរស់. និិ�បំ��ក្រពះ�ឫទី័យរបស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់. ស់ក្រម្ចាប់ជើវ ិ�តើគ
. តើ�យ ើ ថាតើ�កនាដកម្ភីតើនាះនិឹ�តើកើ�ម្ចានិតើឡូ� ើ ដល់់តើគ. តើបើពួកតើគម្ភិនិក្រពម្ភដែក្របចិ�ើវ ិល់ក្រ�ឡូប់ម្ភករកក្រពះនៃនិពួកពធយីតើការបស់់ . តើគវ ិញតើនាះតើទី។
S. គម្ភីើរឯតើទីៀ�ក្រ�ូវ�និតើគ�គល់់ថាជា.គម្ភ ម្ភីើរី ស់ ស់ំំតើតើ� �រ.ឬតើ��ធ�បើម្ភ ី .(Ketubim)។.ស់ំតើ�រដែដល់ស់ាិ�កនី�ចំតើណាម្ភ�ននៃដស់ំតើ�រ. ឯតើទីៀ�.
ដែដល់ព�៌នាពដ ើ ំតើ�ើរពួកអ្ននកនិរិ តើទីស់ក្រ�ឡូប់ពក្រើ ស់ុក�បីើឡូ�និ.
ម្ភកក��ល់ំតើ�ដាានិ.
ម្ភ�ល់ដាានិ.ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ របស់់តើគតើឡូ� ើ វ ិញតើ�កនី�.“ទីក ឹ ដើស់និា”។.
និ� ិ ក្របព័និធថាើយប�គំ.
ស់�គម្ភនិ៍�ស់នាយ�ដាចា�់ទីីកក្រពះគម្ភីើររបស់់តើគថាជា. ថា ថាណា ណាក ក.(TaNaK).ជាពាកយបតើ�ើើ�ដំប��ស់ក្រម្ចាប់ថ្មី ថ្មី��រា រាូូ . (T Torah).
តើតើ� �បីើអ្ន អ្នីីម្ភ ម្ភ. Nebiim). និ� ��ធ�បីើម្ភ ម្ភ. (K Ketubim)។. ពួកអ្ននកក្រ�ជែក្រគស់ ើ . (N ិ តើតើ� ើ ទបរស់ទី័ ិ ទី�តើ�. ចា�់ទីីកការដែចកគម្ភីរើ ស់ញ្ញាាចាស់់របស់់ ជនិជា�យ ើ .ថាជាការក្រ�ម្ភ ិ �ដា(ជើើ�) ឹ ក្រ�ូវជា�តើគ។
៣. ូ ៣ ...ចំ�ីចនៃនិការ�ីស់គ្នានរវា�ជំតើនិឿរបស់់ជនិជា�ិយ�ដា.និិ�ក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទី.គ�ទាំក់ទី�និឹ�អ្ន�គបីគគល់ក្រពះតើយស់ី�វពើក្រស់ុកណា�ដែរ�។
. តើ�ក្រើ ទី�់ជាក្រពះដែម្ភស់សី.ើ ដ�ច�និស់និាម្ភកដែម្ភនិតើទី?. ជំតើនិឿ�ស់នាយ�ដាឆ្វេល�យថា៖. “ម្ភនិ ិ ដែម្ភនិតើទី”។. ជំតើនិឿក្រគស់ ើ ទបរស់័ ិ ទីឆ្វេល�យថា៖.
“តើនិះជាការព� ិ ”។
S. ជនិ និជា ជា� �ិយ�ដា ដា..បដិតើស់ធយាូ�ម្ភី��ម្ចាូ�់ថា. ក្រពះតើយស់ី�វគ�ម្ភិនិដែម្ភនិជាក្រពះដែម្ភស់សីតើើ ទី. តើក្រពាះក្រពះដែម្ភស់សីដែើ ដល់ជាកើើស់�ឹម្ភ ឹ ដែ�ម្ភួយ. កនី�បណា ើ កើើស់�ឹម្ភ ឹ ឯតើទីៀ�របស់់តើគតើនាះ. ក្រ�ូវដែ�ជាក្រគូបតើក្រ�ៀនិ. និិ�ជាអ្ននកដឹកនាំដ៏អ្ន�ូរយម្ចានក់. ដែដល់អាចតើធើើឱ្យយទីើក្រកុ� តើយរ��ឡូម្ភ ិ កាាយជាក្រកុ�និតើយា�យ..ក្រកុ�ស់ើល់ធម្ភ៌..និិ�រាជធានិើខ្មាំ�ក្រពល់ឹ�វ ិញ្ញាា�របស់់ពិភពតើ�ក។
2
.
S. ក្រក្រគ គើស់ ស់ទទបរស់ ស់័ ិ ័ទី. តើជឿថា. ស់ន�ល់នៃនិក្រពឹ�ើិការ�៍តើ�កនី�ក្របវ�ើិ�ស្រ្តស់ើក្រពះគម្ភីើរ. គ�ជាជើវ ិ�. និិ�ការស់ីគ�ជាដង្កាើយតើ�ះ�ប. និិ�
មាាតិិកាា
ការរស់់តើឡូ� ើ វ ិញរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ. ជាក្រពះដែម្ភស់សី.ើ និ� ិ ជាក្រពះរាជបីក្រតាដែដល់�និយកនិស់ ិ ស ័យជាម្ភនិីស់សរបស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់. ស់ក្រម្ចាប់ម្ភនិីស់សជា�។ ិ
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៤
10
ការរៀៀបបំណែ្កាបញ្ចូូ�ល់គ្នាា្
រូបពន្្យល់់ទីី៤
11
ដែ�នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៤. ជាម្ភ ម្ភីី�ម្ភនិីស់សដែដល់ម្ចានិស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាស់ ស់ួួរ. តើ�ខ្មាំ�តើល់ើ។. ស់�ម្ភតើយ� ើ ដាក់តើឈាីះម្ភនិីស់សម្ចានក់តើនាះថា. ស់ីីើល់ ល់តើតើវវស់ ស់ទទ័រ. (Sylvester)។. ស់ញ្ញាាស់ួរតើ�ពើតើល់ើកំល់របស់់គ្នា�់ក្រ�ប់ថា. គ្នា�់កំពី�ស់ួរស់ំ�ួរជាតើក្រចើនិអ្នំពើជំតើនិឿក្រគើស់ទបរស់័ ស់ ិ ទី។ . ំ ំ ំ ៏ គ្នា�់យល់់ថា. ជតើនិឿក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទី. និិ�អ្នើើៗតើ�ស�តើទីៀ�ដែដល់ទាំក់ទី�និឹ�ជតើនិឿដដែដល់តើនិះថា. ជាដែល់ិ��គីរ�បដធំម្ភួយ. (ររ�បបនាទ �់
ព�៌ តើតើ� �ីជា ជាគ គំនិ និ��ស់ ស់.. ក្រក្រ� �ប់អ្ន អ្នំំពើបនិ និទទះដែដែល់ ល់ិិ��ី រំគ �ប)។. គ្នា�់យល់់ថា. វាគ�ការង្ការដ៏ពិ�កកនី�ការតើរៀបបំដែ�កនិើម្ភួយៗបញ្ចូូ� ល់គ្នាន។ ដ�តើចនះ.គ្នា�់ក៏ស់ួរថា៖
១.
២.
.
ក្រក្រព ពះគម្ភ ម្ភីើរី ៖.“តើ�ើតើធើើដ�ចតើម្ភើចឱ្យយ�ែីំទីទីួល់�និអ្ន�ានិ័យពើក្រពះគម្ភីើរ?.�ែីំម្ភិនិអាចយល់់តើដើម្ភិដា ើ ក់អ្ន�ានិ័យវាឱ្យយស់ម្ភគ្នាន�និតើទី”។
រ�បក្រក្រគ គូគង្កាើ ល់ ល់៖ ៖. “�ែីំពិ�ជាច�់បតើក្រម្ភើក្រពះតើពញតើពល់ម្ភួយជើវ ិ��ែីំណាស់់។. តើ�ើ�ី ំចា ែ � ំ ច់ក្រ�ូវដែ�តើធើើជាក្រគូគង្កាើល់. តើដើម្ភិ� ើ និបតើក្រម្ភើ ក្រពះតើពញតើពល់ឬ?”។
៤.
រប � ម្ភ ម្ភីី �ម្ភ ម្ភនិ និីី ស់ ស់សស. និិ�រ�បស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាតើតើភ ភា�៖. “ក្របស់ិនិតើបើ�ី ំែម្ភិនិអាចបតើក្រម្ភើក្រពះតើពញតើពល់ដ� ចក្រគូគង្កាើល់. តើ�ើ�ី ំែអាចបតើក្រម្ភើក្រពះតើក្រ�តើម្ចាូ�. . ដ� ចជាការតើក្រចៀ�តើ�កនី�ក្រកុម្ភស់រតើស់ើរ�តើម្ភើើ�តើ�កនី�ពួកជំនិីំ�និតើទី?”។ ់ កតើ�យ រ�បបញ្ចូ ញ្ចូាា�ិ១ ើ ០ក្រក្រប បកា ការរ៖. “បញ្ចូា�ិក្រើ បទាំនិម្ភកជាយ�រល់�ម្ភ ើ ។. តើ�ើស់ពើនៃថ្មីាតើនិះវាតើ�ដែ�ម្ចានិអ្នំណាចចំតើពាះរ�ប�ែីំ. និិ�ជើវ ិ�.
៥.
រ�បតើតើទី ទីវវតា តាតើតើ� �តើតើល់ ល់ើពពក៖.“តើ�ើតើទីវតាគ�ជាអ្នើើ?.តើ�ើម្ចានិតើទីវតាល់ិ.និិ�អាក្រកក់ដែដរឬតើទី?”
៧.
រ�បអា អាគ្នា គ្នាររក្រក្រព ពះវហាំ ហាំរ ិ រ៖.“ម្ចានិក្រពះវ ិហាំរ.និិ�គ�ៈនិិកាយ�ីស់ៗគ្នានជាតើក្រចើនិ។.តើ�ើម្ភួយណាក្រ�ឹម្ភក្រ�ូវ?”
៣.
៦.
៨.
របស់់�ី ំតើែ ទីៀ�តើទី?”។
រ�បស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាដី�ា រតើតើ� �តើតើល់ ល់ើតើតើក្រក្រ� �ម្ភ ម្ភស់ ស់ំំបីក្រក្រ� �៖.“ក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីថាើយក្រ�ក់ឱ្យយតើ�ក្រពះវ ិហាំរ។.តើ��ីអ្នើ?.តើ�ើចំនិួនិបូីនាីនិ?” រ�បល់ ល់� �ដកំល់ ល់៖ ៖. “ក្រគូអ្នធិបំយក្រពះបនិទ�ល់. និិ�ក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីនិិយាយជាតើក្រចើនិពើតើស់ចកើើ�ាប់។. តើ��ីអ្នើ�និជាតើយ� ើ ក្រ�ូវ �ាប់?.តើ�ើតើយ� ើ ពិ�ជាអាចដឹ�ក្រ�កដអ្នំពើអ្នើ.ដែដល់និឹ�តើកើ�តើឡូ� ើ ចំតើពាះតើយ� ើ .បនាទប់ពើ�ាប់ដែដរឬតើទី?”។
ចំតើពាះអ្ននកដែដល់ម្ចានិទីំនាក់ទីំនិ�និ� ឹ ជំតើនិឿក្រគស់ ើ ទបរស់័ ិ ទី. ម្ចានិអារម្ភី�៍ដ�ចជាអ្ននកតើល់�តើស់ៀក. ដែដល់កំពី�ពាយាម្ភចាប់វ�ាី.
ជាតើក្រចនិ ើ កនី�តើពល់ដែ�ម្ភួយ។.ពួកតើគក្របឈម្ភម្ភី�និ� ឹ ការដាក់តើស់ចកើល់ ើ ំអ្ន� ិ របស់់ក្រពះគម្ភីរើ ជាតើក្រចនិ ើ បញ្ចូូ� ល់គ្នាន។ តើ�ទីំព័រជាបនិើតើទីៀ�.
�គីតើំ ឡូ� ើ តើនាះ.
បំដែ�ករ�ប�គីំទាំ� ំ អ្នស់់និ� ំ ។. ឹ �និតើរៀបច�ល់គ្នានតើធើជា ើ គំនិ�រដ៏តើពញល់កខ�ៈម្ភួយផ្លាទ�
គជា � រ�បរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ.
ជាក្រពះដែម្ភស់សី.ើ
ជាអ្ន�គបីគគល់ដែដល់�និក្របកាស់តើបក ើ ស់ដែម្ភី�.
និយយល់ ល់់់ទី៣ និយយល់ ល់់់ទី៤ អ្នស់់កល់ិ។.(ស់ក្រម្ចាប់.“តើម្ភល់ ើ ៦.និ� ិ រ�បពនិ ើ ២)។ ើ ក្រ�ួស់ៗ”.ស់�ម្ភតើម្ភល់ ើ តើ�ររ�បពនិ
គំនិ�រដែដល់និ� ឹ . និ� ិ តាំ�និគរក្រពះដ៏ .
បចូីបិនិន. ក្រពះតើយស់ី�វតើ�ដែ�ក្របម្ភ�ល់�ើីំម្ភនិីស់សច�ល់តើ�កនី�និគរក្រទី�់. តើដាយក្រពះគី�. ការអ្ន�់តើទាំស់. និិ�ការក្រតាស់់តើ�
តើគឱ្យយតើដើរតាម្ភក្រទី�់កី ន�ល់កខ�ៈជា�វបតើក្រម្ភើក្របកបតើដាយការល់ះប�់�ីស់់។
2
.
មាាតិិកាា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៥
��ះ�កម�សិទ�ិរបស់�ើង!
ចូរ��ប់��ង�យយកចិត�ទុក�ក់!
��ះ�កម�សិទ�ិ និង��ជនៈ
ស���ប់�រប��ើរបស់�ើង!
ចូរច��ើន ��រក�� និង��ើ�
�យ�នទំនួលខុស���វ!
12
អ្ននកាបង្កើើើតិ ន្ិងម្ចាា្ស់់
13
រូបពន្្យល់់ទីី៥
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៥.បង្កាាញពើភពដែដែ� �និ និដ ដើ.និិ�ម្ភ ម្ភនិ និីីស់ ស់សស.ម្ចានក់ច�ជាម្ភួយនិឹ�ពា ពាក កយតើតើ� �ាកភា ភាព ពជា ជាម្ចា ម្ចាូស់ ស់់់កម្ភ ម្ភីីស់ិទី ទីធិរធ បស់ ស់់់ក្រក្រព ពះជា ជាម្ចា ម្ចាូស់ ស់់់។
រ�បដែដែ� �នកខ្មាំ ខ្មាំ� �តើតើល់ ល់ើ S. ក្រពះជាអ្ននកបតើ�ើើ�.
តើ�យ ើ ជាម្ចាូស់់ចក្រកវាឡូ.
និ� ិ ភពដែ�និដើរបស់់ស់ពើ�រតើពជា ើ របស់់ក្រទី�់។.
តើយ� ំ អ្នស់់ ើ គ្នាីនិអ្នើទាំ ើ � . ក្រពះអ្ន�គជា. “ម្ចាូស់់ក្រកុម្ភ�ីីនិ”។. តើយ� ើ ក្រគ្នានិ់ដែ�ជាអ្ននកតើក្របើក្រ�ស់់. និិ�ចា�់ដែច�អ្នើើៗដែដល់ក្រទី�់�និបតើ�ើើ�. និិ�តើធើើជាម្ចាូស់់
បូីតើណាាះ.តើ��ីតើនិះ.តើយ� ើ ក្រ�ូវតើធើើកិចូការតើដាយម្ចានិទីំនិួល់�ីស់ក្រ�ូវ�ីស់់បំ�ី�។
S. គ្នាីនិអ្នើើម្ភួយដែដល់តើ�ថាជា. “ការដាក់ទាំនិដែបបក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទី”. តើឡូយ ើ ។. បញ្ញាាជាក់ដែស់ើ�គ�ថា. “អ្ននកម្ភិនិដែម្ភនិជាក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទី.
កំពី�ដែ�ល់ួច”. ដែដល់គិ�ថា. “�ែីំជាម្ចាូស់់. តើ�យ ធ យនិ�វអ្នើើដែដល់ជាកម្ភីស់ិទីធិរបស់់�ី ំ.ែ ក្របស់ិនិតើបើ�ី ំម្ចា ែ និអារម្ភី�៍ថា. ើ �ែីំម្ចានិស់ិទីិឱ្យ ច�់ឱ្យយ”។
រ�បដែដែ� �នកខ្មាំ ខ្មាំ� �តើតើក្រក្រកា កាម្ភ ម្ភ S. ក្រពះ�និបតើ�ើើ�. និិ�ជាម្ចាូស់់តើល់ើអ្នស់់ទាំ� ំ ម្ភនិីស់ស. តើល់ើភពដែ�និដើ. តើ�យ ើ ក្រទី�់ម្ភិនិចាប់អារម្ភី�៍ពើក្រពំក្របទីល់់. ទី�់ជា�ិ. និិ�. ព�៌ស់ម្ភិីរតើឡូយ ើ ។
S. ក្រពះជាម្ចាូស់់ក្រទី�់ឱ្យយតើយ� ើ �ូើនិ�វរ�បកាយ. និិ�ជើវ ិ�ដែដល់តើយ� ើ ដែ��តើ�ថា៖. “របស់់តើយ� ើ ”។. តើ�កនី�តើរឿ�តើក្របៀបក្របដ�ចអ្នំពើ. អ្ននកម្ចានិល់ា�តើ់ �ា. (ល់�កា. ១២:១៣-២១). ក្រពះតើយស់ី�វច�ិីល់បង្កាាញតើល់ក ើ ទីម្ភ ើ ួយថា. ដើចម្ចាើរដែដល់បតើ�ើើ�តើភាគ�ល់ដតើ៏ ក្រចនិ ើ . ស់និធឹកជាដើរបស់់ក្រពះ.ម្ភិនិដែម្ភនិជារបស់់អ្ននកម្ចានិតើទី...តើ�យ ូ កពើក្រពះដែដរ។ ើ តើល់ើកទីើពើរថា.ជើវ ិ�របស់់បីរស់អ្ននកតើនាះ.ក៏�ើម្ភ
S. ក្រពះ�និក្របទាំនិឱ្យយតើយ� ើ និ�វជំនាញ. និ� ិ ស់ម្ភ�ាភាពជាតើក្រចនិ ើ ដែដល់តើយ� ើ ក្រ�ូវតើគ្នារព. និ� ិ ចតើក្រម្ភនិ ើ វាតើឡូ� ើ តើដាយទីំនិួល់�ីស់ក្រ�ូវ . និិ�ភាពវា�នៃវ. តើយ� ើ ក្រ�ូវតើក្របើក្រ�ស់់រ�បកាយ. និិ�ជើវ ិ�ដែដល់ក្រពះឱ្យយម្ភកតើយ� ើ �ូើស់ក្រម្ចាប់ថាើយស់ិររីើ �តើរឿ�ដល់់ក្រទី�់. តាម្ភរយៈ. ការបតើក្រម្ភើគ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភក។
S. ទីតើ�ើរើ បស់់តើយ� ំ អ្នំពទី ើ តើំ ពាះតើយ� ើ ចំតើពាះអ្ននកដនៃទីក្រ�វូ ដែ�ឆ្លល�� បញ្ញាូ� ើ តើ�ើរើ បស់់ក្រទី�.់ ដែដល់�និក្របក្រព� ឹ ច ើ ជាម្ភីនិ. (១យូ�ហាំនិ. ៤:១៩-. ២១)។.តើយ� ើ ជាម្ភីនិ។ ើ ម្ភិនិដែម្ភនិក្រស់ឡាញ់ ..តើដើម្ភិឱ្យ ើ យក្រពះក្រស់ឡាញ់ តើយ� ើ តើទី.ដែ�តើយ� ើ ក្រស់ឡាញ់ ពើតើក្រពាះក្រពះ�និក្រស់ឡាញ់ តើយ�
S. តើ�តើពល់តើយ� ើ រស់់តើ�ក្រស់បតាម្ភបំ��ក្រពះ�ឫទី័យក្រពះតើ�យ ើ .តើយ� ើ និឹ�រកតើ�ញ ើ និ�វអ្ន�ានិ័យ.និិ�កើើអ្នំ�រកនី�ជើវ ិ�.តើ�យ ើ នាំម្ភកនិ�វអ្ន�ានិ័យ.និិ�កើើអ្នំ�រតើនាះដល់់អ្ននកដនៃទីដែដរ។
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៦
14
ផែ្ន្ការដើើមា
រូបពន្្យល់់ទីី៦
15
. ១ រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៦.បង្កាាញពើដែ�និការតើដើម្ភរបស់់ក្រពះស់ក្រម្ចាប់ម្ភនិីស់សជា�ិដែដល់ក្រ�ូវរស់់តើ�ជាម្ភួយគ្នានតើល់ើភពដែ�និដើ។ S. តើក្រកាម្ភការដឹកនាំរបស់់ក្រពះដ៏ជាតើស់ើច.(រ�បម្ភក ម្ភកីដ.និិ�និិម្ភិ�ើស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពះជា ជាម្ចា ម្ចាូស់ ស់់់)។
S. ដ�ចជាក្រគូ�រដែ�ម្ភួយរួម្ភគ្នាន.(រ�បស់� ស់�គម្ភ ម្ភនិ និ៍៍ដែដែដ ដល់ ល់ម្ចា ម្ចានិ និម្ភ ម្ភនិ និីីស់ ស់សសកា កានិ និ់់នៃនៃដ ដគ្នាន ជីវំ ញ �និ និដ ដ) ិ ដែដែ� ើ ។
S. តើដាយម្ភនិីស់សម្ចានក់ៗស់ួរថា៖. “តើ�� ើ ី ំក្រែ �ូវតើក្របក្រើ �ស់់ជើវ ិ�. តើដើម្ភិថា ើ ើ យស់រិ រីើ �តើរឿ�ដល់់ក្រពះ. និ� ិ បតើក្រម្ភម្ភ ើ និីស់សដែដល់តើ�ជីំវ ិញ�ែីំ
.
តើដាយរតើបៀបណា?”។.(និ និិម្ភិ�ើស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាអ្ន អ្នននកបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើ.ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញច�ី ល់ ល់ប ិ បង្កាា ញពើក្រក្រព ពះតើតើ� �ម្ភ ម្ភនិ និីីស់ ស់សស.និិ�ក្រក្រក កឹ�យវនិ និ័ិ ័យ)។
. ២ គតើក្រម្ចា�ដែ�និការរបស់់ក្រពះ.គច � �់ឱ្យយម្ចានិភាពចីះស់ក្រម្ភុ�គ្នាន។ S. កនី�បណា ើ ម្ភនិីស់សជា�ទាំ ំ អ្នស់់។ ិ �
ស់.និិ�ស្រ្តស់ ស់ើើបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើក្រក្រព ពះ.និិ�គ្នាន តើតើ� �វ ញ �ម្ភ ម្ភក ក.(ដែ�នកខ្មាំ�តើល់ើ).និិ�រ�បចា ចាប ប់នៃនៃដ ដគ្នាន .(ដែគម្ភខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ). S. រវា�តើភទីទាំំ�អ្នស់់.(រ�បបីរស់ ិ តើតើ� បីរស់ម្ចានិតើឡូវអាវ.ព�៌តើល់ឿ�.ឯស្រ្តស់ើម្ចានិ�បថានក្រំ កចកព�៌ផ្លាើឈ�ក)។
S. កនី�ចំតើណាម្ភនិីស់សក្រគប់ៗរ�ប.តាម្ភ�ួនាទីើ.�ានិភាព.និិ�កនី�ស់�គម្ភរស់់តើ��ីស់ៗគ្នាន។ . ៣ ក្រពះ�និម្ចានិបនិទ�ល់ម្ភកកានិ់តើយ� ើ ម្ចានក់ៗថា៖
ច�រដែស់ើ�រកតើ�តើក្រកាម្ភក្រពះគី�.និិ�អ្នំណាចរបស់់អ្នញ ..
់ យឯ�.និិ��និតើ�ជា តើដើម្ភិឱ្យ ើ យកានិ់ដែ�កាាយតើ�ជាអ្នើើ.ដែដល់អ្នញច�ឱ្យ
..
តើដើម្ភិជ ើ ួយអ្ននកដនៃទីឱ្យយកានិ់ដែ�តើក្រចើនិៗតើឡូ� ើ .
តើ�យ ធ ព ើ ជាក្របតើយាជនិ៍ឱ្យយអ្នញ.អាចតើក្របើឯ�ក្របកបតើដាយក្របស់ិទីិភា ..
៤
.
់ យតើគតើធើើ��ដែដរ។ ដ�ចអ្នើើដែដល់អ្នញច�ឱ្យ
តើ�កនី�ពិភពតើ�កដែដល់�និធាាក់ចីះ.តើ�យ ើ តើពញតើដាយអ្នំតើពើ�បស់ពើនៃថ្មីាតើនិះ.តើយ� ើ ក្រ�ូវបតើក្រម្ភើគ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភក.ដ�ចដែដល់ក្រពះ. ច�់ឱ្យយតើយ� ើ បតើក្រម្ភើពួកតើគ. ម្ភិនិដែម្ភនិតើក្រពាះដែ�តើគច�់ទីទីួល់ការបតើក្រម្ភើពើតើយ� ើ តើទី. ក៏ម្ភិនិដែម្ភនិតើដាយតើក្រពាះដែ�តើយ� ើ ច�់បតើក្រម្ភើតើគដែដរ។.
ក្រពះក្រទី�់ដែច�ចំប់តើនិះស់ក្រម្ចាប់តើយ� ើ ។. តើយ� ើ ក្រគប់គ្នានក្រ�ូវដែ�ដែក្របកាាយឱ្យយកានិ់ដែ�ដ�ចក្រពះក្រគស់ ើ ទ. និ� ិ ជួយអ្ននកដនៃទីឱ្យយកានិ់ដែ�. កាាយដ�ចជាក្រទី�់ដែដរ។
៥
ភា�រភាពនិ� ឹ ម្ចានិជាចម្ភិ�កនី�ចំតើណាម្ភម្ភនិីស់សជា�.ិ តើបម្ភ ើ និីស់សម្ចានក់ៗតើ�តើល់ភ ើ ពដែ�និដើស់ួរស់ំ�ួរម្ភួយថា៖
“តើ�ើ�ី ែំតើក្របើជើវ ិ�ដែបបណា.តើដើម្ភិថា ើ ើ យស់ិររីើ �តើរឿ�តើ�ក្រពះនិិ�បតើក្រម្ភើអ្ននកដនៃទី?”
តើើ បស់ ស់ក កកម្ភ ម្ភីីរបស់ ស់់់ពួកជំនិ និីី៖ ំ ៦ ពាកយពរើ ឃ្លាាខ្មាំ�តើក្រកាម្ភតើនិះពនិយល់់ពតើប
(ក្រពះ). ក្រពម្ភទាំំ�ស់ដែម្ភី�ឱ្យយតើយ� ំ នៃនិក្រពះ�ឫទី័យក្រទី�់. តាម្ភគំនិិ�ដែដល់ក្រទី�់�និគិ�ស់តើក្រម្ភច. ើ រាល់់គ្នាន�គល់់តើស់ចកើើអាថ្មី៌កំ�� កនី�ក្រពះអ្ន�គក្រទី�់. ស់ក្រម្ចាប់ការកានិ់កាប់ក្រ�ួ�ក្រតាកនី�កាល់ដែដល់តើពញកំ��់ម្ភកដល់់. តើដើម្ភិនិ ំ អ្នស់់កី �ក្រពះក្រគ ន ើ ឹ�បក្រម្ភួម្ភក្រគប់ទាំ� ើស់ទ ទាំំ�របស់់តើ��ានិស់ួគ៌.និ� ើ �».(តើអ្នតើភស់�រ.១:៩-១០)។ ិ របស់់តើ�ដែ�និដ�
តើបស់កកម្ភីរបស់់ពួកជំនិីំ. គ�តើដើម្ភិតា ំ ម្ភនិីស់សទាំំ�អ្នស់់ម្ភកកនី��ម្ភគគើភាពជាម្ភួយនិឹ�ក្រពះជាម្ចាូស់់. និិ�ចំតើពាះគ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភក ើ �
តើ�កនី�អ្ន�គក្រពះក្រគស់ ើ ទ. (តើគ្នាល់ជំតើនិឿអ្ន�់គាតើើ �និ.តើស់ៀវតើ�ការអ្នធ� ិ ា និ�ម្ភញ្ចូា. ទីំព័រ៨៥៥.Anglican.Catechism,.The.Book. of.Common.Prayer,.p.855)។
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៧
2
1 1
16
55
33
44
គម្រោ្្ងផែ្ន្ការត្រូ្�វបំផ្លាា្ញ
រូបពន្្យល់់ទីី៧
17
និិម្ភិ�ើស់ញ្ញាាដែដល់តើក្របើតើ�កនី�រ�បពនិយល់់តើនិះ.និឹ�តើល់ចតើឡូ� ើ តើ�តាម្ភតើម្ភតើរៀនិជាបនិើបនាទប់តើទីៀ�។
១.
់ ញ្ញាាក្រក្រព រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៧. បង្កាាញអ្នំពើអ្នំណាចនៃនិអ្នំតើពើ�ប. (រ�បរ�ើ�ស់ ស់ញ្ញា ពួញតើតើ� �ចំ�ី ចកណា ើ ល់ ល់). �និល់បល់ួចច�ល់. តើ�យ ើ បំផ្លាាញ. គតើក្រម្ចា�ដែ�និការតើដើម្ភរបស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់។
ា (រ�បម្ភនិ ម្ភនិីីស់ ស់សសជា ជាប ប់. ២. អ្នំតើពើ�ប�និតើធើើឱ្យយម្ភនិីស់សកាាយជាអ្ននកតើទាំស់នៃនិភាពអាតាីនិិយម្ភ. តើដាយអាក្រស់័យតើ�តាម្ភបំ��របស់់�ួ និ.
កី � ន រ�ើ�់)។
ើ ដ៏ល់ក្រិ បនៃពរបស់់ក្រពះក្រគប់ដែ�នកទាំំ�អ្នស់់។.វាបំផ្លាាញទីំនាក់ទីំនិ�រវា�៖ ៣. អ្នំតើព� ើ បបំផ្លាាញការប�ើបតើ�ើ� ក..ក្រពះជាម្ចាូស់់.និ� ំ ម្ភ�ល់។ ិ ម្ភនិីស់សជា�ទាំ ិ � �..បីរស់.និិ�ស្រ្តស់ើ.គ�រវា�តើភទីក្របុស់.និិ�តើភទីក្រស់ើ.តើ�កីបិ�ើិ.២,៣.(ស់�ម្ភស់ម្ចាគល់់ស់ញ្ញាាស់� ស់�ើពស់ ស់់់ដែដែប ប�ដែដែច ចក)។ គ..ប�ក្របុស់.និ� កាំប ំ ិ�.រ�ប�ំ�ក់ឈា ឈាម្ភ ម្ភ)។ ិ បិ�និក្របុស់.(តើ�កីបិ�ើ.ិ ៤)។.កាអ្នីនិ ើ ស់ម្ចាាប់តើអ្នបល់ ិ ជាបិ�និ.(ររ�បកា
�..ជើវ ិ��ានិស់ួគ៌.និិ�តើ�កិយ.(តើ�កីបិ�ើិ.៦:១-៤)។.ពួកតើទីវតាតើ�ថាជា.«ពួកក�និក្រពះ».(រ�បជើវ� ម្ចានិ និ� �ាប.យូ�ប១:៦;. ិ ម្ចា ២:១;.៣៨:៧).ម្ចានិទីំនាក់�� វតើភទីជាម្ភួ ា យក�និក្រស់ម្ភ ើ និីស់សតើ�ដែ�និដើ។
�.. ក្របតើទីស់. និិ�ក្របតើទីស់. (តើ�កីបិ�ើិ. ១១)។. ការក��បូម្ភ�បិល់. ជាល់ទីធ�ល់នាំឱ្យយម្ចានិការបំភានិ់ភា�ឱ្យយ. �ីស់ៗគ្នាន.(រ�បម្ចា ម្ចា� �់ម្ភ ម្ភនិ និីីស់ ស់សស).និ� ិ ការដែបកដែ�ែកម្ភនិីស់សជា�ឱ្យ ិ យរស់់តើ�ពាស់តើពញពភ ិ ពតើ�ក។
ន ជ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពះជា ជាម្ចា ម្ចាូស់ ស់់់)។ ៤. អ្នំតើព� ើ បនាំឱ្យយម្ភនិីស់សជា�ធា ិ ា ក់កី �កើ ើ ំនិីំជក្រម្ភះរបស់់ក្រពះ.(រ�បញញួ រ.តើល់និ ើ ិម្ភិ�ើស់
៥.
ចីះចំដែ�កល់ទីធ�ល់វ ិញ?. បញ្ញាាក្របកានិ់ជា�ិ�ស់និ៍. និិ�ការដែប�ដែចកតើភទី។. ដំតើ�ើរយកចិ�ើទីីកចំតើពាះស់ី�ម្ចាល់ភាពរបស់់ . អ្ននកដនៃទី. ក្រ�ូវ�និជំនិួស់តើដាយគំនិិ�បីគគល់និិយម្ភ។. ម្ភនិីស់សស់ម្ភ័យតើនិះច�់រស់់តើ�តើដើម្ភិប ើ តើក្រម្ភើដែ�បំ��ក្រ�ថាន. ចំ��់ចិ�ើ.. និិ�ម្ភ�ច្ឆិ ា ីតើណាាះ។.ម្ភនិីស់សតើម្ភើល់គ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភកកនី�ល់កខ�ៈស់�ស ័យគ្នាន។ ិ ិ�តានានារបស់់�ួ និឯ�បូ
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៨
ល�
1
2
GMeBI)ab
karFøak;cuH
karCMnuMCRmH
esckþIsøab;
RBHKuN
karpÁt;pÁg;BIRBH
GMeBI)ab
Xatkmµ
karCMnuMCRmH
karbeNþjecj
RBHKuN
TIsmÁal;
GMeBI)ab 3
4
18
karCMnuMCRmH
TMnak;TMngRcbUkRcbl; TwkCMnn;
RBHKuN
NUeG
GMeBI)ab
b:m)abil
karCMnuMCRmH
karbMEbkPasa
RBHKuN
G½R)ahaM
ពីលោកាអ្ន័ដាមា ដល់់លោកាអ្ន័ប្រា្ហាំំ
19
រូបពន្្យល់់ទីី៨
ក្រពះគម្ភីើរដែច�អ្នំពើតើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំជាតើល់ើកដំប��កនី�តើ�កីបិ�ើិ. ១១:២៦. គ្នា�់ជាម្ភនិីស់សដែដល់តើគតើ�ថា. «ម្ភនិីស់សតើក្រជើស់ . ំ ��ប�ិស់់។. ១១ជព ំ �កដប ំ ��នៃនិគម្ភីើរតើ�កីបិ�ើិ. តើរៀបរាប់អ្នំពើតើ��ីការ�៍ដែដល់�និតើកើ�តើឡូ� តាំ�». ដប ើ ម្ភីនិការក្រតាស់់តើ�របស់់. អ្ន័ក្រ�ហាំំ។. ឯ�ាឹម្ភ�រដែដល់តើ�តើស់ស់ស់ល់់. តើរៀបរាប់ពើក្រពឹ�ើិការ�៍ដែដល់�និតើកើ�ម្ចានិតើឡូ� ើ បនាទប់ពើការក្រតាស់់តើ�របស់់គ្នា�់។. តើ�កីបិ�ើិ. ១-១១. បញ្ញាជក់ពើតើគ្នាល់បំ��របស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់. កនី�ការក្រតាស់់តើ�តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ. និិ�កនី�ការបតើ�ើើ�ម្ភនិីស់សម្ភួយ . ក្រកុម្ភតើចញពើគ្នា�់ម្ភក.ដែដល់តើក្រកាយម្ភកម្ភនិីស់សម្ភួយតើនិះក្រ�ូវ�និតើគតើ�ថា.ពួក�ស់និ៍អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់.(តើ�កីបិ�ើិ.៣២:២៨)។
អ្នំំតើតើព អ្ន ព� ការរជំនិ និីីំជក្រក្រម្ភ ម្ភះះ..ក្រក្រព ពះគី� ើ ប..កា
៏ .ិ �និបតើ�ើើ�របស់ គម្ភីើរតើ�កីបិ�ើិជំព�ក១. ក្របកាស់ថា. ក្រក្រព ពះជា ជាម្ចា ម្ចាូស់ ស់់់.ដែដល់ជាក្រក្រព ពះដល់ ល់ិ ស់់់ស់ ស់ព ពើ�រតើតើព ពើទាំ ទាំំ� ំ អ្ន អ្នស់ ស់់់យាូ �ក្រក្រស់ ស់ស់ ស់់់ ំ ��ក្រ�ូវស់រតើស់រើ �តើម្ភើ� ក្រក្រ� �កា កាល់ ល់.. (ររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទី៨ ើ ដែ�នកខ្មាំ�តើល់) ើ ។. ម្ចាតាបតា ិ នៃនិម្ភនិីស់សជា�ដ ិ ប ើ . និ� ិ បតើក្រម្ភក្រើ ពះជាម្ចាូស់់. តើ�យ ើ បតើក្រម្ភើ
គ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភក។. ក្របធានិបទីគនិាឹះម្ចានិកនី�បទីអ្នតាាធិបំយចម្ភិ�ទាំំ�បួនិ. ម្ចានិជាបនិើបនាទប់តើ�កនី�តើ�កីបិ�ើិ. ជំព�ក. ២-១១.
ដែដល់ម្ចានិក្រក្រព ពះគី�របស់ ស់់់ក្រក្រព ពះ.ជាក្របធានិបទីគនិាះឹ ក្រគប់ជំព�ក។.ចំ�ីចទី១ ើ -៤.ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ�ំណា�ឱ្យយតើល់�តើរៀ�នៃនិរ�បពនិយល់់។
�កីបិ�ិើ.២-៣ ១ .តើតើ�
S. អ្ន អ្នំំតើតើព ពើ�ប៖.តើ�កអ្ន័ដាម្ភ.និិ�នា�តើអ្នវាូម្ភិនិ�ើប់បង្កាគប់ក្រពះ.(រ�បស់�ើពស់់ចតើនាាះម្ភនិីស់សកនី�ឥរយាបទីក្រពតើ� ើយកតើនិើើយ)។ ិ
ំ ីំជក្រក្រម្ភ S. កា ការរជំនិ និីីំជក្រក្រម្ភ ម្ភះះ៖.អ្នំតើព� ស់ច ចក� ើ ា ប.់ (រ�បញញួ រ.�ំណា�កា ការរជនិ និី ម្ភះះ.និ� ថ្មីីីកំល់ ល់� �� រន )។ ើ បរបស់់តើគ.នាំម្ភកនិ�វតើតើស់ ិ ថ្មី
S. ក្រពះគី�៖.ក្រពះរកាការក្របកបគ្នានជាម្ភួយនិឹ�ពួកតើគ.និិ�បំពា ពាក ក់ស់ ស់តើតើម្ភ ម្ភាា�កបំពា ពាក ក់ដែដែស់ ស់ិិកឱ្យ ឱ្យយយតើតើគ គ.(តើ�កីបិ�ើិ.៣:២១)។ �កីបិ�ិើ.៤-៥ ២ .តើតើ�
ំ ក់ឈា S. អ្ន អ្នំំតើតើព ព� និកា កាប បិ�.និ� ឈាម្ភ ម្ភ) )។ ើ ប៖.កាអ្នីនិ ើ ស់ម្ចាាប់តើអ្នបល់ ិ ជាបិ�និក្របុស់គ្នា�់.(រ�បក�និ ិ ដ�
S. កា ការរជំនិ និីីំជក្រក្រម្ភ ម្ភះះ៖.ក្រពះជាម្ចាូស់់បតើ�ើញកាអ្នីើនិតើចញពើវ�ើម្ចានិរបស់់ក្រទី�់.(រ�បនៃនៃដ ដច�ី ល់ ល់កា ិ កា� �់រ�បកា កាអ្ន អ្នីីើនិ និ) )។
់ ីវំ ញ S. ក្រពះគី�៖.ក្រពះអ្នម្ចាូស់់ដាក់ស់ញ្ញាាការពារតើល់កា ស់ញ្ញា ញ្ញាារ�ើ�ជ កាអ្ន អ្នីីើនិ និ..“ច�រតើតើច ចញតើតើ� �”)។ ិ កា ើ អ្នីនិ ើ .(៤:១៥)។.(រ�បស់ �កីបិ�ើិ.៦-៩ ៣ .តើតើ�
S. អ្ន អ្នំំតើតើព ពើ�ប៖.តើទីវតា. (រ�បម្ភ ម្ភនិ និីីស់ ស់សសម្ចា ម្ចានិ និ� �ាប).តើ�ថា.“ពួកក�និក្រពះ”.(តើ�កីបិ�ើិ. ៦:១;.ស់�ម្ភអានិយូ�ប.៣៨:៧).រួម្ភដំតើ�ក. ជាម្ភួយនិ� ឹ ពួកស្រ្តស់តើើ �ដែ�និដើ។
ំ និ់.់ (រ�បពពក.តើតើភ S. កា ការរជំនិ និីីំជក្រក្រម្ភ ម្ភះះ៖.ក្រពះបំផ្លាាញនៃ�ទដែ�និដើតើដាយទីឹកជនិ និនិ ភា��.និិ�ទីឹករល់ ល់ក ក)។
S. ក្រពះគី�៖.ក្រពះជាម្ចាូស់់ដែថ្មីរកាតើតើ� �ក�� តើតើអ្ន អ្ន.និ� ំ ឡាយ.(រ�បទី ទី��ក)។ ិ ស់ម្ចាជិកក្រកុម្ភក្រគួ�ររបស់់គ្នា�់.និ� ិ ស់�ើទាំ� �កីបិ�ើិ.១០:១-១២:៣ ៤ .តើតើ�
S. អ្ន អ្នំំតើតើព ពើ�ប៖. ពួកក�និតើ�តើ�ក��តើអ្នចាប់តើ�ើើម្ភក��បូម្ភ�បិល់ស់ំតើ�តើ�រក�ានិស់ួគ៌. “តើដើម្ភិឱ្យ ើ ៍ ី ះ. និិ� ើ យតើគ�និតើករតើឈា
.
ការពារកីឱ្យ ំ យពួកតើគខ្មាំូ�់ខ្មាំូយតើ�ពាស់តើពញតើល់ើដែ�និដើ”។
S. កា ការរជំនិ និីីំជក្រក្រម្ភ ម្ភះះ៖.ក្រពះជាម្ចាូស់់ឈប់ការពារតើគ.តើដាយក្រទី�់បំភានិ់ភា�តើគ.(រ�បម្ចា ម្ចា� �់).និិ�តើធើើឱ្យយពួកតើគខ្មាំូ�់ខ្មាំូយ។
S. ក្រពះគី�៖. ក្រពះ�និក្រតាស់់តើ�តើតើ� �កអ្ន អ្ន័័ក្រក្រ� �ហាំ ហាំំ។ ំ . ក្រទី�់�និបញ្ចូជ� និគ្នា�់ឲ្យយតើ�ក្រក្រស់ ស់ុុកកា កាណា ណានិ និ..តើដាយស់និាថា. គ្នា�់និឹ�. ម្ចានិក�និ និតើតើ� �តើតើក្រក្រច ចើនិ.តើ�យ ើ ក្របជាជា�ិតើ�ស�តើទីៀ�.(រ�បដែដែព ព�)។ ើ ក្រពះពរនិឹ���រតើចញពើពួកតើគតើ�កានិ់បណា
តើតើទី ទីវវ�ស្រ្តស់ ស់ើើនៃនៃនិ និគ គម្ភ ម្ភីើរី តើតើ� �កីបិ�ិជ ើ ំព�កទីើ.១-១១
S. តើ�កីបិ�ើិ. ១-១១.ស់ដែម្ភី�ក្រ�ប់អ្នំពើអ្ននកដែដល់�និបតើ�ើើ�ចក្រកវាឡូ.ក្រ�ប់ពើម្ភ�ល់តើ��ីដែដល់ក្រទី�់បតើ�ើើ�វាម្ភក.តើ�យ ើ ក្រ�ប់ពើ ការឆ្វេល�យ�បរបស់់ម្ភនិីស់ស.
ចំតើពាះតើស់ចកើើស់បិីរស់នៃនិក្រពះ.
ការបះតើ�ររបស់់ម្ភនិីស់សជា�ិ។
និិ�ក្រ�ប់ពើការឆ្វេល�យ�បរបស់់ក្រពះចំតើពាះអ្នំតើពើ�ប.
. និិ�.
S. តើ�កីបិ�ើិ. ១-១១. ចំ�ីចចី�តើក្រកាយ. ការក្រតាស់់តើ�របស់់តើ�កអ្ន អ្ន័័ក្រក្រ� �ហាំ ហាំំ.ំ (១២:១-៣)។. ក្រពះដែដល់ក្រតាស់់តើ�តើ�ក.
អ្ន័ក្រ�ហាំំ. គ�គ្នាីនិក្រពះឯណាតើ�ស�. តើក្រ�ពើក្រពះអាទីិករដែដល់បតើ�ើើ�តើ�កផ្លាទល់់តើនាះតើឡូយ ើ ។. ក្រទី�់ម្ភិនិ�និតើធើើកិចូការរបស់់. ក្រទី�់តើដាយម្ភតើធា�យថ្មីីើតើទី.ដែ�និ�វរកាក្រពះគី�ក្រទី�់ដដែដល់។
2
S. ក្រពះជាម្ចាូស់់ម្ចានិតើគ្នាល់បំ��កនី�ការក្រតាស់់តើ�តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ. គ�ស់ ស់ក្រក្រម្ចា ម្ចាប ប់តើតើធ ការរតា តាម្ភ ម្ភររយៈគ្នា គ្នា� �់. និ� និតើតើ� �របស់ ស់់់គ្នា គ្នា� �់ ិ ក�និ មាាតិិ កាធាើកា តើតើដ ដើម្ភ ម្ភិិតា តាំ ំ ម្ភ ម្ភនិ និីីស់ ស់សសជា ជា� �ិម្ភ ម្ភក ក.កី � ន គតើតើក្រក្រម្ចា ម្ចា� �ដែដែ� �និ និកា ការរតើតើដ ដើម្ភ ម្ភររបស់ ស់់់ក្រក្រទី ទី� �់វញ និយយល់ ល់់់ទីើ៦.និិ�រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៧)។ ិ ។.(ច�រតើក្របៀបតើធៀបររ�បពនិ ើ �
S. ពាកយគនិាឹះ.ដែដល់ដែ��តើកើ�ម្ចានិតើ�កនី�តើរឿ�ក្រពះគម្ភីើរតាំ�ដែ�ពើតើដើម្ភរ���ដល់់ចប់.គ�ជាពាកយថា.ក្រក្រព ពះគី�!
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៩
20
ការចងស់មាី័ន្ធមេ្ត្រូ្ីន្ឹងលោកាអ្ន័ប្រា្ហាំំ .១
គម្ភីើរតើ�កីបិ�ើិ�ី ក�តើយា�ជាតើក្រច ទ ើនិ.
21
រូបពន្្យល់់ទីី៩
អ្នំពើអ្នើដែដល់ក្រពះ�និម្ចានិបនិទ�ល់ថា.
និឹ�តើធើើស់ក្រម្ចាប់តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ. និិ�ស់តើក្រម្ភច. តើជាគជ័យតាម្ភរយៈគ្នា�់. (តើ�កីបិ�ើិ. ១២:១-៣,៧;. ១៣:១៥;. ១៥:១៨-២០;. ១៧:៨)។. ស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើដែដល់ក្រពះ�និ.
ច�តើធើើជាម្ភួយអ្ន័ក្រ�ហាំំ. ស់ ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធតើតើម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ើនៃនៃនិ និកា ការរតើតើប បើជាែ របស់ ស់់់ក្រក្រព ពះ. គ�ជាកិចូការដែ�ម្ភួយ. ម្ភកពើក្រពះជាម្ចាូស់់ចំតើពាះតើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ. (រ�បព�៌ តើតើល់ ល់ឿឿ�)។.តើ�កនី�ស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�តើើ និះ.(ដែច�តើ�កនី�ក្រកាំ�.ដែ�នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភនៃនិររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទី៩ ើ ).ក្រទី�់�និស់និាថា៖ S. ក្របទាំនិដែដែដ ដនិ និដ ដើក្រក្រស់ ស់ុុកកា កាណា ណានិ និ.ឱ្យយតើ�តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ.និ� ិ ក�និតើ�ជំនានិ់តើក្រកាយរបស់់គ្នា�់។
S. ក្របទាំនិក�និ និប បនិ និើើវ�សក្រក្រ� �ក�ល់ ល់..ដល់់តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ.និ� ើ ក្របជាជា�ម្ភ ិ បតើ�ើ� ិ ួយតើចញពក ើ �និតើនាះ។
S. ក្រពះជាម្ចាូស់់និឹ�តើក្របើតើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ. និិ�ក�និតើ�គ្នា�់. តើដើម្ភិនា ំ កនិ�វក្រក្រព ពះពរដល់ ល់់់�ស់ ស់និ និ៍៍ដនៃនៃទី ទី. (�ំណា�តើដាយរ�បដែដែព ព�. ើ ម្ភ
ម្ចានិ ម្ចា និទី ទីឹក��រតើតើ� �ៀរធាា ក់តើតើល់ ល់ើពិភពតើតើ� �ក)។
.២
តើរឿ�តើនិះតើធើើឱ្យយអ្ននកអានិឆ្លងល់់ថា. តើ�ើតើស់ចកើើស់និារបស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់ចំតើពាះតើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ. ពិ�ជានិឹ�ក្រ�ូវស់តើក្រម្ភច�និ. ឬ . យាូ�ណា។. ដំតើ�ើរតើរឿ��ាះអ្នំពើបីពើបីរស់នាស់ម្ភ័យដ�ចជាតើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ. និិ�នា��រាូ . គ�ហាំក់ដ�ចជាក្រ�ូវផ្លាិកទីីកជា. បតើណា ើ ះអាស់និន។
ក..តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំតើស់ទើរដែ���់ប�់�រាូ តើ�កនី�នៃដអ្ននកដនៃទី.(តើ�កីបិ�ើិ.១២:១០-២០;.២០:១-១៨)។
�..ក្របស់និ ិ តើបតើើ �កឡូី�តើក្រជើស់យកក្រស់ុកកាណានិ. ជំនិួស់�ំបនិ់ទីំនាបទីតើនិាយរ័ ដានិ់វ ិញ. តើនាះតើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំក្រ�កដជាក្រ�ូវ ��់ប�់ការអ្នះអា�របស់់គ្នា�់ចំតើពាះទីឹកដើស់និាម្ភិនិខ្មាំនិ.(តើ�កីបិ�ើិ.១៣)។
គ..តើទាំះអ្ន័ក្រ�ហាំំ. និិ��រាូ �និរ�ចាំកំតើ�ើ�អ្នីើ�កអ្នស់់រយៈតើពល់២៥ឆ្នាំំ�កើ. (តើ�កីបិ�ើិ. ២១). ក៏ពើរបើឆ្នាំំ�បនាទប់ម្ភក.. ក្រពះ�និបង្កាគប់ឱ្យយយកក�និរបស់់គ្នា�់តើ�តើធើើជាយញ្ចូាប�ជា. (តើ�កីបិ�ើិ. ២២)។. តើក្រកាយម្ភក. ក្រពះ�និទីប់�ើ�់ម្ភិនិឱ្យយ.
គ្នា�់ទីទីួល់រ�និ�វកើឈ ើ ចា � ប់តើទីៀ�តើទី. តើដាយក្រទី�់�និក្របទាំនិតើចៀម្ភតើឈាីល់១ដល់់គ្នា�់. ស់ក្រម្ចាប់តើធើជា ើ យញ្ចូាប�ជាតើ�តើល់ើ. ភនំម្ភ�រូ យា ើ ូ ។. វាជាកដែនិា�ដ៏ស់ំខ្មាំនិ់. ពើតើក្រពាះថា. តើ�ស់ម្ភ័យតើក្រកាយម្ភក. តើស់ើចដាវ ើឌ�និថាើយដង្កាើយយញ្ចូាប�ជាតើ�តើល់ើភនំ.
ដដែដល់តើនិះ. (២�ំយ�ដែអ្នល់. ២៤:១៨-២៥). តើ�យ ើ ស់ម្ភ័យតើក្រកាយម្ភកតើទីៀ�. ក្រពះ�ទី�ឡូ�ម្ភូ�និក៏�និក��ក្រពះវ ិហាំរ តើ�កដែនិា�តើនិះដែដរ.(២រ�កសក្រ�.៣:១)។
៣...ឥរ យាបថ្មីរបស់់ តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ.និិ�នា��រាូ តើពល់�ាះ.ក៏គួរឱ្យយស់�ស ័យដែដរ.តើក្រពាះម្ចានិស់ំនិួរតើចាទីស់ួរថា៖ ៣ ិ
ក..អ្ន័ក្រ�ហាំំនិិ��រាូ ទាំំ�ពើរនាក់បើក្របពនិធតើរៀបគតើក្រម្ចា�ទីទីួល់អ្ននកស់ន�ម្ភរ�ក. គ�ការយកក�និចិញ្ចូូឹម្ភ. (តើ�កីបិ�ើិ. ១៥:១-៦. ការរួម្ភដំតើ�កជាម្ភួយអ្ននកបតើក្រម្ភ.ើ ជំព�ក១៦;.១៧:១៨)។
័ ណាស់់�ួស់និឹ�អាចម្ចានិ �..ទាំំ�ពើរនាក់បើក្របពនិធ�និចំអ្នកដាក់ក្រពះថា. ជាការគួរឱ្យយអ្នស់់ស់ំតើ�ើច. តើក្រពាះ�រាូ ម្ចានិវយចំ . គភ៌�និ.(តើ�កីបិ�ើិ.១៧:១៧;.១៨:១២)។.(តើឈាីះអ្នីើ�ក.ម្ចានិនិ័យថា.“ស់ំតើ�ើច”)។
ចី�បញ្ចូូ ប់នៃនិជវើ ិ�របស់់គ្នា�់តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំម្ចានិ. “ក�និក្របុស់តើក្រជស់ ើ តាំ�”. ម្ចានក់ដែដល់តើក� ើ ពនា ើ ��រាូ . និ� ិ តើ�ក្របុស់ពរើ នាក់
. (តើ�កីបិ�ើិ. ២១;. ២៥:១៩-២៦)។. កម្ភីស់ិទីធិដែដល់គ្នា�់ម្ចានិ. គ�ដើចម្ចាើរនិិ�ដើបញ្ចូូី ះស់ពម្ភួយកដែនិា�. ដែដល់ទីិញកនី��នៃម្ភាបួនិរយ. ដែ�និ.(តើ�កីបិ�ើិ.២៣)។.បនាទប់ពើ�រាូ �ាប់.គ្នា�់�និយកក្របពនិធម្ចានក់តើទីៀ�.ក្រពម្ភទាំំ�អ្ននកបតើក្រម្ភើជាតើក្រចើនិ.តើ�យ ើ ម្ចានិក�និបដែនិាម្ភ តើទីៀ���ដែដរ.(តើ�កីបិ�ើ.ិ ២៥:១-១១)។
៤...តើ��ី អ្នើ�និជាក្រពះតើក្រជើស់តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ.ដែ�ម្ភិនិតើក្រជើស់អ្ននកដនៃទី? ៤
ក..ក្រពះម្ភិនិ�និក្រតាស់់តើ�តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ. តើដាយតើក្រពាះគ្នា�់ជាម្ភនិីស់សស់ីចរ�ជា�តើគ. ស់័កិស់ ើ ម្ភនិឹ�ការក្រតាស់់តើ�របស់់ ិ ក្រពះ. ឬម្ចានិជំតើនិឿធំ. ឬម្ចានិភាពជាអ្ននកដឹកនាំក្របកបតើដាយស់កាើនិីពល់តើនាះតើទី។. គម្ភីរើ យូ�តើស់ើ. ២៤:២. ដែច�ថា. តើ�ស់ម្ភ័យ. ការក្រតាស់់តើ�របស់់គ្នា�់.អ្ន័ក្រ�ហាំំក៏ដ�ចជាអ្ននកដនៃទីតើទីៀ�ដែដរគ�ស់ីទីធដែ�ជាអ្ននកថាើយប�គំរ�បក្រពះដ�ចគ្នាន.(រ�បបដិម្ចា ម្ចា) )។
�..ក្រពះជាម្ចាូស់់ក្រតាស់់តើ�អ្ន័ក្រ�ហាំំតើដាយក្រពះគី�. ម្ភិនិដែម្ភនិតើដាយ�រអ្នើើតើក្រ�ពើតើនិះតើឡូយ ើ ។. យាូ�ណាក៏តើដាយ. ក្រពះ. ក្រទី�់�និតើ�គ្នា�់ឱ្យយកាាយជាម្ភនិីស់សដំប��. �ិ� ំ ម្ភ�ល់ឱ្យយក្រ�ឡូប់ម្ភក ិ តាម្ភរយៈរ�បគ្នា�់. ក្រទី�់និឹ�រួបរួម្ភម្ភនិីស់សជា�ិទាំ� ដែ�ម្ភួយជាថ្មីីើម្ភើ�តើទីៀ�។
តើស់ចកើើស់និាអ្នំពើដែដនិដើក្រស់ុកកាណានិ. ក្រ�ូវ�និតើ�ទីីកតើដាយពិធើបី�យស់ម្ភិថ្មី។. វ�ើម្ចានិរបស់់ក្រពះ. (�ំណា�តើដាយរ�ប ឆ្នាំំំ��តើតើភ ឆ្នាំ ភើ� ា កំពី�ឆ្វេ ឆ្វេ���. និ� ិ ចនិាីះតើភា� ើ ). ឆ្លលងកា�់ចតើនាាះស់�ើដែដល់�និកា�់ជាពរើ ចំដែ�ក. ជាទីតើ�ើើម្ភួយក្របកាស់ថា៖. “ស់�ម្ភឱ្យយអ្នើើ.
2
ដែដល់�និតើកើ�តើឡូ� ើ ចំតើពាះស់�ើតើនិះ. តើកើ�ដល់់តើយ� ើ ចីះ. តើបើតើយ� ើ តើភាចពាកយស់និាចំតើពាះឯ�”. (តើ�កីបិ�ើិ. ១៥:៧-២១)។. មាាតិិកាា កនី�តើពល់តើធើើពិធើតើនិះ. ក្រពះជាម្ចាូស់់ធានាឱ្យយអ្ន័ក្រ�ហាំំថា. ក�និតើ�ជំនានិ់តើក្រកាយរបស់់គ្នា�់និឹ�ទីទីួល់�និទីឹកដើស់និាជាកម្ភីស់ិទីធិ . តើ�នៃថ្មីាណាម្ភួយជាម្ភិនិខ្មាំនិ.(តើគទីទីួល់�និទីឹកដើតើនិះ.កនី�កំឡូី�៤០០ឆ្នាំំ�!)។
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
១០
22
ការចាកាចេ្ញពីប្រ្ទៀ្ស់អេ្ស់ីពទ .១
23
រូបពន្្យល់់ទីី១០
ំ �កចី�តើក្រកាយនៃនិគម្ភីរើ តើ�កីបិ�ើព រប � រ�� ើ ក្រ់ ចវាូ កព ់ ទី ទីធ ័ ជ ធ ីវំ ញ ំ និ និ់ដ ់ ស់ ស់� ទីតើតើនិ និានិ ា ល់ ល់៖ ិ �ប ើ �ើទី ើ . ជព ិ ព ិ �៌នាថា. ពួកក�និតើ�អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់តាំ�. ល់ំតើ�កនី�ក្រស់ុកតើអ្នស់ីើពទយាូ�ស់បំយរករាយ។. ើ
ទាំស់ភាពតើ�កនី�ក្រស់ុកតើអ្នស់ីព ើ ទ។
ឯជំព�កដំប��របស់់គម្ភីើរនិិកខម្ភនិំក្រ�ប់អ្នំពើពួកអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់.
ដែដល់ស់ាិ�កនី�.
ស់ញ្ញា ស់ ញ្ញាាក្រក្រព ពួញពើនិិម្ភិ�ើស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាស់ ស់ក្រក្រម្ចា ម្ចាប ប់ក្រក្រព ពះ. ច�ី ល់ ល់ម្ភ ិ ម្ភីី�តើតើក្រក្រប បះក្រក្រ� �រំ បស់ ស់់តើតើស់ ់ ស់ើើចផ្លា ផ្លាតើតើរា រាូូ និ និ៖ ៖. ផ្លាតើរាូ និគជា � តើស់ើច�ស់និ៍តើអ្នស់ីព ើ ទក្រពួយ�រម្ភភ.
យាូ�ខ្មាំា� ំ . តើដាយតើក្រពាះចំនិួនិក្របជាជនិអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់តើចះម្ចានិកំតើ�ើនិតើក្រចើនិតើឡូ� ើ . ជាតើ��ីតើធើើឱ្យយក្រពះរាជាអ្ន�គតើនិះ. �ំពាយាម្ភ. បំផ្លាាញ�ស់និ៍តើនិះតើចាល់. តាម្ភរយៈម្ភតើធា�យពើរយាូ�. ទីើម្ភួយគ�ដាក់ពួកតើគតើធើើជាទាំស់ករ. និិ�ទីើពើរបង្កាគប់ឱ្យយឆ្មីបយក . ំ �ក១)។. ក្រពះតើធើស់ ទាំរកក្របុស់ៗ. ដែដល់តើទីប ើ ដែ�តើក� ើ តើ�ស់ម្ចាាប់តើចាល់. (និក ិ ខម្ភនិំជព ើ ស្រ្តង្កាគម្ភបរស់ី ិ ទីធ. (Holy. War). ជាម្ភួយនិ� ឹ . តើស់ើចផ្លាតើរាូ និ.តើ�យ ើ ក្រទី�់�និឈនះក្រពះរាជាអ្ន�គតើនាះ។
ំ �និិ�ពស់ រ�បដប ស់់់៖. តើពល់តើ�កម្ភូ�តើស់. និិ�អ្ន�រីនិូ . ជាអ្ននកដឹកនាំជនិជា�ិអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់. ក្របឈម្ភម្ភី�និឹ�ពួកក្រគូម្ភនិើអាគម្ភ�ស់និ៍ . តើអ្នស់ីព ំ ពរើ �និតើ�ះដំប�. (ជានិម្ភ ើ ទភាគទាំ ើ � ិ � ិ ើរ�បនៃនិអ្នំណាច). តើ�តើល់ដ ើ ើ. រួចដែក្របតើ�ជាស់�ើពស់់។. ស់�ើពស់់ដែដល់ដែក្របពដ ើ ំប� របស់់អ្ន�រីនិូ .ក៏តើល់បពស់់.ដែដល់ដែក្របពើដំប�របស់់�ស់និ៍តើអ្នស់ីើពទ.(និិកខម្ភនិំ.៧:៨-១៣)។
រ�បរល់ ល់ក កទីឹក. និិ�ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួយកា កា� �់ក្រក្រច ចវា វាក ក់. និិ�រល់ ល់ក កទីឹក៖. តើ�កនី�ការក្របយីទីធដ៏ខ្មាំា� ំ កាាដែដល់តើកើ�តើឡូ� ើ ជាបនិើបនាទប់. ក្រទី�់�និ. យកឈនះតើល់តើើ ស់ើចផ្លាតើរាូ និ. ក្រទី�់ដក ឹ នាំក្របជាជា�អ្ន ិ ីក្រើ �ដែអ្នល់តើចញពទី ើ ក ឹ ដតើើ អ្នស់ីព ើ ទ. តើ�យ ើ �និកតើម្ភទចក�ទី័ពផ្លាតើរាូ និឱ្យយវ ិនាស់.
តើ�កនី�ស់ម្ភីក្រទីក្រក�ម្ភ.តើ�កនី�ក្រគ្នាដែដល់ពួកតើគ�និពាយាម្ភតើដញតាម្ភពួកអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់.(និិកខម្ភនិំ.១-១៤)។ .២
ក្រពះជាម្ចាូស់់�និដឹកនាំអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ល់ច�ល់តើ�កនី�ទីើរតើហាំ�ានិ. តើដាយក្របម្ភ�ល់�ើីំពួកតើគម្ភកជិ�ក្រទី�់. តើ�ជីំវ ិញភនំស់ីើណាយ
. ស់ញ្ញា ញ្ញាាស់ ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធតើតើម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ើតើតើ� �តើតើល់ ល់ើភនំស់ ស់ីីើណា ណាយ យ)។. ក្រពះបង្កាគប់ឱ្យយម្ភូ�តើស់តើឡូ� រួចច�ស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើនិឹ�ពួកតើគ. (និិម្ភិ�ើស់ ើ ភនំ. តើ�យ ើ ក្របទាំនិ.
កឹ�យវនិ និ័ិ ័យតើតើ� �តើតើល់ ល់ើនិិម្ភិ�ើរ�បស់ ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធតើតើម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ើ)។. ក្រក� ឹ យវ ិនិ័យតើដើម្ភិប ើ តើក្រ�ៀនិពួកក្របជាជនិ. អ្នំពរើ តើបៀបរស់់តើ�និក ិ ខម្ភនិំ. ២០. (និិម្ភិ�ើរ�បក្រក្រក
ក្រកម្ភបញ្ចូា�ិស់ ើ ក្រម្ចាប់ការដែ�នាំដ�ចខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ៖
S.ក្រតាប់តាម្ភក្រពះជាម្ចាូស់់។.ម្ភនិីស់សគួរគបិប ើ តើក្រម្ភើគ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភក.ដ�ចជាក្រពះ�និបតើក្រម្ភើតើគដែដរ។
យ)។ S.ការរស់់តើ�កនី�ស់�គម្ភនិ៍.(រ�បចីចៗជីំវ ិញភនំស់ីណា ើ
S.ទីទីួល់បទីពិតើ�ធនិ៍និ�វក្រពះពរ.និិ�តើស់ចកើើអ្នំ�រ.(តើចាទីិយកថា.២៨:១-១៤)។
S.ជាទីើបនាទល់់។.
ក្របជាជា�ិដនៃទីនិឹ�តើ�ញ ើ ការតើគ្នារពក្រប�ិប�ើិរបស់់អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់.
តើ�យ ើ ម្ចានិចិ�ើច�់�គល់់ក្រពះរបស់់.
�ស់និ៍អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់.(តើចាទីយ ិ កថា.៤:៦-៨.និ� ិ .ស់�ម្ភអានិយូ�ហាំនិ.១៣:៣៤,.៣៥)។.ជិវ ិ�របស់់�ស់និ៍អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់.
តើ�កនី�ការបតើក្រម្ភើស់�គម្ភនិ៍. ក្រ�ូវឆ្លល��បញ្ញាូ� ំ ពើរតើបៀបដែដល់ក្រពះច�់ឱ្យយម្ភនិី ស់សដំប��. ដែដល់ក្រទី�់�និបតើ�ើើ�ក្រ�ូវរស់់តើ�. និយយល់ ល់់់ទីើ៦)។ (ស់�ម្ភតើម្ភើល់រ�បពនិ ��ៈតើពល់អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់តើ�ះជំរី ំជីំវ ិញភនំស់ីើណាយតើ�តើឡូយ ើ . ក្រពះជាម្ចាូស់់បង្កាាញពើវ�ើម្ចានិរបស់់ក្រទី�់តើ�តើល់ើកំព�ល់ភនំតាម្ភរយៈ
ពយីះពពក.�គរម្ចា ម្ចានិ និតើតើ� �ាកបតើតើនា នាទរ.តើភា� ើ .និ� ិ ស់�រ�ាីំដែស់ន�.(និក ិ ខម្ភនិំ.១៩)។
តើក្រកាយម្ភក. ក្រពះគ�់តើ�កណា ើ ល់រាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រទី�់. កនី�ទីើស់កាើរៈចល់័�ដែដល់តើ�ថាតើរា�ឧតើ�ស់ថ្មី. (ស់�ម្ភតើម្ភើល់ការពិព�៌នា.
កនី�និិកខម្ភនិំ.២៥-៣១,.៣៥-៤០).ឬ.“ក្រ��ល់ជំនិីំ”.(និិកខម្ភនិំ.៣៣:៧-១១)។ .៣
ក្របជាជនិ�នក់តើ�ភនំស់ីើណាយជិ�ម្ភួយឆ្នាំំ�.(និិកខម្ភនិំ.១៩:១.ជនិគ�នា.១០:១១)។.បនាទប់ម្ភក.ក្រពះក្រទី�់ដឹកនាំតើគតើធើើដំតើ�ើរ.
់ ពួញ)។ រយៈតើពល់៣៩ឆ្នាំំ�.ឆ្លលងកា�់ទីរើ តើហាំ�ានិ.(រ�បរ�ើ�ក្រក្រព
បទីអ្នតាាធិបំយដែដល់ពិព�៌នា. អ្នំពើរយៈតើពល់ដែដល់អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់រស់់តើ�កនី�ទីើរតើហាំ�ានិ. �និក្រ�ប់ដែ�ការម្ភិនិ�ើប់បង្កាគប់. និិ�ការបះតើ�ររបស់់តើគ. និិ�តើស់ចកើើតើម្ភតាើករីណា. ក្រពម្ភទាំំ�ការអ្ន�់ធី�់របស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់បីតើូ ណាាះ. (ជនិគ�នា. ១០:១១-... ៣៦:១៣;.តើចាទីយ ិ កថា.១-៣)។ .៤
ឆ្លលលងកា កា� �់ទី ទីតើតើនិ និាាយរ័ ដា ដានិ និ់់.ច�ល់ ល់តើតើ� �កី � ន ទីឹកដើស់ ស់និ និា ា.យូ�តើស់ើ.ជំព�ក៣. តើក្រកាយម្ភក.ក្រពះតើបើកបង្កាាញ�ា�វម្ភួយឱ្យយក្របជាជនិ.(អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់).ឆ្ល (រ�បទីឹកទី ទីតើតើនិ និាាយរ័ ដា ដានិ និ់់ដែដែញ ញកជា ជាព ពើរ)។
ក្រពះជាម្ចាូស់់ម្ភនិ ិ រ ំតើដាះ�ស់និ៍អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់. តើក្រពាះដែ�តើគម្ភនិ ិ ថាើយប�គំក្រទី�់តើឡូយ ើ . កាល់ពតើើ ពល់តើគតើ�ក្រស់ុកតើអ្នស់ីព ើ ទ. តើក្រពាះតើគ
2
ពះតើតើ� �ក្រក្រស់ ស់ុុកតើតើនា នាះះ. រួចម្ភកតើ�យ ក្រទី�់ក៏ម្ភិនិ�និរ ំតើដាះតើគតើដាយ. ថាើយប�គរំ �បក្រក្រព ើ . (យូ�តើស់ើ. ២៤:១៤,១៥. តើអ្នតើស់គ្នាល់. មាាតិិ២០:១-៨ក)។. កាា
តើក្រពាះពួកតើគក្រប�ិប�ើិតាម្ភបទីបញ្ចូា�ិរើ បស់់ក្រទី�់ដែដរ. តើក្រពាះថាបញ្ចូា�ិ� ើ និក្របទាំនិម្ភកតើ�ភនំស់ីើណាយ. បនាទប់ពើ�ស់និ៍អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់.
បធា ធានិ និប បទី ទីទី ទី��តើតើ� �.គ�ក្រក្រព ពះគី�.តើតើស់ ស់ច ចកស់ ស់ប ើ បិីរស់ ស់..និិ�តើតើស់ ស់ច ចកតើតើម្ភ ើ ម្ភតា តាើករី�របស់ ស់់់ក្រក្រព ពះជា ជាម្ចា ម្ចាូស់ ស់់់។ ចាកតើចញពក្រើ ស់ុកតើអ្នស់ីព ើ ទ។.ក្រក្រប
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
១១
1 2 3 4 5
6
24
ស់មាី័ន្ធមេ្ត្រូ្ីនៅភនំស់ីណាយ
25
រូបពន្្យល់់ទីី១១
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ១១.បង្កាាញដែ�នកទាំំ�ក្រ�ំម្ភួយអ្នំពើស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើ.ដែដល់ក្រពះក្រទី�់�និតើធើើជាម្ភួយនិឹ�អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់តើ�តើល់ើភនំស់ីើណាយ។ . ១ បីពើកថា ថា.. (ល់ ល់ំំនា នាំតើតើដ ំ ដើម្ភ ម្ភ) )៖.ក្រពះជាម្ចាូស់់ក្រ�ប់ពើអ្ន�ើស់ញ្ញាា�របស់់ក្រទី�់ថា.“អ្នញតើនិះគ�តើយ��វាូ.ជាក្រពះនៃនិឯ�”.និិកខម្ភនិំ. ២០:២.
(និ និិម្ភិ�ើរ�បស់ ស់ក្រក្រម្ចា ម្ចាប ប់ក្រក្រព ពះ)។
. ២ ក្រក្រប បវ�ើិ�ស្រ្តស់ ស់ើើនៃនៃនិ និប បីតើតើររកថា ថា៖ ៖. ក្រពះ�និម្ចានិបនិទ�ល់ក្រ�ប់រាស្រ្តស់ើអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ពើការដែដល់ក្រទី�់�និតើធើើស់ក្រម្ចាប់តើគថា. “...ដែដល់�និនាំ
រាូូ ម្ភើ��ស់ ស់និ និ៍៍តើតើអ្ន អ្នស់ ស់ីីើពទ.ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញកា កា� �់ក្រក្រច ចវាូ ក់.និិ�ទីឹក ឯ�តើចញព� ើ ទះពួក�វបតើក្រម្ភតើើ �ក្រស់ុកតើអ្នស់ីព ើ ទម្ភក”.និក ិ ខម្ភនិំ.២០:២.(ររ�បពើរា ់ ពួញ�ំណា ំ �ើរកា រ�បរ�ើ�ក្រក្រព ណា� �កា ការរតើតើធ ធើដតើតើ� កា� �់ទីើរតើតើហាំ ហាំ� �ានិ និ..និិ�កា ការរច�ល់ ល់ក កី � ន ទីឹកដើស់ ស់និ និា ា)។
. ៣ បញ្ចូ ញ្ចូាា�ិ.ើ (ក្រក្រក កឹ�យវនិ និ័ិ ័យ)៖. ក្រពះ�និម្ចានិបនិទ�ល់ក្រ�ប់រាស្រ្តស់ើអ្នីក្រើ �ដែអ្នល់. ពតើើ ស់ចកើដែើ ដល់ក្រទី�់ស់�ឹម្ភ ឹ ទីីកជាម្ភីនិថា. តើគនិ� ឹ �និ. ក្រប�ិប�ើិតាម្ភបទីបញ្ចូា�ិទាំ ើ � ំ តើនាះ. (និិកខម្ភនិំ. ២០:៣-១៧)។. គម្ភីើរទាំំ�៥ដំប��នៃនិក្រពះគម្ភីើរស់ញ្ញាាចាស់់. ស់រតើស់រយាូ�តើក្រចើនិ. . អ្នំពើល់កខ��ឌ.និិ�ក្រកឹ�យវ ិនិ័យទាំំ�តើនិះ។
.
ការតើគ្នារពក្រប�ិប�ើិរបស់់ក្របជាជនិ. វាជាការឆ្លល��បញ្ញាូ� ំ ពើទីំនាក់ទីំនិ�.
ម្ភិនិដែម្ភនិជាការពាយាម្ភឱ្យយម្ចានិអ្ននិីភាព.
ដែដល់ក្រពះ�និបតើ�ើើ�តើឡូ� ើ ជាម្ភួយតើគវ ិញ។.
ក្រទី�់�និបតើក្រម្ភតើើ យ� ើ ដែដរ.(តើចាទីយ ិ កថា.១៦:១២)។ .៤
ដល់់ទីំនាក់ទីំនិ�ជាម្ភួយនិឹ�ក្រពះតើនាះតើឡូយ ើ
. ម្ភនិីស់សក្រ�ូវបតើក្រម្ភើគ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភកដ�ចក្រពះ. .
ស់ក្រក្រម្ចា ស់ ម្ចាប ប់រកាទី ទីីីក. និិ�អា អានិ និតើតើឡូ ឡូ� ិ ៖. ស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើតើនិះក្រ�ូវ�និចម្ភា�និិ�រកាទីីក. តើ�យ ើ វញ ើ អានិជាតើរៀ�រាល់់នៃថ្មីា. តើដើម្ភិឱ្យ ើ យក�និតើ�. អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់ជំនានិ់តើក្រកាយក្រប�ប ិ �ើតា ិ ម្ភ. និក ិ ខម្ភនិំ. ៣៤:២៣,២៤. តើចាទីយ ិ កថា. ៣១:៩-១៣,២៤-២៦. (ររ�បឪពីកម្ចាើ យ. និិ�.
ក�និ និជា ជាម្ភ ម្ភួួយក្រក្រកា កាំ� ំ ក្រក្រព ពះគម្ភ ម្ភីើរី )។ .៥
ស់ក្រក្រម្ចា ស់ ម្ចាប ប់ជា ជាទី ទីើបនាទ ល់ ល់់់៖. ទីប ើ នាទល់់ជាតើក្រចនិ ើ តើ�ចាំយាម្ភដែថ្មីរកាស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�តើើ និះ. តើដើម្ភិធា ើ នាឱ្យយ�និថា. ស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�តើើ និះ. ព� ិ ជា.
ក្រ�ូវ�និតើគតើគ្នារពក្រប�ិប័�និ៍តាម្ភដែម្ភនិ.(និិកខម្ភនិំ. ៣០:១៩;.៣១:២៨.យូ�តើស់ើ. ២៤:២២,.២៧)។.ស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើរបស់់�ស់និ៍. ដនៃទី�ីស់ពើអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់.តើក្រពាះតើគស់ីំអាទីិតើទីពតើធើើជាទីើបនាទល់់ឱ្យយក្រពះរាជានិើម្ភួយៗ.ដែដល់ចីះកិចូក្រពម្ភតើក្រពៀ�ជាម្ភួយគ្នាន។.ចំដែ�ក
ភនំ.ពពក.ក្រក្រព ពះអា អាទី ទីិ�យ.និិ�ផ្លាើ យ).និិ�ម្ភនិីស់សតើធើើជា�កសឱ្យ កនី�បរបទីជនិជា� ើ យស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើ ិ ិអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់វ ិញ.អ្នំណាចធម្ភីជា�ិ.(ភ ដែដល់ក្រពះក្រទី�តើ់ ធើជា ើ ម្ភួយ�ស់និ៍អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់។
. ៦ ក្រក្រព ពះពរ. និិ�បណា ើ �៖. ក្របស់និ ិ តើប� ើ ស់និ៍អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់តើគ្នារពតាម្ភស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�តើើ នាះដែម្ភនិ. អ្នើៗ ើ ក្រគប់យាូ�និ� ឹ កាាយជាក្រពះពរ.
ម្ភីី�ញញឹម្ភ ម្ភ). កនី�ក្រស់ុកកាណានិ. (ររ�បស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញច�ី ល់ ល់តើ ិ តើ� �ក្រក្រស់ ស់ុុកកា កាណា ណានិ និ). តើចាទីយ ដល់់តើគ. (ររ�បម្ភ ិ កថា. ២៨:១-១៤។. ដែ�តើប.ើ
ម្ភីី�កំស់ ស់� �) ់ . តើ�យ តើគម្ភិនិតើគ្នារពតាម្ភវ ិញ. តើនាះក្រគប់យាូ�និឹ�កាាយជាបណា ើ �ដល់់តើគវ ិញ. (ររ�បម្ភ ើ តើគនិឹ���់ប�់ទីឹកដើតើ�កនី�. អ្នំណាចនៃនិ�ស់និ៍ដនៃទី.តើ�យ ើ ក្រ�ូវតើគនិិរតើទីស់�ាួនិ��ដែដរ.(តើចាទីិយកថា.២៨:១៥-៦៨)។
ភាព�ីស់ដែបាកគ្នានរវា�ស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើរបស់់ក្រពះជាម្ភួយតើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ.និិ�រវា�ក្រពះជាម្ភួយអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់តើ�ភនំស់ីើណាយគ�៖
S. ក្រពះច�ស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើដែ�ម្ភួយ.គ�ជាស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើនៃនិការតើបីជាែរបស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់ជាម្ភួយតើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ.តើដើម្ភិស់ ើ តើក្រម្ភចកិចូការ
ជាក់�ក់ដល់់អ្ន័ក្រ�ហាំំ. និ� ិ ក�និតើ�ជំនានិ់តើក្រកាយរបស់់គ្នា�់។. អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់អាចបដិតើស់ធស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�តើើ និះ. តាម្ភរយៈ. ការរ�់តាម្ភក្រពះរបស់់�ស់និ៍ដនៃទី.(១ព�ាវតារកសក្រ�.៩:១-៩)។
S. ស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ដែើ ដល់ក្រពះតើធើជា យ. ជាស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�នៃើ និកា�ពើកច ើ ម្ភួយនិ� ឹ អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់តើ�ភនំស់ីណា ើ ិ ូរបស់់ម្ភនិីស់ស. (Covenant. of. Human. Obligation). ជាកិចូក្រពម្ភតើក្រពៀ�បង្កាាញឱ្យយដឹ�ពើអ្នើដែដល់�និតើធើើដល់់រាស្រ្តស់ើអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់. និិ�ក្រ�ប់ពើរតើបៀប.
តើគ្នារពក្រប�ិប័�និ៍ដែដល់គបិនិ ើ ឹ�ក្របក្រពឹ�ើតាម្ភ។. �ស់និ៍អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់អាចបំពានិវា. តាម្ភរយៈតាំ�ចិ�ើរ�ម្ចានិៈម្ភ ឹ ិនិក្រពម្ភ.
�ើប់បង្កាគប់.(តើចាទីិយកថា.៨:១១-២០)។
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
១២
t,itGj
dUecñHÉg
26
តិ្បិិតិអ្នញ... ដូចេន្�ឯង
រូបពន្្យល់់ទីី១២
27
ក្រពះជាម្ចាូស់់ទីទីួល់យកម្ភនិីស់ស. ម្ភិនិដែម្ភនិតើដាយ�រដែ�ទីតើ�ើើល់រិ បស់់តើគតើទី។. ពួកតើគម្ភិនិអាចតើធើើល់� ិ និតើទី!. ក្រពះជាម្ចាូស់់. .
ក៏ម្ភិនិដែដល់ម្ចានិតើច�នាច�់ឱ្យយតើគពាយាម្ភតើធើើល់ដែិ ដរ។. ការពាយាម្ភទាំំ�អ្នស់់តើនិះ. គ�ស់ីទីធដែ�ជាការដឹកនាំ�ីស់. និិ�ជាការក្របក្រពឹ�ើ. �ទីយពើបំ��ក្រពះ�ឫទី័យក្រពះ.(រ�ម្ភូ .៣:២៧-២៨)។ ក្រពះគម្ភីើរពើតើដើម្ភដល់់ចប់.
ជាដំប��ក្រពះស់ដែម្ភី�ក្រ�ប់ពើអ្ន�ើស់ញ្ញាា�ក្រទី�់.
និិ�ក្រ�ប់ពើកិចូការដែដល់ក្រទី�់�និតើធើើស់ក្រម្ចាប់.
ពួកតើគ។. បនាទប់ម្ភក. ក្រទី�់ស់ដែម្ភី�ក្រ�ប់ពើភារកិចូដែដល់ក្រទី�់ស់ពើក្រពះទី័យច�់ឱ្យយម្ភនិីស់សបតើក្រម្ភើក្រទី�់. និិ�បតើក្រម្ភើគ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភក។. តើបតា ិ អ្នញ.(ក្រពះ).ដ�តើចនះឯ�.(ម្ភនិីស់ស)”។ ើ ម្ភល់កខ�ៈជាតើល់�តើរៀ�ជាទី�តើ�គ៖ � .“�ិ�
រ�បដែដែ� �នកខ្មាំ ខ្មាំ� �តើតើល់ ល់ើ
១
ំ �ក១.និិ�.ជព ំ �ក២ និិកខម្ភនិំជព
រ�បពនិយល់់តើនិះ.(�ិ �ិ� អ្នញ .ពព ិ អ្នញ) ិ �៌នាពល់ ើ កខ�ៈនៃនិការតើគ្នារពក្រប�ប ិ �ើតា ិ ម្ភដែបបក្រពះគម្ភីរើ ។
ំ �កទីើ១. (ស់�ម្ភតើម្ភើល់រ�បពនិ ម្ភនិ និំំជព និយយល់ ល់់់ទីើ១០. និិកខម្ភនិំ. ១៥:១៥)។. ក្រពះតើយ��វាូរ ំតើដាះអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ពើចំ��. ដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��និិកខម្ភ
ទាំស់ករកនី�ក្រស់ុកតើអ្នស់ីើពទ.តើ�យ ើ នាំតើគឆ្លលងកា�់ទីើរតើហាំ�ានិច�ល់តើ�កនី�ទីឹកដើស់និា។
ំ �កទីើ២។.រ�បពនិយល់់�ី កនិ� ម្ភនិ និំំជព ទ វនិិម្ភិ�ើរ�បដ�ចខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ៖ ដែ�នកខ្មាំ��ើនិ ំ ិកខម្ភ ក..ជវើ ិ�របស់់ក្រពះតើយស់ី�វ.(រា រាជា ជាទាំ ទាំ� �)
�..ការស់ីគ�របស់់ក្រពះតើយស់ី�វ.(ររ�បតើតើឈ ឈ� ម្ភក កីដពើតើតើល់ ល់ើតើតើឈ ឈ� ើ ា��).តើបតា ើ ម្ភការព� ិ គជា � ការក្រគ�រាជយរបស់់ក្រទី�់.(ររ�បម្ភ ើ ា��) គ..ការម្ចានិក្រពះជនិីរស់់ពើស់ីគ�របស់់ក្រពះតើយស់ី�វ.(ររ�ប�� រន រតើតើប បើក.និិ�តើតើ� �ទី ទីតើតើទី ទី)
�..ការយា�ក្រ�ល់ប់តើ�និគរ�ានិស់ួគ៌របស់់ក្រពះតើយស់ី�វ.(ររ�បស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញច�ី ល់ ល់ព ិ ពពកតើតើល់ ល់ើតើតើម្ភ ម្ភ� �) �..ក្រពះវ ិញ្ញាា�បរស់ី ស់� �ើក្រក្រពា ពាប ប) ិ ទីធ.(ររ�បស់
ភា�ក្រកិកស់ម្ភ័យបីរា�កនី�. ល់�កា. ៩:៣១. ពាកយដែដល់បកដែក្របថា. “ចាកតើចញ”. គ�ជាពាកយនិិកខម្ភនិំ. រឯពាកយដែដល់ ើ . បកដែក្របថា. “ស់តើក្រម្ភច”. គួរដែ�ដែក្របម្ភកថា. បញ្ចូូ ប់ជាបរប�ិ រវ ិញតើទីប ើ ក្របតើស់រើ ជា�។. ព័និធកច ិ ូរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ. គជា � ព័និធកច ិ ូនៃនិ . “ក្រព� ើិ រ�៍ស់តើស្រ្តង្កាគះ”. គជា ឹ កា � តើបស់កកម្ភីស់តើស្រ្តង្កាគះម្ភនិីស់សជា�.ិ ពអ្ន ើ ំណាចក្រគប់ក្រគ�បយា ើ ូ �. គអ្ន � ំណាច�តាំ�. អ្នំណាចនៃនិអ្នំតើព� ើ ប.
និិ�តើស់ចកើើ�ាប់។
រ�បដែ�នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ .២
រ�បពនិយល់់តើនិះ. (ដ ដ�តើតើច ចនះឯ�). ពិព�៌នាអ្នំពើការឆ្វេល�យ�ប. ដែដល់ក្រពះច�់�និពើម្ភនិីស់សតើ�ក។. ក្រពះជាម្ចាូស់់ក្រទី�់ម្ចានិក្រពះទី័យ
ម្ភើគ្នាន តើតើ� �វញ �ម្ភ ម្ភក កតើតើ� �កី � ន ស់ ស់� �គម្ភ ម្ភនិ និ៍។ ៍ ច�់ឱ្យយម្ភនិីស់ស.បតើតើក្រក្រម្ភ ិ តើតើ�
ចាប់តា� ំ ព� ន តើព� �ិ� អ្នញ ញ). ើ និធាាក់កី �អ្នំ ើ បម្ភក. និស់ ិ ស ័យម្ភនិីស់សច�់ដែកដែក្របល់ំដាប់តើល់�តើរៀ�កច ិ ូការរបស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់. (� ិ អ្ន
និ� ដ�តើតើច ចនះឯ�)។. ម្ភនិីស់សយល់់ថា. ក្រក� ធ ល�យ�បតើទី. ិ ការឆ្វេល�យ�បរបស់់ម្ភនិីស់ស. (ដ ឹ យវ ិនិ័យគជា � ក្របព័និធ��កីស់ល់. ម្ភនិ ិ ដែម្ភនិជាក្របព័និឆ្វេ
(ជាតើគ្នាល់ការ�៍ដែ�នាំឱ្យយនិិយាយពាកយថា៖. “ស់�ម្ភអ្នរក្រពះគី�”. ដល់់ក្រពះជាម្ចាូស់់តើដើម្ភិទី ើ ទីួល់តើស់ចកើើតើម្ភតាើករីណា. និិ�តើស់ចកើើ. ស់បិីរស់)។
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
១៣
Rkughaesar
Rsuk)asan
PñMeG)al RkugsIuEKm PñMekrisIum Rkugs‘ÍLÚr RkugéGy Rku g KI e bon Rkugeks‘Ír
RkugeyrIxUr RkugeGbilsIuTIm KIlkal Rkugm:aekda PñMenbUr RkuglIbNa Rkugy:armuRkutgeyrUsaLim RkugLaKIs RkugehRbun RkugeGkøún Rkugedebor
28
RsukGaMm:Un
ចមា្បាំំងដណ្តើើើមាយកា .១
29
រូបពន្្យល់់ទីី១៣
តើចាទីិយកថា. ៣៤ៈ១-៨. ដែច�ថា. តើ�កម្ភូ�តើស់�និស់ម្ភាឹ�តើម្ភើល់ក្រស់ុកកាណានិពើភនំពើ�ើល់ជិ�ភនំតើតើនិ និប ប�រ. តើ�យ ើ តើគបញ្ចូូី ះស់ព.
គ្នា�់កី �ក្រស់ុ ន កម្ភូ�អាប់ជិ�ក្រស់ុក�ល់តើពអ្ន�រ។.តើទាំះជាគ្នា�់�និដឹកនាំអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់រ���ដល់់ក្រពំដែដនិដើស់និា.ក៏គ្នា�់ម្ភិនិ�និច�ល់ . តើ�ក្រស់ុកតើនាះដែដរ។.យូ�តើស់ើ១-៥.បរយាយព និយយល់ ល់់់ទីើ១៣)។ ិ ើបីពើតើ��ីនៃនិការវាយដតើ�ើ ម្ភទីឹកដើស់និា.(ពិព�៌នាកនី�.ររ�បពនិ ំា ស់នន�តើតើច ក.. តើ�កយូ�តើស់ើ.(ររ�ប�ី ដែដែស់ ចៀម្ភ ម្ភ).ក្រ�ូវ�និដែ��តាំ�តើធើើជាអ្ននកដឹកនាំដតើ�ើម្ភកានិ់កាប់ទីឹកដើ.យូ�តើស់ើ១:១-៩។
�.. ពាក់កណា ើ ល់កីល់ស់ម្ភី័និធម្ចាូនាូតើស់. កាឌ់. និ� ិ រ�តើបនិ. គជា � ពួកអ្ននកដែដល់ក្រ�ូវរស់់តើ�ភាគខ្មាំ�តើក� ើ ទីតើនិាយរ័ ដានិ់ម្ចានិ. កា�ពើកច ឹ នាំទី័ពវាយក្របហាំរតើ�តើល់ក្រើ ស់ុក. ិ ូជួយដតើ�ើម្ភយកក្រស់ុកកាណានិ. (១:១០-១៨)។. តើក្រកាយម្ភក. ពួកតើគក៏ដក តើនាះ.(ជំព�ក៣)។
គ.. អ្ននកតើស់ីើបការក្រ�ូវ�និបញ្ចូជ� និពក្រក្រស់ អ្នប បិល់ ល់--ស់ ស់ីីើទីើម្ភ.តើ��ទះនា�រាូ ហាំប់កី � ន ក្រក្រក កុ�តើតើយ យរ�ើ �.(ជំព�ក២)។ ើ ស់ុុកតើតើអ្ន
�. �ប ស់ញ្ញា ញ្ញាា.(ឬ�ប និស់ ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធតើតើម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ើ).តើបក ទីតើតើនិ និាាយរ័ ដា ដានិ និ់.់ ស់ក្រម្ចាប់ក�ទី័ព.(ជំព�ក៣)។ ិ ស់ ិ នៃនៃនិ ើ �ា�វតើដើរឆ្លលងកា�់ទី
�. ថ្មី ថ្មីីីស់ ស់ក្រក្រម្ចា ម្ចាប ប់រឭំ ក. ក្រ�ូវ�និតាំ�ចំកណា ើ ល់ទីតើនិាយរ័ ដានិ់. និ� កុ�គើល់ ល់កា កាល់ ល់. (ជំព�ក៤)។. ជនិជា�អ្ន ិ តើ�ក្រក្រក ិ ីក្រើ �ដែអ្នល់ជំនានិ់. តើក្រកាយ.
ម្ភិនិក្រ�ឹម្ភដែ�និឹកចាំពើក្របវ�ើិតើដើម្ភរបស់់�ួ និតើទី. ា គ�តើគដែថ្មីម្ភទាំំ�ក្រ�រពធពិធើអ្នបអ្នរដល់់ការច�ល់រួម្ភរបស់់តើគតើ�កនី�. ក្រពឹ�ើិការ�៍តើនិះតើទីៀ���.(តើចាទីិយកថា.៦:២០-២៥;.២៦:៥-៩.ស់�ម្ភអានិ.រ�ម្ភូ .៦:១-១១)។ .
ច.. ម្ភនិីស់សក្របុស់ដែដល់តើក� ើ កនី�ស់ម្ភ័យតើ�កនី�ទីរើ តើហាំ�ានិ.ទីប ើ ំ�ី�ក្រ�ូវទីទីួល់ការកា�់ដែស់ិក.(៥:២-៩)។
ជ.. ពធ កុ�គើល់ ល់កា កាល់ ល់.តើ�យ ិ ប ើ ី�យរ ំល់�ក្រ�ូវ�និក្រ�រពធតើធើតើើ �ក្រក្រក ើ និំម្ចាូនាូក៏ឈប់ម្ចានិតើ�ទីតើើ នាះដែដរ.(៥:១០-១២)។
.២
ឈ.ក្រពះជាម្ចាូស់់ក្រទី�់ទីទីួល់បនិទីកជាអ្ននកដឹកនាំក�ទី័ពជាថ្មីីើតើឡូ� ើ វ ិញ.(៥:១៣-១៥)។
ម្ចានិដែ�៤ជំព�កគ�់.
ដែដល់តើរៀបរាប់អ្នំពើស់ភាពការ�៍ជាក់ដែស់ើ�.
នៃនិការវាយដតើ�ើ ម្ភក្រគប់ក្រគ�ដែដនិដើភាគខ្មាំ�ល់ិចទីតើនិា. យ័រដានិ់។.(បរយាយក្រ�ប់ ពើការក្រគប់ក្រគ��ំបនិ់ភាគខ្មាំ�តើកើ�នៃនិទីតើនិាយរ័ ដានិ់.ជនិគ�នា.២១-៣៦)។ ិ
ក.. យូ�តើស់ើ. ៦. ពព កុ�តើតើយ យរ�ើ �. ៧:១-៥. និ� កុ�នៃនៃអ្ន អ្នយ យ។. �ំបនិ់តើនិះ. ិ �៌នាពកា ើ រចាប់យកក្រក្រក ិ . ៨:១-២៩. ក្រ�ប់ពកា ើ រចាប់យកក្រក្រក
់ �ចខ្មាំ កាាយជាដែដនិដរើ បស់់កីល់ស់ម្ភី័និធតើបនិយាូម្ភនិ ខ្មាំ� �ល់ិចទី ទីតើតើនិ និាាយរ័ ដា ដានិ និ់) ់ ។ ើ .(ររ�បរ�ើ��
់ ំ)។ �.. យូ�តើស់ើ.១០.ពិព�៌នាពើការចាប់យក�ំបនិ់ម្ភួយ.ដែដល់តើក្រកាយម្ភកជាដែដនិដើកីល់ស់ម្ភី័និធយ�ដា.(ររ�បរ�ើ�ធ
គ.. យូ�តើស់ើ.១១.ពិព�៌នាពើការចាប់យក�ំបនិ់ដែដល់តើ��ា�យជីំវ ិញបនាទយក�ទី័ពខ្មាំ�តើជើ�នៃនិក្រក្រស់ ស់ុុកហាំ ហាំតើតើ� �រ ។
�..ជំព�កទី១ ន ំព�ក. ើ ២. ស់រតើស់រអ្នំពប ើ ញ្ចូជ ើជ័យជំនិះរបស់់អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់. និ� ិ ក្រ�ប់តើឈាីះកដែនិា�នានា. ដែដល់ពីំ�និតើរៀបរាប់កី �ជ ណាតើ�ស�កនី�គម្ភីរើ យូ�តើស់ើ។ �.. តើ�កយូ�តើស់ើបរយាយក្រ�ប់ ពើការចាប់យកទីឹកដើយាូ�តើក្រចើនិ.តើដាយ�រកម្ចាា� ំ ទី័ព.(ររ�បដា ដាវវ)។ ិ
៣.....�ា ម្ភ ៣ ឹ �ររបស់់គម្ភីើរយូ�តើស់ើជំព�កទីើ.១៣-២៤.អាចស់តើ�ខបដ�ចខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ៖ ក.. ជំព�ក.១៣-១៩.ពិព�៌នាអ្នំពើការដែប�ដែចកទីឹកដើតាម្ភបណា ើ កីល់ស់ម្ភី័និធ។
�.. ទីក្រើ កុ�ក្រជល់�ភនំចំនិួនិបក្រើ �ូវ�និបតើ�ើើ�តើឡូ� ើ �និស់�់តើឡូ� ើ តើ�តើក្រ�យ ើ ទាំំ�ស់�ខ្មាំ�ទីតើនិាយរ័ ដានិ់.(ជំព�ក២០)។
គ.. កីល់ស់ម្ភី័និាពួកស់�ឹដែដល់�គល់់ថា. ជាកីល់ស់ម្ភី័និាតើល់វ ើ. ក្រ�ូវ�និចា�់ឱ្យយរស់់តើ�កនី�បណា ើ ក្រកុ�ដែដល់តើគ�និដែប�ដែចក. រួចតើ�យ ើ .(ជំព�ក២១)។
�..កីល់ស់ម្ភី័និាកាឌ់. រ�តើបនិ. និិ�ពាក់កណា ើ ល់កីល់ស់ម្ភី័និាម្ចាូនាូតើស់. ក្រ�ល់ប់តើ�ដែដនិដើម្ភរ�កភាគខ្មាំ�តើកើ�ទីតើនិាយរ័ ដានិ់.. របស់់តើគវ ិញ។.ជតើម្ចាាះ�និតើក� អាស់ ស់នា នា..(រ�បពនិយល់់).ដែដល់ពួកតើគ�និក��តើឡូ� ើ តើឡូ� ើ អ្នំពទី ើ ើអា ើ .(ជំព�ក២២)។
�.. តើ�កយូ�តើស់ើ�និដែថ្មីា�ពាកយ�.(ជំព�ក២៣)។
យូ�តើស់ើដឹកនាំក្របជាជនិកនី�ពធ កុ�ស់ ស់ីីើដែដែគ គម្ភ. (២៤:១-២៨. ស់�ម្ភអានិ. ៨:៣០-៣៥)។. �តើយា�ទាំក់ទី�.. ិ ច ើ �ស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�តើើ �ក្រក្រក
ពើម្ភរ�ៈភាព. និិ�ការបញ្ចូូី ះស់ពតើ�កយូ�តើស់ើ. តើ�ជំព�ក. ២៤:២៩,. ៣០។. ឆ្មិឹ�របស់់យ�ដែូ ស់បក្រ�ូវ�និតើគបញ្ចូូី ះតើ�ក្រកុ�ស់ីើដែគម្ភ. . (២៤:.៣២).តើអ្នតើល់�រជាក�និតើអ្នើរីនិូ ក៏�ាប់.តើ�យ ើ តើគបញ្ចូូី ះស់ពតើ�កតើ�ភនំភើតើនិហាំស់.(២៤:៣៣)។ .៤
តើទាំះបើជំព�ក. ៦-១១. (ជាពិតើស់ស់តើម្ភើល់. ១១:២៣). �ើល់់ជាគំនិិ�ថា. ការចាប់យកដែដនិដើស់និាម្ចានិស់ភាពរ�័ស់. និិ�
តើជាគជ័យទាំំ�ក្រស់ុ�. ដែ�ក៏ម្ចានិ�គម្ភីើរ�ាះៗដែដរ. ដែដល់ម្ភិនិ�និអ្នះអា�ថា. ក្រ�ឹម្ភក្រ�ូវទាំំ�ក្រស់ុ�តើទី. (១៣:១,១៣;. ១៥:៦៣;.. ១៦:១០;.១៧:១២;.២៣:៤-៧,១២,១៣)។
៥....ក្រព � ៥ ឹ ើិការ�៍ការវាយដតើ�ើម្ភជ័យជំនិះតើ�កនី�គម្ភីើរយូ�តើស់ើ.តើផ្លាើ�តើល់ើក្របធានិបទីដ�ចខ្មាំ�តើក្រកាម្ភតើនិះ៖ . . .ក្រពះអ្នម្ចាូស់់ជាអ្នគគតើម្ភបញ្ញាជការ. . . . ............តើ�កយូ�តើស់ើជាតើម្ភទី័ព.របស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់
.
.
2
មាាតិិកាា
. .ការចាប់យកទីក ើ និា.ម្ចានិភាពរ�័ស់។ ឹ ដតើើ និះ.តើធើតើើ ឡូ� ើ កនី�ការរួបរួម្ភរបស់់អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់. ............ការចាប់យកទីក ឹ ដស់
័ ទាំំ�ក្រស់ុ�។ . .ការចាប់យកទីឹកដើស់និា.ទីទីួល់�និតើជាគជយ
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
១៤
30
ព្រះ្�ស់មា័យបីរាណ ន្ិងស់មា័យទីំនើើប តើក្រកាយព� ើ ស់និ៍អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់�និក្រគប់ក្រគ�.
31
រូបពន្្យល់់ទីី១៤ និ� ិ តាំ�ទីល់ ើ ំតើ�កនី�ក្រស់ុកកាណានិរួចម្ភក.
គម្ភីរើ ពួកតើ�ហាំើយ.
(ជាគម្ភីរើ
. ពះបីរស់ ស់.. និិ�ស្រ្តស់ ស់ើើ ដែដល់ក្រ�ូវស់ក � ូ . (ររ�បក្រក្រព ិ ាបនាទប់). តើរៀបរាប់ថា. ពួកតើគជាតើក្រចនិ ើ �និថាើយប�គំក្រពះដែកា�កាាយ. ជាក្រពះ�ល់. និ� ិ អាតារ� រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ១៤)។
១.....តើ��ី អ្ន� ើ និជាតើគក្របក្រព� ១ ឹ ើដ�តើចនះ? ក.. តើទាំះជា�ស់និ៍ដនៃទីជីំវ ិញអ្នីក្រើ �ដែអ្នល់ថាើយប�គំក្រពះក្រស់តើដៀ�គ្នាន. (ក្រពះក្របុស់. និ� ិ ក្រស់) ើ . ជា�� ិ ស់និ៍និម្ភ ើ ួយៗដាក់តើឈាីះ. ឱ្យយអាទីិតើទីពរបស់់តើគតើរៀ�ៗ�ាួនិ.ដ�ចជាក្រពះ�ល់.និិ�អា�ើ�.(Astarte).អ្នីើ�ើ.(Ishtar).និិ�តាម្ភ�ស់.(Tammuz).អ្នីើស់ីើ . (Isis). និិ�អ្ន�ស់ីើរស់. និយយល់ ល់់់ទីើ១៤. អាទីិតើទីពទាំំ�តើនិះក្រ�ូវ�និពិព�៌នាតើដាយរ�បម្ភ ម្ភនិ និីីស់ ស់សសក្រក្រប បុស់ ើ (Osiris)។. តើ�កនី�ររ�បពនិ
និិ�ក្រក្រស់ ស់ើធំៗ.(តើ�ដែ�នកខ្មាំ�តើល់ើ)។
�.. ម្ភនិីស់សស់ម្ភ័យបីរា�ជួនិកាល់ស់�និ. ឬ.ឆ្លាា ក់រ�ប.តើធើើក្រពះទាំំ�តើនិះពើដើឥដា. ឬពើដើដំប�ក. (ររ�បក្រក្រព ពះ.ដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��. និិ�. ខ្មាំ��ើ) ំ ។. រ�បស់ំណាកភាគតើក្រចនិ ើ ទាំក់ទី�និ� ឹ រ�បអាស់អាភាស់។. ក្រពះដែដល់តើគយកតើធើជា ើ �ំណា�. គស់ � �ាិ�កនី�. អ្នំណាចធម្ភីជា�។ ិ
កឹ�យវនិ និ័ិ ័យក្រក្រ� �ូវគ�ស់ ស់ដែដែ� �ើ�.ខ្មាំ�. គ.. �ស់នាក្រទីពយនិយ ិ ម្ភម្ភនិ ិ តើផ្លាើ�តើល់ស់ ើ ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ជា ើ ម្ភួយក្រក� ឹ យវ ិនិ័យតើទី. (ដ�តើចនះ. និិម្ភិ�ើរ�បក្រក្រក តើក្រកាម្ភដែគម្ភខ្មាំ��ី) ំ ។.
តើគ�ើល់់ខ្មាំើយតើធើយា ំ ���ស់់ល់.ិ ើ ូ �ណាឱ្យយព�ជដំណាល់
ំ (ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រគ គើស់ ស់តើតើល់ ល់ើរ�បដណា ណាំ .ំ កណា ើ ល់ដែគម្ភខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ)។
តើដើម្ភិ� ើ គ�់�គ�់�ក្រម្ភូវការរបស់់ម្ភនិីស់ស.
�..អ្ននកកានិ់�ស់នាបីរា�ទាំំ�តើនិះតើជឿថា. តើភា��ធាាក់ម្ភកតើល់ើដើតើ�តើពល់អា អាទី ទីិតើតើទី ទីព ពក្រក្រប បុស់. (រ�បតើ�តើល់ើខ្មាំ�ឆ្វេេ��). ដែដល់រស់់.
ល់ើតើតើម្ភ ម្ភ� �.(រ�បខ្មាំ�តើល់ើចំកណា ើ ល់).តើស់ពស់និាវៈនិឹ�អា អាទី ទីិតើតើទី ទីព ពក្រក្រស់ ស់.ើ (រ�ប�ើដែំ �នកខ្មាំ�តើល់ើ).ដែដល់រស់់តើ�តើល់ើ. កនី�ពពក. និិ�តើតើល់ ដែ�និដើ.និិ�ជានិិម្ភិ�ើរ�បនៃនិដែ�និដើ។
ស់.. និិ�ស្រ្តស់ ស់ើើ��ចៗ. តើ�ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��). ក៏តើជឿថា. ពួកតើគអាច �.. អ្ននកក្រប�ិប�ើិតាម្ភ�ស់នាទាំំ�តើនិះ. (ររ�បបីរស់ បញ្ចូូី ះបញ្ចូូ� ល់ឱ្យយក្រពះតើស់ពស់និាវៈ�និ.
ក្របស់និ ិ តើបព ើ ួកបីរស់រួម្ភស់ង្កាើស់និ� ឹ ពួកស្រ្តស់តើើ ពស់ាពស់ ិ ដ ិ ាតើ�ទីស់ ើ កាើរៈ.
ឬតើ�
កនី�ក្រពះវ ិហាំរ។. កច បុស់ ស់.. និិ�ក្រក្រស់ ស់ើធំៗ).. ិ ូការរបស់់ម្ភនិីស់ស. គតើ� ធើយា ើ ូ �ណាតើដើម្ភិល់ ើ ួ�តើ�ម្ភអាទីតើិ ទីពក្របុស់. និ� ិ ស្រ្តស់.ើ (ររ�បក្រក្រប ំ ឱ្យយរួម្ភស់ង្កាើស់និឹ�គ្នានជាក្របតើយាជនិ៍ឱ្យយម្ចានិតើភា��ធាាក់.និិ�ដណា ល់ ំ ���ស់់។ .២
វាជាការស់ំខ្មាំនិ់ណាស់់ដែដល់ក្រ�ូវច�ចាំថា. កាល់អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់រស់់តើ�កនី�ក្រស់ុកតើអ្នស់ីព ើ ទ. ពួកតើគ�និតើក្របក្រើ �ស់់ទីក ឹ ពក្រើ បភពទីក ឹ
. ទីតើនិានិើល់. និិ��និតើក្របើក្របព័និធប�ា�រទីឹក. តើដើម្ភិតើើ ក្រ�ចក្រស់ពដំណាតើំ �ស�ៗរបស់់ពួកតើគ។. បូីដែនិើតើពល់ពួកតើគ�និច�ល់តើ�កនី�. ក្រស់ុកកាណានិ. តើគក្រ�ូវតើរៀនិពើវ ិធើ�ស្រ្តស់ើតើធើើកស់ិកម្ភីដែបបថ្មីីើ. តើ�យ ើ ជាធម្ភីតាតើគក្រ�កដជាស់ួរ�ស់និ៍កាណានិពើម្ភតើធា�យ.
យកទីក ើ ល់ឱ្យយជនិជា�អ្ន ឹ ម្ភកតើក្រ�ចដំណារំ បស់់ពួកតើគ។. ចតើម្ភាយ ើ ពព ើ ួក�ស់និ៍តើនាះ. បណា ិ ីក្រើ �ដែអ្នល់ច�់ទីទីួល់យកជំតើនិឿ. និ� ំ ឡាយរបស់់តើគ. តើក្រពាះដែ�ជើវភាពរស់់តើ�របស់់តើគក្របឈម្ភនិ� ិ ការអ្ននិីវ�ើទាំ� ឹ ភាព�ើះខ្មាំ�។. គ្នាីនិទីក ឹ តើភា��. គគ្នា � ី និ. ដំណាំ ដាំដីះ.គ្នាីនិដំណាដា ំ ដ ំ ីះ.គ�គ្នាីនិតើស់ិ��អាហាំរ.គ�គ្នាីនិជើវ ិ�រស់់តើ�!
គំនិិ�ស់ន�ល់ដែដល់រួម្ភបញ្ចូូ� ល់គ្នានអ្ន�ាបទីក្រពះគម្ភីើរទាំំ�ម្ភ�ល់គ�៖. តើយ� ើ ម្ភិនិអាចបញ្ចូូី ះបញ្ចូូ� ល់ក្រពះដែដល់�និតើបើកស់ដែម្ភី�អ្ន�គក្រទី�់
កនី�ក្រពះគម្ភីើរឱ្យយក្របទាំនិជើវ ិ�.និិ�តើស់ចកើើស់តើស្រ្តង្កាគះ�និតើទី។.កិចូការដែ�ម្ភាូ�គ�់ដែដល់តើយ� ើ អាចតើធើើ�និគ�.ចីះច�ល់និឹ�ក្រទី�់បីតើូ ណាាះ។
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា
eGR)aGim ebny:amIn
dan;
RkugKIebor Rkugebeføhim
yUda IIlsÞIn
_P n s sa
32
sIumµan
kaD; rUebn
n_Ga
Rkugy:aebskaLat
MmU:n
G‘Ísaxar m:an:aes
sasn_m:aDan nigsasn_Gam:aelk
RkugsIuLÚr
ENbfalI
sas
sab;yUl:Un m:an:aes
dan;
sasn_m:UGab;
GasesIur
sasn_kaNan
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
១៥
អ្នីីស្រា្អែ្ល់ត្រូ្�វបែ្កាខ្ញែែ្កា
រូបពន្្យល់់ទីី១៥
33
អ្ននកក្រ�ជែ�ាះនិិយាយថា. ការពិព�៌នាពើការចាប់យកទីឹកដើស់និាកនី�គម្ភីើរយូ�តើស់ើ. ស់រតើស់រដែ�តើរឿ�ល់ិបីតើូ ណាាះ។. ពួកតើគ.
តើជឿថា. គម្ភីើរតើនិះតើផ្លាើ�តើ�តើល់ើការដែដល់�ស់និ៍អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់�និតើរៀបចំចាប់យកទីឹកដើតើនិះ. ដែ�ម្ភិនិ�និស់រតើស់រពើវ ិធើដែដល់តើគ�និ. តើធើើ។. ពួកអ្ននកក្រ�ជែទាំ� ំ តើនិះក៏�និ�ើល់់ជាតើយាបល់់ថា. គម្ភីើរពួកតើ�ហាំើយ. ១:១-២:១០. ពិព�៌នានិ�វក្រពឹ�ិកា ើ រ�៍ដែដល់តើកើ�តើឡូ� ើ .
យាូ�ព� ំ . ិ ក្រ�កដ. តើ�តើពល់ដែដល់កីល់ស់ម្ភី័និធនិម្ភ ើ ួយៗ. ពាយាម្ភចាប់យកដែដនិដើដែដល់�និដែចកឱ្យយតើគតើរៀ�ៗ�ាួនិ។. (ស់�ម្ភចំណាថា
ម្ភរ�ភាពរបស់់តើ�កយូ�តើស់ើ.ក្រ�ូវ�និស់រតើស់រពើរដ�.យូ�តើស់ើ.២៤:២៩-៣០.និិ�ពួកតើ�ហាំើយ.២:៦-១០)។ .១
បនាទប់ពើ�និតាំ�ល់ំតើ�កនី�ទីឹកដើស់និា.
ជនិជា�ិអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់�និក្របឈម្ភម្ភី�និឹ�ការរីកគួនិពើ�ស់និ៍កាណានិដែដល់តើ�. រស់់រានិម្ចានិជើវ ិ�. និិ�បណា ើ �ស់និ៍ដនៃទីតើទីៀ�. ដែដល់តើ�ជាប់ក្រពំក្របទីល់់និឹ�ក្រស់ុកកាណានិ។. គម្ភីើរពួកតើ�ហាំើយដែច�ថា. ់ ចាល់ ការវាយក្របហាំរទាំំ�តើនិះ. តើកើ�តើឡូ� ពាះះដែដែ� �តើតើគ គ�និ និតើតើ� �ះប�តើតើចា ល់ក្រក្រព ពះតើតើយ យ��វាូ . តើតើ� �ថាើ យប�ំក្រក្រព គ ពះ�ល់. (ររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ១៥. ើ តើតើក្រក្រពា និ� ិ ពួកស់�ឹ. ក្រពម្ភទាំំ�អ្ននកថាើយប�គំក្រពះ�ល់តើ�តើល់ភ ើ នំតើកដែើ ម្ភល់. គ�ជាល់ទីធ�ល់ចី�តើក្រកាយនៃនិក្របវ�ើិ�ស្រ្តស់ើ.ពើអ្ន�ើ�កាល់ដ៏យ�រអ្នដែ�ើ�.(១ព�ាវតារកសក្រ�.១៨.ស់�ម្ភស់ម្ចាគល់់�ទីើ២១)។
រ�បតើល់ើខ្មាំ�តើឆ្មើ�)។.
ការភានល់់គ្នានរវា�តើហាំរាតើអ្នល់យា ើ ូ.
២.....ការបនិើ វ ិល់ចីះតើឡូ� A-B-C-D).កនី�គម្ភីើរពួកតើ�ហាំើយ.ជំព�ក១១-១៦៖ ២ ើ .(A S. Apostasy.ការតើ�ះប�តើ់ ចាល់ជតើំ និឿ៖.ក្របជាជនិតើធើើអ្នំតើពើ�ប។
S. Battering.ការក្របហាំរ៖.ក្រពះតើយ��វាូវាយផ្លាូល់រាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រទី�់។ S. Cry.ស់ដែក្រម្ភកយំ៖.ក្របជាជនិដែក្រស់កតើ�ជំនិួយពក្រើ ពះ។ .៣
S. Deliverance.ការរ ំតើដាះ៖.ក្រពះតើយ��វាូតើក្រជើស់តាំ�តើ�ហាំើយម្ចានក់តើឡូ� ើ ឱ្យយរ ំតើដាះរាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រទី�់ពើពួកជិះជានិ់។
គម្ភីរើ ពួកតើ�ហាំើយ�និតើរៀបរាប់អ្នំពព ើ ិដ ឹ នាំក្របជាជនិច�ល់ស់ម្ភរភ�ម្ភិ ើ ួកតើ�ហាំើយ១៣នាក់. ម្ភកពក ើ ីល់ស់ម្ភី័និធ៩�ីស់ៗគ្នាន. តើដម្ភ ើ ក . ក្របយីទីនិ ធ � ួ តើគ។.�ច់តើរឿ�ចម្ភិ�.(ស់�ម្ភតើម្ភល់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រពញ ួែ .តើ�តើល់រើ ប � ពនិ និយយល់ ល់់ទី ់ ១ ឹ ស់ក្រ�វូ របស់់ពក ើ ស់ ើ ៥).ពព ិ �៌នាដ�ច.ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ៖ S. តើអ្ន�ីីឌ.រ ំតើដាះអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ពើ�ស់ ស់និ និ៍៍ម្ភ ម្ភូ�អា ូ ប.់ (៣:១២-៣០)។ អាប
S. តើដប�រាូ.និ� ស់និ និ៍៍កា កាណា ណានិ និ.(ជំព�ក៤.និ� ិ �រាូ ក.រ ំតើដាះអ្នីក្រើ �ដែអ្នល់ពើ�ស់ ិ ៥)។
S. តើគឌានិ.រ ំតើដាះអ្នីក្រើ �ដែអ្នល់ពើ�ស់ ស់និ និ៍៍ម្ចាូ ឌា ឌានិ និ.និិ��ស់ ស់និ និ៍៍អា អាម្ចា ម្ចាូតើតើល់ ល់ក ក.(ជំព�ក.៦-៨)។
S. ដែយបថា.រ ំតើដាះអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ពើ�ស់ ស់និ និ៍៍អា អាំម្ភ ម្ភូ ំ �និ ូ .(ជំព�ក.១០-១២)។ .៤
S. �ំស់ីនិ.រ ំតើដាះអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ពើ�ស់ ស់និ និ៍៍ភើល់ើស់ ស់ទើនិ ទ .(ជំព�ក.១៣-១៦)។ និ.
គម្ភីើរពួកតើ�ហាំើយ.១៧.និិ�១៨.ក្រ�ប់ពើកដែនិា�ថាើយប�គំ. (ររ�បអា អាស់ ស់នា នាម្ចា ម្ចានិ និអ្ន អ្នណា ណា ើ �តើតើភ ភើ� ា តើតើ� �ខ្មាំ ខ្មាំ� �តើតើល់ ល់) អ្នក្រក្រ� �ូអ្នឹម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ូវ ើ .កនី�ពួកតើតើអ្ន �និ និយ យកម្ភ ម្ភក កតា តាំ� ំ តើតើ� �កីល់ ល់ស់ ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធដា ដានិ និ់.់ ភាគខ្មាំ�តើជើ�នៃនិដែដនិដើ�ស់និ៍អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់. តើ�យ ើ អ្ននកស់រតើស់រគម្ភីរើ ព�ាវតារកសក្រ�
. ទី១ (របស់់ពួកតើគ). ចំតើពាះទីស់ ើ និ� ិ ទី២ ើ . បង្កាាញពអា ើ កបិករិ យា. ិ ើ កាើរៈតើនិះ. (តើម្ភល់ ើ . ១ព�ាវតារកសក្រ�. ១២:២៥-៣៣. និ� ិ . . ១៣:.៣៣,.៣៤)។
.៥
គម្ភីើរពួកតើ�ហាំើយ. ១៩-២១. ពិព�៌នាអ្នំពើឧក្រកិដាកម្ភីដ៏តើឃ្លារតើ�ម្ភួយ។. តើ�តើពល់ស់�ឹតើល់វ ើម្ចានក់. និិ�ក្របពនិធចី�របស់់គ្នា�់ . ក្រ�ឡូប់ពើក្រកុ�តើបតើថ្មីា�ម្ភ កុ�គើតើតើប បៀរ. នៃនិព�ជអ្នំប�រតើតើប បនិ និយា យាូម្ភើនិ. (ស់ម្ភ័យតើក្រកាយ. ិ ម្ភកក្រស់ុកតើអ្នក្រ�អ្និម្ភវ ិញ. ពួកម្ភនិីស់សក្របុស់កនី�ក្រក្រក
ម្ភកជារាជធានិរើ បស់់តើស់ើចស់�ល់). �និចាប់រ ំតើ�ភរួចស់ម្ចាាប់ស្រ្តស់ជា ើ ក្របពនិធចី�របស់់គ្នា�់។. តើដាយតើ��ីតើនិះតើ�យ ើ . តើទីប ើ ម្ចានិស់ស្រ្តង្កាគម្ភតើក� តើឡូ � . ពួ ក បី រ ស់ម្ភកព ប ណា ើ កី ល់ ស់ម្ភី និ ័ តើ ធ �ស�តើទីៀ�របស់់ អ្ន ី ក្រ �ដែអ្នល់. ក៏ � និស់ម្ចា ា ប់ ព ក ួ ក្របុ ស់ ៗព� ជ អ្នំ ប �រ. ើ ើ ើ ើ តើបនិយាូម្ភើនិទាំំ�អ្នស់់. ទីីកដែ�ក្រ�ំម្ភួយរយនាក់បីតើូ ណាាះ។. តើគក៏រកក្របពនិធម្ភកឱ្យយអ្ននកដែដល់តើ�រស់់រានិម្ចានិជើវ ិ�តើនិះ. ពើកី � ន
. ក្រក្រស់ ស់ុុកយាូ តើតើប បស់ ស់--កា កាឡា ឡា� �. (Jabesh-gilead).និិ�ក្រក្រស់ ស់ុុកស់ ស់ីីើឡូ�រ.(Shiloh).។.(គួរក�់ស់ម្ចាគល់់ថា.នាស់ម្ភ័យតើក្រកាយម្ភក.តើស់ើច. ស់�ល់ជាព�ជអ្នំប�រតើបនិយាូម្ភនិ ើ . �និទីទីួល់ការជរំ ីញច� ិ ើឱ្យយតើចញតើ�រ ំតើដាះអ្ននកក្រស់ុកយាូតើបស់-កាឡា�. (១�ំយ�ដែអ្នល់. ១១). ក្របដែ�ល់ជាបីពើការជនិណាម្ចា ន ក់របស់់ស់�ល់តើក� ើ ើ កនី�ក្រស់ុកតើនាះជាម្ភនិ ិ ខ្មាំនិ។. ជា�តើនិះតើ�តើទីៀ�. �ំ�តើក្រកាយៗម្ភក. ពួកអ្ននក . ក្រស់ុកយាូតើបស់-កាឡា�.ក៏�ើល់់ទីើបញ្ចូូី ះស់ពយាូ�ក្រ�ឹម្ភក្រ�ូវ.ស់ក្រម្ចាប់តើស់ើចស់�ល់.និិ�ពួកបីក្រតាក្រទី�់.(១�ំយ�ដែអ្នល់.៣១)។
៦.....គម្ភី រើ ពួកតើ�ហាំើយ�ើល់់�ំរីយថា.�ស់និ៍អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់�និក្របក្រពឹ�ើកិចូការបើយាូ�គ�៖ ៦ S. បតើ�ើើ�ការបក្រ�ួបបក្រ�ួម្ភ.កនី�បណា ើ កីល់ស់ម្ភី័និធទាំ� ំ អ្នស់់។ S. បតើ�ើើ�អ្ននកដឹកនាំបនិើ.ក្របដែ�ល់ជាតាម្ភរយៈរាជវ�ស?
S. រកាភាពបរស់ី ិ ទី.ធ នៃនិជំតើនិឿ.តើដាយការថាើយប�គំក្រពះដែដល់នាំតើគតើចញពក្រើ ស់ុកតើអ្នស់ីព ើ ទ.ម្ភនិ ិ ដែម្ភនិជាក្រពះ�ល់។
2
ការ�ើះខ្មាំ�អ្ននកដឹកនាំ�និប�ើជាបញ្ញាាដល់់ក្របជាជនិ. “តើ�.ក្រគ្នា.តើនាះ. គ្នាីនិ.តើស់ើច.ណា.តើ�យរាជយ. តើ�.ក្រស់ុក.អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់.តើទី.
មាាតិិកាា
តើម្ចាាូ ះ.តើ�យ ំ ឡាយ. តើគ.ដែ��ដែ�.ក្របក្រពឹ�ើ.ការ.ដែដល់.�ួ ានិ.គិ�.តើ�ញ ើ . ម្ភនិី ស់ស.ទាំ� ើ .ថា.ក្រ�ឹម្ភ.ក្រ�ូវ”. (១៧:៦. ស់�ម្ភតើម្ភើល់. ១៨:១;. ១៩:១;. ២១:២៥)។
មាតិិកា
RkugeGnedar
Rkugs‘UENm PñMKIle)a Rkugebtsan Rkugeysral Rkugy:aebskaLat Rkugebesk
��
ÞIn
�ទ
_PIlIs
kSRt¼R
�� ិន-�
�ប
� �ុង�
RkugG
aEpk
Rkugs‘ÍLÚr
un RkugGay:aLÚn RkugmIkm:as k R G e Rkug RkugKary:at;RkugKIebor yarIm RkugNUb RkugGasdUD RkugebtesEms RkugeyrU saLim RkugGaeska RkugsUKr RkugGaDULam Rkugebeføhim RkugGaskaLÚn Rkugkaf RkugehRbun RckPñMeGLa ��ុង��ន-��ឌី Rkugkasa RkugsIukLak; bnÞaykMEpgmaM
Rkugebores)a
sasn_Gam:aelk 34
sasn_GaMmU:n
; s a © m Á g G BH
ុើរ
sasn
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
១៦
RkugKIlkal
ព្រះ្�រាជាយាងមាកាដល់់ហើើយ!
35
រូបពន្្យល់់ទីី១៦
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ១៦. តើរៀបរាប់និ�វក្រពឹ�ើិការ�៍ដែដល់នាំឱ្យយម្ចានិការដែ��តាំ�តើស់ើច។. គម្ភីើរ�ំយ�ដែអ្នល់ទីើ១និិ�ទីើ២. កាល់ពើម្ភីនិជាគម្ភីើរ
ដែ�ម្ភួយតើទី. ដែ�ស់ម្ភ័យតើក្រកាយម្ភកក�ឌគម្ភីើរតើនិះក្រ�ូវ�និដែចកជាពើរ. តើ�តើពល់ដែដល់ក្រពះគម្ភីើរស់ញ្ញាាចាស់់បកដែក្របជាភា�ក្រកិក. . ក្របដែ�ល់តើ�ឆ្នាំំ�២៥០ម្ភីនិគ.ស់. ក�ឌគម្ភីរើ ស់រតើស់រពក្រើ បវ�ើ� ំ ពក ិ ស្រ្តស់ើអ្នីក្រើ �ដែអ្នល់. គចា � ប់តា� ើ ំតើ�ើ�តើហាំរា�ំយ�ដែអ្នល់. រ���ដល់់ ក្រគ្នាតើស់ើចដាវ ើឌជិ�ច�ល់ទីិវ�គ�. (ក្របដែ�ល់ពើឆ្នាំំ�. ១០៧០-៩៦០ម្ភីនិគ.ស់)។. ឯក�រតើយា�ទាំំ�អ្នស់់ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភតើនិះ. គ�ដកក្រស់�់
តើចញម្ភកពើ.១�យ ំ �ដែដែអ្ន អ្នល់ ល់..តើល់ើកដែល់�ដែ�ឯក�រណាដែដល់ក្រ�ូវ�និបញ្ញាជក់បដែនិាម្ភ។ .១ ជំព�កទី១ ស់ីីើឡូ�រ. ជាកដែនិា�រកា�ប និស់ ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធតើតើម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ើ។. ស់�ឹតើ�ទីតើើ នាះគតើ� �កតើអ្នល់ដែើ ដល់. ើ -៦៖. ទីដ ិ ាភាពដំប��តើក� ើ តើ�ក្រស់ុកស់ ិ នៃនៃនិ ម្ចានិក�និក្របុស់ពើរនាក់. ជាជំនិួយការរបស់់គ្នា�់. (ដែដល់ជាពួកពីករល់ួយ.២ៈ១២-១៧;.២២-២៥).និិ�តើហាំរា�ំយ�ដែអ្នល់ផ្លាទល់់
.២
��ដែដរ។. បនាទប់ពើ�ស់ ស់និ និ៍ភ ៍ ើល់ើស់ ស់ទទើនិ. (រ�បតើ�ដែ�នកតើល់ើខ្មាំ�ឆ្វេេ��). របអ្ន� ឹ ស់�និ�ប ិ នៃនិស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើ. តើ�កនី�ស់ម្ភរភ�ម្ភិ. �ំបនិ់ . ក្រស់ុកអា អាដែដែ� �ក.�ប ទើ .(ម្ចានិដ�ចជា.ក្រក្រក កុ�អា អាស់ ស់ដ ដ�ឌ.កា កាថ្មី ថ្មី..តើតើអ្ន អ្នក្រក្រក កុនិ.ក្របដែ�ល់. ិ តើនាះក៏ក្រ�ូវតើគយកតើ�កានិ់ទីក្រើ កុ�ជាតើក្រចនិ ើ របស់់ភល់ ើ ស់ ើ និ ជាអាចតើ�ដល់់ក្រក� ុ អា អាស់ ស់កា កាឡូ ឡូ�និ និ.. និ� កា� �). និ� ុ តើនាះគ្នាីនិតើស់ចកើស់ ិ កា ិ តើធើឱ្យ ើ យអ្ននកក្រស់ក ើ ី�។. តើក្រកាយម្ភក. ពួកភល់ ើ ស់ ើ និ ើទ ក៏បញ្ចូជ� និ �ប គ្នាររយាូ �់-យា យាររម្ភើ . (៦:២១-៧:២).. ិ តើនាះក្រ�ឡូប់ម្ភកក្រស់ុកអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់. ជាកដែនិា�ដែដល់ក្រ�ូវរកា. និិ�ដែថ្មីរកាទីីកតើ�ក្រកុ�គ្នា តើក្រកាយព� ប�តើតើស់ ស់ដែដែម្ភ ម្ភស់ ស់.(៦:១២,.១៩,.២០).ម្ភួយរយៈតើពល់�ា។ ើ និទីីកតើ�កនី�ក្រកុ�តើតើប ើ បនាទប់ព� ភា ើ និស់ដែម្ភី�ក្រ�ប់តើយ� ើ ថា.ក�និតើហាំរា�ំយ�ដែអ្នល់ក៏ពីករល់ួយ.(៨:១-៣).និ� ិ បរយាយព ិ ើ ពអ្នវ ិជជម្ចានិអ្នំពស់ ើ ទី ិ រធិ បស់់ តើស់ើច.(ជំព�ក៨).ជំព�កទីើ៩-១១.ក៏ពិព�៌នាពើការដែ��តាំ�ស់�ល់ពើកីល់ស់ម្ភី័និធតើបនិយាូម្ភើនិឱ្យយតើធើើជាតើស់ើច។ ក..ជាដំប��.
តើហាំរាចាក់តើក្រប�តាំ�ស់�ល់ជាល់កខ�ៈឯកជនិ.
រួចតើ�យ ើ ពិ�អាហាំរជាម្ភួយគ្នា�់.
(៩:១-១០:១៦)។.
ការដែដល់គួរឱ្យយក�់ស់ម្ចាគល់់. គក្រ� ពះវ ិញ្ញាា��និយា�ម្ភកស់�ិា �តើល់គ្នា ើ �់. ១០:៩-១៣;. ១៩:២៣,២៤. (ស់ម្ចាគល់់.
១�ំយ�ដែអ្នល់.១៦:១៤.��ដែដរ)។
�..តើក្រកាយម្ភក.តើហាំរា�ំយ�ដែអ្នល់ចាក់តើក្រប�តាំ�ស់�ល់ជា�ធារ�ៈ.(១០:១៧-២៧)។
គ..តើក្រកាយម្ភក. ក៏ម្ចានិក្របជាជនិ�ាះស់ដែម្ភី�និ�វការស់�ស ័យចំតើពាះស់ម្ភ�ាភាពរបស់់ស់�ល់កនី�ការដឹកនាំក្របជាជនិ. (១០:២៧). ់ បតើតើស់ តើស់ើចស់�ល់�និឆ្វេល�យ�បវ ិញតើដាយក្របម្ភ�ល់ក�ទី័ពតើ�ក្រ��តើតើប ស់ក ក. (Bezek). រួចតើ�យ បស់ ស់-ើ រ ំតើដាះពួកអ្ននកក្រស់ុកយាូ តើតើប
.៣
.៤
កាឡា កា ឡា� �. ពើពួកអាំម្ភ�និ ូ . (១០:២៧�-១១:១១)។. តើក្រកាយពើ�និបង្កាាញគី�ស់ម្ភិ�ើិ. កនី�នាម្ភជាអ្ននកដឹកនាំរច ួ ម្ភក . ស់�ល់ក្រ�ូវ�និក្របកាស់ជាម្ភហាំកសក្រ�ម្ភើ�តើទីៀ�តើ�គើល់ ល់កា កាល់ ល់.(១១:១២-១៥)។ តើដម្ភ �ទី ទី.. ឬតើតើទី ទី”. តើ�កនី�ជំព�ក. ៨-១១. ថាគួរម្ចានិតើស់ើចឬគ្នាីនិតើស់ើច. (ររ�បម្ភ ម្ភក កីដ. និិ�ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាស់ ស់ួួរ). ើ ិយ ើ ល់់និ�វកច ិ ូពភា ិ កា. “�
គួរតើយ� ពះអ្ន អ្ន� �គម្ចាូ ស់ ស់់”់ . ឬជា. “អ្ននកដឹកនាំ”. (ជាទី�តើ�. ើ ស់ម្ចាគល់់អ្ន�ាបទីស់ដែម្ភី�ក្រ�ប់ពើអ្ននកដឹកនាំដែដល់និឹ�ក្រ�ូវម្ភកដល់់ជា. “ក្រក្រព
ដែ��ដែ�តើពញចិ�ើ).អ្ននកដនៃទីតើទីៀ�ថាជា.“តើតើស់ ស់ើើច”.(តើពល់�ាះ.ក�់ចំណា.ំ ពើតើក្រពាះម្ចានិក្រពះដែ�ម្ភួយគ�់.គ�ជាតើស់ើច!)។ តើស់ើចស់�ល់��់ប�់ការតើពញច� ិ ើពស់ ើ ំណាក់តើហាំរា�ំយ�ដែអ្នល់. តើដាយ�រម្ភ�ល់តើ��ី២យាូ�. ទី១ ើ គតើ� ដាយ�រដែ�គ្នា�់ម្ភនិ ិ .
អ្ន�់ធី�់តើ�តើពល់�ំយ�ដែអ្នល់ម្ភិនិទាំនិ់ម្ភកដល់់. តើដើម្ភិថា ើ ើ យដង្កាើយម្ភីនិតើពល់តើចញតើ�ស់ម្ភរភ�ម្ភិ. (១�ំយ�ដែអ្នល់. ១០:៨;.
១៣:១-១៥). និិ�ម្ចានិតើពល់ម្ភួយតើទីៀ�. គ្នា�់ទីីកជើវ ិ�ឱ្យយតើស់ើច�ស់និ៍អា អាម្ចា ម្ចាូតើតើល់ ល់ក ក. តើ�កនី�. “ស់ស្រ្តង្កាគម្ភបរស់ី ិ ទីធ”. (១�ំយ�ដែអ្នល់.
.៥
១៥)។. តើក្រកាយម្ភក. តើហាំរា�ំយ�ដែអ្នល់ចាក់តើក្រប�តាំ�ដាវ ើឌពក្រើ ស់ុកយ�ដាតើដាយស់ម្ចាា�់. ឱ្យយតើធើជា ើ តើស់ើចអ្នីក្រើ �ដែអ្នល់ជំនិួស់. តើស់ើចស់�ល់។. តាំ�ពើតើពល់តើនាះម្ភក. កិចូពិភាកាអ្នំពើការដែ�នាំតើក្រជើស់តើរស់ក្រពះរាជាក្រ�ូ វ�និបញ្ចូូ ប់។. បញ្ញាាស់ាិ�តើល់ើរយៈតើពល់ ើ . យ�របូីណាា. ម្ភីនិតើពល់ដាវ ើឌ. (ពើកីល់ស់ម្ភី័និធយ�ដា). ជា. «ម្ភនិីស់សដែដល់គ្នាប់ក្រពះ�ឫទី័យក្រពះជាម្ចាូស់់». ១៣ៈ១៤. ទីទីួល់រាជយ. ពតើើ ស់ើចស់�ល់.(ពក ើ ីល់ស់ម្ភី័និធតើបនិយាូម្ភនិ ើ )។ ដាវ ើឌ�និច�ល់តើធើជា ើ រ.(ជំព�ក១៦)។.១�ំយ�ដែអ្នល់.១៧:១-២.ព�៌នា ើ អ្ននកបតើក្រម្ភតើើ ស់ើចស់�ល់.កនី�ឋានិៈជាអ្ន�គរកស.និ� ិ ជា�ស្រ្តនិក
. ់ �គរ.នៃនិក្រស់ុកអា ពើការក្របម្ភ�ល់�ើីំទី័ពភើល់ើស់ទើនិ. និិ�អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់តើ�ក្រ��ស់ ស់� អាតើតើស់ ស់កា កា. និិ�ក្រក្រច ចកភនំតើតើអ្ន អ្នឡា ឡា. តើដើម្ភិតើើ ធើើស់ស្រ្តង្កាគម្ភ. ជាស់ម្ភរភ�ម្ភិ.
ដែដល់ដាវ ើឌស់ម្ចាាប់ក�ល់ើយាូ�.(ជំព�ក១៧.ស់�ម្ភក�់ស់ម្ចាគល់់.២�ំយ�ដែអ្នល់.២១:១៩.ដែដរ)។.តើស់ចកើប ំ ី ចទាំំ�តើនិះ. ើ ដែនិាម្ភតើល់ច ើ �
.៦
បទីអ្នតាាធប ិ ំយកនី�.១�ំយ�ដែអ្នល់.តើរៀបរាប់ពដ ើ ំតើ�ើរម្ភរ�ភាពរបស់់តើស់ើចស់�ល់.និ� ិ ការក្រគ�រាជរបស់់តើស់ើចដាវ ើឌ។
ជាតើរឿយៗ. តើស់ើចស់�ល់ក្របឈម្ភម្ភី�និឹ�ការវាយក្របហាំរម្ភកតើល់ើទីើតា� ំ របស់់ក្រទី�់. ពើស់ំណាក់ពួកភើល់ើស់ទើនិ។. ស់ម្ភរភ�ម្ភិក្របយីទីធ. ចី�តើក្រកាយរបស់់ក្រទី�់. ក្រ�ូវ�និព�៌នាកនី�ជំព�ក. ២៨-៣១។. តើក្រកាយពើ�និស់ីំតើយាបល់់ពើក្រគូតើខ្មាំីចតើ�ឯតើតើអ្ន អ្ននិ និតើតើដា ដាររ. (និិ�.
បរតើភាគអាហាំរជាម្ភួ យនិ� ទើ តើ�ភនំគើល់ ល់តើតើ� �។. បីក្រតាបនា ិ ឹ នា�. ២៨:២០-២៥). ក�ទី័ពក្រទី�់�និក្របយីទីធជាម្ភួយទី័ពភល់ ើ ស់ ើ និ ើ ក់. .៧
របស់់តើស់ើចស់�ល់ក្រ�ូវតើគស់ម្ចាាប់កី �ស់ម្ភរភ� ន ម្ភិ.(ស់�ម្ភអានិ.១រ�កសក្រ�.១០:៦.��ដែដរ).តើ�យ ើ តើស់ីចស់�ល់ក៏�និតើធើើអ្ន�ើឃ្លា�។ �ស់និ៍ភើល់ើស់ើនិ ទ កា�់កំល់តើស់ើចស់�ល់.
2
មាាតិិកាទីា ធជីំវ ិញក្រកុ�តើតើប រួចពយរស់ពរបស់់ ក្រទី�់តើល់ើកំដែ��ដែដល់ព័ ប��និ និ។. ួ
ក្របជាជនិក្រស់ុក.
យាូតើបស់-កាឡា�.(ជាអ្ននកក្រស់ុកដែដល់តើស់ើចស់�ល់ស់ដែម្ភី�កើតើើ ម្ភតាើករីណា.កាល់ដែដល់ក្រទី�់ក្រគ�រាជយដំប��ស់�ម្ភតើម្ភល់ ើ .ជំព�ក១១). ់ ូ �ស់ម្ភរម្ភយ។ �និស់ដែម្ភី�កើតើើ ម្ភតាើករីណាដល់់ក្រទី�វ់ ិញតើដាយ�និបញ្ចូូី ះស់ពក្រទី�.់ និ� ិ ពួកបីក្រតាក្រទី�យា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
១៧
sasn_suIrI RkugeGbil
ÞIn s I _PIl
as snRkugsIukLak;
Rkugy:aebskaLat RsukGIuRsaEGl Rkugm:ahaENm M_G mU:n a n RkugKary:at;s a s yarIm RkugeyrUsaLim RkugehRbun RsukyUda sasn_m:UGab;
sasn_Gam:aelk sasn_eGdMm
36
ព្រះ្�បាទីដាវីឌ
37
រូបពន្្យល់់ទីី១៧
. ១ បនាទប់ពើតើស់ើចស់�ល់ច�ល់ទីិវ�គ�. (១�ំយ�ដែអ្នល់. ៣១). ដា ដាវវឌើ . (រ�បម្ភ ម្ភីី�.តើ�ខ្មាំ�ឆ្វេេ� � ដែ�នកខ្មាំ�តើល់រើ �បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ១៧). ក្រ�ូវ�និ.
�ក្រក្រប បុនិ. (២�ំយ�ដែអ្នល់. ២:១-៤)។. យាូ�ណាម្ភិញ. ពួកអ្ននកដឹកនាំអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់�និជួបគ្នានតើ�ឯ. តើឡូ� ើ ជាតើស់ើចយ�ដាតើ�ឯតើតើ�
យាូ តើតើប បស់ ស់--កា កាឡា ឡា� �. តើ�យ ើ ពួកតើគស់តើក្រម្ភចចិ�ើម្ភិនិទីទីួល់ដាវ ើឌតើធើើជាតើស់ើចរបស់់តើគតើទី. (២�ំយ�ដែអ្នល់. ២:៤�-១១). តើធើើឱ្យយ. តើស់ើចដាវ ើឌចំណាយរយៈតើពល់ក្រ�ំពរើ ឆ្នាំំតើ� ទីៀ�.តើដើម្ភិក្រើ គប់ក្រគ��ំបនិ់ខ្មាំ�តើជើ�.(២�ំយ�ដែអ្នល់.៣:១-៥:៥)។
ក្រទី�ក្រ់ �វូ ការរាជធានិថ្មី ើ ីើ . យរ��ឡូម្ភ ម្ភួយ។. ដ�តើចនះ. ក្រទី�់ក៏ដតើ�ើម្ភយកក្រកុ�តើតើយ ិ . ពើ�ស់និ៍តើយបី�ស់. (២�ំយ�ដែអ្នល់. ៥:៦-១០). តើធើើជារាជធានិើរបស់់ក្រទី�់. ើ ”). តើដាយតើ�វាថា.“ក្រកុ�ដាវ ើឌ”.(�៩)។.តើ�កនី�តើពល់យីទីធនាការ..តើស់ើចដាវ ើឌ�និបញ្ញាជថា.អ្ននកការពារក្រកុ�.(“ម្ភនិីស់សខ្មាំើក់�ិនិ
. ២ បនាទប់ពទី ុ យ�ដា. ើ ទីួល់�និក្រគប់ក្រគ�ទាំំ�ក្រស់ក
ក្រ�ូវស់ម្ចាាប់តើចាល់ទាំំ�អ្នស់់(�៨)។.
និ� ិ អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់ម្ភក.
ចាប់ពើតើពល់តើនាះម្ភក.
តើស់ើចដាវ ើឌក៏�និស់តើក្រម្ភចច� ើ . ិ ថា
ដែល់�ម្ចានិការអ្ននិីញ្ញាា�ឱ្យយពួកអ្ននកខ្មាំើក់�ិនិ ើ ច�ល់តើ�កនី�ក្រពះវ ិហាំរ.
ដែដរ. �៨។. (ស់�ម្ភតើម្ភល់ ើ ល់�កា. ២:៤. និ� ិ ម្ចាូថាយ. ២១:១៤)។. ស់ម្ភ័យតើក្រកាយម្ភក. តើស់ីចដាវ ើឌ�និស់�់រាជវា ំ�ម្ភួយស់ក្រម្ចាប់.
និស់ ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធតើតើម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ើពើគ្នា គ្នាររយាូ �់-យា យាររម្ភ ម្ភ. ក្រទី�់. (២�ំយ�ដែអ្នល់. ១៥:១១-១២). តើ�យ ិ នៃនៃនិ ើ ម្ភកទីីកកនី�ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ វ ិញ. ើ នាំយក�ប ២�ំយ�ដែអ្នល់.៦។.�ប ិ តើនិះក្រ�ូវ�និរកាទីីកកនី�តើរា�ក្រ��ល់ម្ភួយ.ដែដល់ក្រ�ូវ�និស់�់តើឡូ� ើ ជាពិតើស់ស់.(៦:១៧)។
. ៣ ក្រពះតើយ��វាូម្ចានិបនិទ�ល់ថា. “តើទី!”. តើ�និឹ�ស់ំតើ�ើររបស់់តើស់ើចដាវ ើឌដែដល់�និច�់��ស់�់ក្រពះវ ិហាំរថាើយក្រពះអ្ន�គ. តើដាយក្រពះ.
រាជ ជវ�ស). តើចញពើតើស់ើចដាវ ើឌ. ក្រទី�់�និម្ចានិបនិទ�ល់ថា. ក្រទី�់និឹ�ស់�់. “វ ិហាំរ”. ម្ភួយ. (រាជវ�ានិីវ�ស. ឬព�ជអ្នំប�ររាជវ�ស. �ំ�រា
.៤
.៥
ដែដល់និ� ំ កយ.“ជាដរាប”.កនី�ជំព�ក.៧:១៣,១៦,២៥,២៩។ ឹ ក្រ�ូវស់ា� ិ តើស់ារ.“ជាដរាប”.(២�ំយ�ដែអ្នល់.៧).ច�រក�់ចំណាពា
ជាធម្ភីតា. តើគដែ��ស់រតើស់រើ ពល់ ើ កខ�ៈស់ម្ភិ�ើដ ិ ៏ល់រិ បស់់តើស់ីចដាវ ើឌ។. បូីដែនិើ. ម្ចានិ�គម្ភីរើ ជាតើក្រចនិ ើ ស់រតើស់រថាតើស់ើចដាវ ើឌជាម្ភនិីស់ស . �រិ ច្ឆាា�និខ្មាំ�និតើយា�យ. ១�ំយ�ដែអ្នល់. ២៧:៨-១២;. ៣០:២៦. (ស់�ក�ូនិ់). ២�ំយ�ដែអ្នល់. ៣:២-៥;. ៥:១៣-១៦;. ៦:២០-. ២៣.ជំព�ក.១១,១២.ជំព�ក២០និិ�២១;.១ព�ាវតារកសក្រ�.២:១-៩។ ក្រគួ�ររាជវ�សដាវ ើឌទីទីួល់វ ិកល់ភាពជាខ្មាំា� ំ ។.
ក្រពម្ភទាំំ�ស់ម្ចាាប់អ្ន�រី ើ . រួចម្ភក. (ជំព�ក១១,១២). តើហាំរាណាថានិ់�និនិិទាំនិតើរឿ�អ្នំពើបីរស់អ្ននកម្ចានិម្ចានក់. ដែដល់ម្ចានិតើចៀម្ភជាតើក្រចើនិ. បូីដែនិើ. �និល់ួច.
ក�និតើចៀម្ភដែ�ម្ភួយ.
បនាទប់ពើ�និក្របក្រពឹ�ើតើស់ចកីើកំ�ិ�និឹ�នា���តើស់�.
ដែដល់ជាកម្ភីស់ទី ិ ធរិ បស់់បីរស់អ្ននកក្រកម្ចានក់ក្រ�ប់ក្រទី�់។.
និតើតើច ចៀម្ភ ម្ភប បួនិ ដាវ ើឌទាំម្ភទាំរឱ្យយបីរស់អ្ននកម្ចានិស់�ក�និ
តើ�បីរស់អ្ននកក្រកវ ិញ. (ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ� � ). ១២:១៦. ស់�ម្ភតើម្ភល់ ើ និក ិ ខម្ភនិំ. ២២:១។. គួរឱ្យយ�ួស់ច� ិ ើ. តើស់ើចដាវ ើឌផ្លាទល់់.
�និ��់.“ក�និតើចៀម្ភបួនិ”.គ�ក�និដំប��តើកើ�ពើនា���តើស់�.(១២:១៥-១៩).អាំ��និ.(ជំព�ក១៣).អាប់�ឡូំ.(១៨:១-១៨). និិ�.អ្ន័ដ�និើយាូ.(១ព�ាវតារកសក្រ�.២:១៣-២៥)។
. ៦ តើស់ើចដាវ ើឌ��ស់�់អាណាចក្រករបស់់ក្រទី�់កី �ល់កខ ន �ៈតើឃ្លារតើ�។.
ឧទាំ�រ�៍.
ដ�ចជាតើស់�ម្ភកពើអ្នំប�រតើបនិយាូម្ភើនិ..
កុ�តើតើអ្ន អ្នប បិល់. (២�ំយ�ដែអ្នល់. ២០)។. ក្រទី�់អ្ននិីញ្ញាា�ឱ្យយពួក�ស់និ៍គតើើ បៀរ. ជាអ្ននកបះតើ�រក្របឆ្នាំ��និ� ឹ ក្រទី�់. ក្រ�ូវកា�់កំល់តើ�ក្រក្រក ច�កស់ម្ចាាប់ប�នៃថ្មីាពរើ នាក់. និ� ិ កីួយក្រ�ំនាក់. (២�ំយ�ដែអ្នល់. ២១)។. ម្ភីនិតើពល់ច�ល់ទីវិ �គ�. តើស់ីចដាវ ើឌ�និបង្កាគប់ឱ្យយ�ឡូ�ម្ភូ�និ
ស់ម្ចាាប់យ�អា ូ ប់. (ជាកីួយ. និិ�ជាអ្ន�ើ�តើម្ភទី័ពរបស់់ក្រទី�់). និិ�ស់ីើម្ចាូយជាអ្ននកដាក់បណា ើ �ក្រទី�់. តើពល់ក្រទី�់តើភៀស់ក្រពះកាយពើ
. ការបះតើ�ររបស់់អាប់�ឡូំ. ២�ំយ�ដែអ្នល់. ១៦:៥-១៤. (តើទាំះបើក្រទី�់ធានាថានិឹ�ម្ភិនិបូះពាល់់ស់ីើម្ចាូយ. តើក្រកាយតើពល់គ្នា�់.
�រភាពកំ�ីស់ក៏តើដាយ.២�ំយ�ដែអ្នល់.១៩:១៦-២៣.ស់�ម្ភអានិ.១ព�ាវតារកសក្រ�.២:១-៩)។
ម្ភក កីដ៤. . ៧ ២�ំយ�ដែអ្នល់. ១៣-១. ព�ាវតារកសក្រ�. ២:៤៦. បរយាយព ិ ើការវ ិវាទីដតើ�ើ ម្ភរាជយក�និក្របុស់ៗរបស់់តើស់ើចដាវ ើឌ. (ររ�បម្ភ � )។. អាប់�ឡូំតើធើឃ្លា និិ�ដា ដាវវ៣. ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ� ើ �អាំ��និ. (២�ំយ�ដែអ្នល់. ១៣). តើពល់អាប់�ឡូំបះតើ�រ. យូ�អាប់ដែដល់ជាជើដ�និម្ភួយក៏�និស់ម្ចាាប់គ្នា�់តើ�. (២�ំយ�ដែអ្នល់. ១៥-១៨)។. បនាទប់ពើតើហាំរាណាថានិ់. និិ�ក្រពះនា���តើស់�.
�និបញ្ចូូី ះបញ្ចូូ� ល់តើស់ើចដាវ ើឌ. ឱ្យយតើល់ើក�ឡូ�ម្ភូ�និជាអ្ននកស់ន�រាជយ. (១ព�ាវតារកសក្រ�.១:១១-៤០;.២:១៣-២៥)។
�ឡូ�ម្ភូ�និក៏ស់ម្ចាាប់ប�ក្របុស់របស់់ក្រទី�់តើឈាីះអ្ន័ដ�និើយាូ.
.៨
ស់ទទើនិ និ. រឯជ ២�ំយ�ដែអ្នល់. ១៥:១៧-២៥. តើរៀបរាប់ពើយីទីធ�ស្រ្តស់ើ. ដែដល់តើស់ើចដាវ ើឌបស្រ្តង្កាើប�ស់និ៍ភើល់ើស់ ើ ំព�ក៨និិ�១០បរយាយព ិ ើ.
.៩
១�ំយ�ដែអ្នល់. ១៣:១៤. និ� ិ ព�ាវតារកសក្រ�. ទី១ ើ . និ� ិ ទី២ ើ . (ឧទាំ�រ�៍. ១ព�ាវតារកសក្រ�. ១១:៤,៦. និ� ិ ២ព�ាវតារកសក្រ�.
់ ក្រ�ក ំ .និ� យីទី� ា ស្រ្តស់.ើ ដែដល់ក្រទី�ព អាំម្ភ ម្ភូ ំ �និ និ. ូ .ម្ភ ម្ភូ�អា អាប ូ ប.់ .តើតើអ្ន អ្នដ ដម្ភ ម្ភ. អាម្ចា ម្ចាូតើតើល់ ល់ក ក។ ិ ខ្មាំ�ដ�ចជា.អា ើ ក្រពដែំ ដនិក្របតើទីស់.តើដាយការតើធើស់ ើ ស្រ្តង្កាគម្ភនិ� ឹ �ស់និ៍ជ� ិ អា
២២:២). តើស់ីចដាវ ើឌជា�ួអ្ន�គ. “ម្ភនិីស់សគ្នាប់ក្រពះទី័យក្រពះ”. គ្នា�់�និចាប់យកក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ . និិ�ក��ជារាជធានិើតើឡូ� ើ . តើ�យ ើ �និថាើយប�គំតើ� ើ ជាម្ភជឈម្ភ�ឌល់ថាើយប�គំរបស់់ក្របជាជា�ិ។. គំនិិ�ស់ំខ្មាំនិ់គ�. “តើស់ើចដាវ ើឌថាើយប�គំក្រពះដែ�១. តើ�យ
2
ំ ិព�៌នាពើអាណាចក្រករបស់់ ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ ”។. រ�បពនិយល់់ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ��ើព មាាតិិកាា តើស់ីចដាវ ើឌ. រ�បម្ភកីដ. រ�បដែភនកតើគ្នា. គ�ស់.
បង្កាាញពទី ំ ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ូ ឡូម្ភ ើ តា ើ � ិ . (ផ្លាើយ). នៃ�ទតើម្ភ�នៃនិទីក្រើ កុ�តើយរ�� ិ . និិ��ប ិ នៃនិស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើ។. រាជយតើស់ើចដាវ ើឌស់ា� ិ កនី�
� ីនិគ.ស់។ ចតើនាាះក្របដែ�ល់ពើ.១០០០-៥៨៧.ឆ្នាំំម្ភ
មាតិិកា
Rkug TIr:us
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
១៨
Rkugdan;
sasn_suIrI Rkughaesar TIbrisuT§ bMput TIbrisuT§ TIFøaxagkñúg
RkugemKIeda RkugsuIEKm RsukGIuRsaEGl ebtEGl RkugeyrUsaLim
RsukyUda
sasn_eGdMm RkugeGs‘aneKeb‘Ír
38
ព្រះ្�បាទីសាឡូ�មាូន្
រូបពន្្យល់់ទីី១៨
39
. ១ ម្ភីនិតើពល់ដាវ ើឌតើ�យទីវិ �គ�. ក្រពះនា���តើស់��និល់ួ�តើ�ម្ភឱ្យយក្រទី�់ដែ��តាំ��ឡូ�ម្ភូ�និ. បីក្រតាក្រពះនា�. ឱ្យយតើធើជា ើ អ្ននក. ស់ន�រាជយ. (១ព�ាវតារកសក្រ�. ១:១៥-៣១)។. តើក្រកាយ�និក្រគ�រាជយ. តើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និ�និស់ម្ចាាប់អ្ន័ដ�និើយាូជាប�ក្របុស់របស់់. ក្រទី�់. យូ�អាប់ជាជើដ�និម្ភួយក្រទី�់. (តើម្ភទី័ពរបស់់តើស់ីចដាវ ើឌ). និិ�ស់ីើម្ចាូយដែដល់�និដាក់បណា ើ �តើស់ីចដាវ ើឌ. (២�ំយ�ដែអ្នល់. ១៦:៥-១៤. ដែ�ស់�ម្ភស់ម្ចាគល់់. ២�ំយ�ដែអ្នល់. ១៩:១៦-២៣). តើម្ភល់ ើ ១ព�ាវតារកសក្រ�. ២:១៩-៤៦។. ក្រទី�់�និបតើ�ីញ..
អ្ន័តើបៀតើថ្មីរើ ជាស់�ឹឱ្យយនិរិ តើទីស់តើ�ក្រស់ុកអានាូតើថា�. (២:២៦,២៧)។. យូ�អាប់. និ� ិ អ្ន័តើបៀតើថ្មីរើ . ធាាប់�និតើល់ក ើ �តើម្ភើ� ើ អ្ន័ដ�និយា ើ ូ. . ជាអ្ននកក្រគ�រាជយបនិើតើស់ើចដាវ ើឌ.(១:៧)។
. ២ អ្ននកនិព ិ និធគម្ភីរើ ១ព�ាវតារកសក្រ�. បង្កាាញចំណាប់អារម្ភី�៍. និ� ិ គ�ប ិ �ឌិ�ដ៏ធំតើធ�របស់់តើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និ. (៤:២៩-៣៤; . ១០:២៣,២៤).ការតើធើើពា�ិជជកម្ភីអ្ននិើរជា�ិ.(៩:២៦-២៨).និិ�តើភែ�វបរតើទីស់.(១០:១-១៣).(អ្ន�ាបទីទាំំ�ម្ភ�ល់ដកក្រស់�់ពើ. ១ព�ាវតារកសក្រ�.តើល់ើកដែល់�ដែ�អ្ន�ាបទីដែដល់�ើល់់ជាឯក�រតើយា�)។
. ៣ រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ១៨. ស់តើ�ខបក្រពឹ�ើិការ�៍កនី�រាជយតើស់ីច�ឡូ�ម្ភូ�និ។. ការ�ាបនាអាគ្នារតើ�ស�ៗ. ភាគតើក្រចើនិតើធើើតើ�ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ . (ជំព�ក៦,៧). ចំណាយរយៈតើពល់២០ឆ្នាំំ�. តើដើម្ភិប ើ ញ្ចូូ ប់ការ��ស់�់. (៦:៣៨-៧:១. តើម្ភើល់. ៩:១៥-២២;. ១០:១៤-២២.
់ ពះវហាំ ��ដែដរ)។. តើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និ�និ��ស់�ក្រក្រព ហាំរ ន ក្រក្រក កុ�តើតើយ យរ��ឡូម្ភ ម្ភ. ដាក ក់�ប និស់ ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធតើតើម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ើ. និិ�តើតើច ចរ�បើនិ ី ទាំំ� និទាំ ំ ពើរ. ិ រកី � ិ . និិ�ដា ិ នៃនៃនិ
តើតើ� �ទីើបរស់ ស់ី ទីាាបំ�ី�.នៃនិក្រពះវ ិហាំរតើនាះ។. ក្រទី�់ក៏�និ��ស់�់រាជវា ំ�ពរើ តើទីៀ�ដែដរ. ម្ភួយស់ក្រម្ចាប់ក្រទី�់ផ្លាទល់់. និ� ិ ីទី ិ ម្ភួយតើទីៀ�. ស់ក្រម្ចាប់ម្ភតើ�ស់ើជនិជា�ិតើអ្នស់ើពទដែដល់តាម្ភតើម្ភើល់តើ�អាចជាម្ភតើ�ស់ើស់ំ�ពើរបស់់ក្រទី�់. (៧:៨). �ីរា ស់. ូ . ើ ូ ម្ភជាជនិជា�ទី ិ ើរីស់
�គ�់�គ�់ស់ម្ចាភរៈ.
.៤
.៥
និិ�កម្ភីករស់ំ��់ជាតើក្រចើនិ.
ស់ក្រម្ចាប់គតើក្រម្ចា���ស់�់ទាំ� ំ តើនិះ។.
�ឡូ�ម្ភូ�និ�និប�់នៃថ្មីាតើស់វាកម្ភីដល់់. �ីរា ើ ូ ម្ភតើដាយក្របទាំនិម្ភរ�កនៃនិទីឹកដើស់និាម្ភួយចំដែ�កតើ�ភាគខ្មាំ��ិ��ឱ្យយតើ�គ្នា�់.(៩:១០-១៤)។
់ នាទ យទី តើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និ�និ��ស់�ប ទី័័ព.តើ�ហាំ ហាំតើតើ� �រ. តើតើម្ភ ម្ភគ គើតើតើដា ដា.. និិ�តើតើក កតើតើស់ ស់ើរ. (៩:១៥)។. ហាំ ហាំតើតើ� �រ. ម្ចានិទីើតា� ំ ស់ាិ�តើ�.
តើល់ើ�� វដ ា ៏ស់ំខ្មាំនិ់ពើក្របតើទីស់ស់ីើរ.ើ តើ�ក្របតើទីស់តើអ្នស់ីើពទ។. ឯតើតើម្ភ ម្ភគ គើតើតើដា ដា. ម្ចានិទីើតា� ំ តើ��ំបនិ់ទីំនាបតើយស់រាល់ជាស់ម្ភរភ�ម្ភិ. ដែដល់. �និក្របយីទីាគ្នានអ្នស់់ជាតើក្រចនិ កតើតើស់ ស់ើរ.ស់ា� ើ ស់�វ�ស. ចំដែ�កតើតើក ិ តើ��ា�វតើ�ឆ្វេេ�រស់ម្ភីក្រទីតើម្ភឌដែើ ទីរាូ តើ�. ឆ្ពោះះ��តើ�ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ ។.. តើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និ�និទីទីួល់ក្រ�ក់ចំ��ល់តាម្ភរយៈការល់ក់តើក្រគឿ��ក្រ�ើវីធ��ដែដរ។
�ឡូ�ម្ភូ�និ�និ�ាបនាក្រកុ�តើតើអ្ន អ្ន� �ីនិ និតើតើគ គតើតើប បើរ. តើធើជា ើ ទីក្រើ កុ�ដែ�. និ� ិ តើធើកា ើ ររួម្ភគ្នានជាម្ភួយតើស់ើចក្រស់ុកតើភនិស់ ើ . តើដើម្ភិតើើ ធើឱ្យ ើ យទីក្រើ កុ� តើនិះ. កាាយជា�ំបនិ់យីទីា�ស្រ្តស់ើពា�ិជជកម្ភីតើ�បណា ើ ប�ពា៌ក្របតើទីស់. (៩:២៦-២៩). តើ�ស់ម្ភ័យតើនាះ. ដែក្រពកជក ើ ស់ីួតើអ្នម្ភនិ ិ ទាំនិ់ ម្ចានិតើ�កនី�ក្របវ�ើិ�ស្រ្តស់ើតើ�តើឡូយ ើ តើទី!
័ . តើដាយ�រការល់ះប�តើ់ ញើស់ឈាម្ភរបស់់. . ៦ តើបតា ន ការ��ស់�រ់ បស់់តើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និទីទីួល់�និតើជាគជយ ើ ម្ភព័�៌ម្ចានិនៃ�ទកី �. ំ ី.តើ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��).ស់�ម្ភតើម្ភើល់.៤:៦;.៥:១៣-១៨;.៩:១៥;.១២:៤,១៤)។ ក្របជារាស្រ្តស់ើក្រទី�.់ (ររ�បម្ភ ម្ភនិ និីីស់ ស់សស�ី យដីថ្មី ថ្មីី
. ៧ ក្រទី�់�និបញ្ចូូ ប់កច ើ ក្រពំដែដនិកីល់ស់ម្ភី័និធចាស់់ៗ. និ� ើ ក្រស់ុក. តើដើម្ភិ.ើ ិ ូការតើស់ស់ស់ល់់តើ�តាម្ភបណា ិ ដែប�ដែចកក្របតើទីស់. ជាបណា បតើក្រម្ភ� ើ ក្រម្ភូវការក្របព័និធរដា�ល់ម្ភ�ល់ដាានិក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ របស់់ក្រទី�់.(៤:៧-១៩;.២២-២៨)។
. ៨ តើដើម្ភិស់ ំ តើនិះ. តើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និ�និល់�់កី �ការថា ន ើ យប�គំរ�បក្រពះ. (១១:១-៨)។. ក្រទី�់�និស់�់ទីស់ ើ តើក្រម្ភចកច ិ ូអ្នស់់ទាំ� ើ កាើរៈ.
.៩
ជាតើក្រចនិ ើ ក្រពះអាទីតើិ ទីពរបស់់ពួកម្ភតើ�ស់ក្រើ ទី�់. ដែដល់ជា�ស់និ៍ដនៃទី. ក្រពម្ភទាំំ�ថាើយប�គំរ�បក្រពះទាំំ�តើនាះ��. ើ . . ថាើយដល់់បណា (ររ�បស្រ្តស់ ស់ើើ.និិ�រ�បបដិម្ចា.ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��)។
តើទាំះបអ្ន ើ នក�ាះតើល់ក ើ ស់រតើស់រើ �ននៃដតើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និយាូ��ីស់់. (៤:២៥). ដែ�អ្ននក�ាះម្ភនិ ិ �និអ្នបអ្នរ�ទីរដែដរ. (តើចាទីយ ិ កថា. ំ .. ១៧:១៤-១៧;. ១�ំយ�ដែអ្នល់. ៨:១០-១៨). ពើតើក្រពាះតើ�តើពល់�ឡូ�ម្ភូ�និតើ�ម្ចានិជើវ ិ�តើ�តើឡូយ ស់ីីើរ.ើ និិ�តើតើអ្ន អ្នដ ដម្ភ ើ . ក្របតើទីស់ស់
�និបះតើ�រនិឹ�អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់.និិ��និឯករាជយភាពខ្មាំ�និតើយា�យរួចតើ�តើ�យ ើ .(១១:១៤-២៥)។
.១០ តើរ��តើ�ម្ភជាបីក្រតារបស់់តើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និ. តើឡូ� ស់ុក ុ យ�ដា ដា. (ររប � ព�៌ តើតើល់ ល់ឿឿ�). តើ�យ ើ ក្រគ�រាជយបនិើពប ើ តា ិ ក្រទី�តើ់ �ក្រស់ ើ �និយា�តើ�.
ក្រក្រក កុ�ស់ ស់ីីើដែដែគ គម្ភ. កនី�តើគ្នាល់បំ��ពាយាម្ភក្រគប់ក្រគ��ំបនិ់ភាគខ្មាំ�តើជើ�. ដែដល់ស់ម្ភ័យតើក្រកាយម្ភកតើគតើ�ថា. ក្រក្រស់ ស់ុុកអ្ន អ្នីីើក្រក្រ� �ដែដែអ្ន អ្នល់ ល់។. ់ ិនិ�និកា�់បនិាយពនិធដាដល់់អ្ននកក្រស់ុកភាគខ្មាំ�តើជើ�តើទី.ពួកតើគក៏បះតើ�រផ្លាើច់�ួ និតើចញព បូីដែនិើ. ក្រទី�ម្ភ ា ដាវវ. និិ�. ើក្រស់ុកយ�ដា. (ររ�បដា បនាទ �់ដា ដាច ច់ៗ). រួចតើ�យ ើ ដែ��តាំ�រាជវ�សថ្មីីើតើដាយ�ាួនិឯ�. ឯក្រពះរាជាទីម្ភ ើ ួយរបស់់តើគ. គតើ� ស់ីចតើយរ�តើូ �ម្ភ. (១២:១-២៤)។ . និគរទាំំ�ម្ភ�ល់ក្រ�ូវ�និដែប�ដែចកជាពើរ. (ររ�បដា ដាវវ).. កាា យជា ជាអា អាណា ណាច ចក្រក្រក កពើរ. គ�ក្រក្រស់ ស់ុុកយ�ដា. (អាណាចក្រកភាគខ្មាំ��ិ��. និិ�.
ខ្មាំ�តើជើ�.រ�បព�៌ តើតើល់ ល់ឿឿ�).និិ�ក្រក្រស់ ស់ុុកអ្ន អ្នីីើក្រក្រ� �ដែដែអ្ន អ្នល់ ល់.(អាណាចក្រកភាគខ្មាំ�តើជើ�រ�បព�៌ ទីឹកក្រក្រក កូច)។
.១១ តើដម្ភ ដានិ និ់.់ និ� ប�ដែដែអ្ន អ្នល់ ល់. (១២:២៥-៣៣. ស់�ម្ភអានិ២ព�ាវតា. ើ ដំប��នៃនិរាជយតើស់ើចតើយរតើ� ូ �ម្ភ�និស់�់ទីស់ ើ កាើរៈតើ�ក្រកុ�ដា ិ តើ�តើតើប
2
មាាតិិ កាតើានិះ. តើក្រពាះវាបណាើល់ឱ្យយអ្ននកក្រស់ុកភាគ រកសក្រ�. ១០:២៨-៣១)។. អ្ននកនិិពនិធព�ាវតារកសក្រ�ស់ិប់ទីើកដែនិា�ស់កាើរៈទាំំ �អ្នស់់ ខ្មាំ�តើជើ�ឈប់តើ�ថាើយប�គំតើ�ក្រពះវ ិហាំរក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ ។. តើទាំះបើតើគគិ�ថា. �ាួនិតើគជាអ្ននកថាើយប�គំរ�បក្រពះក៏តើដាយ. បូីដែនិើ ំគ �ក្រក្រក បញ្ញាាព� ពួកអ្ន អ្នននកថាើ យប�រំគ �បក្រក្រព ពះតើតើ� �ក្រក្រក កុ�ដា ដានិ និ់់.និ� ប�ដែដែអ្ន អ្នល់ ល់..ឈប់ម្ភ ម្ភក កថាើ យប�តើតើ� កុ�តើតើយ យរ��ឡូម្ភ ម្ភ! ិ ក្រ�កដគថា � .ព ិ តើតើប ិ !
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
១៩
RkugemKIeda Rkugsam:arI PñMeG)al RkugsuIEKm PñMekrisIum
RsukGIuRsaEGl ebtEGl
RsukyUda
RkugeyrUsaLim
40
ព្រះ្�បាទីយូូសៀៀស់៖ ព្រះ្�តែ្មាួយ កាន្លែែ្ងតែ្មាួយ
រូបពន្្យល់់ទីី១៩
41
ំព�ក២២និិ�២៣៖.ចំ�ីចកណា រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ១៩.ព�៌នាអ្នំពើក្រពឹ�ើិការ�៍ដែដល់ក្រ�ូវ�និតើរៀបរាប់កី �.២ព�ាវតារកសក្រ�.ជ ន ី ល់.
នៃនិការថាើយប�គំ. និ� ិ ក្របព័និធនៃនិការថាើយដង្កាើយ. គម្ចា � និដែ�តើ�ក្រពះវ ិហាំរកនី�ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ ដែ�បូីតើណាាះ. កនី�ឆ្នាំំ�៦២១ម្ភីនិគ.ស់។. (អ្ន�ាបទីទាំំ�អ្នស់់ដកក្រស់�់តើចញព.ើ ២ព�ាវតារកសក្រ�.តើល់ក ើ ដែល់�ដែ�ក្រ�ូវ�និបញ្ញាជក់បដែនិាម្ភ)។
ឆ្នាំំ�៦២១ម្ភីនិគ.ស់. ក្រពះ�ទីយូ�តើស់ៀស់. ជាតើស់ីចក្រស់ុកយ�ដា. �និតើរៀបចំឱ្យយម្ចានិការជួស់ជីល់ក្រក្រព ពះវហាំ ហាំរ ិ រ.�រជាថ្មីីើ. ២២:៣។.
កាល់តើពល់ជួស់ជីល់កំពី�ដំតើ�ើរការ. . ស់តើម្ភីចស់�ឹ�ល់ កាំ� ំ ដែដែដ ដល់ ល់ម្ចា ម្ចានិ និររ�បស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាា ើ គើយាូ�និរកតើ�ញ ើ . “គម្ភីើរក្រកឹ�យវ ិនិ័យ”. (ររ�បក្រក្រកា
ស់ម្ភ ស់ ម្ភីី័និ និធធតើតើម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ើតើតើ� �ពើតើតើល់ ល់ើ). តើ�កនី�ក្រពះវ ិហាំរ. គម្ភីរើ តើនិះក្រ�ូវ�និតើគយកតើ�អានិថាើយតើស់ីច. ២២:៨-១០។. តើស់ីចយូ�តើស់ៀស់�និឱ្យយ តើហាំរាម្ចានក់. តើឈាីះ. �ីីល់ដា. តើធើកា ើ របកក្រ�យរាជ�រកនី�គម្ភីរើ តើនិះថាើយក្រទី�.់ ២២:១៤-២០។. អ្ន�ានិ័យស់ន�ល់នៃនិរាជ�រតើនិះ
គ�ថា. “ក្របជារាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់. ក្រ�ូវថាើយប�គំក្រពះដែ�ម្ភួយកនី�កដែនិា�ដែ�ម្ភួយ”។. តើស់ីចយូ�តើស់ៀស់ក៏�និដឹកនាំការតើធើើពិធើស់ម្ភី័និធ
់ ឹ�តើដើរតាម្ភក្រពះជាម្ចាូស់់រកាតើស់ចកីើបញ្ចូា�ិ.ើ និិ�ក្រកឹ�យវ ិនិ័យរបស់់ក្រទី�យា ់ ូ� តើម្ភក្រ�ើ. តើ�យ ើ កនី�ពិធើតើនាះក្រទី�់�និស់និាថា. “ក្រទី�និ អ្នស់់ពច ើ � ិ ើ. ពក្រើ ពល់� ឹ . តើដើម្ភិស់ ើ តើក្រម្ភចតាម្ភចំ��ស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�.ើ ដែដល់ម្ចានិដែច�កនី�គម្ភីរើ តើនិះ”។. ក្របជាជនិក្រគប់គ្នានស់ីទីធដែ��និច�ល់រួម្ភ
.
កនី�ពធ ើិ រ�៍បនាទប់ម្ភកតើទីៀ�.តើទីប ើិ រ�៍ដែដល់ម្ចានិ�រៈស់ំខ្មាំនិ់យាូ�ធំតើធ�។ ិ តើើ និះ.២៣:១-៣។.ក្រព� ឹ កា ើ ជាក្រព� ឹ កា
ដែដល់តើគតើក្របើស់ក្រម្ចាប់ការថាើយប�គំក្រពះ�ល់. និិ�ក្រពះអាតាារ�ស់ ូ របស់់ពួក . អាស់តើស់ីរើ .(ដ ដ�ចជា ជាររ�បបដិម្ចា ម្ចា..រ�បក�និ និតើតើគ្នា គ្នា).ម្ភកដី�បំផ្លាាញតើចាល់.រួចយកតើ�ះវាតើ�ចាក់តើចាល់តើ�ឯតើតើប ប�ដែដែអ្ន អ្នល់ ល់.ជាអាស់និៈរបស់់.
.១ .
តើស់ីចយូ�តើស់ៀស់�និតើរយកវ�ា ើ ី ទាំំ�ឡាយណា.
រាជវ�សនិគរខ្មាំ�តើជ� ើ . តើអ្នម្ភូីស់. ៧:១០-១២. និ� ិ ២ព�ាវតារកសក្រ�. ២៣:៤-៥។. ពួកស់�ឹនិគរខ្មាំ��ិ��ស់ិបតើ់ ប�ដែអ្នល់. ណាស់់។.ពួកតើគទាំម្ភទាំរថា.ក្របជារាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះក្រ�ូវថាើយប�គក្រំ ពះដែ�ម្ភួយតើ�កដែនិា�ដែ�ម្ភួយ.គ�ក្រក្រក កុ�តើតើយ យរ��ឡូម្ភ ម្ភ។ ិ
.២ .
តើស់ីចយូ�តើស់ៀស់តើចញបញ្ញាជឱ្យយបិទីអាស់នាទាំំ�អ្នស់់កី �ក្រស់ុ ន កយ�ដា.ទីីកដែ�ក្រពះវ ិហាំរក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ .ជាកដែនិា�ក្រស់បចំប់.
ដែ�ម្ភួយគ�់ស់ក្រម្ចាប់ការថាើយដង្កាើយ។.
អាស់នា�ាះដែដល់តើ�តើក្រ�ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ .
ទីំនិ�ជាអាស់នាដែដល់តើគថាើយប�គំ.
ក្រពះរបស់់អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់. បូីដែនិើតើគនិិយាយថា. ពួកស់�ឹទាំំ�តើនាះជា. “ពួកថាើយប�គំរ�បក្រពះ”. ២៣:៥។. ទីើបំ�ី�. អាស់នាដែបប.
“ក្រកឹ�យវ ិនិ័យ”. ណា. ដែដល់តើ�តើក្រ�ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ . . តើពល់តើនិះក្រ�ូវ�និរាប់ជា. “ការថាើយប�គំរ�បក្រពះ”។. ទីើអាស់នាដនៃទីតើទីៀ�. ជាទីើអាស់នា�ស់និ៍ដនៃទី. ដែដល់តើគតើក្របើអាស់នាទាំំ�តើនិះស់ក្រម្ចាប់ថាើយប�គំក្រពះ�ល់. និិ�ក្រពះអាតាារ�ស់ ូ របស់់ពួកអាស់តើស់ីើរ.
២៣:៥�។.(កនី�ររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទី១ និររថ្មី ថ្មីី.ី អាស់នា�ស់និ៍ដនៃទីតា�តើដាយរ�បស់ ស់� �ើតើតើគ្នា គ្នា។.. ើ ៩.អាស់នាដែបបក្រក� ឹ យវ ិនិ័យ.តា�តើដាយរ�បគំនិ រ�បទាំំ�តើនិះ.ក្រ�ូវ�និដែដែ� �ើ�តើតើចា ចាល់ ល់.តើដើម្ភិប ើ ញ្ញាជក់និ័យថា.អាស់នាទាំំ�អ្នស់់តើនិះក្រ�ូវ�និរាប់ជាតើម្ចា�ៈ)។
.៣ .
តើស់ីចយូ�តើស់ៀស់�និស់ម្ចាិ�ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ . និិ�ក្រពះវ ិហាំរ. ពើការថាើយប�គំក្រពះ�ល់. កំតើទីចវ ិហាំរតើពស់ាបីរស់. បតើ�ីញ..
ក្រស់ើៗដែដល់�ំញក្រកណា�់ថាើយក្រពះនា�អាទីិតើទីពរបស់់តើគ. បំ��់ការថាើយយញ្ចូាប�ជាតើកី�. បំផ្លាាញតើស់ះ. និិ�រតើទីះដែដល់តើគ. ថាើយក្រពះអាទី� ិ យ. កំតើទីចអាស់នាដែដល់ទាំក់ទី�និ� ឹ អ្ន័ហាំស់និ� ិ ម្ចាូនាូតើស់. ក្រទី�់ក៏�និបំផ្លាាញអាស់នាក្រពះបដិម្ចាទាំំ�បូីនាីនិ.
.៤
ដែដល់តើស់ីច�ឡូ�ម្ភូ�និ�និស់�់តើឡូ� ើ កាល់ពើជា�បើរយឆ្នាំំ�ម្ភីនិ.ក្រពម្ភទាំំ�អាស់នាតើ�ស�ៗតើទីៀ�ដែដល់គួរឱ្យយស់ិប់��។ .
បនាទប់ម្ភក. តើស់ីចយូ�តើស់ៀស់កតើម្ភទចអាស់នាទាំំ�អ្នស់់កី �ទី ន ឹកដើដែដល់ធាាប់ជានិគរខ្មាំ�តើជើ�. រួចស់ម្ចាាប់ស់�ឹទាំំ�អ្នស់់ដែដល់ . បតើក្រម្ភើតើ�ទីើអាស់នាទាំំ�អ្នស់់តើនិះ.(�ិ� ិ ពួកតើគម្ភិនិដែម្ភនិជាពួកតើល់វ ើ.១ព�ាវតារកសក្រ�.១២:៣១).ក្រពម្ភទាំំ�ដី�ឆ្មិឹ�ម្ភនិីស់សតើល់ើ . អាស់នាទាំំ�តើនិះ. ទីីកជាការក្រពម្ចានិ��. ២៣:១៥-២០។. តើបតើើ ម្ភល់ ើ តាម្ភតើ��ីការ�៍តើនិះ. ក្រពះរបស់់អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់ទីំនិ�ជាក្រ�ូវ
តើគថាើយប�គំតើ�តើក្រចើនិកដែនិា�ណាស់់. បញ្ញាាតើនិះក្រ�ូវតើដាះក្រ�យ. តើដើម្ភិកា ការ �ួបបក្រក្រ� �ួម្ភ ម្ភម្ភ ម្ភក កកី � ន កដែដែនិ និាា�ដែដែ� �ម្ភ ម្ភួួយ. ស់ ស់ីីពល់ ល់ភា ភាព ពខ្មាំ ខ្មាំ� � ើ របក្រក្រ�
.៥
ភ�ម្ភិ�ស្រ្តស់ ស់ើើ.កា ការរក្រក្រគ គប់ក្រក្រគ គ�.និិ�កា ការរបតើតើ� �និ និអ្ន ណាច ចពួកស់ ស់� �ឹកី � ន ក្រក្រក កុ�តើតើយ យរ��ឡូម្ភ ម្ភ។ ើ អ្នំំណា ិ .
ចី�តើក្រកាយ. តើស់ីចយូ�តើស់ៀស់�និបង្កាគប់ឱ្យយតើធើើពិធើបី�យរ ំល់�តើ�ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ . ដែដល់តើពល់តើនិះជាកដែនិា�ក្រស់បចំប់.
ដែ�ម្ភួយគ�់. ២៣:២១-២៣។. គម្ភីរើ ក្រក� ឹ យវ ិនិ័យដែដល់�និតើធើឱ្យ ើ យម្ចានិកំដែ�ទីក្រម្ភ�់របស់់តើស់ីចយូ�តើស់ៀស់. ទីំនិ�ជាក្រ�ូវ�និតើគ.
យកតើ�តើក្របឯ ើ ពម្ភ ើ និគរខ្មាំ�តើជ� ើ ីនិម្ភក. (ម្ភីនិតើពល់ក្រ�ូវបំផ្លាាញ. តើដាយពួកអាស់តើស់ីរើ . តើ�ឆ្នាំំ�៧២១ម្ភីនិគ.ស់). កនី�ការពាយាម្ភ. តាំ�ចំ�ីចកណា ី ល់នៃនិការថាើយប�គំកី �ក្រស់ុ ន កអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់តើ�ឯស់ ស់ីីើដែដែគ គម្ភ. ឬតើ�តើល់ើភតើតើក នំ កើរស់ ស់ី ម្ភ. (ដែដល់កដែនិា�តើនិះតើ�យ ើ ីើម្ភ ើ .
ដែដល់ជាកាាយជាភនំដ៏បរស់ី ស់�ម្ភអានិគម្ភីើរតើចាទីិយកថា. ១២:២-៧,១១,១៤,១៨,២១,២៦;. ិ ទីធស់ំរាប់ពួក�ស់និ៍�ម្ចាូរ)។. ើ ១៤:២៣-.២៥;.១៦:២,៦,៧,១១,១៥។
ំ �ើរ ឆ្នាំំំ�៦០៩.ម្ភីនិគ.ស់. តើ�ក្រក្រស់ ស់ុុកតើតើម្ភ ម្ភគ គើតើតើដា ដាររ. កាល់ក្រទី�់កំពី�រារា ំ�ក�ទី័ពតើតើអ្ន អ្នស់ ស់ីីើពទម្ភិនិ និឱ្យ ឱ្យយយតើតើធ ធដ ើ តើតើ� តើស់ីចយូ�តើស់ៀស់ក្រ�ូវតើគតើធើគ ើ ី�ឆ្នាំ
តើតើ� �ទីិស់ ស់ខ្មាំ ខ្មាំ� �តើតើជ ជើ�.តើដើម្ភិជ ើ ួយក�ទី័ពអាស់តើស់ីើរ.ដែដល់កំពី�រារា ំ�ការពក្រ�ើកអាណាចក្រករបស់់ចក្រកភព�បីើឡូ�និ.២៣:២៨-៣០។
តាម្ភការពិ�. ការថាើយដង្កាើយទាំំ�អ្នស់់. ដែដល់ក្រ�ូវតើធើើតើ�ក្រពះវ ិហាំរក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ តើពល់តើនិះ. �និបតើ�ើើ�ឱ្យយម្ចានិក្របព័និធ
2
ក្រគប់ក្រគ�ពួកអ្ននកល់ក់ស់�ើ. .និ� � ិ អ្ននកបី�រក្រ�ក់។.តើ�ជំនានិ់ក្រពះតើយស់ី�វ.ម្ចានិពួកស់�ឹនិ ិ ពួ ើ រជាបីគគល់ក ិ មាាតិិកា ា កតើល់វ ើក្រ�ំបួនិពានិ់នាក់. តើធើកា
កនី�ក្រពះវ ិហាំរ។. អ្ននកណាដែដល់ទីិតើ�ៀនិពើ. “ក្របព័និធក្រគប់ក្រគ�អ្នំតើពើ�ប”. ឬ. “ក្របព័និធទីិញដ�រការស់តើស្រ្តង្កាគះ”. គ�កំពី�ដែ�ប�ើរបញ្ញាាដាក់�ួ និ. ា ការរទីិតើតើ� �ៀនិ និររបស់ ស់់់ក្រក្រព ពះតើតើយ យស់ ស់ី�វី .តើតើធ ធើឱ្យ ឱ្យយយក្រក្រទី ទី� �់��់ប�់ក្រក្រព ពះជនិ និីី! តើ�យ ើ ។.កា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
២០
kalRbvtþiénkaresayraCü sUl ¬GMbUrebny:amIn¦ esþcsaLÚm:Un RsukyUda
erhUe)am qñaM922 G½b‘Íy:a qñaM915 eGsa qñaM913 eyhUsapat qñaM873 y:Ura:m qñaM849 G½hasuIya: qñaM842 ¬G½fala qñaM842¦ y:UGas qñaM837 G½ma:sIuya: qñaM800 Gas;s‘a ¬G½sara¦ qñaM783 y:Ufam qñaM742 G½has qñaM735 dl;qñaM715
davID RsukGIuRsaEGl qñaM922 eyr:Ue)am qñaM901 Nadab qñaM900 )¥asa qñaM877 eGLaqñaM876 sIumrI qñaM876 GMrI qñaM869 G½hab; qñaM850 G½hasIuy:a qñaM849 y:Ura:m qñaM842 eyh‘Uv qñaM815 y:UGahas qñaM801 y:UGas qñaM786 eyr:Ue)amTI2 qñaM746 sakarI qñaM745 salUm qñaM745 mNahim qñaM738 eBkah‘a qñaM737 eBka qñaM732 dl;qñaM721 hUs‘a
ehesKa qñaM715
kardYlrlMénnKrsam:arI qñaM721 nKrGIuRsaEGlRtUvdYlrlMTaMgRsug
m:an:aes qñaM687
karesayraCüedayman karpþl;siT§iBImhakSRtmun
GaMm:Un qñaM642 y:Uesos qñaM640 y:UGahas qñaM609 eyhUy:aKIm qñaM609 y:Uya:Kin qñaM598 esedKa qñaM597 dl;qñaM587
karlbeFVIKutBIRbCara®sþ karlbeFVIKutBIGñkbnþraCü
karnireTsenARkug)ab‘ÍLÚn ¬597¼587-538¦ 42
រាជវង្ស ន្ិងរាជន្គរ
43
រូបពន្្យល់់ទីី២០
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ២០.�និតើរៀបរាប់តើឈាីះក្រពះរាជាដែដល់�និក្រគ�រាជយ៖
ស់ើើចស់ ស់��ល់ ល់..តើតើស់ ស់ើើចដា ដាវវឌើ .តើតើស់ ស់ើើច�ឡូ�ម្ភ ម្ភូ�និ ូ និ)។ S. និគររួបរួម្ភ៖.ក្រពះម្ភហាំកសក្រ�បើអ្ន�គ.(តើតើស់ S. អាណាចក្រកខ្មាំ�តើជើ�ក្រក្រស់ ស់ុុកអ្ន អ្នីីើក្រក្រ� �ដែដែអ្ន អ្នល់ ល់.ម្ចានិតើស់ើច១៩អ្ន�គ។
ស់ុុកយ�ដា. S. អាណាចក្រកខ្មាំ��ិ��នៃនិក្រក្រស់ តើស់ើចអាណាចក្រកខ្មាំ�តើជើ�.
ម្ចានិតើស់ើចចំនិួនិ១៩អ្ន�គ.
រួម្ភទាំំ�ម្ចាូស់់កសក្រ�អ្ន អ្ន័ ថា� �. ើ ័ថា
និិ�តើយស់ិបិល់ដែដល់ជា�ស់និ៍តើភនិើស់។.
ជាបីក្រ�ើរបស់់អ្ន អ្ន័័ហាំ ហាំប ប់
អ្ន័ថា�ក្រគ�រាជយក្រស់ុកយ�ដាក្របដែ�ល់៦ឆ្នាំំ�.
ស់ឡា ឡាយ យរា រាជ ជវ�សរបស់ ស់់់អ្ន អ្ន័័ថា ថា� �.និិ�តើតើស់ ស់ើើចអ្ន អ្ន័័ហាំ ហាំប ប។ ់ (២ព�ាវតារកសក្រ�.១១:១-២១.ស់�ម្ភតើម្ភល់ ើ �.១-៣។.ស់�ម្ភចំណា.ំ ក្រក្រស់
. ១ និគ និគររប ួ រម្ភ ួ
ក.. រជជកាល់ឆ្នាំំ�ដែដល់តើតើស់ ស់ើើចស់ ស់��ល់.ក្រគ�រាជយ. គ�ម្ភិនិចំស់់ក្រ�កដតើទី. (១�ំយ�ដែអ្នល់. ១៣:១)។. អ្នីើស់-ប�ដែស់�ជាបីក្រតាក្រទី�់. ក្រគ�រាជយ�និបើបួនិឆ្នាំំ�ដែដរ.(២�ំយ�ដែអ្នល់.២:១០,១១)។
ស់ើើចដា ដាវវឌើ .ក្រគ�រាជយតើល់ក្រើ ស់ុកយ�ដា�និក្របដែ�ល់ក្រ�ំពរើ ឆ្នាំំ�.និ� �.. តើតើស់ ិ តើល់ក្រើ បតើទីស់ទាំំ�ម្ភ�ល់�និក្របដែ�ល់៣៣ឆ្នាំំ�។ ស់ើើច�ឡូ�ម្ភ ម្ភូ�និ ូ .ក្រគ�រាជយតើល់ើនិគរទាំំ�ម្ភ�ល់ក្របដែ�ល់៤០ឆ្នាំំ�។ និ. គ. តើតើស់
និគ គរដែដែប ប�ដែដែច ចកក្រក្រស់ ស់ុុកអ្ន អ្នីីក្រក្រ� អ្នល់ ល់..(និ និររគរខ្មាំ ខ្មាំ� �តើតើជ ជ� . ២ និ ើ ) ើ �ដែដែអ្ន
ក.. រាជវ�សក្រ�ំបួនិដំ�រ. (ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាព�៌ បួនិ និក្រក្រជ ជុ�). តើ�យរាជយតើល់ើអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់. ម្ចានិដែ�អ្ននកដឹកនាំដែ�ម្ចានក់គ�់ដែដល់តើចញពើ. ក្រគួ�ររាជវ�សបួនិដំ�រ។
កាំប ំ ិ�តើតើស់ ស់នន��). ក្រពះ�ទីស់ីើម្ភរតើធើ �.. ម្ចានិក្រ�ំពើរករ�ើ. ដែដល់រាជវ�សផ្លាាស់់ប� រតើដាយ�រការល់បតើធើ ើ ើ ើអ្ន�ើឃ្លា�. ើឃ្លា�. (ររ�បកា
ល់��ម្ភ.តើ�យរាជយ�និដែ�ម្ភួយដែ�. បនាទប់ពើតើ�យរាជយ�និក្រ�ឹម្ភដែ�៧នៃថ្មីា. (១ព�ាវតារកសក្រ�. ១៦:៨-២០). ឯតើស់ីច�ល់ និយយល់ ល់់់ទី២ (២ព�ាវតារកសក្រ�.១៥:៨-១៥).រជជកាល់ទាំំ�ពរើ តើនិះគ្នាីនិរ�បព�៌�ំណា�រាជវ�សតើ�កនី�ររ�បពនិ ើ ០តើទី។
ស់និ និ៍៍អា អាស់ ស់តើតើស់ ស់ីីើរបំ�ិច ា បំផ្លាា ញក្រក្រស់ ស់ុុកអ្ន អ្នីីើក្រក្រ� �ដែដែអ្ន អ្នល់ ល់..ឆ្នាំ ឆ្នាំំំ�៧២១ម្ភ ម្ភីីនិ និគ គ.ស់ ស់។ គ. �ស់ . ៣ .និ និគ គរដែដែប ប�ដែដែច ចកក្រក្រស់ .ស់ុុកយ�ដា ដា..(និ និររគរខ្មាំ ខ្មាំ� ��ិ��)
ក.. រាជវ�សរបស់់ដាវ ើឌក្រគ�រាជយតើល់ើក្រស់ុកយ�ដា.(តើល់ើកដែល់�ដែ�ម្ចាូស់់កសក្រ�អ្ន អ្ន័ ថា� �.ស់�ម្ភតើម្ភើល់២ព�ាវតារកសក្រ�.១១)។ ើ ័ថា
�.. រាជវ�សរបស់់ក្រពះ�ទីដាវ ើឌបនិើ�ើល់់តើស់ារភាពនិតើយា�យកនី�ក្រស់ុកយ�ដា. និ� ិ �ើល់់ល់ទីធភាពដល់់ប�រ�ភាពអាណាចក្រក.
ភាគខ្មាំ��ិ��.ឱ្យយស់ាិ�តើស់ារ�និយ�រជា�និគរជិ�ខ្មាំ�របស់់�ួ និដែដល់តើ�ភាគខ្មាំ�តើជ ា ើ�។ គ.. អ្ននកនិិពនិធព�ាវតារកសក្រ�ទីើ១និិ�ទីើ២. �ើនាទក្រពះរាជានិើម្ភួយៗ. ដែ�ិកតើល់ើអាកបិកិរយា. ដែដល់ម្ចានិចំតើពាះក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ ិ
និ� ើ ទាំំ�អ្នស់់. ពតើើ ក្រពាះពួកតើគជក្រម្ភុញទីក ិ ក្រពះវ ិហាំរ។. គ្នា�់បដតើិ ស់ធអាណាចក្រកភាគខ្មាំ�តើជ� ឹ ច� ិ ើក្របជាជនិឱ្យយថាើយប�គ.ំ. តាម្ភបណា ើ ទីើស់កាើរៈ.ជាជា�ថាើយប�គំតើ�ក្រពះវ ិហាំរក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ .(១ព�ាវតារកសក្រ�.១២:២៥-៣៣)។.គ្នា�់គ្នាក្រំ ទី.
អាណាចក្រកភាគខ្មាំ��ិ���ាះ. តើក្រពាះដែ�ពួកតើគជួស់ជីល់ក្រពះវ ិហាំរក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ . ឬដែកទីក្រម្ភ�់និ�វការអ្ននិីវ�ើជើវ ិ�ខ្មាំ�. ថាើយប�គំកី ន�ក្រស់ុកតើនាះ.(១ព�ាវតារកសក្រ�.៣:១-៣;.១១:៤-៨.២ព�ាវតារកសក្រ�.១៨:១-៨.(តើ�តើស់គ្នាល់).២២:២;. ២៣:២៥.(យូ�តើស់ៀស់)។
. អ្ន អ្ន័័ហាំ ហាំ� �យ. �..តើទាំះបជា ើ ើ តើស់ើចយ�ដាក្រ�ំម្ភួយអ្ន�គ. ក្រ�ូវ�និតើគល់បតើធើគ ើ ី�ក៏តើដាយ. ក៏ក្រគួ�ររាជវ�សម្ភនិ ិ �និផ្លាាស់់ប� រដែដរ។ ជាតើស់ើចក្រស់ុកយ�ដា. . ក្រ�ូវ�និស់ម្ចាាប់តើដាយ.តើតើយ យ�ី�វ. ជាតើស់ើចអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់។. . ការតើធើើឃ្លា�បួនិតើ�ស�តើទីៀ�តើដាយអ្ននកក្រស់ុក យ�ដា..ដែដល់តើក្រកាយម្ភក..ជាពួកអ្ននកដែ��តាំ�រាជវ�ានិីវ�សក្រស់បចំប់របស់់ដាវ ើឌឱ្យយក្រគ�រាជយតើល់ើបល់ា័�ើ។
ស់និ និ៍៍�បើឡូ ី �និ និ.. �និ និនិ និិរតើតើទី ទីស់ ស់� �ស់ ស់និ និ៍៍យ�ដា ដាតើតើ� �ក្រក្រស់ ស់ុុក�បើឡូ ី �និ និតើតើ� �ឆ្នាំ ឆ្នាំំំ�៥៩៧ម្ភ ម្ភីីនិ និគ គ.ស់. (រួម្ភទាំំ�តើស់ើចយ�យា ូ ូ គើនិ និ.. �. ពួក�ស់
ដែដល់ម្ចានិក្រពះជនិី១៨វស់ា). និិ�តើ�ឆ្នាំ ឆ្នាំំំ�៥៨៧.ម្ភីនិគ.ស់ម្ភើ�តើទីៀ�។. (រ�ម្ភទាំំ�តើស់ើចតើស់តើដគ្នាល់. ដែដល់ក្រ�ូវតើគតើ�ើះដែភនក. តើ�យ ើ បីក្រ�របស់់ក្រទី�់ក្រ�ូវ�និតើគស់ម្ចាាប់).២ព�ាវតារកសក្រ�.២៤:៦-១២;.ជំព�ក២៥។
ើ �និតើ�តើឡូយ តើយា�តាម្ភ២ព�ាវតារកសក្រ�. ២៥:២៧-៣០. តើស់ើចតើយ��យាូគនិ ន ស់ក ុ �បីឡូ � ៦០. ើ តើ�ម្ចានិក្រពះជនិីកី �ក្រ ើ តើ�ឆ្នាំំ៥
ម្ភីនិគ.ស់។.
តើដាយគ្នាីនិការស់�ស ័យ.
តើស់ចកើើស់�ឹម្ភ ឹ �និតើកើនិតើឡូ� ើ ថា.
ក្រ�ឡូប់ម្ភកក្រស់ុកយ�ដានិិ�ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ វ ិញ.
ក្រទី�់និឹ�អាចរស់់តើ�កនី�ការនិិរតើទីស់រ���ដល់់តើពល់
រួច�ើររាជវ�សតើស់ីចដាវ ើឌតើឡូ� ើ វ ិញ។.
បូីដែនិើជាអ្នកីស់ល់.
ក្រទី�់ម្ភិនិ�និយា�.
ក្រ�ឡូប់ម្ភកវ ិញតើទី. តើក្រពាះក្រទី�់�និស់ីគ�កនី�ក្រស់ុក�បីើឡូ�និ។. តើដើម្ភិយ ើ ល់់ពម្ភ ើ �ល់តើ��ីតើនិះ. ក្រ�ូវចាប់តើ�ើើម្ភយល់់ពដ ើ ំ�ឹ�ល់ិម្ចាូថាយ
2
. .
១:១. ដែដល់�និដែច�ថា. ក្រពះតើយស់ី�វជាវ�ានិីវ�សរបស់់តើស់ីចដាវ ើឌ!. ក្រពះតើយស់ីមាាតិិ �វជាក្រពះដែម្ភស់ស ើ និតាំ�រាជវ�សតើស់ីចដាវ ើឌតើឡូ� ើ វ ិញ កាា ី�
យស់ ស់ី�វី ដែដែដ ដល់ ល់ជា ជារា រាជ ជវ�ានិ និីីវ�សចី�តើតើក្រក្រកា កាយ យរបស់ ស់់់តើតើស់ ស់ើើចដា ដាវវឌ និ� ��តើតើជ ជើ�ឱ្យ ឱ្យយយ ក្រពះតើតើយ បូីដែនិើ. កនី�ទីក្រម្ភ�់�ីស់ពើអ្នើដែដល់ម្ភនិីស់សស់�ឹម្ភ ើ . �និ ឹ ទីីក!. ក្រព
ពួកស់ស់ ស់ស �យ ទី� �់បង្កាគ ប់ឱ្យ ឱ្យយយស់ស់ ស់ស ស់់់ក្រក្រទី ទី� �់.ក្រក្រប បក្រក្រព ព� ជាក្រក្រព ពះអ្ន អ្ន� �គដែដែដ ដរ។.(យូ�ហាំនិ.១៣:១-១៧;.៣១-៣៥)។ ិ ស.តើតើ� ើ ក្រក្រទី ិ សរបស់ ឹ ើដ�ចជា
មាតិិកា
RkugekIekmIs RkúgnInIev
dam:a s
Rkugkaka
Rkug
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
២១
Rkúgsam:arI RkúgeyrUsaLim
Rkúg)ab‘ÍLÚn
1 2 3 3 4
44
បទីទីំនាយពីការវាយប្រ្ហាំរ
រូបពន្្យល់់ទីី២១
45
បទីគម្ភីរើ ទីំនាយម្ចានិក្របដែ�ល់ជាម្ភួយភាគ៣នៃនិក្រពះគម្ភីរើ ស់ញ្ញាាចាស់់. ឬម្ភួយភាគបួនិនៃនិក្រពះគម្ភីរើ ទាំំ�ម្ភ�ល់។. បទីគម្ភីរើ . ទាំំ�តើនិះ. �និតើធើើឱ្យយម្ភនិីស់សតើ�ស់ម្ភ័យតើនិះ�ីប់ឮនិ�វការក្របកាស់ដរ៏ ំតើជើបរ ំជួល់. ពើម្ភនិីស់សដែដល់ក្រពះជាម្ចាូស់់�និតើបើកស់ដែម្ភី�ឱ្យយ. តើ�ញ ើ ។. តើដម្ភ ើ ិឱ្យ ើ ពកា ើ រតើនិះតាម្ភវ ិធដ ើ ៏គួរឱ្យយភាែក់តើ�ិល់ ើ យយល់់ពរា ើ ជ�រ. និ� ិ តើបស់កកម្ភីរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វជាក្រពះដែម្ភស់សី.ើ តើយ� ើ ក្រ�ូវយល់់ ពើព័និធកិចូរបស់់តើហាំរាអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ស់ម្ភ័យបីរា�ជាម្ភីនិស់ិនិ។.ទីើបំ�ី�.ក្រពះតើយស់ី�វតើនិះតើ�យ ើ .គ�ជាតើហាំរាចី�តើក្រកាយប�ិស់.់ ដែដល់តើគ
ទីនិទ� ឹ រ�់ចា.ំ តើចាទីយ ិ កថា.១៨:១៥.ម្ចាូកីស់.៩:៧។ នាទី ទីរើ បស់ ស់់់តើតើហាំ ហាំរា រា �ួនា
. ១ តើ��ីការ�៍កនី�ក្រស់ុកអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់. និិ�យ�ដា. ម្ភិនិដែម្ភនិតើកើ�តើឡូ� ើ តើដាយគ្នាីនិការក�់ស់ម្ចាគល់់តើនាះតើទី។. ក្រពះជាម្ចាូស់់�និតាំ�.
ឱ្យយម្ចានិពួកតើហាំរាតើឡូ� ើ . តើដើម្ភិឃ្លា ើ ា តើំ ម្ភើល់រតើបៀបរស់់តើ�របស់់ក្របជារាស្រ្តស់ើក្រទី�់. និិ�តើដើម្ភិក្រើ បកាស់អ្នំពើក្រពះបនិទ�ល់. និិ�តើស់ចកីើពិ�. របស់់ក្រទី�់។. ម្ភិនិថាម្ចានិតើរឿ�អ្នើើតើកើ�តើឡូ� ើ ចំតើពាះតើហាំរាតើឡូយ ើ ។. ក្រពះជាម្ចាូស់់ដាក់ការទីទីួល់�ីស់ក្រ�ូវតើល់ើអ្នស់់អ្ននកដែដល់ក្របកាស់
និ�វអ្នើើដែដល់ក្របជាជនិច�់�ីប់.ជាជា�អ្នើើដែដល់ក្រពះជាម្ចាូស់់ច�់ឱ្យយម្ភនិីស់ស�ីប់.តើអ្នតើស់គ្នាល់.៣:១៦-២១។
. ២ ពួកតើហាំរា.(ររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទី២ ើ ល់).�និចាប់តើ�ីើម្ភរាជ�រតើដាយនិយា ើ ១.រ�បតើក្រកាម្ភកណា ិ យដ�តើចនះថា៖.“ក្រពះជាម្ចាូស់់ម្ចានិក្រពះបនិទ�ល់.
ដ�តើចនះថា”. តើអ្នម្ភូីស់. ១:៣. “ច�រ�ីប់ក្រពះបនិទ�ល់តើនិះចីះ”. តើអ្នម្ភូីស់. ៣:១។. តើទាំះតើពល់�ាះ. តើហាំរា�និទាំយពើតើ��ីការ�៍.
នាតើពល់អ្ននាគ�.(តើអ្ន�យ.៦០:១-៦១:៦)។.បូីដែនិើ.ជាធម្ភីតាពួកតើគដែ�និយា ិ យំព� ើ ា និភាពនាតើពល់បចូីបិនិន.ម្ភកា ើ .៣:១-១២។ រាជ ទីំំនា នាយ យ រាជ�រទី . ១ ចំ�ីចចាប់តើ�ីម្ភ ើ ឬទីដ ិ ាភាពដែដល់តើ�ពតើើ ក្រកាយការទីតើិ �ៀនិរបស់់តើហាំរា.
គស់ ស់ម្ភ និធធតើតើម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ើដែដែដ ដល់ ល់ក្រក្រព ពះ�និ និតើតើធ ធជា ជាម្ភ ើ ម្ភួួយនិឹ�ក្រក្រប បជា ជារា រាស្រ្តស្រ្តស់ ស់ើើ. � ម្ភីី័និ
់ �ភនំស់ ក្រក្រទី ទី� �តើតើ� ស់ីីើណា ណាយ យ. (ររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ២១. ដែគម្ភ�ីខ្មាំ ំ �តើក្រកាម្ភ)។. ពួកតើហាំរារ ំឭកក្រ�ប់តើគថា. ក្រពះរបស់់ពួកតើគជាអ្ននកណា.
ក្រទី�់ល់ច ិ ំតើពាះតើគបូីណាា.តើ�យ ើ កនី�នាម្ភជាក្របជារាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រទី�់.តើគក្រ�ូវរស់់តើ�ដែបបណា។
. ២ បូីដែនិើ. តើហាំរាក៏�និក្របកាស់ដែដរថា. តើដាយ�រក្របជាជនិតើចះដែ�តើល់ីើស់និឹ�ស់ ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធតើតើម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ើ. ដែដែដ ដល់ ល់ក្រក្រព ពះជា ជាម្ចា ម្ចាូស់ ស់់់�និ និតើតើធ ធើជា ជាម្ភ ម្ភួួយពួកតើតើគ គ
តើតើ� �ភនំស់ ស់ីីើណា ណាយ យ. ម្ភី�តើ�យ (ផ្លា ផ្លាទ� ំ ក្រក្រក កឹ�យវនិ និ័ិ ័យ�ក់ដែដែប បក). បណា ី �រនិ� ើ ម្ភី�តើទីៀ�តើដាយគ្នាីនិវ ិបិដិ�រ.ដែបបតើនិះ. ើ ឹ តើក� ើ ម្ចានិ. ដល់់ពួកតើគ។. ម្ភិនិយ�រតើនាះតើទី. ក្រពះជាម្ចាូស់់ក្រទី�់និឹ�នាំក�ទី័ពនៃនិ�ស់និ៍ដនៃទីដែដល់តើ�ជីំវ ិញ. ម្ភកក្របឆ្នាំ��និឹ�រាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រទី�់
់ កក្រក្រស់ តើដាយអ្ន�គឯ�.(ររ�បដា ដាវវតើតើល់ ល់ើស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញពើក្រក្រប បតើតើទី ទីស់ ស់ជ ជិ�ខ្មាំ ខ្មាំ� �.�ក្រក្រម្ភ ម្ភ� �ម្ភ ម្ភក ស់ុុកភើល់ើស់ ស់ទើនិ និ)។ ទ
S. តើតើស់ ស់ីីចអា អាស់ ស់តើតើស់ ស់ីីើរ. (ខ្មាំ��ីរំ �បដែបូកខ្មាំ�តើល់) ើ ៖. ក្រពះជាម្ចាូស់់តើក្រប� ើ ស់និ៍អាស់តើស់ីរើ . ជាកាំប� ិ តើស់ន��តើដើម្ភិប ើ តើញ្ចូូ ញកំ�� ឹ . ដល់់រាស្រ្តស់ើក្រទី�់។. តើពល់ពួកអាស់តើស់ីើរតើក្របើកាប ំ ិ�ក្របហាំរពួកតើគ. កាំបិ�តើនាះបង្កាាញពើតើស់ចកីើតើក្រកាធរបស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់.
ទាំស់់និ� ឹ ក្របជាជនិដែដល់បះតើ�រ.និ� ិ ម្ភនិ ិ តើចះរា�ចាល់.(តើអ្ន�យ.១០:៥)។
S. ក្រក្រ� ��ទី ទីក្រក្រក កុ��បើឡូ ី �និ. (កណា ី ល់រ�បដែបូកខ្មាំ��ី) ំ ៖. ក្រពះជាម្ចាូស់់ក្រទី�់តើក្របើតើនិបី�តើកន�រ. តើស់ីច�បីើឡូ�និ. តើធើើជាអ្ននកបតើក្រម្ភើ
ក្រទី�់. តើដើម្ភិដា ើ ក់តើទាំស់ដល់់រាស្រ្តស់ើដែដល់ម្ភនិ ិ តើចះយកច� ិ ើទីីកដាក់. ឬ�ើល់់ខ្មាំើយចំតើពាះក្រពះបនិទ�ល់. និ� ិ បំ��ក្រពះ�ឫទី័យ របស់់ក្រពះ.(តើយតើរម្ចា.២៧:៦)។
S. ក្រក្រ� ��ទី ទីព ពើរា រាូូ ម្ភើ�របស់ ស់់់តើតើអ្ន អ្នស់ ស់ីីើពទ. (រ�បតើក្រកាម្ភខ្មាំ�ឆ្វេេ��)៖. ក�ទី័ពតើអ្នស់ីព ើ ទនិ� ឹ តើធើដ ើ ំតើ�ើរតើ�ទីស់ ិ ខ្មាំ�តើជើ�ពក្រើ កុ�ម្ភួយតើ�. ក្រកុ�ម្ភួយ..តើដើម្ភិវា ើ យក្របហាំររាស្រ្តស់ើដែដល់ម្ភិនិតើចះរា�ចាល់របស់់ក្រពះ.(ម្ភើកា.១:១០-១៦)។.ស់ក្រម្ចាប់តើឈាីះក្រកុ�និើម្ភួយៗ
. តើហាំរាម្ភកា ើ �និតើល់�ពាកយស់ំដ.ើ តើដើម្ភិព ើ ព ិ �៌នាថានិ� ឹ ម្ចានិតើរឿ�តើក� ើ តើឡូ� ើ ដល់់រាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះ។. ឧទាំ�រ�៍. “កាថ្មី”.
ម្ចានិនិ័យថា. គ្នាបក្រ�។. តើ�ក្រកុ�កាថ្មី. ម្ចានិក្រ�ទីំពា� ំ �យជ�រយាូ�តើក្រចើនិ��រតើ�ៀរ. ដែ�គ្នាីនិទីឹកដែភនក��រតើឡូយ ើ .
ក្របជាជនិនិ� ឹ ម្ចានិទីីកក្រពួយជាប់ជានិច ិ ូដែ�ពួកតើគយំម្ភនិ ិ តើចញតើឡូយ ើ ។
ពួកតើហាំរាតើក្របភា ើ �អ្នស់ីរស់ជាតើរឿយៗ. (តើយតើរម្ចា. ៤:៥-៣១)។. ជួនិកាល់តើគក៏តើធើតា ើ ម្ភរាជ�រ. ដែដល់តើគ�និដែថ្មីា�តើនាះដែដរ.
តើអ្នតើស់គ្នាល់ជំព�ក៤និិ�៥។.ព័និធកិចូរបស់់តើគអាចជាទីតើ�ើើស់ពើដែបបយាូ�ដែ�ង្កាយក្រស់ួល់.តើយតើរម្ចា.២០:៧-១៨។ ម្ចានិម្ភនិីស់ស�ច ិ �ួចណាស់់.
អ្នំតើពើ�បរបស់់តើគតើឡូយ ើ .
(តើយតើរម្ចា.
ដែដល់យកច� ិ ើទីីកដាក់�ីប់ស់ម្ភីរើ បស់់តើហាំរា. ៦:១៣-១៥).
ពួកតើគម្ភនិ ិ ម្ចានិអារម្ភី�៍ខ្មាំីស់តើអ្នៀនិចំតើពាះ.
តើ�យ ើ តើគក៏ម្ភិនិតើអ្នើតើពើចំតើពាះស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើរបស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់ជាម្ភួយនិឹ�តើគ
. �ិ� ិ តើគជាម្ភនិីស់សពតើិ ស់ស់ដែដល់ មាាតិិកាា ៏ ិតើស់ស់!. ម្ចានិម្ភនិីស់ស�ាះ.. ន កំពី�រស់់តើ�តើល់ើទីឹកដើ. ពិតើស់ស់ថាើយប�គក្រំ ពះដ៏ពិតើស់ស់ដែដល់គ�់កី �ក្រពះវ ិហាំរដ៏ពិតើស់ស់តើ�ឯទីើក្រកុ�ដព
ស់�ម្ភិដែើ �បនិើច ិ ។.
តើគគ� ិ ថា.
តើគម្ចានិស់ី�ស់និើភា ិ ពទាំំ�ខ្មាំ�និតើយា�យនិ� ិ ស់ម្ភិ�ើធ ិ និធានិ.
2
ក៏�និរីកគួនិជើវ ិ�ពួកតើហាំរា.ក្រពម្ភទាំំ�ស់ម្ចាាប់តើគតើចាល់��.តើយតើរម្ចា.២០:១,២;.២៦:២៣។
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
២២
46 1 2
3 4
5
6
អ្នំពើើបាបរបស់់បីគគល់
47
រូបពន្្យល់់ទីី២២
តើហាំរាក្របកាស់យាូ�តើកា�វកាាថា.
ម្ភិនិយ�រតើទីទី�ឌកម្ភីរបស់់ក្រពះនិឹ�ធាាក់ម្ភកតើល់ើក្របជាជា�ិ.
(ររ�បញញួ រតើតើ� �ក្រក្រក កម្ភ ម្ភតើតើល់ ល់ើនិិម្ភិ�ើ.
ស់ញ្ញា ស់ ញ្ញាាក្រក្រព ពះ)។. ក្របជាជនិបំផ្លាាញ�ាួនិឯ�. បំផ្លាាញស់�គម្ភនិ៍. និិ�ក្របតើទីស់ជា�ិ. តើដាយ�រអ្នំតើពើ�បដ�ច�និពិព�៌នាតើ�កនី� . និយយល់ ល់់់ទីើ២២.និិ�តារា�ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ៖ រ�បពនិ �ីភស់ ស់ីីើ. តើតើ� �ីភ�ឹក៖. ម្ភួយនៃថ្មីាតើ�ម្ភួយនៃថ្មីា. តើគគិ�ដែ�ពស់ ស់ី . ១ តើតើ� ើ ីើ�ឹក. ម្ភិនិគិ�ស់ដែម្ភី�និ�វកើើអា�ិ�អាស់�រដល់់ម្ភនិីស់សក្រកើក្រកទាំល់់ ដែ�តើ�ះ.(��តើស់.៧:៥.តើអ្នម្ភូីស់.៤:១)។
.
. ២ បំតើតើព ពញដែដែ� �បំ���ួ និ និឯ ា ឯ�៖.ពួកអ្ននកម្ចានិក្រទីពយ.និ� ស់តើតើម្ភ ម្ភាា�កបំពា ពាក ក់.និិ�តើតើក្រក្រគ គឿ�អ្ន អ្នល់ ល់ង្កា ង្កាើរល់ ល់ិៗ ិ .ស់ក្រម្ចាប់ ិ ម្ចានិអ្នំណាចគ� ិ ដែ�ដែស់ើ�រកស់ �ាួនិឯ�.ម្ភនិ ិ ស់�វតើអ្នតើើ ពអ្ន ើ ំពភា ើ ពតើតាកយាូករបស់់ពួកអ្ននកក្រកតើទី.(តើអ្ន�យ.៣:១៦-២៣.តើអ្នតើស់គ្នាល់.១៦:៤៨,៤៩)។
ភាព ពក្រក្រព ពតើតើ� �យ និើើយ. និិ�ម្ភិនិ និតើតើអ្ន អ្នើតើតើព ពើ៖. ម្ចានិដែ�ម្ភនិីស់សម្ភួយក្រកុម្ភ��ចតើទី. ដែដល់យកចិ�ើទីីកដាក់និឹ�ក្រពះបនិទ�ល់ក្រពះ. ដែ�ក៏ក្រពតើ�ើយ. . ៣ ភា ើ កតើតើនិ ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធតើតើម្ភ ម្ភក្រក្រ� �ើរបស់ ស់់់ក្រក្រព ពះជា ជាម្ចា ម្ចាូស់ ស់់.់ (ររ�បផ្លាទ � ំ ក្រក្រក កឹ�យវនិ និ័ិ ័យ�ក់ដែដែប បក).ជាម្ភួយពួកតើគ.(��តើស់.៤:៤-៦;.៨:១២.តើអ្ន�យ. កតើនិើើយនិឹ�ស់
កាំ� ំ ម្ចា ម្ចានិ និស់ ស់ំំណា ណាញ ញ់ពើ�ពា ពា� �ព័ទី ទីធ) ធ ។ ២៩:១៣;.៣០:៩,១០).ពួកតើគតើចះក្រពះបនិទ�ល់ដែ�បនិើិចបនិើួចបូីតើណាាះ.(ររ�បក្រក្រកា .៤
ក្រក្រ� �ក់ស់ ស់ំំខ្មាំ ខ្មាំនិ និ់់ជា ជា� �តើតើប បស់ ស់ក កកម្ភ ម្ភីី៖.ម្ចានិ.«ពួកតើហាំរាអាជើព».ជាតើក្រចនិ ម្ចា� �.់ បតើក្រ�ៀនិដែ�តើពល់ណា.ដែដល់ម្ចានិក្រ�ក់កនៃក្រម្ភ. ើ នាក់. តើបក ើ ម្ចា
�ីស់ប ់ ីតើូ ណាាះ. (ររ�បដី�ា រ)។. ពួកតើគគ� ិ ដែ�ពក្រើ �ក់ដែ�របស់់តើគ. ម្ភនិ ិ គ� ិ ពទី ើ ីកខធីរៈរបស់់អ្ននក�ើប់តើឡូយ ើ . (ម្ភកា ើ . ៣:៥-១១,.
តើយតើរម្ចា.៦:១៣,១៤;.១៤:១៨)។ .៥
់ . ជញ្ចូ ភាព ភា ពម្ភិនិ និតើតើ� �ីះក្រក្រ� ��៖ ញ្ចូជជ ើ�. និិ�រង្កាើ ស់ ស់់់. ក្រ�ូវ�និតើរៀបចំទីីកម្ភីនិ. តើដើម្ភិជ ើ ួយអ្ននកល់ក់តើ�កបញ្ឆោា��អ្ននកទីិញ. (តើល់វ ើវ ិនិ័យ. ១៩:៣៥-៣៧.ម្ភើកា.៦:៩-១២.តើអ្នម្ភូីស់.៨:៤-៦)។.ដែល់ិ�តើនិះម្ចានិតើឈាីះថា.“ដែល់ិ�បំ��់ដែភនកជញ្ចូជ ើ�”។
. ៦ អ្ន អ្នំំតើតើព ពើពីករល់ ល់ួួយ៖. �ី�ការម្ចានិអ្នំតើពើពីករល់ួយ. តើ�យ ើ តើ�ក្រកម្ភជាតើក្រចើនិតើក្របើអ្នំណាចញញួ រ.�ី�ការ. កនី�ភាពល់តើម្ភិ��តើ�រក..
ស់ញ្ញា ញ្ញាាដី�ា រ).ម្ភើកា.៣:១-៣;.៩-១១។ ដែ�អ្ននកណាដែដល់ប�់ក្រ�ក់តើក្រចើនិឱ្យយពួកតើគ.ឬតើដាយការស់�ក�ូនិ់.(ស់
ម្ចានិម្ភនិីស់ស�ច ិ ណាស់់. ដែដល់យកច� ិ ើទីីកដាក់និ� ឹ បទីទីំនាយរបស់់តើហាំរា. (តើអ្នតើស់គ្នាល់. ៣៣:៣០-៣៣)។. ក្របជាជនិ
ដែល់�តើចះខ្មាំីស់តើអ្នៀនិ. (តើយតើរម្ចា. ៦:១៣-១៥). រាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះក្របក្រព� ំ ជា�ពួកអ្ននកក្រកុ�ស់�ដីំម្ភ. និ� ូ ូ តើ�តើទីៀ�. ឹ ើអ្នំតើព� ើ បខ្មាំា� ិ ក�ម្ភ�រា (តើអ្នតើស់គ្នាល់.
ក្រគប់យាូ�!
១៦:៤៤-៥២)។.
ពួកតើគនិយា ិ យកី�កពតើើ ��ី�ល់តើនិះតើ��ី�ល់តើនាះ.
2
តើដម្ភ ើ ិតើើ ធើឱ្យ ើ យស់ម្ភតើ��ី�ល់តើល់ប ើ ញ្ញាា.
មាាតិិកាា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
២៣
48
អ្នំពើើបាបរបស់់ប្រ្ជាជាតិិ
រូបពន្្យល់់ទីី២៣
49
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទី២ �ស់និ៍អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់. និ� ើ ៣. ពព ិ �៌នាអ្នំពខ្មាំ ើ ន �គំរ�នៃនិអាកបិករិ យារបស់់ ិ ិ តើក្រគ្នាះកាចដែដល់ក្រពះ�និម្ចានិបនិទ�ល់.
ថានិ� ឹ តើក� ើ ម្ចានិចំតើពាះពួកតើគ។
ក្រប ជាជ ជនិ និម្ភ ម្ភនិ និ� ល់់់និ� ពះ�ឬទី ទី័័យរបស់ ស់់់ក្រក្រព ពះ ក្របជា ិ �ើល់ ឹ ក្រក្រព
ក្របជាជនិម្ភិនិដែស់ើ�រកក្រពះតើដើម្ភិឱ្យ ើ យក្របតើទីស់ជា�ិម្ចានិតើស់ចកីើស់ី�.ឬដែស់ើ�រកការអ្នប់រ ំខ្មាំ�ស់ើល់ធម្ភ៌ពើក្រពះជាម្ចាូស់់តើឡូយ ើ ។ S. ពួកតើគទីី កចិ�ើតើល់ើបនាទ យទី ទី័័ព.ដែដល់តើគ�និ��ស់�់. និិ�តើតើក្រក្រគ គឿ��ស្រ្ត�ើ វីធ. (ដា ដាវវ). ដែដល់តើគ�និ�ល់ិ�ស់ក្រម្ចាប់.
ការពារ�ាួនិពួកតើគ.��តើស់.៨:១៤.តើអ្នម្ភូីស់.២:៥.ម្ភកា ើ .៥:១០,១១.(ខ្មាំ�តើល់ដែើ �នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��)។ S. ពួកតើគតើក្របៀបដ�ចជាស់ ស់� �ើក្រក្រពា ពាប ប.ល់ា�តើ់ �ា. (ដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��). គ្នាីនិវ ិចារ�ញ្ញាា�. តើគ�និរ�់ពើក្របតើទីស់ម្ភួយតើ�ក្របតើទីស់.
ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធភា ភាព ព.��តើស់.៧:១១.(ខ្មាំ�តើល់ើដែ�នកខ្មាំ��ើ)ំ ។ ម្ភួយតើដើម្ភិច ើ �ស់
័ អ្ននកទីនិ់តើ�ាយ. និិ�តើក្របើរបស់់ដែដល់�និម្ភកតើដាយ�ា�វអាក្រកក់តើនាះ. ស់�� ់ ទះធំៗតើតើធ ធើពើថ្មី ថ្មីីី S. ពួកអ្ននកម្ចានិអ្នំណាចតើក�ក្របវញ្ចូូ ើ ល់)។ ដាប ដា បដែដែដ ់ ដល់ ល់ម្ចា ម្ចានិ និច ចម្ចាើ រទី ទីំពា ពាំ ំ � ំ �យជ�រក្រស់ ស់ស់ ស់់ប ់ ក្រំ ព�ពទី ទីធ ័ ជ ធ ីវំ ញ ស់ក្រក្រម្ចា ម្ចាប ប� ់ ួ និ និឯ ា ឯ�.(តើអ្នម្ភូីស់.៥:១០,១១.រ�បចំ�ីចកណា ិ ស់
ក្រពះជា ក្រព ជាម្ចា ម្ចាូស់ ស់់់ផ្លាូ ញ់ ផ្លាូ ល់ ល់រា រាស្រ្តស្រ្តស់ ស់ើើបះតើតើ� �រ
ក្រពះក្រទី�់ក្រជាបរាល់់កច ិ ូការដែដល់រាស្រ្តស់ើក្រទី�់កំពី�តើធើ។ ើ . ក្រពះជាម្ចាូស់់និ� ឹ បង្កាាញឱ្យយតើ�ញ ើ ថា. តើទាំះបជា ើ ក្របជាជនិម្ភនិ ិ យកច� ិ ើ
. ទីីកដាក់និឹ�ស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើរបស់់តើគក៏តើដាយ.ក៏ក្រទី�់ម្ភិនិ�និតើធើើដ�ចតើគដែដរ។.ក្រពះអ្ន�គនិឹ�ឱ្យយ.“បណា ី �រនៃនិស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើ”.(តើចាទីិយកថា. ២៨:១៥-៦៨).តើកើ�ម្ចានិតើឡូ� ើ តើដើម្ភិទាំ ើ ញយកអារម្ភី�៍រាស្រ្តស់ើក្រទី�់.និិ�អ្ន�ស់ទាំញតើគឱ្យយ�និក្រ�ឡូប់ម្ភករកក្រទី�់វ ិញ។
S. ក្របជារាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់រ�់ឆ្វេល�ឆ្នាំា�. ដ�ចស់�ើក្រពាបគ្នាីនិវ ិចារ�ញ្ញាា�. ដែដល់កំពី�ពាយាម្ភច�ស់ម្ភី័និាភាពជាម្ភួយ. បណា ើ ក្របតើទីស់ជិ�ខ្មាំ�។.
ក្រពះក្រទី�់និឹ�បញ្ចូូ ប់បញ្ញាាទាំំ�តើនិះ។.
ក្រទី�់និឹ�តើក្របើល់បដាក់ទាំក់យកស់�ើក្រពាបគ្នាីនិ
វ ិចារ�ញ្ញាា�ទាំំ�តើនិះ. ឱ្យយអ្នស់់ពើតើម្ភ�តើដាយតើក្របស់ ស់ំ ណាញ ញ់.របស់់ក្រទី�់. (រ�បខ្មាំ�ឆ្វេេ��ក្រ��់ចំ�ីចកណា ើ ល់. ��តើស់. ើ ំណា
៧:១២)។.ក្រទី�់និ� ឹ អ្ននិីញ្ញាា�ឱ្យ ិ យ.“ម្ភ� ិ ើថ្មី”ើី .របស់់តើគតើល់បក្រ��ក់តើគតើ�ទាំំ�ម្ភ�ល់.(��តើស់.៨:៨)។
S. រាស្រ្តស់រើ បស់់ក្រពះ�និតើភាចពតើើ ស់ចកើស់ ើ បិីរស់ដែដល់ក្រពះ�និស់ដែម្ភី�ឱ្យយតើគតើ�ញ ើ . ឧទាំ�រ�៍ពកា ើ រដែដល់ក្រទី�់ដែថ្មីរកា. និ� ិ . �គ�់�គ�់អាហាំរដល់់ពួកតើគ. កាល់តើ�កនី�ទីើរតើហាំ�ានិ។. តើស់ចកើើពិ�ដ៏គួរតើខ្មាំាច�ារគ�ថា. បនាទប់ពើតើគ�និតាំ�ល់ំតើ�កនី� ក្រស់ុកកាណានិម្ភិនិយ�របូីនាីនិ. តើគម្ចានិជើវភាពល់ិក្របតើស់ើរក្រគប់ក្រគ្នានិ់. តើ�យ ើ ការច�ចាំក៏រ�យ��់អ្នស់់!. តើដើម្ភិតើើ ធើើឱ្យយតើគ
និល់ ល់��និ និ� ឹ តើ�ញ ើ វ ិញ. ម្ភនិ ិ យ�រម្ភនិ ិ ឆ្នាំប់ក្រពះក្រ�ូវដែ�ចាប់ក្រ��ក់ពួកតើគ. ដ�ចជាស់�ើខ្មាំារ�និ ិ . ��តើស់. ១៣:៤-៨. (ររ�បខ្មាំា រ�ិនិ
់ �នកខ្មាំ កា� កា �់តើតើ� �ី. និិ�បតើតើង្កា ង្កាគល់ ល់គ គើឡូ�ដែដែម្ភ ម្ភូូក្រក្រ� �ខ្មាំ ខ្មាំ� �តើតើក្រក្រកា កាយ យវា វា.. ក្រក្រ� ��ដែដែ� ខ្មាំ� ��ើ .ំ បតើង្កាគល់តើនាះ�ំណា�ឱ្យយការតើធើដ ើ ំតើ�ើរដ៏ដែវ�ឆ្នាំា�យ. ដែដល់ជនិជា�ិអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ក្រ�ូវតើធើើដំតើ�ើរតើ�ក្របតើទីស់តើ�ស�ៗ.តើដើម្ភិច ើ �ស់ម្ភី័និាភាពជាម្ភួយពួកតើគ)។
S. តើដើម្ភិទី ើ ទីួល់ការចាប់អារម្ភី�៍ពើរាស្រ្តស់ើវតើ�ើ�វង្កាើនិ់របស់់ក្រទី�់.ក្រពះជាម្ចាូស់់និឹ�៖
ទី័័ព.របស់់តើគ..បំផ្លាាញតើតើក្រក្រគ គឿ��ស្រ្ត�ើ វីធ.និ� ស់ម្ភ ម្ភីី័និ និធធភា ភាព ព.ពួកតើគ.(ខ្មាំ�តើល់ព ំ ។ ក..រល់ំបនាទ យក�ទី ិ បំផ្លាាញស់ ើ ឆ្វេ ើ េ��តើ��ើ) ល់ំំតើតើ� �ដាា និ.និ� ទីំំពា ពាំ� ំ �យជ�រ.របស់់ពួកតើគ.(រ�បចំកណា ើ ល់)។ �..បំផ្លាាញល់ ិ ចម្ចាើ រទី
បក. តើស់ផ្លានា. ១:១៣. (ដែ�នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ)។. បនាទយក�ទី័ព. និិ�ល់ំតើ�ដាានិ. គ..តើធើើឱ្យយអ្នើើៗទាំំ�អ្នស់់កាាយជាថ្មីី�ក់ដែដែប របស់់ពួកតើគ.ម្ភិនិយ�រម្ភិនិឆ្នាំប់់និឹ�រ�យ��់ប�់តើក្រកាម្ភតើតើដ ដើម្ភ ម្ភតើតើឈ ឈ.ើ និិ�បនាា .(��តើស់.៩:៦)។
ក្របជាជនិម្ភិនិច�់ឮបទីទីំនាយពើការវាយក្របហាំរ.
តើដាយនិិយាយដដែដល់ៗថា.
ក្រពះនិឹ�ម្ភិនិរ ំខ្មាំនិដល់់ជើវភាពដ៏ស់ី��និើ.
ដែដល់តើគ�និតើក្រជើស់តើរស់ស់ក្រម្ចាប់ ពួកតើគតើឡូយ ើ ើ .តើស់ផ្លានា.១:១២�.តើអ្នតើស់គ្នាល់.១២:២១-២៨។
ក៏បីដែូ និើក្របជាជនិយល់់�ីស់!. ក្រពះព� ិ ជា�និតើធើអ្ន ើ និើរាគម្ភនិ៍. តើដាយបដែ�ើរដែភនកតើគតើចញពវើ �ាីតើ�កនី�តើ�កយ ិ . តើ�យ ើ តើបក ើ .
ក្រ�តើចៀករបស់់ពួកតើគឱ្យយ�ីប់ឮក្រពះបនិទ�ល់.និ� ិ បំ��ក្រពះ�ឬទី័យរបស់់ក្រទី�់។
S. កនី�ឆ្នាំំ�៧២១ម្ភីនិគ.ស់. ក្រពះ�និអ្ននិីញ្ញាា�ឱ្យយពួកអាស់តើស់ីើរបំផ្លាាញអាណាចក្រកភាគខ្មាំ�តើជើ�របស់់អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់. តើ�យ ើ . និរិ តើទីស់ក្របជាជនិរាប់ពានិ់នាក់.(ម្ភកា ើ .១:៦)។
2
ើឡូ�និ.កា(តើក្រកាម្ភការដ S. តើ�ឆ្នាំំ�៥៩៧. និិ�ឆ្នាំំ�៥៨៧ម្ភីនិគ.ស់. ក្រពះ�និអ្ននិីញ្ញាា�ើិឱ្យយពួក�បី ឹកនាំរបស់់ក្រពះ�ទីតើនិបី�តើកន�. មាាតិិ ា ជាអ្ននកបតើក្រម្ភើក្រទី�់. តើយតើរម្ចា. ២៧:៦). វាយយក. និិ�ផ្លាូញ់ ផ្លាូល់និគរខ្មាំ��ិ��. តើ�យ ើ �និនិិរតើទីស់ក្របជាជនិម្ភួយចំនិួនិ . ធំតើ�ក្រស់ុក�បីើឡូ�និ.(២ព�ាវតារកសក្រ�.២៤:១០-២៥:២១)។
មាតិិកា
•.
Rkughara:n RkugekIekmIs
Rkugkaka
RsukGasesuIr
RkúgnInIev RkúgGasesIur
munK >s 21
qñaM7
s a : m a ugd
Rk
qñaM582munK>s
RkúgeyrUsaLim
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
២៤
50
ñqaM59 7
K>s n u m 7 8 5 M a ñ nigq
Rkúg)ab‘ÍLÚn
ទីីបញ្ចូូប់ ន្ិងការន្ិរទៀ្ស់ ១
ក្រក្រប បវ�ិ� ើ ស្រ្តស់ ស់ើើអ្ន អ្នីីើក្រក្រ� �ដែដែអ្ន អ្នល់ ល់� �និ និម្ភ ម្ភក កដល់ ល់់់ទីើបញ្ចូ ញ្ចូូូ ប់ ក.
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទី២ ើ ៤.
51
រូបពន្្យល់់ទីី២៤
រ�បស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញពើអា អាណា ណាច ចក្រក្រក កភា ភាគ គខ្មាំ ខ្មាំ� �តើតើជ ជើ�.
តើតើ� �ក្រក្រស់ ស់ុុកអា អាស់ ស់តើតើស់ ស់ីីើរក្រក្រ� ��រ់ �បស់ ស់ំំណា ណាក កក្រក្រព ពះតើតើក កស់ ស់តើតើស់ ស់ើើច
ា បំផ្លាាញអាណាចក្រកភាគខ្មាំ�តើជើ�.កនី�ឆ្នាំ ឆ្នាំំំ�៧២១.ម្ភីនិគ.ស់.និិ�តើធើើឱ្យយក្របជាជនិ អាស់ អា ស់តើតើស់ ស់ីីើរ៖.�ស់និ៍អាស់តើស់ីើរ�និបំ�ិច
អាណាចក្រកតើនិះ. ខ្មាំូ�់ខ្មាំូយពាស់តើពញអាណាចក្រករបស់់�ួ និ. ា (២ព�ាវតារកសក្រ�. ១៧)។. ពួកជនិជា�ិតើនិះ. ក៏�និ.
តាំ�ល់ំតើ�ដាានិឱ្យយក្របជាជនិពក្រើ ស់ុករបស់់តើគ. ឱ្យយរស់់តើ�កនី�ទីក ឹ ដើអាណាចក្រកភាគខ្មាំ�តើជើ�. ដែដល់តើទីប ើ និ� ឹ វាយ�និ . ��ដែដរ។. ពួកអ្ននកទាំំ�តើនិះជាតើក្រចើនិនាក់�និតើរៀបការនិឹ�ជនិជា�ិអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់. ដែដល់�ស់និ៍អាស់តើស់ីើរបនិសល់់ទីីក
តើ�កនី�ក្រស់ុក។. ក�និតើ�ដែដល់តើកើ�ម្ភកពើស់ម្ភី័និាតើម្ភក្រ�ើតើនិះ. ក្រ�ូវ�និតើគ�គល់់ថា. ជា�ស់និ៍�ម្ចាូរ.ើ ជាតើឈាីះយកតាម្ភ ក្រស់ុក�ម្ចាូរ.អ្ន� ើ � ើ រាជធានិនៃើ និអាណាចក្រកភាគខ្មាំ�តើជើ�។
�.. �ស់និ៍�ម្ចាូរទីទីួ ើ ល់យកគម្ភីើរក្រកឹ�យវ ិនិ័យ.ឬតើ�ថា.គម្ភីើរថ្មី�រាូ.Torah.(បញ្ចូូ ក�ឌ.ឬពើគម្ភីើរតើ�កីបិ�ើិ-តើចាទីិយកថា). ជាគម្ភីើរបរស់ី ិ ទីា. និិ�ថាើយប�គំក្រពះកដែនិា�ដែ�១តើ�តើល់ើភនំតើករស់ី ើ ើម្ភ. (យូ�ហាំនិ. ៤:២០-២១)។. ពួកតើគនិិយាយដដែដល់ៗ . ់ � ថា. ការបតើក្រ�ៀនិគម្ភីរើ តើចាទីយ . ិ កថា. ដែ��ដែ�តើល់ក ើ និយា ិ យព.ើ “កដែនិា�ដែដល់ក្រពះតើយ��វាូជាក្រពះ...ក្រទី�និ ឹ តើរស់ស់ក្រម្ចាប់ ើ
តាំ�ក្រពះនាម្ភក្រទី�់”.គ�ទាំក់ទី�និឹ�ភនំតើករស់ី ើ ើម្ភ.ម្ភិនិដែម្ភនិជាក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ តើទី.តើក្រពាះថាតើ�តើពល់តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំតើរៀបចំ
ថាើយអ្នីើ�កជាយញ្ចូាប�ជាតើ�តើល់ើភនំ. តាម្ភការពិ�ភនំតើនិះជាភនំតើករស់ី ូ កនី�តើយរ��ឡូម្ភ ើ ើម្ភ. ម្ភិនិដែម្ភនិជាភនំស់ីើយ�និ ិ តើឡូយ ើ ។.
រ���ម្ភកដល់់ស់ពើនៃថ្មីាតើនិះ. ភនំតើករស់ី វាម្ចានិទីតា ំ តើ�ជិ��ំបនិ់ ើ ម្ភ ើ តើ�ជា. “ភនំបរស់ី ិ ទីា”. របស់់�ស់និ៍�ម្ចាូរដដែដល់។. ើ ើ � . ភាគខ្មាំ��ិ��.ដែដល់ស់ម្ភ័យក្រពះគម្ភីើរតើ�ថា.ក្រកុ�ស់ីើដែគម្ភដែ�បចូីបិនិនតើ�ថា.ណាបា�ស់.(Nablus)។ ដាធា ធាាក់កី � ន កា ការរនិរិ តើតើទី ទីស់ ស់ ២ យ�ដា ក.. រ�បស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញ. ពើអា អាណា ណាច ចក្រក្រក កភា ភាគ គខ្មាំ ខ្មាំ� ��ិ� �តើតើ� �ក្រក្រស់ ស់ុុក�បើីឡូ� និ និ.. ក្រក្រ� ��់រ�បក្រក្រព ពះវហាំ ហាំរ ស់និ និ៍៍�បើីឡូ� និ និ៖ ៖. ក្របតើទីស់. ិ រ�ស់
. ក្របដែ�ល់រ���ដល់់ឆ្នាំំ�៦៣០ម្ភីនិគ.ស់. តើក្រកាយម្ភកក៏ចាប់តើ�ើើម្ភតើ�ាយ. អាស់តើស់ីើរ. ក្រគប់ក្រគ�ក្រស់ុកយ�ដាយាូ�រ�ម្ចាំ ឹ
អ្នំណាច។. បនាទប់ពតើើ �តើក្រកាម្ភការក្រគប់ក្រគ�របស់់�ស់និ៍តើអ្នស់ីព ើ ទម្ភួយរយៈតើពល់�ា.ើ (៦០៩-៦០៥ម្ភីនិគ.ស់). ក្រស់ុក. យ�ដាក៏ធាាក់តើ�តើក្រកាម្ភអ្នំណាចក្រគប់ក្រគ�របស់់�ស់និ៍�បីើឡូ�និ។
�.. តើស់ើចតើយ��យាូគើម្ភ.(៥៩៨ម្ភីនិគ.ស់).តើ�យ ើ តើក្រកាយម្ភកតើស់ើចតើស់តើដគ្នា.(ឆ្នាំំ�៥៨៨ម្ភីនិគ.ស់).�និតើធើើបដិវ�ើនិ៍ក្របឆ្នាំ��. និ� ឹ ពួក�បីើឡូ�និ. ដែដល់�និវាយបកវ ិញយាូ�រ�័ស់។. ពួកតើគ�និបស្រ្តង្កាើបការបះតើ�រតើល់ក ើ ទីម្ភ ើ ួយ. តើ�យ ើ បនាទប់ព.ើ
បស្រ្តង្កាើបការបះតើ�រតើល់ើកទីើពើរ. ពួកតើគក៏វាយយកទីឹកដើ. កតើម្ភទចក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ . និិ�ក្រពះវ ិហាំរ��ដែដរ។. តើ�ឆ្នាំំ�៥៩៧.
និិ�ឆ្នាំំ�៥៨៧ម្ភីនិគ.ស់. ពួកតើគ�និនិិរតើទីស់ក្របជាជនិជាតើក្រចើនិ. រួម្ភទាំំ�តើស់ើចយូ�យាូគើនិ. (ជាបីក្រតានិិ�ជាអ្ននកស់ន�រាជយ.
ឆ្នាំំំ�៥៨២.ម្ភីនិគ.ស់. ពួកអ្ននកបះតើ�រកនី�ក្រស់ុក. របស់់តើស់ើចតើយ��យាូគម្ភ ើ ). និ� ិ តើស់ីចតើស់តើដគ្នាតើចញពក្រើ ស់ុកយ�ដា។. កនី�ឆ្នាំ
យ�ដា�និស់ម្ចាាប់តើ�ហាំើយក្រស់ុក. (ជនិជា�ិយ�ដា). ដែដល់�និដែ��តាំ�តើឡូ� ើ ល់. ើ តើដាយពួក�បីើឡូ�និ. ជាតើ��ីបណា . បជា ជាជ ជនិ និយ យ�ដា ដាជា ជាតើតើក្រក្រច ចើនិ និ.. រ�់តើតើភ ភៀស់ ស់� �ួ និ និតើ ា តើ� �ក្រក្រប បតើតើទី ទីស់ ស់តើតើអ្ន អ្នស់ ស់ីីើព.ទ (២ព�ាវតារកសក្រ�. ២៥:២២-២៦). តើដាយយកទាំំ�. ឱ្យយក្រក្រប តើហាំរាតើយតើរម្ចា.និ� ិ �រ�ក.(Baruch).ជាតើស់ី�និរបស់់គ្នា�់តើ�ជាម្ភួយ��ដែដរ.(តើយតើរម្ចា.៤៣,៤៤)។
គ.. តើស់ើចយូ�យាូគនិ ើ ម្ចានិក្រពះជនិីក្រ�ម្ភ ឹ ដែ�១៨វស់ាបូីតើណាាះ.
តើ�តើពល់តើគនិរិ តើទីស់ក្រទី�់តើ��បីើឡូ�និកនី�ឆ្នាំំ�៥៩៧.
ម្ភីនិ.
គ.ស់។. ម្ភនិីស់សជាតើក្រចើនិស់�ឹម្ភ ឹ ថា. ក្រទី�់និឹ�រស់់តើ�កនី�ស់ម្ភ័យនិិរតើទីស់រ���ដល់់តើពល់ក្រ�ឡូប់ម្ភកក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ .
វ ិញ. រួចក��រាជវ�សតើស់ើចដាវ ើឌតើឡូ� ើ វ ិញ. (ក្រទី�់ម្ចានិក្រពះជនិីរស់់តើ�តើឡូយ ើ កនី�ឆ្នាំំ�៥៦០ម្ភីនិគ.ស់. ២ព�ាវតារកសក្រ�. ២៥:២៧-៣០)។.តើទាំះជាយាូ�ណាទាំំ�តើស់ើចយូ�យាូគនិ ើ .និ� ិ តើស់តើដគ្នា.�និច�ល់ទីវិ �គ�កនី�ក្រស់ុក�បីើឡូ�និដ�ចគ្នាន។
ទីស់ ស់ជ ជនិ និតើតើ� �ក្រក្រស់ ស់ុុក�បើឡូ ី �និ និ..ស់ ស់ួួរស់ ស់ំំ�ួ រពនិ ខ្មាំ� �ក្រក្រព ពល់� ិ ខ្មាំ ិ ា� ៣ ពួកនិរិ តើតើទី ិ � ិ យជើវ� ឹ វញ្ញា ក. រ�បម្ភ ម្ភក កីដ៖. តើ�ើក្រពះជាម្ចាូស់់និឹ�តើធើើយាូ�ណា. ចំតើពាះស់ម្ភី័និធតើម្ភក្រ�ើរបស់់ក្រទី�់ជាម្ភួយតើស់ើចដាវ ើឌ?. ម្ភនិីស់សជាតើក្រចើនិ. �. គ.
ស់�ឹម្ភ ឹ ទីីកថា.និឹ�ម្ចានិនៃថ្មីាណាម្ភួយ.រាជវ�សដាវ ើឌនិឹ�តាំ�តើឡូ� ើ វ ិញ.(ទីំនិីក�តើម្ភើើ�.៨៩)។
រ�បក្រក្រព ពះវហាំ ហាំរ បក៖. តើ�ក្រើ បវ�ើ� ិ រ�ក់ដែដែប ិ ស្រ្តស់ើអ្នីក្រើ �ដែអ្នល់ទាំក់ទី�និ� ឹ ទីក ឹ ដើស់និា. ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ . និ� ិ ក្រពះវ ិហាំរក្រ�ូវ. ដល់់ទីើបញ្ចូូ ប់ដែម្ភនិតើទី?
រ�បនិិម្ភិ�ើស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាស់ ស់ក្រក្រម្ចា ម្ចាប ប់ក្រក្រព ពះ៖. តើ�ើក្រពះពិ�ជាម្ចានិក្រពះជនិីរស់់តើ�ដែម្ភនិតើទី?. តើ�ើក្រពះពិ�ជាដែថ្មីរកាអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ដែម្ភនិតើទី?. តើ�អ្ន ើ ីក្រើ �ដែអ្នល់គួរដែ�តើ�ះប�តើ់ ចាល់ក្រពះដែដល់តើគធាាប់ថាើយប�គំតើ�ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ . រួចដែបរថាើយប�គំក្រពះទាំំ�ឡាយ.
2
របស់់�ស់និ៍�បីើឡូ�និដែដរតើទី?.តើពាល់គម្ចា តើ�ក្រស់ុ � និក្រពះវ ិហាំរធំៗជាតើក្រចនិ ើ មាាតិិ កាាក�បីើឡូ�និ!
ក្របជាជនិជាតើក្រចើនិ�និស់និនិដាានិថា. ពួកតើគស់ម្ភនិឹ�ទីទីួល់វ ិនាស់កម្ភីដែដល់�និតើកើ�តើឡូ� ើ ចំតើពាះតើគ. តើក្រពាះតើគម្ភិនិ�និ�ើប់.
តាម្ភពាកយរបស់់ពួកតើហាំរា!
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
២៥
52
kMeNItelIkTI1
karcakecjelIkTI1
kMeNItelIkTI2
karcakecjelIkTI2
យូដា អ្ននកាន្ឹងត្រូ្ឡូប់ទៅម្ចាតិីភូមាិវិញ!
រូបពន្្យល់់ទីី២៥
53
រ�បដែ�នកខ្មាំ�តើល់ើ
១
កំតើតើ� �ើ�តើតើល់ ល់ើកទីើ១.និិ�កា ការរចា ចាក កតើតើច ចញទីើ១ ក្របដែ�ល់ជាកនី�ឆ្នាំំ�៥៣៩ម្ភីនិគ.ស់. ពួកតើហាំរា�និក្របកាស់ក្រ�ប់អ្ននកជាប់និិរតើទីស់តើ�ក្រស់ុក�បីើឡូ�និថា. ដល់់តើពល់តើវ�.
ដែដល់ក្រពះក្រទី�់ក្រ�ូវរ ំតើដាះតើគ. និិ�ការ�ើរទីឹកដើស់និានិឹ�ម្ភកដល់់នាតើពល់ឆ្នាំប់ៗតើនិះតើ�យ ើ ។. ទីនិទឹម្ភគ្នាននិឹ�ការក្របកាស់ដំ�ឹ�ល់ិ.
តើនិះដែដរ. (ឬដំ�ឹ�ល់ិ. តើអ្ន�យ. ៦០:១-៤). ពួកតើហាំរា�និតើក្របើពាកយតើពចនិ៍ដែដល់ឆ្លល��បញ្ញាជ� ំ ពើកិចូការរបស់់ក្រពះ. កនី�ការប�ើបតើ�ើើ�. ដែ�និដើ.និិ�ពើដំតើ�ើរចាកតើចញពើក្របតើទីស់តើអ្នស់ីើពទ។
រ�បដែ�នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ �ើ�តើតើល់ ល់ើកទីើ២.និិ�កា ការរចា ចាក កតើតើច ចញទីើ២ ២ កំតើតើ� កច ិ ូការម្ភួយចំនិួនិដែដល់ក្រពះជាម្ចាូស់់�និស់ដែម្ភី�ដែដល់បង្កាាញកនី�ក្រពះគម្ភីរើ .តើអ្ន�យ.ជំព�ក.៤០-៦៦៖ និិ��ា�វក្រចកតើ�ទីើទីឹកដ៏ធំ.
S. “ដ�ចដែដល់អ្នញ�និតើធើើឱ្យយម្ចានិ�ា�វកនី�ស់ម្ភីក្រទី.
ស់ក្រម្ចាប់រ ំតើដាះឯ�ពើចំ��ទាំស់ករកនី�ក្រស់ុក.
តើអ្នស់ីើពទ.ដ�តើចនះតើ�យ ើ អ្នញក៏និឹ�តើធើើ�� ាវកនី�ទីតើនិា.ស់ក្រម្ចាប់រ ំតើដាះឯ�រាល់់គ្នានតើចញពើក្រស់ុក�បីើឡូ�និដ�តើចានះដែដរ”.៤៣:១៤-.២១.
(ក្រក្រច ចវាូ ក់ដែដែដ ដល់ ល់ដា ដាច ច់.និិ�ទីឹកដែដែដ ដល់ ល់ដែដែញ ញកជា ជាព ពើរ)។
S. “អ្នញនិ� ា យតើ�ទីរើ តើហាំ�ានិពក្រើ ស់ុក�បីើឡូ�និម្ភកក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ឹ តើធើ� ើ � វម្ភួ ិ ។. ឯដំតើ�ើររបស់់ឯ�និ� ឹ ង្កាយក្រស់ួល់. តើ�យ ើ
.
ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញពើ�បើឡូ ី �និ និតើតើ� �ក្រក្រក កុ�តើតើយ យរ��ឡូម្ភ ម្ភ) រ�័ស់តើទីៀ���!”.៤០:៣-៥។.(ររ�បស់ ិ
S. “រ�បក្រពះទាំំ�ឡាយរបស់់�ស់និ៍�បីើឡូ�និ.
និឹ�ម្ភិនិអាចតើបៀ�តើបៀនិដល់់ឯ��និតើទី។.
តើគម្ភិនិអាចតើធើើអ្នើ�និទាំំ�អ្នស់់!.
ល់.. តើក្រពាះរ�បទាំំ�តើនាះតើធើើតើឡូ� ើ ពើតើឈតើើ ទី. តើ�យ ើ ពួកវាគ្នាីនិអ្នំណាចអ្នើើតើ�ះតើឡូយ ើ ”. ៤០:១៨-២០;. ៤៤:១៤-១៩. (ររ�បកំព�ល់ ក្រក្រព ពះវហាំ ហាំរ ស់់់�ស់ ស់និ និ៍៍�បើឡូ ី �និ និ)។ ិ ររបស់
S. “តើម្ភល់ ើ ន.អ្នញដែដល់ជាតើស់ើចរបស់់ឯ�.និ� ឹ នាំឯ�រាល់់គ្នានក្រ�ឡូប់ម្ភកវ ិញ.ដ�ចអ្ននកគង្កាើល់ដែដល់តើចះថ្មីនម្ភបតើើ ចៀម្ភតើ�និ� ឹ តើដើម្ភក្រទីូ�”.
ម្ភក កីដ)។.“អ្នញនិ� ៤០:៩-១១. (ររ�បម្ភ ឹ តើ�ខ្មាំ�ម្ភី�ឯ�.តើដើម្ភិដ ើ ឹកនាំឯ�.តើ�យ ើ ក៏តើ�ពតើើ ក្រកាយឯ�.ជាក្របតើយាជនិ៍និ� ឹ ការពារ ង្កាគល់ ល់តើតើភ ភើា�.និិ�ពពក)។ ឯ�.ដ�ចជាក្រគ្នាដែដល់អ្នញរ ំតើដាះឯ�.ពក្រើ ស់ុកតើអ្នស់ីព ើ ទយាូ�ដ�តើចានះដែដរ”.៥២:១២.(ររ�បបតើតើង្កា
S. “ការតើធើើដំតើ�ើរឆ្លលងកា�់ទីើរតើហាំ�ានិ.និឹ�ម្ភិនិដ�ចដំតើ�ើររបស់់ឯ�តើចញពើក្រស់ុកតើអ្នស់ីើពទតើនាះតើទី។.ដ�ចតើនិះអ្នញធានានិឹ�ឯ�
ដើម្ភ ម្ភតើតើឈ ឈ.ើ និិ� ថា. និឹ�ឱ្យយឯ�រាល់់គ្នានម្ចានិទីឹក�ឹកជាបរប�ិ រ. ក្រពម្ភទាំំ�ម្ចានិម្ភាប់ក្រជកក្រគប់ក្រគ្នានិ់��ដែដរ”. ៤១:១៧-២០. (ររ�បតើតើដ ទីឹកអ្ន អ្ន��រ)។
S. “ទីឹកដើដែដល់ឯ�កំពី�ដែ�វ ិល់ក្រ�ឡូប់ម្ភកវ ិញតើនាះ.
តើក្របៀប�និដ�ចជាស់ួនិតើអ្នដែដនិថ្មីីើ.
(ររ�បក្រក្រព ពះ�ស់ ស់ើើបតើតើ� �� ស់់់ក្រក្រព ពះជា ជាម្ចា ម្ចាូស់ ស់់់តើតើល់ ល់ើទីឹកដើស់ ស់និ និា ា)។ ើ របស់
S. “ឯ�និ� ឹ តើក្រចៀ�ស់រតើស់រើ �តើម្ភើ� ើ .
និិ�និគរក្រពះអ្នញ្ចូូ ឹ�”.
តើ�តាម្ភ�ា�វដែដល់អ្នញដក ឹ នាំឯ�រាល់់គ្នានក្រ�ឡូប់ម្ភកវ ិញ.
៥១:១-៣ .
តើ�យ ើ ទីក្រើ កុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ និ� ឹ .
ម្ភនិ និីីស់ ស់សស. �ើគម្ភនិ៍តើយ� ើ ច�ល់ម្ភកកនី�ម្ចា�ីភ�ម្ភរិ បស់់តើយ� ើ វ ិញ. តើដាយស់ដែក្រម្ភកនៃនិកើអ្ន ើ ំ�រ». ៤០:៩-១១;. ៥១:១១. (ររ�បម្ភ
តើតើល់ ល់ើកនៃនៃដ ដ)។
តើទាំះជាយាូ�ណាក៏តើដាយ. ពួកអ្ននកដែដល់ក្រ�ឡូប់ម្ភកក្រស់ុកយ�ដា�និក្រស់ង្កាកចិ�ើ។. ពួកតើគដែ��ស់�ឹម្ភ ឹ ថានិឹ��និតើ�ញ ើ រាជយ
របស់់ក្រពះដែម្ភស់សី.ើ ក៏បីដែូ និើអ្នើដែដល់តើគតើ�ញ ើ គ�ជាគំនិរថ្មីី�ក់ដែបកតើ�វ ិញ!. ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ឹ ម្ចានិស់ភាព�ីស់ពើគំនិរថ្មីី�ក់ដែបកដែ�បនិើិច បូីតើណាាះ។.គ្នាីនិអ្នើើម្ភួយ�និផ្លាាស់់ប� រតើ�ះ.តាំ ើ �ពើ�និទីទីួល់ការបំ�ិច ា បំផ្លាាញកនី�ឆ្នាំំ�៥៨៧ម្ភីនិគ.ស់ម្ភក។
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
២៦
6613 13
54
ភែកា់រស់ជាតិិតែ្មាតងនៅបាបី�ឡូ�ន្ គ្រ្ប់គ្រា្ន្់ហើើយ តើ�ក្រគ្នាចី�តើក្រកាយ.
ពួកអ្ននកនិិរតើទីស់ជាតើក្រចើនិ�និដឹ��ាួនិថា.
រូបពន្្យល់់ទីី២៦
55
ពួកតើគស់័កិស់ ើ ម្ភនិឹ�ទីទីួល់តើក្រគ្នាះម្ភ�និើរាយដែដល់�និតើកើ�.
ម្ចានិដល់់ពួកតើគណាស់់. តើដាយតើក្រពាះថាពួកតើគម្ចានិអាកិកិរយាក្រពតើ� ើយកតើនិើើយចំតើពាះក្រពះ. និិ�ម្ភិនិ�ើល់់ពើស់ម្ភី័និតើម្ភក្រ�ើរបស់់ក្រទី�់។ ិ
.
តើ�ព ើ ួកតើគក្រ�ូវតើធើអ្ន ើ ើតើដើម្ភិធា ើ នាថា.តើក្រគ្នាះម្ភ�និើរាយដដែដល់តើនិះ.និ� ឹ ម្ភនិ ិ តើក� ើ ម្ចានិដល់់ពួកតើគជាថ្មីីើម្ភើ�តើទីៀ�តើនាះ?
ម្ភើី ដ ើ . និិ�ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាស់ ស់ួួរ. (កនី�ររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ២៦. ដែ�នកខ្មាំ�តើល់ើក្រ��់ចំ�ីចកណា ើ ល់)៖. តើបើស់តើ�ើ�តើម្ភើល់តើ�តើល់ើរាជវ�សតើស់ើចដាវ ើឌ. . ១ រ�បម្ភ គហាំ � ក់ដ�ចក្រ�ូវបញ្ចូូ ប់។..តើ�ក្រើ ពះជាម្ចាូស់់និ� ឹ �ើររាជវ�សតើនិះតើឡូ� ើ វ ិញតើទី?
ស់ញ្ញា ញ្ញាាស់ ស់ក្រក្រម្ចា ម្ចាប ប់ក្រក្រព ពះក្រក្រព ពះវហាំ ហាំរ ម្ភនិ និីីស់ ស់សសព័ទី ទីធធជីវំ ញ ពះវហាំ ហាំរ ើ ល់)៖. ថ្មីើើតើបក្រើ បជាជនិដែល់�ម្ចានិ. . ២ និិម្ភិ�ើស់ ិ រ. និិ�ម្ភ ិ ក្រក្រព ិ រ. (តើ�ក្រ��់ចំ�ីចកណា តើស់ើចជាម្ភនិីស់សក៏តើដាយ.ក៏ពួកតើគតើ�ម្ចានិតើស់ើចដែដរ.តើ�យ ើ តើស់ើចអ្ន�គតើនាះ.ជាក្រពះជាម្ចាូស់់ផ្លាទល់់ដែ�ម្ភើ�។.“ដំណាក់”.ដ៏ពិតើស់ស់
គ�ជាក្រពះវ ិហាំរ. ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ើ ស់�ឹស់ដែម្ភី�ក្រ�ប់ពើតើស់ចកើើតើម្ភតាើករី�. និិ�បំ��ក្រពះ�ឫទី័យនៃនិក្រពះ ិ . ដែដល់ម្ចានិបណា ់ . រាស្រ្តស់ើអ្នីក្រើ �ដែអ្នល់ក្រ�ូវថាើយក� ំ ល់់ក្រពះជាម្ចាូស់់ក្របកបតើដាយអាកបិករិ យាក្រ� ដល់់រាស្រ្តស់ើក្រទី�។ ើិ ស់. និ� ម្ភ ិ យ ិ ថាើយប�គដ ិ ឹ ក្រ�ូវ. . តើ�យ ើ ក្រ�ូវថាើយយញ្ចូាប�ជាតើ�កដែនិា�ដែ�ម្ភួយ. គ�តើ�ក្រពះវ ិហាំរក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ . “កដែនិា�ដាក់ក្រពះនាម្ភក្រទី�់”. ដែដល់�និបតើក្រ�ៀនិ. កនី�គម្ភីើរតើចាទីិយកថា.១២:៥,១១,១៤,១៨,២១,២៦;.១៤:២៣-២៥;.១៥:២០;.១៦:២,៦,៧,១១,១៥,១៦;.១៧:៨,១០;.
១៨:៦. តើក្រកាយម្ភកក្រ�ូវ�និបកក្រ�យថាជា. «ទីក្រើ កុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ ». ២ព�ាវតារកសក្រ�. ២២,២៣. ស់�ម្ភតើម្ភល់ ើ ��ដែដរកនី�. ១រ�កសក្រ�.១១;.២រ�កសក្រ�.៩.��ដែដរ)។.ការថាើយប�គំរ�បក្រពះក៏ឈប់ម្ចានិតើទីៀ�តើឡូយ ើ !
. ៣ រ�បក្រក្រកា កាំ� ំ . (ខ្មាំ�តើល់ើដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��)៖. ក្របជារាស្រ្តស់ើដែដល់រស់់តើ�ម្ភីនិស់ម្ភ័យនិិរតើទីស់ម្ចានិអាកបិកិរយាក្រពតើ� ើយកតើនិើើយចំតើពាះ. ិ ការក្របកាស់រាជ�រនៃនិពួកតើហាំរា។. ចំដែ�កឯក្របជារាស្រ្តស់ើដែដល់រស់់តើ�កនី�ស់ម្ភ័យនិិរតើទីស់វ ិញ. ក្រ�ូវស់ិកាតាម្ភស់ំតើ�រតើរៀនិពើ ក្រក� ឹ យវ ិនិ័យទាំំ�ឡាយរបស់់តើគ. . តើពាល់គក្រ� ក� ឹ យវ ិនិ័យដែដល់ស់ដែម្ភើ�ពភា ើ ពម្ភនិ ិ ស់័កស់ ិី ម្ភកនី�ការទីទីួល់តើស់ចកើតើើ ម្ភតាើករីណា. និ� ិ ៏ បំ��ក្រពះ�ឫទី័យដស់បិីរស់របស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់។. ពួកតើគក្រ�ូវដែ�យល់់ពើម្ភ�ល់តើ��ី. ដែដល់តើហាំរាក្របកាស់ក្រ�ប់អ្នំពើវ ិនាស់កម្ភី..
.៤
.៥
ដែដល់�និតើកើ�ម្ចានិដល់់ក្របជាជា�ិរបស់់ពួកតើគ. តើ�យ ន ើ និឹ�ក្រ�ូវតើរៀនិពើតើម្ភតើរៀនិទាំំ�តើនាះ��ដែដរ!. (ស់�ម្ភអានិតើស់ចកើើពនិយល់់កី �. ៏ ចា រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទី២ ើ ១.ទី២ ើ ២.និ� ើ ៣.ម្ភើ�តើទីៀ�)។.ពួកអ្ននកនិរិ តើទីស់�និភាក់បទីពតើិ �ធនិ៍ដឈ ិ ទី២ � ប់!
រ�បបនិ និទទះក្រក្រក កឹ�យវនិ និ័ិ ័យធំនិិ���ច.(ខ្មាំ�តើល់ដែើ �នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��)៖.ក្របជាជនិក្រ�ូវយល់់ឱ្យយចំស់់ពប ើ ំ��ក្រពះ�ឫទី័យរបស់់ក្រពះ។.ដ�តើចនះ.
ក្រគូបតើក្រ�ៀនិក្រពះបនិទ�ល់ម្ភិនិក្រ�ឹម្ភដែ�ការស់ិកា. និិ�បតើក្រ�ៀនិតើ�កនី�ក្រក្រក កឹ�យវនិ និ័ិ ័យទាំ ទាំំ� ំ ៦១៣. ដែដល់�និ. “ស់រតើស់រតើឡូ� ើ តើដាយ
តើ�កម្ភូ�តើស់”. បូីតើណាាះតើទី. (ពួកតើគទីទី�ចថា. គ�ក្រពះជាម្ចាូស់់�និដាក់ក្រកឹ�យវ ិនិ័យ. ឱ្យយតើ�កម្ភូ�តើស់តើ�តើល់ើភនំស់ីើណាយ) . ំ គរ� ម្ភ ួ ទាំំ�. “តើស់ចកើប តើក្រ�ៀនិព ប ី រា �ទាំំ � ឡាយ”. ��ដែដរ. (រ រ ប � ប និទ និ ះ ទ ថ្មីី ថ្មី � ី � ច ៗ ជ ី វ ញ ប និទ និ ះ ទ ថ្មីី ថ្មី ធ ី ) ំ . ដែដល់តើគនិ យា យថា. ក្រពះ�និ. ិ ើ ើ ិ �សប ឹ ដាក់ក្រ�តើចៀកតើ�កម្ភូ�តើស់តើ�តើល់ើភនំស់ីើណាយ. តើ�យ ើ ជាតើស់ចកើើបតើក្រ�ៀនិដែដល់�និទីតើនិទញចាំម្ចា�់. ពើជំនានិ់ម្ភួយតើ�. . ជំនានិ់ម្ភួយតើទីៀ�។. តើគ្នាល់បំ��នៃនិតើស់ចកើើបតើក្រ�ៀនិពើបីរា�ទាំំ�តើនាះ. គ�តើដើម្ភិភា ើ ជ ប់ទីំនាក់ទីំនិ�រវា�បទីបញ្ញាា�ិពើបីរា�. . និ� ឹ �ានិភាពស់ម្ភ័យថ្មីីើ។
រ�បនៃនៃនិ និកា ការរតា តាំ� ំ ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាា��ច. និិ�រ�បបនិ និទទះក្រក្រក កឹ�យវនិ និ័ិ ័យ. (រ�បខ្មាំ�តើល់ដែើ �នកខ្មាំ��ើ)ំ ៖. តើពល់តើវ�តើចះដែ�កនិា��ី�តើ�ពួកក្រគូបតើក្រ�ៀនិ.
ក្រពះបនិទ�ល់កានិ់ដែ�តើផ្លាើ�តើល់ើការ�ើប់បង្កាគប់�ួស់តើ��ី. រ���វា�និកាាយជាក្រស់តើម្ចាល់បិទី�ំ�ចំតើ�ះដឹ�. ពើការតាំ�ស់ញ្ញាា . និិ�ក្រពះគី�របស់់ក្រពះ។.ម្ភនិីស់សភាគតើក្រចើនិគិ�ថា.តាម្ភរយៈការ�ើប់បង្កាគប់ក្រពះជាម្ចាូស់់.ពួកតើគអាចល់ួ�តើ�ម្ភ.និិ�.បញ្ឆោា�� ដល់់ក្រពះ�និ។.អ្ននក�ាះតើទីៀ�យល់់ថា.ក្រកម្ភក្រក� ឹ យវ ិនិ័យគជា � ក្របព័និធនៃនិក្រពះគី�។.តើបព ើ ួកតើគ�ើប់បង្កាគប់តើនាះនិ� ឹ ម្ភនិ ិ ល់ំ�កដ�ច
ក្រគ្នានិិរតើទីស់តើ�ក្រស់ុក�បីើឡូ�និតើនាះតើឡូយ ស់ញ្ញា ញ្ញាាស់ ស់ួួរ. និិ�ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញច�ី ល់ ល់តើ ិ តើ� �អ្ន អ្ន� �ើ�កា កាល់ ល់)។. តើល់ើស់ពើតើនិះតើ�តើទីៀ�តើគ. ើ . (ររ�បស់
ស់ញ្ញា ញ្ញាាស់ ស់ួួរ.និិ�.ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញច�ី ល់ ល់តើ ិ តើ� �ម្ភ ម្ភីី�)។ ក៏តើជឿថា.ការ�ើប់បង្កាគប់និឹ�តើធើើឱ្យយក្រពះជាម្ចាូស់់ក្របទាំនិក្រពះដែម្ភស់សីម្ភ ើ កឱ្យយតើគ.(ររ�បស់
់ ័ទី . ៦ រ�បរ�ើ�ព ទីធធជីវំ ញ ស់ុុកយ�ដា. (ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��)៖. អ្ននក�ាះស់�ើ�់ធានិ់ថា. ក្រពះ�និតើរស់តាំ �ពួកតើគតើឡូ� ិ ក្រក្រស់ ើ ើ . តើដើម្ភិឱ្យ ើ យ. ក្របជាជា�នា ិ នា�និ�គល់់ក្រពះនាម្ភក្រទី�.់ (តើអ្ន�យ.២:២-៤.ម្ភកា ើ .៤:១-៤)។
.៧ រ�បអ្ន អ្នននកបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើ. (ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ��ើ)ំ .និ� �ើ��ម្ចា ម្ចានិ និតើតើភ ភើ� ា ព�៌ ក្រក្រក ក�ម្ភ ម្ភ.. (ក្រ��់ចំ�ីចកណា ើ ល់)៖.ក្របជាជនិដែដល់�និ. ិ រ�បចតើតើ� តើក្រជើស់តាំ�តើនាះ. ក្រ�ូវតើធើើជាពនិា�ដល់់តើ�កិយតាម្ភរយៈការបតើក្រ�ៀនិអ្នំពើក្រពះដ៏ម្ចានិក្រពះជនិីរស់់ដល់់�ស់និ៍ដនៃទី. និិ�តាម្ភរយៈ. ជើវ ិ�ដែដល់បតើក្រម្ភើដល់់ស់�គម្ភនិ៍របស់់�ួ និ.(តើអ្ន�យ.៤៩:១-៦)។ ា
ចំដែ�កអ្ននកដែដល់�និចាប់តើ�ើើម្ភតើធើើម្ចា�ីភ�ម្ភិនិិវ�ើម្ភកក្រស់ុកយ�ដា. តើ�កនី�ឆ្នាំំ�៥៣៨ម្ភីនិគ.ស់. ពួកតើគជាក្របជាជនិដំប��ដែដល់..
2
ក្រ�ូវ�និតើគតើ�ថា. “ជនិជា�ិយ�ដា”. ។. តាម្ភរយៈពួកតើគតើធើើឱ្យយម្ចានិក្របព័និធជំតើនិឿរ�� ដល់់ មាាតិិ�កា ា បចនីបិនិន. ដែដល់តើគ�គល់់ថាជា. �ស់នា យ�ដា។.ជំតើនិឿតើនិះស់�ើ�់ធានិ់តើ�តើល់កា ើ រយល់់ដឹ�.និ� ិ ការរស់់តើ�តាម្ភក្រក� ឹ យវ ិនិ័យ.កនី�គម្ភីរើ ទាំំ�ក្រ�ំក�ឌដំប��នៃនិក្រពះគម្ភីរើ ស់ញ្ញាាចាស់់ ដែដល់ក្រ�ូវ�និតើគតើ�ថាគម្ភីើរថ្មី�រាូ។
មាតិិកា
kMeNItlEpndI BYkB§yl ueka dMeNIrlcakecj
l
l
l
l
PñMsl ‘ÍNay l
l
valrehasßan
l
l
cm,aMgdeNþImTwkdI
BYklecAhVay
l
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
២៧
56
មេើល់ហ្ន៎ន�! សាស់នាយូដា!
រូបពន្្យល់់ទីី២៧
57
. ១ គម្ភីើររ�កសក្រ�. ទីើ១និិ�ទីើ២. �និបកក្រ�យ. “ក្របវ�ើិ�ស្រ្តស់ើដែ�នកទីើ២”. អ្នំពើរាស្រ្តស់ើដ៏ពិ�ក្រ�កដរបស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់ដែដល់ចាប់តើ�ើើម្ភ ំ �កដប ំ ��នៃនិគម្ភីើរដដែដល់តើនិះគ�. .ក�់ក្រតា. កនី�១រ�កសក្រ�.១០.ជាម្ភួយនិឹ�ក្រពឹ�ើិការ�៍នៃនិការស់ីគ�របស់់តើស់ើចស់�ល់។.ក្រ�ំបួនិជព និយយល់ ល់់់ទី២ ដែ�តើឈាីះ.និ� ើ ៧.តើដាយស់ញ្ញាាដែ�ើ�.“x”).គល់ � ីបអ្នំ�ះអ្នំណា�ចំតើពាះ៖ ិ ព�ាវតា.(ដ�ច�និពព ិ �៌នាកនី�ររ�បពនិ S. កា ការរប�ើបតើតើ� �� ើ
S. សង្គ្រា�ា មដណ្តើ��ើ មយក.ទឹឹកដីសន្យាា
ំ �ើរចា S. ដតើតើ� ចាក កតើតើច ចញ.ពើក្រស់ុកតើអ្នស់ីើពទ
S. រជ្ជជកាលណ្តើសើចសូ ល
S. ស់ម្ភ័យកាល់នៃនិពួកពធយីតើតើកា កា.(តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ.តើ�កអ្នី� ើ ក.និ� ិ តើ�កយាូកីប)
S. សម័យពួ ពួួួកណ្តើ�ហ្វាា យ
S. ជ្ជីវិតណ្តើ ិ ដ�មដំបូូងរបូស់ណ្តើសើចដាវិឌ ី
ស់ីីើណា ណាយ យ S. ក្រពឹ�ើិការ�៍តើ�ភនំស់ S. ស់ម្ភ័យតើ�កនី�ទីើរតើតើហាំ ហាំ� �ានិ
. ២ ក្រពះ�ទីដាវ ើឌ�និក�់ក្រតាកនី�ព�ាវតា. “ដ៏បរស់ី ផ្លាើយនៃនៃនិ និតើតើស់ ស់ើើចដា ដាវវឌើ . ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ��ើ)ំ . ក្រទី�់ចំណាយតើពល់. ិ ទីធ”. (ផ្លា
ពះវហាំ ហាំរ កុ�តើតើយ យរ��ឡូម្ភ តើស់ទរើ ដែ�ទាំំ�អ្នស់់នៃនិរាជយរបស់់ក្រទី�់. តើដើម្ភិ� ិ រក្រក្រក ិ . (ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ��ើ)ំ . និ� ិ ការនិព ិ និធ. ើ �ស់�់ក្រក្រព បទីតើភា�. និិ�ចតើក្រម្ភៀ�ស់ក្រម្ចាប់ថាើយប�គំ. (liturgies). តើដើម្ភិតើើ ក្របើកី �ការថា ន ើ យប�គំក្រពះជាម្ចាូស់់. (១រ�កសក្រ�. ១១-២៩)។ . តើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និ�និក�់ក្រតាព�ាវតា.“ដ៏បរស់ី ិ ទីធ”.និិ�ស់�់ក្រពះវ ិហាំរ.(២រ�កសក្រ�.១-៩).ដែដល់កាាយជាស់ន�ល់នៃនិក្របវ�ើិ�ស្រ្តស់ើ. ស់ញ្ញា ញ្ញាា. របស់់�ស់និ៍យ�ដា. និ� ិ ក្របវ�ើ� ិ ស្រ្តស់ើនានា. តើ�យ ើ ក៏ជាម្ភ�ល់តើ��ីនៃនិតើដើម្ភកំតើ�ើ�ក្របតើទីស់អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់��ដែដរ. (ររ�បស់ ក្រក្រព ពម្ភ ម្ភតើតើក្រក្រព ពៀ�គ្នាន តើតើ� �ក្រក្រព ពះវហាំ ហាំរ ម្ភនិ និីីស់ ស់សសជីវំ ញ ពះវហាំ ហាំរ ិ រ.និិ�ម្ភ ិ ក្រក្រព ិ រ)។
. ៣ រ�កសក្រ�ទី១ ើ . និ� ិ ទី២ ើ . តើបក ើ ស់ដែម្ភី�អ្នំពក្រើ បវ�ើ� ិ ស្រ្តស់ើអ្ន�� ើ នៃនិអាណាចក្រកភាគខ្មាំ�តើជើ�. ក្រ��់ចំ�ីចស់ំខ្មាំនិ់ៗ. តើដើម្ភិព ើ និយល់់. ពើក្របវ�ើិ�ស្រ្តស់ើក្រស់ុកយ�ដាបូីតើណាាះ។. អ្ននកនិិពនិធបដែនិាម្ភថា. តាម្ភពិ�អាណាចក្រកភាគខ្មាំ�តើជើ�ម្ភិនិដែម្ភនិជារបស់់ក្រពះក្រគើស់តើទី. ំ ពើតើក្រពាះក្រស់ុកតើនិះម្ភិនិ�និចីះច�ល់និឹ�តើស់ើចដាវ ើឌ. តើ�យ ក់របស់់ក្រពះ. ឬតើ�. ើ ក៏ម្ភិនិទីទីួល់�គល់់ទីើក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ ជាដណា ថាើយប�គំតើ�ក្រពះវ ិហាំរតើនាះតើទីៀ���។.
�ស់និ៍យ�ដាតើទីប ើ ជារាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះយាូ�ព� ិ ក្រ�កដ!.
ជាកដែនិា�ក្រស់បចំប់ដែ�ម្ភួយគ�់.ស់ក្រម្ចាប់ថាើយដង្កាើយយញ្ចូាប�ជា។
តើ�យ ើ ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ .
ំ ៖ ៤. ម្ភ�ខ្មាំ ិ �តើក្រកាម្ភតើនិះ.ម្ចានិការគ្នាំក្រទីយាូ�ខ្មាំា� ៏ ិតើស់ស់របស់់ក្រពះ.គ�ជាអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ដែដល់តើកើ�ពើកីល់ស់ម្ភី័និធយ�ដា។ S. រាស្រ្តស់ើដព ៏ ិតើស់ស់របស់់ក្រពះ.គ�ជាក្រស់ុកយ�ដា។ S. ដែដនិដើដព
៏ ិតើស់ស់របស់់ក្រពះ.គជា S. ក្រកុ�ដព � ទីក្រើ កុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ ។
ំ ក់ពិតើស់ស់របស់់ក្រពះ.គ�ជាក្រពះវ ិហាំរក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ S. ដណា ិ ។
៏ ិតើស់ស់រវា�ក្រពះជាម្ចាូស់់និឹ�រាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រទី�.់ គ�ជាក�ឌគម្ភីើរថ្មី�រាូ. (Torah). ដែដល់ជាក្រពះគម្ភីើស់ញ្ញាាចាស់់. S. ទីំនាក់ទីំនិ�ដព (ដែដល់តើនាះគ.� គម្ភីើរបញ្ចូូ ក�ឌ.ឬគម្ភីរើ តើ�កីបិ�ើដ ិ ល់់តើចាទីយ ិ កថា)។
.៥
គម្ភីើរទាំំ�តើនាះក្រ�ូវ�និ�គល់់ថាជាគម្ភីើរដែអ្នស់រាូ .និិ�តើនិតើ�ម្ចា.ដែដល់និឹ�តើរៀបរាប់ដ�ចខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ៖ ក..ចាប់ពឆ្នាំ ើ ំ�៥៣៨ម្ភីនិគ.ស់. ពួកអ្ននកនិរិ តើទីស់ជាតើក្រចនិ ើ ក្រកុម្ភ. �និតើធើដ ើ តើំ �ើរដដែ៏ វ�ឆ្នាំា�យក្រ�ឡូប់ម្ភកក្រស់ុកយ�ដា. និ� ិ ទីក្រើ កុ�..
តើយរ��ឡូម្ភ ិ វ ិញ. បនាទប់ម្ភកម្ភិនិយ�របូីនាីនិ. ពួកតើគ�និស់�់អាស់នាម្ភួយ. តើ�យ ើ តាំ�ឱ្យយម្ចានិពិធើបី�យនានាពើស់ម្ភ័យ.
បីរា�ស់ក្រម្ចាប់តើគ្នារពប�ជា. ល់ីះតើ�ឆ្នាំំ�៥១៥ម្ភីនិគ.ស់. តើគ�និស់តើម្ចាីធក្រពះវ ិហាំរថ្មីីើម្ភួយ. ដែ�ម្ចានិម្ភនិីស់ស�ិច�ួចណាស់់..
ដែដល់�គល់់ក្រពះវ ិហាំរតើនាះ។
�..ស់ម្ភ័យតើក្រកាយម្ភក. តើ�កតើនិតើ�ម្ចា. និិ�ដែអ្នស់រាូ . ដែដល់ជាម្ភស្រ្តនិើ�ស់និ៍យ�ដា. ដែដល់បតើក្រម្ភើការង្ការកនី�រាជវា ំ�ចក្រកភព . តើពើស់ីើ. �និក្រ�ឡូប់ម្ភកក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ . តើ�យ ើ តើរៀបចំក��កំដែ��ទីើក្រកុ�តើឡូ� ើ វ ិញ។. ម្ភួយរយៈតើពល់�ាើតើក្រកាយម្ភក. . តើ�កដែអ្នស់រាូ .ដែដល់ជាស់�ឹ�និបតើក្រ�ៀនិពក្រើ ក� ំ ស់ញ្ញាាតើ�ភនំស់ីណា យដល់់ក្របជាជនិយ�ដា។ ឹ យវ ិនិ័យ.និ� ិ តើស់ចកើតា ើ � ើ
គ..តើ�កដែអ្នស់រាូ . និិ�តើនិតើ�ម្ចា. ម្ចានិការរ ំខ្មាំនិចិ�ើយាូ�ខ្មាំា� ំ . តើក្រពាះដែ�ពួកក្របុស់ៗ�ស់និ៍យ�ដាតើរៀបការនិឹ�ស្រ្តស់ើ�ស់និ៍.
ដនៃទី។. តើនិតើ�ម្ចា�និហាំម្ភម្ភិនិឱ្យយអាពា�៍ពិពា�៍ដែបបតើនាះតើកើ�ម្ចានិតើទីៀ�តើឡូយ ើ ។. ចំដែ�កដែអ្នស់រាូ . តើ�កទីទីួចឱ្យយ.. ពួកអ្ននកដែដល់�និតើរៀបការរួចទាំំ�បូីនាីនិ. តើ�ះប�ក្រ់ បពនិធ�ស់និ៍ដនៃទីរបស់់តើគតើចាល់។. ម្ភ�ល់តើ��ីដែដល់គ្នា�់តើធើដ ើ �តើចនះ.
គ�តើដើម្ភិរើ កាភាពបរស់ី ិ ទីធនៃនិ�ស់នាយ�ដាតាម្ភរយៈការរកាក្របជាជា�ិបរស់ី ិ ទីធ។.
(ម្ភិនិក្រ�ូវតើធើើដ�ចជាម្ភតើ�ស់ើរបស់់តើស់ើច. �ឡូ�ម្ភូ�និដែដល់ជា�ស់និ៍ដនៃទី. �និនាំយកក្រពះដនៃទីជាតើក្រចើនិម្ភកតើនាះតើទី!)។. មាាតិិកាា ក្របជាជនិម្ចានិជតើំ និឿថា. ការដែដល់កាាយជា.
�ស់និ៍យ�ដា.
2
តើនាះនិ� ឹ �និកាាយជារាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះតើដាយស់ើ័យក្របវ�ើ។ ិ .
គ�ការតើកើ�តើចញពើនៃ�ទរបស់់ម្ចាើយ.ដែដល់ជា�ស់និ៍យ�ដា!
ចំ�ីចតើ�ើើម្ភនៃនិការកាាយជារាស្រ្តស់រើ បស់់ក្រពះ.
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
២៨
cRkPBGasesIur BIqñaM850 dl;qñaM612 munK>s cRkPB)ab‘ÍLÚn BIqñaM612 dl;qñaM539 munK>s
cRkPBeBIsIu BIqñaM539 dl;qñaM333 munK>s
cRkPBRkik 58
BIqñaM333 dl;qñaM165 munK>s cRkPBr:Um
BIqñaM63 munK>s
ការន្ឹកាចាំ ន្ិងសៀ្ចកាតីស់ង្ឃឹឹមា
រូបពន្្យល់់ទីី២៨
59
ដែ�និទីក ន រប � ពនិ និយយល់ ល់់ទី ់ ២ ើ ីក្រើ �ដែអ្នល់ស់ម្ភ័យតើដម្ភ ើ ។ ើ ី�រ ើ ៨.ព�៌នាអ្នំពច ើ ក្រកភពក្រ�ំដែដល់ម្ចានិ�ួនាទីយា ើ ូ �ស់ំខ្មាំនិ់.តើ�កនី�ក្របវ�ើ� ិ ស្រ្តស់អ្ន
. ជាចំ�ីះនៃនិចក្រកភពរបស់់ពួកតើគ។. . រ�បពនិយល់់តើនិះ.ម្ភនិ ិ �និពព ិ �៌នាអ្នំព� ើ ួនាទីរើ បស់់ក្របតើទីស់តើអ្នស់ីព ើ ទនិ� ិ ស់ីរើ .តើ�កន ើ ិ ស់ើអ្នីក្រើ �ដែអ្នល់តើទី។ ី �ក្របវ�ើ� ពើចក្រកភពម្ភួយតើ�ចក្រកភពម្ភួយ�និក្រគប់ក្រគ�អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់.
តើ�យ ើ �និបញ្ចូូ� ល់ក្រស់ុកតើនិះ.
. ១ ចក្រក្រក កភពអា អាស់ ស់តើតើស់ ស់ីីរើ ៖. �ស់និ៍អាស់តើស់ីរើ តើដរើ �ួកី ន�និតើយា�យតើ��ំបនិ់ម្ភជឈម្ភ ឹ ប�ពា៌. តាំ�ពម្ភ ើ ីនិស់ម្ភ័យបីពើបីរស់អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់
. ម្ភកតើម្ភូាះ។. អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ម្ចានិស់ំណា�ណាស់់. តើក្រពាះ�ស់និ៍អាស់តើស់ីើរម្ចានិឥទីធិពល់�ិច�ួចបំ�ី�តើល់ើ�ស់និ៍តើនិះ. តើ�កនី�. រជជកាល់ក្រពះ�ទីដាវ ើឌ. ដែដល់ជាក្រពះរាជាដ៏ម្ចានិក្របជាក្របយ ិ ភាព. (ពឆ្នាំ ើ ំ�១០០០. ដល់់ឆ្នាំំ�៩៦០ម្ភីនិគ.ស់)។. ម្ភនិ ិ យ�របូីនាីនិ.
អ្នំណាច. និិ�ឥទីធិពល់របស់់�ស់និ៍អាស់តើស់ីើរ�និជះតើ�តើល់ើអាណាចក្រកភាគខ្មាំ�តើជើ�. គ�ក្រស់ុកអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់. រ���ក្រស់ុក
តើនិះកាាយជានិគរចំ�ីះរបស់់�� និ. ា តើ�កនី�ឆ្នាំំ�៨៤១ម្ភីនិគ.ស់។. តើជាគវាស់នា. និិ�អ្នំណាចរបស់់ពួកអាស់តើស់ីើរ�និធាាក់ចីះ. ជាល់ំដាប់ដែដល់បណា ើ ល់ឱ្យយអ្នីក្រើ �ដែអ្នល់.
និ� ិ យ�ដាទីទីួល់�និតើស់រភាព. ើ
និ� ិ ភាពតើល់ចតើធាាតើឡូ� ើ វ ិញកនី�រជជកាល់តើស់ើច. . តើយរ�តើូ �ម្ភទីើ២. និិ�យូ�តើស់ៀស់។. ដែ�តើទាំះជាយាូ�ណាក៏តើដាយ. តើ�កនី�ឆ្នាំំ�៧៤៥ម្ភីនិគ.ស់. តើស់ើចទីើកឡា�-ពើតើល់តើស់ីើរទីើ៣.
(Tiglath-Pileser. III). តើក្រ�ៀម្ភគតើក្រម្ចា��ើរអាណាចក្រកអាស់តើស់ីរើ តើឡូ� ើ វ ិញ. រួចតើ�យ ើ ក្រទី�់�និដាក់ស់ម្ចាីធយាូ�ធានិ់ធារ..
តើល់ើអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់. ដែដល់ច�់ទាំម្ភទាំរឯករាជយ។. កនី�ឆ្នាំំ�៧២១ម្ភីនិគ.ស់. �ស់និ៍អាស់តើស់ីើរ. �និដាក់អាណានិិគម្ភតើល់ើក្រស់ុក. អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ដែដល់ជាអាណាចក្រកភាគខ្មាំ�តើជើ�. . និិ�បញ្ចូជ� និក្របជាជនិនៃនិ�ស់និ៍អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់តើ�កនី�កានិិរតើទីស់. តើ�យ ើ ពួកតើគ. ដែថ្មីម្ភទាំំ�បញ្ចូូ ប់ក្របវ�ើ� ិ ស្រ្តស់ើរបស់់អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់��ដែដរ។
. ២ ចក្រក្រក កភព�បើឡូ ី �និ និ៖. រាជវ�ស�បីើឡូ�និដំប��ដែដល់ល់ិល់ ន ើ ំញជា�តើគ. ក្របដែ�ល់ជាតើ�ស់ម្ភ័យតើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំកី �ស់�វ�សទី ើ១៨
. កនី�តើពល់ចាប់តើ�ើើម្ភនៃនិពាក់កណា ើ ល់ស់�ស់វ�សទីើ១ម្ភីនិគ.ស់ . ពួកអាស់តើស់ីរើ ក៏�និក្រ�ួ�ក្រតាក្រកុ��បីើឡូ�និ។. ដែ�យាូ�ណាក៏តើដាយ. ក្របជារាស្រ្តស់ើ�បីើឡូ�និតើក្រកាកតើឡូ� ើ . �ើួល់រ ំល់ំអ្នំណាច. ក្រគប់ក្រគ�នៃនិ�ស់និ៍អាស់តើស់ីើរ�និតើ�កនី�ឆ្នាំំ�៦១២ម្ភីនិគ.ស់. បនាទប់ម្ភក. �និបនិើអ្នំណាចក្រគប់ក្រគ�តើល់ើក្របវ�ើិ�ស្រ្តស់ើអាស់ីើ.
ម្ភីនិគ.ស់.
គ�ហាំម្ភូ�រាូបើ. អ្ននកបតើ�ើើ�ចំប់ដ៏ល់ិល់ ើ ំញម្ចានក់។.
ខ្មាំ�ល់ច ិ រ���ដល់់ឆ្នាំំ�៥៣៩ម្ភីនិគ.ស់។. តើស់ើចតើនិបី�តើកន��និដឹកនាំ. និ� ិ និរិ តើទីស់អាណាចក្រកភាគខ្មាំ��ិ��នៃនិ�ស់និ៍យ�ដា
តើ�ក្រស់ុក�បីើឡូ�និពើរតើល់ើក.គ�តើ�កនី�ឆ្នាំំ�៥៩៧.និិ�ឆ្នាំំ�៥៨៧ម្ភីនិគ.ស់។
. ៣ ចក្រក្រក កភពតើតើព ពើស់ ស់ីីើ៖. តើក្រកាម្ភការដឹកនាំរបស់់តើស់ើចស់ីើរ�ស់ ូ . �ស់និ៍តើពើស់ីើ�និទីទីួល់ជ័យជំនិះ. តើល់ើ�ស់និ៍�បីើឡូ�និកនី�ឆ្នាំំ�៥៣៩. ម្ភីនិគ.ស់. រួចតើ�យ ឌ រ���តើ�ដល់់ស់ម្ភីក្រទី ើ បនិើអ្នភិវឌឍ. និិ�ក្រគប់ក្រគ�ចក្រកភពទាំំ�តើនាះ. តើដាយ��ស់និធឹ�ពើក្របតើទីស់ឥណា តើអ្នហាំគនិ. (Agean. Sea). និ� ិ ល់់បណា ើ ក្រស់ុកដែដល់�ាួនិ ឹ នាំ�ស់និ៍តើនិះ. �និក្របក្រព� ិ ដល់់ក្របតើទីស់តើអ្នស់ីព ើ ទ។. អ្ននកដក ឹ ើល់ដ
.
. ក្រគប់ក្រគ�ជា�ការក្រគប់ក្រគ�របស់់�ស់និ៍�បីើឡូ�និ។. ជាអ្នកីស់ល់. អាណាចក្រករបស់់តើគ�និដែក្របកាាយជាចំ�ីះអាណាចក្រក.
.៤
របស់់ម្ភហាំអ្នធរា គ .(Alexander.The.Great).តើ�វ ិញ។ ិ ជអាឡូច ិ �និ់ដ�.ឌតើឹ ស្រ្ត��
ចក្រក្រក កភពក្រក្រក កក ិ ៖. បនាទប់ពតើើ ស់ើចភល់ ើ ព ើ នៃនិក្រកុ�ម្ចាូតើស់ដ�និក្រ�ូវ�និតើគតើធើគ ើ ី�តើ�កនី�ឆ្នាំំ�៣៣៦ម្ភីនិគ.ស់ម្ភក. អាឡូច ិ �និ់ដ�ជា. បីក្រតាក្រទី�់ដែដល់ម្ចានិក្រពះជនិីក្រ�ឹម្ភដែ�២០វស់ា�និតើឡូ� ើ ក្រគ�រាជយបនិើ។. រ���ដល់់ឆ្នាំំ�៣២៣ម្ភីនិគ.ស់. ក្រទី�់ក៏ច�ល់ទីិវ�គ�. កនី�ក្រពះជនិី៣៣វស់ា.តើស់ើចអាឡូច គ .�និក្រគប់ក្រគ��ំបនិ់តើម្ភូឌដែើ ទីរាូ តើ�តើស់ទរើ ដែ�ទាំំ�ម្ភ�ល់។.ក្រពះអ្ន�គ�និស់ីគ� ិ �និ់ដ�. ឌតើឹ ស្រ្ត�� កនី�តើពល់ដែដល់ក្រទី�់តើធើើចម្ភំំ�តើ�ក្រស់ុក�បីើឡូ�និ. ដែ�ម្ភីនិការស់ីគ�របស់់ក្រទី�់. អាឡូច ិ �និ់ដ��និដែប�ដែចកចក្រកភពឱ្យយដល់់
តើម្ភទី័ពរបស់់ក្រពះអ្ន�គ��ដែដរ។. តើម្ភទី័ពពើរនាក់�និ��ក្របវ�ើិ�ស្រ្តស់ើដ៏គួរឱ្យយចាប់អារម្ភី�៍. ជាម្ភួយនិឹ��ស់និ៍យ�ដាគ�តើ�ក. តើម្ភទី័ព�ទ័រតើល់ម្ភ.ើ (Ptolemy). និ� ិ តើម្ភទី័ពតើស់ល់�គ�ស់. (Seleucus). �ទ័រតើល់ម្ភ.ើ និ� ិ ក�និតើ�របស់់តើ�ក�និទីទីួល់អ្នំណាច ក្រគប់ក្រគ�តើល់ើក្រស់ុកតើអ្នស់ីើពទ. និិ�ដែដនិដើ�ស់និ៍យ�ដាពើឆ្នាំំ�៣០១. ដល់់ឆ្នាំំ�១៩៨ម្ភីនិគ.ស់។. តើស់ល់�គ�ស់. និិ�ក�និតើ�របស់់
តើ�កក្រ�ួ�ក្រតាតើល់ក្រើ បតើទីស់ស់ីរើ .ើ តើ�យ ើ កានិ់កាប់តើល់ក ើ �ទី័ព�ស់និ៍យ�ដាកនី�ឆ្នាំំ�១៩៨ម្ភីនិគ.ស់។. �ស់និ៍យ�ដាស់ា� ិ តើក្រកាម្ភ
ការក្រ�ួ�ក្រតារបស់់កីល់ស់ម្ភី័និធម្ចាូកាបីើ. �និចាប់តើ�ីើម្ភបះតើ�រទាំម្ភទាំរឯករាជយពើតើស់ល់�គ�ស់កនី�ឆ្នាំំ�១៦៥ម្ភីនិគ.ស់។. ទីើបំ�ី�. ក៏�និទីទីួល់ឯករាជយតើពញតើល់ញតើ�ឆ្នាំំ�១៤២ម្ភីនិគ.ស់។. កីល់ស់ម្ភី័និធម្ចាូកាបីើ�និបតើ�ើើ�ឱ្យយម្ចានិក្រស់ឡាយតើស់ើច�ស់និ៍យ�ដា.
.៥
ដែដល់ម្ចានិតើឈាីះថា.ហាំស់ម្ភូ�និនិ ើ ។.ដែ�សក្រស់ឡាយហាំស់ម្ភូ�និនិ ើ តើនិះ.ម្ភនិ ិ ដែម្ភនិជាក�និតើ�របស់់តើស់ើចដាវ ើឌតើនាះតើទី។
ចក្រក្រក កភពរ�ម្ភ ម្ភ៖. ូ តើ�ឆ្នាំំ�៦៣ម្ភីនិគ.ស់. តើស់ីច�ម្ភតើ�. (Pompey). �និដាក់ក្របតើទីស់ស់ីរើ .ើ រាប់បញ្ចូូ� ល់ទាំំ��ស់និ៍យ�ដាដែដរតើនាះ.
តើធើើជាអាណាតើ��ើរបស់់ចក្រកភពរ�ម្ភូ .
ការផ្លាាស់់ប� រតើនិះតើធើ ី ើឱ្យយក្របជាជនិយ�ដា.
ស់ាិ�តើ�តើក្រកាម្ភការតើគៀបស់�ើ�់របស់់ចក្រកភពរម្ភ �ូ . ់ ក្រំ ពះដែម្ភស់សី.ើ តើដើម្ភិនិ អ្នស់់រយៈតើពល់ជា�បស់ � រ�ចា � រ ំតើដាះពួកតើគតើចញព.ើ ើ �វ�សតើ�ស់ម្ភ័យក្រពះតើយស់ី�វ. �ស់និ៍យ�ដា�និទីនិទ ឹ ើ ឹ មាាតិិកាា . អ្នំណាចចក្រកភពរ�ម្ភូ ។. តើ��ីតើនិះតើទីើបអ្ននកស់រតើស់រក្រពះគម្ភីើរស់ញ្ញាាថ្មីីើបង្កាាញក្រ�ប់ថា. �ស់និ៍រ�ម្ភូ ម្ភិនិ�និតាំ��ាួនិតើធើើជា. “ស់ក្រ�ូវ . ដ៏ពិ�ក្រ�កដ”.តើនាះតើទី។
2
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
២៩
60
GaNacRksm½yesþcsUl BIqñaM1020 dl;qñaM1000 munK>s
GaNacRksm½yesþcdavID BIqñaM1000 dl;qñaM961 munK>s
GaNacRksm½yesþcsaLÚm:Un BIqñaM961 dl;qñaM922 munK>s
GaNacRksm½yesþcehr:Ue)am BIqñaM922 dl;qñaM915 munK>s
GaNaextþyUda cRkPBeBIsIu BIqñaM538 dl;qñaM915 munK>s
kulsm<½n§m:akab‘Í nighasµÚnIn BIqñaM165 dl;qñaM63 munK>s
ការន្ឹកាចាំ ន្ិងកាតីស់ីបិន្ត
រូបពន្្យល់់ទីី២៩
61
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ២៩. បង្កាាញពើការរក. និិ�ការរួម្ភ��ចនៃនិដែដនិដើក្របតើទីស់អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់��ៈដែដល់តើជាគវាស់នាក្របតើទីស់. តើនិះ ើ . ់ ម្ភនិ ទាំនិ់ និ � និ។. ក្របជាជនិតើក្រកាយស់ម្ភ័ យ និ រ តើទីស់. ស់�ឹ ម្ភ ថានិ � ម្ចានិនៃថ្មីា ណា ម្ភួ យ . ក្រពះក្រទី� និ � តើធើ ឱ្យ យទី ក ដ រ បស់់ តើ គធំ ដ � ច ជា ើ ិ ឹ ិ ឹ ឹ ឹ ើ ឹ . ស់ម្ភ័យតើស់ើចដាវ ើឌយាូ�ដ�តើចានះដែដរ។
១
ដនិ និដ ដើនៃនៃនិ និនិ និគ គរតើតើស់ ស់ើើចស់ ស់��ល់ ដែដែដ ទីំ�ទី ំ ក ឹ ដើដែដល់តើស់ើចស់�ល់ក្រគប់ក្រគ�. គ្នាីនិអ្ននកណាដឹ�ចំស់់�ស់់តើនាះតើទី។. តើទាំះជាតើគតើជឿថា. និគររបស់់ក្រទី�់��ចក៏តើដាយ.
(ដ�ចព�៌នាកនី�ក្របអ្នប់ទីើ១). ដែ�គម្ភីើរ១�ំយ�ដែអ្នល់. ១៤:៤៧,៤៨. ដែច�ទីីកម្ភកថា. តើស់ើចស់�ល់�និចាប់. និិ�ក្រគប់ក្រគ�ដែដនិដើ. . ដែដល់ម្ចានិទីំ�តើំ ស់ីើនិឹ�ដែដនិដើ.ដែដល់តើស់ើចដាវ ើឌនិឹ�ក្រគ�រាជយនាស់ម្ភ័យតើក្រកាយយាូ�ដ�តើចានះដែដរ។ ដនិ និដ ដើនៃនៃនិ និនិ និគ គរតើតើស់ ស់ើើចដា ដាវវឌ ើ ២ ដែដែដ ដែដនិដើនិគររបស់់តើស់ើចដាវ ើឌម្ចានិទីំ�ធ ំ ំតើធ�ណាស់់។.
ការនិឹកចាំពើអ្នើដែដល់ធាាប់បនិើម្ចានិឥទីធិពល់.
តើ�តើល់ើ�ស់និ៍យ�ដា.
តាម្ភរយៈក្របវ�ើិ��ស់ើរបស់់តើគ. និិ�គ្នាំក្រទីដល់់ពួកអ្ននកជា�ិនិិយម្ភ. (Zealot). ដែដល់បះតើ�រក្របឆ្នាំ��និឹ�ចក្រកភពរ�ម្ភូ កនី�ឆ្នាំំ�៦៦ដល់់. ឆ្នាំំ�៧០.និិ�ឆ្នាំំ�១៣២ដល់់ឆ្នាំំ�១៣៥.នៃនិគ.ស់។ ដនិ និដ ដើនៃនៃនិ និនិ និគ គរតើតើស់ ស់ើើច�ឡូ�ម្ភ ម្ភូ�និ ូ ៣ ដែដែដ ម្ចានិម្ភ�ិ�ាះតើល់ើកតើឡូ� ើ ថា.
ដែដនិដើនៃនិនិគរតើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និម្ចានិទីំ�ធ ំ ំជា�និគរនៃនិតើស់ើចដាវ ើឌតើ�តើទីៀ�.
(១ព�ាវតារកសក្រ�.
៤:២១)។. តើទាំះជាយាូ�ណាក៏តើដាយ. កនី�តើពល់ដែដល់រាជយរបស់់ក្រទី�់ជិ�ដល់់ទីើបញ្ចូូ ប់. និគរក្រទី�់ក៏�និរួម្ភ��ចបនាទប់ពើក្រស់ុកស់ីើរ.ើ . និ� តើអ្នដី ម្ភ ទីទីួ ល់ �និឯករាជយ.(១ព�ាវតារកសក្រ�.១១:១៤-២៥)។ ិ
៤ វ ិញ.
ដនិ និដ ដើនៃនៃនិ និនិ និគ គរតើតើស់ ស់ើើចតើតើររ��តើតើ� �ម្ភ ដែដែដ តើរ��តើ�ម្ភជាបីក្រតារបស់់តើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និ. ក្រគប់ក្រគ�តើដាយតើស់ើចតើយរ�តើូ �ម្ភ.
�និក្រ�ួ�ក្រតាដែ�ក្រស់ុកយ�ដាម្ភួយបូីតើណាាះ។.
ចំដែ�កឯអាណាចក្រកភាគខ្មាំ�តើជើ�
និ� ិ ក្រ�ួ�ក្រតាតើដាយក្រកុម្ភក្រគួ�ររាជវ�សក្រ�ំបួនិតើ�ស�ៗគ្នានតើទីៀ�.
គក្រ� �ូវ�និបំផ្លាាញតើដាយ
�ស់និ៍អាស់តើស់ីើរតើ�កនី�ឆ្នាំំ�៧២១ម្ភីនិគ.ស់។. បនាទប់ពើតើស់ើចតើយ��យាូគើម្ភ. និិ�តើស់តើដគ្នា. បះតើ�រក្របឆ្នាំ��និឹ�ក្រស់ុក�បីើឡូ�និ..
តើធើើឱ្យយក្របជាជនិក្រស់ុកយ�ដាជាតើក្រចើនិក្រ�ូវ�និនិិរតើទីស់តើ��បីើឡូ�និតើ�កនី�ឆ្នាំំ�៥៩៧. និិ�ឆ្នាំំ�៥៨៧ម្ភីនិគ.ស់។. តើ�ឆ្នាំំ�៥៣៨ម្ភីនិគ.ស់. ម្ចានិពួកអ្ននកនិិរតើទីស់�ាះតើ�កនី�ក្រស់ុក�បីើឡូ�និ.ចាប់តើ�ើើម្ភវ ិល់ក្រ�ឡូប់ក្រស់ុកយ�ដាវ ិញ។
៥
យ�ដា ដាជា ជាអា អាណា ណាតើតើ� ��ើនៃនៃនិ និក្រក្រស់ ស់ុុកតើតើព ពស់ ស់ី ើ ីើ
៦
រា រាជ ជវ�សម្ចាូ កា កាប បើ.ី និ� ហាំស់ ស់ម្ភ ម្ភូ�និ ូ និ ិ ហាំ ើ
ក្រស់ុកយ�ដាស់ម្ភ័យតើក្រកាយការនិិរតើទីស់. ម្ចានិទីំ�� ំ �ច. និិ�ពីដែំ ដល់ម្ចានិតើស់រភាពតើនាះតើទី. ម្ចានិដែ�កនី�នៃនិរជជកាល់របស់់ក្រគួ�រ ើ . ម្ចាូកាបីើ.និិ�រាជវ�ានិីវ�សរបស់់តើគ.ដែដល់តើគ�គល់់ថាជារាជវ�សហាំស់ម្ភូ�និើនិបូីតើណាាះ.តើទីើបម្ចានិស់ិទីិតើធ ស់រភាព។ ើ ក្រគួ�រម្ចាូកាបីើ. បះតើ�រក្របឆ្នាំ���ស់និ៍ស់ីើរកន ើ ី �ឆ្នាំំ�១៦៥ម្ភីនិគ.ស់. តើ�យ ើ តើក្រកាយម្ភកក៏ទីទីួល់�និឯករាជយកនី�ឆ្នាំំ�១៤២.
ម្ភីនិគ.ស់។. បនាទប់ម្ភក. ក�និតើ�រាជវ�សហាំស់ីនិើនិ�និក��ប�រ�ៈភាពទីឹកដើដ៏ធំគួរស់ម្ភ។. អ្ននក�ាះចា�់ទីីកទីឹកដើរបស់់ពួកតើគ. ដ�ចជានិគរនៃនិក្រពះដែម្ភស់សីដែើ ដរ។. តើទាំះបរា ើ ជវ�សម្ចាូកាបីើ. និ� ិ ហាំស់ម្ភូ�និនិ ើ ជាអ្នំប�រតើល់វ ើដ�ចគ្នានក៏តើដាយ. ក៏ពួកតើគម្ភនិ ិ ដែម្ភនិជាដែ�សក្រស់ឡាយ
របស់់ក្រកុម្ភ�ដីកដែដរ. តើ��ីតើនិះតើទីប ើ តើធើឱ្យ ើ យម្ភនិីស់សជាតើក្រចនិ ើ �� ឹ ស់ម្ភំ. តើ�តើពល់ពួកហាំស់ម្ភូ�និនិ ើ ទីទីួល់�ំដែ��ជាស់តើម្ភើចស់�ឹ។. (ស់�ម្ភតើម្ភើល់. ១ព�ាវតារកសក្រ�. ១:៣៨. និិ�១រ�កសក្រ�. ១៥:១១. និិ�ឯក�រតើយា�. ទាំក់ទី�និឹ�កីល់ស់ម្ភី័និធ�ដីកដែដល់ម្ចានិតើ� កនី�គម្ភីើររ�កសក្រ�ទីើ១.
និិ�ទីើ២)។.
កក្រម្ភិ�នៃនិការ�ឹ�តើក្រកវក្រកាធកានិ់ដែ�ម្ចានិស់និទីះខ្មាំា� ំ តើឡូ� ើ ៗ.
តើ�តើពល់រាជវ�សហាំស់ម្ភូ�និើនិ
បញ្ចូូ� ល់�ួនាទីរើ ម្ភ ួ គ្នានរវា�ស់តើម្ភើចស់�ឹ. និ� ិ ក្រពះរាជា។. . ម្ចានិដែ�រាជវ�សក្រពះ�ទីដាវ ើឌបូីតើណាាះ. ជាក្រពះម្ភហាំកសក្រ�ក្រស់បចំប់តើ�.. កនី�ឆ្នាំំ�៦៣នៃនិគ.ស់.ចក្រកភពរ�ម្ភូ �និក្រគប់ក្រគ�ក្រស់ុកយ�ដា។
អ្នស់់រយៈតើពល់ជាតើក្រចើនិរយឆ្នាំំ�. ម្ភនិីស់សជាតើក្រចើនិតើ�កនី��ស់នាយ�ដាស់�ឹម្ភ ឹ ថា. និឹ�ម្ចានិនៃថ្មីាណាម្ភួយក្រពះជាម្ចាូស់់និឹ�
. �ើរនិគរតើស់ើចដាវ ើឌតើឡូ� តើ�និគរ� កាា ា និស់ួគ៌វ ិញ. ពួក�វករបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ. ើ វ ិញ។. រ���ម្ភកដល់់នៃថ្មីាដែដល់ក្រពះតើយស់ី�វយា�ក្រ�ឡូប់មាាតិិ
ក៏តើ�ដែ�ស់�ឹម្ភ ឹ ដ�ចគ្នានដែដរ.(កច ិ ូការ.១:៦)។
2
មាតិិកា
Rkugs‘ÍdUn
RsukePnIs smuRTem:DIETr:aeN
RkugTIr:us
RsukkalIeL
Rkugdam:as PñMehm:Un Rkugessar:aPIlIB
RsukkULanIt
an;
RkugkaeBINim RkugxUra:sIun RkugpÞelem Rkugebtésda RkugeKensaEr:t Rkugma:k;daLa RkugekIeksa RkugkaNa RkugTIebras smuRTkalIeL PñMekIEm:l RkugNasaEr:t Rkugkadar:a Rsukedkab:Ul RkugNaGIun Rkugessara RkugeGNUn m Rkuges)at RkuRkuggsali Rkugekr:as‘Í s‘Uxar ¬Rkugsam:arI¦ Rsu k eBI e r: PñMekIrIsium Rkugy:ubeb: Rsuksam:arI RkugGarIm:aef RkugeGR)aGium Rkugr:am:a RkugeyrIxU RkugebtfanI ÉnayTenøy½rdan: RkugeeGema:s Rkugebtpaes RkugeyrUsaLim Rkugebeføhim RkugebtfanI smuRTsøab; Rkugm:aekr:us Rkugkasa RsukyUda RkugehRbun Rsuk):aeLsÞInsm½y Rkugm:aesda Tenøy½rd
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៣០
RBHeys‘UveFVIB½n§kic©
RBH)aTehr:UdGg;TI):as RBH)aTPIlIB
RsukeGdMm:a 62
elakb:unTasBILat;
EdndIsasn_déT
ដំណាកា់កាល់នៃ្ព័ន្ធកាិចូរបស់់ព្រះ្�យេ្ស់ីូវ រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៣០.
ក្រពះតើយស់ី�វ។
រូបពន្្យល់់ទីី៣០
ក្រ�ប់ពើទីើតា� ំ និិ��ំបនិ់ភ�ម្ភិ�ស្រ្តស់ើដែដល់ម្ចានិ�ួនាទីើស់ំខ្មាំនិ់.
. ១ តើស់ើចតើ�រ�ឌូ �និតើឡូ� ើ ក្រគ�រាជយកនី�ឆ្នាំំ�៣៧ម្ភីនិគ.ស់.
63
កនី�ក្រពឹ�ើិការ�៍ដំ�ឹ�ល់ិនៃនិព័និធកិចូរបស់់.
តើដាយការជួយតើក្រជាម្ភដែក្រជ�របស់់ចក្រកភពរ�ម្ភូ ។.
តើ�កនី�ទីស់វ�សទីើពើរ. . ទីតើតើនិ និាាយរ័ ដា ដានិ និ់់។ នៃនិការក្រគ�រាជយរបស់់ក្រទី�់. ក្រពះអ្ន�គ�និពក្រ�ក ើ អាណាចក្រកតើ�ដល់់ភាគខ្មាំ�តើជើ�. និ� ិ ដែដនិដើតើក្រ�យ ើ ខ្មាំ�តើក� ើ ទី
ក្រទី�់ក៏�និពក្រ�ើកដែដនិដើក្រស់ុក�ម្ចាូរ.ើ (តើ�ថា. ស់ិ�ស់. ភា�ក្រកិកតើ�ថា. អ្ន អ្ន��គ�ស់ ស់ទ) ទ . និិ��និក��វ ិហាំរម្ភួយថាើយ.
យរ��ឡូម្ភ ក្រពះតើ�អ្នធិរាជតើស់�រអ្ន�គ�ស់ទ��ដែដរ។. ក្រទី�់�និក��រាជវា ំ�ដ៏ធំស់ឹម្ភ ើ នៃស់ើម្ភួយតើ�ខ្មាំ�ល់ិចភនំស់ីើយ�និ ូ កនី�ក្រកុ�តើតើយ ិ ់ ើ �់ដែ�ើ�ទាំំ�តើនិះ. ក្រ�ូវ�និតើក្របក្រើ �ស់់តើធើជា ដែដល់ម្ចានិស់ួនិឧទីានិ. និ� ិ ទីធា ើ ា ព័ទីធជីវំ ិញអ្នម្ភតើដាយបូម្ភធំៗប។ ើ . ស់ំ��ខ្មាំ ើ អ្នគ្នារ. ស់� �រា រដាាភិ�ល់របស់់តើស់ើចតើ�រ�ឌូ . តើ�យ ើ តើក្រកាយម្ភកក្រ�ូវ�និម្ភស្រ្តនិើពនិធដាររ�ម្ភូ �នក់តើ�តើពល់តើគម្ភកតើធើើទីស់សនិៈកិចូពើក្រកុ�តើតើស់ ម្ភកក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ ។. (តើបតា ើ ម្ភការ�ីនិ��. “Praetorium”. ដែដល់តើ�កពឡា ើ �់កា�់កក្រើ ពះតើយស់ី�វ. ក្របដែ�ល់ជា ម្ចានិទីើតា� ំ កនី�ស់ំ��់ខ្មាំើ�់ដែ�ើ�ទាំំ�តើនាះ)។. តើ�រ�ឌូ ក៏�និក��វ ិម្ចានិម្ភួយចំនិួនិតើទីៀ�ដែដរ. ដ�ចជាវ ិម្ចានិដ៏ក្រប�ិ�ម្ភួយ
យរ�ើ �រ. និិ�ម្ចាូ �ដា ដា។ ។. ក្រទី�់�និ�ាបនាទីើក្រកុ�តើស់�រា. តើ�តាម្ភឆ្វេេ�រស់ម្ភីក្រទីតើម្ភឌើដែទីរាូ តើ�. ដែដល់�និ�ីបដែ��. តើ�កនី�ក្រកុ�តើតើយ ល់ម្ភិតើដាយកំព�់ដែ�ដែកនៃចនម្ភួយ.ដែដល់ព័ទីធជីំវ ិញ.តើដាយទីំនិប់រល់ក.និ� ិ បូម្ភធំៗជាតើក្រចនិ ើ ។
. ២ បនាទប់ពើតើស់ើចតើ�រ�ឌូ �និតើ�យទីិវ�គ�តើ�កនី�ឆ្នាំំ�ទីើ៤ម្ភីនិគ.ស់. និគរក្រទី�់ក្រ�ូវដែចកជាបើចំដែ�ក. ស់ក្រម្ចាប់បីក្រតាទាំំ�បើរបស់់. ក្រទី�់.គ�ស់ក្រម្ចាប់តើអ្នើតើ�តើឡាស់.(Archelaeus).តើ�រ�ឌូ អ្ន�់ទីើ�ូស់.(Herod.Antipas).និិ�ភើល់ើព.(Philip)។
ក្រើ ស់ុកយ�ដា. ក..តើអ្នតើ�តើឡាស់តើ�យរាជយតើល់ក្រស់ុ
និ� ស់ុុក�ម្ចាូ រ.ើ ិ ក្រក្រស់
រ���ដល់់ឆ្នាំំ�ទី៦ ើ នៃនិគ.ស់.
ជាឆ្នាំំ�ក្រទី�់ទីទីួល់និ�វភាព
អាម្ចាូស់់. តើដាយ�រការទីម្ចាាក់ពើរាជយបល់ា័�ើ. តើ�យ ើ ចក្រកភពរ�ម្ភូ ក៏�និនិិរតើទីស់ក្រទី�់តើ�។. តើក្រកាយម្ភក. ក្រទី�់ក៏�និយក.
អ្នភ� ិ ល់តើ��ើ. និ� ិ ជាម្ភស្រ្តនិក្រើ ពះរាជាអាជាែរ�ម្ភូ ជាតើក្រចនិ ើ នាក់. (ឧទាំ�រ�៍. តើ�កបូីនិទាំស់ពឡា ើ �់). ម្ភកក្រគប់ក្រគ�តើល់ើ . ដែដនិដើទាំ� ំ ពើរជំនិួស់វ ិញ។
ស់ុុកកា កាល់ ល់ើតើតើឡូ ឡូ..និិ�ក្រក្រស់ ស់ុុកតើតើព ពើតើតើររ។ �..តើស់ើចតើ�រ�ឌូ .អានិ់ទីើផ្លាស់.តើ�យរាជយតើ�ក្រក្រស់
គ..តើស់ើចភល់ ហាំគឡា ឡានិ និើទីើស់.«Gaulanitis».(បចូីបិនិន.�គ�ឡានិនៃ�ស់៍.«Golan.Heights»)។ ើ ព ើ តើ�យរាជយតើ��ំបនិ់តើតើហាំ
. ៣ ក្រកុ�តើដកាបូ�ល់. (ភា�ក្រកិកម្ចានិនិ័យថា. “កំព�ល់អ្នគ្នារ�ីស់់ៗទាំំ�ដប់”). ដែដល់រួម្ភម្ចានិទីើក្រកុ�ស់ើ័យយ័�ម្ភួយចំនិួនិដែដល់. ម្ភិនិស់ាិ�តើ�តើក្រកាម្ភអាណាចពា�ល់របស់់�ស់និ៍យ�ដា។.
វាគ�ជាការស់ំខ្មាំនិ់ដែដល់ក្រ�ូវក�់ស់ម្ចាគល់់ថា.
ក្រកុម្ភម្ភនិីស់សដែដល់.
ក្រពះតើយស់ី�វ�និជួបកនី�តើពល់ក្រទី�់យា�តើ�ក្រកុ�តើដកាបូ�ល់. តើដាយតើក្រពាះពួកអ្ននកទាំំ�តើនាះហាំក់ដ�ចជាទីទីួល់�និចំតើ�ះដ� ឹ .
ពើក្រទី�់តើក្រចើនិជា�ពើ�ស់និ៍យ�ដាដែដល់ជាក្របជារាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រទី�់តើ�តើទីៀ�។ ក..តើ�តើពល់ដែដល់ក្រទី�់ជួបបីរស់ម្ចានក់.
ដែដល់ម្ចានិអារកសច�ល់តើ�កនី�ក្រកុ�តើដកាបូ�ល់.
“ឱ្យក្រពះតើយស់ី�វ.ជាក្រពះរាជបីក្រតាក្រពះដ៏�ីស់់បំ�ី�តើអ្នើយ”.(ម្ចាូកីស់.៥:៧)។
បីរស់តើនាះ�និបនិើដែក្រស់កតើឡូ� ើ ថា៖.
�...បីរស់អ្ននកក្រស់ុកតើដកាបូ�ល់. ដែដល់ក្រពះតើយស់ី�វ�និតើក្រ�ស់ឱ្យយជា. ឱ្យយ�ើប់ឮ. និិ�និិយាយ�និ. តើក្រកាយម្ភកគ្នា�់�និតើធើើ. ទីប ើ នាទល់់អ្នំពក្រើ ទី�់យាូ�កាាហាំនិ.(ម្ចាូកីស់.៧:៣១-៣៧)។
គ..តើក្រកាយពើ�និក្របទាំនិអាហាំរដល់់ម្ភនិីស់សជា�បួនិពានិ់នាក់.
តើ�កនី�ក្រស់ុកតើដកាបូ�ល់. រួចម្ភក. (ម្ចាូកីស់. ៨:១-១០,. ៧:៣១). គ�តើ�ស់ល់់និំបី័�ចំនិួនិក្រ�ំពើរកស្រ្តនិើកដែថ្មីម្ភតើទីៀ�។. កនី�គម្ភីើរតើចាទីិយកថា. ៧:១ . និិ�បទីគម្ភីើរស់ញ្ញាាចាស់់តើ�ស�តើទីៀ�. ដែដល់និិយាយស់ំតើ�តើល់ើក្រស់ុកទាំំ�ក្រ�ំពើរ. តើ�ព័ទីធជីំវ ិញអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ដែដល់ជា . ជា�ិ�ស់និ៍ដ៏ជាទីើស់ម្ភិប់ដល់់�ស់និ៍ទាំ� ំ តើនាះ។
ស់ុុកតើតើភ ភនិើស់. . ៤ តើពល់ដែដល់ក្រពះតើយស់ី�វជួបស្រ្តស់ើម្ចានក់ជា�ស់និ៍ដនៃទីតើ�ក្រក្រស់
ដែដល់ស់ីទីធដែ�ជា�ស់និ៍ដនៃទី.
(ស់ពើនៃថ្មីាជាក្របតើទីស់តើល់��ីនិ.
ដែដល់ស់ា� ិ កនី�ដែបូក.
ខ្មាំ�ល់ិចនៃនិក្រស់ុកកាល់ើតើឡូ). នា��និតើ�ក្រទី�់ថា. “ក្រពះអ្នម្ចាូស់់ជាបីក្រតានៃនិតើស់ើចដាវ ើឌ”. (ម្ចាូថាយ. ១៥:២១,២៥,២៧)។. ់ � ់ �តើចនះតើឡូយ ់ �ិ� ំ អ្នស់់.គ្នាីនិនិរណាតើ�ក្រទី�ដ ិ រាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រទី�ទាំ ើ .កនី�ដតើំ �ើរព័និធកិចូរបស់់ក្រទី�។
បថា ថានិ និើ. ខ្មាំ ខ្មាំ� �នា នាយ យទី ទីតើតើនិ និាាយរ័ ដា ដានិ និ់់ . ៥ តើបតា ើ ម្ភគម្ភីរើ យូ�ហាំនិ. ១:២៨. តើ�កយូ�ហាំនិ-�ទីស់ ើ ទ�និចាប់តើ�ើើម្ភព័និធកច ិ ូរបស់់គ្នា�់តើ�ភ�ម្ភិតើតើប តើ�ក្រ��់កំព�់ចម្ភា��ធារ�ៈដែដល់�ស់និ៍អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ឆ្លលងទីតើនិាយរ័ ដានិ់. តើក្រកាម្ភការដឹកនាំរបស់់តើ�កយូ�តើស់ើ. ស់�ម្ភអានិ. យូ�តើស់ើជំព�ក៣។.
តើ�កយូ�តើស់�ើស់ � .
ក្របវ�ើិវ ិទី� ជនិជា�ិយ�ដា�និក�់ក្រតាថា.
តើស់ើចតើ�រ�ឌូ អ្ន�់ទីើផ្លាស់�និបញ្ញាជរឱ្យយតើគ.
ស់ុុកម្ចាូ តើតើក ករីស់ ស់. ូ .(Machaerus).បនាទយរាជវា ំ�ដ៏ធំម្ភួយ។ កា�់កំល់តើ�កយូ�ហាំនិ�ទីស់ ន ក្រក្រស់ ើ ទកី �
2
ករស់ ស់ី . ៦ �ស់និ៍�ម្ចាូរ.ើ គ�ជា�ស់និ៍ស់ម្ភិប់របស់់ជនិជា�ិយ�ដា�និអ្នះអា�ថា. មាាតិិ កំព�ល់កាភានំតើតើក ើ ីើម្ភ. តើទីើបជាកដែនិា�ស់ក្រម្ចាប់ថាើយប�គំ. ក្រស់បចំប់។.
ពួកតើគនិយា ិ យថា.
តើ�កអ្ន័ក្រ�ហាំំ�និនាំអ្នី� ើ កតើ�តើល់ភ ើ នំតើនាះ.
តើដាយយកអ្នីើ�កតើធើើជាដង្កាើយយញ្ចូាប�ជា.(តើ�កីបិ�ើិ.២២)។
តើ�ក្រគ្នាដែដល់គ្នា�់�ើប់បង្កាគប់របស់់ក្រពះ..
មាតិិកា
pøÚveT
bgáan;éd
APUmie
RClg ekRdún
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៣១
bfan
I
sYnektesm:anI Rtsalsasn_déT Rtsal®sþI Rtsalburs RtsalsgÇ
64
PñMedImGUlIv
ស់ញ្ញាា្ថ្មីី៖ ប្រ្វតិតិសាស់នា (ផែន្កាទីី១)
រូបពន្្យល់់ទីី៣១
65
ចំណុ ំ ុ ចំ ចំក កណ្តា ា ល់ ល់នៃនៃ� �កា ការរថ្វាែ យបងំ ំ ក្រក្រព ពះវហាំ ហាំរ ិ រ . ១ តើ�ម្ភីនិឆ្នាំំ�៦២១ម្ភីនិគ.ស់. ក្រស់ុកយ�ដាម្ចានិអាស់នាជាតើក្រចនិ ិា បំផ្លាាញនៃនិក្របតើទីស់អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់កនី�. ើ . ដ�ចតើ�ស់ម្ភ័យម្ភីនិការបំ�ច
ឆ្នាំំ�៧២១ម្ភី និគ.ស់. ដ� តើចានះដែដរ។. ទីនិទឹម្ភនិឹ�តើនាះដែដរ. ល់ទីធ�ល់នៃនិចល់នាកំដែ�ទីក្រម្ភ�់របស់់តើស់ើចយូ�តើស់ៀស់តើធើើតើឡូ� ើ កនី�. ឆ្នាំំ�៦២១ម្ភីនិគ.ស់.(២ព�ាវតារកសក្រ�.២២,២៣).ក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ំ កណា ី ល់ស់ក្រម្ចាប់ការថាើយប�គំ. ិ ក្រ�ូវ�និកំ��់ជាទីតា ើ �
ចំដែ�កឯអាស់នាតើ�ស�តើទីៀ�.ក្រ�ូវ�និតើគបំផ្លាាញតើចាល់ទាំំ�អ្នស់់។.តើក្រកាយម្ភក.ម្ភនិីស់សក៏�និដែក្របកាាយក្រពះវ ិហាំរតើ�ជាកដែនិា�
រកស់ីដ ន ើ យដង្កាើយយញ្ចូាប�ជា។ ើ �ចជា.កដែនិា�បើ�រក្រ�ក់.និ� ិ ល់ក់ស់�ើ.ទីីកស់ក្រម្ចាប់តើក្របក ើ ី �ការថា
. ២ ក្រពះវ ិហាំរតើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និក្រ�ូវ�និបំផ្លាាញកនី�ឆ្នាំំ�៥៨៧ម្ភីនិគ.ស់។. ក្រពះវ ិហាំរតើក្រកាយការនិរិ តើទីស់ក្រ�ូវ�និក��តើឡូ� ើ តើ�កនី� ឆ្នាំំ�៥១៥ម្ភីនិគ.ស់. ជាការជំនិួស់ឱ្យយក្រពះវ ិហាំរដ៏ធំស់ឹម្ភ ើ នៃស់ើ.
(ររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៣១).
. តើក្រកាម្ភការតើ�ីើម្ភគំនិិ�របស់់ម្ភហាំអ្នធិរាជ.
តើ�រ�ឌូ .កនី�ឆ្នាំំ�ទី១ ួ រាល់់ស់ពើក្រគប់ក្របដែ�ល់ជាតើ�ឆ្នាំំ�៦៣ម្ភីនិគ.ស់.ដែ�ជាអ្នកីស់ល់ក្រ�ូវ�និ. ើ ៩ម្ភីនិគ.ស់.ក្រពះវ ិហាំរតើនិះ�និស់�់រច
�ស់និ៍រ�ម្ភូ បំផ្លាាញតើចាល់តើ�កនី�ឆ្នាំំ�៧០គ.ស់។
. ៣ ក្រពះវ ិហាំរតើ�រ�ឌូ ម្ចានិទីំ�ដ ំ ៏ធំម្ភ�ម្ចា ិ ។. តើកាា�ទាំើររាជវា ំ�ភាគខ្មាំ��ិ��ម្ចានិក្របដែវ�ជិ�. ១០០០�ើ� ើ . (៣២០ដែម្ភូក្រ�). និិ�. ម្ចានិស់ស់រ១៦០តើដើម្ភ. ដែចកជាបួនិជួរ. ជួរនិម្ភ ើ ួយៗម្ចានិស់ស់រ៤០តើដើម្ភ. ស់ស់រនិម្ភ ើ ួយៗតើ�ឆ្នាំា�យពគ្នា ើ ន . ១៥�ើ� ើ . (៥ដែម្ភូក្រ�)។. រឯតើកា ា �ទាំើររាជវា ំ�តើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និ. ើ
ភាគខ្មាំ�តើកើ�ម្ចានិក្របដែវ�ជិ�១៥០០�ើ� ើ . (៤៨០. ដែម្ភូក្រ�)។. តើ�ក្រជុ�ពាយពយ . ់ �និ.ើ (Fortress. of. Antonia). ដែដល់អាចជាកដែនិា�ដែដល់តើ�ក (ខ្មាំ�តើជើ�ឆ្វេៀ�ខ្មាំ�ល់ច ិ ). តើវទីកា ិ ក្រពះវ ិហាំរ. គប � នាទយអ្ន�� . ពើឡា�់កា�់កើក្រី ពះតើយស់ី�វ។ • ពួកអ្ននកថាើយប�គំអាចច�ល់កនី�ក្រពះវ ិហាំរ. តាម្ភ�ា�វម្ភួយតើដាយការឆ្លល�កា�់ក្រក្រច ចក�ួល់ ល់ដា ដា. (រ�បបង្កាាញតើ�កំដែ��ខ្មាំ��ិ��.
តាម្ភ�ា�វល់ំអ្នរតើក្រកាម្ភដើ.រួចតើឡូ� �ើរតើតើប បើកចំ�រតើតើ� �ដែដែ� �នក.ខ្មាំ�តើល់តើើ វទីកា ើ តាម្ភកាំជតើ�ើរតើ�តើវទីកា ិ ក្រពះវ ិហាំរ.(ររ�បជតើតើ� ិ )។ • ស់ិទីិច ធ �ល់តើ�កនី�ក្រពះវ ិហាំរ. គ�កំ��់តាម្ភឋានិនិើរស់័កិ។ ើ . ម្ចានិដែ�ស់ ស់តើតើម្ភ ម្ភើើចស់ ស់� �ឹជា ជានិ និ់់�ីស់ ស់់.់ ម្ចានក់បីតើូ ណាាះ. ដែដល់អាចច�ល់តើ�.
៏ រស់ ំ កនី�ទីើដប ស់ី ទីធធបំ�ី�.កនី�ក្រពះវ ិហាំរ�និ. តើ�យ ន យឆ្នាំំ�។. ឯទីើបរស់ ស់ី ទីធធដណា ណាក ក់ទីើ១ ិ ីទី ើ គ្នា�់អាចច�ល់�និដែ�ម្ភួយនៃថ្មីាគ�់កី �ម្ភួ ិ ីទី គ�ស់ក្រម្ចាប់ពួកស់ ស់� �ឹថាន ក់តើតើក្រក្រកា កាម្ភ ម្ភ. ពួកតើគច�ល់តើ�ជាតើរៀ�រាល់់នៃថ្មីា. (ចំ�ីចតើនិះ. ស់�ម្ភតើម្ភើល់តើស់ចកើើពនិយល់់កី �រ ន រ�បពនិ និយយល់ ល់់់. ទី១ ើ ៨)។.
ម្ចានិដែ�ពួកក្រក្រប បុស់ ស់ៗ ៗ.ជនិជា�យ ិ �ដាតើទី.
ដែ�បូីតើណាាះដែដល់អាចច�ល់កនី�ក្រ��ល់ស្រ្តស់ើ�និ។
ដែដល់អាចច�ល់កនី�ក្រ��ល់បីរស់.
តើ�យ ស់ើើ.�ស់និ៍យ�ដា. ើ និ� ឹ ស្រ្តស់
• រប�ថ្មី ថ្មីីីបង្កាើ និ និ់់នៃនៃដ ដ.ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ. (កនី�ភា�តើ�តើក្រពរើ . គស់ ូ ដែដល់ម្ចានិតើ�ជីំវ ិញក្រពះវ ិហាំរ។. វាក្រ�ូវ�និតើធើតើើ ឡូ� � ួតើរក). ើ . តើដើម្ភិ.ើ កំ��់�� វច� ា ល់ក្រពះវ ិហាំរ។. ថ្មី ថ្មីីីបង្កាើ និ និ់់នៃនៃដ ដតើតើនា នាះះ. ម្ចា ម្ចានិ និ� �� វា ច�ល់ ល់ច ចំនិ និួួនិ និ១ ១៣. គ�ម្ចា ម្ចានិ និ�� វា ច�ល់ ល់ក្រក្រ� �តើតើ� ំ �កំដែដែ� ��ភា ភាគ គខ្មាំ ខ្មាំ� ��ិ��. និិ�បើ.
តើតើ� �កំដែដែ� ��ភា ភាគ គខ្មាំ ខ្មាំ� �តើតើក កើ�. តើតើ� �យ �តើតើទី ំ ទីៀៀ�តើតើ� �កំដែដែ� ��ភា ភាគ គខ្មាំ ខ្មាំ� �តើតើជ ជើ�។.ម្ចានិដែ��ស់និ៍យ�ដា.(ដែដល់តើ�កនី�ស់�គម្ភនិ៍. នៃនិ ើ ក្រក្រ�
ការតាំ�ស់ញ្ញាា).បូីតើណាាះ.ដែដល់អាចឆ្លល�កា�់តាម្ភ�ា�វច�ល់តើនិះ.តើ�កនី�រប�ថ្មីីបង្កាើនិ់នៃដតើនាះ�និ។. �ស់ ស់និ និ៍៍ដនៃនៃទី ទី.(ដែដល់
តើ�ខ្មាំ�តើក្រ�ស់�គម្ភនិ៍នៃនិការតាំ�ស់ញ្ញាា). គ្នាីនិស់ទី ធិ �ល់�ួស់រប�ថ្មីីបង្កាើនិ់នៃដតើនិះតើឡូយ ិ ច ើ . ដែ�តើបតើើ គច�ល់វ ិញ. ពួកតើគនិ� ឹ ទីទីួល់តើទាំស់ក្របហាំរជើវ ិ�។
• ដែ�នក�ាះនៃនិតើវទីកា ៍ និកម្ភីស់់�ីស់់ពដ ស់ររស់ ស់ររ�តើតើក្រក្រម្ភ ម្ភៀៀបជា ជាជ ជួរៗ. តើតើ� �យ ិ របស់់ក្រពះវ ិហាំរដែដល់ស់ា� ិ តើ�ភាគអាតើគនយម្ចា ើ ើ. ដែដល់ម្ចានិស់ ើ
បនិ និទទប់ម្ចា ម្ចានិ និព ពិដា ដានិ និរា រា� �តើតើកា កា� �ស់ ស់ក្រក្រម្ចា ម្ចាប ប់ជា ជាជ ជនិ និទទល់ ល់់់ក្រក្រទី ទី.(ពិព�៌នាដែ�នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៣១)។.ថ្មីីដែដល់តើក្របើកី �ការ�� ន .
ស់�់ក្រពះវ ិហាំរ.គក្រ� �ូវ�និ�ភាជប់គ្នានតើដាយ�រទីម្ភានិ់.គ្នាីនិតើក្របក្រើ �ស់់ស់ីម្ភ ើ ូ�់តើឡូយ ើ ។
��ក្រក្រប បជីំ.(គ្នាីនិរ�បពនិយល់់ពិព�៌នាតើទី) . ១ តើក្រពាះម្ចានិក្របជាជនិជាតើក្រចនិ ើ រស់់ដាច់ក្រស់យាល់ពទី ើ ក្រើ កុ�នៃនិក្រស់ុកយ�ដា.
តើ��ីដ�តើចនះ.
ស់�គម្ភនិ៍និម្ភ ើ ួយៗម្ចានិ��ក្របជីំ.
(Synagogue).ផ្លាទល់់�ួ និ។.“Synagogue”.ដែក្របម្ភកព ា ើភា�ក្រកិកម្ចានិនិ័យថា.“ការក្របជីំគ្នាន”.។
. ២ កនី�តើពល់ថាើយប�គំនានៃថ្មីាឈប់ស់ំរាកកនី���ក្របជីំ. អ្ននកដឹកនាំម្ចានក់អានិ. និិ�ពនិយល់់អ្ន�ាបទីពើក្រកឹ�យវ ិនិ័យ. និិ�ពើគម្ភីើរតើហាំរា. កាា បនាទប់ម្ភកអ្នធ� វអ្ន�គីយតើ�កដែនិា �ដាច់ពគ្នា ិ ា និ។.គ្នាីនិការថាើយ�ង្កាើយយញ្ចូាប�ជាតើទី.បីរស់.និ� ិ ស្រ្តស់ក្រើ �ូមាាតិិ ើ ន តើ�កនី���ក្របជីំ។
2
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៣២
6613 13
6613 13
RBHEtmYy - Catiniym - Km<IrfUr:a ¬Rkwtüvin½y¦
66
ស់ញ្ញាា្ថ្មីី៖ ប្រ្វតិតិសាស់នា (ផែន្កាទីី២)
រូបពន្្យល់់ទីី៣២
67
ំ �ឿ � ង សា� សា �នា នាយ យូដា ដា៖៖ ជំនឿនឿ� ិ កា ការរអ�ុ វតិ តិាា ក្រក្រក កុម្ភ ម្ភធ ធំៗតើតើ� �កី � ន �ស់ ស់នា នាយ យ�ដា រ�បខ្មាំ�តើល់ើដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��
. ១ គ�ៈផ្លា ផ្លាររស់ ស់ី កាំ� ំ រម្ភ ម្ភ��រ) ិ ី.ើ ក្រ�ូវ�និតើគទីទីួល់�គល់់ថា. ម្ចានិស់ទី ិ ធអ្នំណាចតើ�កនី�ការតើ�ះពីម្ភីតើស់ៀវតើ�ជាភា�តើ�តើក្រពរើ . (រ�បក្រក្រកា
ដែដល់ម្ចានិក្រកឹ�យវ ិនិ័យទាំំ�អ្នស់់៦១៣ចំប.់ កនី�បញ្ចូូ ក�ឌ.និិ�តើស់ចកើើបតើក្រ�ៀនិពើបីរា�. (ររ�បបនិ និទទះថ្មី ថ្មីីីក្រក្រក កឹ�យវនិ និ័ិ ័យ��ច)។.ពួកតើគ ់ ីវំ ញ បតើក្រ�ៀនិថា. . តើ�តើពល់ក្រពះដែម្ភស់សីម្ភ ស់ុុកយ�ដា ដា)។. �ស់និ៍យ�ដាដែដល់ ិ ក្រក្រស់ ើ កដល់់. និ� ឹ តើក� ើ តើឡូ� ើ តើ�ក្រស់ុកយ�ដា. (ររ�បរ�ើ�ជ
ខ្មាំូ�់ខ្មាំូយតើ�កនី��ំបនិ់តើម្ភឌើដែទីរាូ តើ�.និិ�ក្រ�ឡូប់ម្ភកក្រស់ុកយ�ដាវ ិញ.(ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញច�ី ល់ ល់តើ ិ តើ� �ក្រក្រស់ ស់ុុកយ�ដា ដា).តើ�យ ើ �ស់និ៍យ�ដា.
ំ និឿឿកី ន�កា ដែដល់�និ�ាប់និ� ស់ញ្ញា ញ្ញាាស់ ស់ក្រក្រម្ចា ម្ចាប ប់ជតើតើនិ ការររស់ ស់់់តើតើឡូ ឡូ� ម្ភឹ� ិ ៖. ចក្រក្រម្ភ ឹ រស់់តើឡូ� ើ វ ិញ. តើដើម្ភិច ើ �ល់រួម្ភកនី�រជជកាល់តើនាះ. (ររ�បនិិម្ភិ�ើស់ ើ វញ
ទាំើ រ.និិ�ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាយល់ ល់់ក្រក្រព ់ ពម្ភ ម្ភព ពើតើតើល់ ល់ើវា វា)។ រ�បខ្មាំ�តើល់ើដែ�នកខ្មាំ��ើ ំ
. ២ គ�ៈ�ឌ�ស់ ស់ីីើ. (Sadducees).ទីទីួល់�គល់់ដែ�គម្ភីើរក្រ�ំក�ឌដំប��នៃនិក្រពះគម្ភីើរជាភា�តើ�តើក្រពើរ. (ររ�បរម្ភ ម្ភ��រក្រក្រ� �ផ្លា ំ ទ� ំ ).ដែដល់ជា
គម្ភីើរម្ចានិអ្នំណាចជាក្រពះបនិទ�ល់ក្រពះ. តើ�យ ើ ស់�ើ�់ធានិ់តើល់ើដែ�នកគម្ភីើរទាំំ�តើនាះដែដល់ទាំក់ទី�តើ�និឹ�ការថាើយប�គំ. និិ�ពិធើបី�យ ់ គឹះ.ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��)។.ពួកតើគទីទីួល់ចំប់ទាំ� នានាកនី�ក្រពះវ ិហាំរបូីតើណាាះ. (ប បា�ក្រក្រគ ំ ៦១៣.កនី�បញ្ចូូ ក�ឌ.ជាអ្នំណាច.
នៃនិក្រពះបនិទ�ល់. ដែ�បដិតើស់ធតើស់ចកើើបតើក្រ�ៀនិពើបីរា�របស់់ពួកអាចារយ. (ក្រគូបតើក្រ�ៀនិក្រកឹ�យវ ិនិ័យ). និិ�ផ្លារស់ី ំ ក្រកឹ�យវ ិនិ័យ. ើ ើ. (ផ្លាទ� ខ្មាំន���ចល់ីបតើចាល់តើ�ដែ�នកតើនិះ)។. តើគម្ភិនិតើជឿតើល់ើតើទីវតា. និិ�អារកស. ឬពើការរស់់ពើ�ាប់តើឡូ� ើ វ ិញ. តើ�យ ើ និឹ�ជើវ ិ�អ្នស់់កល់ិ.. . ំ និឿឿតើតើល់ ល់ីីបនិិម្ភិ�ើស់ ស់ញ្ចូ ញ្ចូាាពើជតើតើនិ ល់ើកា ការររស់ ស់់់ពើ�ា ប់តើតើឡូ ឡូ� តើនាះតើទី.(ររ�បល់ ិ .ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ��ើ)ំ ។ ើ វញ
រ�បខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��
. ៣ ពួកអា អាចា ចាររយ. (Scribes). ជានិិស់ស� ិ . ជាអ្ននកបកដែក្រប. និិ�ជាក្រគូបតើក្រ�ៀនិក្រកឹ�យវ ិនិ័យ។. ពួកតើគក្រ�ូវ�និតើគតើ�ថា. រាូ បំយ. ឬ.
តើ�កក្រគូ។. ភកើើភាពរបស់់ពួកតើគ. គ�ការស់ិកាក្រកឹ�យវ ិនិ័យតើដើម្ភិទី �ើ��)។. ទីើបំ�ី�តើ�ឆ្នាំំ�២០០នៃនិគ.ស់. ើ ទីួល់ក្រ�ជាែ. (ររ�បចតើតើ� តើស់ចកើើបតើក្រ�ៀនិរបស់់ពួកអាចារយ. ក្រ�ូវ�និតើគច�ក្រក�ជាឯក�រកនី�គម្ភីើរម្ភើ�នរ. (Mishnah). តើក្រកាយម្ភកតើទីៀ�ក្រ�ូវ�និតើគ. �គល់់ថាជា.គម្ភីើរជ�ម្ចាូរាូ .និិ�ថ្មី�ស់ីើ�ថា ើ .(Gemara.and.Tosefta).(ររ�បក្រក្រកា កាំ� ំ រម្ភ ម្ភ��រ.ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញច�ី ល់ ល់ក្រ ិ ក្រ� �ឡូ ឡូប ប់ពើតើតើស់ ស់ច ចកើបតើតើក្រក្រ� �ៀនិ និ..
របស់ ស់់់ក្រក្រគ គូបតើតើក្រក្រ� �ៀនិ និច ចំប់.តើតើ� �ចំ�ី ចកណា ើ ល់ ល់នៃនៃនិ និអ្ន អ្ន� �ាបទី ទីក្រក្រព ពះគម្ភ ម្ភីើរី )។ រ�បខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ��ើ ំ .៤
ពួកជា ជា� �ិនិិយម្ភ. (Zealots). ជក្រម្ភុញឱ្យយតើក្របក ំ ទី័ព. (ររ�បដា ដាវវ). តើដម្ភ អ្ន ម្ភួួក. ើ ិទី ើ ម្ចាា� ើ ទីួល់តើស់រភាពព ើ ើ ំណាចក្រគប់ក្រគ�របស់់រ�ម្ភូ . (ររ�បម្ភ ស់ឹករបស់ ស់់់ទាំ ទាំហាំ ហាំនិ និររ�ម្ភ ម្ភ) ូ .និិ�តើដើម្ភិដ ើ ឹកនាំច�ល់តើ�កនី�រជជកាល់ក្រពះដែម្ភស់សី។ ើ
ជំតើតើនិ និឿឿ.និិ�ក្រក្រក កុម្ភ ម្ភ� �ស់ ស់នា នាតើតើ� �ស�ៗ
S. ក្រក្រព ពះដែដែ� �ម្ភ ម្ភួួយ.គ�ក្រពះម្ចានិក្រពះជនិីរស់់ម្ចានិដែ�ម្ភួយ.ជាក្រពះនៃនិ�ស់និ៍យ�ដា។.“ក្រពះឯតើទីៀ�”.ម្ភិនិដែម្ភនិជាក្រពះដ៏ពិ�តើទី។
S. ជា ជា� �ិនិិយម្ភ. គ��ស់និ៍យ�ដាដែ�ម្ភួយគ�់ជារាស្រ្តស់ើនៃនិក្រពះជាម្ចាូស់់។. �ស់និ៍ដនៃទីដែដល់ច�់កាាយជារាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រទី�់. តើគ. ក្រ�ូវដែ�ម្ចានិជំតើនិឿដ�ច�ស់និ៍យ�ដា.តាម្ភរយៈការច�ល់ស់ញ្ញាជ�ិ�ស់និ៍យ�ដា.និិ�រស់់តើ�កនី�ជើវភាពដ�ចជាពួកតើគដែដរ។
S. ថ្មី ថ្មី��រា រាូូ . (ក្រក� និ័ិ យ ័ )៖. ពាកយថាថ្មី�រាូ. ឬក្រក� ំ ម្ភ�ល់. ឬក៏បញ្ចូូ ក�ឌ ឹ យវ ិនិ័យអាចតើក្របស់ ើ តើំ �តើ�តើល់ក្រើ ពះគម្ភីរើ ភា�ស់ញ្ញាាចាស់់ទាំ� ឹ យវនិ . (គម្ភីើរទាំំ�៥). ឬស់ក្រម្ចាប់ក្រកឹ�យវ ិនិ័យប�ើប់កី �គម្ភី ន ើរបញ្ចូូ ក�ឌ. ក៏អាចតើក្របើស់ំតើ�តើល់ើតើស់ចកើើបតើក្រ�ៀនិពើបីរា���ដែដរ។. . ថ្មី�រាូ. គជា ើ ិកា � ការ�ភាជប់រវា�ក្រពះជាម្ចាូស់់. និ� ិ រាស្រ្តស់ក្រើ ទី�.់ តើក្រពាះតើដម្ភ ើ ា យជារាស្រ្តស់ក្រើ ទី�.់ គ� � ក្រម្ភវូ ឱ្យយអ្ននិីតើ�ម្ភតាម្ភ. និ� ិ ការ�ើប់. បង្កាគប់ក្រគប់ទាំ� ំ តើស់ចកើើបតើក្រ�ៀនិរបស់់ថ្មី�រាូ។.ថ្មី�រាូក្រ�ូវ�និតើគចា�់ទីីកដ�ចជា.និំបី័�ជើវ ិ�ទីឹករស់់.និិ�ជាពនិា�តើ�កិយ។ S. គ�ៈតើតើអ្ន អ្នស់ ស់ិនិ. (Essenes). ឬពួកអាចារយ. (ឥ��ើល់់ការពិព�៌នាកនី�រ�បពនិយល់់ទីើ៣២). �និក��ស់�គម្ភនិ៍របស់់
តើគ.តើ�ទីិស់ពាយពយនៃនិឆ្វេេ�រស់ម្ភីក្រទី�ាប់។.ពួកតើគ�និក្របម្ចាថ្មីតើម្ភើល់ង្កាយអ្ននកដឹកនាំតើ�កនី�ក្រពះវ ិហាំរតើយរ��ឡូម្ភ ិ .តើ�យ ើ .
តើល់ើក�តើម្ភើើ��ាួនិតើគថាជាក្រពះវ ិហាំរពិ�ក្រ�កដ. និិ�ជាក្រកុម្ភរបស់់ក្រពះដែម្ភស់សីដ ា ើ ៏ពិ�. ដែដល់កំពី�តើរៀបចំ�� វតើ�ទី ើរតើហាំ�ានិ. ទីទីួល់ការយា�ម្ភកនៃនិក្រពះដែម្ភស់សី។ ើ .
2
ម្ភីនិតើពល់ទីទីួល់ការបំ�ិច ា បំផ្លាាញពើ�ស់និ៍រ�ម្ភូ កនី�ឆ្នាំំ�៦៨នៃនិគ.ស់.
មាាតិិកាា
ពួកតើគ�និ..
�ក់ក្រកាំ�ក្រពះគម្ភីើរ. (ក្រកាំ�រម្ភ�រស់ម្ភីក្រទី�ាប់. Dead. Sea. Scrolls). តើ�កនី�ពា�ដែដល់តើគរកាទីីកកនី�រ��ភនំកី �បរ ន តើវ�. ិ ស់�គម្ភនិ៍.ជនិជា�ិក�រាូនិ.(Qumran.Community)។
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៣៣
68 •
ស់ញ្ញាា្ថ្មីី៖ ប្រ្វតិតិសាស់នា (ផែន្កាទីី៣)
រូបពន្្យល់់ទីី៣៣
69
នឿ�ចំកា� � ងឹ�ម្ពីនៃ�ព្រះ��ស្វែម្ពី�ី�ុ
កនី�ស់ម្ភ័យក្រពះតើយស់ី�វ.ជនិជា�យ និច�ល់ម្ភកកនី�ក្របវ�ើ� ិ �ដា�និទីនិទ� ឹ រ�់ចារំ ជជកាល់ក្រពះដែម្ភស់សីឈា ើ ិ ស្រ្តស់ើ។
់ ំ�ីចកណា រ�បក្រ��ច ើ ល់
រជជកា កាល់ ល់នៃនៃនិ និក្រក្រព ពះដែដែម្ភ ម្ភស់ ស់សសីើ
S. តើ�តើពល់រជជកាល់ក្រពះដែម្ភស់សីម្ភ ស់តើតើម្ចា ម្ចាល់ ល់អ្ន អ្នគ្នា គ្នាររ). និឹ�កាាយជាចំនិីចស់ំខ្មាំនិ់. ើ កដល់់. ទីើក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ ដ៏ក្រស់ស់់�ិ�. (រ�បក្រក្រស់ (តើអ្ន�យ.២:២-៤,.ម្ភកា ើ .៤:១-៤)។
ដើម្ភ ម្ភតើតើឈ ឈតើតើ� ល់ើក្រក្រស់ ស់តើតើម្ចា ម្ចាល់ ល់អ្ន អ្នគ្នា គ្នាររ. តើអ្ន�យ. ៥:១-៣. តើអ្នតើស់គ្នាល់. S. ដែដនិដើអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់និឹ�កាាយដ�ចជាស់ួនិតើអ្នដែដនិថ្មីីើ. (រ�បតើតើដ ើ �តើតើល់ ៣៦:៣៥)។
និតើតើច ចៀម្ភ ម្ភ..តើតើតា តា..តើតើគ្នា គ្នា..ស់ ស់� �ព ើ ស់ ស់់) ់ .និឹ�រស់់តើ�កដែនិា�ជាម្ភួយគ្នាន.គ�ដ�ចជាស់ម្ភ័យដែដល់ពួកវារស់់តើ�កនី�ស់ួនិចំរ S. ស់�ម្ភិដែើ �ស់�ើ.(ររ�បក�និ តើអ្នដែដនិម្ភីនិស់ម្ភ័យម្ភនិីស់សធាាក់កី �អ្នំ ន តើពើ�បយាូ�ដ�តើចានះដែដរ. (តើអ្ន�យ. ១១:៦-៩)។. (ម្ចាូកីស់១ៈ១៣. ស់ំតើ�តើ�តើល់ើក្រទី�់
�និគ�់តើ�ជាម្ភួយអ្នស់់ទាំ� ំ ស់�ើនៃក្រព. តើក្រកាយតើពល់ដែដល់ក្រទី�់ក្រ�ូវតើស់ចកើល់ ើ ិ�រួ ួ ច. ម្ចាូកីស់. ១ៈ១៣. តើនិះគតើ� ក្របៀប�និដ�ចជា
�ានិស់ួគ៌ដែដល់�និ�ើរតើឡូ� ួ ម្ភកតើ�យ ើ វ ិញតើចញពើ�តាំ�ដែដល់វាធាាប់រ ំល់ំរច ើ តើនាះដែដរ។
ជា� �ិពើឆ្វេ ឆ្វេេេ��. និិ��ើ នៃនៃនិ ំ និដែដែ� �នកកណា ើ ល់ ល់)។. ដំណានិ ំ ឹ��ើល់់�ល់ដ៏តើក្រចើនិស់និធឹក S. ដែដនិដើនិឹ�កាាយជាដើម្ចានិជើជា�ិយាូ�ខ្មាំា� ំ . (ររីកខជា
ស់នាធប់. តើម្ភើល់ម្ចានិនៃថ្មីាម្ភកដែដល់អ្ននកភជួររាស់់. និឹ�តើធើើការដរាបដល់់ជួបនិឹ�អ្ននកក្រចូ�កា�់. ដែដល់កំពី�ក្របម្ភ� ល់�ល់ពើចក្រម្ភូ�. (តើអ្នម្ភូីស់. ៩:១៣)។. ចម្ចាើរទីំពា� ំ �យជ� រនិឹ�បតើ�ើើ��ល់ដែ�ាយាូ�តើក្រចើនិ. រ�� �ទីឹកទីំពា� ំ �យជ� រ�� រតើ�ៀរចី ះពើភនំម្ភក. (តើអ្នម្ភូីស់.៩:១៣)។
រ�បខ្មាំ�តើល់ើដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��.រ�បខ្មាំ�តើល់ើដែ�នកខ្មាំ��ើ.ំ និិ�រ�បខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��
ភាព ភា ពជា ជាអ្ន អ្នននករតើតើដា ំ ដាះះនៃនៃនិ និក្រក្រព ពះដែដែម្ភ ម្ភស់ ស់សសីើ
ភាពតើជាគជ័យនៃនិទីស់សនិៈរបស់់ម្ភនិីស់សម្ភួយចំនិួនិ
�ើ��). ស់ីចរ�. និិ�ជាតើស់ើចដែដល់. S. រ�បខ្មាំ�តើល់ើដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��៖. ក្រពះដែម្ភស់សីនិ ិ ើ ឹ�ក្របកបតើដាយក្រពះក្រ�ជាែឈាាស់នៃវ. (ររ�បចតើតើ� ម្ភក កីដ).ជាអ្ននកម្ចានិចំតើ�ះដឹ�.និិ�តើគ្នារពក្រប�ិប�ើិតាម្ភក្រកឹ�យវ ិនិ័យរបស់់ក្រពះ.តើ�យ តើកា�ខ្មាំាចដល់់ក្រពះ.(ររ�បម្ភ ើ បតើក្រ�ៀនិអ្ននកដនៃទី ឱ្យយក្របក្រព� ឹ ើដ�តើចានះដែដរ.(តើអ្ន�យ.១១:១-៥)។
ពះនិឹ�ដែដែញ ញកនៃនៃ� �ទតើតើម្ភ ម្ភ� �. ចីះម្ភ ម្ភក កស់ ស់តើតើស្រ្តស្រ្តង្កាគ ះរា រាស្រ្តស្រ្តស់ ស់ើើក្រក្រទី ទី� �.់ ឱ្យយរួចពើការគ្នាបស់�ើ�់របស់់. S. រ�បខ្មាំ�តើល់ើដែ�នកខ្មាំ��ើ៖ ំ . អ្ននក�ាះស់�ឹម្ភ ឹ ថា. ក្រក្រព ជា�ិ�ស់និ៍ដែដល់តើ�ជីំវ ិញ�ាួនិតើគ.(តើអ្ន�យ.៦៤:១,២)។
S. រ�បខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��៖. ទីំនិីក�តើម្ភើ� ើ តើស់ើច�ឡូ�ម្ភូ�និ. ជំព�ក១៧. និ� ិ ១៨. (និព ិ និធតើដាយគ�ៈផ្លារស់ី ើ ក ើ ំឡូី�ឆ្នាំំ�៥០. ម្ភីនិគ.ស់). ព�៌នាអ្នំពើអាទីិតើទីពចម្ភំំ�ម្ចានក់. (រ�បពនិ និា�ជ ា ី ំវ ញ ដាវវ. និិ�ម្ភ ម្ភក កីដ). ដែដល់និឹ�យា�ម្ភកតើដាយម្ចានិអ្នំណាចដ៏. ិ . ដា
អ្ន�ូរយ. តើដម្ភ ំ អ្នស់់របស់់�ស់និ៍ដនៃទី. និ� ើ ិក្រើ គប់ក្រគ��ស់និ៍ដនៃទីម្ភី�ជាស់តើក្រម្ភច។. ក្រទីពយស់ម្ភិ�ើទាំ ិ � ឹ ក្រ�ូវនាំយកម្ភកក្រកុ�តើយរ� �ឡូម្ភ ិ ម្ភកតាម្ភ�ា�វទីឹក.តើដាយនាវានិិ�តើដាយស់�ើអ្ន�ដាតាម្ភវាល់�ាច់.(តើអ្ន�យ.៦០:១;.៦១:៦)។
រ�បខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ��ើ ំ
អ្នននកច�ល់ អ្ន ល់ររម្ភ ម្ភក ួ កី � ន រជជកា កាល់ ល់ក្រក្រព ពះដែដែម្ភ ម្ភស់ ស់សសីើ
S. �ស់និ៍យ�ដាទាំំ�អ្នស់់. (ដែដល់ស់ាិ�កនី�ការតាំ�ស់ញ្ញាា).និឹ�ច�ល់រួម្ភកនី�រជជកាល់ក្រពះដែម្ភស់សី។ ើ .ជាទី�តើ��ស់និ៍យ�ដាជាតើក្រចើនិ . �និទីនិទឹ�រ�់ចាតើំ ដាយអារម្ភី�៍តើកា�វកាា.ចំតើពាះការយា�ម្ភកនៃនិក្រពះដែម្ភស់សី!ើ �ខ្មាំ ខ្មាំ� �តើតើក្រក្រ� �តើតើស់ ស់ច ចកតា តាំ ើ � ំ ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាា.វ ិញ. គ� S. ចំដែ�កឯ�ស់និ៍ដនៃទីដែដល់តើតើ� ិ ដ�ចតើម្ភើចដែដរ?. អ្ននក�ាះគ� ិ ថា. ម្ភីនិតើពល់ក្រពះដែម្ភស់សីើ . យា�ម្ភក. តើនាះ�ស់និ៍ដនៃទីនិឹ�ពាយាម្ភបំផ្លាាញរាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះឱ្យយអ្នស់់. ដែ��ទីយតើ�វ ិញតើគដែបរជាបំផ្លាាញ�ាួនិតើគតើ�វ ិញ. (តើអ្នតើស់គ្នាល់.៣៨,.៣៩)។.អ្ននក�ាះតើទីៀ�តើជឿថាស់�ម្ភិដែើ �.“ម្ភនិីស់សចំដែល់ក”.(alien).ជា�ស់និ៍ដនៃទីក៏និឹ�ច�ល់រួម្ភកនី�រជជកាល់. ក្រពះដែម្ភស់សី.ើ (តើអ្នតើស់គ្នាល់.៤៧:២១-២៣).តើ�យ ើ ថាើយប�គំតើ�ក្រពះវ ិហាំរក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ តើទីៀ���.(តើអ្ន�យ.៥៦:៦-៨).។
2
. មាាតិិកាា ឯអ្ននក�ាះតើទីៀ�តើគតើជឿថា. ក្រគ្នាដែដល់រជជកាល់ក្រពះដែម្ភស់សីម្ភ ើ កដល់់. �ស់និ៍ដនៃទីនិឹ�បតើក្រម្ភើដល់់�ស់និ៍យ�ដាតើដាយកនី�រ�បពនិយល់់.
តើ�ស�ៗ.(តើអ្ន�យ.៦០:១០-.១៦;.៦១:៥)។
មាតិិកា
Rkugs‘ÍdUn
11
RkugessaraPIlIB
RkugTIr:us
22
RkugkaeBINim Rkugebtésda
12 RsukkalIeL
RkugNasaEr:t
7 RkugTaMgdb; ¬Rsukedkab:Ul¦
Rkugessara
33
Rkugs‘Uxar PñMekIrIsium
2 2
smuRTsøab; 70
RkugebtfanI ÉnayTenøy½rdan:
RkugeyrIxU RkugeyrUsaLim RkugebtfanI Rkugebeføhim
EdndIeRtIyxagekItTenøy½rdan;
Rsuksam:arI
RsukyUda
11 smuRTkalIeL
eyrUsaLim
esIurI-ePnIs
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៣៤ •
សៀ្ចកាតីប្រ្កាស់៖ ន្គរព្រះ្�នៅជិតិបង្កើើើយ
71
រូបពន្្យល់់ទីី៣៤
តើ�កម្ចាូកីស់�និចាប់តើ�ើម្ភ ើ �ាយដំ�ឹ�ល់ិតើដាយច�ិីល់ក្រ�ប់ថា. ក្រពះតើយស់ី�វជា. “ក្រពះក្រគស់ ើ ទ”. តើ�យ ើ ថាក្រទី�់គជា � . “ក្រពះដែម្ភស់សី”ើ .
កាល់ ល់ក្រក្រព ពះដែដែម្ភ ម្ភស់ ស់សសីក �ើរជជកា កាល់ ល់តើតើនា នាះះ (ម្ចាូកីស់. ១:១)។. តើស់ចកើើបញ្ញាជក់គ�. “ររជជកា ើ ”។. ស់ំនិួរបនាទប់. “តើតើ� ើ ំពី�ដែ�ឈានិច�ល់ម្ភកកនី�ក្របវ�ើិ�ស្រ្តស់ើតើ�យ
និឹ�ម្ចា ម្ចានិ និល់ ល់ក កខ�ៈដែដែប បបណា ណា? ?”។
. ១ . ម្ចាូកីស់.១:២.ដកក្រស់�់ពើម្ចាូឡាគើ. ៣:១.តើដើម្ភិប ន ូ កីស់ ើ តើក្រ�ៀនិថា.តើ�កនី�អ្ន�គក្រពះតើយស់ី�វ.ក្រពះយា�ម្ភកក្រពះវ ិហាំរក្រទី�់. (ស់ម្ចាគល់់កី �ម្ចា . ១១:១១)។.ម្ចាូកីស់.១:៣.ស់ំតើ�តើល់ើតើអ្ន�យ.៤០:៣-៥.តើដើម្ភិប ើ ញ្ញាជក់ថា.ក្រពះជាម្ចាូស់់កំពី�បញ្ចូូ ប់កិចូតើក្រ�ស់តើ�ះចី�តើក្រកាយ.តើពាល់. គ�ជា.“ការចាកតើចញចី�តើក្រកាយ”.នៃនិរាស្រ្តស់ើក្រទី�់។.ស់ក្រ�ូវពិ�ពីំដែម្ភនិជា�ស់និ៍រ�ម្ភូ តើទី.គ�ជា�តាំ�.អ្នំតើពើ�ប.និិ�តើស់ចកើើ�ាប់វ ិញ! . ២ . តើពល់យូ�ហាំនិ�ទីើស់ទចាប់តើ�ើើម្ភព័និធកិចូរបស់់គ្នា�់. (តើ�ភ�ម្ភិតើតើប ប�ថា ថានិ និើ. ឯនា នាយ យទី ទីតើតើនិ និាាយរ័ ដា ដានិ និ់.់ រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៣៤. តាម្ភរយៈគម្ភីើរយូ�ហាំនិ. ១:២៨).�ស់និ៍យ�ដា�និម្ភករកគ្នា�់តើដើម្ភិទី ើ ទីួល់ពិធើក្រជម្ភីជទីឹក.(ម្ចាូកីស់.១:៤-៨)។.តើនិះជាការកំ��់ស់ំគ្នាល់់.តើក្រពាះ�ស់និ៍យ�ដា
តើធើព ើ តាម្ភជំតើនិឿនៃនិ�ស់នាយ�ដា.ដែ��ាួនិតើគម្ភនិ ើ ធ ិ ក្រើ ជម្ភីជឱ្យយ�ស់និ៍ដនៃទីដែដល់ផ្លាាស់់ប� រកានិ់ ិ ដែដល់ទីទីួល់ពធ ិ ក្រើ ជម្ភីជទីក ឹ ទាំល់់ដែ�តើ�ះ។ ំ ក់ទីឹក. និិ�ស់ . ៣ ក្រពះតើយស់ី�វ�និយា�ម្ភករកយូ�ហាំនិ�ទីើស់ទ. តើដើម្ភិទី ស់� �ើក្រក្រពា ពាប ប). និ� ើ ទីួល់ពធ ិ ក្រើ ជម្ភីជទីក ឹ . (រ�បដ� ិ តើដើម្ភិប ើ ង្កាាញ. .
អ្ន�ើស់ញ្ញាា�តើ�កនី�ចល់នាថ្មីី។ ើ . តើក្រកាយម្ភក. ក្រទី�់និ� ឹ ដឹកនាំចល់នាតើនិះ. កនី�ពធ ិ ក្រើ ជម្ភីជទីក ឹ របស់់ក្រទី�់. (១:៩-១១). ក្រពះតើយស់ី�វក្រ�ូវ.
�និក្របកាស់ថា.ជាតើស់ើច. (រ�បម្ភ ម្ភក កីដ.ទីំនិីក�តើម្ភើើ�.២:៧).ជំព�កពើរតើនិះគ�ជាទីំនិីកបរម្ភរាជាភិតើស់ក).តើ�យ អ្នននកបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើ. ើ ជាអ្ននកបតើក្រម្ភើ. (រ�បអ្ន
ម្ចានិ ម្ចា និព ពនិ និា�ជ ា ីវំ ញ ិ . តើអ្ន�យ.៤២:១,.តើអ្ន�យ.៤២:១-៦.ជា.“បទីចំតើរៀ�នៃនិអ្ននកបតើក្រម្ភើ”)។.បនាទប់ម្ភក.ក្រពះតើយស់ី�វយា�តើ�ទីើរតើហាំ�ានិ.
តើដើម្ភិ� តាំ� ំ .(រ�បខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ).ជា.“តើម្ភកានិ់អ្នំណាច”.(ម្ចាូកីស់.១:១២,១៣)។.គនិាឹះបញ្ញាាគ�. “តើ�ើក្រពះតើយស់ី�វនិឹ�រស់់តើ�. ើ យីទីធនិឹ��តា
ដែបបជាអ្ននកបតើក្រម្ភើអ្ននកដនៃទីតើដាយឥ�ល់កខ��ឌ?”. ក្រពះតើយស់ី�វជា�វបតើក្រម្ភើដែដល់និឹ�. “តើ�យរាជយ”. តើ�ភនំកាល់់វាូរតើ� ើ យ ើ បញ្ញាូក់ថា.
.៤
ក្រទី�់គ្នាីនិតើទាំស់.តាម្ភរយៈការរស់់តើឡូ� ើ វ ិញនិិ�ក្របកាស់ថា.ក្រទី�់ឈះន តើល់ើស់ក្រ�ូវទាំំ�បើគ�.�តាំ�.អ្នំតើពើ�ប.និិ�តើស់ចកើើ�ាប់។
កនី�ដំតើ�ើរព័និធកច ស់ុុកណា ណា� �ដែដែររ�ូ . តើដើម្ភិតើើ ធើព ិ ូរបស់់ក្រទី�់. ក្រទី�់�និតើធើដ ើ ំតើ�ើរតើ�ភាគខ្មាំ��ិ��ក្រក្រស់ ើ ធ ិ ក្រើ ជម្ភីជរបស់់ក្រទី�.់ (ម្ចាូកីស់. ១:៩-១១). យា�ឆ្ពោះះ��តើ�ទីរើ តើហាំ�ានិ. តើដើម្ភិតើើ ធើកា ូ ិញ ើ រល់ិ�ល់. (ម្ចាូកីស់. ១:១២,១៣). បនាទប់ម្ភកយា�តើ�ក្រស់ុកណា�ដែរ�វ . ម្ចាូកីស់.១:១៤។.ក្រពះអ្ន�គតើធើព ស់ុុកកា កាល់ ល់ើតើតើឡូ ឡូ.(ម្ចាូកីស់.១:១៥-៧:២៣).កនី�ក្រក្រស់ ស់ុុកស់ ស់ីីើរ�ស់ ស់តើ ូ តើភ ភនិើស់ ស់.. (ម្ចាូកីស់.៧:២៤-៣០). ើ ័និធកច ិ ូតើ�ក្រក្រស់ .
ក្រក្រស់ ស់ុុកតើតើដ ដកា កាប ប�ល់ ូ . (ម្ចាូកីស់. ៧:៣១-៨:១៣). តើ�យ ស់ុុកតើតើប ប�នៃនៃស់ ស់ដា ដា. រ���ដល់់ភាគខ្មាំ�តើជើ�ក្រស់ុកតើស់�រា. ើ តើក្រកាយម្ភកតើទីៀ�តើ�ក្រក្រស់ ់ ភើល់ើព. (ម្ចាូកីស់. ៨:១៣,២២,២៧)។. តើពល់ក្រទី�ក្របទាំនិនិំបី័�. និិ�ក្រ�ើដល់់ម្ភនិីស់សទាំំ�ក្រ�ំពានិ់នាក់កី �ក្រស់ុ ន កកាល់ើតើឡូ. តើ�ស់ល់់. ១២កស្រ្តនិ និើើក. កស្រ្តនិើកនិើម្ភួយៗ�ំណា�ឱ្យយព�ជអ្នំប�រនិើម្ភួយៗកនី�ក្រស់ុកអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់. (ម្ចាូកីស់. ៦:៣០-៤៤)។. បនាទប់ម្ភក. ក្របទាំនិអាហាំរ.
ដល់់�ស់និ៍ដនៃទីបួនិពានិ់នាក់តើ�ក្រក្រស់ ស់ុុកតើតើដ ដកា កាប ប�ល់ ូ . (ម្ចាូកីស់. ៨:១-១០). តើ�យ និើើក។. (យ�ដាស់ដែម្ភី�ភាពស់ិប់តើ�ីើម្ភ. ើ តើ�ស់ល់់៧កស្រ្តនិ �ស់និ៍ទាំ� ំ ៧តើ�ជាប់ក្រពំដែដនិតើគ.តើចាទីិយកថា.៧:១-៧)។.តើនាះក្រពះអ្ន�គយា�ច�ល់ក្រក្រក កុ�តើតើយ យរ��ឡូម្ភ ិ .៧នៃថ្មីាម្ភីនិតើពល់តើគ�ា�ងក្រទី�់។
. ៥ . តើទាំះបជា ើ តើ�កម្ចាូកីស់ក្រ�ប់ថា. ក្រពះតើយស់ី�វបតើក្រ�ៀនិ. ដែ�គ្នា�់ដែថ្មីា�ពកា ើ រដែដល់ក្រទី�់ម្ចានិបនិទ�ល់�ច ិ �ួចបំ�ី�។. ដែ�យាូ�ណាក៏តើដាយ. ដំតើ�ើរជើវ ិ�ក្រពះតើយស់ី�វទាំំ�ម្ភ�ល់ក្របកាស់ថា៖.
“�ី ំជា ជាតើ ែ តើស់ ស់ើើចដែដែដ ដល់ ល់� �និ និររស់ ស់់់តើតើ� �ដែដែប បបជា ជា� �វបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើ”។. ជើវ ិ�របស់់ក្រពះតើយស់ី�វឆ្លល��បញ្ញាូ� ំ . អ្នំពនិ ើ គរដែដល់ក្រទី�់យា�ម្ភកតាម្ភរយៈជើវ ិ�របស់់ម្ភនិីស់សដែដល់ក្រទី�តើ់ កាះតើ�។. តើទាំះបជា ើ ក្រពះតើយស់ី�វម្ភនិ ិ �និក្របកាស់ថា. ក្រទី�់ជាក្រពះ
ឬជាក្រពះដែម្ភស់សី.ើ ក៏ស់កម្ភីភាពដែដល់ក្រទី�់�និស់ដែម្ភី�. �និបង្កាាញចំស់់ពើការតើនាះដែដរ។. ការអ្ន�ូរយដែដល់�និក�់ក្រតាកនី�ក្រ�ំបើជំព�ក និយយល់ ល់់់ទីើ៣៤.ខ្មាំ��ើដែំ �នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ)៖ ដំប��នៃនិដំ�ឹ�ល់ិម្ចាូកីស់.ដែដល់អាចដែចកជាបួនិក្រកុម្ភ.(ររ�បពនិ
ំ .� (រ�បស់ ំ �. ស់ ក. កា ការរអ្ន អ្ន� �ូរយឈះន តើតើល់ ល់ើជ� ស់� �ើពស់ ស់់់រជ ី ំ ីវំ ញ ស់��ម្ភ ម្ភតើតើម្ភ ម្ភើល់ ល់ជ ជនិ និគ គ�នា នា.. ២១:៤-៩)៖. ក្រពះតើយស់ី�វតើក្រ�ស់ម្ភនិីស់សខ្មាំើក់ឱ្យយ ិ ដប
តើម្ភើល់តើ�ញ ភនក). ម្ភនិីស់សថ្មីា�់ឱ្យយ�ើប់ឮ. (រ�បក្រក្រ� �តើតើច ចៀក). ម្ភនិីស់ស�ើិនិឱ្យយតើដើរ�និ. (រ�បតើតើជ ជើ�). ម្ភនិីស់សគឱ្យយអាចនិិយាយ�និ. ើ . (រ�បដែដែភ (រ�បម្ចា ម្ចា� �់).ការអ្ន�ូរយទាំំ�តើនិះ�និស់តើក្រម្ភចនិ�វ.“ទីើស់ម្ចាគល់់”.របស់់តើហាំរាតើអ្ន�យ.(តើអ្ន�យ.៣៥:៥,៦)។.ក្រទី�តើ់ ក្រ�ស់ម្ភនិីស់ស. ខ្មាំើក់ពរើ នាក់.ម្ចានក់តើ�ភ�ម្ភតើិ ប�នៃស់ដា(ររ�បដែដែភ ភនកទីើម្ភ ម្ភួួយ.៨:២២-២៦).ម្ចានក់តើទីៀ�តើ�ក្រកុ�តើយរ��ើ .(ររ�បដែដែភ ភនកទីើពើរ.១០:៤៦-៥២)។
�. កា ការរអ្ន អ្ន� �ូរយឈះន តើតើល់ ល់ើធម្ភ ម្ភីីជា ជា� �ិ. (រ�បរល់ ល់ក កដែដែប បកផ្លាើ ដែដែក្រក្រ� ��)៖. ក្រពះតើយស់ី�វស់ដែម្ភី�អ្នំណាចឈនះតើល់.ើ “ជតើក្រ�”. ទីក ឹ ស់ម្ភីក្រទី. ៤:៣៥-៤;. ៦:៤៥-.៥២។.ទីំនិីក�តើម្ភើ� ើ �និពព ិ �៌នានិ�វអ្នំណាចដ�ចគ្នានតើនិះជារបស់់ក្រពះដែដរ.ស់�ម្ភអានិ.៨៩:៩;.១០៧:២៣-៣២។
គ.. កា ការរឈះន តើតើល់ ល់ើអា អាររកស. (រ�បអា អាររកស)៖. ក្រពះតើយស់ី�វបតើ�ើញអារកសជាតើក្រចើនិ. និឹ�បង្កាគប់ម្ភិនិឱ្យយពួកវាក្រ�ប់ពើអ្ន�ើស់ញ្ញាា�របស់់ ់ ក្រទី�តើទី. (១:២៣,. ៣២,៣៤,៣៩,៥:២;. ៧:២៥. ស់�ម្ភតើម្ភើល់. ៣:២២-២៧. ��ដែដរ)។. បំ��របស់់�តាំ�ដែ�តើ�ដដែដល់គ�. “កីំបតើក្រម្ភើក្រពះ.និិ�បតើក្រម្ភើអ្ននកដនៃទី!.បតើក្រម្ភើដែ��ាួនិឯ��និតើ�យ ើ !”។
�..កា ការរអ្ន អ្ន� �ូរយឈះន តើតើល់ ល់ើតើតើស់ ស់ច ចកើ�ា ប់. (រ�បផ្លាទ � ំ ថ្មី ថ្មីីីកំល់ ល់� �� រន )៖. ក្រពះតើយស់ី�វតើក្រ�ស់ម្ភនិីស់ស�ាប់ឱ្យយរស់់តើឡូ� ើ វ ិញ. (ម្ចាូកីស់. ៥:២១-. ២៤,.៣៥-៤៣).តើ��ីតើនិះស់តើក្រម្ភចនិ�វ.“កើើស់�ឹម្ភ ឹ នៃនិក្រពះដែម្ភស់សី”ើ .ដែដល់�និទាំយទីីកកនី�គម្ភីើរតើអ្ន�យ.២៥:៨;.២៦:១៩.និិ�
តើ�កនី�គម្ភីរើ ដានិដែើ យូល់.១២:២។ ពះតើតើយ យស់ ស់ី�វី ស់ ស់ួួរស់ ស់ំំ�ួ រពើរ. តើ�ពួក. . ៦ . បនាទប់ព� ើ ើល់់គតើក្រម្ចា�ទាំំ�៥ខ្មាំ�តើល់អ្ន ើ ំពកា ើ រអ្ន�ូរយ. តើពល់តើធើដ ើ ំតើ�ើរតើ�ក្រស់ុកតើស់�រាភល់ ើ ព ើ . ក្រក្រព
2
មាាតិិ ា �វកថា៖.““តើតើ� �ើម្ភ ម្ភនិ និីីស់ ស់សសគិ�ថា ថា� �ី ំជា ជានិ ែ និររណា ណា? ?”. . “តើតើ� �ើអ្ន អ្នននករា រាល់ ល់់់គ្នាន គិ�ថា ថា.. �ី ំជា ជាអ្ន ែ អ្នននកណា ណា? ?”កា . តើ�កតើពក្រ�ុ ស់ឆ្វេលយ � ថា.តើទាំះបម្ភ ើ និីស់សម្ភនិ ិ ដឹ�. ថាក្រទី�់ជាក្រពះដែម្ភស់សីក ើ ៏តើដាយ. ក៏ពួក�វកដឹ�ដែដរ. (៨:២៧-៣០)។. តើក្រកាយម្ភក. តើពល់ក្រពះតើយស់ី�វម្ចានិបនិទ�ល់ក្រ�ប់ពើការឈចា � ប់
ឈ� ា� ទីើ១.ទីើ២.និិ�ទីើ៣).ពួកស់ិស់សក្រទី�់ម្ភិនិ�និយល់់តើឡូយ ដែដល់និឹ�តើកើ�ម្ចានិដល់់ក្រទី�់បើដ�.(រ�បតើតើឈ ើ � ើ !
.
មាតិិកា
karp øa
1 1
11
72
s;ER b 2 2
gÁ eyr UsaL im
IrcUl Rkug
dMeN
rUbG
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៣៥
33 22
33
សៀ្ចកាតីស់ម្រេ្្ច៖ ន្គរព្រះ្�មាកាដល់់ហើើយ!
រូបពន្្យល់់ទីី៣៥
73
រ�បដែ�នកខ្មាំ�តើល់ើ
. ១ . តើទាំះជាពួក�វកទីទីួល់�គល់់ក្រពះតើយស់ី�វជាក្រពះដែម្ភស់សី.ើ ក៏តើគម្ភិនិយល់់ពើល់កខ�ៈនៃនិក្រពះដែម្ភស់សី.ើ និិ�តើស់ចកើើដែដល់ទាំក់ទី�និឹ� ក្រពះតើយស់ី�វដែដល់�និដែថ្មីា�ក្រ�ប់ដល់់តើគដែដរ។.តើពល់តើនាះ.ពួកតើគពីំទាំនិ់�និយល់់ពអ្ន ើ �ើស់ញ្ញាា�.និ� ិ តើបស់កកម្ភីរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ
ភនកទីើ១.និិ�ទីើ២.តើ�កនី�ររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៣៤.និិ�ទីើ៣៥)។.ចំ�ីចតើនិះ.បញ្ញាជក់ចំស់់ តើទី.ម្ចាូកីស់.៨:២២-២៦;.១០:៤៦-៥២.(ររ�បដែដែភ
តើ�កនី�ក្រពឹ�ិកា ើ រ�៍វ ិល់វល់់ដ�ចខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ៖
S. បទី ទីទី ទីំំនា នាយ យ៖. ក្រពះតើយស់ី�វ�និទាំយទីីកជាម្ភីនិនិ�វការរ�ទីីកខល់ំ�ករបស់់ក្រទី�់ចំនិួនិបើដ�. ម្ចាូកីស់. ៨:៣១;. ៩:៣០-៣២;. ១០:៣២-៣៤..
(រ�បតើតើឈ ឈ� ា� ទីើ១. ើ �
ទីើ២.
និិ�ទីើ៣)។.
ការទាំយទីីកនិម្ភ ើ ួយៗភាជប់ម្ភកជាម្ភួយក្រព� ឹ កា ិើ រ�៍ដ៏ស់ំខ្មាំនិ់ៗ..
តើល់ើកទីើ១. បនាទប់ពើការក្របកាស់ជំតើនិឿរបស់់តើ�កតើពក្រ�ុស់តើ�ក្រស់ុកតើស់�រាភើល់ើព. (៨:២៧-៣០). តើល់ើកទីើ២. បនាទប់ពើ
ការផ្លាាស់់ដែក្របរ�បអ្ន�គក្រពះតើយស់ី�វ. (៩:២-៨). និិ�តើល់ើកទីើ៣. បនាទប់ពើក្រពះតើយស់ី�វ�និចាកតើចញពើក្រស់ុកកាល់ើតើឡូតើ�ក្រកុ� តើយរ��ឡូម្ភ � ក្រទី�់.(១០:១,៣២)។ ិ ជាកដែនិា�តើគ�ា�
S. កា ការរយល់ ល់់់ក្រក្រច ចឡូ ឡូំ៖ ំ .
តើ�រាល់់តើពល់ដែដល់ក្រពះតើយស់ី�វទាំយពើការឈចា � ប់របស់់ក្រទី�់.
.
ការឆ្វេលយ � �បរបស់់�វកតើដាយតើក្រពាះដែ�.
ការយល់់ក្រចឡូំ. �និបង្កាាញនិ�វតើគ្នាល់បំ��របស់់តើគ. គតើ� គច�់�និអ្នំណាច. ឋានិៈ. ក� ិ នា ិើ ម្ភ. និ� ិ ក្របជាក្របយ ិ ភាព. (៨:៣២,. ៩:៣៣,៣៤;.១០:៣៥-៣៧)។.តើស់ចកើើបតើក្រ�ៀនិអ្នំពភា ភាព ជា� �វបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើ.និិ�កា ការរល់ើតើតើឈ ឈ� ា� .នាំឱ្យយពួកតើគយល់់ក្រចឡូំ។ ើ ពជា ើ �
S. កា ការរបញ្ញាជ ក់៖. ក្រពះតើយស់ី�វ�និឆ្វេលយ � �បតើ�និឹ�ការយល់់ក្រចឡូំរបស់់ពួក�វកតើដាយស់�ើ�់ថា. ការម្ចានិទីំនាក់ទីំនិ�ជាម្ភួយ. និ� ឹ ក្រទី�់.ម្ចានិនិ័យថា.ជា�វបតើក្រម្ភតើើ ដាយគ្នាីនិល់កខ��ឌ.(៨:៣៣-៣៨;.៩:៣៥;.១០:៤១-៤៥)។
រ�បដែ�នកចំ�ីចកណា ើ ល់
. ២ . ក្រពះតើយស់ី�វយា�ច�ល់ទីើក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ តើ�នៃថ្មីាអាទីិ�យ. ម្ភីនិពិធើបី�យរ ំល់�. (១១:១-១០)។. ការយា�ច�ល់ទីើក្រកុ�តើដាយគ�់ . តើល់� ើ ន�ស់�ើ�. ក្រពះអ្ន�គក្របកាស់អ្នះអា�ថា. ក្រទី�់យា�ម្ភកកនី�ដំតើ�ើរតើបស់កកម្ភីស់និើភា ិ ព. (�ការ.ើ ៩:៩)។. កច ិ ូការដំប��. ដែដល់ក្រទី�់ពិនិិ�យតើម្ភើល់. គ�ក្រពះវ ិហាំរដែដល់ជាកដែនិា�ដ៏បរស់ី ិ ទីធរបស់់�ស់នាយ�ដា. (ម្ចាូកីស់. ១១:១១. ស់�ម្ភក�់ស់ម្ចាគល់់ម្ចាូឡាគើ . ៣:១)។. តើ�នៃថ្មីាបនាទប់. ក្រពះតើយស់ី�វ�និប�ើច�ចល់តើ�កនី�ក្រពះវ ិហាំរ. (១១:១៥-១៩)។. ក្រទី�់វាយក្របហាំរពួកអ្ននកដែដល់ទីទីួល់. ័ អ្ននកថាើយប�គំតាម្ភរយៈក្របព័និធថាើយ�ង្កាើយយញ្ចូាប�ជា. (១១: បនិទីកម្ភនិ ិ ឱ្យយ�ស់និ៍ដនៃទីច�ល់ក្រពះវ ិហាំរ. និ� ិ ដល់់អ្ននកតើក�ក្របវញ្ចូូ . ១៧. ស់�ម្ភអានិតើអ្ន�យ. ៥៦:៧,. តើយតើរម្ចា. ៧:១១)។. បណា ើ ពួកអ្ននកនិតើយា�យ. និិ�អ្ននកដឹកនាំ�ស់នាក្រកុ�តើយរ��ឡូម្ភ ិ .
ក្របឈម្ភម្ភី�និឹ�ក្រពះតើយស់ី�វ. តើដាយទាំម្ភទាំរឱ្យយក្រទី�់បង្កាាញតើដើម្ភតើ��ីនៃនិទីតើ�ើើរបស់់ក្រទី�់។. ក្រពះតើយស់ី�វឆ្វេលយ � �បវ ិញតើដាយការដាក់
ពួកតើគតើ�កនី��ានិភាពដ៏ល់ំ�ក. (១១:២៧-៣៣). តើ�យ ើ តើដាយធានាថា. ល់ីះក្រតាតើគឈប់ក្របក្រព� ឹ ើអ្នំតើពអា ើ ក្រកក់ជាបនាទនិ់. តើបម្ភ ើ និ ិ ចឹ�តើទី.ក្រពះវរបិតានិឹ�ដកយកនិគរតើចញពើពួកតើគក្របគល់់ឱ្យយ�ស់និ៍ដនៃទី.(១២:១-១២)។.ពួកតើគក្រចតើឡា��ឹ�ជាខ្មាំា� ំ !
ក្រពះតើយស់ី�វ�និទីទីួល់ជ័យជំនិះយាូ�រ�័ស់. កនី�ការឆ្វេលយ � ស់ ស់ំំ�ួ រ.ដែដល់ពួកគ�ៈផ្លារស់ី ើ ើ. និិ�ពួកអ្ននកបតើក្រម្ភើតើស់ើចតើ�រ�ឌូ ដែដល់. �និតើចាទីស់ួរ. (១២:១៣-១៧. រ�បកា កាក ក) ់ . និ� បើកជា ជាព ពើរ). តើ�យ ិ តើដាយពួកគ�ៈ�ដ�ស់ី.ើ (១២:១៨-២៧. រ�ប�� រន រតើតើប ើ និ� ឹ តើដាយ.
ពួកអាចារយ. (១២:២៨-៣៤. រ�បក្រក្រក កម្ភ ម្ភច ចំប) ់ ។. តើក្រកាយម្ភក. ក្រពះតើយស់ី�វច�ិីល់បង្កាាញថា. តើទាំះបើជាតើគរ ំពឹ�រ�់ចាប ំ ីក្រតារបស់់តើស់ើច. ដាវ ើឌ.
ដែដល់យា�ម្ភកតើនាះ.
ម្ចានិអ្នំណាចធំជា�តើគ�និគិ��ីនិតើ�តើទីៀ�!.
ក្រពះតើយស់ី�វម្ភិនិក្រ�ឹម្ភដែ�ជាព�ជ�ាួ�ដាវ ើឌខ្មាំ�ដែ�នក
�ច់ឈាម្ភបូីតើណាាះតើទី.ដែ�ក្រទី�់ជាក្រពះអ្នម្ចាូស់់.និ� ម្ភក កីដ)។ ិ ជាក្រពះរបស់់តើស់ើចរបស់់ដាវ ើឌ��ដែដរ.(១២:៣៥-៣៧.រ�បម្ភ
រ�បដែ�នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ
. ៣ . ម្ចានិដែ�ពួកអ្ននកតើ�ីះក្រ��់តើស់ស់ស់ល់់. ជាអ្ននកទីទីួល់�គល់់ក្រពះតើយស់ី�វជាក្រពះដែម្ភស់សី.ើ និិ�ជាក្រពះអ្នម្ចាូស់់តើទី. តើទីើបជាកម្ភីស់ិទីធិរបស់់ . ក្រពះនៃនិអ្នីក្រើ �ដែអ្នល់ព� ិ ។. . តើទាំះបក្រើ ពះតើយស់ី�វ�និយា�ម្ភកកនី�នាម្ភជាអ្នីើក្រ�ដែអ្នល់ថ្មីីើ. និិ�ពិ�ក្រ�កដ.កើ.ើ ក៏ម្ចានិម្ភនិីស់សម្ភួយចំនិួនិ. បូីតើណាាះ�គល់់ក្រទី�់. តើ�យ ើ ម្ភួយចំនិួនិធំបដិតើស់ធក្រពះអ្ន�គ។. ពួកតើគម្ភិនិយល់់ពើដំតើ�ើរដែដល់ក្រទី�់ច�់បង្កាាញតើគពើក្រពះដែម្ភស់សី.ើ និិ� . ពើដំតើ�ើរជើវភាពរបស់់ក្រទី�់តើនាះតើទី. (រា រាជា ជាប បតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើ)។. (រ�បស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាស់ ស់ួួរទាំ ទាំំ� ំ បួនិស់ំតើ�តើ�តើល់ើការបតើក្រ�ៀនិ. និិ�កិចូការរបស់់ក្រទី�់ដែដល់
�និពព និយយល់ ល់់់ទី៣ � ម្ភីជា�អា ិ �៌នាកនី�ររ�បពនិ ើ ៤. ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ��ើ.ំ ជាការអ្ន�ូរយឈនះតើល់ជ ើ ំ�ធ ិ រកស. និ� ិ តើស់ចកើ� ើ ា ប់)។. តើបស់កកម្ភីរបស់់ក្រទី�់នាអ្នំឡូី�តើពល់ស់�ើ�៍បរស់ី ិ ទីធហាំក់ដ�ចជាបរាជ័យ។. ពួក�វកតើ�ះប�់តើចាល់ក្រទី�់. តើ�យ ើ ពួកអាជាែធរ �និ�ា� � ក្រទី�់. (រ�បតើតើឈ ឈ� ា� )។. តើទាំះជាដែបបតើនាះកើើ. ក៏ក្រពះបិតាក្រជាប. និិ�តើក្រ�ស់ក្រទី�់ឱ្យយរស់់ពើ�ាប់. (រ�ប�� រន រតើតើប បើក)។. ពួក�វក. ើ �
និ� ភនក ើ យល់់. តើពល់ជួបក្រទី�់តើក្រកាយពក្រើ ទី�់រស់់ពស់ ិ �ើ��ម្ភនិីស់សចាប់តើ�ើម្ភ ើ ីគ�កនី�ក្រស់ុកកាល់តើើ ឡូ. (១៦:១-៨). ស់�ម្ភស់ម្ចាគល់់រ�បដែដែភ
2
កាក្រព ា ះដែដែម្ភ ទីើ៣.និិ�ពាកយ.“តើ�ញ អ្នននកដែដែដ ដល់ ល់..“តើតើ� �ញ �យ ជឿថា ថា.. ក្រក្រព ពះតើតើយ យមាាតិិ ស់ី�វី . ជា ស់ ជាក្រ ព ម្ភស់ ស់សសី.ើ និិ�ជា ជាក្រក្រព ពះអ្ន អ្នម្ចា ម្ចាូស់ ស់់់.�និ និកា កាាយជា ើ ”.កនី��ទីើ៧។.អ្ន ើ ”. តើតើ� ើ តើតើជ ំ ីំដរ៏ � ់ �កា ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួយច�ី ល់ ល់. ិ . តើតើឡូ ឡូ� ល់ើ). ពភ �ក!. ក្រក្រព ពះវញ្ញា ស់ី ទីធធ. ពួកជនិ និី ម្ចាំ.ំ តើតើ� �យ ជាអ្ន អ្នននកក្រក្រប បកា កាស់ ស់ព ពក្រក្រទី �តើតើ� កានិ និ់់. (រ�បស់ ិ ា �បរស់ ើ តើតើល់ ិ ពតើតើ� ិ ីទី ឹ ម្ចា ើ ក៏ជា ើ ទី� (រ�បស់ ស់� �ើក្រក្រពា ពាប ប).តើតើក្រក្រ� �ៀម្ភ ម្ភល់ ល់ក កខ�ៈ�ើល់ ល់់់អ្ន អ្នំំណា ណាច ចដល់ ល់់់ពួកតើតើគ គ.ស់ ស់ក្រក្រម្ចា ម្ចាប ប់ព័និ និធធកិចូរបស់ ស់់់ពួកតើតើគ គចំតើតើពា ពាះះម្ភ ម្ភនិ និីីស់ ស់សសតើតើ� �កទាំ ទាំំ� ំ ម្ភ ម្ភ��ល់ ល់។ ។
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៣៦
74
ស់ណាា្ន្នៃ្រាជ្យរបស់់ព្រះ្�មែ្ស់្សី
រូបពន្្យល់់ទីី៣៦
75
. ១ . ម្ភនិីស់ស�ាះតើជឿថា. រាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះកនី�ស់ម្ភ័យស់ញ្ញាាចាស់់ទីទីួល់�និតើស់ចកើើស់តើស្រ្តង្កាគះ. តើដាយ�រការក្រប�ិប�ើិតាម្ភក្រកឹ�យវ ិនិ័យ. ដែដល់ក្រពះជាម្ចាូស់់�និក្របទាំនិឱ្យយតើ�ភនំស់ីណា យ។. ើ
តើនិះម្ភនិ ិ ដែម្ភនិជាការព� ិ តើទី។.
តើស់ចកើស់ ើ តើស្រ្តង្កាគះជានិច ិ ូកាល់គតើ� ដាយ�រ. . ក្រពះគី�តាម្ភរយៈការអ្ន�់តើទាំស់ដ៏តើម្ភតាើករីណារបស់់ក្រពះ. ជាតើស់ចកើើជំតើនិឿ. ដែដល់ស់ដែម្ភី�ល់កខ�ៈរបស់់វា. តើដាយការ�ើប់. ពះគី�”.ម្ចានិក្រគបដ�ើប់.(ឬភាជប់).ទី�ទាំ� ំ ក្រពះគម្ភីើរស់ញ្ញាាចាស់់។ បង្កាគប់។.ពាកយ.“ក្រក្រព
. ២ . វាជាការពិ�. កនី�ចតើនាាះស់ម្ភ័យស់ញ្ញាាចាស់់. និិ�ស់ញ្ញាាថ្មីីើ. ម្ចានិម្ភនិីស់ស�ាះតើ�កនី��ស់នាយ�ដា�និគិ�ថា. តើស់ចកើើស់តើស្រ្តង្កាគះ. . �និតើដាយ�រការក្របក្រពឹ�ើ។.ពួកតើគ�និយល់់ថា.បញ្ចូា�ិ១ ើ ០ក្របការជាក្របព័និធ�ល់បី�យជាជា�ក្របពឹ�ើតាម្ភក្របព័និឆ្វេ ធ ល�យ�ប។ . ៣ ..បញ្ញាាចម្ភិ�តើ�កនី�ដំ�ឹ�ល់ិគ�ថា៖.តើ�ើក្រពះតើយស់ី�វ.ជាក្រពះដែម្ភស់សីឬ ើ យាូ�ណា?.តើ�ើល់កខ�ៈជាតើស់ើចនៃនិក្រពះតើយស់ី�វដែបបណា?. . ក្រពះរាជនិគរដែបបណាដែដល់ក្រទី�់និឹ�តាំ�តើឡូ� ើ ?. តើទាំះបើ�ស់និ៍យ�ដាកំពី�រ�់ចាក្រំ ពះដែម្ភស់សី.ើ ក៏ពួកតើគម្ភិនិធាាប់គិ�ថា. ជើវភាព. របស់់ក្រពះដែម្ភស់សីនិ ើ � ឹ ម្ចានិល់កខ�ៈដ�ចជា�វបតើក្រម្ភតើើ ឡូយ ើ ។
និយយល់ ល់់់ទីើ៣៦. ច�រស់រតើស់រគម្ភីើរអ្នយូ�ហាំនិ. ១៣:១-១៧. តើដើម្ភិព . ៤ . រ�បពនិ ើ �៌នាពើល់កខ�ៈនៃនិភាពជាក្រពះដែម្ភស់សីរើ បស់់ក្រពះតើយស់ី�វ។
់ �តើតើជ ពះតើតើយ យស់ ស់ី�វី កំពី�ល់ ល់� �់ជ�គ�� ជើ�ឱ្យ ឱ្យយយ�វកតើតើព ពក្រក្រ� �ុស់ ស់។ រ�បតើនិះស់ដែម្ភី�ឱ្យយតើ�ញ ើ ពរើ �បពនិយល់់ក្រក្រព
.
S. ដ�ចជាររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៣៤.ព�៌នាពើការតើធើើពិធើក្រជម្ភីជរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ.ជាតើពល់ក្រពះវរបិតាក្របកាស់ថា.ក្រទី�់ជាតើតើស់ ស់ើើច.(“តើតើនិ និះះជា ជា..
ក�និ និស់ ស់ាួ និ និភា ា ភាាអ្ន អ្នញ ញ.ជា ជាទី ទីើតើតើព ពញចិ�ើអ្ន អ្នញ ញណា ណាស់ ស់់់”.ម្ចាូកីស់.១:១១.ស់�ម្ភអានិទីំនិីក�តើម្ភើ� ើ .២:៧.ទីំនិីក�តើម្ភើ� ើ ២.គប � ទីទីំនិីកតើក្រចៀ�.
ម្ភ.ើ (“តើយ� តើ�ពធ ើ តើពញច� ិ ើនិ� ឹ ឯ�”.ម្ចាូកីស់.១:១១.ស់�ម្ភអានិតើអ្ន�យ.៤២:១.តើអ្ន�យ. ិ តើើ ឡូ� ើ ក្រគ�រាជយ).និ� ិ ជា�វបតើតើក្រក្រម្ភ
៤២:១-៦. គ�ជា. “ទីំនិីក�តើម្ភើើ�នៃនិ�វបតើក្រម្ភើ”)។. និិម្ភិ�ើស់ញ្ញាាច�ិីល់តើ�រកតើស់ចកើើពិ�ទាំំ�តើនិះ. តើ�ក្រ��់ចំ�ីចកណា ើ ល់នៃនិ.
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៣៦.(តើតើស់ ស់ើើចកី � ន ភា ភាព ពជា ជាអ្ន អ្នននកបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើ)។
S. តើ�យ ឈ� បើក)។. ើ រួម្ភបញ្ចូូ� ល់ទាំំ�និម្ភ ិ � ិ ើស់ញ្ញាានៃនិការ�ា��. និ� ិ ការស់់តើឡូ� ើ វ ិញរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ��ដែដរ. (រ�បតើតើឈ ើ ា��. និិ��� រន រតើតើប តើពល់ក្រពះតើយស់ី�វតើ�តើល់ើតើឈ� ើ ា��.
តើពល់តើនាះក្រទី�់ជា�វបតើក្រម្ភើគ្នាីនិល់កខ��ឌ។.
គ្នាីនិអ្ននកណាម្ចានក់ដែដល់ជា�កសព ើ ើ.
ការជំនិីំជក្រម្ភះ. និិ�ការ�ា��របស់់ក្រពះតើយស់ី�វ�និរ ំពឹ�ទីីកថា. ក្រពះតើយស់ី�វម្ចានិក្រពះជនិីរស់់តើឡូ� ើ វ ិញតើឡូយ ើ ។. តើ��ីដ�តើចនះ. តើ�យ ើ ិជា ើ តើទីប ើ ក្រពះវរបតា ិ របស់់ក្រទី�់. �និតើក្រ�ស់ឱ្យយក្រទី�់ម្ចានិក្រពះជនិីរស់់តើឡូ� ើ វ ិញ. តើ�យ ើ ការតើធើដ ើ �តើចានះ. គតើ� ដម្ភ ើ ការបញ្ញាជក់
ក្របកាស់ថា.ក្រពះតើយស់ី�វជាក្រពះដែម្ភស់សី!ើ
់ ី� ម្ភនិ និីីស់ ស់សសកា កានិ និ់់នៃនៃដ ដគ្នាន ជា ជាររ�ើ�ក ន ស់ ស់� �គម្ភ ម្ភនិ និ៍៍ម្ភ ម្ភួួយ។. បំ��របស់់ក្រពះ. S. និិម្ភិ�ើស់ញ្ញាាពិព�៌នាពើព័និធកិចូរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ. គរ� �បម្ភ
គច � �់ឱ្យយម្ភនិីស់សក្រគប់រ�បកនី�ស់�គម្ភនិ៍ថាើយស់រិ ល់ិ ើ ដល់់ក្រទី�់. និ� ិ បតើក្រម្ភគ្នា ើ ន តើ�វ ិញតើ�ម្ភក. កនី�ក្រគប់កច ិ ូការដែដល់តើគតើធើ។ ើ . . ់ និ ់ �.ិ និ� ក្រពះ�ីស់ពម្ភ ើ និីស់ស.ក្រទី�ម្ភ ិ ក្របកានិ់តើល់ក្រើ ពំដែដនិក្របតើទីស់.ទី�ជា ិ ព�៌ស់ម្ភិីរតើឡូយ ើ ។
. ៥ ..ក្រពះជាម្ចាូស់់បញ្ចូជ� និក្រពះវ ិញ្ញាា�បរស់ី ពាប ប).តើដើម្ភិជ ជ ព ិ ទីធ.(រ�បក្រក្រពា ើ ួយឱ្យយម្ភនិីស់ស�និតើជឿ.និ� ិ ក្របកានិ់ខ្មាំជប់�ួ និតាម្ភតើស់ចកើ ើ � ិ ដ៏អ្ន�ូរយ ដែដល់ទាំក់ទី�និឹ�ព័និធកិចូរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ.
និិ��ើល់់អ្នំណាចដល់់ពួកតើគឱ្យយរស់់តើ�.
. ជាស់ម្ចាជិកនៃនិស់�គម្ភនិ៍ជា�វបតើក្រម្ភើ.
របស់់ក្រពះតើយស់ី�វ។. ដ�ចរ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៣៨. បង្កាាញពើក្រពះវ ិញ្ញាា�បរស់ី ិ ទីធតើក្របើក្រពះគម្ភីើរបរស់ី ិ ទីធ. ពិធើក្រជម្ភីជទីឹក. និិ�ពិធើតើល់ៀ�.
ក្រពះអ្នម្ចាូស់់. ស់ដែម្ភី�ពើតើស់ចកើើពិ�របស់់ក្រពះដល់់ម្ភនិីស់ស. ស់ក្រម្ចាប់ដឹកនាំតើគឱ្យយម្ចានិជំតើនិឿកនី�ក្រពះតើយស់ី�វជាក្រពះអ្ន�គស់តើស្រ្តង្កាគះ. និិ�. ជាអ្នម្ចាូស់់ក្រពម្ភទាំំ�.តើដើម្ភិ� ើ ើល់់អ្នំណាចឱ្យយពួកតើគតើដើរកនី�ម្ចាគ្នា៌.ជាស់ស់ ិ សកនី�ស់�គម្ភនិ៍ជា�វបតើក្រម្ភ។ ើ
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៣៧
76
ព្រះ្�បន្ទ�ល់ត្រូ្ឡូប់ជាសាច់ឈាមា
រូបពន្្យល់់ទីី៣៧
77
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៣៧. ពិព�៌នាទីក្រម្ភ�់ក្រកា�ើក ិ តើស់ចកើើដែថ្មីា�ការ�៍របស់់តើ�កម្ចាូទីើនិ. ល់�តើធើរ. ដែដល់�និតើពាល់ថា. “ក្រពះគម្ភីើរ
ជាចំ�ីចតើ�ើើម្ភដែដល់នាំឱ្យយតើយ� ូ ស់ំតើ�រក្រពះគម្ភីើរស់ញ្ញាាថ្មីីើគ្នាក្រំ ទី. និិ�បំភ�ឱ្យ ា យតើ�ញ ើ �គល់់ក្រពះតើយស់ី�វពើក្រស់ុកណា�ដែរ�”។. ើ ចំស់់ពើ. ការពិ�តើនាះ។
ក្រក្រព ពះបនិ និទ� ល់ ល់តើ ទ តើ� �កី � ន តើតើស់ ស់ច ចកើបតើតើក្រក្រ� �ៀនិ និររបស់ ស់់់�ស់ ស់នា នាយ យ�ដា
. ១ . រាូ បំយ. ឬក្រគូ�ស់និ៍យ�ដា. តើ�ស់ម្ភ័យក្រពះតើយស់ី�វ�និបតើក្រ�ៀនិថា. អ្នើើដែដល់ក្រពះ�និបតើ�ើើ�ដំប��តើគប�ិស់់. គ�ថ្មី�រាូ. (Torah). ដែដល់តើ�ថាបញ្ចូូ ក�ឌ.
ជាតើស់ៀវតើ�ទាំំ�ក្រ�ំរបស់់ម្ភ�តើូ ស់។.
ពួកតើគនិិយាយថា.
តើទាំះបើថ្មី�រាូ�និបតើ�ើើ�ម្ភីនិ�កល់តើ�កកើើ .
ក៏តើក្រកាយម្ភក. ក្រពះ�និបង្កាគប់ឱ្យយតើ�កម្ភូ�តើស់ស់រតើស់រវាតើឡូ� ើ តើ�ភនំស់ីើណាយ។. ពួកតើគក៏�និអ្នះអា�តើទីៀ�ថា. តើទាំះជាម្ចានិគម្ភីើរ តើ�ស�តើទីៀ�តើ�កនី�ក្រពះគម្ភីើររបស់់�ស់និ៍យ�ដាក៏តើដាយ.ក៏គ�់ដែ�គម្ភីើរទាំំ�តើនាះក្រពះម្ភិនិ�និបង្កាគប់ឱ្យយស់រតើស់រតើទី។
. ២ ..រាូ បំយ�ាះ.ចា�់ទីីកថ្មី�រាូតើស់ីនិ ើ � ឹ គម្ភីរើ ក្រ�ជាែ.(Wisdom).ដែដល់�និយកនិម្ភ ិ � ិ ើរ�បកនី�ក្រ�ជាែ.និ� ិ អ្នះអា�ថា.ក្រ�ជាែម្ភនិ ិ ក្រគ្នានិ់ដែ� ជាបា�់នៃនិការប�ើបតើ�ើ� ើ ដែ�និតើនាះតើទី.ដែ�ជាអ្ននកបតើ�ើ� ើ ដែ�និដើវ ិញ.(ស់�ម្ភអានិស់ីភាស់� ិ .៨:២៣,២៧)។.អ្ននក�ាះតើទីៀ�ទីទីួល់�គល់់
ក្រ�ជាែថាជាស់ំតើ�រក្រក� ឹ យវ ិនិ័យ. ក្រពម្ភទាំំ�និយា ិ យអ្នះអា�ថា. គម្ភីរើ ក្រ�ជាែម្ចានិដែ�តើ�កនី�ក្របតើទីស់អ្នីក្រើ �ដែអ្នល់បូីតើណាាះ. (ស់ីរា ើ ូ ក.
«Sirach».២៤:៣,៤)។
. ៣ ..រាូ បំយភាគតើក្រចើនិចា�់ទីីកថ្មី�រាូ.(Torah).ជានិំបី័�ជើវ ិ�.ជាទីឹករស់់.និិ�ជាពនិា�តើ�កិយ។ ពះបនិ និទ� ល់ ល់តើ ទ តើ� �កី � ន តើតើស់ ស់ច ចកប ើ តើតើក្រក្រ� �ៀនិ និនៃនៃនិ និក្រក្រព ពះគម្ភ ម្ភីរើី ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាថ្មី ថ្មីីើី ក្រក្រព
. ១ . ក្រពះគម្ភីរើ ស់ញ្ញាាថ្មីីើបតើក្រ�ៀនិថា. ក្រពះតើយស់ី�វជាក្រពះបនិទ�ល់ដែដល់�និក្រ�ឡូប់ជា�ច់ឈាម្ភ. (យូ�ហាំនិ. ១:១៤)។. “ក្រពះបនិទ�ល់ ចី�តើក្រកាយ”.របស់់ក្រពះស់ក្រម្ចាប់ម្ភនិីស់សជា�.ិ .ក្រ�ូវ�និតើម្ភល់ ើ តើ�ញ ើ .និ� ិ �និឮតើ�តើល់រើ �បអ្ន�គក្រពះតើយស់ី�វ.(តើ�តើក្រពរើ .១:១-៤)។
. ២ ..ដំ�ឹ�ល់ិម្ចាូថាយបតើក្រ�ៀនិថា.តើ�កនី�ក្រពះតើយស់ី�វគ�៖
S. ម្ចានិម្ចានក់ដែដល់វ ិតើស់ស់ជា�ក្រពះវ ិហាំរ.�និយា�ម្ភកតើ�យ ើ .(១២:៦)។
S. ម្ចានិម្ចានក់ដែដល់វ ិតើស់ស់ជា�នៃថ្មីាឈប់ស់ក្រម្ចាក. (នៃថ្មីាស់បិ ័ទី). �និយា�ម្ភកតើ�យ ើ . ម្ចាូថាយ. ១២:៧. (�ស់និ៍អ្នីើក្រ�ដែអ្នល់. យកចិ�ើទីីកដាក់តើល់ើការរកានៃថ្មីាឈប់ស់ក្រម្ចាកដែដល់�និដែច�កនី�និិកខម្ភនិំ.២០:៨-១១.និិ�តើចាទីិយកថា.៥:១២-១៥)។
S. ម្ចានិម្ចានក់ដែដល់វ ិតើស់ស់ជា�តើហាំរាយូ�ណាស់. �និយា�ម្ភកតើ�យ ើ . ម្ចាូថាយ. ១២:៤១. (ក្រពះ�និបញ្ចូជ� និតើ�កយូ�ណាស់. ឱ្យយតើ�ក្របកាស់ដំ�ឹ�ល់ិដល់់�ស់និ៍ដនៃទី)។
S. ម្ចានិម្ចានក់ដែដល់វ ិតើស់ស់ជា�ក្រពះ�ទី�ឡូ�ម្ភូ�និ.�និយា�ម្ភកតើ�យ ើ .១២:៤២.(ស់�ម្ភតើក្របៀបតើធៀបបទីគម្ភីើរម្ចាូថាយ.២:១១. និិ�១ព�ាវតារកសក្រ�.១០:២៣-២៥.ស់�ម្ភស់ម្ចាគល់់.១ក�រនិថ្មី� ិ ស់.១:២៤)។ តើស់ចកើើក្របកាស់ទាំំ�តើនិះ.
ក្រ�កដជាបណា ើ ល់ឱ្យយពួកអ្ននក�ើប់ការបតើក្រ�ៀនិរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ.
ខ្មាំា� ំ ម្ភិនិខ្មាំនិ។
ម្ចានិការ�ឹ�ក្រចតើឡា�យាូ�..
. ៣ ..តើ�កយូ�ហាំនិតើធើប ើ នាទល់់ពក្រើ ពះតើយស់ី�វ.ថាក្រពះអ្ន�គគជា � ៖ S. និំបី័�ជវើ ិ�.(ម្ចាូថាយ.៦:៤១)
S. ទីក ឹ រស់់.(៤:៧-១៥)
S. ពនិាតើ� �កយ ិ .(៨:១២,.៩:៥) ស់តើតើ� �ខបម្ភ ម្ភក កវញ ពះបនិ និទ� ល់ ល់� ទ �ួ និ និឯ ា ឯ�.ច�ី ល់ ល់ប ិ បង្កាា ញអ្ន អ្នំំពើក្រក្រព ពះបនិ និទ� ល់ ល់ដ ទ ដ៏រស់ ស់់់.តើតើ� �យ ថា..ក្រក្រព ពះតើតើយ យស់ ស់ី�វី ជា ជាក្រក្រព ពះដែដែម្ភ ម្ភស់ ស់សសី។ ស់ ិ .ក្រក្រព ើ ថា ើ
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៣៨
78
ព្រះ្�យេ្ស់ីូវ ន្ិងព្រះ្�វិញ្ញាា្ណ
រូបពន្្យល់់ទីី៣៨
79
. ១ . ក្រពះជាម្ចាូស់់រប ួ រួម្ភនិិស់ស ័យជាក្រពះនៃនិក្រទី�់. និិ�និិស់ស ័យជាម្ភនិីស់សតើពល់នា�ម្ចាូរាម្ចានិគភ៌. (ល់�កា. ១:៣១)។. ភាពជាក្រពះ. និិ�.
ជាម្ភនិីស់សនៃនិអ្ន�គក្រពះតើយស់ី�វជាក្រពះដែម្ភស់សី.ើ រស់់តើ�កនី�ជើវភាពជា�វបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើឥ��ប. ក្រ�ូវ�និតើតើគ គឆ្នាំ ឆ្នាំាា��. និិ�ស់ ស់ីីគ�. តើ�យ ើ ក្រ�ូវ. �និតើគបញ្ចូ ញ្ចូូី ូ ះតើតើ� �កី ន��� នរ. (ររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៣៨.ចំ�ីចកណា ើ ល់.ដែ�នកខ្មាំ�ឆ្វេេ��)។.ក្រពះតើយស់ី�វ�និតើបើកស់ដែម្ភី�ស់ិរល់ិ ើ របស់់ក្រទី�់.
តាម្ភម្ភតើធា�យដ៏អ្ន�ូរយម្ភួយ.គ�តើដាយការរស់់តើ�ជើវ ិ�ជាអ្ននកបតើក្រម្ភើបនាទប�ាួនិគ្នាីនិល់កខ��ឌ។
. ២ . តើ�ក្រពក ពះតើតើយ យស់ ស់ី�វី ម្ចា ម្ចានិ និក្រក្រព ពះជនិ និីីរស់ ស់់់តើតើឡូ ឡូ� ន និផ្លាទ� ំ ថ្មីីរតើម្ភៀល់តើចញ។. ថ្មីី�និរតើម្ភៀល់. ិ ។. ក្រពះអ្ន�គចាកតើចញព� ើ វញ ឹ នៃថ្មីាអាទី� ិ យ. ក្រក្រព ើ � រម្ភី តើចញ.(ម្ចា�់�� រ).គ ន �ម្ភិនិដែម្ភនិស់ក្រម្ចាប់ឱ្យយក្រពះតើយស់ី�វយា�តើចញតើទី.ដែ�ស់ក្រម្ចាប់ឱ្យយម្ភនិីស់សច�ល់តើម្ភើល់វ ិញ។
. ៣ បនាទប់ពើ�និរស់់ពើ�ាប់តើឡូ� ើ វ ិញ.
ក្រពះតើយស់ី�វ�និតើល់ចម្ភកឱ្យយពួក�វក.
និិ�ម្ភនិីស់សឯតើទីៀ�តើ�ញ ើ .
ក្រទី�់គ�់តើ�កនី�ចំតើណាម្ភពួកតើគ.តើទាំះបក ើ ី ន�ល់កខ�ៈជារ�បកាយផ្លាាស់់ដែក្របក៏តើដាយ។
តើដើម្ភិឱ្យ ើ យតើគដឹ�ថា .
. ៤ ..តើ�តើពល់ក្រពះតើយស់ី�វយា�តើ�និគរ�ានិស់ួគ៌. (រ�បស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញច�ី ល់ ល់ព ិ ពើ�� រន រតើតើប បើកតើតើ� �រ�បពពក).ក្រទី�់ម្ភិនិ�និដក.(withdraw).
ក្រពះវ�ើម្ចានិរបស់់ក្រទី�់តើចញតើទី.ដែ�ក្រទី�់�និផ្លាាស់់ដែក្រប.(transformed).វាវ ិញ។.តើ�តើពល់ក្រទី�់រស់់ព� ើ ា ប់តើឡូ� ើ វ ិញ.ក្រពះតើយស់ី�វ.
�និម្ចានិបនិទ�ល់តើ�ពួក�វកថា៖. “និឹ�ដែល់�ម្ចានិការស់ួរស់ី�ទីីកខដែដល់តើ�ញ ើ និឹ�ដែភនកតើទីៀ�តើ�យ ើ . គ�រ���ដល់់តើពល់�ែីំ . និឹ�តើល់ចម្ភកជាថ្មីីើម្ភើ�តើទីៀ�នានៃថ្មីាចី�តើក្រកាយ។. ដែ�តើទាំះយាូ�ណា. ក៏�ី ំនិ ែ ឹ�តើ�ជាម្ភួយអ្ននករាល់់គ្នាន. ដរាបដល់់បំ�ី�កល់ិ”. (ម្ចាូថាយ. ២៨:២០. ល់�កា. ២៤:៥០-៥៣)។. តើ�កនី�ការពិព�៌នាពើក្រពឹ�ើិការ�៍នៃនិការយា�តើ��ានិស់ួគ៌កី �គម្ភី ន ើរកិចូការ
១:១-១១. ក្រពះតើយស់ី�វ�និបញ្ញាជក់ក្រ�ប់យាូ�ចំស់់. ដល់់ពួកស់ស់ ិ សរបស់់ក្រទី�់ដែដល់កំពី�ដែ�យល់់ក្រចល់ំតើនាះថា. ក្រពះអ្ន�គ.. ម្ភិនិស់ពើក្រពះទី័យតាំ�រាជយដែបបតើស់ើចដាវ ើឌតើ�តើ�កិយតើនិះតើឡូយ ើ !
. ៥ . តើទាំះបើជាក្រពះតើយស់ី�វ�និម្ចានិបនិទ�ល់ថា. និឹ�បញ្ចូជ� និក្រពះវ ិញ្ញាា�បរស់ី ិ ទីធឱ្យយពួកស់ិស់ស. បនាទប់ពើការយា�ក្រ�ឡូប់តើ��ានិស់ួគ៌. ក៏តើដាយ. (យូ�ហាំនិ. ១៤:២៦;. ១៦:៧). ដែ�ក្រទី�់ក៏�និម្ចានិបនិទ�ល់ថា. ក្រពះអ្ន�គផ្លាទល់់និ� ឹ យា�ម្ភកគ�់ជាម្ភួយតើគ. (យូ�ហាំនិ..
១៤:១៨)..តើ�យ ួ ជាម្ភួយក្រពះវរបិតា.និឹ�យា�ម្ភកតាំ�ទីើល់ំតើ�ជាម្ភួយពួកតើគ��ដែដរ.(យូ�ហាំនិ.១៤:២៣)។ ើ ថា.ក្រទី�់រម្ភ
. ៦ ...ក្រពះតើយស់ី�វជា�ួអ្ន�គនៃនិជ័យជំនិះ.និិ��និយា�តើ��ានិស់ួគ៌.តើ�យ ស់ញ្ញា ញ្ញាា ើ និឹ�យា�ម្ភកវ ិញ.(ឬគួរដែ�ដែក្របថា.“ក្រពះដ៏គ�់តើ�”.រ�បស់
ក្រក្រព ពួញច�ី ល់ ល់ច ិ ចីះតើតើក្រក្រកា កាម្ភ ម្ភ) ). និិ�បនិើកិចូការរបស់់ក្រទី�់តាម្ភរយៈក្រពះវ ិញ្ញាា�បរស់ី ស់� �ើក្រក្រពា ពាប ប). ដែដល់ម្ចានិបនិទ�ល់តើ�កានិ់ ិ ទីធ. (រ�បស់
ំ ក់ទីឹក. និ ម្ភនិីស់សជា�ិតាម្ភរយៈក្រពះគម្ភីើរដ៏បរស់ី ពះគម្ភ ម្ភីើរី . ដ� និំំបី័�. ិ ទីធ. . ពិធើក្រជម្ភីជទីឹក. តើ�យ ើ និឹ�ពិធើស់ម្ភី័និធវ�សដ៏បរស់ី ិ ទីធ. (រ�បក្រក្រព និិ�រ�បដែដែព ព�.តើ�តើក្រកាម្ភដែ�នកខ្មាំ��ើ)ំ ។
. ៧ . ក្រពះតើយស់ី�វបង្កាគប់ដល់់អ្ននកដែដល់តើដើរតាម្ភក្រទី�់. ឱ្យយស់ដែម្ភី�ពើស់ិរល់ិ ើ របស់់ក្រទី�់. តាម្ភរយៈការរស់់តើ�របស់់ពួកតើគ. (ភាពជា.. អ្ននកបតើក្រម្ភ) ើ . និ� ិ �និស់និាថា. ក្រទី�់និ� ឹ ទីទីួល់យកពួកតើគតើ�រួម្ភស់ិរល់ិ ើ . កនី�ដំណាក់នៃនិក្រពះវរបតា ិ . យូ�ហាំនិ. ១៧:២២-២៤..
(រ�បស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញ.ច�ី ល់ ល់តើ ិ តើ� �តើតើល់ ល់ើចំពពក)។
តើ�ក្រគ្នាពួកអ្ននកដែដល់ក្រ�ូវ�និនិិរតើទីស់តើ�ក្រស់ុក�បីើឡូ�និកនី�ឆ្នាំំ�៥៩៧ម្ភីនិគ.ស់. និិ�ឆ្នាំំ�៥៨៧ម្ភីនិគ.ស់. ចាប់តើ�ើើម្ភក្រ�ឡូប់ម្ភក.
ក្រស់ុកយ�ដាកនី�ឆ្នាំំ�៥៣៨ម្ភីនិគ.ស់.�និក្របឈម្ភម្ភី�និ� ឹ �ានិភាពដ៏ល់ំ�ក។.តើពល់ពួកអ្ននកនិរិ តើទីស់រស់់តើ�កនី�ក្រស់ុក�បីើឡូ�និ.ពួកតើគ តើក្របើភា�អារាូ ម្ភ. ជាភា�តើក្របើក្រ�ស់់របស់់តើគ។. តើទាំះជាយាូ�ណាក៏តើដាយ. ក៏ក្រពះគម្ភីើររបស់់ពួកតើគស់រតើស់រជាភា�តើ�តើក្រពើរ. តើ�យ ើ
តើគក្រ�ូវអានិជាភា�តើ�តើក្រពរើ . ចំដែ�ករាូ បំយ. (ក្រគូបតើក្រ�ៀនិ). ក្រ�ូវអ្នធប ិ ំយជាភា�តើ�តើក្រពរើ ��ដែដរ។. តើដើម្ភិតើើ ដាះក្រ�យនិ�វបញ្ញាា
តើនិះ. រាូ បំយទាំំ�ឡាយតើក្របើអ្ននកបកដែក្រប. (ជាភា�អារាូ ម្ភ. តើ�ថា. ម្ភិធ�ជើដែម្ភូនិ. methurgeman)។. អ្ននកបកដែក្រប�ើប់យាូ��ូិ��ូ�់ និ�វអ្នើដែើ ដល់រាូ បំយអានិនិ� ិ ដែថ្មីា�ក្រ�ប់. រួចតើ�យ ើ បកដែក្របជាភា�អារាូ ម្ភ។. ដ�តើចនះ. ពួកអ្ននកថាើយប�គំអាចយល់់និ�វ�ាម្ភ ឹ �រនៃនិពាកយ
.
បនិទ�ល់។.ព�៌ម្ចានិតើនិះ.�ើល់់ជាពនិា�ដល់់ក្រពះបនិទ�ល់របស់់ក្រពះតើយស់ី�វកនី�យូ�ហាំនិ.១៤:២៦.(ស់�ម្ភអានិ.១៦:១៤.��ដែដរ)។
៏ ជនិ ំ ួយ.គ�ជាក្រពះវ ិញ្ញាា�បរស់ី ់ ឹ�បតើក្រ�ៀនិអ្ននករាល់់គ្នានពើក្រគប់. ដែ�ក្រពះដជា ិ ទីធ.ដែដល់ក្រពះវរបិតានិឹ�ចា�់ម្ភក.តើដាយនិ�វតើឈាីះ�ែីំ.ក្រទី�និ តើស់ចកើើទាំ� ំ អ្នស់់.ក៏និឹ�រ ំឭកពើក្រគប់ទាំ� ំ តើស់ចកើើដែដល់�ែីំ�និក្រ�ប់ដល់់អ្ននករាល់់គ្នាន (យូ�ហាំនិ.១៤:២៦.ស់�ម្ភតើម្ភើល់.យូ�ហាំនិ.១៦:១៤.��ដែដរ)។
តើយ� ើ ម្ភិនិក្រ�ូវការស់ីំឱ្យយក្រពះវ ិញ្ញាា�បរស់ី ិ ទីធ. “យា�ម្ភក”. តើទី. ពើតើក្រពាះក្រពះវ ិញ្ញាា�បរស់ី ិ ទីធម្ចានិវ�ើម្ចានិជានិិចូ. គ�ក្រពះវ ិញ្ញាា�.
2
បរស់ី ិ ទីធបតើក្រ�ៀនិម្ភនិីស់សក្រគប់គ្នានអ្នំពើក្រពះតើយស់ី�វតាម្ភរយៈបទីគម្ភីើរ។.
តើ��ីតើនិះ.
វាជាការស់ំខ្មាំនិ់ណាស់់ដែដល់ម្ភនិីស់សជា�ិគួរអានិ.. មាាតិិ កាា
គួរស់ិកា. និិ�គួរ�ើប់ក្រពះបនិទ�ល់. ទីនិទឹម្ភនិឹ�តើនិះដែដរ. ក្រ�ូវ�ើប់ស់តើម្ភា�ក្រពះវ ិញ្ញាា�បរស់ី ិ ទីធដែដល់ម្ចានិបនិទ�ល់ក្រ�ប់. និិ�បតើក្រ�ៀនិ តើយ� ើ តាម្ភរយៈក្រពះគម្ភីើរ។
.
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៣៩
80
ដំណ្តើើរចាកាចេ្ញលើើកាទីី៣ ន្ិងកាំណ្តើើតិលើើកាទីី៣
81
រូបពន្្យល់់ទីី៣៩
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៣៩.តើក្របើក្រ�ស់់.និិ�បតើ�ើើ�តើស់ចកើើពិ�ដែដល់�និពិព�៌នាកនី�ររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៥.ទីើ១០.និិ�ទីើ២៥។ រ�បពនិយល់់ដែ�នកខ្មាំ�តើល់ើ
ំ �ើរចា . ១ .កំតើតើ� �ើ�តើតើល់ ល់ើកទីើ១.និិ�ដតើតើ� ចាក កតើតើច ចញតើតើល់ ល់ើកទីើ១
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៥.ព�៌នាអ្នំពើ�ួនាទីើរបស់់ក្រពះជាក្រពះអាទីិករ.និិ�ជាម្ចាូស់់�ានិស់ួគ៌.និិ�ដែ�និដើ.(រ�បការប�ើបតើ�ើើ�ទីើ១)។.
និយយល់ ល់់់ទីើ១០. ព�៌នាអ្នំពើដំតើ�ើរចាកតើចញទីើ១. ជាដំតើ�ើរដែដល់ក្រពះជាម្ចាូស់់រ ំតើដាះរាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រទី�់ពើចំ��ទាំស់ករកនី� រ�បពនិ
និិកខម្ភ ម្ភនិ និំំ១)។ ក្រស់ុកតើអ្នស់ីើពទ.(និ
រ�បពនិយល់់ដែ�នកកណា ើ ល់
ំ �ើរចា �ើ�តើតើល់ ល់ើកទីើ២.និិ�ដតើតើ� ចាក កតើតើច ចញតើតើល់ ល់ើកទីើ២ . ២ .កំតើតើ�
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទី២ ើ . ក្រ�ូវ�និយកម្ភកតើក្របស់ ើ ៥. ព�៌នាពគ ើ ំនិ� ិ នៃនិដំតើ�ើរចាកតើចញ. និ� ិ ការប�ើបតើ�ើ� ើ ក្រម្ចាប់តើរៀបរាប់ពដ ើ ំតើ�ើរនៃនិ
.
ការរ ំតើដាះរបស់់ក្រពះ.ដល់់រាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រទី�់ពច ើ ំ��ទាំស់ករកនី�ក្រស់ុក�បីើឡូ�និ។
រ�បពនិយល់់ដែ�នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ
ំ �ើរចា . ៣ .ដ ដតើតើ� ចាក កតើតើច ចញតើតើល់ ល់ើកទីើ៣.និិ�កំតើតើ� �ើ�ថ្មី ថ្មីីើតើតើល់ ី ល់ើកទីើ៣
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៣៩.បង្កាាញពើរតើបៀបដែដល់ក្រពះគម្ភីើរស់ញ្ញាាថ្មីីើដកក្រស់�់ពាកយតើពចនិ៍តើនិះម្ភួយកក្រម្ភិ�ដែថ្មីម្ភតើទីៀ�.កនី�ការស់ដែម្ភី�ក្រ�ប់ពើ . ព័និធកិចូរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ.ជាក្រពឹ�ើិការ�៍នៃនិដតើំ �ើរចាកតើចញចី�តើក្រកាយ.(ឬរ ំតើដាះ).ដែដល់បង្កាាញពក ើ ំតើ�ើ�ថ្មីីើម្ភួយ។.(ស់ម្ចាគល់់.
ពាកយកនី�គម្ភីើរល់�កា.៩:៣១.ក្រ�ូវ�និដែក្របថា.ការចាកតើចញ.Exodus.តាម្ភការពិ�គ�.ជាពាកយនិិកខម្ភនិំតើ�កនី�ភា�ក្រកិក)។ ដំតើតើ� �ើរចា ចាក កតើតើច ចញតើតើល់ ល់ក ើ ទី៣ ើ .
ក្រគប់គម្ភីរើ ដំ�ឹ�ល់ិទាំ� ំ បួនិដកក្រស់�់ពគ ូ និ�ទីស់ ើ ម្ភីរើ តើអ្ន�យ. ៤០:៣. តើ�តើពល់តើល់ក ើ តើឡូ� ើ អ្នំពយ ើ �ហាំ ើ ទ. និ� ិ ក្រពះតើយស់ី�វ.
ជា� �វបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើ. កា ការរស់ ស់ីីគ�. កា ការរបញ្ចូ ញ្ចូូី ូ ះ (ម្ចាូកីស់. ១:៣). និ� ិ ជា ិ �គម្ភីរើ ក្រស់តើដៀ�គ្នានតើ�ស�ៗតើទីៀ�. (យូ�ហាំនិ. ១:២៣)។. តាម្ភរយៈជើវ�
កី � ន �� រន . និិ�កា ការររស់ ស់់់តើតើឡូ ឡូ� ស់់់ក្រក្រទី ទី� �.់ ក្រពះតើយស់ី�វ�និរ ំតើដាះតើយ� ិ របស់ ើ តើចញពច ើ ំ��ទាំស់ភាព. (រ�បក្រចវាូក់). តើចញព� ើ តាំ�. ើ វញ ពអ្ន ើ តើំ ព� ើ ប.ពក្រើ ក� ឹ យវ ិនិ័យ.និ� ិ ពតើើ ស់ចកើ� ើ ា ប់។.ក្រពះអ្ន�គ�និទីទីួល់តើយ� ើ ម្ភកចញ្ចូ ិ ូ ឹម្ភកនី�ស់�គម្ភនិ៍របស់់ក្រទី�.់ (កាឡាទី.ើ ៤:៤,៥. ំ ក់ទីឹកតើតើល់ ល់ើស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញច�ី ល់ ល់ព ិ ពើរ�បក្រក្រច ចវាូ ក់តើតើ� �ក្រក្រព ពះតើតើយ យស់ ស់ី�វី )។ តើអ្នតើភស់�រ.១:៥,៦).តាម្ភរយៈពធ ិ ក្រើ ជម្ភីជទីក ឹ .(រ�បដ�
កំតើតើ� �ើ�តើតើល់ ល់ើកទីើ៣ .
តាម្ភរយៈកិចូការរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ. ក្រពះជាម្ចាូស់់�និក្របទាំនិ. “កំតើ�ើ�ថ្មីីើម្ភួយ”. (រ�បនៃនៃដ ដខ្មាំ ខ្មាំ� ��ើ .ំ ដែ�នកខ្មាំ�តើល់ើ). តើ�កនី�.
ចិ�ើរបស់ ស់់់ម្ភ ម្ភនិ និីីស់ ស់សស។. ក្រពះ�និ. “បតើ�ើើ�តើឡូ� ា ឱ្យយតើ�ជា�វបតើក្រម្ភើរបស់់ក្រពះវ ិញ. ើ វ ិញ”. ចំតើពាះម្ភនិីស់សដែដល់ជា�វបតើក្រម្ភើរបស់់�ួ និតើគ. តាម្ភរយៈការបតើក្រម្ភើដល់់អ្ននកដនៃទី។. (ស់ម្ចាគល់់៖. “កាល់តើដើម្ភដំប��”. (យូ�ហាំនិ. ១:១. តើ�កីបិ�ើិ. ១:១). “ក្រទី�់តើធើើការទាំំ�អ្នស់់
ស់ីទីធដែ�ល់ិ”.(ម្ចាូកីស់.៧:៣៧.តើ�កីបិ�ើិ. ១:៣១).“�និជាតើបើអ្ននកណាដែដល់តើ�កនី�ក្រពះក្រគើស់ទ. តើនាះតើឈាីះថា.�និតើកើ�ជាថ្មីីើ តើ�យ ើ ”.(២ក�រនិថ្មី� ិ ស់.៥:១៧)។ .
គ្នាីនិអ្នើើជាកំ�ីស់ឆ្លគ�និឹ�ចំប់. ឬក្រកឹ�យវ ិនិ័យតើទី។. បញ្ញាាគ�ថាម្ភនិីស់សយល់់ថា. ការក្រប�ិប�ើិតាម្ភចំប់. និិ�ក្រកឹ�យវ ិនិ័យជា . “ក្របព័និធកីស់ល់”. ស់ក្រម្ចាប់ទីទីួល់�និនិ�វតើស់ចកើើស់តើស្រ្តង្កាគះ។. តើ��ីតើនិះ. ពួកតើគម្ចានិទីំតើនារចំតើពាះការក្របក្រពឹ�ើដ៏ក្រ�ឹម្ភក្រ�ូវស់ក្រម្ចាប់. ម្ភ�ល់តើ��ី.ម្ភិនិក្រ�ឹម្ភក្រ�ូវ។ .
វាជាការម្ភួយដ៏ស់ំខ្មាំនិ់. កនី�ការយល់់ដ� ធិ ព. ឬនាំម្ភកនិ�វតើស់ចកើស់ ឹ ថា. ការក្រប�ប ិ �ើតា ិ ម្ភក្រក� ឹ យវ ិនិ័យគ្នាីនិក្របស់ទី ិ ភា ើ តើស្រ្តង្កាគះ.
តើឡូយ ើ ។. ទីតើ�ើតើើ និះ. គក្រ� គ្នានិ់ជាកំ��់ចំណានៃំ និតើស់ចកើស់ ើ តើស្រ្តង្កាគះ. តើ�តាម្ភល់កខ��ឌនៃនិតើស់ចកីជ ើ ំតើនិឿកនី�ក្រពះតើយស់ី�វដែដល់ជា . ក្រពះដែម្ភស់សីប ើ ីតើូ ណាាះ។. ម្ភូា�វ ិញតើទីៀ�. ខ្មាំន�គំរ�នៃនិការក្របក្រព� ឹ ើដែដល់ក្រគស់ ើ ទបរស់័ ិ ទីក្រ�ូវដែស់ើ�រក. ម្ភនិ ិ ដែម្ភនិជាស់ំ�ីំនៃនិក្រក� ឹ យវ ិនិ័យ
2
មាាតិិកាា
ស់ើើចកី � ន ភា ភាព ពជា ជាអ្ន អ្នននកបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើ.របស់់តើគវ ិញ។ តើនាះតើទី.បូីដែនិើជាជវើ ិ�របស់់ក្រពះតើយស់ី�វដែដល់ជាតើតើស់
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៤០
82
ការបើើកាស់មែត្ងឱ្្យឃើើញនៃ្អ្នងគព្រះ្�យេ្ស់ីូវ
83
រូបពន្្យល់់ទីី៤០
. ១ . . កំ��់តើ��ីពនិយល់់ស់ក្រម្ចាប់. រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៣៧. ស់ំតើ�តើល់ើពាកយអ្នតាាធិបំយរបស់់តើ�កម្ចាូទីើនិ. ល់�តើធើរ. ដែដល់�និតើពាល់ថា៖.
“ក្រពះគម្ភីរើ . គជា ូ តើស់ចកើព ំ តើ�កនី�. � ចំ�ីចតើ�ើើម្ភដែដល់នាំឱ្យយតើយ� ើ �គល់់ក្រពះតើយស់ី�វពក្រើ ស់ុកណា�ដែរ�”. ើ � ិ តើនិះ. �និឆ្លល��បញ្ញាូ�
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៤០.
ដែដល់ម្ចានិនិិម្ភិ�ើស់ញ្ញាាក្រពះតើយស់ី�វជាតើតើស់ ស់ើើចដា ដាក ក់�ួ និ និម្ភ ា ម្ភក កបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើ.
ដែដល់�និដាក់ជាស់ញ្ចូាតើ�តើល់ក្រក្រព ម្ភីើរី ។. ើ ពះគម្ភ
ក្រពះតើយស់ី�វដែដល់�និតើបើកស់ដែម្ភី�តើ�កនី�ក្រពះគម្ភីើរ. គ�តើ�ដែ�បនិើគ�់តើ�កនី�ចំតើណាម្ភតើយ� ើ . តើ�យ ើ ក្រទី�់តើ�ដែ�អ្ន�់តើទាំស់. តើ�ដែ� បតើក្រម្ភើតើ�ដែ�ដឹកនាំ..និិ�តើ�ដែ��ើល់់អ្នំណាចដល់់តើយ� ើ ជានិិចូ។
. ២ . ក្រពះតើយស់ី�វម្ភិនិបង្កាគប់ឱ្យយយកក្រទី�់ជាទីើម្ភួយតើទី. ដែ�គ�ឱ្យយតើយ� ើ ម្ចានិដែ�ក្រទី�់ម្ភួយអ្ន�គគ�់។. ក្រពះបនិទ�ល់ដែដល់�និដកក្រស់�់ដំប��.
កនី�ម្ចាូថាយ. ៦:៣៣. ម្ភិនិដែម្ភនិអ្ន�ាបទីដ�ចគ្នានកនី�ល់�កា. ១២:៣១. តើទី។. ម្ភូា�វ ិញតើទីៀ�. កនី�ម្ចាូថាយ. ៤:១០. ក្រពះតើយស់ី�វ . ម្ចានិបនិទ�ល់ថា.តើយ� ើ ក្រ�ូវថាើយប�គ.ំ និ� ិ បតើក្រម្ភក្រើ ពះដែ�ម្ភួយគ�់។
. ៣ . ជំតើនិឿក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីម្ភិនិដែម្ភនិជាដែ�នកដ៏ស់ំខ្មាំនិ់នៃនិជើវ ិ�តើទី. ដែ�ជាជើវ ិ�ផ្លាទល់់វ ិញ។. ក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីយល់់ថា. ក្រគប់ដែ�នកនៃនិជើវ ិ�. ទាំំ�អ្នស់់ស់ីទីធដែ�ជាកច ិ ូការដ៏បរស់ី ិ ទីធ.
តើពាល់គជា � ការរស់់តើ�កនី�វ�ើម្ចានិរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ។.
តើគ្នាល់បំ��ដែ�ម្ភួយរបស់់តើគ . គ�តើដើម្ភិឆ្ល ំ ពើចិ�ើ. និិ�អាកបិកិរយាកន �ភាពជា�វបតើក្រម្ភ រ បស់់ ក្រ ពះតើយស់ី � វ ក្រគ ស់ ក ទ �ក្រគប់ ន ទាំ � ំ គំ និ � . ពាកយស់ម្ភី . និ � ទីតើ�ើ ើ. ើ ល��បញ្ញាូ� ិ ើ ើ ិ ើ ិ ី ី របស់់តើគ។
S. រ�បដ�ម្ភ. (កំព�ល់ស់ណា ា និម្ភ�ល់ក្រកឡូ�ម្ភ)៖. ក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីរស់់តើ�ជាអ្ននកម្ចានិក្រ�ជាែ. និិ�ជាពល់រដាដែដល់ម្ចានិទីំនិ�ល់�ីស់ក្រ�ូវ.
ជួយជាកម្ចាា� ំ ដល់់ម្ភនិីស់សទាំំ�អ្នស់់. តើដើម្ភិរើ ស់់តើ�ជាម្ភួយគ្នានជាល់កខ�ៈកនី��ំបនិ់. ជាល់កខ�ៈជា�ិ. និិ�អ្ននិើរជា�ិក្របកប.
តើដាយ�ម្ភគគើភាព។
S. រ�បស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាបក្រក្រ� �៖. ក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីអ្នភិវឌឍជំនាញ. និិ�ស់ម្ភ�ាភាពរបស់់តើគ. តើដើម្ភិច ើ ំតើ�ះដឹ�ក្រគប់ក្រគ្នានិ់ស់ក្រម្ចាប់បតើក្រម្ភើអ្ននកដនៃទី. ក្របកបតើដាយអ្ន�ានិ័យក្រជាល់តើក្រ�.និិ�គី�ក្របតើយាជនិ៍ទី�ល់ំទី��យ.ទាំំ�កនី�ការង្ការ.ការស់ិកា.និិ�ក្រគួ�រ។ល់។
៏ម្ចានិផ្លាស់ី�ភាព. តើដើម្ភិកា S. រ�បចា ចានិ និស់ ស់ំំដែដែប បូ�. ក�និ និកា កាំប ំ ិ�. និិ�ស់ ស់ម្ភ ម្ភ៖ ៖. ក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីបរតើភាគអាហាំរដ ិ ើ ររស់់តើ�ដ៏ម្ចានិគី�. ក្របតើយាជនិ៍។.ពួកតើគបរតើភាគអាហាំរតើដ ីតើណាាះតើទី។ ើម្ភិរើ ស់់តើ�.ម្ភិនិដែម្ភនិរស់់តើ�តើដើម្ភិប ិ ើ រតើភាគដែ�អាហាំរបូ ិ
S. រ�បក្រក្រគ គួ�រ៖.
ក្រគួ�រគ�ជាម្ភ�ល់ដាានិក្រគឹះនៃនិការរួបរួម្ភនៃនិស់�គម្ភ។.
ឪពីកម្ចាើយម្ចានិឥទីធិពល់តើល់ើក�និរបស់់�ួ និយា ា ូ �ខ្មាំា� ំ ។.
តើទាំះបើជាពួកតើគចាប់អារម្ភី�៍. ឬម្ភិនិចាប់អារម្ភី�៍កើើ។. ជំតើនិឿក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីក្រ�ូវដែ�បតើក្រ�ៀនិជាស់ំខ្មាំនិ់បំ�ី�. តើ�កនី�រ�ើ�់.
ក្រគួ�រ. ឪពីកម្ចាើយ. ក្រ�ូវតើក្រ�ៀម្ភល់កខ�ៈជាតើក្រស់ច. តើដើម្ភិទី ើ ទីួល់ចំតើ�ះដឹ�. ដែចករ ំដែល់ក. និ� ិ តើធើជា ើ គំរ�. ពតើើ ស់ចកើព ើ � ិ ដែដល់ . �ាួនិ�និទីទីួល់យកកនី�ជើវ ិ�របស់់ពួកតើគ។ S. រ�បស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាដី�ា រ៖. ក្រ�ក់ជាអ្ននកបតើក្រម្ភដែើ ដល់អាចស់ើីកទីីក. ជាទីក្រម្ភ�់អាចតើ�ទរឬបើ�រ�និ។. ការម្ចានិក្រ�ក់ម្ភនិ ិ ដែម្ភនិ�ីស់ឆ្លគ�តើទី។. បញ្ញាាគ�ថា.តើយ� ើ ទីទីួល់វា�និម្ភកតើដាយវ ិធើណា.តើ�យ ើ និឹ�ក្រ�ូវតើក្របើក្រ�ស់់វាតើដាយរតើបៀបណា?
S. រ�ប�ល់ ល់់់៖. ម្ភនិីស់សក្រ�ូវច�ល់រួម្ភកនី�កច ិ ូការនានាតើ�តើពល់ទីំតើនិរ. និ� ិ ដែស់ើ�រកចំតើ�ះដឹ�. ដ�តើចនះ. តើគក្រ�ូវរកាស់ី�ភាព. ខ្មាំ�ដែ�នករ�បកាយ.និិ�ចិ�ើគំនិិ�តើដាយការក្របុ�ក្របយ័�ន�ីស់់។
S. រ�បតើតើរា រា� �ចក្រក្រក ក៖. ក្រគស់ ើ ទបរស់័ ិ ទីយល់់ថាការង្ការក្របចាំនៃថ្មីា. គជា � ឱ្យកាស់ការង្ការតើដាយល់ក់តើស់វាកម្ភី. ស់ក្រម្ចាប់ក្របកបកច ិ ូការ. ដែដល់ ម្ចានិ�រៈក្របតើយាជនិ៍.ឬស់ក្រម្ចាប់បតើ�ើើ��ល់ិ��ល់ជា�ក្រម្ភូវការចាំ�ច់ដល់់ម្ភនិីស់សជា�ិ។
់ ពះវហាំ S. រ�បស់ ស់ំំ��ក្រក្រព ហាំរ ិ រ៖. តើបតា ើ ម្ភក្រពះគម្ភីរើ . ពួកជំនិីំគជា � ស់�គម្ភនិ៍របស់់ម្ភនិីស់ស។. វាម្ភនិ ិ ដែម្ភនិជាអ្នគ្នារតើទី. ដែ�តើទាំះជា. យាូ�ណាក៏តើដាយក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទី.
ម្ភកក្របជីំគ្នានជាម្ភួយក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីឯតើទីៀ�តើ�កនី�.
“អ្នគ្នារក្រពះវ ិហាំរ”.
តើដើម្ភិថា ើ ើ យប�គំ.
ក្រពះជាម្ចាូស់់ជាម្ភួយគ្នាន.និិ�ជួយគ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភក.ឱ្យយ�និរកចតើក្រម្ភ ើ ើនិកនី�ជំតើនិឿ.និិ�ភាពជា�វក.(នៃនិក្រពះតើយស់ី�វ)។
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៤១
84
ចូរប្រ្យ័តិនន្ឹងខ្មាំំ្ំងស់ត្រូ្�វ!
រូបពន្្យល់់ទីី៤១
85
តើ�ក. ស់ី.ើ តើអ្នស់. ល់�វ ើស់. (C.. S.. Lewis). ដែថ្មីា�ថា៖. “គ្នាីនិអ្នើដែើ ដល់តើក� ើ តើឡូ� ើ តើដាយ�ាួនិឯ�តើនាះតើទី. តើ�កនី��កល់តើ�ក
តើនិះ។. រាល់់រង្កាើស់់ដែម្ភូក្រ�. និ� ិ កាតើរដ៏��ច. ក៏តើក� ើ តើចញពក្រើ ពះដែដរ. ដែ�ក្រ�ូវ�តាំ�បដិតើស់ធវ ិញ”។. ចំតើពាះក្រពះគម្ភីរើ . ជាពតើិ ស់ស់ ក្រពះគម្ភីើរស់ញ្ញាាថ្មីីើ.�និបតើក្រ�ៀនិថា.ម្ចានិនិគរ.(ឬអាណាចក្រក).ពើរ.ដែដល់ពាយាម្ភក្រគប់ក្រគ�ជើវ ិ�របស់់តើយ� ើ ។
.
ដែ�នកខ្មាំ�តើល់ើ
និគ និ គររបស់ ស់់់ក្រក្រព ពះជា ជាម្ចា ម្ចាូស់ ស់់់
. ១ .និគររបស់់ក្រពះគ្នាីនិក្រពំស់ើម្ចា.ឬក្រពំដែដនិនិតើយា�យតើទី។.និគរតើនិះម្ចានិរាស្រ្តស់ើដែដល់រស់់តើ�តើដាយជំតើនិឿ.និិ�ម្ចានិភាពជា. អ្ននកបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើ. តើក្រកាម្ភការដឹកនាំរបស់់ក្រក្រព ពះ. ដែដល់ជាតើតើស់ ស់ើើច.ដ៏តើពញតើដាយក្រពះគី�. និិ�ជាតើតើស់ ស់ើើច.ដែដែដ ដល់ ល់ដែដែ� ��ដែដែ� �អ្ន អ្ន� �់តើតើទាំ ទាំស់ ស់.របស់់ពួកតើគ។. ពួកតើគ
រស់់តើ�.តើដម្ភ ើ ិប ើ តើក្រម្ភក្រើ ពះជាម្ចាូស់់.និ� ិ ម្ភនិីស់សដនៃទីតើទីៀ�។
ស់� �ើក្រក្រពា ពាប ប). តើក្របើក្រក្រព ពះបនិ និទ� ទល់ ល់តើតើច ចញពើក្រក្រព ពះគម្ភ ម្ភីើីរ. តើដើម្ភិតើើ បើកស់ដែម្ភី�និ� វតើស់ចកើើពិ�អ្នំពើក្រក្រព ពះតើតើយ យស់ ស់ី�ីវជា . ២ . ក្រពះវ ិញ្ញាា�បរស់ី ិ ទីធ. (រ�បស់ ក្រក្រព ពះដែដែម្ភ ម្ភស់ ស់សសីដែដែដ ល់តើតើគ គ�និ និ� �ា��.និិ��និ និររស់ ស់់់ពើស់ ស់ីីគ�តើតើឡូ ឡូ� �យ និើើម្ចា ម្ចានិ និវវ�ើម្ចា ម្ចានិ និតើតើ� �ជា ជានិ និិចូ។ ិ .តើតើ� ើ ដល់ ើ វញ ើ បនិ
ំ ក់ទីឹក. រ�ម្ភូ . ៦:១-៤). ក្រពះ�និទីទីួល់ចិញ្ចូូឹម្ភម្ភនិីស់ស. តើដាយក្រពះគី�ដែដល់តើពារតើពញ. . ៣ . តាម្ភរយៈពិធើក្រជម្ភីជដ៏បរស់ី ិ ទីធ. (ររ�បដ� ឈ� តើដាយតើស់ចកើស់ ើ ា��).ម្ភកកនី�ក្រគួ�ររបស់់ក្រទី�់។.អ្ននកទីទីួល់ពធ ិ ក្រើ ជម្ភីជទីក ឹ នៃនិក្រពះ.ម្ភនិ ិ ពាយាម្ភកាាយជា ើ តើនាើស់ក្រប�ើ.(រ�បតើតើឈ រាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះតើទី។.បំ��ច� ិ ើរបស់់តើគគច � �់ស់ដែម្ភី�ក្រ�ប់ថា.ពួកតើគជារាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះ.និ� ិ ប�បិ�និក្របុស់ក្រស់រើ បស់់ក្រពះតើយស់ី�វ។
និំំបី័�. និិ�ដែដែព ព�).ពួកតើគក្រ�រពធ. . ៤ .តើ�តើពល់រាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះក្រ�រពធតើធើើពិធើស់ម្ភី័និធវ�សបរស់ី ិ ទីធ. ពិធើតើល់ៀ�ក្រពះអ្នម្ចាូស់់. ឬយ�ការស់ទ ើ . (រ�បនិ តើធើើកី ន�ភាពជាកម្ភីស់ិទីិដ ធ ល់់ក្រគួ�រដែដល់ក្រពះ�និអ្ន�់តើទាំស់.
និិ�កនី�ភាពជាប�បិ�និក្របុស់ក្រស់ើរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ។.
ពួកតើគក៏
ម្ចានិច� ន .តើគ�និតើម្ភល់ ើ ិរើ ស់់តើ�កនី�ភាពជាអ្ននកបតើក្រម្ភក ិ ើដែចករ ំដែល់ក.តើដម្ភ ើ ី �ស់�គម្ភនិ៍ ើ តើ�ញ ើ .និ� ិ អ្នើដែើ ដល់តើម្ភល់ ើ ម្ភនិ ិ តើ�ញ ើ .តាម្ភរយៈ. ក្រពះតើយស់ី�វដែដល់ពួកតើគ�និទីទីួល់និ�វនិំបី័�. និ� ំ �យជ�រនៃនិក្រពះអ្នំតើណាយទាំនិដ៏ពស់ ិ ក្រ�ទីំពា� ិ ដ ិ ា. (១ក�រនិថ្មី� ិ ស់. ១១:២៣-
២៦)។.បនាទប់ពើបរតើភាគនិ� វអ្នើើដែដល់តើគតើរៀបចំរច ួ តើ�យ ិ ើ .ពួកតើគក៏�និក្រ�ឡូប់ដ�ចជាអ្នើើដែដល់ពួក�និបរតើភាគដែដរ។ ិ
ដែ�នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ
និគ និ គររបស់ ស់់់អា អាររកស.ជា ជាតើតើ� �កិយ.និិ�ខ្មាំ ខ្មាំ� �ឯ�ច់ឈា ឈាម្ភ ម្ភររបស់ ស់់់តើតើយ យ� ើ
. ១ . . ជាតើរឿយៗ. ក្រពះគម្ភីើរនិិយាយស់ំតើ�តើ�តើល់ើ�តាំ�. (១រ�កសក្រ�. ១:២១. ម្ចាូថាយ. ៤:១-១១. ១តើពក្រ�ុស់. ៥:៨,៩. វ ិវរ�ៈ.
ម្ភីី�អា អាររកស. តើតើ� �ដែដែ� �នកខ្មាំ ខ្មាំ� �តើតើល់ ល់ើ)។. អារកស. “�តាំ�”. គជា ១២:៩. (រ�បម្ភ � វ ិញ្ញាា�. អ្នំណាច. ឬស់ម្ចាីធដែដល់បដែ�ើរតើយ� ើ តើចញពជ ើ វើ ិ�
ជាអ្ននកតើគ្នារព.បតើក្រម្ភក្រើ ពះ.និ� ិ អ្ននកដនៃទី.ម្ភកបតើក្រម្ភដែើ ��ាួនិតើយ� ើ ដែ�ម្ចានក់វ ិញ។
.
. ២ . គំនិិ�របស់់�តាំ�ដែដល់ម្ចានិចំតើពាះតើ�កិយ. និិ�ម្ភនិីស់សជា�ិគ�៖. “បំតើភាចអ្នើើៗដែដល់ទាំក់ទី�និឹ�ក្រពះ. តើ�យ ើ អ្នើើដែដល់ស់ំខ្មាំនិ់ . គអ្ន ា .�ំដែ��.ផ្លាទល់់�ួ និ.និ ា .ផ្លាទល់់�ួ និ». ា (ក្រក្រប បតើតើយា យាជ ជនិ និ៍៍ផ្លាទ ល់ ល់់់�ួ និ និជា ា ជាធ ធំ)។ � ំណាច.ផ្លាទល់់�ួ និ ិ�ភាពស់បំយរករាយ ើ
. ៣ . �តាំ�តើធើកា ន តើព� ស់់់ម្ភ ម្ភនិ និីីស់ ស់សសដែដែដ ដល់ ល់តើតើព ពញតើតើដា ដាយ យអ្ន អ្នំំតើតើព ពើ�ប. (ចំ�ីចកណា ើ ល់. ើ រតាម្ភរយៈតើ�កយ ិ ដែដល់ធាាក់កី �អ្នំ ើ ប. និ� ិ ចិ�ើរបស់ ដែ�នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ). តើដើម្ភិប ើ ញ្ចូូី ះបញ្ចូូ� ល់ម្ភនិីស់សឱ្យយរស់់តើ�ស់ក្រម្ចាប់ដែ��ាួនិឯ�. ដែ�តាម្ភព� ិ គរ� ស់់តើ�ស់ក្រម្ចាប់�តាំ�តើ�វ ិញតើទី។.
អារកស�តាំ�រករាយយា ូ �ខ្មាំា� ំ . កនី�ការដែដល់តើ�ញ ើ ើ ម្ភនិីស់សរស់់តើ�កនី�តើស់ចកើើជំនិីំជក្រម្ភះរបស់់តើ�កិយ. តើ�យ ើ កនី�ការដែដល់. ម្ភនិីស់សគិ�ថា.“ទីតើ�ើើល់”ិ .អាចតើធើើឱ្យយតើគតើ�តើ�ជាម្ភួយក្រពះជាម្ចាូស់់�និ។
. ៤ . ចំតើពាះអ្ននកដែដល់រស់់តើ�តើក្រកាម្ភអ្នំតើពអា ំ ប.ើ (ពព ើ ក្រកក់ទាំ� ិ �៌នាកនី�ចំ�ីចទី១ ើ . ទី២ ើ . និ� ិ ទី៣ ើ ខ្មាំ�តើល់) ើ . គប � ដតើិ ស់ធចំតើពាះ ក្រពះជាម្ចាូស់់ជាម្ភហាំកសក្រ�នៃនិជើវ ិ�របស់់ពួកតើគ.
ខ្មាំ��ើដែំ �នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ)។
បកា កានិ និ់់ឥរយា យាប ថ្មីក្រក្រព ពតើតើ� �យ និើយ ើ . និ� ើ កតើតើនិ ិ បថ្មី ិ ក្រក្រប
ឬក្រក្រព ពតើតើ� �និ និច ពាះះក្រក្រព ពះជា ជាម្ចា ម្ចាូស់ ស់់់.(រ�ប. ើ ចំតើតើពា
និគរទាំំ�ពរើ កំពី��តាំ�គ្នាន.តើដម្ភ ទ រស់័ ើ ិក្រើ គប់ក្រគ�តើល់ជ ិ ទាំនិ់ ើ វើ ិ�ក្រគស់ ើ ប ិ ទី.(តើអ្នតើភស់�រ.៦:១០-១៨)។.និគររបស់់ក្រពះម្ចានិវ�ើម្ចានិ. ម្ភនិ
តើពញល់កខ�ៈ.ដែ�តើ�កនី�ជើវ ិ�របស់់ក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីតើ�តើពល់ឥឡូ�វតើនិះដែម្ភនិ. បូីដែនិើ. វានិឹ�ម្ចានិវ�ើម្ចានិតើពញល់កខ�ៈតើ�កនី�ជើវ ិ�ដែដល់ . និឹ�ក្រ�ូវម្ភកដល់់នាតើពល់អ្ននាគ�វ ិញ។.
តើ�តើពល់ម្ចានិក្រទីពយស់ម្ភិ�ើ.ិ និ� ិ ស់ី�ស់និើភា ិ ព. តើយ� ើ គួរស់ញ្ចូជ ឹ�គ� ិ ពពា ើ កយរបស់់តើ�កជ�វី ិនិ�ល់. (Juvenal). ជាអ្ននកនិព ិ និធ មាាតិិកាា . តើដៀល់�ីិះជនិជា�ិរ�ម្ភូ ដែដល់រស់់កី �ស់�វ�យទី ន ើ១នៃនិគ.ស់.តើ�ក�និដែថ្មីា�ថា៖.“ភាពស់ើីកស់ើម្ភភដាច់ធម្ភ៌តើម្ភតាើជា�ស់ស្រ្តង្កាគម្ភតើ�តើទីៀ�”។
2
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៤២
1 5
2 6
72
3 7
4
8
86
ការផ្លាា្ស់់បត�រផែ្ន្ការរបស់់ព្រះ្�
រូបពន្្យល់់ទីី៤២
87
ចំ�ីចខ្មាំ�តើក្រកាម្ភទាំក់ទី�និ� និយយល់ ល់់់ទី៤ ឹ គតើក្រម្ចា�ទាំំ�ក្រ�ំបតើើ �កនី�ររ�បពនិ ើ ២។ . ១ ..“កាល់តើដើម្ភដំប��តើឡូយ ស់ញ្ញា ញ្ញាាស់ ស់ក្រក្រម្ចា ម្ចាប ប់ក្រក្រព ពះ)។ ើ .ក្រពះ…”.តើ�កីបិ�ើិ.១:១.(និិម្ភិ�ើស់ . ២ ..“…�និបតើ�ើ� ើ .បនាទប់ម្ភក.ក្រពះម្ចានិបនិទ�ល់ ើ នៃ�ទតើម្ភ�និ� ឹ ដែ�និដ”ើ .តើ�កីបិ�ើ.ិ ១:១.(ក្រពះអាទី� ិ យ.ក្រពះច័និទ. ផ្លាើយ.និ� ិ នៃ�ទដែ�និដ)
ស់..និិ�ស្រ្តស់ ស់ើើ)។ ថា.តើ�កីបិ�ើ១ ើ តើគតើឡូ� ិ ៈ២៦.“បតើ�ើ� ើ ជាក្របុស់ជាក្រស់”ើ .តើ�កីបិ�ើ.ិ ១:២៧.(រ�បបីរស់
. ៣ . “…ឱ្យយដ�ចជារ�បតើយ� ើ . ឱ្យយម្ចានិភាពដ�ចតើយ� ើ ”. តើ�កីបិ�ើិ. ១:២៦។. ក្របជាជនិបតើក្រម្ភើក្រពះ. និិ�គ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភកតើដាយ
ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញកំល់ ល់ព ពើរ)។ កើើក្រស់ឡាញ់ .(ស់
.
់ ។. តើស់ចកើ� . ៤ . . ម្ភនិីស់ស�និតើធើ� ា . (ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួយរា រា� �ជា ជាររ�ើ�) ើ ិ� ើ ប។. ឥឡូ�វតើនិះពួកតើគរស់់តើ�តើដម្ភ ើ ួ និឯ� ើ ា ប់. គជា � ល់ទីធ�ល់ដែដល់.. ៏ ំល់ ថ្មីីីកំល់ ល់� �� រន .និិ�ល់ ល់� �ដក ល់) ).រ�ម្ភូ .៥:១២;.៦:២៣។ តើគតើជៀស់ម្ភនិ ិ �ី�.(រ�បថ្មី
. ៥ . ម្ភនិីស់សដែក្របក្របួល់. ដែ�ក្រពះជាម្ចាូស់់ក្រទី�់ស់ាិ�តើស់ារវ ិញ។. ក្រទី�់�និយកនិិស់ស ័យជាក្រពះ��. ជាម្ភនិីស់ស��. តើ�កនី�ភាពជា. និយយល់ ល់់់ទីើ៣).ក៏បីដែូ និើក្រទី�់ម្ភិនិអាចរស់់ជើវភាពដែបបតើនិះតើទី។.ក្រពះតើយស់ី�វ. ក្រពះដែម្ភស់សីដែើ ដល់រស់់កី �ជ ន ើវ ិ�ដ�ចតើយ� ើ ដែដរ.(ស់�ម្ភតើម្ភើល់រ�បពនិ �និរស់់តើ�តើដើម្ភិប ើ តើក្រម្ភើក្រពះវរបិតា.និិ�ម្ភនិីស់សទាំំ�អ្នស់់ក្រគប់តើពល់.និិ�គ្នាីនិល់កខ��ឌ។
ឈ� . ៦ . ក្រពះតើយស់ី�វរ�ការឈចា ើ ា��). ស់ក្រម្ចាប់ទី�ឌកម្ភីនៃនិអ្នំតើព� ើ ប. � ប់. តើដាយ�រតើស់ចកើ� ើ ា ប់ដែដល់តើយ� ើ ក្រ�ូវទីទីួល់. (រ�បតើតើឈ របស់់តើយ� ម្ភក កីដពើខ្មាំ ខ្មាំ� �តើតើល់ ល់ើតើតើឈ ឈ� ើ ។. ការ�ា��របស់់ក្រពះតើយស់ី�វ. ក៏ជាការក្រគ�រាជយរបស់់ក្រទី�់��ដែដរ. (រ�បម្ភ ើ ា��). តើក្រពាះតើ�តើពល់
ស់ក្រ�ូវក្រទី�់តើធើើអ្នំតើពើអាក្រកក់ម្ភកតើល់ើក្រទី�់.
ដែ�ក្រពះអ្ន�គ�និតើធើើការល់ិស់ក្រម្ចាប់ពួកតើគ.
និិ�ស់ក្រម្ចាប់តើយ� ើ តើដាយគ្នាីនិល់កខ��ឌ. . តើ�កពឡា �់ ក្រ បកាស់ថា៖.“តើស់ើ ច នៃនិ�ស់និ៍ យ � ដា ”.(យូ � ហាំ និ.១៩:១៩).ដែបបតើស់ ច ចំ អ្ន ក.ដែ�វាជាតើស់ចកើ ព � ជាទី ប � ំ ី � ។ ើ ើ ើ ិ ើ
. ៧ . . ក្រពះតើយស់ី�វរស់់តើ�ជើវ ិ�ឥ��ប. តើដើម្ភិតើើ យ� ើ រាល់់គ្នាន. តើ�យ ើ ក្រទី�់�និស់ីគ�. តើដើម្ភិរើ �ការឈចា � ប់របស់់តើយ� ើ ។. ក្រពះអ្ន�គ�និ.
រស់់ពើ�ាប់តើឡូ� ន ើ វ ិញ. តើ�យ ើ តើធើើជាក្រពះដែដល់ក្រគប់ក្រគ�តើល់ើជើវ ិ�. តើល់ើតើស់ចកើើ�ាប់. និិ�គ�់តើ�អ្នស់់កល់ិជានិិចូ។. ក្រទី�់គ�់កី �.
ចំតើណាម្ភតើយ� ើ រាល់់គ្នាន. កនី�ភាពជាក្រពះវ ិញ្ញាា�បរស់ី ិ ទីធរបស់់ក្រទី�់. (រ�បក្រពាប). តើដើម្ភិធា ើ នាថា. អ្នំតើពើ�បទាំំ�ឡាយរបស់់តើយ� ើ .
ឈ� កា� �់តើតើល់ ល់ើនិិម្ភិ�ើស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាានៃនៃនិ និអ្ន អ្នំំពើ�ប). និិ�បញ្ញាជក់ថា. តើស់ចកើើ�ាប់ដែដល់គួរឱ្យយ. ក្រ�ូវ�និអ្ន�់តើទាំស់ឱ្យយរួចអ្នស់់តើ�យ ើ ា��កា ើ . (រ�បតើតើឈ
ដក). តើយ� ភ័យខ្មាំាច. ក្រ�ូវ�និបំផ្លាាស់់តើ�ជាក្រចកទាំើរនៃនិល់ំតើ�ដ៏អ្នស់់កល់ិរបស់់ក្រទី�.់ (រ�បទាំើ ររ�ដែដែដ ើ អាចតើ�ញ ើ តាម្ភរយៈជំតើនិឿ.
ថា. ម្ចានិអ្នើើតើ�ខ្មាំ�ឯតើស់ចកើើ�ាប់។. ឥឡូ�វតើនិះ. ក្រពះម្ចានិបំ��ច�់ឱ្យយតើយ� ើ �ិ��ំរស់់តើ�តើ�តាម្ភដែ�និការរបស់់ក្រទី�់. ដ�ច�និ . និយយល់ ល់់់ទីើ៦. (ស់ ស់ញ្ញា ញ្ញាាក្រក្រព ពួញដែដែប បក�ក់ច�ី ល់ ល់តើ ិ តើ� �ក្រក្រព ពះ. និិ�អ្ន អ្នននកជិ�ខ្មាំ ខ្មាំ� �. តើតើក្រក្រពា ពាះះដែដែ� �កា ការរ�ើ ប់បង្កាគ ប់កី � ន ល់ ល់ក កខ�ៈ ពិព�៌នាកនី�ររ�បពនិ
៏ ិនិ ដម្ភ និតើតើព ពញតើតើល់ ល់ញ ញ)។
. ៨ . . កនី�ជវើ ិ�ដែដល់និ� ណា� �ឱ្យ ឱ្យយយវ�ើម្ចា ម្ចានិ និររបស់ ស់់់ក្រក្រព ពះ). ក្រពះជាម្ចាូស់់និ� ឹ ម្ភកដល់់. (រ�បពពក�ំណា ឹ តាំ�តើឡូ� ើ វ ិញ. និ�វរាល់់តើស់ចកើដែើ ដល់តើគ.
តើធើតា ើ ិស់ ើ ម្ភដែ�និការរបស់់ក្រទី�់។. តើ�កនី�ជវើ ិ�អ្នស់់កល់ិជានិច ិ ូ. តើយ� ើ និ� ឹ រស់់តើ�តើដម្ភ ើ រតើស់រើ �តើម្ភើ� ើ ក្រពះ. និ� ិ បតើក្រម្ភអ្ន ើ នកដនៃទី។.
��ៈតើយ� ើ កំពី�រ�់ចាក្រំ ពះតើយស់ី�វម្ភកទីទីួល់តើយ� ើ តើ�ល់ំតើ�ដ៏អ្នស់់កល់ិនៃនិក្រទី�់. តើយ� ើ ក្រ�ូវ�� ិ �ំ�ើប់បង្កាគប់តាម្ភបញ្ចូា�រិើ បស់់. ក្រពះអ្ន�គ.(យូ�ហាំនិ.១៣:៣៤,៣៥).និ� ិ បតើក្រម្ភក្រើ ទី�់តាម្ភរយៈបតើក្រម្ភអ្ន ើ នកដនៃទីក្រគប់តើពល់តើវ�.(ម្ចាូថាយ.២៥:៣១-.៤៦)។
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៤៣
88
គោល់ដៅនៃ្ផែ្ន្ការរបស់់ព្រះ្�
89
រូបពន្្យល់់ទីី៤៣
. ១ ..ររ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៦.ព�៌នាអ្នំពើដែ�និការតើដើម្ភដំប��របស់់ក្រពះជាម្ចាូស់់។ . ២ . រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៧. ព�៌នានិ�វអ្នើើដែដល់�និតើកើ�តើឡូ� ើ កនី�ដែ�និការតើនាះ. តើ�តើពល់ដែដល់អ្នំណាចនៃនិអ្នំតើពើ�ប�និតើក្រជៀ�ច�ល់ម្ភក . កនី�វ�ើម្ចានិរបស់់ម្ភនិីស់ស។ និយយល់ ល់់់ទីើ៣៤. រ���ដល់់រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៤២). �និតាំ�តើឡូ� . ៣ . តើគ្នាល់តើ�ព័និធកិចូរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ. (�ើល់់ជាគតើក្រម្ចា�កនី�ររ�បពនិ ើ . និយយល់ ល់់់ទី៤ តើ�យ ើ ៣. បង្កាាញថា. ដែ�និការក្រ�ូវ�និតាំ� ើ និ� ឹ ក្រ�ូវតាំ�ដែ�និការតើនិះតើ�តើពល់ណាម្ភួយ. និ� ិ អ្នស់់កល់ិជានិច ិ ូ។. រ�បពនិ តើឡូ� ើ វ ិញតើដាយនិ�វអ្ន�គក្រពះក្រគើស់ទ។
. ៤ .កនី�គម្ភីរើ តើអ្នតើភស់�រ.១:៩,១០.�វកបូីល់�និស់រតើស់រថា៖ ក្រពះក្រទី�់�និស់ដែម្ភើ�ឱ្យយតើយ� ំ តើស់ចកើអា ំ . និ� ើ �គល់់ក្រគប់ទាំ� ើ ថ្មី៌កំ�� ិ �ក្រម្ភះិ តើ�កនី�ក្រទី�់. តើយា�តើ�តាម្ភក្រពះទី័យដែដល់ក្រទី�់.
�និស់តើក្រម្ភចទីីកតើ�កនី�ក្រពះក្រគស់ ន កា ការរបក្រក្រ� �ួបបក្រក្រ� �ួម្ភ ម្ភក្រក្រគ គប់ទាំ ទាំំ� ំ អ្ន អ្នស់ ស់់់.ទាំ ទាំំ� ំ តើតើ� �ដែដែ� �និ និដ ដើ.និិ�តើតើ� ��ា និ និស់ ស់ួួគ៌ ើ ទ. ដែដល់ជាដែ�និការជាក់�ក់.កី �
់ ឱ្យយយរម្ភ ឱ្យ ម្ភគ្នា ួ គ្នានម្ភ ម្ភក កដែដែ� �ម្ភ ម្ភួួយកី � ន ក្រក្រទី ទី� �។
កនី�តើគ្នាល់ជំតើនិឿរបស់់ក្រពះវ ិហាំរអ្ន�់គាើ�ិនិស់ួរថា៖. “តើ�ើតើបស់កកម្ភីរបស់់ពួកជំនិីំគ�ជាអ្នើើ?”. ចតើម្ភាើយឆ្វេល�យថា៖. តើបស់កកម្ភីរបស់់. ំ ីំ.គ�ក្រ�ូវនាំម្ភនិីស់សទាំំ�អ្នស់់ឱ្យយរួបរួម្ភគ្នានម្ភកដែ�ម្ភួយកនី�ក្រពះក្រគើស់ទ។ ពួកជនិ បណា ើ អ្ននកក្រ�ជែ.និិ�ក្រគូបតើក្រ�ៀនិកនី�ក្រពះវ ិហាំរម្ភួយចំនិួនិ.�និស់ដែម្ភី�និ�វតើបស់កកម្ភីរបស់់ពួកជំនិីំដ�ចខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ៖ S. ពួកជំនិីំ.គក្រ� �ូវ�និក្រតាស់់តើ�ម្ភកតើដើម្ភិ� ើ ើល់់ជាការតើបក ើ ស់ដែម្ភី�និ�វដែ�និការតើដើម្ភដែដល់ក្រពះ�និតើក្រគ្នា�ទីីក។.(Karl.Barth) S. តើបស់កកម្ភីពួកជំនិីំបចូីបិនិន. តើដើម្ភិតើើ ធើឱ្យ ើ យម្ចានិការតាំ�តើឡូ� ើ វ ិញ. និ�វ�ម្ភគគភា ើ ពជាល់កខ�ៈស់កល់។. (Martin. Scharlemann)
ស់ម្ភីទាំ ំ តើនិះក្រគ្នានិ់ដែ�ជាគំនិ� ើ � ិ ជួយជក្រម្ភុញជំតើនិឿក្រគស់ ើ ទបរស់័ ិ ទីថា. ក្រគ្នានិ់ដែ�ជាជំតើនិឿអ្នំព.ើ “ជើវ ិ�បនាទប់ពកា ើ រចាកតើចញពដែើ �និដើ.
តើនិះ”. បូីតើណាាះ។. តើទាំះបើជាជំតើនិឿក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីម្ភិនិអ្នះអា�ចំតើពាះតើស់ចកើើស់�ឹម្ភ ឹ ពិ�. បនាទប់ពើជើវ ិ��និកនិា��ី�តើ�ដល់់តើស់ចកើើ
�ាប់ក៏តើដាយ. ក៏ជំតើនិឿតើនិះ�និបតើក្រ�ៀនិឱ្យយក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទី. តើរៀនិរស់់កី ន�តើពល់បចូីបិនិន. ដ�ចកនី�ស់ភាពដែដល់តើគនិឹ�រស់់តើ�. តើដើម្ភិប ើ តើក្រម្ភើ.
ដល់់ក្រពះ.និិ�បតើក្រម្ភើដល់់គ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភកនាតើពល់អ្ននាគ�ដែដរ។
. ៥ . ក្របស់ិនិម្ភនិីស់សតើ�តើល់ើដែ�និដើតើនិះស់ួរថា៖. “តើ�ើ�ី ែំអាចតើក្របើជើវ ិ�តើដើម្ភិ� ើ តើម្ភើើ�ក្រពះ. តាម្ភរយៈការបតើក្រម្ភើអ្ននកដែដល់តើ�ជីំវ ិញ�ែីំ. តើដាយ ម្ភនិ ិ គ� ិ ពក្រើ ពំដែដនិ.
ជនិជា�.ិ
និ� ិ ព�៌ស់ម្ភិីរ.
ក្រ�កដជា�ីស់ដែបាកគ្នានក្រស់ឡូះជាម្ភនិ ិ ខ្មាំនិ។ .៦
.
ស់ីភាស់� ិ ចនិ ិ ម្ភួយឃ្លាា�និស់តើស់រថា៖.
តើដាយនិ�វវ ិញ្ញាា�របស់់ក្រពះក្រគស់ ើ ទយាូ�ដ�ចតើម្ភីច?”.
“តើពល់តើម្ភអ្នំតើ�ទីទីះ�ាបរបស់់វាតើ�ក្របតើទីស់ចនិ ិ .
ជវើ ិ�តើ�តើល់ដែើ �និដ.ើ .
វានិ� ើ ល់ឱ្យយបូះពាល់់ដល់់. ឹ បណា
អាកាស់ធា�ីជីំវ ិញភពដែ�និដើ”។. �ាឹម្ភ�រនៃនិស់ីភាស់ិ�តើនិះ. �ើល់់ជាការឆ្លល��បញ្ញាូ� ំ អ្នំពើតើស់ចកើើបតើក្រ�ៀនិរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ. និិ�. ដាស់់តើ�ឿនិតើយ� ើ ដែដល់ជាស់ិស់សរបស់់ក្រទី�់. ឱ្យយស់ួរជាស់ំ�ួរថា៖. តើបើបីគគល់ម្ចានក់តើ�ដែ�និដើនិឹ�រស់់តើ�ដ�ច�ែីំ. តើ�យ ើ ដែស់ើ�រក.
ជើវ ិ�ដែដល់�ែីំតើក្រជើស់តើរស់ស់ក្រម្ចាប់ តើដើរតាម្ភ. ើ
តើ�ើជើវ ិ�និឹ�ម្ចានិស់ភាពដែបបណាតើ�តើល់ើភពដែ�និដើដ៏��ចម្ភួយតើនិះ?.
ក្របស់ិនិតើបើ
. “ម្ចានិឥទីធព ិ ល់តើល់គ្នា ើ ន ជាបនិើបនាទប់”. បូះពាល់់ដល់់អ្ននកដែដល់យក�ក្រម្ចាប់. និ� ិ ដែស់ើ�រករតើបៀបរស់់តើ�ដែបបជើវ ិ�ដ�ច�ែីំនិ� ឹ ទីទីួល់.
តើក្រគ្នាះថានក់. តើ�យ ំ ម្ភ�ល់. និិ�អ្ននកដនៃទីតើទីៀ�. តើនាះ�ែីំគ្នាីនិស់ិទីធិរស់់តើ�តាម្ភជើវ ិ�ដែបបតើនាះ ើ ក្រពតើ�ើយកតើនិើើយចំតើពាះការដែ�និដើទាំ� . ឬដែស់ើ�រកជើវភាពដែបបតើនាះតើទី។ .៧
ការដែដល់តើធើើតាម្ភដែបបតើនាះ. ក្រ�កដជាគ្នាីនិភាពជាឯកជនិ. ឬអាថ្មី៌កំ�� ំ តើឡូយ ើ ចំតើពាះជំតើនិឿក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទី។. ក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទី . ក្រ�ូវ�និតើ�ម្ភកតាម្ភរយៈជំតើនិឿផ្លាទល់់�ួ និ.ដែ�ម្ភ ា ិនិដែម្ភនិជាជំតើនិឿឯកជនិតើទី។.ក្រគើស់ទបរស់័ ិ ទីម្ភិនិដែម្ភនិក្រគ្នានិ់ដែ�តើ�ម្ភក.តើដើម្ភិទី ើ ទីួល់ តើជឿក្រពះតើយស់ី�វបូីតើណាាះតើទី. ក៏បីដែូ និើ. តើដើម្ភិនិ ើ ឹ�តើដើរតាម្ភក្រទី�់. ជាក្របតើយាជនិ៍ស់ក្រម្ចាប់រស់់តើ�កនី�ភាពជា�វបតើក្រម្ភើរបស់់ក្រពះ. និិ� .
អ្ននកដនៃទីតើ�កនី�ស់�គម្ភនិ៍��ដែដរ។
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា
រូូ ប ព ន្្ យ ល់់
៤៤
90
ទីីបញ្ចូូប់ដ៏រីងរៀឿងនៃ្គម្រោ្្ងផែ្ន្ការរបស់់ព្រះ្�
រូបពន្្យល់់ទីី៤៤
91
រ�បពនិ និយយល់ ល់់់ទីើ៤៤.ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភតើនិះម្ចានិដែ�នកតើ�ស�ៗគ្នានចំនិួនិបើ.ដែដល់ពនិយល់់ដ�ចខ្មាំ�តើក្រកាម្ភជាម្ភួយនិឹ�ចំ�ីចរ�ម្ភគ្នានទាំំ�បួនិតើនិះ៖ . ១ . ដំ�ឹ�ល់ិស់�ើ�់ធានិ់តើល់� ើ រៈស់ំខ្មាំនិ់នៃនិការទីទីួល់យកតើដាយតើ�ីះក្រ��់. ចំតើពាះការតើល់ចតើឡូ� ើ របស់់ក្រពះតើយស់ី�វ. តើ�នៃថ្មីាចី�. តើក្រកាយ.ឧទាំ�រ�៍កនី�គម្ភីើរម្ចាូថាយ.ជំព�កទីើ២៤.និិ�២៥។.(�គម្ភីើរតើយា�ខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ.គ�ដកក្រស់�់ពើដំ�ឹ�ល់ិម្ចាូថាយ)។
. ២ ..ក្រពះតើយស់ី�វ�និទីស់សទាំយអ្នំពកា ើ របំផ្លាាញជនិជា�យ ិ �ដា.និ� ិ ក្រពះវ ិហាំររបស់់�ស់និ៍យ�ដាតើដាយអាណាចក្រករ�ម្ភូ .(២៤:១-២,.
២៤:១៥-២៨)។. បទីទីំនាយតើនិះ�និស់តើក្រម្ភចជាការពិ�. តើ�កនី�គ.ស់. ៦៦-៧០។. តើ�កនី�ជំព�ក. ២៤:៣-១៤. ក្រពះតើយស់ី�វ. . ម្ចានិបនិទ�ល់អ្នំពើបញ្ញាានានា. ដែដល់និឹ�តើកើ�ម្ចានិតើឡូ� ើ កនី�ជំតើនិឿ�ស់នា. និិ�របបនិតើយា�យម្ភី និតើពល់ការយា�ម្ភកតើ�នៃថ្មីា. ចី�តើក្រកាយ.(២៤:២៩-៣១)។
. ៣ . កនី�ក្រប�នម្ភួយចំនិួនិរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ. ក្រទី�់�និស់�ើ�់ធានិ់ថា. ពួកអ្ននកតើ�ីះក្រ��់ក្រ�ូវតើក្រ�ៀម្ភល់កខ�ៈរួចជាតើក្រស់ចក្រគប់តើពល់. ស់ក្រម្ចាប់ការយា�ម្ភក�រជាថ្មីីើរបស់់ក្រទី�់។.
ក្រទី�់ស់ពើក្រពះទី័យចំតើពាះអ្នស់់អ្ននកដែដល់តើ�ីះក្រ��់.
តើ�យ ើ ដាស់់តើ�ឿនិដល់់អ្ននក.
ក្រពតើ�ើយកតើនិើើយ. (២៤:៤៥-៥១)។. តើ�តើពល់ក្រទី�់តើល់ចម្ភកជាថ្មីីើម្ភើ�តើទីៀ�. និឹ�ម្ចានិអ្ននក�ាះ�និតើក្រ�ៀម្ភ�ាួនិរួចរាល់់. តើ�យ ើ
អ្ននក�ាះតើទីៀ�ម្ភិនិទាំនិ់រច ួ រាល់់តើ�តើឡូយ ើ តើទី. (២៥:១-១៣). ដ�តើចនះ. ច�រតើយ� ើ រស់់តើ�តើដាយក្របុ�ក្របយ័�ន!. ពួកអ្ននកតើ�ីះក្រ��់ក្រ�ូវ
តើក្របស់ ា ក្រពះទី័យដល់់ក្រពះ. ��ៈតើពល់កំពី�រ�់ចានៃំ ថ្មីាចី�តើក្រកាយម្ភកដល់់. (២៥:១៤-. ើ ម្ភ�ាភាព. និ� ិ ក្រទីពយស់ម្ភិ�ើរិ បស់់�ួ និឱ្យយគ្នាប់
៣០). តើ��ីតើនិះ. ច�រតើយ� ើ រស់់តើដាយម្ចានិទីំនិួល់�ីស់ក្រ�ូវ�ីស់់!. ជាចី�តើក្រកាយតើ�កនី�ជំព�ក. ២៥:៣១-៤៦. ក្រពះតើយស់ី�វ. ទីទី�ចច�់ឱ្យយពួកស់ស់ ិ សរស់់តើ�កនី�ជើវ ិ�ដែដល់ក្របកបតើដាយច� ិ ើតើម្ភតាើករីណា? . ៤ . ��ៈតើពល់កំពី�រ�់ចាកា ំ រយា�ម្ភកជាតើល់ើកចី�តើក្រកាយរបស់់ក្រពះតើយស់ី�វ. ពួកស់ិស់សក្រទី�់ក្រ�ូវក្របកាស់ក្រ�ប់ដំ�ឹ�ល់ិពើក្រទី�់.
ដល់់ម្ភនិីស់សតើ�ក.(១០:៣២,៣៣).និិ�អ្ននិីវ�ើកី ន�ភាពជាស់ិស់ស.តើដើម្ភិឆ្ល ំ ពើជើវ ិ�ក្រពះតើយស់ី�វ.(១០:៧-៨).តើ�យ ើ ល��បញ្ញាូ� ើ ក្រ�ូវ.
តើធើព ើ ធ ិ ក្រើ ជម្ភីជទីក ឹ ឱ្យយតើគតើដាយនិ�វក្រពះនាម្ភក្រពះនៃក្រ�ឯក. (២៨:១៩,២០). ក្រពម្ភទាំំ�បតើក្រ�ៀនិ. និ� ិ �ិ�ច� ិ ើតើគ. ឱ្យយតើធើតា ើ ម្ភបំ��. ក្រពះ�ឫទី័យរបស់់ក្រពះ. ក្រ�ូវដឹ�ជានិិចូថា. �ាួនិជាស់ម្ចាជិកនៃនិស់�គម្ភនិ៍ដ៏តើ�អ្នស់់កល់ិ. ដែដល់ក្រពះតើយស់ី�វគ�់កី �ចំ ន តើណាម្ភ.
ពួកតើគ. (២៨:២០)។. តើ�នៃថ្មីាចី�តើក្រកាយ. ក្រពះអ្នម្ចាូស់់និ� ឹ តើបក ើ ស់ដែម្ភី�ឱ្យយតើ�ញ ើ និ�វវ�ើម្ចានិរបស់់ក្រទី�់. កនី�ស់រិ ល់ិ ើ ដ៏រី�តើរឿ�. តើដើម្ភិើ
ទីទីួល់ពួកអ្ននកដែដល់�និតើជឿ.និិ�តើដើរតាម្ភក្រទី�់.ឱ្យយច�ល់តើ�កនី�ល់ំតើ�អ្នស់់កល់ិនៃនិក្រពះវរបិតារបស់់ក្រទី�់.(២៥:៣៤)។
រ�បដែ�នកខ្មាំ�តើល់ើ
កនី�គម្ភីើរម្ចាូថាយ.២៥:៣១-៤៦.ក្រពះតើយស់ី�វព�៌នាអ្នំពើនៃថ្មីាចី�តើក្រកាយនៃនិក្របវ�ើិ��ស់ើថា៖ S. ក្រពះតើយស់ី�វនិ� ពាក ក់ម្ភ ម្ភក កីដ. ចំតើតើពា ពាះះកា ការរយា យា� �ម្ភ ម្ភក ករបស់ ស់់់ក្រក្រព ពះក្រក្រគ គើស់ ស់ទទ). បង្កាគប់ឱ្យយពួកអ្ននក�ាប់. ឹ យា�ក្រ�ល់ប់ម្ភវ ិញកនី�ស់រិ ល់ិ ើ . (រ�បពា តើក្រកាកតើចញពើ�� នរ.តើ�យ ើ ក្រទី�់ក្របម្ភ�ល់�ើីំម្ភនិីស់សទាំំ�អ្នស់់ម្ភកឈរចំតើពាះក្រទី�់.(�៣១)។
កុម្ភ ម្ភតើតើច ចៀម្ភ.តើ�ខ្មាំ��ើ.ំ និ� កុម្ភ ម្ភព ពដែដែព ព.តើ�ខ្មាំ�ឆ្វេេ��. S. បនាទប់ម្ភក. ក្រពះតើយស់ី�វនិ� ិ ក្រក្រក ឹ ដែញកម្ភនិីស់សតើចញជាពរើ ក្រកុម្ភ. តើដាយដាក់ក្រក្រក ក្រពះ�ស់ើរបស់់ក្រទី�់.(�៣២.និិ�៣៣)។
S. ក្រពះតើយស់ី�វនិ� ឹ ម្ចានិបនិទ�ល់តើ�កានិ់តើចៀម្ភដែដល់តើ�ខ្មាំ��ើក្រំ ពះ�ស់ើក្រទី�់ម្ភីនិ។.
ក្រពះអ្ន�គនិ� ឹ ម្ចានិបនិទ�ល់ជាពាកយអ្នតើញ្ចូជ ើញ.
ថា៖. “ច�រម្ភក”. តើ�កានិ់ពួកអ្ននកដែដល់ក្រពះវបិតាក្របទាំនិពរ. (�៣៤). តើ�យ ើ តើ�ពួកតើគឱ្យយទីទីួល់ម្ភរ�ក. ដែដល់�និតើរៀបចំ. ទីីកស់ក្រម្ចាប់ពួកតើគតាំ�ពើកំតើ�ើ�តើ�កិយម្ភកតើម្ភូាះ។
S. ពួកអ្ននកដែដល់ក្រ�ូវទីទីួល់ឱ្យយច� ល់កនី�ល់ំតើ�របស់់ក្រពះវរបិតាចី �តើក្រកាយតើគ. ក្រ�ូវ�និ�ើគម្ភនិ៍តើដាយពាកយថា. “ច� រម្ភក”. ២៥ៈ៣៤.�ិ� ិ ក្រពះវរបិតា�និ.“ក្របទាំនិពរ”.ដល់់ពួកតើគ។.ពួកតើគ.“ទីទីួល់ម្ភរ�ក”.ម្ភិនិដែម្ភនិជា.“កីស់ល់”.តើទី.ដែ�ជា.“និគរ”.
ដែដល់ក្រ�ូវ�និតើរៀបចំទីីក. “ស់ក្រម្ចាប់ពួកតើគ”. ម្ភនិ ំ ពម្ភ ិ ដែម្ភនិ. “តើដាយ�ាួនិតើគ”. តើទី. គតា � � ើ ីនិដំប��ប�ិស់់. (តាំ�ពតើើ ពល់ពួកតើគ.
ម្ភិនិទាំនិ់ម្ចានិជើវ ិ�. ស់ក្រម្ចាប់ជួយតើរៀបចំម្ភរ�កតើនាះតើទី). ម្ចាូថាយ. ២៥:៣១-៣៤។. គ្នាីនិតើស់ចកីើអ្នំនិួ�កនី�ដំតើ�ើរតើនាះតើទី
គ�ម្ចានិដែ�ក្រពះគី�ដែ�ម្ភួយគ�់ដែដល់វ ិតើស់ស់ជា�តើគ!
រ�បដែ�នកកណា ើ ល់
S. ក្រពះតើយស់ី�វតើល់ក ើ ស់រតើស់រើ .
.
តើដាយការស់ពើក្រពះទី័យចំតើពាះអ្ននកដែដល់បំតើពញព័និធកច ិ ូ.
កនី�រ�បពនិយល់់បតើក្រម្ភដ ើ ល់់អ្ននកដនៃទី . (រ�បអ្ន អ្នននកបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើ)។. ជាអ្ននក�ើល់អា អាហាំ ់ ហាំររ. និិ�ទីឹកដល់់ម្ភនិីស់សតើក្រស់កឃ្លាានិ. តើតើធ ធើជា ជាម្ភ ម្ភិ�ើដល់ ល់់់អ្ន អ្នននកកតើតើណា ណា ើ ចកដែដែ� �ើ�. និិ��ើល់ ល់់់.
ំ .� (និិម្ភិ�ើស់ ស់តើតើម្ភ ស់ ម្ភាា�កបំពា ពាក ក់ដល់ ល់់់អ្ន អ្នននក�ើះខ្មាំ ខ្មាំ� �។. ពួកតើគក៏�និតើ�ស់ួរស់ី�ទីីក. និិ�ដែថ្មីទាំំអ្ន អ្នននកជ� ស់ញ្ញា ញ្ញាាពា�ល់ ល់.. និិ�រ�ប ំ �. ស់�ម្ភតើម្ភល់ ស់� ស់ �ើពស់ ស់់់ព័ទី ទីធធជីវំ ញ អ្នន ខ នកជា ជាប ប់ពនិ និធធនា នាគ្នា គ្នាររ។. កនី�ការដែដល់. ិ ដប ើ ជនិគ�នា. ២១:៤-៩). និ� ិ ស់ួរស់ី�ទីីកអ្ន
បតើក្រម្ភើដល់់ម្ភនិី ស់សទាំំ�ឡាយ.
តើ�កនី��ានិភាពចាំ�ច់ដែបបតើនិះ. ពួកតើគពិ�ជាអ្ននកបតើក្រម្ភើដល់់ក្រពះយាូ�ពិ�ក្រ�កដ . “តើគ�និ�ើល់់អាហាំរដល់់អ្ននកដែដល់តើក្រស់កឃ្លាានិ”.តើនិះជាស់ម្ភីដែើ ដល់អ្ននកម្ចាើយ.ធារា�.(Mother.Theresa.�និតើល់ក ើ តើឡូ� ើ ។
92
រូបពន្្យល់់ទីី៤៤
ទីីបញ្ចូូប់ដ៏រីងរៀឿងនៃ្គម្រោ្្ងផែ្ន្ការរបស់់ព្រះ្�
S. ក្រពះតើយស់ី�វនិ� ឹ បដិតើស់ធអ្ននកដែដល់អ្នះអា�ថា�គល់់ក្រទី�់ជា. “ក្រពះអ្នម្ចាូស់់”. (ម្ចាូថាយ. ២៥:៤៤). បូីដែនិើ. ម្ភនិ ិ �និតើដើរ. តាម្ភក្រទី�់. តាម្ភដែបបជា�វកកនី�ភាពជាអ្ននកបតើក្រម្ភើដល់់ក្រពះ។. ក្រទី�់ម្ភិនិម្ចានិបនិទ�ល់ស់ំតើ�តើល់ើអ្នំតើពើអាក្រកក់. ដែដល់តើគអាចនិឹ� ក្របក្រពឹ�ើតើនាះតើទី. ដែ�ស់ំតើ�តើ�តើល់ើការល់ិដែដល់តើគម្ភិនិ�និតើធើើវ ិញ។. តើគម្ភិនិ�និតើ�ញ ើ ក្រទី�់. គ�អ្នស់់អ្ននកដែដល់តើក្រស់កឃ្លាានិ. និិ� �ើះខ្មាំ�តើ�ជីំវ ិញ�ាួនិតើគតើនាះតើទី។
S. ម្ចាូថាយ. ២៥:៣១-៤៦. រ ំឭកតើយ� ើ ថា. តើយ� ើ ក្រ�ូវដែ�ដែប�ដែចកឱ្យយដាច់រវា�ម្ភ�ល់ដាានិនៃនិការទីទីួល់�គល់់. (ក្រពះគី�. របស់់ក្រពះ). និ� ិ ម្ភ�ល់ដាានិនៃនិពាកយស់រតើស់រើ . (កច ិ ូការបតើក្រម្ភដ ើ ល់់អ្ននកដនៃទី. និ� ិ ក្រពះជាម្ចាូស់់)។. ក្រគស់ ើ ទបរស់័ ិ ទីម្ភនិ ិ បតើក្រម្ភ.ើ តើក្រពាះដែ�រង្កាើនិ់តើទី. ដែ�ជាការឆ្វេល�យ�បចំតើពាះ�ក្រម្ភូវការអ្ននកដនៃទីវ ិញ. (ម្ចាូថាយ. ២៥:៣៧-៣៩)។. តើគ្នាល់បំ��របស់់តើគ. គ�តើដើម្ភិប ើ ង្កាាញឱ្យយតើ�ញ ើ ក្រពះតើយស់ី�វ.កនី�រាល់់កិចូការដែដល់តើគតើធើើវ ិញ។
រ�បដែ�នកខ្មាំ�តើក្រកាម្ភ
S. រ�បអា អាហាំ ហាំររ. និិ�តើតើភ ភស់ ស់ជ ជជៈ. (ខ្មាំ�ឆ្វេេ��)៖. គម្ភីើរដំ�ឹ�ល់ិជាតើរឿយៗក្រ�ប់ពើការតើ�យអាហាំររបស់់ក្រពះតើយស់ី�វជាម្ភួយនិឹ�. ពួកស់ស់ ិ សរបស់់ក្រទី�់។. ស់ពើនៃថ្មីាតើនិះ. ពួកស់ស់ ិ សរបស់់ក្រពះអ្ន�គក្រ�ូវដឹ�ថា. ក្រទី�់ម្ចានិវ�ើម្ចានិជាម្ភួយពួកតើគជានិច ិ ូ. (ម្ចាូថាយ.
២៨:២០).
តើ�យ ើ ក្របកបតើដាយអ្ន�ានិ័យដ៏ក្រជាល់តើក្រ�.
តើរៀ�រាល់់តើពល់ទីទីួល់ទាំនិអាហាំរ។.
តើ�ស់ម្ភ័យក្រពះតើយស់ី�វ.
ពួកអ្ននកដែដល់បរតើភាគអាហាំររួ ម្ភគ្នានក្របកាស់ថា៖. “តើយ� ិ ើ គ�ជាក្រគួ�រដែ�ម្ភួយ. តើយ� ើ និឹ�បតើក្រម្ភើគ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភក. តើ�យ ើ
.
តើយ� ើ ការពារគ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភករ���ដល់់ទីើម្ភរណា!”។
S. រ�បចា ចានិ និកា កាា.ំ និិ�កដែដែនិ និសស�. (ខ្មាំ��ើ)ំ ៖. ស់ស់ ិ សក្រពះតើយស់ី�វក្រ�ូវដែ�បតើក្រម្ភគ្នា ើ ន តើ�វ ិញតើ�ម្ភក. ដ�ចក្រទី�់�និបតើក្រម្ភព ើ ួកស់ស់ ិ សក្រទី�់. តើដាយការ��តើជើ�របស់់តើគដែដរ។
ំ ក់ទីឹក-ពិធើក្រក្រជ S. រ�បដ� ជម្ភ ម្ភីីជទីឹក.
(ចំ�ីចកណា ើ ល់)៖.
តើ�តើពល់ម្ភនិីស់សទីទីួល់ពិធើក្រជម្ភីជទីឹក.
ពួកតើគក្រ�ូវ�និទីទីួល់..
ម្ភកចិញ្ចូូឹម្ភកនី�ក្រគួ�រក្រពះ. និិ�ទីទីួល់ចំដែ�កជើវ ិ�ដ៏បរស់ី ិ ទីធ. តើស់ចកើើ�ាប់. ការបញ្ចូូី ះកនី��ន�រនិិ�ការរស់់ពើ�ាប់តើឡូ� ើ វ ិញ.
ជាម្ភួយក្រពះបីក្រតាក្រទី�់. (រ�ម្ភូ . ៦:១-១៤)។. ក្រពះតើយស់ី�វម្ចានិបនិទ�ល់តើ�កានិ់អ្នស់់អ្ននក. ដែដល់ក្រ�ូវ�និទីទីួល់យកម្ភកចញ្ចូ ិ ូ ឹម្ភ.
តើ�កនី�និគររបស់់ក្រទី�់តាម្ភរយៈពិធើក្រជម្ភីជទីឹកថា៖. “�ែីំ�និរស់់កី �ជ ន ើវ ិ�ដែដល់អ្ននកច�រ់ ស់់. ដែ�អ្ននកម្ភិនិ�និរស់់តើ�. និិ� . ម្ភិនិអាចរស់់តើ��និដ� ចដែដល់�ែីំរស់់តើ�តើឡូយ ើ ។. �ែីំ�ើល់់ឱ្យយអ្ននកម្ចានិនិ� វជើវ ិ�ដ៏ឥ�ម្ចានិ�ប. ទីី កជារបស់់អ្ននកផ្លាទល់់។.
អ្ននករស់់តើ�ដ�ចជើវ ិ��ែីំ. ដ�ចជាអ្ននកម្ចានិជើវភាពដ�ច�ែីំដែដរ។.
អ្ននក�និជាប់តើល់ើតើឈ� ើ ា��ជាម្ភួយ�ែីំ.
តើក្រពាះដែ��ែីំ�និដែចក . រ ំដែល់កការស់ីគ�តើល់ើតើឈ� � � ា ជាម្ភួ យ អ្នន ក . តើពល់តើនិះអ្នន ក ពី ចា ំ � ំ ច់ រ �ទីី ក តើ ខ ទាំស់ស់ក្រម្ចាប់ អ្ន តើ ំ ព � បតើទីៀ�តើទី។. អ្នន ក ក្រ�ូ វ �និ ើ ើ
បញ្ចូូី ះកនី��ន�រជាម្ភួយ�ែីំ. តើ��ីតើនិះអ្ននកទីទីួល់រ�តើស់ចកើើ�ាប់ដែដល់ជាល់ទីធ�ល់នៃនិអ្នំតើពើ�បរួចតើ�យ ើ ។. �ែីំរស់់ពើ�ាប់. តើ�យ ើ ៏ ស់់កល់ិជារបស់់អ្ននក. តើ�យ ់ ច ំ �ល់រួម្ភ. �ែីំដែចករ ំដែល់កការស់់តើឡូ� ើ ស់ពើនៃថ្មីាអ្ននកកំពី�រ�ចា ើ វ ិញតើនិះជាម្ភួយអ្ននកដែដរ។. ជើវ ិ�ដអ្ន
៏ ស់់កល់ិតើ�តើពល់ខ្មាំ�ម្ភី�. ដែដល់អ្ននក�និទីទីួល់រួចតើ�តើ�យ ់ ំ ជាម្ភួយ�ែីំកី �និគរដ ន អ្ន ើ ។. ដ�តើចនះ. កនី�តើពល់កំពី�ដែ�រ�ចា . ច�ល់រួម្ភជាម្ភួយ�ែីំតើ�និគរ�ានិស់ួគ៌.ស់�ម្ភ�ិ��ំរស់់កី �ជ ន ើវ ិ�ដែបបនិគរ�ានិស់ួគ៌.តើ�តើល់ើដែ�និដើតើនិះទីីកជាម្ភីនិចីះ”។.
ដ�តើចនះ. រាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រពះឈប់ពាយាម្ភកាា យជា ជា.រាស្រ្តស់ើរបស់់ក្រទី�់តើ�យ ើ ។. បំ��របស់់តើគគ�តើដើម្ភិប ើ ង្កាាញថា. ពួកតើគ.
ជារាស្រ្តស់រើ បស់់ក្រពះ.តើ�យ ើ ពួកតើគពាយាម្ភរស់់តើ�តើល់ើដែ�និដើ.ឱ្យយដ�ចជាការដែដល់តើគនិឹ�រស់់តើ�ឯនិគរ�ានិស់ួគ៌ដែដរ។
S. រ�បនិ និំំបី័�. និិ�ដែដែព ព�. (ចំ�ីចកណា ើ ល់)៖. ប�បិ�និក្របុស់ក្រស់ើខ្មាំ�ដែ�នកក្រពល់ឹ�វ ិញ្ញាា�របស់់ក្រពះតើយស់ី�វ. “និឹកចាំ”. ក្រទី�់កី �. ន
ពធ ិ ប ើ ី�យតើល់ៀ�ក្រពះអ្នម្ចាូស់់. (យ�ការស់ទ ើ ). ម្ចានិនិ័យថា. ម្ចានិទីំនាក់ទីំនិ�ជាម្ភួយក្រទី�់. និ� ិ កច ិ ូការតើក្រ�ស់តើ�ះរបស់់ក្រទី�់. ចំតើពាះគ្នានតើ�វ ិញតើ�ម្ភក។.
តើដាយ�និច�ល់រួម្ភពិធើជប់តើល់ៀ�ច�ល់ជាស់ម្ចាជិក.
តើ�កនី�ស់�គម្ភនិ៍របស់់ក្រពះតើយស់ី�វ .
តាម្ភរយៈការទីទីួល់ទាំនិអាហាំរបរស់ី ិ ទីធ.តើនាះតើគក្រ�ូវតើចញតើ�ក្របកបជើវ ិ�ដ�ចអាហាំរដែដល់�ា�និបរតើភាគ។ ិ
និិយា យាយ យរម្ភ ម្ភ. ួ . ពួកតើតើគ គតើតើដ ដើរ�ួរកី � ន កា ការរតើតើប បើកស់ ស់ដែដែម្ភ ម្ភើើ�អ្ន អ្ន� �គក្រក្រព ពះតើតើយ យស់ ស់ី�វី ក្រក្រគ គើស់ ស់ទទ. ឱ្យ ឱ្យយយអ្ន អ្នននកដនៃនៃទី ទីតើតើ� �ញ តាម្ភ ម្ភររយៈកា ការររស់ ស់់់តើតើ� �របស់ ស់់់ពួកតើតើគ គ ើ តា
កី � ន ភា ភាព ពជា ជាអ្ន អ្នននកបតើតើក្រក្រម្ភ ម្ភើដល់ ល់់់ម្ភ ម្ភនិ និីីស់ ស់សសដនៃនៃទី ទីតើតើទី ទីៀៀ�.តើតើ� �កី � ន ស់ ស់� �គម្ភ ម្ភនិ និ៍៍របស់ ស់់់ពួកតើតើគ គ៕
2
មាាតិិកាា
មាតិិកា