Strijdkreet 11

Magazine van het Leger des Heils

Jaargang 128 nr. 11

Ik ben bang voor jou

nr. 11

redactie Hoofdredactie Menno de Boer

Eindredactie

Suzanne Janse

Redactie | redactie@legerdesheils.nl Jurjen Sietsema Willemijn de Jong Nathan Sudmeier Suzanne Janse Marko Mellema

Vormgeving

Nathan Sudmeier

Traffic

Arnoud van Roosmalen

Cover

Ruben Timman

reageren & abonnementen LEGER DES HEILS T.A.V. REDACTIE POSTBUS 3006, 1300 EH, ALMERE Redactie | redactie@legerdesheils.nl Abonnement | www.legerdesheils.nl

druk Senefelder Misset BV Mercuriusstraat 35 7006 RK Doetinchem

strijdkreet MAGAZINE VAN HET LEGER DES HEILS Stichter | William Booth Internationaal leider | Generaal André Cox Leider Nederland | Commissioner Hans van Vliet www.legerdesheils.nl | info@legerdesheils.nl © Leger des Heils 2015 Het Leger des Heils is een internationale beweging en behoort tot de universele christelijke kerk.

Zijn boodschap is gebaseerd op de Bijbel. Zijn dienstverlening wordt gestimuleerd door de liefde tot God. Zijn opdracht is het Evangelie van Jezus Christus te prediken en in Zijn naam menselijke nood te lenigen zonder enige vorm van discriminatie.

4

Rot op naar je eigen land

6

Waar komen al die vluchtelingen eigenlijk vandaan?

8

Profiteurs en criminelen

10

‘Ik ben net zo bang als jij’

16

Doen wat we geloven

18

Nieuwe schoenen en een lange broek

20

Help mee!

21

Bang

‘Hij is geen asielzoeker, maar een mens. Een mens die niet ongelukkig wil zijn. Of dood.’

- Anoniem

strijdkreet | 3

Tekst Jurjen Sietsema Beeld EO

S

andra Dijkstra (51) deed mee aan een tvprogramma dat haar voor een moment in de schoenen van een vluchteling liet lopen.

“Daarvoor dacht ik alleen maar: ga weg, tyf op.”

‘Rot op naar je eigen land’ was de titel van het tv-programma dat de EO begin dit jaar uitzond.

Het was volgens de programmamakers een ‘social reality experiment’ waarin een groep mensen een reis maakte zoals veel vluchtelingen die maken.

Een reis vol ontberingen en onzekerheid. Een reis bedoeld om de deelnemers, mensen met een uitgesproken mening over vluchtelingen en asielzoekers, te laten ervaren wat die vluchtelingen hadden meegemaakt voordat ze aankwamen in Nederland.

‘Alle habbibabbi’s eruit’ Sandra was één van de deelnemers. Haar optreden maakte veel los. Voor haar uitspraken in een van de eerste afleveringen van het

4 | strijdkreet

programma moest ze zich later bij Humberto Tan aan tafel in RTL Late Night verantwoorden en in de Volkskrant werd gesproken over ‘stuitende praatjes’. Haar uitspraken waren dan ook niet mis. Volgens haar moesten alle grenzen dicht.

“Alle habbibabbi’s - alles wat niet-Nederlands en gekleurd is - eruit! Op een eiland in de oceaan, koepeltje eroverheen, slot erop, sleutel weggooien.

Klaar!”

Inmiddels is het een jaar geleden dat Sandra de lange reis maakte voor het programma. We zitten aan de keukentafel in haar huis in Almere. Sandra blijkt een vriendelijke en gastvrije vrouw. Zich duidelijk uitdrukken kan ze wel, blijkt tijdens het gesprek. Met een sterke Amsterdamse tongval.

Optyfen Op de vraag waarom ze zo uitgesproken was over buitenlanders, verbetert Sandra meteen met ‘medelanders’. “Ik ben een rasechte Amsterdamse.

Wij konden vroeger altijd buiten spelen, van alles doen. Er waren niet zoveel medelanders. Naarmate ik ouder werd, kwamen er steeds meer. En ook kwamen er steeds meer overvallen, verkrachtingen en berovingen. Schiet me helemaal lek, maar het was altijd een buitenlander. Om me heen hoorde ik over die mensen dat ze stalen, roofden en inbraken.

‘Dat komt maar binnen met het vliegtuig.’ ‘Daar halen ze een briefje voor de sociale dienst en daar een voor de woningbouw.’ Ik ben groot geworden met die stellingen. Ook hier in Almere waren alweer veel mensen van een andere nationaliteit. Ik dacht alleen maar: ga weg, tyf op!”

De reis is haar vies tegengevallen, zegt ze. “Het was loodzwaar. Het ergste was de onzekerheid.

Het niet weten waar je slaapt, waar je gaat eten, wanneer je je kunt douchen. We zijn in Servië geweest, in Macedonië en geëindigd in Jordanië.

In Griekenland hebben we op een strand moeten slapen, op een dun matje op kiezelstenen. Dat was

“Op dit moment doe ik vrijwilligerswerk voor een stichting die, onder meer, medelanders helpt aan bijvoorbeeld huisraad”

vreselijk. Nu weet ik wat Syrische vluchtelingen doormaken. Je kiest er niet zomaar voor om te vertrekken. Dat doe je om te overleven.

Voor het leven van je vrouw, van je kinderen. De tocht die deze mensen moeten maken duurt soms weken, maanden. Ze hebben vaak een stukje land moeten verkopen om de overtocht te kunnen betalen.”

Nuance Er is dus iets veranderd in haar kijk op vluchtelingen. “Absoluut. Zo’n reis doet wel wat

met je. Op dit moment doe ik vrijwilligerswerk voor een stichting die, onder meer, medelanders helpt aan bijvoorbeeld huisraad. Ik heb prima contacten met een gezin dat naar Nederland gevlucht is en je zult mij niet snel meer horen zeggen wat ik aan het begin van ‘Rot op naar je eigen land’ heb gezegd. Ik ben een stuk genuanceerder geworden. Toch blijf ik ook realistisch, nuchter. Ik probeer wel onderscheid te maken tussen de echte vluchtelingen en mensen die hier om andere redenen naartoe komen. Ik vind het heel goed dat we als Nederland veel vluchtelingen opvangen, maar soms denk ik nog steeds: overdrijven we niet een beetje?”

strijdkreet | 5

Waar komen al die vluchtelingen eigenlijk vandaan?

Tekst Nathan Sudmeier & Suzanne Janse Beeld Nathan Sudmeier

We hebben te maken met de grootste vluchtelingencrisis sinds de Tweede Wereldoorlog. Elke dag arriveren duizenden vluchtelingen aan de poorten van Europa, om te vragen om voedsel en asiel. Veruit de meesten komen uit Syrië. Wat is er nu precies aan de hand in dat land en waarom is het nog niet opgelost?

Burgeroorlog Een kort geschiedenislesje: Syrië wordt sinds de jaren '60 op dictatoriale manier geleid door de alAssadfamilie. Bashar al-Assad volgde in 2000 zijn vader op als president.

Een geheime politie drukt al jaren elk mogelijk protest de kop in en kritiek op het bewind wordt keihard afgestraft. Toen in 2011 de zogenaamde 'Arabische Lente' begon, spoelde er een revolutionaire golf van protesten, opstanden en conflicten over het Midden-

Turkije

Oosten. Regimes werden omvergegooid en leiders verdreven. Waar presidenten van buurlanden opstapten, weigerde Bashar al-Assad echter af te treden.

Het conflict is vervolgens alleen maar hoger opgelopen.

Wie vecht tegen wie?

Wat begon als een vreedzaam

Cyprus

Syrië

protest van gewone burgers, is uitgegroeid tot een bijzonder

Libanon

ingewikkelde burgeroorlog. Verschillende etniciteiten en religieuze groepen bevechten elkaar

Irak

in wisselende coalities. Burgers vechten tegen het regeringsleger, aanhangers van verschillende religieuze stromingen vechten tegen elkaar en in al die chaos probeert IS, een militaire jihadistische groep, met veel

Israël

geweld een streng-islamitische staat te creëren. Aan de zijlijn hebben Koerden kans gezien een eigen staatje te

Jordanië

claimen en vechten bovendien allerlei splinterpartijen, van wie niet eens altijd duidelijk is aan wiens kant ze staan. De Westerse wereld probeert de rebellen te ondersteunen, maar durft dat niet voluit te doen. Rusland, dat wij westerlingen niet als tegenstander willen hebben, zou namelijk juist aan de kant van al-Assad staan. Volgens de laatste berichten mengt ook Iran zich inmiddels in de strijd.

Hongersnood Meerdere partijen verrichten afschuwelijke oorlogsmisdaden met behulp van chemische wapens, massa-executies, martelingen en herhaalde dodelijke aanvallen op onschuldige burgers. IS is inmiddels uitgegroeid tot één van de gewelddadigste en succesvolste extremistische organisaties ter wereld.

De Syrische bevolking zit letterlijk vast tussen het regime, rebellengroepen en religieuze extremisten. Maar liefst de helft van bijna 23 miljoen Syriërs is 6 | strijdkreet

verdreven uit het eigen huis, en meer dan 4 miljoen

landen sluiten van schrik de grenzen, waardoor

mensen zijn het land uit gevlucht. Voorzichtige

weer enorme 'opstoppingen' ontstaan en

tellingen spreken inmiddels van 250.000 doden en

doorstroomlanden als Sloveniē de opvang niet

nog eens 4 miljoen Syriërs in hongersnood.

meer gebolwerkt krijgen.

Vluchtelingenkampen

En nu?

De grote meerderheid verblijft nu in VN-kampen

De crisis kreeg pas echt een gezicht toen er foto’s

in de buurlanden, die 95% van alle vluchtelingen

rondgingen van een verdronken jongetje dat

huisvesten. Maar de VN en het World Food

werd gevonden op een strand in Turkije. Overal in

Programme waren niet voorbereid op een crisis

Europa kwamen er mensen in actie. Maar er zijn

van dit formaat. Als gevolg hiervan zijn veel

ook angsten in de westerse wereld. Islamisering,

kampen overbevolkt en slecht bevoorraad. Mensen

verlies van banen, toename van misdaad en de

lijden kou, honger en worden ziek. De hoop dat

complete ineenstorting van de sociale systemen

het snel beter wordt, is er niet. Daarom kiezen

zijn een paar voorbeelden van doemscenario's die

velen ervoor te vluchten naar Europa. In overvolle

worden geschetst. Dit zorgt

rubberen bootjes proberen ze de oversteek te

voor een grote verdeeldheid,

maken van Noord-Afrika naar Zuid-Europa. De reis

waar de politiek vooralsnog

is duur en het risico op verdrinking heel groot. Een

geen antwoord op heeft. Ook

deel van de vluchtelingen weet, na een tocht vol ontberingen, het vasteland te bereiken.

in Nederland is nog onduidelijk wat het vluchtelingenbeleid voor de komende tijd zal zijn.

Grenzen dicht In de EU moet een vluchteling blijven in de staat waar hij/zij als eerste aankomt. Dit zorgt voor enorm veel druk op de grensstaten die al zwaar in de problemen zaten. Griekenland, dat midden in een enorme financiële depressie zit, was niet in staat om te zorgen voor zoveel mensen tegelijkertijd. Dit leidde tot verschrikkelijke taferelen van wanhopige en hongerige mensen op de Griekse eilanden. Sommige staten weigeren botweg vluchtelingen op te vangen. Andere

strijdkreet | 7

Profiteurs en criminelen Tekst Nathan Sudmeier & Suzanne Janse Beeld Nathan Sudmeier

Doemscenario: straks staan er overal moskeeēn Zelfs als Europa alle vier miljoen Syrische vluchtelingen zou accepteren, zal het percentage moslims in de EU slechts stijgen van ongeveer 4% naar 5%.

Doemscenario: straks wordt er geen Nederlands meer gesproken op straat De geboortecijfers liggen in het Westen veel lager dan in andere delen van de wereld. Sommige mensen zijn bang dat Europa over een paar decennia ‘overgenomen’ zal zijn door niet-Europeanen. Studies hebben echter aangetoond dat geboortecijfers dalen naarmate de levensstandaard en het opleidingsniveau stijgen. Uit Syrië komen bovendien relatief hoogopgeleide vluchtelingen. De bevolking in Syrië zelf was voor de burgeroorlog overigens ook aan het krimpen.

Doemscenario: ze verkrachten onze dochters Vluchtelingen die mogen werken, begaan statistisch gezien minder vaak misdaden dan autochtonen. Immigranten starten vaak eigen bedrijfjes en integreren zo snel mogelijk in de samenleving. Ze dragen hierdoor meer bij aan het sociale systeem dan dat ze er van profiteren. De vaak hoogopgeleide Syriërs kunnen bovendien een oplossing zijn voor de vergrijzing in Europa.

Doemscenario: ze pikken onze banen in De Europese Unie is de meest gezonde verzameling van economieën ter wereld. Goed georganiseerde staten met goed functionerende systemen, infrastructuur, democratie en enorme industrieën. En het bewijs dat het kan, is al geleverd. Het kleine Jordanië (dat nog niet half zoveel inwoners heeft als Nederland) heeft 600.000 Syrische vluchtelingen opgevangen. Daar steekt het Verenigd Koninkrijk - met 78 keer het BBP van Jordanië - heel schril bij af: dat wil slechts 20.000 Syriërs toelaten in de komende vijf jaar. De VS wil een schamele 10.000 vluchtelingen accepteren en Australië maar 12.000.

8 | strijdkreet

Waarom maken we er dan toch zo’n probleem van?

Het begon al met de smartphone: ‘ze hebben dus niet echt hulp nodig’ was de algemene reactie in Nederland. Onzin, want zou jij je telefoon thuislaten als je een gevaarlijke reis moest maken? Natuurlijk niet! Je gebruikt GPS om te navigeren, wisselt tips uit met andere vluchtelingen via Facebook en houdt het nieuws bij. Vluchtelingen zijn net als jij.

Leo Lucassen, directeur van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en hoogleraar migratiegeschiedenis, vindt de, geregeld uit de hand lopende, protesten tegen de vluchtelingenstroom opmerkelijk. “In de jaren ‘90 waren hier veel meer vluchtelingen, maar toen hebben we niet van dit soort geweldsincidenten gehad.” Het verschil, stelt Lucassen, zit dus niet in de aantallen vluchtelingen, ook niet in hun afkomst (ook toen waren er veel mensen uit het Midden-Oosten), maar in het politieke klimaat. “Als een grote politieke partij oproept tot verzet, dan moet je er niet gek van opkijken als dat ook gebeurt. Je voedt de angst van mensen, je geeft hen het gevoel dat het hen over de schoenen loopt.

Andere partijen reageren niet omdat ze bang zijn stemmen te verliezen.” Dat PVV-leider Wilders op zaterdag via Twitter meldt het geweld af te keuren, doet daar volgens Lucassen niets aan af. Een tweet later roept Wilders namelijk weer op tot verzet.

Bij het Leger des Heils vinden we dat iedereen recht heeft op een menswaardig bestaan. Wat vind jij?

strijdkreet | 9

Ik ben net zo bang als jij Tekst Willemijn de Jong Beeld Ruben Timman

E

en kerktoren, een kerkhofje en een snackbar. Dat is het uitzicht van de Syrische man met wie ik heb afgesproken. Suliman, een 51-jarige, wat verlegen ogende vluchteling, slaapt sinds gisteren

in een noodopvang in Friesland. Een grote sportzaal met veldbedjes.

Mannen en vrouwen zitten verveeld te roken op de stenen muurtjes voor het gebouw. Kinderen spelen op een springkussen. Vrijwilligers met portofoons hangen papieren op met de regels in het Nederlands en Arabisch. “Het lijkt niet op thuis, nee, maar dat is goed.�

10 | strijdkreet

strijdkreet | 11

Suliman wil wel een kopje koffie drinken in het

eigen broeders niet meer. Je weet niet meer wie

enige café dat het dorp Kollum rijk is. Esspresso

voor en wie tegen je is.”

hebben ze niet. “In Syrië is de koffie veel sterker,” glimlacht hij, maar hij bedankt uitgebreid voor

Dan is het zeker wel fijn om in het rustige

het waterige Hollandse kopje. Zijn Syrische

Friesland te zijn? Sulimans ogen worden donker.

vriend Naji (33) is meegekomen. Ze zijn elkaar

“Ik wil eigenlijk niet hier zijn. Ik wil in Damascus

tijdens het vluchten tegengekomen. Naji: “Hij is

leven. Het was een prachtige stad! Maar alle

mijn papa.” Terwijl Suliman een vrouw en kind in

goede mensen zijn uit Syrië gevlucht. Niemand

Damascus heeft achtergelaten, is Naji, afkomstig

loopt op straat als hij niet hoeft. Het is een

uit Aleppo, ongetrouwd. Suliman grijnst. “Hij

puinhoop geworden. Mijn zoon gaat al een jaar

moet maar een Hollandse habibi zoeken.” Naji

niet naar school. Terwijl het zo’n slimme jongen

schudt verlegen zijn

is.” Hij grijpt zijn

hoofd.

telefoon. Ik hoor een jongensstem in

Een en al angst

duidelijk Arabisch

Waarom laat een

en Nederlands tot

man zijn vrouw en

tweehonderd tellen.

zoon eigenlijk achter

En ook: 'boom’,

om naar Nederland

‘beer’, ‘nieuws’,

te vluchten? Het

‘blauw’. Suliman

gezicht van Suliman

glundert. “Mijn zoon

betrekt. “Dat is

oefent Nederlands.

lastig uit te leggen

Hij wil graag naar

aan mensen hier,

zijn vader komen.”

die zo’n rustig leven leiden. Maar als er

1350 dollar

dagelijks zes tot tien

Ik leg Suliman uit dat

bommen ontploffen

veel Nederlanders

in jouw stad, wordt

het vreemd vinden

je leven een en al

dat hij nette kleding

angst.” Is hij bang

draagt en een

voor IS? Suliman

mobiel heeft. Net

schudt zijn hoofd.

als het feit dat hij

“Syriërs zijn voor

hier zonder gezin is.

iedereen bang. We

“We zijn gevlucht

vertrouwen niemand. We weten helemaal niet

omdat we bang zijn, niet omdat we arm zijn,"

wie die bommen gooit. Welke rebellen het zijn,

zegt Suliman. "Vluchten kost heel veel geld.”

IS of misschien wel het regime. Ik vertrouw mijn

Het kostte hem 1350 dollar om in een plastic

Zijn naam betekent vredebrenger. Hij moet er zelf ook om glimlachen 12 | strijdkreet

bootje met veertig anderen van Turkije naar Griekenland over te steken. Hij had niet genoeg geld om zijn vrouw en zoon mee te nemen. Maar had hij dat wel gehad, dan nog was hij alleen gegaan. "Ik vond het te gevaarlijk. Je hoort zoveel verhalen van mensen die verdrinken en sterven onderweg. Ik wilde eerst zelf gaan en niet zomaar mijn zoon en vrouw zo’n gevaarlijke tocht laten maken. Als ik hier asiel krijg, mogen

strijdkreet | 13

zij met het vliegtuig overkomen. Op een veilige

kunnen je wel alles over wapens vertellen.”

manier.”

Toen Suliman met zo’n tweehonderd andere Voordat de oorlog uitbrak in Syrië, had Suliman

mannen, vrouwen en kinderen in Kollum

een restaurant in Damascus. Tijdens de oorlog

aankwam, werden ze warm onthaald. “Mensen

werd hij taxichauffeur. Zijn Engels is goed. “De

verwelkomden ons hartelijk. We weten wel dat

mensen die hier komen vanuit Syrië zijn normale

niet iedereen blij is met onze komst. Maar hier

moslims die vluchten voor de extremisten.

hebben we alleen nog maar aardige mensen

Extreme moslims in ons thuisland vertelden

ontmoet. Iedereen groet ons op straat. Als

ons dat de mensen in Europa slecht zijn omdat

mensen zo goed voor je zijn, word je een

ze niet in Allah geloven. Maar tijdens onze

dankbaar mens.”

vlucht door Europa komen we allerlei gastvrije, behulpzame mensen tegen. Kijk wat ze voor ons

Een maand onderweg

doen; dit zijn geen slechte mensen! Dat is voor

Hij kijkt even zwijgend door het raam de

veel vluchtelingen heel bijzonder om te ervaren.”

hoofdstraat van het Friese dorpje in. “Uiteindelijk zijn we allemaal bange mensen. Ik ben ook

14 | strijdkreet

Geen liefde meer

bang, bang dat iemand mij of mijn familie iets

Hij vervolgt: “Syrië is gevaarlijk voor iedereen, er

aandoet. Ik ben net zo bang als jij.” Ik vertel hem

zijn nu alleen nog arme en oude mensen. Vóór

dat hij er moe uitziet. “Dat is niet alleen van de

de oorlogsellende waren we een heel hechte

uitputtende reis van een maand door Europa.

gemeenschap, nu is het ieder voor zich. Dat

Ik ben moe in mijn hoofd van alle zorgen. Ik

maakt het gevaarlijk. In de Arabische wereld is

heb veel tijd om na te denken en me zorgen te

geen rust en geen liefde meer. Het gaat zo ver

maken. Dat maakt me verdrietig. Maar ik ben

dat kinderen niet meer naar school gaan, maar

ook blij dat ik hier veilig ben gearriveerd. Ik wil

niet per se een veiliger leven voor mezelf, maar

telefoon waarop zijn vrouw en hij onder het

vooral voor mijn zoon. Als je kinderen hebt, dan

bloed zitten. Van een bomaanslag. Het zijn

begrijp je dat.”

inmiddels littekens. Hij houdt zijn baby stevig tegen zich aan. Tegen de muur leunen een paar

Als we even later Suliman en Naji fotograferen

knappe Arabieren die lachen naar de meisjes

bij de opvanglocatie, vraag ik of ik zijn naam

van een middelbare school om de hoek. De

goed schrijf. “Met een ‘i’ is het. Mijn naam

taalbarrière verhindert een echt gesprek.

betekent ‘vredebrenger’.” Hij moet er zelf ook om glimlachen. De zorgen die je ziet in de ogen

Voetballen

van Suliman, weerspiegelen in de donkere

"Dit zijn ontzettend vriendelijke, dankbare

ogen van de kinderen die rondom de opvang

mensen," zegt een medewerker van de

spelen. Een moeder grijpt haar dochter vast

gemeente. "Het is belachelijk om hen niét te

en kijkt me ernstig aan. Als ik haar uitleg dat ik

verwelkomen. Dit zijn allesbehalve terroristen."

een verhaal schrijf over de vluchtelingen, zegt

Op mijn vraag of de mensen zich niet vervelen,

ze: “Je moet de mensen niet vertellen over mij.

reageert hij direct. "Voetballen? Goed idee, ze

Je moet ze vertellen over mijn meisje.” Een

zitten hier nu maar een beetje te zitten." Hij

blauwe sjaal hangt losjes om het hoofd van de

springt in zijn busje om naar de enige Kollumse

vrouw. Ze heeft net zo’n joggingbroek aan als

winkel te rijden die voetballen verkoopt.

haar zesjarige dochter. “Mijn meisje liep in Syrië kilometers lang. Ze begon pas ‘babba, babba’

Suliman eet binnen een kopje soep. “Lekker,

te zeggen toen haar voetjes onder het bloed

hoor!” Maar hij zou betere kunnen maken. Ooit,

zaten. Ze is mijn heldin!” Ik kijk in de donkere

als hij is herenigd met zijn vrouw en zoon,

kijkers van de kleine meid. De ogen lachen niet.

wil hij weer een klein restaurantje. Eén in een

Pas als ik in gebrekkig Arabisch zeg dat ze een

busje en dan overal heen rijden en daar lekker

stoere meid is, gaat er een mondhoek aarzelend

Syrisch eten verkopen. Hij houdt zijn

omhoog.

hoofd een beetje schuin en kijkt verlegen. “Dat is mijn grote

Sproetjes

droom.”

Haar moeder twijfelt tussen het beschermen van haar kind en het vertellen van haar verhaal.

Komt dit op internet? Komt mijn dochter dan overal op internet? “Het is zo gevaarlijk waar we woonden. We konden echt niet blijven, we leefden op puinhopen, mijn andere dochter is gewond geraakt – we moeten onze kinderen beschermen.” Het is alsof ze wil verdedigen waarom ze hier nu voor me staat, met haar meisje. Als ik haar vertel dat ze met de sproetjes op haar olijfkleurige huid best een Europeaanse had kunnen zijn, glimlacht ze twijfelend. “Ik hoop dat we hier mogen blijven. Ik durf niet terug naar mijn land.”

Niet alle vluchtelingen in de opvang komen uit Syrië. Een jong stel met een baby is gevlucht uit Bagdad. De man laat een foto zien op zijn

VLUCHTROUTE SULIMAN

Syrië → Libanon → Turkije → Griekenland → Macedonië → Servië → Hongarije → Oostenrijk → Duitsland → Nederland.

In Nederland (op het moment van schrijven): Eindhoven (1 nacht) → Ter Apel (1 nacht) → Rotterdam (1 week) → Harlingen (5 dagen) → Kollum (1 nacht). Suliman wordt over ongeveer 6 dagen weer overgeplaatst naar een andere opvang buiten Friesland.

strijdkreet | 15

Doen wat we geloven Tekst Menno de Boer Beeld Leger des Heils

Het Leger des Heils werkt op het gebied van vluchtelingenhulp samen met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), Vluchtelingenwerk Nederland en het Nederlandse Rode Kruis. Samen willen we ervoor zorgen dat de juiste hulp(goederen) op de juiste wijze in de juiste hoeveelheden bij de vluchtelingen terechtkomen.

D

e belangrijkste reden voor het Leger des Heils om hierin actief mee te doen, heeft te maken met de basis van de organisatie: het christelijk geloof. We laten ons inspireren door de Bijbel, in het bijzonder door de woorden en daden van Jezus Christus.

In het actief uitdragen van ons geloof staan ook gerechtigheid en barmhartigheid centraal.

Gerechtigheid wil zeggen dat we mensen tot hun recht laten komen. Barmhartigheid wil zeggen dat we mensen in nood met liefde helpen.

Jezus geeft daar de volgende voorbeelden van: mensen die honger lijden te eten geven, mensen die dorst hebben te drinken geven, kleding geven aan mensen die zelf geen kleding hebben, vreemdelingen onderdak geven en zieken en gevangenen bezoeken. Daarbij zegt Jezus zelfs: “Ik verzeker jullie: alles wat jullie gedaan hebben voor één van de onaanzienlijksten van mijn broeders of zusters, dat hebben jullie voor mij gedaan” (Matteüs 25 vers 40).

16 | strijdkreet

Kleding We leveren een structurele bijdrage op het gebied van inzameling, sortering en distributie van kleding voor vluchtelingen/asielzoekers in de opvanglocaties van het COA. Ook zorgt het Leger ervoor dat de aangeleverde kleding waar COA geen bestemming voor heeft wordt verzameld en gesorteerd. Op basis van de behoefte zorgen we er vervolgens voor dat de juiste hoeveelheid en type kleding op de juiste plek terecht komt.

Opvang en begeleiding Al vanaf het moment dat de eerste grote stroom vluchtelingen ons land binnenkwam, was het Leger paraat om mensen op te vangen.

In Emmen, Lelystad, Alkmaar, Zaandam, Rotterdam, Maassluis, Laren, Hilversum, Harlingen, Kollum, Workum en Arnhem hebben vrijwilligers van het Leger des Heils bijvoorbeeld gezorgd voor ondersteuning in

het praktisch, maar ook geestelijk begeleiden van vluchtelingen. In Amsterdam werd de voormalige gevangenis PI Havenstraat geopend voor een groep van 400 vluchtelingen. Vrij vlot daarna werd ook het voormalige ING-gebouw - dat bekend staat onder de naam 'De Olifant' - in gebruik genomen als opvanglocatie voor 700 vluchtelingen. Daarmee is een groot beroep gedaan op het personeel in Amsterdam, dat deze klus niet alleen kan bolwerken. Vandaar dat het Leger des Heils het voor medewerkers mogelijk maakt om tijd vrij te maken voor hulp aan de vluchtelingen.

Internationaal Het Leger des Heils in Nederland steunt nu vier noodhulpprojecten van het Leger des Heils in ItaliĂŤ en Griekenland. In Griekenland biedt een medewerker van ReShare gedurende twee weken directe hulp bij het organiseren van de inzameling, sortering en distributie van kleding en andere hulpgoederen die door het Griekse publiek gedoneerd worden. Ook leveren we voedsel, water, sanitaire voorzieningen en pastorale zorg voor vluchtelingen die in Athene aankomen of daar tijdelijk verblijven. Ten slotte neemt Nederland deel aan een Europese vluchtelingentaakgroep van het internationale Leger des Heils, om de hulp in Europa af te stemmen en te bevorderen.

strijdkreet | 17

Nieuwe schoenen en een lange broek Tekst Jurjen Sietsema Beeld Wendy Bos

D

e handen uit de mouwen en niet kletsen

de kleding begon te graaien. Even later was er

maar poetsen. Nuchter en praktisch. Dat is

al zoveel kleding meegenomen dat sommige

Arnhemmer en heilssoldaat Joop Toeter (68).

vluchtelingen achter het net visten. Voor

Voor elk probleem is er ergens wel een oplossing

ons was dit een leermoment. Ik heb toen

en wat hem betreft hoeft niemand zonder eten of

direct gezegd: dit gebeurt zo niet weer.” De

kleren te zitten.

haast van de vluchtelingen was overigens niet vreemd zegt Joop, want de kleding die

“De vraag om hulp in gang te zetten voor de

deze mensen aan hadden was totaal niet

vluchtelingen overviel mij een beetje,” zegt

berekend op Nederlandse temperaturen en

Joop. “De wethouder dacht meteen aan het

weersomstandigheden. “Veel mannen droegen

Leger des Heils, omdat wij bekend staan om

zomerkleding zoals korte broeken en t-shirts.

onze praktische instelling. Toen kreeg ik een

Je moet er toch niet aan denken dat ze daar

telefoontje. Diezelfde avond nog zat ik om tafel

de herfst en de winter mee door moeten.”

met vertegenwoordigers van allerlei Arnhemse

Sommigen hadden bovendien totaal versleten

kerken en moskeeën. De volgende dag zouden

schoenen aan. "Tot op de draad. De zolen hingen

er tussen de twee- en driehonderd vluchtelingen

er los onder." Omdat het over het algemeen

aankomen bij de koepelgevangenis. Het Centraal

mannen zijn die de vaak lange en zware tocht

Orgaan opvang asielzoekers (COA) had die

naar het Europese vasteland hebben gemaakt, is

locatie aangewezen als opvangplek.”

er nu al een tekort aan mannenkleding. “Dat is in

Iedere kerk of moskee die vertegenwoordigd

het hele land het geval,” zegt Joop. “Vrouwen-

was op die avond, nam een taak op zich. "Wij

en kinderkleding is er genoeg. Er is op dit

als Leger zorgen voor de kleding," zegt Joop.

moment vooral gebrek aan herenbroeken.”

"Dat doen we via Leger des Heils ReShare, onze organisatie die zich onder meer bezighoudt met

Treurige verhalen

het inzamelen van gebruikte kleding.”

Joop hoort treurige verhalen van de vluchtelingen die hij helpt. “Ik vroeg iemand

18 | strijdkreet

Korte broek

waarom hij zijn gezin niet had meegenomen.

En zo gebeurde het dat er een paar dagen

'Omdat het risico te groot is', was het antwoord."

later een vrachtwagen van het Leger des Heils

Het gezin moest een vreselijke keuze maken: of

vol met kleding aankwam bij de poort van

de man begon alleen aan de overtocht en liet

de koepelgevangenis. “De kleding zat keurig

zijn vrouw en kinderen achter, of het hele gezin

gesorteerd in plastic zakken,” zegt Joop.

liep het risico de overtocht niet te overleven.

“Omdat de wagen geen toestemming kreeg om

"Deze man zei: ‘Als ik in Nederland mag blijven,

de binnenplaats op te rijden, moest de kleding

kan ik mijn vrouw en kinderen via een veilige

buiten de poort verdeeld worden.

route laten komen’.” Joop: “We zijn dagelijks

Dat verliep niet helemaal zoals wij ons dat

bezig om alles in goede banen te leiden. Dat

hadden voorgesteld. Er ontstond een chaotische

kost veel menskracht en tijd. Toch ben ik

situatie toen de eerste groep vluchtelingen in

tevreden over hoe alles verloopt en hoeveel

‘Of de man begon alleen aan de overtocht en liet zijn vrouw en kinderen achter, of het hele gezin liep het risico de overtocht niet te overleven’

mensen er bereid zijn om op wat voor manier

speciaal door al dat werk een plekje in de hemel

dan ook te helpen. Dat geeft moed.”

krijg. Maar ik merk wel dat ik elke dag de kracht krijg om het te doen. De energie om hard te

Plekje in de hemel

werken, te netwerken, ervoor te zorgen dat wat

Waarom is hij eigenlijk zo begaan met het lot

er nodig is, er ook komt. Ik heb zelf de liefde

van al die mensen die hij door de jaren heen al

van God ervaren in mijn leven. Dat maakt dat ik

heeft geholpen? “Ik heb me vaak afgevraagd

doorga. Ook voor deze vluchtelingen, die huis en

waarom ik hier op deze aarde ben. En dan denk

haard hebben verlaten, die op zoek zijn naar een

ik: misschien heeft God me deze taak gegeven.

menswaardiger bestaan. Ik ben God dankbaar

Niet dat ik ook maar één moment geloof dat ik

dat ik aan dat laatste iets bij mag dragen.”

strijdkreet | 19

J

20 | strijdkreet

e leest er over, ziet de debatten op tv en hoort mensen hun mening geven.

Maar je weet pas écht wat er waar is van alle verhalen en wat er precies speelt, als je zelf aan de slag gaat met en voor vluchtelingen.

Jouw hulp is hard nodig!

bij een opvang bij jou in de buurt. www.legerdesheils.nl/vluchtelingen

Er zijn mensen nodig die helpen met eten uitdelen, schoonmaken, praatjes maken en leuke dingen organiseren tegen de verveling. Voetballen in het park, tekenen met de kinderen, een film laten zien via een beamer – misschien heb jij nog meer goede ideeën? Je kunt je aanmelden als vrijwilliger

Weinig tijd maar wel veel kleding over? Je kunt je kleding doneren via de ReShare inzamelpunten in jouw buurt. www.reshare.nl/map

Liever praktisch bezig? Je kunt ook kleding sorteren bij onze ReSharelocatie in Utrecht.

We maken er pakketjes om uit te delen aan vluchtelingen die in Nederland arriveren. www.reshare.nl

Als je goed bent in Nederlands en iets constructiefs wilt doen: geef taalles

aan vluchtelingen of kies voor ander vrijwilligerswerk voor een lange termijn. Dat kan via Vluchtelingenwerk, het COA of het Rode Kruis. www.vluchtelingenwerk.nl www.coa.nl www.hulpvoorvluchtelingen.nl Word ‘gastgezin voor een vluchteling’!

De naam doet vermoeden dat je een vluchteling in huis zou moeten nemen, maar zo ver gaat het niet. Op de site staat te lezen dat elke hulp welkom is: ‘je deur openstellen voor een maaltijd, een gesprek of een kop koffie kan ook al veel betekenen’. www.gastgezinvooreenvluchteling.nl

Woon je in Amsterdam? Op verschillende plekken in Amsterdam kun je een rugzakje voor kinderen van nul tot twaalf jaar afgeven via de actie ‘Bag to the Future’.

Stop in het rugzakje knuffels, schrijfwaren en speelgoed. De tasjes zijn bedoeld voor kinderen die op het Griekse eiland Lesbos aankomen. ‘We kunnen ze hun huis en hun eigen bed niet teruggeven. Net als hun vriendjes of hun speelgoed. Wat we wel kunnen doen, is laten zien dat ze welkom zijn’, zeggen de initiatiefnemers op de Facebookpagina. www.facebook.com/bagtothefuture

strijdkreet | 21

Bang Tekst Menno de Boer Beeld Kees van de Veen

K

aram is zo’n jongen. Syriër, 26 jaar, donker haar, donkere ogen, baardje… Zo’n jongen voor wie sommige Nederlanders bang zijn.

Van wie ze – als ze alleen zijn foto zien – zich afvragen of hij niet stiekem een terrorist is. Of een verkrachter, een profiteur, een christenhater, een…

Als je het verhaal van deze conservatoriumstudent kent, wordt het allemaal toch een beetje anders. Karams leven veranderde in een hel toen hij van Syrië naar Libië reisde om mee te doen aan de talentenjacht ‘Arab Idol’. Grensbewakers geloofden zijn verhaal niet en dachten dat hij wilde vluchten.

Hij werd gevangengenomen maar ontsnapte. Nu moest hij, tegen wil en dank, zijn land en familie alsnog verlaten. Hij viel in handen van mensensmokkelaars en werd, samen met honderden andere vluchtelingen, op een veel te kleine boot gezet. De boot zonk uiteindelijk. “Mannen, vrouwen en kinderen lagen in het water.

Sommigen vochten voor hun leven, voor anderen was het te laat…” Onder de overledenen

22 | strijdkreet

was ook Karams verloofde. “Als bootvluchteling betaal je om te sterven.”

Veel mensen in ons land zien jongens als Karam niet graag komen. De reacties op de sociale media zijn soms schokkend. ‘Laat ze oprotten naar hun eigen land!’

‘Als die lui hier komen, krijgt mijn dochter huisarrest.’ En de afschuwelijkste reactie was die op het bericht dat vluchtelingen werden opgevangen in voormalig concentratiekamp Dachau: ‘Ik hoop dat de gaskranen daar nog werken’…

Agressie Wat is dat toch? Die angst?

Waarom zien we een bijna agressieve benadering van mensen die niks meer hebben en een plek zoeken om hun leven weer op te bouwen? Alsof het allemaal criminelen, verkrachters en terroristen zijn.

In de Bijbel zien we ook veel vluchtelingen. Mensen die om allerlei redenen op de vlucht slaan.

Zelfs Jezus vluchtte als kind met zijn ouders omdat mensen Hem naar het leven stonden. De Bijbel leert ons hoe we met mensen om

moeten gaan die vreemd zijn in ons land. ‘De vreemdeling die bij jou verblijft moet je liefhebben als jezelf ’ leert het boek Leviticus.

Maar, maar, maar...

Maar je hoort zoveel verhalen over ‘hen’. Maar ‘ze’ denken heel anders. Maar ‘ze’ zijn met een paar duizend. Maar stel je voor dat ‘ze’ kwade bedoelingen hebben. Maar ‘ze’ hebben een ander geloof en andere gebruiken. Maar ‘ze’ pakken ons Nederland af…

Ik ben ook bang. Bang dat we onze oordelen over de ander al klaar hebben, voordat we hem of haar hebben leren kennen. En dat de angst voor de ander gebaseerd is op ‘gevoel’, interpretaties en stemmingmakerij. Niet op kennis van en ervaring met de ander. ‘Ik, Ik ben het die jou troost. Waarom ben je bang voor een mens? Een sterveling die vergaat als gras?’ zegt God in het Bijbelboek Jesaja (hoofdstuk 51 vers 12). Misschien is het gebrek aan Godsvertrouwen wel de belangrijkste reden voor onze angsten.

Een uitgebreide versie van Karams verhaal lees je op vluchtelingenwerk.nl.

‘Als bootvluchteling betaal je om te sterven’

strijdkreet | 23

‘Two worlds, one planet One sky, no hope My heart drowns in sorrow Knowing you are out there on your own I chase my future You left your past Not knowing if tomorrow You will be free at last Facing death on open waters All your hope is running dry And I struggle with the never ending why I'm trying to write to you a song of peace and hope Of love that's strong enough to save you But when I think about the pain with which you cope I can't find the words although I try to I can't find the words although I try Few words, no promise Much space, no room You search for shelter As the walls close in on you We see your desperation On our tv screens We speak of reaching out to you But we don't know what that means

Cause by the time you reach our doorstep Miles and miles away from war There are fences that were never here before I'm trying to write to you a song of peace and hope Of love that's strong enough to save you But when I think about the pain with which you cope I can't find the words although I try to I can't find the words although I try It's bigger than we are prepared for So let's not waste another day On defending what's not threatened Or on purposeless debate Cause by love we are united In the end we're all the same Here's my song to you, it's what I want to say Cause we’re all in this together I think about you every minute of the day And hope that soon things will get better’

doen wat we geloven