Magazine van het Leger des Heils Jaargang 126 nr. 11
Sex Sells maar wie betaalt straks de prijs?
WACHTEN TOT JE GETROUWD BENT Jos en Jolanda hadden geen seks voor hun huwelijk WILKIN VAN DE KAMP seks kleeft je ziel vast aan de ander LINDA WERD GEDWONGEN TOT SEKS hij ranselde me af en sloot me op in z’n huis TROUW ZIJN een moeilijk concept?
Magazine van het Leger des Heils Jaargang 126 nr. 11
Sex Sells maar wie betaalt straks de prijs?
WACHTEN TOT JE GETROUWD BENT Jos en Jolanda hadden geen seks voor hun huwelijk WILKIN VAN DER KAMP seks kleeft je ziel vast aan de ander LINDA WERD GEDWONGEN TOT SEKS hij ranselde me af en sloot me op in z’n huis TROUW ZIJN een moeilijk concept?
redactie Hoofdredacteur
nr. 11
Majoor Robert Paul Fennema
Eindredacteur Menno de Boer
Redactie | redactie@legerdesheils.nl Jurjen Sietsema Marko Mellema Willemijn de Jong
Vormgeving
Nathan Sudmeier
Traffic
Sex in overvloed
Arnoud van Roosmalen
Coverfoto
Petro Perola
reageren & abonnementen LEGER DES HEILS T.A.V. REDACTIE POSTBUS 3006, 1300 EH, ALMERE Redactie | redactie@legerdesheils.nl Abonnement | www.legerdesheils.nl
druk Senefelder Misset BV Mercuriusstraat 35 7006 RK Doetinchem
strijdkreet Magazine van het leger des heils Stichter | William Booth Internationaal leider | Generaal André Cox Leider Nederland | Commissioner Hans van Vliet www.legerdesheils.nl | info@legerdesheils.nl
© Leger des Heils 2013 Het Leger des Heils is een internationale beweging en behoort tot de universele christelijke kerk. Zijn boodschap is gebaseerd op de Bijbel. Zijn dienstverlening wordt gestimuleerd door de liefde tot God. Zijn opdracht is het Evangelie van Jezus Christus te prediken en in Zijn naam menselijke nood te lenigen zonder enige vorm van discriminatie.
We hoeven de tv maar aan te zetten, de winkelstraat door te lopen, het internet te raadplegen, of diverse sociale media te volgen: overal is sex. Schaars geklede dames en heren die parfums aanbieden, tv-series die al vroeg op de avond - wanneer de jeugd nog kijkt overspel en almaar wisselende seksuele relaties laten zien, billboards die menig automobilist tot een stuurcorrectie dwingen. Eigenlijk vinden we het al ‘heel gewoon’ dat er overal sex is. Maar is dat wel normaal? Wat doet seks eigenlijk met je? En wat maakt trouw nu zo moeilijk? Kan het ook anders? En natuurlijk: waar gaat het nu eigenlijk echt om? Sex of seks?
INHOUD Blijf geloven in de liefde
4
seks kleeft je ziel vast aan de ander 6 Linda werd gedwongen tot seks
8
Wachten tot je getrouwd bent
10
sex sells 16 Trouw zijn: een moeilijk concept?
18
strijdkreet | 3
Blijf geloven in de Liefde
We stappen uit de auto en ik til mijn zoontje (2) op. Ik loop naar de deur van het kinderdagverblijf en mijn oog valt op een – niet te missen – reclame in een bushokje naast het gebouw. De grote blote billen van een zeer welgevormde vrouw. Een naaldhak die in haar string verstrikt zit. Nogal een onhandige positie, lijkt me.
Esther Kaper
Preto Perola
In een reflex wil ik mijn hand voor de ogen van mijn
we, als het ons gegeven is, een gezin kunnen stichten.
tweejarige zoontje houden, maar ik houd mezelf in. Hij is
Wij mensen hunkeren naar liefde, onvoorwaardelijke
nog zó puur dat hij geen idee heeft wat die poster precies
liefde.
inhoudt. Negeren is beter.
In mijn ogen komt de liefde tussen twee partners het
Een aantal jaren geleden zou ik direct actie hebben
dichtste bij de onvoorwaardelijke liefde en acceptatie die
ondernomen. Als auteur van ‘Hot Issues’, een boek
we mogen ervaren als we God kennen. God die ons door
over seksualiteit voor jonge christenen, voelde ik mezelf
en door kent en onze goede én slechte eigenschappen
geroepen om in opstand te komen tegen seksistische
ziet. Toch gaf Hij zijn zoon Jezus aan het kruis, om de
reclame-uitingen. Ik diende klachten in bij de Reclame
relatie tussen zichzelf en de mens te herstellen. Liefde
Code Commissie en stuurde boze mailtjes naar
met een hoofdletter ‘L’.
desbetreffende bedrijven. Ook op social media sprak ik mijn afkeuring uit door driftige tweets en statusupdates.
Is deze onuitputtelijke bron van liefde en trouw de basis
Dat had weinig effect. Ik kreeg nette mailtjes terug, maar
van onze seksuele activiteiten, dan gaat daar een hele
geen enkel bedrijf die zich door mij liet weerhouden
andere kracht vanuit. Geen kracht waarmee je producten
om seksualiteit te gebruiken als lokmiddel. Ik heb het
aan de man kunt brengen, want daar is het commercieel
opgegeven. Ja maar, denkt u misschien bezorgd, als
gezien te saai voor.
niemand meer protesteert, is fatsoen dan verleden tijd?
Deze liefde zorgt voor stabiele gezinnen waarin kinderen
Mogen we niet meer opkomen voor de goede zeden?
gezond kunnen opgroeien. Het zorgt voor mensen die om
Bezorgd ben ik niet. Eerder hoopvol realistisch. Ja,
elkaar geven en naast elkaar staan in moeilijke tijden. Het
seksualiteit zal altijd gebruikt worden om mensen
geeft je het vermogen niet alleen aan je eigen behoeften
te verleiden producten te kopen, vreemd te gaan,
te denken, maar je op de ander te richten.
vrouwonvriendelijke muziek te draaien en porno te kijken. Ik heb niet de illusie dat dit over twintig jaar is veranderd.
Deze liefde in de praktijk brengen, is niet altijd eenvoudig.
Nee, ik probeer me te focussen op seksualiteit zoals
Houd je eenmaal van iemand, dan zal dat niet altijd
we dat het liefste beleven. Het Centraal Bureau voor de
vanzelfsprekend blijven. Als je heftige dingen meemaakt,
Statistiek maakte bekend dat driekwart van de jongeren
kun je uit elkaar groeien. Je kunt verliefd worden op
uiteindelijk huisje, boompje, beestje (en kindje) wil.
een ander en een keuze maken om toch bij je partner
Misschien leven ze zich vóór die tijd op seksueel gebied
te blijven, of niet. Mensen maken verkeerde keuzes en
uit, maar wij mensen verlangen ernaar écht gekend te
moeten leven met de gevolgen. Gezinnen gaan kapot.
worden. Door een partner die ons trouw blijft en waarmee
Deze gebrokenheid zien we elke dag om ons heen.
4 | strijdkreet
Toch zouden we bijna vergeten dat twee op de drie
Wilt u uw verhaal met Esther delen? Mail
huwelijken standhoudt! Deze mannen en vrouwen lukt
naar: estherkaper@gmail.com.
het blijkbaar om hun beloften van liefde en trouw tot het einde vol te houden, met alle ups en downs die we in het
Esther Kaper-Hartenberg (1983) is getrouwd en
leven meemaken! En dat is waar wij jonge mensen zo
heeft een zoontje. Ze is journalist, televisiemaker
naar verlangen, dat ons dat ook lukt. We zijn liefhebben
en auteur van het boek ‘Hot Issues, eerlijk over
niet verleerd, we zijn soms een beetje vergeten hoe het
seks’ (Uitgeverij Jongbloed).
moet. Daarom zou ik elk gelukkig getrouwd stel willen
Website: www.estherkaper.nl
aanraden daar eens over te praten met jonge mensen. Wat bracht jullie samen? Wat hebben jullie meegemaakt? En vooral: wat zorgt ervoor dat jullie, dwars door moeilijke tijden heen, in de Liefde zijn blijven geloven?
strijdkreet | 5
Seks kleeft je ziel vast aan de ander jurjen sietsema
6 | strijdkreet
VRIJ ZIJN
“Seks is een cadeau van God,” zegt voorganger en auteur Wilkin van de Kamp. “Maar het is niet vrijblijvend. Het is als lijm waarmee jouw ziel wordt
elkaar lijmt, dan krijg je ze niet gemakkelijk weer van elkaar zonder de beide velletjes te beschadigen. Seks is als lijm waarmee jouw ziel wordt vastgekleefd aan de ander.
vastgekleefd aan die van de ander.”
“Er is niets menselijker dan seks. Het is fascinerend, spannend, prachtig en erg belangrijk in de relatie tussen twee mensen die van elkaar houden. Seks doet wat met je. Het raakt je hele mens-zijn en het bindt je aan de ander. Recent neurowetenschappelijk onderzoek toont aan dat seks een sterk hechtingsmiddel is. Vrije seks (zoals one-nightstands of telkens seks hebben met wisselende partners) leidt tot hechtingsproblemen. Je lichaam werkt keihard als je seks hebt. Er komen hormonen vrij zoals endorfine, oestrogeen, testosteron, oxytocine en vasopressine. Endorfine kennen we ook als het gelukshormoon. Het is prestatie- en stemmingverhogend, het verlaagt pijn en verlicht stress. Bij vrouwen komt oestrogeen vrij. Goed voor huid en haar. Bij mannen testosteron, voor steviger botten en spieren. Seks is ook nog eens gezond. Je hart gaat sneller kloppen en je bloed gaat sneller stromen. Daardoor krijgen je organen veel zuurstof. Bovendien levert een vrijpartij van een half uur je al snel een verbranding van 150 calorieën op. Dat is hetzelfde als twintig minuten fitnessen. Maar er is meer. De hersenen van de vrouw worden bij seks overspoeld met oxytocine. Dat stimuleert het verlangen om dat genot telkens weer opnieuw te beleven, met een nog sterkere binding als gevolg. Zo’n zelfde soort hormoon heb je ook bij de man, maar dan heet het vasopressine. Seks creëert dus lichamelijk een sterke band maar ook emotioneel. Een zielsband bovendien. Seks draait om veel meer dan alleen maar lichamelijke aantrekkingskracht. Bij seks raken lichaam en ziel elkaar. Als je je lichamelijk aan de ander verbindt en de naakte waarheid van die ander leert kennen, dan vindt er niet alleen een lichamelijke eenwording plaats, ook de zielen worden één. Vergelijk het met het plakeffect van lijm. Als je twee velletjes papier aan
Iemand die van de ene sekspartner naar de andere switcht, veroorzaakt in zijn of haar hersenen een vervorming die maakt dat je hersenen dit gedrag als normaal gaan beschouwen. Mensen die veel wisselende seksuele contacten hebben, hebben moeite zich te binden in een toegewijde, duurzame relatie. Het is te vergelijken met plakband dat zijn kleefkracht verloren heeft, nadat je het een aantal keren hebt vast- en losgemaakt. En dan heb je nog porno. Op het internet in grote hoeveelheden te bekijken en vaak oorzaak van pornoof seksverslaving, extreem gedrag, onderdrukking van vrouwen en ga zo maar door. Uit een enquête van de BBC blijkt dat het kijken van porno van invloed is op de relatie. Eén op de vier mannen geeft aan minder geïnteresseerd in seks te zijn na het kijken van porno. Ik heb gezien hoe mannen en vrouwen die in pornografie verstrikt zijn geraakt, niet meer neutraal naar de andere sekse kunnen kijken. Een jongen van 18 jaar, die ik begeleidde, had in twee jaar meer dan vierhonderd pornofilms gekeken. Het gevolg hiervan was dat hij niet meer ‘gewoon’ naar een vrouw kon kijken zonder in zijn gedachten ‘onder haar kleren’ te kijken. Pornografische beelden die zijn opgeslagen in de herinnering, gaan gedachten en gevoelens zo beheersen dat mensen steeds moeilijker persoonlijke contacten kunnen aangaan en onderhouden. Daarom is seks iets om zorgvuldig mee om te gaan. Het is een cadeau van God. Hij heeft het ons gegeven. Wij mogen het uitpakken en ontdekken. En ja, God heeft iets over seks te zeggen. Seks kan een nieuw leven creëren én een leven te gronde richten. En nee, God is geen God van regeltjes, maar van relatie. Hij is er om je te helpen. Als je daar om bidt. Als je Hem betrekt in je leven en in je seksualiteit, dan is de liefde (en in het verlengde daarvan seks) het heerlijkste wat je kunt verlangen (Hooglied 7:7).”
strijdkreet | 7
Linda werd gedwongen tot sex met talloze mannen
“IK WERD KEER OP KEER VERKRACHT” Jurjen Sietsema
Wendy bos
Seks is een medaille met twee kanten. Een mooie en een lelijke. De mooie kant is die van liefde, tederheid en respect. De lelijke die van macht, misbruik en het verlies van je identiteit. Linda Futa van Goch waarschuwt voor die lelijke kant, omdat ze zelf ooit slachtoffer was van wat vandaag de dag een loverboy heet. Ooit, want er is een uitweg. En er is nieuw leven na een loverboy. “Meiden zelfbewustzijn bijbrengen, is mijn missie”.
“Ik was 20 en kwam uit wat je een normaal gezin noemt. Een warm nest. Ik leerde iemand kennen die veertien jaar ouder was. Hij had een baan, een eigen huis en een auto en leek het allemaal wel goed voor elkaar te hebben. Hij was lief voor me en ik was verliefd op hem. We deden leuke dingen, ik stelde hem voor aan mijn ouders en hij mij aan de zijne. Geen vuiltje aan de lucht, zou je zeggen.” “Tot die keer waarop we samen in een discotheek waren, hij drinken ging halen en een andere man mij om een vuurtje vroeg. Ik praatte wat, lachte wat en ineens stond hij daar. Zonder drankjes.”
8 | strijdkreet
“Zijn gezichtsuitdrukking veranderde binnen een seconde. Hij gaf me een kopstoot en sloeg me ter plekke in elkaar. Toen sleurde hij mij aan mijn haren mee naar de wc en ranselde me daar verder af. Zo begon hij met mij klein te krijgen. Er blijft namelijk weinig van je over wanneer je in een discotheek met 2.000 mensen wordt afgeranseld en niemand doet iets. Dan is je gevoel van veiligheid volledig verdwenen. Daarna sloot hij me op in zijn huis. Ik probeerde wel te ontsnappen, maar dat lukte niet. Uiteindelijk nam hij me mee naar een bordeel in Den Haag waar ik voor hem moest werken. Ik heb sex gehad met talloze mannen. Tegen mijn wil. Nu kan ik zeggen dat ik voortdurend werd verkracht. Want iets anders is het niet. Prostituee ben je niet uit vrije wil.” Het lukte Linda uiteindelijk om te ontsnappen aan haar ‘vriend’ en een eigen leven op te bouwen. Haar verleden maakt onderdeel uit van wie ze is, hoewel de angst en de woede haar leven niet meer bepalen. Ze is, 30 jaar later, een sterke, onafhankelijke vrouw geworden. Een vrouw met een missie. Via haar stichting ‘Open Ogen’ zet ze haar ervaringsdeskundigheid in om te waarschuwen voor
Linda Futa van Gogh houdt zich in Rotterdam bezig met loverboyproblematiek en ‘grenzen in relaties en seksualiteit’. Ze geeft voorlichting op scholen, geeft weerbaarheidscursussen aan meisjes die met loverboys in aanraking komen, doet individuele begeleidingstrajecten en geeft deskundigheidstrainingen aan professionals.
de gevaren van afhankelijkheidsrelaties, uitbuiting, geweldsrelaties en loverboypraktijken. Haar missie is bewustwording. “Als je de reclame, de media en videoclips moet geloven, dan is seks iets wat in het publieke domein thuishoort. Het is ook de normaalste zaak van de wereld om op een bepaalde manier naar vrouwen te kijken en over ze te praten als ‘bitches’ en ‘ho’s’ (hoeren). Dat is het dus niet. Van seks wordt op die manier iets lelijks gemaakt. Het gaat niet om iets moois tussen twee mensen, maar over macht, lust en over controle. Wat moet de jeugd met een boodschap waarin wordt verkondigd dat het heel normaal is dat je met je billen bloot op de televisie komt? Ik wil een tegengestelde boodschap laten zien. Zelf heb
ik via speciale trainingen geleerd om in mijn leven eerst goed naar een gebeurtenis te kijken en dan te bedenken: “Wat doe ik ermee? Blijf ik ‘slachtoffer’ of kies ik de kant van de ‘verantwoordelijke’? Dat probeer ik, samen met de mensen in mijn stichting, over te brengen. Dat is een hele klus, want de media en de reclame zijn machtig. En ze zijn overal. Maar als niemand een tegengeluid laat horen, dan verandert er nooit iets en wordt het aantal slachtoffers alleen maar groter.” “Mijn grootste doel is een prostitutie- en loverboyvrije wereld. Ik weet het, het kan niet. Maar een ideaal hebben om voor te vechten, is wat waard. Zeker als je uit eigen ervaring weet wat de gevolgen zijn.”
strijdkreet | 9
‘Wachten met seks tot je getrouwd bent’. Dat hoor je niet snel uit de mond van een jong hip stel van midden twintig, toch? Maar volgens Jos en Jolanda zijn zij lang niet de enigen die er zo over denken. Een half jaar getrouwd na twee jaar verkering na een nog langere vriendschap. Zo lang wachten met seks, hoe ‘sexy’ is dat? En hoe is de seks dan als je uiteindelijk getrouwd bent?
“NATUURLIJK WAS HET HARTSTIKKE LASTIG” Willemijn de jong
10 | strijdkreet
Esther van Wijnen
strijdkreet | 11
“We zijn nu een half jaar getrouwd, maar we zien elkaar minder vaak dan toen we verkering hadden. We hebben nu van de donderdagavond onze samen-avond gemaakt en ook zondagmiddag nemen we tijd voor elkaar. Tijdens het eten bespreek je wel even wat je die dag gedaan hebt, maar op donderdagavond hebben we meer tijd en energie voor elkaar, om te bespreken wat er in ons omgaat. En ja, om te knuffelen.” Dat klinkt meer als een stel met kids, carrière en klaverjasclub… “Onze wijk had de meeste echtscheidingen in 2011. Mooie huizen, keurige straten, maar misschien is dat ook wel het probleem; er wonen hier nogal wat carrièremakers. Overdag zijn de straten leeg, ’s avonds staat het bomvol met auto’s. En zondags zie
je vriendschap kapot. Het was bij ons dus niet echt pats-boem. We zaten allebei met een onbestemd gevoel tegenover elkaar.” Jolanda: “Ik heb het eerst gezegd dat ik verliefd op hem was. Jos gaf wel de voorzet, hoor. Hij vertelde dat een meisje met hem wilde daten en vroeg wat ik daarvan vond. Tja, toen kon ik niet echt anders, natuurlijk.” Jos: “In de weken daarvoor waren we al veel vaker bij elkaar en hadden veel contact, dus het zat er wel aan te komen. Toen Jolanda dat tegen me zei, vielen er veel dingen voor mij op z’n plaats. En toen voelde het ineens heel natuurlijk om ‘een stel’ te zijn.” Jolanda: “Het is wel raar want toen ging ik me opeens heel mooi maken, terwijl Jos me al in mijn flodder-trainingsbroek op de bank had zien hangen op zondagmiddag.” “We hadden nog steeds fijne gesprekken, maar konden daarbij ook onze liefde
je vaders met kinderen, dan is het papa-weekend, denk ik. Wij hopen dat wel anders te doen.”
aan elkaar uiten en dat maakte het compleet. En dan wil je dus ook graag knuffelen en zoenen.”
In het begin waren we heel strikt: alleen zoenen Dat ‘doe’ je gewoon even anders? “Soms denk ik dat het wel zo werkt, gewoon doen. Volgens mij ben je al anders als je visie en ruggengraat hebt en keuzes durft te maken. Er zijn zoveel mensen waarbij alles hen ‘overkomt’ ofzo. Je wordt verliefd en dus laat je je daardoor leiden. Ik laat me liever leiden door bewuste keuzes, die boven mijn impulsen staan.” Jullie waren eerst vrienden en werden toen verliefd. Hoe werkt dat? “Jos ging op een gegeven moment naar Azië en toen merkten we dat we elkaar echt misten, onze vriendschap was voor ons allebei heel belangrijk. Toen hij terug was, werden we ongemerkt verliefder. Je kunt het niet echt toegeven, want je bent bang dat het niet wordt beantwoord en dan is
12 | strijdkreet
En praatten jullie toen over seks? “Een relatie die uit vriendschap voortkomt, voelt heel veilig. Doordat we al zoveel hadden gepraat samen, wisten we van elkaar hoe we over dingen dachten. Bijvoorbeeld over seks. We wilden allebei seks bewaren tot het huwelijk. In het begin waren we heel strikt: alleen zoenen. Maar dat was na een half jaar toch wel lastig. We woonden allebei op onszelf en we zagen elkaar bijna iedere dag. In het begin bleven we ook bewust niet bij elkaar slapen, maar dat komt er op een gegeven moment toch van. Allebei in een apart bed, dat wel. Maar ook dat verschuift, dan kom je in een grijs gebied. We bespraken toen dat we wel grenzen voor onszelf wilden trekken zodat het veilig bleef voelen. Maar dat moest ook niet een soort ‘wet’ worden. Dat sommige seksuele handelingen ‘niet zouden mogen’ vonden we geen argument, want wie bepaalt dat?” Waarom wilden jullie allebei wachten met seks? “We zijn allebei door ‘schade en schande wijs geworden’. Het is veel heftiger als je relatie stopt, wanneer je al seksueel contact hebt gehad. We merkten dat door die intimiteit een blijvende
band wordt gesmeed. Het is goed om die diepe verbondenheid voor degene te houden waar je altijd bij blijft. Maar om echt vol te houden je lichamelijk niet volledig aan elkaar te geven, moet je zelf heel erg geloven dat het goed is om te wachten. We wilden nu eerst zeker weten dat we voor elkaar zouden kiezen. Het was geen optie om aan elkaar te zitten als de kans er was dat we weer uit elkaar zouden gaan. We wilden niet beschadigd raken. Natuurlijk is het harstikke lastig om geen seks te hebben, maar we wisten wel waar we het voor deden.” Hadden pa en ma of de kerk nog iets met die keuze te maken? Jos: “We zijn wel christen, maar we hadden nooit vanuit de kerk of van onze ouders zomaar aangenomen dat seks voor het huwelijk niet kan. Ik had echt zo’n houding van ‘leg mij dan maar eens uit waarom’. We zijn er zelf achter gekomen dat seks heel veel met je doet en je bindt aan een ander. Daarom begrijpen we ook dat onze ouders ons leerden voorzichtig met seks om te gaan. En begrijpen we waarom de Bijbel liefde en trouw in één zin noemt. Het hoort bij elkaar. Vanuit dat besef hebben we zelf een keuze gemaakt.” “Daarbij wilden we ook voor de eventuele consequenties van seks in kunnen staan. Er is altijd een kans dat je zwanger raakt van seks. En we zijn van mening dat elk kind het recht heeft om in een veilig gezin geboren te worden. Abortus, iets levends van ons samen doodmaken, is sowieso geen optie voor ons.” Waarom dan een grijs gebied vóór je trouwt? Jos: “Na 10 maanden heb ik Jolanda ten huwelijk gevraagd.” Jolanda: “Ik had het tijdens onze verkering nodig om te weten dat Jos voor mij zou kiezen als levenspartner om meer van mezelf te kunnen geven dan alleen zoenen. En dan is het ook gezond om lichamelijk naar elkaar toe te groeien. We gingen dus wel verder dan alleen zoenen, maar we hadden pas geslachtsgemeenschap toen we getrouwd waren. Dát wilden we echt niet voor we
strijdkreet | 13
trouwden, gemeenschap vonden we een mooi huwelijkscadeau. Daarom hielden we het de laatste maanden ook vol. De waarde onder dat idee is dat je met één man of één vrouw seks hebt. Als je lichaam met een ander versmelt, word je één volgens de Bijbel. Dat wilden we alleen met degene waar we trouw aan beloven. Trouwen is ultiem veilig.” En… dan ben je getrouwd… Jolanda: “Nou, het was in het begin een beetje klunzig. Maar doordat we getrouwd waren, gaf dat niet. Seks is dan niet iets waarmee je moet presteren of zorgen dat de ander je leuk blijft
14 | strijdkreet
vinden. We hadden de tijd om dat samen uit te vinden en te ontdekken wat we allebei fijn vonden. Ik weet dat Jos toch niet meer weg zal gaan of een andere vrouw zal beminnen. In die veiligheid hoeft het ook niet meteen goed te gaan. Natuurlijk heb je, doordat je zolang wacht met ‘echte seks’, ook een verwachting opgebouwd van je huwelijksnacht en de seks. Voor mij was het iets heel hoogs, ik zou mezelf aan Jos gaan geven. En als het dan praktisch gezien de eerste paar keren tegenvalt, denk je wel ‘huh, is dit het nou?’”
Je kunt toch ook tijdens je verkering aan elkaar beloven dat je niet meer weggaat? Jos: “Ik heb tijdens onze verkering ook nog wel even getwijfeld. Is Jolanda wel de ware voor mij? Er zijn zoveel leuke meiden. Het voelde oké om die twijfel de ruimte te geven, omdat ik me nog niet aan haar had gegeven. Trouwen was voor ons uiteindelijk de garantie dat we niet meer uit elkaar zouden gaan, een hele bewuste keuze. Natuurlijk zeggen verliefde stellen dat ook na een week tegen elkaar, maar dat is vaak gebaseerd op het gevoel van dat moment, op emotie. Met trouwen leg je het vast in de wet en maak je het ‘hard’, dat is veiliger, ook voor eventuele kinderen. Het is wéten dat je niet meer bij de ander weggaat en daar ook consequenties aan verbinden.”
Seks is volgens mij dat je je aan elkaar verbindt, dat je samen bent. Stel dat de ander al een jaar geen seks wil, omdat ze zwanger is of omdat hij niet lekker in zijn vel zit. Je wordt verliefd op een ander, die overduidelijk wél wil… “Verliefd worden op een ander terwijl je getrouwd bent, dat kan. Maar er is altijd een moment dat je eigen keuze om de hoek komt kijken. Er zitten zoveel keuzemomenten tussen iemand interessant vinden en met diegene in bed liggen. Als je jezelf goed kent, weet je wanneer je verliefd dreigt te worden en dan kun je zelf kiezen daarin mee te gaan of niet. Maar ik geloof dat als je je huwelijk goed houdt en overal over blijft praten, je minder snel de behoefte hebt om vreemd te gaan. De Amerikaanse doctor Stephan Covey schrijft in zijn boek over leiderschap, dat je eigen houding bepalend is voor wat er met je gebeurt. Ik kan altijd zelf kiezen wat ik doe met een mooie collega die me verleidt. Ik ben geen slachtoffer van mezelf, van mijn lustgevoelens.”
Je maakt toch niet altijd de goede keuze? Jos: “Waar ga je dan vanuit? Van de mensen die ervoor kiezen om dingen gewoon te laten gebeuren? Dit is toch het mooiste wat ik mijn vrouw kan geven? De zekerheid dat ik, óók als ze een poos geen seks met me wil, niet bij haar wegga. Ik zou dan juist een oplossing zoeken om ons samen te houden. En er komt een behoorlijk denkmoment voordat je met iemand het bed deelt. Ik zou Jolanda niet recht in de ogen kunnen kijken als ik met een ander zou flirten. Als trouw een kernwaarde van je is en je blijft in elkaar investeren, geloof ik dat je daar goede keuzes in kunt maken. Dat is niet naïef, dat is zelfbewust.” Hoe is de seks na een half jaar huwelijk? “Heel relaxt. Het geeft je huwelijk een extra dimensie. We kunnen op deze manier aan elkaar laten zien dat we van elkaar houden. En de seks geeft een veilige basis. Hoewel het ook nog een zoektocht is. Op wat voor momenten willen we seks hebben? Is het oké om seks te hebben als één van ons geen zin heeft? Kun je seks hebben als je niet volledig op elkaar gericht bent?” Jolanda: “De voorwaarde is voor ons wel dat je écht contact kunt hebben tijdens de seks. Dat je op elkaar gericht bent. Als ik ondertussen de boodschappenlijst aan het maken ben, dan blijft het iets heel lichamelijks. En wat maakt het dan voor verschil met wie je vrijt? Seks is volgens mij dat je je aan elkaar verbindt, dat je samen bent. Het lichamelijke, dat het heel fijn voelt, is daaraan ondergeschikt. De verbinding maakt het echt, heftig en zorgt voor de hechting.” Jos: “Als we op een zondagochtend seks hebben, hebben we daarna een héle goede dag, haha. Ik voel me die hele dag meer met Jolanda verbonden. We hebben ook geen seks als we de avond ervoor chagrijnig zijn gaan slapen. Een ruzie die praten we eerst uit. Goedmaakseks zonder gesprek vooraf, dat wordt bij ons geen goede seks. Dan kun je ook niet echt contact hebben tijdens het vrijen. Door het praten word je hechter, kwetsbaarder en dan ligt het voor de hand om seks te hebben, om weer heel dicht bij elkaar te willen zijn.”
strijdkreet | 15
SEX SELLS Terwijl je met deze Strijdkreet over seks in je handen staat, ligt
het tijdschriftenvak van de dichtstbijzijnde supermarkt vol met
tijdschriften die barsten van de seks. Deze maand kun je lezen over ‘de weg naar succesvollere one-nightstands’ in de Mens Health, ‘iedereen is in staat tot overspel’ in De Liefde, ‘hij wordt opgewonden van vanalles en nogwat’ in de Glamour, ‘wulpse silhouetten’ in de ELLE en ‘seksueel switchen’ in Psychologie Magazine.
16 | strijdkreet
Willemijn de jong
Maxx-Studio
D
e titels van deze artikelen staan in grote roze of
Lines. Hoe moeten onze kinderen weten dat seks niet
rode letters over de gephotoshopte borst van
een middel is om waardering en liefde te kopen?
een model dan wel bekende actrice heen. En
Als ketchup wordt verkocht met sex en het werkt, waarom
het verkoopt. Straks ligt deze Strijdkreet onder de tv-
zou ik mijn eigen imago dan niet opkrikken met een beetje
gids op je salontafel. Je pakt de afstandsbediening en
‘dress less to impress’? Waarom kijken we zo raar op van
ziet hoe Femke vreemdgaat in Goede Tijden, Slechte
meisjes die hun naaktfoto’s naar jongens Whatsappen,
Tijden. Even zappen naar MTV en je dochter van elf, die
als hun grote popidool Miley Cyrus hetzelfde doet naar
naast je op de bank de hond aait, fluit mee met ‘blow my
de hele wereld? Sex op tv, sex in muziek, sex is overal
whistle’. Als ze iets te laat naar bed gaat, kan ze nog net
verkrijgbaar en steeds explicieter. En waar ligt de grens?
de pornografische bewegingen van de gewillige, naakte
Secondlove.nl, een website die vreemdgaan faciliteert,
dames in de bijbehorende clip op tv zien. Of gewoon via
dat moet kunnen toch? Dat mogen we toch zelf weten?
haar smartphone. Mocht je eerder naar bed gaan dan je
Een tijdje terug werd Kees van der Staaij van de SGP
partner, dan kan er ook nog even gezapt worden naar
schamper uitgelachen door een seksuologe aan de tafel
de pornozender. Geen business waar meer geld wordt
van Pauw en Witteman toen hij stelde dat vreemdgaan
verdiend dan in de porno-industrie. En videoclips of tv-
een gevaar is voor onze samenleving. Dat een scheiding
series worden vele malen beter bekeken als er sex of
slecht is voor kinderen, dat trouw zijn een algemene
overspel in voorkomt.
waarde is – hoe kwam hij daar nou bij?
Maar waarom zouden we ons daar druk om maken? Dat het kaasmeisje in de reclame naakt is; tja, we weten toch
Doctor J.D. Unwin bestudeerde in zijn boek ‘Sex
allemaal dat sex verkoopt? Myrthe Hilkens, voormalig
and Culture’ 86 verschillende samenlevingen in de
Tweede Kamerlid van de PvdA, publiceerde in 2008 haar
geschiedenis en kwam tot de volgende ontdekking:
onderzoek naar ‘de pornoficatie van onze samenleving’.
‘Seksuele reinheid was absoluut het belangrijkste
Daarin beschrijft ze wat het betekent om op te groeien
voorteken van de bloei van een samenleving. In geen
in een samenleving waar sex je via alle media om de
enkele menselijke geschiedschrijving vinden we een
oren vliegt. Hoewel de uitkomsten van het onderzoek
maatschappij die zijn beschaving weet vast te houden,
ronduit schokkend zijn, hoeven we ons er niet over te
als er door één generatie een traditie is gevestigd waarbij
verbazen. De grenzen van wat ‘kan en mag’ zijn jaar na
niet wordt gehamerd op seksuele onthouding buiten de
jaar verschoven. En wij, luie consumenten, vinden het wel
grenzen van het huwelijk.’ Dr. Unwin was geen christen
prima.
en was daarom nogal in verwarring gebracht door zijn bevindingen. Maar voor wie de Bijbel leest, is dit geen
Dit najaar rouleerde op internet het ‘Project Unbreakable’.
nieuws. Wanneer een maatschappij seks en seksuele
Het project komt van een fotografe die slachtoffers van
trouw niet langer eert, is ze gedoemd tenonder te gaan.
seksueel geweld vroeg te poseren met een wit vel waarop
Seks is geen middel om te entertainen, te verkopen of in
het slachtoffer een quote van de dader geschreven heeft.
je eentje te consumeren. Seks is een ultieme uiting van
Witte vellen met daarop bijvoorbeeld “I know you want
liefde binnen de intimiteit van een huwelijk.
it”, “you’re a good girl” en “do it like it hurt”. Komen die zinnen bekend voor? Je neuriet ze waarschijnlijk
Met sex stijgen de kijk- en verkoopcijfers, maar wie
al maanden mee met dé zomerhit van dit jaar: Blurred
betaalt straks de prijs?
strijdkreet | 17
Trouw zijn: een moeilijk concept? 18 | strijdkreet
Dillan Doornbos
Jurjen sietsema
levenspartner
gevaren en verleidingen van ontrouw. Roodvoets zegt
(monogamie). Voor de één geen vraag,
dat wie zijn partner langdurig bedriegt, een (existentiële)
voor de ander een levenslang gevecht.
schuld op zich laadt. In een interview (Hart en Ziel, 3
Hoe zit het eigenlijk met trouw? Is dat een
september 2007) doet ze uit de doeken wat vreemdgaan
keuze?
kan aanrichten. “Wat begint als een onschuldig
Trouw
zijn
aan
één
avontuurtje, eindigt vaak in een klassiek drama. Met een Zangeres/presentatrice
Birgit
Schuurman
vindt
relatiecrisis tot gevolg, die kan leiden tot echtscheiding
monogamie maar een ‘moeilijk concept’. Dat zei ze vorig
en in het ergste geval tot opname in een inrichting of zelfs
jaar in een interview met Novum Nieuws. Toch denkt ze
moord.” Een boetedoening is volgens haar dan ook één
dat trouw zijn de juiste keuze is. Schuurman heeft zelf
van de dingen (de ander is wraak) die helpt om de schuld
ook wel eens een slippertje gemaakt. “Maar het heeft niet
waarover ze spreekt, in te lossen. “Die schuld kun je
geleid tot mooie momenten. Ik weet dat het niet de beste
alleen kwijtraken door opnieuw te investeren in je relatie.
keuze is. Als je eenmaal een grote liefde hebt gevonden,
Misschien moet je de ander zelfs vragen hoe je je schuld
is het wijs om daarbij te blijven.” Veel mensen zullen zich
kunt inlossen.”
herkennen in de uitspraken van Birgit. Trouw zijn is lastig. Vreemdgaan is volgens Carolien Roodvoets een keuze. Als het gaat om trouw en monogamie, zijn er tal van
Wie het doet, kan er maar beter van leren. Vreemdgangers
meningen en ideeën. Zo zouden mannen over een
nemen volgens haar te weinig verantwoordelijkheid voor
voorgeprogrammeerde voortplantingsdrift beschikken,
hun daden. “Ze stappen zonder na te denken in een
die maakt dat ze hun zaad bij zoveel mogelijk vrouwen
verhouding en roepen dan later ach en wee. Maar zelfs
willen zaaien. Vrouwen echter willen zich instinctief
een slippertje heeft al consequenties, ook al besluit je dat
aan één man hechten, zich zo snel mogelijk settelen
thuis niet op te biechten. Het verandert je zelfbeeld en
en kinderen krijgen. Uit Amerikaans onderzoek (Hyde/
dus je relatie.”
Petersen, University of Wisconsin, Madison, 1993-2007) blijkt echter het tegendeel. Het zijn niet de mannen, maar
Ook de Bijbel is helder over ontrouw (of overspel). De term
de vrouwen die relatief snel uitgekeken zijn op seks met
overspel komt 15 keer voor in het Oude Testament en
die ene partner. De onderzoekers haasten zich er wel
18 keer in het Nieuwe Testament. In Spreuken 6 vers 32
bij te vermelden dat dit niet per se hoeft te leiden tot
staat: “Maar pleeg je overspel, dan heb je geen verstand,
ontrouw, maar de cijfers erover spreken boekdelen.
wie zoiets doet, richt zichzelf te gronde.” Bovendien is het zevende van de tien geboden die God zelf aan Mozes
Voor 30 procent van de stellen die meededen aan dit
gaf “pleeg geen overspel”. God tilt er zwaar aan. Hij weet
onderzoek, is overspel de belangrijkste oorzaak voor
namelijk wat de gevolgen kunnen zijn. Een gebod als
het beëindigen van de relatie. De impact van overspel
het zevende is er dus niet voor niets, maar om ons te
is groot en veroorzaakt in de meeste gevallen blijvende
beschermen.
schade bij de bedrogen partner. De kans dat je tijdens een vaste relatie met overspel te maken krijgt, ligt ergens
De boetedoening waarover Carolien Roodvoets spreekt,
tussen de 40 en 76 procent (diverse onderzoeken komen
kan een inleiding zijn op vergeving op de manier waarop
met verschillende resultaten).
de Bijbel hierover spreekt, maar is net zozeer een keuze als het overspel zelf. De keuze voor het één of het ander
Relatietherapeute en schrijfster Carolien Roodvoets
is dus aan onszelf. Trouw een ‘moeilijk concept’?
schreef in 2007 het boek ‘De Duivelsdriehoek’ over de
Dat hangt af van hoe je ernaar kijkt.
strijdkreet | 19
De liefde is geduldig,
zij is vriendelijk,
de liefde is niet jaloers,
de liefde pronkt niet,
zij doet niet gewichtig, zij handelt niet ongepast,
zij zoekt niet haar eigen belang,
zij wordt niet verbitterd,
zij denkt geen kwaad,
zij verblijdt zich niet over de ongerechtigheid, maar verheugt zich over de waarheid, zij bedekt alle dingen, zij gelooft alle dingen, zij hoopt alle dingen, zij verdraagt alle dingen.
De liefde vergaat nooit. Uit de Bijbel: 1 KorintiĂŤrs 13
www.legerdesheils.nl
doen wat we geloven