Strijdkreet #4

Magazine van het Leger des Heils

Jaargang 128 nr. 4

Moderne slavernij Een wereld van tranen

nr. 4 redactie Eindredacteur Menno de Boer

Redactie | redactie@legerdesheils.nl Jurjen Sietsema Willemijn de Jong Nathan Sudmeier Suzanne Janse Marko Mellema Vormgeving

4

Jojanneke over de prostitutie

8

Moderne slavernij

Nathan Sudmeier

Traffic

Arnoud van Roosmalen

Cover

Chameleon Eye

reageren & abonnementen LEGER DES HEILS T.A.V. REDACTIE POSTBUS 3006, 1300 EH, ALMERE Redactie | redactie@legerdesheils.nl Abonnement | www.legerdesheils.nl

druk Senefelder Misset BV Mercuriusstraat 35 7006 RK Doetinchem

strijdkreet MAGAZINE VAN HET LEGER DES HEILS Stichter | William Booth Internationaal leider | Generaal André Cox Leider Nederland | Commissioner Hans van Vliet www.legerdesheils.nl | info@legerdesheils.nl © Leger des Heils 2015 Het Leger des Heils is een internationale beweging en behoort tot de universele christelijke kerk.

Zijn boodschap is gebaseerd op de Bijbel. Zijn dienstverlening wordt gestimuleerd door de liefde tot God. Zijn opdracht is het Evangelie van Jezus Christus te prediken en in Zijn naam menselijke nood te lenigen zonder enige vorm van discriminatie.

12

Virginia kon alleen nog overleven

16

Er is iemand die jou zoekt

18

‘Je voelt op je klompen aan dat het rotzakken zijn’

20

Voor een appel en een ei

22

‘Wat kan ik er nou aan doen?’

Een wereld van tranen Mensenhandel: mensen die worden uitgebuit of onder mensonterende omstandigheden moeten werken. En anderen profiteren daarvan.

Het is een ernstige schending van de mensenrechten en een zware vorm van criminaliteit. De grootste groep slachtoffers bestaat uit vrouwen en meisjes die worden gedwongen om, tegen betaling, seksuele handelingen te verrichten met mannen. De slachtoffers zelf zien vaak niets van dat geld terug. Mannen en met name jonge jongens worden overigens ook het slachtoffer van seksuele uitbuiting. Maar er zijn meer vormen van

uitbuiting in andere sectoren. Net zo strafbaar en ook vallend onder de term ‘mensenhandel’. Denk maar eens aan meisjes die in Nederland als au pair werken en worden uitgebuit, uitbuiting in de horeca en misstanden in de agrarische sector. Als slachtoffer kun je je zo verloren voelen… Wie wil nog iets met jou te maken hebben? Tel je nog mee?

Of ben je een tweederangs burger geworden? Besef je wel dat je door God nog altijd geliefd bent als mens? Overal ter wereld, ook in Nederland, komt mensenhandel in diverse vormen voor. Er schuilt een wereld van tranen achter deze afschuwelijke en mensonterende manier van uitbuiting.

In Strijdkreet besteden we aandacht aan het fenomeen ‘mensenhandel’ en de slachtoffers.

En aan wat jij kunt doen. strijdkreet | 3

Jojanneke over de prostitutie TEKST WILLEMIJN DE JONG BEELD RUBEN TIMMAN / HANS PETER VAN VELTHOVEN

Z

e maakte met de EO een docuserie over prostitutie.

Niet omdat het haar zo’n inspirerend beroep leek, maar omdat ze misstanden aan de kaak wilde stellen in de wereld van betaalde seks. Naast veel positieve reacties vielen op Twitter de ‘happy hookers’ over haar heen toen de uitzendingen begonnen.

De beeldvorming zou niet kloppen. Het was heus niet zo’n vervelende en onvrijwillige baan als het leek in de serie, zeiden de critici. Betutteling, zo’n vervelend beeld neerzetten van het werken achter de ramen - dat zal de vrouwen niet helpen. We vroegen Jojanneke van den Berge hoe ze zelf terugkijkt op het maken van de serie.

“We hebben geprobeerd allerlei verschillende prostituees in de serie te krijgen. Daarvoor hebben we er tientallen gesproken. De eerste aflevering gaat ondermeer

4 | strijdkreet

over zelfstandig werkende vrouwen. Bijvoorbeeld SMmeesteres Josje, een hele vrolijke, sterke tante. Niemand ontkent dat er vrouwen zijn die dit werk zelfverkozen doen. Dat is ook niet de discussie in de serie.

Maar dat er blije prostituees zijn die niet worden uitgebuit, betekent niet dat die andere groep er niet is.”

Onvrijwillige seks De schattingen over hoeveel mensen er minder vrijwillig in de prostitutie werken lopen uiteen.

Dat er ook een groep mensen minder vrijwillig achter de ramen werkt in de seksindustrie, blijkt wel uit de cijfers die het Openbaar Ministerie (OM) in de serie noemt. Volgens het OM vindt zeventig procent van de raamprostitutie onder een vorm van dwang plaats. “De cijfers van onderzoeken verschillen.

Welzijnwerkers noemen negentig procent. De meest conservatieve schatting is 10%. Er zijn in Nederland naar schatting tussen de 10.000 tot 25.000 prostituees, eerder richting het

laatste getal dan het eerste. Dus zelfs als je van 10% uitgaat, hebben we het over duizend tot duizenden meisjes, vrouwen, en ook jongens natuurlijk, die op dagelijkse basis worden uitgebuit mishandeld en verkracht. Dat is het waard om ons druk over te maken.”

Studietijd Hoe Jojanneke op het idee kwam om zich te branden aan dit politiek gevoelige onderwerp?

“Het is een onderwerp waar ik al langer mee bezig was. In mijn studietijd fietste ik vaak langs het Zandpad in Utrecht, dat vorig jaar is gesloten. Daar lagen allemaal woonboten met peeskamers erin. Ik fietste langs de auto’s met mannen met kinderzitjes achterin.

Ook hoorde ik studiegenoten praten over de prostituees die ze bezochten. Ze spraken over die vrouwen zonder enige vorm van respect, alsof het gebruiksvoorwerpen waren.

Ik begon me af te vragen: Hoe moet dat voor een vrouw zijn: met zoveel mannen naar

Ik hoorde studiegenoten praten over de hoeren die ze bezochten, zonder respect, alsof het gebruiksvoorwerpen waren strijdkreet | 5

bed gaan, die vaak zo respectloos over je denken? Toen uitkwam in de media dat de Turkse mensenhandelaar Saban B. meer dan honderd vrouwen voor zich liet werken, waarvan zeventig bewezen werden gedwongen, en tien jaar lang zijn gang had kunnen gaan, opende dat Jojanneke’s ogen.

“Zo goed hebben we het blijkbaar niet voor elkaar, dacht ik. Hoe kan dat gebeuren in een keurig land als Nederland, waar alles zo goed geregeld lijkt?”

Mensenhandel Dat er veel mensenhandel plaatsvindt in de prostitutie staat buiten kijf. Maar hoeveel precies, is moeilijk te zeggen. Jojanneke: “Het nadeel is dat de meldingen niet echt een goed beeld geven. Er worden elk jaar zo’n 1200 meldingen gedaan van mensenhandel die met prostitutie te maken hebben. Maar voordat een vrouw een melding durft te doen, moet ze wel heel sterk zijn. En de truc van een pooier of handelaar is nu juist dat hij de vrouwen zo angstig maakt en zó manipuleert – dat ze dat vaak absoluut niet durven. Ik heb meerdere vrouwen gesproken die in eerste instantie ‘happy hooker’ leken, en toch slachtoffer bleken van mensenhandel.”

Sluier van angst Verschillende mensen van het OM bevestigen dit. Als een vrouw aangifte doet tegen haar pooier, volgt lang niet altijd een veroordeling. Dat is de hel voor zo’n vrouw of meisje. De verhalen van de (ex-) prostituees in de serie bevestigen de sluier van angst die over het beroep lijkt te liggen.

Een heftige serie om te maken. “Eem heftig verhaal uit de serie is dat van een jonge lovergirl. Veel kijkers reageerden daar ook op. Het meisje spreekt meedogenloos over de dingen die ze doet. Maar zij heeft zelf ook een hele moeilijke jeugd gehad. Dat praat niks goed, maar soms zijn daders ergens ook slachtoffer. Het spreken met de prostituees was vaak ook pittig. Het ging me echt onder

6 | strijdkreet

de huid zitten. Vooraf had ik wel verhalen gelezen over misstanden en gedwongen prostitutie, maar als je een vrouw tegenover je hebt zitten die het je zelf vertelt – dat is heel erg.”

Maar niet elke prostituee is toch slachtoffer? “Natuurlijk niet. Maar het is makkelijk om langs de ramen op de Wallen te lopen en te denken: ‘Ze lacht toch? Ze wil dit zelf!’

Ik sprak een meisje dat nu vrijwillig achter de ramen staat, maar sinds haar twaalfde door loverboys aan mannen is verkocht voor seks en niet goed is geholpen in de hulpverlening.

Ze staat er als een lachende seksbom, maar zegt zelf: dat is allemaal nep. Elke avond drinkt ze in haar eentje twee flessen wijn leeg om de dagen door te komen. Er is een heel grijs gebied in de prostitutie.

En als je eenmaal langer in de prostitutie zit, blijkt het in de praktijk moeilijk uit te stappen.

We doen wel alsof we het allemaal zo normaal vinden, maar prostituees worden wel gediscrimineerd. Ze kunnen zeer moeilijk een zakelijke rekening openen of een hypotheek krijgen bijvoorbeeld.”

Het kan iedereen overkomen Een vrouw in de serie zei dat het iedereen kan overkomen om onvrijwillig in de prostitutie te werken. Had het Jojanneke kunnen overkomen? “Ik dacht voordat ik aan deze serie begon: het is wel een bepaald type meisje dat hier gevoelig voor is.

Kwetsbare meisjes met ene problematische geschiedenis bijvoorbeeld. Dat is deels ook wel zo – genoeg meisjes die gedwongen

De afleveringen van Jojanneke in de prostitutie zijn nog te zien via uitzendinggemist.nl

in de prostitutie werken komen uit een jeugdinstelling, pooiers staan ze daar soms gewoon op te wachten. Maar er zijn ook genoeg sterke vrouwen slachtoffer geworden. Ik sprak een prostituee die uit een normaal gezin komt, de havo heeft afgemaakt. Ze heeft gewoon de verkeerde man getroffen. Haar eigen vriendje dwong haar na twee jaar om geld te verdienen met prostitutie. Deze pooier heeft dus twee jaar lang geïnvesteerd in de relatie om haar zover te krijgen.

Dus ja, allerlei soorten vrouwen overkomt dit.”

Pooierverbod In de serie komt een rechter van het Hooggerechtshof aan het woord die pleit voor een pooiersverbod. In de Tweede Kamer wordt momenteel besproken of hier een wetsvoorstel van kan worden gemaakt.

Het is nu namelijk heel moeilijk om een pooier veroordeeld te krijgen. Met een pooierverbod is er geen verklaring meer nodig van de vrouw, maar is het sowieso strafbaar als een man zich onvergund bemoeit met de zaken van een vrouw die geld verdient met seks. Is zo’n verbod een oplossing? “In de praktijk blijken veel

vrouwen die met een pooier werken, onder dwang van diezelfde pooier te staan. Hij heeft de vrouw in zijn macht en de vrouw moet het geld dat ze verdient aan hem afdragen. Dat is een vorm van slavernij.”

En de bescherming die een pooier zou geven aan lastige klanten dan? “Je hebt een noodknop achter de ramen, escortclubs werken met beveiligers. Natuurlijk kom je met vervelende mannen in aanraking. In die spagaat zitten we. Aan de ene kant zeggen we: ‘het is een normaal beroep’, en aan de andere kant kunnen de vrouwen in zeer bedreigende situaties komen. Veel pooiers zijn overigens niet meer in de buurt van de prostituee te vinden, die opereren vanaf een afstand om niet verdacht over te komen.

En daarbij, pooiers die vrouwen dwingen doen dat zelf juist middels psychische of lichamelijke mishandeling.”

Maak betaalde seks strafbaar Naast een petitie voor het pooierverbod, is er ook een petitie voor het strafbaar stellen van betaalde seks. Of dat niet een betere oplossing zou zijn, weet Jojanneke niet. “Er zijn verschillende landen, Frankrijk en Noord-Ierland bijvoorbeeld, die prostitutiebezoek in navolging van verschillende scandinavische landen willen verbieden. Maar ik denk zelf dat Nederland niet klaar is voor zo’n grote stap. Het geeft hier nog altijd veel stress om een publiek debat te voeren over de misstanden. Dat komt ook doordat prostitutie erbij hoort in Nederland. We zijn trots op het ‘kijk ons eens open minded zijn’-idee. Het zit in ons DNA. De belangrijkste focus is zoeken naar het model waarbij de minste, of het liefst natuurlijk helemaal geen, slachtoffers vallen.

Een pooierverbod en het strafbaar stellen van de klant die willens en wetens gebruik maakt van een gedwongen prostituee zijn goeie politieke initiatieven. Maar ook betere hulpverlening voor slachtoffers is ontzettend belangrijk. En betere rechten voor een prostituee.”

strijdkreet | 7

Ook bij ons om de hoek

Moderne slavernij...

TEKST STAN VAN HERPEN BEELD FRANK RUITER

Slachtoffers van mensenhandel vind je overal, vaak recht voor onze neus, zonder dat we het beseffen. Niet alleen in de seksindustrie, ook in de agrarische sector en de horeca. Het Leger des Heils wordt regelmatig geconfronteerd met het leed van de slachtoffers. Sinds kort begeleidt het Leger hen bij de terugkeer naar hun thuisland.

8 | strijdkreet

M

ariya stapte jaren geleden al uit het

werd ze gelokt met schoonmaakwerk in Oostenrijk. Maar

vak. Maar de herinneringen aan

Mariya kwam in Amsterdam terecht, waar al snel duidelijk

die tijd plagen de Bulgaarse nog

werd dat ze geen vloeren ging dweilen. Hoeveel vrouwen in

dagelijks. In dagblad Trouw deed

Nederland hetzelfde lot ondergaan, is onbekend. Cijfers zijn

ze eind vorig jaar haar verhaal, vanuit nachtopvang De

lastig te geven omdat veel onder de radar blijft. Daarnaast is

Haven van het Leger des Heils. “De herinneringen geven

een sluitende definitie van mensenhandel moeilijk te geven.

me hoofdpijn. Ze blijven me achtervolgen.” Ze vertelt over

En het grijze gebied tussen dwang en vrijwilligheid is groot.

de Bulgaarse mensenhandelaar, die haar voor vijftig euro

CoMensha is de Nederlandse organisatie die onder meer de

“vieze handelingen” liet doen bij klanten. Veel hield ze er

eerste opvang van slachtoffers coördineert en aanmeldingen

zelf niet aan over, alles ging naar hem. Ze had vaak vijf

van (mogelijke) slachtoffers registreert. Schattingen over

tot zes klanten per dag, die seks met haar hadden in het

het aantal slachtoffers in Nederland durft Bas de Visser,

park, in portieken of bij hen thuis. Hoe lang ze het werk

woordvoerder van CoMensha, niet te doen. “In 2013

heeft gedaan? Ze weet het echt niet meer, verdrongen.

hadden we in totaal 1437 aanmeldingen.

Uiteindelijk hielp een Turkse klant haar uit het vak te

Maar we weten niet of dat daadwerkelijk allemaal

stappen. Via hem kreeg ze een eigen kamer. “Ik kwam zeven

slachtoffers zijn. Dat zijn meldingen waarbij er vermoedens

maanden mijn huis niet uit. Uit angst voor de Bulgaarse

van mensenhandel zijn.”

man.”

Enorme industrie Gelokt

Mensenhandel is kort gezegd het uitbuiten van mensen,

Het vinden van een cliënte van het Leger des Heils die

meestal onder dwang. Die dwang kan variëren van

haar verhaal wilde doen, bleek bijzonder lastig. Dat zegt

(dreiging met) geweld tot aan (subtiele) manipulatie. De

veel. Vrouwen – het merendeel van de slachtoffers van

buitenlandse slachtoffers in ons land komen momenteel

mensenhandel zijn vrouwelijke prostituees – die nog

vooral uit Hongarije, Roemenië en Nigeria. Het merendeel

worden uitgebuit, zien zich vaak niet als slachtoffer of

van de slachtoffers is vrouw en wordt uitgebuit in de

willen zich zo niet zien. En voor hen die uiteindelijk uit

seksindustrie, maar je vindt ook veel onvrijwillige arbeid

de gedwongen situatie wisten te ontsnappen, zijn de

in de agrarische sector en de horeca. En dan zijn er nog

herinneringen vaak té pijnlijk.

de mensen die worden verhandeld om organen, illegale adoptie of draagmoederschap. De schattingen van de

Maar het verhaal van Mariya kan model staan voor dat

aantallen slachtoffers in Europa lopen erg uiteen. Freerk

van veel slachtoffers van mensenhandelaren. Als twintiger

Dijkstra, als beleidsmedewerker bij het Leger des Heils

strijdkreet | 9

in de westerse samenleving. Het gaat om uitbuiting, vaak met dreiging van geweld.

Het wordt niet voor niets moderne slavernij genoemd.”

Bang Mensenhandel lijkt misschien ver van ons af te staan, maar de misstanden vinden vaak om de hoek plaats, zonder dat we het beseffen. De grootste groep slachtoffers in ons land heeft gewoon De Marechaussee

de Nederlandse nationaliteit. Ineke

controleert op Schiphol de

Baas, senior-beleidsmedewerker bij de

indentificatie van reizigers.

welzijnsorganisatie van het Leger des

BEELD HOLLANDSE HOOGTE

Heils: “We komen regelmatig slachtoffers tegen in de jeugdzorg. Jonge, kwetsbare meisjes, die zo gemanipuleerd worden

onder andere gespecialiseerd in mensenhandel: “Maar

door jongens dat ze zich prostitueren en vervolgens de

niemand zal betwijfelen dat het om een enorme industrie gaat. Na de drugshandel is mensenhandel waarschijnlijk de grootste illegale industrie in Europa.” Neemt het probleem toe? Dijkstra denkt van wel, sinds de open grenzen binnen

opbrengsten af moeten

Mensenhandel is een van de meest fundamentele schendingen van de mensenrechten in de westerse samenleving

Europa verkeer van mensen

staan.” Zulke loverboypraktijken worden ook gezien als een vorm van mensenhandel, al gebruikt Baas, tevens voorzitter van de Nederlandse Taskforce Anti Human Trafficking, de term

tussen landen makkelijker maakt. Bas de Visser kan

loverboy liever niet. Omdat het de ernst van de praktijk

alleen maar met zekerheid beweren dat het aantal

teveel verdoezelt. Want ook dit is wel degelijk een vorm

meldingen dat bij CoMensha binnenkomt, vrijwel elk

van mensenhandel. Hulp bieden aan slachtoffers van

jaar toeneemt. “Maar dat kan ook komen omdat het

mensenhandel blijkt in de praktijk vaak lastig. Veel

probleem steeds meer gezien en gemeld wordt.”

slachtoffers voelen zich zoals gezegd geen slachtoffer of willen zo niet worden weggezet. En de grenzen tussen

Moderne slavernij

vrije wil, manipulatie en dwang zijn in de praktijk vaak

Achter al die koude cijfers, schattingen en definities

vaag. Bas de Visser: “Je kunt mensen alleen maar helpen

gaat veel schokkend leed schuil. Jeroen Hoogteijling

als ze ook geholpen wíllen worden. En mensen zijn soms

is voorzitter van de European Taskforce Anti Human

ook bang om hulp aan te nemen, vanwege mogelijke

Trafficking van het Leger des Heils, die de Europabrede

represailles. Niet alleen tegen henzelf, maar ook tegen

ondersteuning aan slachtoffers van mensenhandel

familie in hun thuisland.”

coördineert. “Neem de verhalen over Nigeriaanse

10 | strijdkreet

vrouwen die letterlijk met containers om de paar

Economische ongelijkheid

maanden weer naar een ander land worden gebracht.

Het fenomeen mensenhandel is onuitroeibaar. Al was

We willen als Leger des Heils daar gaan waar de nood

het maar omdat economische ongelijkheid tussen

het hoogst is. Als ik zulke verhalen hoor, dan denk ik:

samenlevingen een gegeven is en moderne slavernij

erger kan bijna niet.”

in de hand zal blijven werken. Freerk Dijkstra:

Bas de Visser: “Ik zie mensenhandel als een van de

“Maar hoe complex het probleem ook is, niets doen

meest fundamentele schendingen van de mensenrechten

is geen optie. We moeten inzetten op het bieden van

alternatieven door werk en terugkeer, empowerment en klaarstaan als slachtoffers om hulp vragen.” En misschien moet het bewustzijn onder consumenten worden vergroot, aldus

H

Hulp Leger des Heils aan slachtoffers

et Leger des Heils is

daarbij is het bieden van een

van oudsher actief in de

toekomstperspectief, waaronder

opvang van prostituees

zicht op werk. Het Leger des Heils

en komt regelmatig met

werkt daarvoor onder meer samen

beseffen dat achter erg lage prijzen

slachtoffers van mensenhandel

met uitzendbureau Randstad.

van producten mensenhandel

in aanraking. Beleidsmedewerker

schuil kan gaan. En dat geldt niet

Ineke Baas van het Leger des

Terugkeer naar land van

alleen voor producten uit exotische

Heils: “De hulp aan prostituees

herkomst

landen. Meer transparantie over de

die het slachtoffer zijn van

Eind 2013 heeft het Leger des

omstandigheden waarin bepaalde

mensenhandel vloeit op natuurlijke

Heils zich ten doel gesteld om

producten worden geproduceerd

wijze voort uit ons werk. We

Europabreed samen te gaan

zou kunnen helpen. Misschien moet

hebben vaak langdurig en intensief

werken om slachtoffers van

er toch een keurmerk komen voor

contact met cliënten, waardoor we

mensenhandel te ondersteunen.

producten die gegarandeerd vrij

het vertrouwen weten te winnen.

Op dit moment hebben lokale

zijn van mensenhandel. En mensen

En we kunnen voor de hulp aan

afdelingen in dertig Europese

moeten zich sowieso realiseren dat

hen ons brede landelijke netwerk

landen zich aangesloten. Eén

een jurkje voor tien euro eigenlijk niet

inzetten.”

van de activiteiten is slachtoffers

Bas de Visser. “Je moet als consument

te helpen bij de terugkeer naar

kan.”

Harde cijfers over de omvang van mensenhandel in Europa ontbreken.

Schattingen zijn er wel, maar die lopen erg uiteen. De tijdelijke parlementaire commissie CRIM van de Europese Unie, die de afgelopen jaren onderzoek deed naar de georganiseerde

Opvang

hun land van herkomst. Jeroen

Het Leger des Heils biedt in

Hoogteijling, voorzitter van de

beperkte mate gespecialiseerde

European Taskforce Anti Human

opvang voor slachtoffers

Trafficking van het Leger des

van mensenhandel, de

Heils: “Mensenhandel is een

verantwoordelijkheid voor

internationaal probleem dat om

de coördinatie van de eerste

een internationale aanpak vraagt.

crisisopvang ligt bij CoMensha.

We hebben als Leger des Heils een

Wel beschikt het Leger des Heils

unieke internationale infrastructuur

verspreid over het land over enkele

waarmee we mensen die willen

losse opvangmogelijkheden.

terugkeren naar hun land van

Daarnaast onderzoekt het

herkomst, kunnen ondersteunen.”

misdaad, schatte in 2013 dat er in

Leger of ze ook faciliteiten gaat

Europa maar liefst zo’n 880.000

aanbieden voor vrouwen die uit de

De eerste voorbereidingen en

mensen leven als slaaf en worden

crisisopvang komen. Zo heeft het

activiteiten zijn een feit. Cliënten

verhandeld voor gedwongen

Leger in Utrecht samen met de

die straks terugkeren, worden

arbeid, orgaanhandel, illegale

organisatie Moviera vergevorderde

ter plekke opgevangen door

plannen voor vijftien van zulke

collega’s van het plaatselijke

opvangplekken.

korps in opvangvoorzieningen

adoptie of als prostituee.

Eurostat, zeg maar het Centraal Bureau voor de Statistiek van de

van het Leger des Heils. Zo is

Europese Unie, meldt dat er in

Uitstapprogramma’s

het Leger des Heils in Hongarije,

2012 zo’n 11.000 geregistreerde

Het Leger des Heils biedt

met advies van hun collega’s

slachtoffers van mensenhandel

speciale uitstapprogramma’s

in Nederland, bezig met de

waren in de EU. Het CRIM schat

voor prostituees die uit het vak

inrichting van opvangplekken.

dat de georganiseerde misdaad

willen stappen. Daar maken

De gemeente Amsterdam heeft

in Europa jaarlijks 25 miljard euro

ook regelmatig slachtoffers

geld beschikbaar gesteld om tien

verdient aan mensenhandel.

van mensenhandel gebruik

Roemeense vrouwen terug te

van. Belangrijk aspect

laten keren naar hun land.

strijdkreet | 11

Virginia kon alleen nog overleven

“Toen het nodig was, was er niemand” TEKST JURJEN SIETSEMA BEELD WENDY BOS

S

ommige verhalen zijn bijna te bizar om waar te zijn. Zoals het verhaal van de 43-jarige Virginia Groeneweg. Zij leefde tot een paar jaar geleden een leven vol geweld, prostitutie en drugs. Virginia leefde een extreem leven en het vormde haar - tot een overlever.

12 | strijdkreet

Dat seks big business is, leerde Virginia Groeneweg al toen ze als kind werd ‘verhandeld’. Door haar vader.

Het interview vindt plaats in het appartement van haar vriend in Utrecht, waar zij ook woont.

Bij binnenkomst staat er een volwassen Duitse

Herder naast haar. “Mijn bescherming”, zegt

ze dat de jongen is overleden. Virginia krijgt

Virginia. “Mensen weten dat ik hem bij me heb

door de rechter jeugd-tbs opgelegd en komt

en dat ze niets hoeven te proberen.”

terecht in de jeugdpsychiatrische inrichting De

Ik speel een rol

Heldringstichting in Zetten. Haar behandelaar is de omstreden (in 1999 overleden) psychiater

Virginia; donkere priemende ogen, veel

Theo Finkensieper. Hij wordt, ondanks zijn

sieraden en een gespierd lichaam. Ze deed aan

stelselmatige ontkenningen, beschuldigd van

kickboksen en toont de strakke, sterke spieren

seksueel misbruik van zijn pupillen/patiënten.

op haar arm. Ook al een bescherming, want er

Virginia: “Ik dacht dat ik van het seksuele

zijn nog steeds mensen die het op haar hebben

misbruik verlost zou zijn, maar daar begon het

voorzien. Ze oogt koel en formuleert rustig als

allemaal opnieuw. Ik ben in die tijd een aantal

ze haar verhaal vertelt. “Maar dat is maar schijn”,

keren ontsnapt.”

zegt ze. Ze kan in verschillende situaties diverse rollen/persoonlijkheden aannemen. Vroeger kon

Seks doet me niks meer

ze die, als dat nodig was, aan of uit zetten. “Ik

Als haar straf erop zit, belandt ze al snel in de

kon de rustige huisvrouw zijn, maar ook de hoer

prostitutie. Ze is dakloos en wordt door pooiers

spelen, of iemand anders. Soms was ik bijzonder

ingezet om geld binnen te halen. “Zelf kreeg ik

agressief. Ik heb geleerd om me aan te passen

natuurlijk ook wel wat, maar dat ging meteen op

en dat is wat ik voortdurend deed. Ik was altijd

aan drugs. Die had ik hard nodig om op de been

aan het overleven. Nu wil ik alleen maar rust.”

te blijven.” Ze werkt heel wat klanten af en raakt afgestompt. Seks doet haar niets meer. “Ik ging

Mijn vader verdiende goud aan mij

liggen, kreunde eens wat en dacht ondertussen aan de boodschappen die ik nog moest doen

Haar leven begon in Limburg. “Mijn moeder

of aan iets anders. Als het klaar was, waste ik

werkte als laborante in een ziekenhuis en mijn

me en dan stond de volgende al klaar.” Ook als

vader handelde in drugs, wapens, vrouwen en

volwassene werd ze gedwongen om seks te

nog veel meer. Toen ik zeven of acht was, zag hij

hebben voor de foto- of filmcamera. “Weigeren

ook wel handel in mij. Er kwamen mannen die

was er niet bij. Je deed het maar, want je wist

voor geld seks met mij mochten hebben. Mijn

dat je het zwaar te verduren kreeg als je het niet

vader verdiende duizenden guldens aan mij.

deed.”

Tegensputteren was er niet bij. Daar stond straf op. Later werden er ook foto’s en films gemaakt.

Op een dag had mijn vader een crackpijp in zijn ene hand en een riem in de andere. Hij zei dat ik moest kiezen. Je begrijpt dat ik voor de pijp ging, want de slagen met de riem kende ik en die deden pijn. Zo ben ik al heel jong aan de drugs geraakt. De roes liet mij even alles vergeten en maakte de verkrachtingen, want dat waren het, iets draaglijker.”

Haar lichaam heeft, ondanks dat het sterk oogt, behoorlijke klappen gehad

Ik sloeg een jongen dood Tijdens haar puberjaren koelt ze haar innerlijke woede op een jongen die haar regelmatig

Mijn kinderen werden weggehaald

treitert. Ze trekt hem van zijn fiets en slaat hem

De verhalen klinken onbewogen. Is er ooit iets

zo hard als ze kan. Als ze wordt opgepakt, hoort

geweest wat haar echt heeft geraakt? “Die keren

strijdkreet | 13

dat mijn kinderen bij mij werden weggehaald. Ik heb er zes levend op de wereld gezet.” Vijf van haar kinderen ziet ze sinds kort met regelmaat. De zesde is negentien en wil geen contact meer. Virginia zegt dat ze er vrede mee heeft.

Ik vertrouw vrijwel niemand Het lukt Virginia om van de harddrugs af te komen.

Zelfstandig, zonder methadon of andere hulpmiddelen. Haar lichaam heeft, ondanks dat het sterk oogt, wel behoorlijke klappen gehad. Ze slikt medicijnen voor haar darmen maar ook om in slaap te komen en voor nog een hele lijst andere klachten. Het is voortdurend onrustig in haar hoofd, zegt ze.

Ze is voortdurend waakzaam en vertrouwt vrijwel niemand.

Door het Leger des Heils raakt ze een aantal jaren geleden ‘van de straat’. Via een daklozenopvang krijgt ze een plek in een begeleidwonenvoorziening. Nu ze min of meer zelfstandig woont, krijgt ze geen begeleiding meer, maar ze neemt nog wel deel aan dagbestedingsactivititeiten.

Ik heb alleen mezelf, mijn vriend en mijn hond “Mijn moeder, mijn behandelaren, ze geloofden mij niet. Ze zeiden dat ik labiel was. Maar kijk naar mij. Zie ik er labiel uit? Ik weet wat ik heb meegemaakt. Ik kan alleen maar hopen dat het de komende tijd rustig blijft en dat ik hier kan blijven. Ik heb alleen mijn vriend en mijn hond. Voor de rest niemand. En als mensen tegen me zeggen dat ze het zo erg voor me vinden, dan haal ik mijn schouders op. Daar heb ik niets aan. Toen het nodig was, was er ook niemand. Ik pas mij aan, blijf sterk en kijk niet verder dan morgen. Mijn leven is altijd overleven geweest en tot zover ben ik al gekomen.

Daar ben ik best trots op.”

Ik geloof dat bidden zin heeft Virginia heeft geleerd van dag tot dag te leven. “Mocht het ooit weer anders zijn, dan zoek ik meteen weer hulp. Om te voorkomen dat ik weer terugkom in het wereldje waar ik uit ben gestapt. Dat is tenslotte bekend terrein: ik heb, tot voor kort, nooit anders gekend.” Ze is ook gelovig: “Voor een bepaald deel. Toen één van mijn kinderen heel erg ziek was en nog vijftien procent kans had om te overleven, is een groep mensen voor hem gaan bidden en hij heeft het gehaald. Daarom geloof ik dat bidden zin heeft. Ik heb me ook laten dopen. En verder? Verder weet ik het niet zo goed.”

14 | strijdkreet

strijdkreet | 15

Er is iemand die jou zoekt!

TEKST MENNO DE BOER

S

oms gaat het goed met je, dan schijnt

een arm om je heen.

de zon, dan gaat het voor de wind, dan lukt alles. Een fijne relatie, geen

Er zijn ook talloze mensen die zich vervreemd

problemen met de kinderen, het contact met

voelen van een wereld die keihard is als je niet

familie en vrienden is prima, financieel gaat

succesvol bent. Sommigen raken achterop. Ze

het goed, je bent gezond. Soms gaat het ook

vormen een makkelijke prooi voor degenen

niet goed met je, dan regent het, is er altijd

die het niet uitmaakt hoe je geld en macht

tegenwind en lijkt niets te lukken. Dan bekruipt

krijgt. Ze komen terecht in mensonwaardige

je dat gevoel van: ‘is dit nou alles?’

omstandigheden. Worden slachtoffer in een wereld van drank- en drugsverslaving,

Je relatie loopt stuk, de opvoeding van de

mensenhandel, machtswellust, seks, geweld…

kinderen wil niet echt, ruzie met familie, vrienden

Ook deze mensen zoeken.

trekken zich terug, je raakt je baan kwijt, je geld, je huis, je wordt ziek. Je bent veel kwijtgeraakt,

Er was eens... Een herder, die honderd schapen had.

je mist mensen die er vroeger voor je waren, je

Hij zorgde iedere dag goed voor de dieren en zocht

zoekt: naar oplossingen, troost, een schouder,

de mooiste weidegebieden op. Groen gras, voldoende schaduw voor de warme zon en een klaterend beekje om de dorst te lessen. ’s Avonds keerde hij terug met zijn kudde om ze veilig in de schaapskooi te brengen voor de overnachting. Daar waren ze veilig voor wilde dieren, dieven en rovers. Op een avond kwam hij aan bij de schaapskooi en trouw telde de herder zijn schapen terwijl ze de kooi in liepen. “97, 98, 99, heeee,…” Hij wist zeker dat hij goed geteld had, maar voor de zekerheid, leidde hij de dieren weer naar

16 | strijdkreet

Die herder bestaat echt.

En Hij is op zoek naar jou

buiten, om ze opnieuw te kunnen tellen. “98, 99,… hm”. Hij miste er één. De herder bedacht zich geen moment en rende terug naar het weidegebied. In het schemerduister zocht hij alle plekken af.

Die herder bestaat echt. En Hij is op zoek naar jou. Jij die het misschien wel goed voor elkaar hebt, maar toch het gevoel hebt dat dit niet alles kan zijn. Jij die zoveel bent kwijtgeraakt en troost zoekt. Misschien vind je het idee wel eng, net als veel mensen die slachtoffers zijn van mensonwaardige omstandigheden. Zij zijn

Voor jou, voor mij, voor iedereen die zich zo

soms bang voor meer ellende. Degene die hen

nu en dan zo verloren voelt, is Hij er. De Goede

zoekt zou weleens slechte bedoelingen kunnen

Herder, Jezus. Hij is gekomen om het verlorene

hebben. Zij willen helemaal niet gezocht worden.

te zoeken en zoekt nog altijd. Ook vandaag. Durf jij je hand in Zijn hand te leggen? Durf jij je door

De herder stond af en toe even stil om te luisteren.

Hem naar een nieuwe toekomst te laten dragen?

Ja! Daar hoorde hij iets. Een zacht en angstig

Roep dan om Hem. Al is het nog zo zacht en

geblaat. Hij rende in de richting van het geluid en

angstig, Hij zal je horen. En Hij zal je vinden!

vond het kleine schaapje, dat met een pootje vastzat in een rotsspleet. Voorzichtig trok de herder het

Je kunt het verhaal dat Jezus vertelde

pootje los, legde het schaap over zijn schouders en

over de goede herder lezen in de Bijbel,

liep terug naar de schaapskooi. Onderweg floot hij

Mattheüs 18, vers 10. Daar verzekert

een vrolijk deuntje. Heerlijk! Ze zijn er weer alle

Jezus ons ervan dat God niet wil dat we

honderd!

verloren gaan.

strijdkreet | 17

“Je voelt op je klompen aan dat het rotzakken zijn” TEKST WILLEMIJN DE JONG BEELD WENDY BOS

E

18 | strijdkreet

en pooierverbod. Op het

In de media geeft u aan dat het

getuigen horen. Een ander

moment van schrijven ligt

veroordelen van een pooier lastig

verschil met de bollenteelt:

er een aankondiging voor een

blijkt in de praktijk. Hoe komt

de meisjes hebben vaak een

wetswijziging die mensenhandel

dat?

psychologisch afhankelijke

zou moeten bestrijden. Het

“De Nederlandse wetgeving

relatie met hun pooier. Ze zijn

voorstel zal worden ingediend

ging er vanuit dat de

verliefd en hebben ook niet

door de ChristenUnie, die zich

branche, na de legalisering,

altijd de sterkste karakters.

hiervoor heeft laten inspireren

die overigens met de beste

Dus het is twijfelachtig of zo’n

door mr. Peter Lemaire. Waarom

bedoelingen is ingezet, een

meisje wel gaat getuigen tegen

vindt Lemaire, raadsheer van

normale branche zou worden.

haar pooier. De conclusie is dat

het gerechtshof in Arnhem en

Dan hoef je, in theorie, alleen

in de prostitutie misbruik op

voorzitter van het Landelijk

bij wantoestanden nog te

de loer ligt, maar de bewijslast

Overleg Vakinhoud Strafrecht,

vervolgen. Dat werkt net als

heel hoog is. Je moet uitbuiting,

dat er een verbod op pooiers moet

bij bollenkwekers: het is in

misbruik en dwang kunnen

komen? En waarom gaat dit

eerste instantie legaal. Dus je

bewijzen. De bewijslast moet

verbod mensenhandel tegen?

moet een aanleiding hebben

worden vergemakkelijkt en

om te denken dat er iets aan

het risico van strafvervolging

Hoeveel vrouwen in de prostitutie

de hand is. En mochten er

verhoogd.”

worden onder druk gezet door een

excessen optreden, dan moet

pooier?

je die bewijzen voor je kunt

Moet ik als prostituee bewijzen

“Dat weet ik niet, daar zijn

optreden. Stel dat de buren

dat ik word gedwongen door mijn

uiteenlopende cijfers over

aangeven dat er twintig Polen

pooier?

te vinden. Mijn inschatting is

in twee caravans leven bij de

“Ja, zo kan het gaan. Stel dat

zeventig tot tachtig procent. Er

bollenkwekerij – dan heb je

je zo’n stap zet, dan gaat de

zit vrijwel altijd een organisatie

een reden om dat eens te gaan

politie de pooier horen, andere

achter de prostituees uit Oost-

checken.

pooiers horen en collega-

Europa. Zo’n organisatie heeft

Als er iets verdacht is in de

prostituees benaderen. Dat is

maffiose trekjes; er moet wel

prostitutie, moeten er altijd

heel ingrijpend. Het gebeurt ook

geld worden verdiend aan deze

grote onderzoeken worden

niet vaak dat de prostituee zelf

prostituees.”

gedaan: afluisteren, aftappen,

aangifte komt doen. De politie

kan ook wel iets doen zonder

kan worden, zijn de straffen

een politieman zijn gezien, of

aangifte, als er voldoende

natuurlijk veel hoger.”

je moet twee getuigen hebben

aanwijzingen zijn van uitbuiting.

of iemand moet het zelf

Dan horen ze het slachtoffer

Hebt u voorbeelden van gevallen

bekennen. Zo werkt het ook in

ook. Ook als de prostituee

waarin het lastig bleek om

mensenhandelzaken. Naast het

zegt dat ze het vrijwillig doet,

pooiers te veroordelen?

slachtoffer moet er ook een

kan de rechter de pooier nog

“Dat zit met name in gevallen

verklaring zijn van een andere

veroordelen. Maar daarvoor

waar meiden zelf slachtoffer

prostituee die bijvoorbeeld

moeten de aanwijzingen wel

zijn. Ze trekken verklaringen

zag dat het meisje iedere dag

heel sterk zijn. En dat is heel

later vaak weer in. Het feit

huilde. En dat alleen is nog niet

lastig in de praktijk.”

dat iemand in de prostitutie

genoeg. Er moet bewijs zijn uit

zat toen ze nog in Bulgarije

zoveel mogelijk verschillende

Wat verandert dat pooierverbod

woonde, betekent niet dat

invalshoeken. Wat volgens

dan precies?

ze hier niet wordt uitgebuit.

mij helpt en wat de politie

“Dat zit vooral in de bewijslast.

Maar dat weet je niet zeker.

nog te weinig doet: financiële

Kijk, de huidige wet wordt niet

Als een Nederlandse meid

naspeuringen. Waar gaat het

vervangen, want die zit logisch

als achttienjarige opeens op

geld heen dat een vrouw met

in elkaar. Ik bepleit om onder

de Wallen zit… Ik geloof niet

prostitutie verdient?”

deze wet een extra bepaling

dat meisjes van 18 daar een

te maken die bemoeienis van

bewuste keuze voor maken.

Als er zoveel ellende en

een ander strafbaar maakt.

Dat is bij wat oudere dames

mensenhandel is in de wereld

Met uitzondering van een

anders, die zijn toch bijdehanter

van prostitutie, is het Zweedse

hulpverlener of iemand anders

en kunnen beter voor zichzelf

model dan geen betere oplossing?

met een vergunning van de

opkomen. Het is namelijk een

Waarom maken we het kopen

gemeente uiteraard. Als je

keiharde manipulatieve wereld,

van seksuele diensten niet

verbiedt dat iemand zonder

de prostitutie. Hoe moet ik

helemaal strafbaar? Dan is het

vergunning geld mag verdienen

dat zeggen… Je wordt er niet

ook niet meer lucratief om het te

aan andermans seksjob, is de

schaapachtiger van. Dat is

misbruiken…

bewijslast erg makkelijk. Een

de zwakte van ons stelsel:

“Ik ben ook wel benieuwd hoe

pooier krijgt niet meteen tien

seks met een minderjarige

dat model uitpakt. Maar het

jaar gevangenisstraf, maar wel

prostituee is strafbaar, maar

past mij als rechter niet om aan

een boete of straatverbod. Dus

als je de achttien gepasseerd

rechtspolitiek te doen. Ik werk

de straf is niet meteen heel

bent, word je, volgens de wet,

met de wetten zoals die er

hoog, maar het scheelt wel

opeens volledig in staat geacht

zijn. Ik vind alleen dat we met

heel veel onderzoek. En het

zo’n keuze te maken. Vrouwen

een pooierverbod niet tegen

voorkomt zoveel misbruik. Het

leren in het vak ook om te

de bedoeling van de wetgever

lijkt dan eigenlijk meer op de

liegen of zaken aan te dikken.

ingaan, maar de wetgeving

drugswetgeving. Het bezitten

Het kan zijn dat ze een nieuwe

beter laten aansluiten op de

van drugs is verboden. Dat

pooier hebben en daarom

praktijk. Dit verbod tast de

betekent niet dat je meteen

de oude pooier aangeven.

legalisering van de branche niet

de zwaarste straffen krijgt als

Vaak helpt steunbewijs bij het

aan. En je voelt ook als rechter

je wordt aangehouden met

veroordelen van een pooier.

wel op je klompen aan dat het

drugs. Maar je kunt de straf wel

Een willekeurig voorbeeld: als

rotzakken zijn. Maar de wet

aanpassen aan de ernst van

je fiets is gestolen, is dat alleen

vraagt daar bewijs voor. Dan zit

het misdrijf. Uitbuiting, dwang,

niet voldoende om iemand te

je in de rechtszaal wel eens in

misbruik, als dat bewezen

veroordelen. Dat moet door

een lastige spagaat.”

strijdkreet | 19

Af en toe wat werken

Voor een appel en een ei

T

TEKST WILLEMIJN DE JONG BEELD DMITRY KALINOVSKY

achtig procent. Dat is het percentage

en zij kent hen. De Hongaarse jongens aan het

van de aangiftes van mensenhandel

tafeltje spreken een beetje Engels. “Yes, a lot

dat uit de seksindustrie komt. Het

of people from Hungary, Slovenia and other

lijkt soms, ook voor hulpverleners

countries here.” Of ze wel eens illegaal hebben

van het Leger des Heils, vooral

gewerkt? Natuurlijk. Maar dat doen ze liever niet.

een prostitutieprobleem te zijn. Je zou haast

In Venlo bijvoorbeeld, heeft Andrej een paar

vergeten dat er veel meer manieren zijn waarop

dagen schilderwerk gedaan. En hij is chauffeur

mensen worden uitgebuit in Nederland. Ze

geweest. Dat verdiende goed, 50 euro per

worden niet altijd letterlijk verhandeld, maar er

dag. Maar een vriend van hem heeft wel eens

wordt wel flink aan hen verdiend. Mannen uit

dagenlang schoongemaakt en uiteindelijk niks

Hongarije die zijn gevlucht voor hun uurloon

gekregen. Waarom ze werken zonder garantie

van 1,13 euro en nu werken voor 4 euro per uur.

of rechten? “You first need a bankaccount, then

Jongens van 18 uit Litouwen die hier hun jonge

money on it, then you can rent a house, and with

ruggen kapotwerken voor een paar honderd

an address you can try to find a legal job.” Dat

euro per maand. Hulpverleners van het Leger

is de route die de zogenaamde MOE-landers

des Heils in Amsterdam ontmoeten deze

(Midden- en Oost-Europa) af moeten leggen.

mensen bijvoorbeeld in de winteropvang of bij de soepbus. Leven als een slaaf in Nederland.

Zolang je niet drinkt, maak je een kans

We vroegen aan hulpverlener Jolanda Hallie en

Dylan, sinds een jaar straatwerker in Amsterdam,

straatwerker Dylan Price hoe dat kan.

vertelt dat vooral zwervende Oost-Europeanen een makkelijke prooi vormen voor uitbuiting. “Het

20 | strijdkreet

Dagenlang voor niks werken

klinkt stom, maar in de praktijk lijkt een groep

Jolanda schenkt koffie in bij de Winteropvang

witte mannen in een busje minder verdacht

in Amsterdam. Nog een paar nachtjes en de

dan een groepje Afrikaanse mannen. Dat is hoe

opvang gaat sluiten. Dan staan er driehonderd

mensen denken die een groep Oost-Europeanen

mannen en vrouwen op straat. Ze slapen onder

voor een schandalig laag loon aan het werk

bruggen of in verlaten boten. “Die mannen aan

zetten. Ook heerst het gevoel dat bijvoorbeeld

dat tafeltje komen uit Hongarije. Zij kunnen je

Polen beter weten hoe je een muurtje bouwt

wel wat vertellen over uitbuiting,” vertelt Jolanda.

dan Ethiopiërs. MOE-landers snappen onze

Tien jaar werkt Jolanda nu bij het Leger; de

cultuur beter. En ze weten dat ze hard moeten

Amsterdamse dak- en thuislozen kennen haar

werken voor hun loon – dat hier geen gouden

bergen voor hen liggen.” Dat bevestigt Korz, een

euro’s per maand op een kermis werkten. “Nou

Hongaarse dakloze in de Winteropvang: “Het

ja, werken kon je het niet noemen. Ze werden

duurt lang voordat je hier legaal werk hebt. We

echt als slaven behandeld. Dag en nacht werkten

moeten veel geduld hebben. Maar zolang je niet

ze door. Ze hadden niet eens tijd om het geld bij

drinkt, maak je wel een kans. Ik vraag overal in

de bank te brengen om het op de rekening van

de stad of er werk voor me is. Af en toe kan ik

hun vrouw en kinderen in Roemenië te storten.

iets doen, bijvoorbeeld in een wasserette. Het

Bizar wat voor zwaar werk ze moesten verrichten

is keihard werken en we krijgen aan het einde

en hoe extreem weinig geld ze ervoor kregen!

van de dag maar dertig euro contant uitbetaald,

Maar ja, in Roemenië hebben ze helemaal geen

maar ik ben blij dat ik iets verdien.” Het verschil

werk. Dan werken ze liever hier voor een schamel

tussen Afrikaanse ongedocumenteerden en

loontje. En zonder contract heb je ook geen

Oost-Europese daklozen is dat mensen uit

enkel recht. Dus als je doodziek bent: gewoon

andere EU-landen hier wel mogen zijn. Je mag

doorwerken. Je kunt lastig naar de politie voor

vrij reizen, je wordt niet weggestuurd. Dylan:

die uitbuiting, want je werkt illegaal.”

“Ongedocumenteerden zijn veelal bezig met overleven. Jongens uit Litouwen, Oekraïne of

Negeren is geen oplossing

voormalig Joegoslavië mogen hier zijn. En ze

Volgens Dylan is dat het lastige aan het verhaal.

zijn hier puur om te werken. Ze worden vaak in

“Deze mannen hebben geen postadres en

een groep landgenoten opgenomen. Oudere

dus geen rechten. Ze bevinden zich dus in

groepsleden laten jongere gasten voor hen

een chantabele positie. Hoewel dat misschien

werken. Ze buiten elkaar ook uit. Ik kwam op

binnenkort verandert. Asielzoekers hebben

straat een jongen met een gehavend gezicht

nu recht op bed, bad en brood dankzij een

tegen en vroeg hem of hij hulp kon gebruiken. Ik

uitspraak van de Europese Raad. Dit overstijgt

zag dat hij mooi weer speelde, omdat hij in de

de Nederlandse wet. Als Oost-Europese EU-

gaten werd gehouden door andere Litouwers.

landen de rechten aanpassen van MOE-landers

Het dekentje dat ik hem uiteindelijk toestopte,

die op zoek zijn naar werk in West-Europa, kan

werd gevorderd zodra ik de hoek om was.”

dat dus veranderen. Daar hoop ik op, want hoe rottig het illegale werk hier ook is, ze gaan maar

Werken kun je het niet noemen

zelden terug naar hun eigen land. Daar is de

Jolanda vindt het als hulpverlener wel eens lastig

economie er namelijk nog slechter aan toe. Deze

om zoveel schrijnende verhalen te kennen. “Je

mensen negeren is ook geen oplossing. De EU

wilt hen natuurlijk helpen aan een goede baan,

is voordelig voor de handel, maar dit zijn ook de

maar dat lukt bijna nooit.” Zo kent ze een vader

gevolgen. En dat moeten we als West-Europese

en zoon uit Roemenië die voor enkele honderden

landen eerlijk onder ogen zien.”

strijdkreet | 21

22 | strijdkreet

‘Wat kan ik er nou aan doen?’

Het is als de honger in Afrika. Je vind het heel erg, maar het is zo groot, dat je niet echt het idee hebt dat je er iets tegen kunt doen. Je vindt mensenhandel vast afschuwelijk… Ja zeg, het zal je kind maar overkomen.

Maar dat is iets wat de politie tegen moet gaan, de overheid, of speciaal daarvoor opgerichte organisaties. Daar kun jij niets tegen doen, toch?

TEKST WILLEMIJN DE JONG BEELD MARGRIET ALBLAS

Er zijn mensen en initiatieven die vinden dat juist jij iets kunt doen in de strijd tegen mensenhandel.

Als je bent geraakt door de inhoud van deze Strijdkreet en je handen jeuken, kijk dan eens of je hier iets mee kunt:

H

oud je ogen open in je eigen omgeving. Ken je een au pair die afwijkend gedrag vertoont, krijgt je buurmeisje wel heel extreme cadeaus van haar vriendje – als je mensenhandel vermoedt, meld dit dan bij de politie of bij meld-misdaadanoniem.

S

teun een organisatie die mensenhandel bestrijdt of vraag of ze je hulp kunnen gebruiken. Goede organisaties zijn Stop The Traffik, International Justice Mission, CoMensha, Fairwork, Fier Fryslân en natuurlijk het Leger des Heils.

K

oop kleding en voedsel waarvan je weet dat het ‘fair’ is geproduceerd. Buiten onze grenzen wordt veel van onze kleding en voedsel onder zeer slechte werkomstandigheden geproduceerd.

Meer informatie vind je bijvoorbeeld op www.schonekleren.nl, en let op de Fair Trade logo’s op je boodschappen.

L

aat op je social media weten dat je het #pooierverbod steunt. De ChristenUnie is samen met andere partijen bezig met een wetsvoorstel op dit punt, naar aanleiding van de uitspraken van Peter Lemaire. Lemaire is raadsheer van het gerechtshof in Arnhem en voorzitter van het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS). In 2013 pleitte Lemaire voor de herinvoering van het pooierverbod, omdat mensenhandel volgens hem zo goed aangepakt kan worden. Je leest een interview met hem op pagina 18.

O

nderteken de petitie van ‘Ik ben onbetaalbaar’ als je vindt dat niemand voor seks zou moeten betalen. Dat kan op www.ikbenonbetaalbaar.nl.

Het Leger des Heils strijdt ook internationaal tegen mensenhandel.

Kijk op www.salvationarmy.org/ihq/ahteurope wat het Leger doet en hoe jij kunt helpen.

strijdkreet | 23

En God zal al hun tranen drogen. Niemand zal meer sterven, en er zal geen verdriet en geen pijn meer zijn. Want alles van vroeger is verdwenen‌ Uit de Bijbel, Openbaringen 21 vers 4

doen wat we geloven