LAVA
magazine van de jonge socialisten in de pvda
Lokale Politiek
1 lava足
voorwoord
inhoud artikelen
Pioniers Dit is alweer mijn laatste Lava als hoofdredacteur. Twee jaar van deadlinestress. Ditmaal geen Wim Kok of Job Cohen, maar wel mijn favoriete thema: lokale politiek. Ik las laatst dat Pablo Iglesias, de partijleider van Podemos, de dit jaar opgerichte linkse protestpartij die in Spanje heerst in de peilingen, had gezegd: politics has nothing to do with being right, politics is about succeeding. Jan Hamming heeft gelijk als hij zegt dat de PvdA te bestuurlijk is geworden, maar wil dat oplossen met een rapport en congresvoorstellen. Dan bereik je niets. De PvdA zit zo vast in haar partijstructuur dat ze nooit echt radicaal kan veranderen. We gebruiken 20e eeuwse politiek voor 21e eeuwse problemen. Daarom moet de JS aan al die linnen tasjes (lees: congresgangers) laten zien hoe de moderne politiek werkt en de JS kan daarbij veel leren van het raadswerk. Je kiest een paar prioriteiten en zorgt dat je daar binding bij krijgt. Je legt bijvoorbeeld zelf werkbezoeken af op MBO-scholen. Daarna bijt je je vast in dat onderwerp en zorg je dat je wekelijks aan tafel mag zitten met de portefeuillehouders onderwijs. Zo hebben we ook de OV-chipkaart voor het MBO binnengesleept. Binding en volhouden. Zoals Hamming verderop in dit blad zegt: Jonge Socialisten moeten pioniers zijn door oudere generaties te inspireren.
Martijn Otten, hoofdredacteur
4 7 10 15
naar een politiek van waarde Het rapport Politiek van Waarde werd in november gepresenteerd door een commissie onder leiding van burgemeester Jan Hamming. Volgens het rapport was de PvdA de ‘binding’ met haar achterban en met de samenleving kwijt. Lava sprak hierover met Jan Hamming. er was eens een volkspartij... De voorloper van de PvdA, de SDAP, maakte furore met haar ‘rode wethouders’. Voor de Tweede Wereldoorlog wisten deze wethouders veel bij te dragen aan de armoedebestrijding en woningbouw. Zijn we die binding met de lokale politiek kwijt geraakt? Een analyse. “Deze stad gaat merken dat de PvdA in het college zit” Van de tien wethouders in de grote vier steden is er na de afgelopen verkiezingen nog maar één over. Maar de PvdA Den Haag heeft met Rabin Baldewsingh wel een bevlogen en betrokken voorman. Lava sprak hem over zijn idealen en zijn voortvarende wijkaanpak. jonge socialisten in de raad Terwijl de PvdA in maart veel zetels verloor, wisten enkele Jonge Socialisten toch een zetel te bemachtigen. Wat hebben ze al bereikt op hun portefeuille? En zijn ze wel 25 procent van hun tijd op straat? Lava sprak met Giselle Schellekens (Nijmegen) en Hilbert Flokstra (Oldambt).
rubrieken voorwoord 2 kamervragen 3 marijn 18 factcheck 18 uit de bestuurskamer 19 colofon 19
agenda 17-18 januari PvdA-congres
@ Utrecht
Op zaterdag 17 en zondag 18 januari 2015 congresseert de Partij van de Arbeid. De PvdA zal dan de kandidatenlijst voor de Eerste Kamer vaststellen en de campagne voor de Provinciale Statenverkiezingen aftrappen. Ook zal er uitgebreid worden gesproken over de rapporten van Ad Melkers (De Bakens verzetten) en Jan Hamming (Politiek van Waarde). De JS wil hier met zoveel mensen heen en zal zelf ook met een stand aanwezig zijn op het congres. Deze stand zal als aanspreekpunt dienen voor alle JS’ers en jonge PvdA’ers die deze dag aanwezig zullen zijn. Aanmelden kan via Facebook. Voor meer informatie en andere activiteiten, zie www.js.nl
2 lava
Kamervragen: Lutz Jacobi De Tweede Kamer der Staten-Generaal telt 150 leden. Lava licht er telkens een uit om te horen wat het Kamerlid te zeggen heeft. In deze aflevering: Lutz Jacobi van de Partij van de Arbeid. Wat had je willen worden als je geen Kamerlid was geweest? Ik had in ieder geval buiten willen werken. Ik vind het verschrikkelijk om binnen te moeten zitten. En dan wil ik denk ik boswachter worden. Of binnenvaartschipper. Volgens Jan Hamming moeten PvdA’ers 25 procent op straat zijn? Haal jij dan 75 procent? Het gaat er niet echt om of je op straat bent, het gaat erom of je binding hebt. Dat je binding hebt met de winkeliersvereniging, met de wijk waar je woont, met de voetbalvereniging waar je zit. Je kunt wel op straat gaan staan, maar als je daar een intellectueel gesprek gaat voeren, hebben mensen niets met jou. Wees heel laagdrempelig. Ga naar bijeenkomsten en organiseer zelf bijeenkomsten. Houd spreekuren. En laat mensen zien dat je serieus ogen en oren hebt voor hun beknellingen waar jij iets aan kan doen.
maakte. En waar ik ook in de provincie kwam, er kwamen altijd mensen naar mij toe die mijn stukje hadden gelezen. Onderschat zeker niet die kleine lokale krantjes. Dat lezen mensen zeker. Wat zou je mee willen geven aan lokale politici? Als je raadslid of wethouder bent, zoek de mensen op die het contact met de democratie zijn verloren. Ik ga altijd op zaterdag een uur op een markt ouwehoeren. Daar zijn al veel mensen het contact met de politiek kwijt, maar door zulke gesprekken komt er weer een band. Ik coördineer ook de ombudsteams. Dat zijn er nu 163. Daar zie je dat heel veel mensen niet eens meer
Zijn we die binding als PvdA dan verloren? Heel veel PvdA’ers hebben die binding nog wel. Maar er is ook een neiging in onze partij om ons meer te richten op het bestuurlijke en het technocratische, terwijl veel mensen daar niets mee hebben. Er zijn ook veel Kamerleden die de neiging hebben niet vanuit menselijke binding naar zaken te kijken, maar met technocratische oplossingen bezig te zijn. Je moet niet bestuurlijk met mensen omgaan, maar juist een luisterend oor hebben. Hoe zorg jij voor die binding? Ik zit zelf in de Kamer met een voorkeurszetel. Daar ben ik best trots op, omdat er dus veel mensen, ook buiten de PvdA, vertrouwen in mij hebben. Ik ben de hele week niet eens thuis en toch ben ik in Friesland één van de meest zichtbare politici. Ik heb bijvoorbeeld zeven jaar lang een kleine column geschreven voor een weekkrant in Friesland over wat ik in Den Haag mee-
3 lava
rond kunnen komen. De PvdA heeft politici nodig die zich voor die kwetsbare mensen inzetten en die mensen tegelijkertijd weer mee laten doen met de politiek. Als we daarop selecteren komt het wel weer goed met de PvdA. Tekst Martijn Otten Illustratie Robert Muts
Naar een politiek van waarde Tekst Casper Gelderblom Beeld Maria van der Heyden
Bio Jan Hamming Geboren: 28-08-1966 Gemeenteraadslid Tilburg: 1994-2002 Wethouder Tilburg: 1999-2012 Vicevoorzitter landelijk bestuur PvdA: 2007-2009 Burgemeester van Heusden: 2012-heden 4 lava
De opvatting lijkt steeds breder gedeeld te worden: de PvdA is het contact met haar achterban kwijt, de belangen van de gewone man zijn vergeten. Zowel binnen als buiten de partij wordt geconstateerd dat als de PvdA daar verandering in wil brengen, er gewerkt moet worden aan een andere manier van politiek bedrijven. Op verzoek van het partijbestuur schreef een commissie onder leiding van Jan Hamming een rapport over hoe de Partij van de Arbeid kan breken met wat Hamming zelf “de politiek van machteloosheid” noemt. De centrale vraag: hoe moet zo’n andere manier van politiek bedrijven eruit zien? Het rapport kreeg de naam Politiek van Waarde en werd dit najaar gepubliceerd. In gesprek met Lava legt Hamming uit op welke overtuigingen zijn rapport gebaseerd zijn, welke veranderingen hij bepleit en vooral ook waartoe hij hoopt dat zijn rapport zal leiden.
We bellen Hamming op in zijn kantoor in het Brabantse Heusden, waar hij sinds 2012 burgemeester is. Als raadslid en wethouder in Tilburg ontwikkelde hij een uitgesproken visie op politiek. “Als politicus moet je dicht bij mensen staan. Dat is haast een levensopvatting voor mij. Als wij als bestuurders afdrijven van de werkelijkheid en van de mensen waarvoor we staan, zijn we natuurlijk niet goed bezig. Om dat te voorkomen moeten we iedere dag weer in open verbinding staan met de mensen waarvoor we zeggen te staan.” Dat geldt zeker voor politici van een volkspartij als de PvdA, vindt Hamming. “De Partij van de Arbeid is te veel een partij geworden van instituties en regels, terwijl juist onze partij mensen en hun belangen centraal zou moeten stellen.”
5 lava
Die overtuiging klinkt duidelijk door in het Politiek van Waarde-rapport. Het rapport stelt dat de huidige focus op regels en instellingen moet plaatsmaken voor een benadering van politiek die mensen en menselijkheid voorop stelt. Om dat te realiseren is allereerst een activistische houding van groot belang. PvdA’ers moeten niet te veel achter de vergadertafel zitten, maar de handen uit de mouwen steken om binding te krijgen met wat er speelt in wijken en op de werkvloer. De samenleving in. Daarnaast moeten PvdA-bestuurders als doel hebben mensen zoveel mogelijk het heft in handen te geven: er moet veel meer zeggenschap worden gegeven aan gebruikers van instellingen en voorzieningen. Deze twee strategieën – de één activistisch, de ander bestuurlijk – lijken misschien tegenstrijdig. Maar, zo stelt Hamming, “de PvdA moet een bestuurderspartij én een activistenpartij zijn. Die combinatie is echt goud waard. Wij zijn van beide. Enerzijds mogen we trots zijn dat we een bestuurderspartij zijn, anderzijds moeten we er ook trots op zijn dat we dat activistische in ons hebben. De combinatie van de twee is wat we moeten nastreven.”
politiek mensen het heft in handen kan geven en hen meer zeggenschap kan geven over de voorzieningen die ze gebruiken. “De afdeling nee-zeggen”, vat Hamming samen, “is van nu af aan gesloten.”
Volkspartij Op de vraag hoe groot hij de kans van slagen van deze omslag inschat, reageert Hamming positief. “Bij de Ledenraad viel mijn verhaal al heel goed! Ik hoop natuurlijk dat het congres het rapport ook omarmt. Daar gaan wij (de commissie die het rapport samenstelde, red.) en de twintig ambassadeurs die al op de bepleitte manier werken in ieder geval ons best voor doen. We hebben energie en inspiratie genoeg, dus ik hoop dat we het congres kunnen overtuigen en de partij mee kunnen krijgen.” Bovendien sluit de boodschap van het rapport goed aan bij een beweging die al gaande is binnen de partij. “Een heleboel mensen hebben deze omslag al gemaakt en werken al op deze manier. We moeten het nu alleen met z’n allen gaan doen.”
“De PvdA moet een bestuurderspartij én een activistenpartij zijn “
Speeltuin bouwen Net als in het rapport komen tijdens het gesprek veel voorbeelden van zowel de bepleitte activistische als de aanbevolen bestuurlijke aanpak aan bod. Als raadslid in Tilburg besloot Hamming met zijn fractie bijvoorbeeld om in plaats van wekelijks te vergaderen meer tijd te gaan investeren in permanente actie. “Er was een buurt die aangaf dat er behoefte was aan meer speeltuinen. Wij besloten dat te helpen realiseren. Niet door erover te vergaderen, maar door letterlijk de handen uit de mouwen te steken en zelf die speeltuin te bouwen.” Met dergelijke acties kan de PvdA op een praktische, betekenisvolle manier verbinding zoeken met de samenleving. Een ander voorbeeld, dat ook in het rapport genoemd wordt, illustreert de bestuursstijl die Hamming voorstaat. Doordat alle verzorgingshuizen uit het dorpje Someren-Eind waren verdwenen, werden oudere inwoners die niet meer thuis konden blijven wonen gedwongen om hun vertrouwde omgeving te verlaten. Kinderen en dorpsgenoten hebben toen het initiatief genomen tot een kleinschalige woonvoorziening van 28 verpleeghuisplaatsen. “De PvdA-wethouder is toen volledig achter dat initiatief gaan staan, heeft die mensen gefaciliteerd en ondersteund. Dat heeft er uiteindelijk voor gezorgd dat dit initiatief een succes is geworden.”
Als we dat voor elkaar krijgen, kunnen we volgens Hamming al binnen een jaar belangrijke verschillen gaan merken in de manier waarop mensen naar de PvdA kijken. Als het niet lukt om als partij deze omslag te maken, voegt hij toe, dan ziet de toekomst er somber uit. “We zijn een volkspartij. We moeten hard gaan knokken om het volk niet kwijt te raken. Als we deze omslag niet weten te maken, is het zeer de vraag of de partij nog wel bestaansrecht zal hebben. We kunnen ons bestaansrecht verzekeren door nu deze omslag te omarmen.” In het realiseren van de omslag naar een ‘politiek van waarde’ ziet Hamming tenslotte een belangrijke rol weggelegd voor de Jonge Socialisten. “De Jonge Socialisten zijn altijd pioniers geweest bij dit soort ontwikkelingen, dus ik hoop dat jullie ook nu weer de partij scherp houden door oudere generaties te inspireren en nieuwe generaties aan te spreken. Bovendien zit dat activistische wat we nodig hebben er natuurlijk altijd wel in bij de JS.” Wat Hamming betreft moet de JS door de PvdA dan ook als zeer serieuze partner worden gezien. De PvdA moet dankbaar zijn voor de scherpe bijdragen van de Jonge Socialisten aan het debat over de koers van partij, vindt hij. “Hoe scherper hoe beter. Houd je vooral niet in!” ◄
Het is een mooi voorbeeld van een van de belangrijkste credo’s in het rapport: buig niet voor de tijdgeest, maar buig de tijdgeest om. “We kunnen wel zeggen dat het niet te betalen is, dat het allemaal te duur en niet haalbaar is, maar we kunnen dus ook aansluiten bij wat mensen kunnen en willen. Zeg niet te snel dat iets niet kan niet en niet mag, maar steek mensen een helpende hand toe.” Het is een praktisch voorbeeld van hoe de 6 lava
Er was eens een Volkspartij... Tekst Martijn Otten Illustratie Lotte Woerde
7 lava足
De verkiezingsuitslag van maart 2014 kwam hard aan bij de PvdA. De PvdA belandde in de oppositie in grote steden waar ze al sinds de Tweede Wereldoorlog in het stadsbestuur had gezeten. In de grote vier steden is Rabin Baldewsingh de enige overgebleven PvdA-wethouder (zie pagina 10) en Jan Hamming (zie pagina 4) luidde in november de noodklok. We zijn de binding met de steden kwijt en moeten weer meer de straat op. Waarom is de lokale democratie zo belangrijk voor de sociaaldemocraten? En hoe kunnen we die binding terugwinnen? En wat zijn rode wethouders? Toen ik dit jaar duo-raadslid werd voor de PvdA Leiden, trad ik daarmee in de voetsporen van mijn overgrootvader. In de jaren ‘30 was hij raadslid voor de Amsterdamse SDAP, de voorloper van de PvdA. Dat was de tijd van bekende SDAP-wethouders zoals Monne de Miranda (Amsterdam), Willem Drees (Den Haag) en Johan Brautigam (Rotterdam). De SDAP nam pas in 1939 voor het eerst plaats in het kabinet, maar leverde toen al 25 jaar wethouders op lokaal niveau. Wethouders die vanwege hun sociale beleid bekent staan als rode wethouders. Om die geschiedenis beter te begrijpen, moeten we nog wat verder terug in de tijd. Op 9 en 10 augustus 1913 kwam de SDAP bijeen op een buitengewoon congres in Zwolle. De SDAP was benaderd door Dirk Bos, de leider van de vrijzinnig-democratische VDB, om voor het eerst in een regering deel te nemen. De fractie had op dat moment al laten weten daar geen interesse in te hebben, maar toch wilde de partij zich er nog over uitspreken. Het Amsterdamse raadslid Floor Wibaut was de woordvoerder voor het anti-ministerialistisch standpunt: deelname aan de regering was strijdig aan de belangen van het proletariaat. Een meerderheid stemde hiervoor en Cort van der Linden vormde een liberaal kabinet waar de SDAP slechts gedoogsteun aan gaf. Diezelfde Wibaut werd een jaar later in Amsterdam wél de eerste SDAP-wethouder in een grote stad.
1931 en 1933 wethouder in Den Haag. Hij schreef toen dat het “opbouwende werk in de gemeentebesturen” meer opleverde dan “de hardnekkige, maar vergeefse oppositie” in de Tweede Kamer, omdat de sociaaldemocraten in de colleges “nuttig en vruchtbaar werk voor de arbeidersklasse” konden doen. Kunnen we daar wat van leren? Op dit moment wordt de PvdA juist afgestraft voor hun daadkrachtige aanpak op grote projecten – denk aan het Spuiforum (Den Haag), de Bieb ++ (Utrecht) of het Groninger Forum. Wat doen we nu anders dan toen? Allereerst, werkten de rode wethouders in een tijd dat er nog veel meer mensen in armoede leefden en de woningkwaliteit veel lager was. De projecten die toen werden opgezet waren dus speciaal gericht op de ‘arbeidersklasse’, terwijl je dat nu minder duidelijk ziet. Ten tweede was de binding tussen lokale politiek en de bevolking toen nog veel sterker. Wibaut organiseerde bijvoorbeeld een wethoudersspreekuur, iets wat je in een stad als Amsterdam nu niet snel meer zult zien. Dat wil niet zeggen dat iedereen het eens was met de bouwplannen van Wibaut, maar de binding met de bevolking was een belangrijk ideaal, terwijl onze wethouders nu wat technocratischer zijn geworden.
Binding
Dit woord, binding, werd ook door het WBS gekozen als één van de vier belangrijkste idealen van de Partij van de Arbeid. Ons democratische ideaal. Dat iedereen zou moeten kunnen meebeslissen over zijn werk, via medezeggenschap, en zijn wijk, via de lokale politiek. Als onze democratie zich versmalt tot één verkiezing in vier jaar, dan leef je de andere dagen praktisch gezien in een ondemocratisch land. Een democratie hoort er 365 dagen per jaar te zijn en de lokale politiek is daar het perfecte niveau voor, omdat je daar veel contact kunt hebben met de mensen in de stad en zo iedereen kan laten meepraten over wat er moet gebeuren. Dit is geen populisme, waarin je precies doet wat een meerderheid wilt, maar participatie waarin iedereen Rode wethouders met goede argumenten kan komen om zijn ideeën te Dit is een interessante tegenstelling die de SDAP voor verdedigen. Met die aanpak is de SDAP groot geworeen kwart eeuw kenmerkte. Op lokaal niveau waren het den. de rode wethouders die enorme successen boekten met sociale woningbouw en armoedebestrijding, terwijl Als duo-raadslid probeer ik daar elke dag aan te werken de SDAP landelijk nooit in de regering zat. Nadat Pieter en je merkt dat we dat nog veel te weinig doen. Het Jelles Troelstra, de toenmalige lijsttrekker, in 1918 een grootste probleem is, zoals schrijver Oscar Wilde ooit mislukte poging tot een socialistische revolutie on- terecht opmerkte: ‘socialisme kost teveel avonden’. dernam, werd de SDAP voor twee decennia op landelijk Onze idealen blijken in de praktijk neer te komen op niveau gewantrouwd. In de steden konden de socialis- veel gesprekken voeren, veel op straat zijn en met al die ten echter laten zien degelijke bestuurders te zijn die ideeën naar de raadsvergadering gaan. Het feit dat dit vaak lastig is en veel tijd kost, moet er niet toe leiden tegelijkertijd vanuit sociale idealen handelden. dat we het dan maar opgeven. Het rapport van Jan Deze rode wethouders stonden vooral bekend om hun Hamming werd in de media jammerlijk samengevat daadkrachtige aanpak van het woonbeleid. In Amster- met een quotum van 25%, maar gaat juist om deze uitdam-Zuid en -West kwamen grote woningcomplexen daging. Het ideaal van binding vasthouden en er alles en de oude krotten werden opgeruimd en gesaneerd. aan doen om dat te bereiken. Het Amstelparkbad in Amsterdam-Zuid heet ook nog steeds het De Mirandabad, naar de wethouder die er Participatiesamenleving bijna twintig jaar zat. Deze wethouders konden er ook van profiteren dat er op dat moment nog grote proble- De controverse rondom het woord participatiesamenmen op te lossen waren, voornamelijk op de terreinen leving laat mooi zien waar de sociaaldemocraten voor waar de lokale overheid invloed had. Willem Drees, die staan. Voor hen is dat namelijk niet een ‘u zoekt het zelf vooral bekend is als minister-president, was tussen maar uit’-mentaliteit, maar juist een mogelijkheid om 8 lava
Raadslid Giselle Schellekens (zie pagina 16) vindt het belangrijk om goed contact te hebben met de inwoners van haar stad Nijmegen.
als overheid burgers meer invloed te geven op hun eigen omgeving. Niet minder overheid, maar juist meer. Wat zou er namelijk gebeuren als Amsterdam een bewonersbijeenkomst organiseert in het kader van ‘participatie’? Waarschijnlijk komt het merendeel van de bezoekers uit de grachtengordel en dat zijn sowieso de mensen die het snelst het woord zullen voeren. En waarschijnlijk verdwijnen de aanbevelingen daarna in een la van een niet al te actieve ambtenaar. Wij zijn er als sociaaldemocraten voor om dat te voorkomen. Om iedereen te betrekken bij de politiek, om te zorgen dat iedereen zijn woordje durft te doen en door in ieder geval goed te kijken of er iets wordt gedaan met de ideeën uit de stad. Dat is de ambitie die ik heb als duo-raadslid en als fractie zoeken wij naar concrete en efficiënte invullingen daarvan. Zo hebben we elk raadslid wijkvertegenwoordiger gemaakt en contact laten opnemen met wijkverenigingen, wijkagenten en andere instellingen in de wijken. Als er iets speelt, horen wij het als eerste. Tegelijkertijd hebben we al onze PvdA-leden per wijk gevraagd of ze mee willen denken met de toekomst van hun wijk. Waar PvdA-mails normaal gesproken ongelezen worden weggegooid, kregen we hierop bijna honderd positieve reacties. Het is een mythe dat mensen zich niet meer interesseren in de politiek. Ze hebben alleen een gevoel van machteloosheid, waardoor ze zelf geen actie zullen ondernemen. Het is aan ons die mensen weer te enthousiasmeren en zo het vertrouwen terug te winnen. Het zou de PvdA sieren als het dit keer het rapport van Jan Hamming niet in een la zou schuiven, maar ze een concreet plan zouden maken waar alle lokale afdelingen mee aan de slag kunnen. ◄ 9 lava
“Deze stad gaat merken dat de PvdA in het college zit� Tekst Casper Gelderblom en Martijn Otten Beeld Maria van der Heyden
10 lava
In het afgelopen jaar is de PvdA in de grootste vier steden teruggezakt van tien wethouders naar één. Ook al had de PvdA Den Haag net als in de andere steden fors verloren, het lukte ze nog wel om in de coalitie te komen met Rabin Baldewsingh als wethouder Sociale Zaken, Werkgelegenheid, Wijkaanpak en Sport. Lava sprak met Baldewsingh over zijn drive voor lokale politiek, zijn wijkaanpak en zijn rol als wethouder. De raadzaal is gevuld voor een naturalisatieceremonie. Zo’n vijftig nieuwe Nederlanders hebben net een verklaring van verbondenheid afgelegd en krijgen door wethouder Rabin Baldewsingh het naturalisatiebesluit overhandigd. Hij spreekt elke familie even toe en maakt wat grapjes. “Salam Aleikum, mensen. Alles goed vandaag? Het is een bijzondere dag voor u allen.” De Haagse wethouder zit goed in zijn vel en lijkt eindelijk de portefeuille te hebben gevonden die echt bij hem past. Een half uur eerder zaten we nog op zijn werkkamer te praten. Een kamer waar hij liever niet te vaak is. Hij gaat liever even bij een sportvereniging langs, in gesprek met werkloze jongeren of op een andere manier de wijk in. Baldewsingh leeft nu bijna 40 jaar in Nederland, maar groeide op in een groot agrarisch gezin in Suriname, waar ze het thuis niet breed hadden. Toen hij in Nederland kwam wonen, zag hij veel mensen die het moeilijk hadden en hij zag hoe belangrijk onderwijs en werk voor hun was. “Ik heb toen een hele duidelijke keuze gemaakt voor de Partij van de Arbeid, omdat de PvdA inziet dat de samenleving uit twee groepen bestaat, zij die sterk zijn en zij die wat zwakker zijn. Daartussen zit een middenlaag die als brug zou kunnen fungeren, maar je moet dat wel willen versterken. Je moet dat wel willen organiseren. Wil je mensen uit een zwakke positie omhoog trekken, dan zul je de sterke schouders de zwaarste lasten moeten laten dragen. Ik heb altijd gewild dat mensen met een sociaaleconomische zwakke positie niet geraakt worden. Je wilt mensen emanciperen. Je wilt zorgen dat mensen de sociale lift ingaan om een etage hoger te komen. Ik zag dat de politiek daar een hele belangrijke rol in kon spelen. En ik zag dat de PvdA heel nadrukkelijk uitgaat van solidariteit, maar ook van het opbouwen van een fatsoenlijk bestaan. Dat was mijn drive om politiek actief te worden.”
Korte lijnen Baldewsingh is alweer bezig aan zijn derde termijn als wethouder, maar had drie keer hele andere portefeuilles. Zijn huidige portefeuille lijkt hem het beste te passen, zowel vanwege zijn sociale achtergrond als vanwege de actieve wijkaanpak. “Ik ben een politicus die graag tussen de mensen wil staan. Het mooie van dit vak is dat je elke dag in contact bent met de mensen om wie het gaat. Je hebt korte lijnen. Je werkt enorm hard, maar krijgt ook ontzettend veel energie terug van de stad. Dat heb je veel minder als in de landelijke politiek zit. Dat is veel minder tastbaar. De uitwerking van beslissingen die wij hier nemen zie ik dagelijks om mij heen als ik door de stad loop. Dat spreekt mij aan.” Voor de wethouder gaat het in de politiek niet alleen om de beste besluiten nemen, maar juist ook om het contact met de stad. “Ik vind ratio belangrijk, maar ik 11 lava
vind emotie nog belangrijker. Ik wil emotionele besluiten nemen met een rationele blik. Omdat de besluiten die ik neem, de mensen raken. Dit stadhuis maakt de stad niet, het zijn de mensen in de wijken en in de buurten die de stad maken. Het besluit wat je neemt, raakt iemand. Je moet ervoor zorgen dat dat goed landt. Dan moet je dus in contact zijn met ze zijn. Dat is het leuke van sociale politiek bedrijven.”
Poten in de modder De Haagse PvdA verloor in maart vier van haar tien zetels en twee van haar drie wethouders. Baldewsingh geeft aan dat bepaalde maatregelen van Rutte II daar zeker bij hebben meegespeeld, maar hij durft ook de hand in eigen boezem te steken. “Wij hebben vanuit onze bestuurlijke rol keuzes gemaakt die de mensen van ons hebben vervreemd. Niet alleen het Spuiforum hebben mensen als pijnlijk ervaren. Wij zijn de afgelopen periode een beetje te veel van de mensen weggedreven. Het bezoeken van een festival is geen contact hebben met mensen. Wil je met mensen contact hebben, dan moet je met je poten in de modder in die wijken en buurten zitten. Wij zijn daar de afgelopen periode een beetje ontworteld. Wij moeten terug naar de basis. We moeten de mens centraal stellen. Tegelijkertijd zie je wel dat deelname in het college van de PvdA het verschil maakt om een sociale stad en sociale samenleving te creëren.” Toch had het hem verbaasd dat het verlies in maart zo groot was. “We zijn er in geslaagd een enorm goede campagne te voeren. Ik loop al een tijdje mee, maar ik heb nog nooit zo’n energieke campagne meegemaakt. Niet omdat ik daar leiding aan mocht geven, maar omdat er een enorm goede vibe was. De gemiddelde leeftijd van ons campagneteam was zo’n 26 jaar. Jonge mensen die er vol voor gingen. Ik ben er ook echt trots op dat we dat hebben kunnen neerzetten. Daarom kwam die klap ook zo hard aan. Vooral ook omdat een aantal talenten hierdoor buitenboord zijn gevallen.” 12 lava
“Maar die campagne stopte niet in maart”, vervolgt Baldewsingh. “Ik ben eigenlijk nog steeds elke dag op campagne. Ik wil niet wachten tot er weer een ALV is, of tot er weer verkiezingen zijn of tot er weer een activiteit wordt georganiseerd. De PvdA Den Haag zal de komende periode elke dag ontmoetingen creëren. Als ik hier ‘s ochtends op mijn werk kom, heb ik niet de behoefte wethouder te gaan spelen. Ik heb het gevoel op campagne te gaan en voor mensen het verschil te gaan maken. Ik zal in ieder geval proberen met alles wat ik in me heb, en ik heb nogal wat energie in me, er voor te gaan. Ik heb een doel. Dat is dat als we klaar zijn met deze collegeperiode, ik samen met de fractie en het bestuur de basis heb gelegd om in 2018 weer naar tien zetels te gaan.”
Speerpunten Als wij vragen wat de Hagenaar gaat merken van de PvdA-invloed in het Haagse college, dan begint Baldewsingh meteen enthousiast te vertellen over de vijf speerpunten waar de PvdA zich op richt. Een sociaal armoedebeleid, werkgelegenheid, goede zorg, genoeg sociale woningbouw en de wijkaanpak. Hij vertelt honderduit over de vele projecten waar hij zich voor inzet. “Wij hebben er voor gezorgd dat de Ooievaarspas blijft, gratis wordt én wordt uitgebreid. We hebben verder een enorme werkloosheid. 40.000 mensen, waaronder 5.000 jongeren. De bestrijding van de jeugdwerkloosheid is misschien wel de grootste uitdaging waar wij nu voor staan. We hebben afgesproken dat als we 10.000 banen creëren, een kwart van die banen voor jongeren moet zijn. Daarnaast hebben we afgesproken dat de kernvoorraad sociale woningbouw op peil blijft en bij nieuwbouw het altijd 30 procent sociale woningbouw is.” Veel aandacht gaat ook uit naar de wijkaanpak die de wethouder Baldewsingh uitvoert en waar hij veertien miljoen voor gereserveerd heeft. “We hebben gekozen voor een paar wijken waar we op gaan inzetten: de voormalige vier krachtwijken (Stationsbuurt, Transvaal, Schilderswijk en Zuidwest, red.) en daarnaast hebben we ook Laak, Mariahoeve, Moerwijk 13 lava
en Nieuw Waldeck erbij gezet. We organiseren coalities met jongeren, migranten, woningbouwcorporaties, sportverenigingen en zorginstellingen. Hierdoor verbeter je de leefbaarheid, de openbare ruimte en de sociale cohesie. Deze stad gaat merken dat de PvdA in het college zit. Ga ik dit niet kunnen realiseren, dan heeft het geen zin dat ik in het college zit. Zo simpel is het.” Voor Baldewsingh is deze wijkaanpak niet alleen een belangrijk beleidsterrein, maar ook een politieke strategie voor de PvdA-politici. “Geïnspireerd door onze ombudsteams, zouden wij als politici, als raadsfractie, ons nog nadrukkelijker in die wijken moeten positioneren. Wij moeten gewoon echt de komende periode naar de mensen toe. Fysiek. Dat doe je niet alleen door alleen maar eens in de zoveel tijd te gaan canvassen. Soms voer je leuke gesprekken, soms voer je minder leuke gesprekken. Je besteedt gemiddeld 6 minuten aan iemand. That is a little bit too less. Wij moeten met onze vergaderingen, met onze brainstormsessies, terug naar de stad. Je kunt de Algemene Ledenvergadering hier houden in een theater, maar ook in de aula van een school. Waar we bepaalde onderwerpen behandelen die mensen raken. De PvdA komt naar u toe! Om maar even een slogan te gebruiken. Dat zou dus heel nadrukkelijk het geval moeten zijn. Je zult die sessies moeten willen organiseren en niet alleen korte gesprekjes voeren.”
Bio Rabin Baldewsingh Geboren: 26-06-1962, te Paramaribo Opleiding: Engelse Taal en Letterkunde Gemeenteraadslid Den Haag: 1998-2006 Wethouder Den Haag: 2006-heden
Verbindend verder koersen Baldewsingh ziet voor zichzelf vooral een rol weggelegd als verbinder. “Wat mij betreft sta ik op de barricade om onze lokale PvdA verder vooruit te helpen en zichtbaarder te maken. Om iedereen mee te krijgen. Dat wil ik allereerst doen door het eerder genoemde sociale beleid te gaan voeren. Ik heb bijvoorbeeld afgelopen week op een werktop gezegd dat MBO’ers ook heel nadrukkelijk in beeld moeten worden gebracht, dus we gaan op het stadhuis een traineeship creëren voor MBO’ers. Ik wil als wethouder de personificatie zijn van dat sociale beleid om de rest mee te krijgen. Ik zie voor mezelf een rol als verbinder en wil met zijn allen verder op de ingezette koers. Ik zie ook voor mezelf een rol om eenheid uit te stralen. Dat is wel eens anders geweest bij de PvdA Den Haag. Dat is ook één van de redenen geweest dat we een vervelende uitslag hebben gehad. Sinds mijn aantreden als partijleider, heb ik niets anders gedaan dan investeren in onszelf en in onze kracht.” Als je @RSBaldewsingh op Twitter volgt, zie je veel berichten langs komen van alle bijeenkomsten, sportwedstrijden en wijkverenigingen die hij bezoekt. “Er gaat geen weekend voorbij en je ziet waar ik allemaal ben geweest. Als je in mijn agenda kijkt, dan zie je dat ik bijna veertig procent van mijn tijd in de stad besteed. Dat zal alleen maar meer worden. Vanuit de wijken en de buurten slaan we in Den Haag linksaf. Een grote uitdaging voor mij, de fractie, het bestuur en al onze leden. De schouders eronder! Wij zijn nog steeds een krachtige brede volkspartij, volop in beweging. De PvdA doet ertoe, ook in Den Haag!” ◄
14 lava
Jonge Socialisten in de raad Beeld Maria van der Heyden
Terwijl de PvdA in maart veel zetels verloor, wisten enkele Jonge Socialisten toch een zetel te bemachtigen. Hoe is het hun tot nu toe bevallen? Wat hebben ze al bereikt op hun portefeuille? En zijn ze wel 25 procent van hun tijd op straat? Lava sprak met Giselle Schellekens (Nijmegen) en Hilbert Flokstra (Oldambt).
15 lava足
“Het gevoel dat ik het verschil kan maken” Tekst Guus Christiaans
Wat is je ervaring tot nu toe in de raad van Nijmegen? Ik vind het super leuk! Je bent er echt bezig met micropolitiek, de kleine dingen in je omgeving. Dat vind ik ook het leuke er aan. Ik heb het dan ook goed naar mijn zin in de raad. Wat heb je tot nu toe bereikt? Al het één en ander. Het coalitieakkoord is er doorheen, dat heeft wat mij betreft een heel mooi sociaaldemocratisch sausje gekregen. We proberen zo veel mogelijk de lasten te leggen bij de mensen die de lasten kunnen dragen. In Nijmegen hebben we al vele jaren een heel sterk sociaal beleid. Dat gaan we continueren de komende jaren. Daar ben ik ook trots op dat dat als PvdA nog steeds lukt, ook al zijn we gehalveerd tijdens de laatste verkiezingen. Had je dit verwacht van in de raad zitten? Ja, ik had gelukkig wel een goede inschatting gemaakt. Het voldoet eigenlijk volledig aan wat ik had verwacht. Wat vind je het mooiste aan het raadslid-zijn? Eigenlijk wat ik zonet al zei, dat je op micro-niveau bezig bent. Dat ik het gevoel heb dat ik het verschil kan maken. En dat je direct ook de implementatie van je beleid of van je koers kunt zien.
Naam: Giselle Schellekens Leeftijd: 25 Raadslid in: Nijmegen Portefeuille: Ruimtelijke ordening, wonen en duurzaamheid
Onlangs heb je bachelor toegepaste psychologie gehaald en nu ben je bezig met een pre-master Communicatie- en informatiewetenschappen. Is je studie te combineren met raadswerk? Het is hard ploegen, maar ik heb het idee dat het met mijn discipline wel lukt. Wat vind je ervan dat PvdA raadsleden 25% van hun tijd op straat aanwezig moeten zijn? Ik vind het voor PvdA-politici niet meer dan vanzelfsprekend. Ik doe mijn best om daar ook aan te voldoen, maar het is niet altijd even makkelijk. Ik moet eerlijk zeggen dat het stadhuis je nogal snel opslokt. Je hebt toch vaak vergaderingen en commissies die op het stadhuis plaatsvinden. Maar ik vind de maatregel een mooie stok achter de deur. Zou je nog iets kwijt willen aan de JS’ers? Ik hoop dat de JS’ers, net als dat ik dat heb, zich sociaaldemocraat voelen en we ons gaan inzetten voor de maatschappij. We moeten ons beseffen dat we de toekomst van de PvdA zijn. 16 lava
“De raad gaat voor” Tekst Reinder Reinders
Hilbert Flokstra is sinds mei raadslid in de gemeente Oldambt, Oost-Groningen. Dat is niet de makkelijkste plek om volksvertegenwoordiger te zijn, want er spelen nogal wat problemen in het gebied. Aardbevingen, decentralisatie en de krimp zijn grote thema’s. Hilbert geniet van het raadslid zijn. Het nu 23-jarige raadslid heeft de portefeuilles sociale zaken, welzijn en inkomen. Als raadslid vindt hij het leuk dat hij direct invloed kan hebben op het beleid. Zo kwamen ze op het idee dat een sociaal team ook een financieel expert moet hebben, omdat er bij gezondheidsproblemen vaak ook geldproblemen spelen. Dat wordt nu doorgevoerd in de gemeente. Dat vindt Hilbert dan ook het leukste aan raadslid zijn: “Je mag, en moet zelfs, altijd je mening geven.” Raadsleden hebben op deze manier steeds invloed op het beleid. Het gaat erg goed als raadslid, maar het was wel even wennen in het begin. Er zijn bepaalde ongeschreven regels die niemand je leert. Dat gaat over de manier waarop je vragen stelt, tot hoe je met elkaar omgaat. Het feit dat je in een coalitie zit, betekent dat je niet altijd alles maar kan zeggen. Het zit hem uiteindelijk in de details, maar als je die in de vingers hebt, is het erg leuk.
Naam: Hilbert Flokstra Leeftijd: 23 Raadslid in: Oldambt Portefeuille: Sociale zaken, welzijn en inkomen
Zijn studie is helaas slecht te combineren met het raadslidmaatschap. Hilbert studeert American Studies en heeft vaak ‘s avonds college. Omdat fractievergaderingen, raadsvergaderingen en talloze andere activiteiten die met de raad te maken hebben ook ‘s avonds zijn, mist hij nogal wat colleges. Maar dat vindt hij niet erg. “De raad gaat voor.” Het besluit dat PvdA-raadsleden 25 procent van hun tijd op straat moeten doorbrengen heeft Hilbert verbaasd. Hij is in de veronderstelling dat ze dat allang deden. Hij is ervan overtuigd dat als je raadslid bent, je deze norm automatisch wel haalt. Je staat nu eenmaal dicht bij de mensen en je bent altijd wel ergens om uit te leggen wat er allemaal gebeurt. “Oldambt is een prachtige gemeente,” stelt Hilbert tot besluit. “En het mooiste is, het zijn allemaal sociale mensen. Kijk maar naar de partijen die in de raad zitten.”
17 lava
marijn
factcheck
In haar column beschrijft Marijn Sikken haar gedachtekronkels.
In Factcheck toetst Lava een aanname aan de werkelijkheid.
Stelling: Het rapport van Jan Hamming gaat erover dat politici meer op straat moeten zijn. Na het uitkomen van het rapport Politiek van Waarde, ging het alleen maar over één ding: PvdA’ers moeten 25% van hun tijd op straat doorbrengen. De kranten stonden er vol mee en iedereen had er wat over te zeggen. De Volkskrant kopte: “PvdA’ers worden verplicht de straat op te gaan”. Kon de PvdA wel zo’n eis opleggen aan haar politici? Waren PvdA-politici niet al veel vaker op straat? En zou het de PvdA helpen als haar politici meer op straat zouden zijn? 91% van de Volkskrant-reaguurders dacht van niet.
Wat is politiek?
Ik heb eens zitten nadenken over die vraag. Misschien is het antwoord zo moeilijk nog niet. Politiek heeft te maken met karakter, het is het antwoord dat je geeft op een vraag en het is de vraag zelf. Politiek is: ik leg je een probleem voor en jij draagt een oplossing aan. Politiek is je verontwaardiging over het probleem - discriminatie, armoede, zorg, etc - en je lust en mogelijkheden dit probleem op te lossen.
Één cruciale vraag werd echter niet gesteld: gaat het rapport hier eigenlijk wel over? Over 25% wordt namelijk nooit gesproken. Het rapport is een analyse van hoe de PvdA meer volgens haar idealen zou moeten handelen en gaat niet over concrete voorstellen. Hamming vertelde echter aan de krant dat die 25% één van de bijbehorende congresvoorstellen zou zijn en het hele mediacircus liep er mee weg.
Politiek is ook de mate van vrijheid waarin je durft te zeggen wat je denkt, te doen wat je wilt en te zijn wie je bent: politiek zit in je identiteit. Zit het in de krant die je leest (of niet leest), het nest waaruit je komt, de kleren die je aanhebt? Ook als je geen shirt draagt met politieke leus, zit er een idee in de stoffen om je lijf, een idee over wat jij belangrijk vindt uit te dragen.
Wat staat er dan wel in het rapport? Allereerst stelt het dat politici altijd vanuit hun idealen moeten handelen. De eerste politiek vraag moet altijd waarom zijn, en niet hoe. We moeten mensen willen helpen en willen strijden voor een betere wereld. Daarin is geen plaats voor ‘het is nu eenmaal zo’ of ‘daar ga ik niet over’. Buig niet voor de tijdgeest (lees: neoliberalisme), buig de tijdgeest om.
Kijk eens naar je trui. Heb je nagedacht over wie hem heeft gemaakt en onder welke omstandigheden? Wat vind je daarvan? Of: heb je nagedacht over het beeld dat je met die trui van jezelf geeft? Hoe bewust ben jij je van je positie in deze wereld en de voor- en nadelen die eraan kleven? De antwoorden op deze vragen hebben te maken met politiek. Politiek zit zelfs in wat je eet.
Het tweede deel van het rapport gaat over de manier van politiek bedrijven. We moeten weer meer een werkvloeren buurtpartij worden. Dit doen we door goede contacten te hebben met verenigingen of bewonersinitiatieven. We moeten niet alleen maar denken in beleid, maar ook gewoon actie voeren en aanpakken als dat nodig is. Het rapport geeft daarbij nog wel een belangrijk advies voor overijverige politici: je moet niet zelf alle problemen willen oplossen – “U vraagt, wij draaien” – maar mensen de mogelijkheid bieden om het zelf op te lossen.
Politiek is alles. Het is steeds weer jezelf afvragen wat juist is en wat anders moet - en dan daar, op jouw manier, voor strijden. In het beste geval is politiek weten wanneer je het stokje moet doorgeven. Met het vertrek van Martijn Otten als hoofdredacteur van de LAVA, een politiek dier als geen ander, wordt het ook tijd dat ik mijn plaats afsta aan nieuw bloed.
Oordeel: Niet waar.
Ik dank de JS en LAVA voor het bieden van een podium om voor te schrijven. In het bijzonder dank ik Anne de Rooij en Martijn Otten, die van LAVA het prachtige magazine van hebben gemaakt dat het nu is. Jullie zijn politiek, jongens, we zijn het allemaal. Blijf je inzetten.
Martijn Otten
18 lava
uit de bestuurskamer Nieuwtjes, mededelingen, oproepen, weetjes en/of meningen uit bestuurlijke hoek.
Oververhit
Buiten wordt het inmiddels echt winter, maar achter de toetsenborden van al die smartphones, tablets en computers komt de stoom ons uit de oren. Dat zou je althans denken, als je het publieke debat van de afgelopen tijd waarneemt. Echt lekker wil het niet lukken, een beetje fatsoenlijk met elkaar in gesprek gaan. De onderwerpen geven aanleiding genoeg tot verhit debat: integratie, discriminatie, hoe we met elkaar samenleven, eigenlijk. Constructieve ideeĂŤnvorming daarover is al moeilijk genoeg als je probeert om met respect voor elkaars opvattingen het debat aan te gaan. Het wordt zeker onmogelijk zodra het eigen gelijk met het schuim op de bek tot abso-
lute waarheid wordt verheven, zoals nu te vaak gebeurt. Oververhit is soms nog een understatement. Goede voorbeelden zijn er gelukkig ook: op ons najaarscongres, dat in het teken stond van racisme en discriminatie, werden zinvolle discussies gevoerd en oplossingen aangedragen. Mijn hoogtepunt was Kamerlid Tanja Jadnanansing, die ons met oog voor verbinding wist te raken en een inspirerend gesprek op gang bracht. Laten we die verbinding vooral vasthouden.
Bart van Bruggen, voorzitter Landelijk Bestuur Jonge Socialisten in de PvdA
foto: Lars Kersten
colofon hoofdredactie: martijn otten / redactie: guus christiaans, casper gelderblom, martijn otten, reinder reinders, marijn sikken, / gastredacteur: casper gelderblom / eindredactie: martijn otten / fotografie: maria van der heyden | mariavanderheyden.com / cartoon: robert muts | mutsillustrations.nl / illustratie: lotte woerde | storystudio.nl / ontwerp & vormgeving: merijn dietvorst | vorstontwerp.nl / druk: control media | controlmedia.eu / uitgever: jonge socialisten in de pvda | js.nl Lava is een uitgave van de Jonge Socialisten in de PvdA (JS). Voor tips en suggesties is de hoofdredactie te bereiken via lava@js.nl. Meer informatie over de JS is te vinden op js.nl. De volgende editie verschijnt in februari. alle rechten voorbehouden Š Jonge Socialisten in de PvdA / december 2014
19 lava
Ook meeschrijven? Kijk op js.nl/lava
20 lava
jaargang 16 – editie4