LAVA
magazine van de jonge socialisten in de pvda
wie wordt de nieuwe voorzitter?
1 lava足
voorwoord
inhoud artikelen
Geloofwaardigheid Nu ik vorige maand ben beëdigd als duo-raadslid in Leiden, beïnvloedt dat dan ook wat ik hier schrijf? Kan je minder kritisch zijn, als je tegelijkertijd vertegenwoordiger bent van een partij? Moet je opeens liefkozend over de VVD66 gaan schrijven, als je met ze in een coalitie zit? Een paar ton stelen uit de kas van een daklozenfonds, dat is duidelijk slecht voor het imago van een partij. Maar je mening verkondigen? Ik geloof dat je altijd kritiek moet kunnen blijven leveren op de eigen partij of op een coalitie. Als je opeens een coalitiepartner naar de mond gaat praten, versterk je juist het ongeloofwaardige karakter van politici. In een tijd dat men tweedehands autoverkopers meer vertrouwt dan politici, moet je juist woord en daad samen laten gaan. Als Hans Spekman opeens in een net pak aan komt lopen, komt hij ook ongeloofwaardig over. Ongeloofwaardig zijn daarom ook onze campagnes. Drie jaar lang discussieert de hele partij over de te varen koers en in verkiezingstijd moet iedereen het dan opeens met elkaar eens zijn. Alsof we ons schamen voor interne discussies. Onze partij bestaat uit een bonte verzameling van mensen met ieder zijn eigen prioriteiten binnen een groter links verhaal. Het zou toch super zijn als we in een verkiezingstijd een debat hebben tussen Diederik Samsom, Frans Timmermans en Paul Tang? Laat maar zien dat wij een brede volkspartij zijn. Of althans: horen te zijn.
Martijn Otten, hoofdredacteur
4 8 9 12 15
ongelijkheid Op het JS-congres wordt er een nieuw beginselprogramma besproken. Één van de belangrijkste beginselen van de sociaaldemocratie is gelijkheid. Maar hoe ongelijk is Nederland eigenlijk? wie wordt de nieuwe voorzitter van de Jonge Socialisten? Tussen 8 en 15 juni kunnen alle leden van de Jonge Socialisten stemmen wie er de nieuwe voorzitter moet worden. Lava sprak met beide kandidaten. de heer die sociaaldemocratie in zijn bloed heeft zitten De eerste voorzitterskandidaat is Bart van Bruggen (22). Hij zit al één jaar in het landelijk bestuur en was daarvoor twee jaar voorzitter van de JS Amsterdam. de dame die er geen gras over laat groeien De tweede voorzitterskandidaat is Sahar Shirzad (23). Zij was de afgelopen twee jaar voorzitter van de JS Den Haag – Leiden. solidariteit Een ander belangrijk beginsel van de PvdA is solidariteit. Maar wat is dat precies en hoe versterken we dat gevoel? En zijn we solidair met iedereen of zijn daar grenzen aan?
rubrieken voorwoord 2 kamervragen 3 marijn 18 factcheck 18 uit de bestuurskamer 19 colofon 19
agenda 14-15 juni: Voorjaarscongres Utrecht 19 juni: Politiek Café over Politiek en Wetenschap Amsterdam 28 juni: Afsluiting Politiek Seizoen Arnhem 11-14 juli: Zomerkamp met Belgische Jongsocialisten Oostende Voor meer informatie en andere activiteiten, zie www.js.nl 2 lava
kamervragen: Henk Nijboer De Tweede Kamer der Staten-Generaal telt 150 leden. Lava licht er telkens een uit om te horen wat het Kamerlid te zeggen heeft. In deze aflevering: Henk Nijboer van de Partij van de Arbeid. Het nieuwste boek van de econoom Thomas Piketty is een grote hype. Hoe beïnvloedt dat jouw werk als financieel woordvoerder in de Tweede Kamer? Politiek is vaak momentum. Ed Groot (PvdA) en ik hebben een half jaar geleden een artikel geschreven: De mens centraal, niet de financiële sector. Veel te veel mensen aan de onderkant van de samenleving kunnen geen baan krijgen en het is voor bedrijven veel te duur om mensen aan te nemen. Dan moet de belasting op arbeid omlaag en dat kan je dan betalen door meer milieubelasting, maar ook door meer belasting op vermogen. Piketty – ik heb hem liggen, nog niet uit, maar wel de ambitie om het grootste deel te lezen – die beïnvloedt het draagvlak voor zo’n lijn die wij al jaren propageren als PvdA. En ik ben ook wel wetenschappelijk geïnteresseerd in die nieuwe analyses. We hebben hem dus ook uitgenodigd om naar de Kamer te komen.
nemen. Dat komt omdat de PvdA in het kabinet zit, de VVD had ze zo echt niet bedacht. Sterker nog, die sputteren ook nog wel eens tegen, maar ze staan wel voor hun handtekening. Die hebben wij afgedwongen, dus daar ben ik ook wel trots op. Wat betreft de fiscale hervormingen, daar zitten we nog middenin. Wat is voor jou het belangrijkste PvdA-beginsel? Rechtvaardigheid. Dat gaat aan de ene kant over het individu, dat iedereen gelijk is voor de wet en dat iedereen het recht heeft om zich te ontplooien en te ontwikkelen – de emancipatiegedachte. Rechtvaardigheid gaat ook over herverdeling, eerlijk delen, een eerlijke bijdrage vragen.
En het gaat ook over de rechtstaat. Ik probeer ook rechtvaardig te handelen als politicus. We hebben veel individuen die zich bij ons melden en als daar geen recht aan wordt gedaan, kun je daar als parlementslid ook echt iets aan doen. Wat zou je zijn geworden als je niet de Tweede Kamer in was gegaan? Ik vind hoogleraar een bewonderenswaardig beroep. Omdat je daar precies kijkt: hoe zit de wereld in elkaar en wat zijn precies de effecten. Het mooie aan politiek is, je kunt het ook nog veranderen. Maar die eerste twee vragen, dat heel precies bekijken, dat doordenken en analyseren, dat blijf ik heel mooi vinden. Ik vind het nu vooral fijn dat ik heel veel hoogleraren kan spreken en bellen en hun informatie kan gebruiken. Tekst Martijn Otten Illustratie Robert Muts
Je bent nu bezig met hervormingen van de financiële sector en het belastingstelsel, maar zijn die politiek wel haalbaar? Ja, dat is goed haalbaar. Als je ziet hoe Jeroen Dijsselbloem nu de financiële sector hervormt. Een provisieverbod. Hogere buffers voor banken. Een bankenunie. De bonussen maximeren. De perverse prikkels uit de financiële sector. Er zijn echt ontzettend veel maatregelen die we met de VVD
3 lava
an s s t i a o e rd e d i r Ch W an uus Lotte uweh G r ie O Doo strat ar ijn u l M Il ter Pos
d i e h k j i l e g n O
4 lava
Het ‘nivelleringsfeestje’ van de PvdA dreigt te mislukken. De inkomensafhankelijke zorgpremie is gesneuveld en onlangs heeft de PvdA een verhoging van de arbeidskorting voor midden- en hoge inkomensgroepen toegelaten, om van het hoofdpijndossier van de strafbaarstelling van illegaliteit af te komen. Samsom probeerde recentelijk het terugdringen van de economische ongelijkheid weer op de agenda te zetten. Op de Dag van de Arbeid kondigde hij in de Volkskrant aan dat wat hem betreft het kabinet een nieuw belastingstelsel moet invoeren dat werken aantrekkelijker maakt en meer belasting vraagt van de rijken. Maar is er in Nederland wel sprake van economische ongelijkheid? En wat is er mis met (een beetje) ongelijkheid? Lava zocht het uit. Voordat we antwoord kunnen geven op de vraag of er in Nederland sprake is van economische ongelijkheid, moet er eerst een onderscheid worden gemaakt tussen inkomensongelijkheid en vermogensongelijkheid. Deze begrippen worden nog wel eens op één hoop gegooid, maar ze zijn niet hetzelfde. Inkomensongelijkheid gaat over de verschillen in inkomen, in hoeveel men verdient. Vermogensongelijkheid gaat over de ongelijkheid in vermogen – bezittingen zoals een huis, spaargeld en aandelen, min eventuele schulden. Inkomen en vermogen zijn dus twee totaal verschillende dingen; ie5 lava
mand kan een laag inkomen hebben, maar toch een groot vermogen door bijvoorbeeld een erfenis.
Inkomensongelijkheid op hoogtepunt Er zijn verschillende manieren om de inkomensongelijkheid te meten. De meest gebruikte maatstaf is de Gini-coëfficiënt. Deze waarde ligt tussen 0 en 1, waar er bij 0 sprake is van totale gelijkheid (iedereen heeft hetzelfde inkomen) en bij 1 van totale ongelijkheid (één inwoner bezit al het inkomen). Volgens de laatste cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) uit 2012 heeft Nederland een Gini-coëfficiënt van 0,274. Sinds het begin van deze eeuw zijn de inkomensverschillen in Nederland vrijwel niet veranderd. In Europa staat Nederland op de 5-de plaats van landen met een lage inkomensongelijkheid. “Vergeleken met andere EU-landen is de inkomensongelijkheid in ons land betrekkelijk klein”, stelt het CBS. Dat is juist, hoewel Nederland het volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) een stuk slechter doet. Op hun lijstje staat Nederland niet op 5, maar op de vijftiende plaats. Toch geven deze cijfers waarschijnlijk een te rooskleurig beeld. Bijzonder hoogleraar Arbeidsmarkt en Ongelijkheid Wiemer Salverda presenteerde afgelopen september
een onderzoek dat vraagtekens plaatst bij het beeld van Nederland als een land met kleine inkomensverschillen. Salverda kijkt in het onderzoek vooral naar de ‘staarten’ van de inkomensverdeling: de onderkant en bovenkant. De veel gebruikte Gini-coëfficiënt verhult grote dynamiek, omdat deze met name aandacht heeft voor het midden van de verdeling. Uit de gehanteerde cijfers van het CBS blijkt dat in Nederland de reële inkomens aan de onderkant (de 10 procent minst verdienende huishoudens) tussen 1977 en 2011 met dertig procent (!) zijn gedaald, terwijl aan de bovenkant de inkomens flink zijn gestegen. “De inkomensongelijkheid onder de gehele bevolking is gegroeid, en bevindt zich nu in verschillende opzichten (…) op het hoogste punt van de afgelopen 35 jaar of evenaart een eerder hoogtepunt”, concludeert Salverda.
grote(re) ongelijkheid kampen ook met meer gezondheidsen sociale problemen: meer zieken, tienerzwangerschappen, overgewicht, drugsmisbruik, geweld en moorden - en minder sociale mobiliteit, vertrouwen en kinderwelzijn. In het boek The Spirit Level: Why More Equal Societies Almost Always Do Better van de Britse epidemiologen Richard Wilkinson en Kate Pickett wordt uitgelegd dat meer ongelijkheid correleert met al deze problemen. Opvallend is dat niet alleen de armen nadeel ondervinden van grote inkomensongelijkheid, ook de rijken zijn veelal slechter af. Het boek kreeg veel kritiek uit Engelse conservatieve hoek, maar onafhankelijk onderzoek lijkt te bevestigen wat Wilkinson en Pickett schreven.
Piketty wijst nog op andere gevaren van economische ongelijkheid: hij stelt dat er problemen gaan ontstaan als de superrijken niet alleen voetbalclubs kunnen kopen, maar Scheve verdeling in vermogen ook hele steden. Bovendien moeten we volgens hem opHoe staat het in Nederland dan met de vermogenson- passen dat het politieke proces niet wordt gekaapt door de gelijkheid? Niet zo goed, zeg maar gewoon slecht. Het rijken, zoals in de VS al een beetje het geval is. CBS stelde in 2010 vast dat Nederland een Gini-coëfficiënt heeft van 0,82. Dat is hoger dan het Verenigd KoNooit gewerkt, wel rijkste van ninkrijk en in Europa is alleen de Poolse vermogensonEuropa gelijkheid groter. Sinds het uitbreken van de crisis is de vermogensongelijkheid alleen maar toegenomen. Had Naast concrete problemen die ongelijkheid veroorin 2008 de rijkste 1 procent iets meer dan een vijfde van zaakt, kun je ook morele bezwaren hebben tegen ecohet totale vermogen in Nederland, in 2012 is dit geste- nomische ongelijkheid. Veel mensen vinden het vooral gen tot bijna een kwart van het totale vermogen. De al- belangrijk dat iedereen gelijke kansen heeft op succes. lerrijksten hebben de afgelopen jaren ondanks de cri- Dan is het minder een probleem dat Steve Jobs veel geld sis geprofiteerd van aandelen en ander kapitaal dat in verdiende met Apple, omdat hij als jonge ondernemer waarde steeg, terwijl ‘gewone’ burgers juist in deze pe- vanuit het niets een creatief bedrijfje opzette, wat ons riode hun vermogen dat grotendeels uit het eigen huis later nieuwe producten bracht en bijgedragen heeft bestaat, fors hebben zien slinken. aan economische vooruitgang. “We hebben geen bezwaar tegen ongelijkheid als gevolg van werk en verSinds het verschijnen van de Engelse vertaling van het dienste”, zei Piketty in een interview met de Volkskrant. boek Le capital au XXIe siècle (Kapitaal in de 21e eeuw) van Volgens hem is ons idee van ongelijkheid gebaseerd op de Franse econoom Thomas Piketty, is er internationaal een meritocratische visie. Daarom is de rijkdom van weer veel te doen rond het ongelijkheidsvraagstuk. Pi- Liliane Bettencourt, met $30 miljard de rijkste vrouw ketty geeft in zijn boek een analyse van de economische van Europa, moreel moeilijker aanvaardbaar. Ze erfde ongelijkheid. Hij constateert dat de waarde van bezit- het geld van haar vader, oprichter van het cosmetica tingen zoals vastgoed, aandelen en obligaties sneller bedrijf L’Oréal. Hoewel ze er niet voor hoefde te wergroeit dan de rest van de economie (gevolg: toenemende ken, nam haar rijkdom tussen 1990 en 2010 sneller toe vermogensongelijkheid). Op deze manier groeit de dan die van Steve Jobs. kloof tussen kapitaalbezitters en gewone burgers. Dit is altijd al het geval geweest, met uitzondering van de peri- En zelfs als je je rijkdom helemaal zelf hebt vergaard, ode 1913-1973. Oorlogen en crisis zorgden namelijk voor zoals in het geval van Apple-oprichter Jobs, kun je hier een gat in het kapitaal van de rijken. Hoewel de ongelijk- nog vraagtekens bij plaatsen. Kan iemand zo waardeheid sinds 1980 gewoon weer toeneemt, geloven veel eco- vol zijn dat hij/zij het recht heeft om 1000 keer zoveel te nomen nog steeds dat ontwikkelde landen alsmaar ge- verdienen als een normale werknemer? Bovendien is lijker worden. Piketty haalt die mythe onderuit. de vraag of iemands succes en daaropvolgende rijkdom ook niet deels is te verklaren door toeval en door maatHet boek van Piketty is een internationale bestseller. Ook schappelijke omstandigheden waar hij/zij van heeft in Den Haag is zijn werk niet onopgevallen gebleven; op geprofiteerd. Dit betekent dat rijkdom nooit alleen kan verzoek van GroenLinks-Kamerlid Jesse Klaver heeft de worden toegeschreven aan iemands verdiensten. Tweede Kamer de Franse topeconoom uitgenodigd voor een gesprek over de gevolgen van economische ongelijkVerkleinen ongelijkheid heid. Maar wat zijn dan de gevolgen van ongelijkheid, oftewel wat is er mis met economische ongelijkheid? De oplopende inkomens- en vermogensongelijkheid in Nederland heeft dus negatieve gevolgen en is ook moGezondheids- en sociale proble- reel betwistbaar. Maar wat moet er dan gebeuren om de economische ongelijkheid te verkleinen? En wat kan men de rol van PvdA hierin zijn? Laten we voorop stellen dat er met een beetje ongelijkheid niets mis is. Grote economische ongelijkheid gaat echter De inkomensongelijkheid kan worden teruggebracht gepaard met maatschappelijke problemen. Het is niet al- door te nivelleren. Volgens Wilkinson, de Britse epideleen slecht voor de werkgelegenheid, landen met een mioloog, is het veel effectiever en goedkoper om te ni6 lava
velleren dan om nog meer geld te steken in therapie, camera’s en voorlichting. Piketty stelt echter dat nivelleren niet genoeg is. De Franse topeconoom bepleit een wereldwijde belasting op vermogen, waarmee de vermogensongelijkheid kan worden verminderd. Hij noemt dit een ‘nuttige utopie’, omdat hij weet dat het vrijwel onmogelijk is om binnen korte tijd een wereldwijde belasting te heffen.
Op het JS-congres van 14 en 15 juni wordt een nieuw beginselprogramma besproken. Dit is het voorstel voor het beginsel gelijkheid: “Als Jonge Socialisten vinden we dat alle mensen recht hebben op een goede levensstandaard op basis van hun mens zijn. Stemrecht, toegang tot onderwijs, bescherming tegen discriminatie en tal van andere algemene rechten zorgen voor een gelijke start voor iedereen.
Als sociaaldemocraten zou de PvdA zich dit ongelijkheidsvraagstuk moeten toe-eigenen. Onze partij zou meer moeten doen dan een beetje nivelleren, zoals het nu probeert, maar waar het ook niet echt in lijkt te slagen. We moeten durven uitleggen waarom het nodig is om de economische ongelijkheid te verkleinen. Het plan van Samsom om door middel van een ‘belastingverschuiving’ arbeid minder en kapitaal mee te gaan belasten, is een goed begin. Daarnaast zou het mooi zijn als de PvdA-fractie in het Europarlement werk zou maken van een Europese belasting op vermogen. Ons Tweede Kamerlid Henk Nijboer (zie pagina 3) is op dit moment bezig met hervormingen van het belastingstelsel; hopelijk kunnen we het ‘progressieve belastingstelsel’ dan ook daadwerkelijk progressief maken, zonder allerhande aftrekregelingen voor rijke huiseigenaren en multinationals. We moeten op praktisch en op ideologisch vlak de strijd tegen ongelijkheid proberen te winnen. ◄
De Jonge Socialisten staan voor gelijkheid die niet alleen gelijke kansen geeft aan de start, maar die ook steeds een steuntje in de rug geeft als mensen niet zelfstandig over hobbels of drempels heen komen of gewoon pech hebben. De Jonge Socialisten spannen zich in om mensen bewust te maken van deze hobbels en nemen ze weg waar het kan. Gelijke kansen aan de start kunnen pech in het leven niet voorkomen. Door pech of een slechte startpositie moeten sommige mensen veel harder lopen om weer op gelijke voet te komen met mensen die geluk hebben. Door te blijven werken aan emancipatie realiseren we meer gelijkheid. Daarom steunen we mensen die willen emanciperen. Niet alleen om hen individueel verder te helpen, maar ook om ervoor te zorgen dat iedereen daadwerkelijk gelijke kansen krijgt en er geen groepen achtergesteld worden.”
Ben je geïnteresseerd om verder te praten over ongelijkheid. In het weekend van 29 tot 31 augustus organiseert de JS samen met Jong WBS (de jongerenafdeling van de Wiardi Beckman Stichting) een zomerschool over ongelijkheid in de 21ste eeuw. Kijk voor meer informatie op www.nieuweongelijkheid.nl. 7 lava
Wie wordt de nieuwe voorzitter van de Jonge Socialisten? Fotografie Maria van der Heyden Van 8 tot 15 juni kunnen de leden van de JS voor het eerst digitaal stemmen op hun favoriete voorzitterskandidaat. Voor de overige posities heeft zich slechts één kandidaat gemeld. Toch is deze verkiezing erg belangrijk, want voor het eerst wordt de voorzitter voor twee jaar gekozen. Voor de meeste actieve JSleden, zullen Bart van Bruggen en Sahar Shirzad geen onbekenden zijn. Er zullen echter ook genoeg leden zijn die deze kandidaten niet kennen en toch graag verder kijken dan de motivatiebrief. Lava sprak met beide kandidaten om de leden een meer geïnformeerde keuze te kunnen laten maken. ◄
8 lava
De man die sociaaldemocratie in zijn bloed heeft zitten
Tekst Merel Barreveld
“Een wandelend cliché”, noemt Bart van Bruggen zich. De 22-jarige Fries stelde zich na twee jaar voorzitterschap van de Jonge Socialisten Amsterdam en een jaar als bestuurslid campagne in het landelijk bestuur, op 16 april officieel kandidaat voor het voorzitterschap van de JS. Voor bijna niemand die hem kent kwam Barts kandidaatstelling als een verrassing. De geboren Tukker lijkt zijn carrière binnen de JS zorgvuldig uit te stippelen. Lijkt, want of hij daadwerkelijk een politieke loopbaan ambieert, is nog niet zeker. “Ik kan me voorstellen dat mensen dat van me denken. Wat dat betreft ben ik een wandelend cliché. Ik heb een bachelor politicologie afgerond en was al op jonge leeftijd actief bij zowel de JS als de Partij van de Arbeid. Maar of ik echt politicus wil worden, ben ik nog niet over uit.”
Bio Bart van Bruggen
De politieke interesse heeft Bart niet van een vreemde. In het Friese Harich groeide hij op in een maatschappelijk betrokken gezin. Zijn vader, manager in de duurzaamheidssector, is lid van GroenLinks en zijn opa, directeur bij PTT, was lid van diens voorloper, de PPR. “Bij ons thuis gingen de gesprekken best vaak over politiek. De linkse idealen en met name de zorg voor anderen waren belang-
Lid geworden van de Jonge Socialisten: 2008 Scoutingcommissie Landelijk Bestuur: 2011 Voorzitter JS Amsterdam: 2011 – 2013 Redactielid LAVA: 2011 – 2013 Campagneteam Albayrak: 2012 Campagneteam Tweede Kamerverkiezingen: 2012 Bestuurslid politiek en scholing JS Landelijk: 2013 – heden Werkgroep ledendemocratie PvdA: 2014 – heden 9 lava
10 lava
rijk thema’s. Ik zocht die gesprekken op. Ging ik bij de grote mensen aan tafel zitten om mee te praten. Politieke belangstelling heeft er altijd wel ingezeten, misschien was ik wel iets te serieus voor mijn leeftijd. Ik kan me nog een keer herinneren dat ik tijdens het spelen een gesprek tussen mijn ouders opving over Rita Verdonk. “Verdonk, die is gek!”, heb ik toen geroepen. Ik zal elf jaar geweest zijn.”
Fries Jeugdparlement Tijdens zijn middelbareschooltijd deed Bart mee aan het Fries Jeugdparlement. Daarna volgden nationale en internationale deelnames. “Op een gegeven moment mocht ik die dingen ook voorzitten. Ik vond het leuk en het ging me goed af. Dat was eigenlijk mijn eerste, speelse, kennismaking met het politieke spel.”
varen binnen de vereniging, daar is hij zich van bewust. “Door de ervaring die ik in de laatste jaren heb opgedaan denk ik dat ik goed geschikt ben om voorzitter te worden. Ik heb laten zien in mijn vorige functies dat ik mensen mee kan krijgen. Met politieke acties, maar juist ook inhoudelijk. Ik denk dat ik het goed zou kunnen, voorzitter zijn.” “Dit jaar heb ik van dichtbij gezien wat het betekent om landelijk voorzitter te zijn. Toon doet het ongelooflijk goed. Zijn sterkste kant is dat hij het overzicht bewaart, wat een hele kluif is. Hij is enorm gegroeid in zijn tweede jaar. Het duurt gewoon even voordat je een beetje je plek hebt verworven binnen de PvdA en de media, dan ben je zo een half jaar verder. Daarom ben ik ook voor de regelwijziging dat een JS-voorzitter voor twee jaar wordt aangesteld. Niet eens voor mezelf, want als ik voorzitter wordt betekent dat, dat ik mijn master nog twee jaar moet uitstellen, dat vind ik niet ideaal. Maar het is wel beter voor de vereniging, het is niet voor niks breed aangenomen op het congres.”
In 2008 sloot Bart zich, op zestienjarige leeftijd, aan bij de Partij van de Arbeid. “Daar was geen actuele politieke reden voor. Ik wilde heel graag meer met mijn idealen doen, rollenspellen in de Jeugdparlementen waren niet meer genoeg. De sociaaldemocratische idealen van de PvdA, waarin de mens centraal wordt gesteld en wordt gestreefd Menselijke afwegingen naar gelijke kansen voor iedereen, spraken mij iets meer aan dan die van GroenLinks.” Naast zijn ambities om de leden van de Jonge Socialisten meer invloed te geven op de politieke koers van de vereni“Op de middelbare school zat ik in de klas bij een goede ging, vindt de Ajax-fan dat er nog een belangrijke taak vriendin. Zij woonde 30 kilometer van onze school in voor de voorzitter van JS is weggelegd. “Als regerende parSneek vandaan. De enige reden dat zij naar het vwo kon, tij heeft de PvdA reeds een paar beslissingen genomen, was omdat haar vader werkte als buschauffeur en zij op die niet op steun van de achterban konden rekenen. De JS die manier een busabonnement had. Dat dat de situatie in moet de PvdA af en toe aan de idealen herinneren, zeker 2004 was, vind ik erg. Natuurlijk vind ik niet dat iedereen nu we regeren met de VVD. In mijn ogen zijn Samsom en vwo moet doen en dat degenen die dat niet doen, gefaald de Tweede Kamerfractie dat de laatste tijd vergeten. Dit hebben. Wel vind ik dat als je het kán, je de mogelijkheid kabinet maakt financiële motieven leidend en hamert op moet krijgen. Dat bedoel ik met gelijke kansen. Dat ieder- bezuinigingen, in plaats van de menselijke afwegingen een de kans krijgt het maximale uit zichzelf te halen. En centraal te stellen. De JS moet daar alert op blijven en daar dat iedereen in zijn vak kan rekenen op respect, waarde- wat van blijven zeggen.” ring en goede arbeidsvoorwaarden.” “Mocht ik voorzitter worden, dan hoop ik over twee jaar te kunnen constateren dat de PvdA is opgeschoven naar Rondreizend circus links. Dat het asielbeleid en de vreemdelingendetentie Inmiddels is Bart zes jaar lid van zowel de PvdA als de van dit kabinet minder rechts is. Dat de taal is veranderd JS en hij voelt zich er thuis. Zo thuis, dat hij hoopt per 15 van financieel naar menselijk. En dat de JS daaraan heeft juni voorzitter van de JS te worden. “Ik heb het goed naar bijgedragen, aantoonbaar of niet.” ◄ m’n zin en wil graag actief blijven. Dat kan het beste als voorzitter. Als bestuurslid was ik verantwoordelijk voor de campagnes en in die rol ben ik het hele land door geweest. Daarom weet ik dat het heel leuk is bij de JS en dat het best goed gaat, maar het kan natuurlijk altijd beter. Af en toe zijn er dingen blijven liggen, al had dat de laatste tijd vaak te maken met de PvdA-campagnes. Wat ik zou willen bewerkstelligen, is dat JS-leden meer invloed krijgen op de dagelijkse politieke lijn van het bestuur. Ik zou graag meer gebruik maken van digitale ledenraadpeilingen. Dat Sahars en mijn lot beslecht gaat worden via een online stemming is daar een voorbeeld van. Ten tweede wil ik collectief het land door. Zoals ik in mijn kandidaatstellingsbrief zei, wil ik van het maandelijks politiek café een soort rondreizend circus maken, waar JS’ers het landelijk bestuur advies kunnen geven. Ten slotte vind ik dat ons congres toegankelijker kan. Nu komt het vaak neer op twee dagen stil zitten en luisteren, terwijl ik van mening ben dat je met korte brainstormsessies in kleine groepen tot goede ideeën kan komen.” Van de twee aspirerende voorzitters is Bart de meest er11 lava
12 lava
De dame die er geen gras over laat groeien Tekst Marcel René Bamberg
Twee jaar geleden pas werd ze lid van de JS. Sahar Shirzad is de dame die er geen gras over laat groeien. Binnen no time werd ze voorzitter van Den Haag-Leiden en nu is het landelijk voorzitterschap aan de beurt. Met grootse plannen. De Afghaanse Friezin wil zich hard maken voor MBO’ers, diversiteit, jeugdwerkloosheid, asielbeleid en vrouwenemancipatie. “Want voorzitter moet je niet willen worden, omdat het je zo leuk staat. Ik heb heel concrete plannen voor de vereniging. Ik ga niet leiden om het leiden.” Het is 2012 als ze aan de cruesli zit en Diederik Samsom terugziet in een uitzending van Brandpunt. Ze voelt: dit is de juiste man bij de juiste partij. ’s Middags nog meldt ze zich aan als lid van PvdA. “En diezelfde avond stond ik per toeval oog in oog met hem,” vertelt Sahar over Samsom, die speechte tijdens die eerste PvdA-activiteit. “Ik heb dit verhaal al heel vaak verteld. Mensen vragen me er wel eens om. Of ik het cruesli-verhaal wil komen vertellen.” Ondanks de repetitie blijft het een sterk verhaal. In een dag van niets naar alles. “Ik maak me er vast niet populair mee, maar hij was de reden dat ik geïnspireerd raakte. Zijn taal was zo anders, energiek, verjongend. Helemaal niet wollig.” Al snel kwam ze ook bij de JS binnen. Het begin van haar lidmaatschap van de JS is symbolisch voor haar stijl. “Als ik ergens binnenloop en ik wil iets, dan zeg ik dat direct. Mensen vinden dat of heel leuk, of vreselijk.” Zo is het allemaal heel snel gelopen. “Ik ben altijd links geweest, zo word je geboren. Je kunt aan je eigen karakter merken of je individualistisch bent ingericht of je meer bekommert om je medemens. Ik deed vroeger vrijwilligerswerk in de zorg, gaf zwemles aan gehandicapten. Samsom was het laatste zetje naar mijn lidmaatschap.”
Bio Sahar Shirzad Lid geworden van de Jonge Socialisten: 2012 Voorzitter JS Den Haag – Leiden: 2012 – heden Organisator conferentie Women Empowerment Netherlands and Beyond: 2013 Klankbordgroep Spuiforum: 2013 – 2014 PvdA-netwerk Humaner Asielbeleid: 2014 – heden Campagneteam Gemeenteraadsverkiezingen Den Haag: 2014
Haat-liefde met Samsom De energie van Samsom was een jaar later bijna de reden van haar vertrek bij de PvdA. Politieke spelletjes om de strafbaarheid van illegaliteit waren daarvoor de grote boosdoener. “Dat was mensenrechtenschending. 13 lava
Daar ligt voor mij de grens. Het klopt niet met je ‘eerlijke verhaal’ als je met de VVD zaken doet en vervolgens niet tegen je congres durft te zeggen dat je een strategisch politiek spelletje speelt.” Ze heeft in haar jaren als afdelingsvoorzitter nu wel geleerd hoe de tactische politiek werkt. “Maar strategische politieke spelletjes daar zal ik nooit aan wennen. Al levert het je miljarden op, je kunt niet illegaliteit strafbaar stellen,” zegt ze over de moves van Samsom. “Sommigen vinden het briljant wat hij deed. Ik vond het verschrikkelijk. Hij leverde basisprincipes van de PvdA in voor economische afspraken met de VVD. Hoezo eerlijk verhaal?”
Comfortzone “Als je voorzitter wordt, doe je dat niet puur omdat het voorzitterschap je goed staat,” vertelt ze over haar drive voor het LB. “Ik ga niet leiden om te leiden, ik heb een duidelijk plan voor de JS zelf en voor politiek Nederland.”
Volgens Sahar is het belangrijk te stemmen voor een gedachtegoed, voor standpunten, in plaats van op een persoon. “Natuurlijk heeft hij (Bart, red.) geleerd afgelopen jaar en is hij nu organisatorisch sterk, maar nogmaals: waarvoor sta je?”
Andere Toon Als voorzitter zou ze een andere toon willen aanslaan. “Ik heb in de gemeentepolitiek meegemaakt dat schreeuwen met JS-petjes op alleen niets doet,” vertelt ze. “Ik heb weken op rij in de fractievergadering mijn pleidooi voor het behouden van de subsidie voor FunX moeten herhalen en ben met FunX in gesprek gegaan. Dat de subsidie er nog is komt niet door kritische schreeuwartikeltjes of gefrustreerde tweets, maar samenwerken.” Ze ziet het als het verschil tussen Toon en haar. “Toon is rustiger, ik wat extravaganter. Je ziet me 9 van de 10 keer op hakken. Een sociaaldemocraat mag best stijl hebben,” zegt ze – “niet opschrijven dat Toon dat niet heeft hoor.”
“Ik wil de JS uit haar comfortzone laten stappen,” begint ze over de vereniging zelf. “De JS is 70% blank, man en hoogopgeleid. Heb ik niets tegen, maar we hebben het constant over mensen die dat niet zijn. Lopen de werkloze MBO’ers waar we de hele dag over praten bij de JS zelf? Weinig.”
Maar ondanks haar uitgesprokenheid zou ze zich online anders gedragen. “In plaats van een boze tweet richting partijpolitici, moet je juist heel voorzichtig zijn met je eerste reactie. Eerst bellen, kans geven tot reactie en daarna kun je altijd nog overgaan op kritisch twitteren. Ga vriendelijk om met de moederDe komende twee jaar zou tijdens haar voorzitterschap partij, dan krijg je veel meer voor elkaar dan alleen daarnaast veel aandacht zijn voor jeugdwerkloosheid, tegen ze aanschoppen.” asielbeleid en vrouwenemancipatie. “Het huidige LB verricht goed werk voor de aanpak van jeugdwerkloos- In Afghanistan geboren, in Friesland getogen en in heid. Daarnaast is, zoals bekend, asielbeleid altijd al Den Haag tot bloei gekomen. Ooit hoopt ze als ultieheel belangrijk voor mij geweest. Daar houd ik me al me droom de wereldwijde rechtvaardigheid achtereen tijd mee bezig en dat wil ik graag voortzetten. Als na te gaan bij de VN in New York. Het is een dame die regeringspartij moet je je kracht benutten om Teeven er nooit gras over laat groeien. Vanaf moment één naar ons geluid toe te bewegen. Die voert achter de was duidelijk dat ze in het bestuur wilde. “Er waren mensen die vonden dat ik eerst maar eens wat bijeenschermen trouwens al veel PvdA-punten door.” komsten moest meemaken. Maar toen de functie van En een derde focuspunt: vrouwenemancipatie. “Heel afdelingsvoorzitter ooit vrij kwam wist ik: ‘niet twijgevoelig om dat te zeggen in een directe verkiezing te- felen, gewoon doen’. Hier ben ik opnieuw.” ◄ gen een man, maar ik vind dat we moeten nadenken over vrouwenquota’s, zelfs binnen onze eigen club. Nederland is er echt niet goed in. We zijn wereldkampioen deeltijdbanen voor vrouwen.”
Voorzittersverkiezing Net als Bart van Bruggen groeide Sahar op in Friesland, een van oudsher links bolwerk. “Maar Bart verwoordt zichzelf heel anders dan ik. Hij is heel politiek bewust en heel sterk op kennis. Ik heb een duidelijk profiel. Ik zou niet weten waar hij precies voor staat. Hij is heel goed in het weerleggen van standpunten en een mening vormen on the spot, maar als je voor Bart kiest, waar kies je dan eigenlijk voor?” Sahar ziet zichzelf in ieder geval niet als kansloze outsider. “Dat ik zo nieuw ben is juist mijn niche. Ik heb als onbekende in Den Haag-Leiden eerlijk verteld dat ik uit Friesland kwam en weinig over de buurt wist, maar oprecht sociaaldemocraat was en goede plannen had. Daar geloofden mensen in.”
14 lava
Solidariteit Tekst Jins de Jong
Een van de bekendste en belangrijkste waarden voor de sociaaldemocratie is solidariteit. Het is voor ons zo vanzelfsprekend dat we er vaak nauwelijks nog bij nadenken. Toch is het nodig om duidelijk te houden met wie we solidair kunnen zijn en met wie niet. Is de tegenprestatie in de bijstand asociaal of noodzakelijk voor het behoud van solidariteit? Moet Griekenland zijn leningen terugbetalen? Waarom lijkt de solidariteit tussen de generaties minder geworden? Kortom, hoe solidair kunnen we zijn en wat zijn de voorwaarden en grenzen eraan? In Nederland kan iemand (langdurig) werkloos, ziek of arbeidsongeschikt zijn en toch in zijn levensonderhoud voorzien door middel van een uitkering. Omdat deze mensen het alleen niet redden, schieten we ze als maatschappij te hulp, zodat ze desondanks fatsoenlijk kunnen leven. De regels, uitkeringshoogte en tegenprestaties bepalen we zelf, de uitkeringsgerechtigden kunnen we controleren en spreken over hun ervaringen en, indien nodig, kunnen we het systeem aanpassen. In het algemeen kan een uitkeringsstelsel alleen bestaan met voldoende maatschappelijk draagvlak. Het is dus van belang dat mensen die premie betalen het idee hebben dat hun geld goed besteed wordt; dat zij ook een uitkering kunnen ontvangen, indien zij in zo’n situatie geraken; dat zij buiten hun schuld om in zo’n situatie terecht kunnen komen en dat de ontvanger zijn best doet uit deze hulpbehoevende situatie te raken. Deze condities vormen de kern van een succesvol (financieel) solidariteitsstelsel en komen terug in een aantal actuele kwesties.
Op het JS-congres van 14 en 15 juni wordt een nieuw beginselprogramma besproken. Dit is het voorstel voor het beginsel solidariteit: Solidariteit is het middel om het streven naar verbondenheid en het gelijkheidsideaal van de Jonge Socialisten waar te maken. Solidariteit is meer dan liefdadigheid, maar geen vanzelfsprekendheid. Iedereen draagt bij en iedereen profiteert van onze solidariteit wanneer nodig, om draagvlak voor de verzorgingsstaat te behouden, want wie met één vinger naar de overheid wijst, wijst met drie vingers naar zichzelf. De winnaar van vandaag kan immers de pechvogel van morgen zijn, en andersom.
Het valt op dat er enkel eisen aan de ontvanger gesteld worden in ruil voor de goede wil van de schenker. Die laatste hoopt daarmee te voorkomen dat hij dagelijks met armoede geconfronteerd wordt of zelf in actie moet komen om onrecht of inhumane toestanden te bestrijden, zodat uiteindelijk beide partijen hiervan profiteren. Hierbij gaan we nog voorbij aan de vele indirecte voordelen, zoals een lagere criminaliteit.
Solidariteit bestrijdt de oorzaken van de grote ongelijkheden in de samenleving door inkomen, kennis en macht te herverdelen. Dit betekent dat degenen die meer dan genoeg middelen hebben om een fatsoenlijk leven te leiden, een hogere bijdrage leveren. Deze bijdrage kan gebruikt worden om degenen die moeite hebben om in hun levensonderhoud te voorzien een fatsoenlijk bestaan te bieden. Dit is niet alleen in het belang van de laatst genoemde groep, maar in het belang van de hele samenleving, die hierdoor welvarender, gezonder en veiliger wordt.
Tegenprestatie Om solidair te willen zijn, moet je je dus in kunnen leven in een ander, het idee hebben dat men solidair met jou zou willen zijn en geloven dat jouw bijdrage helpt. Echter, of je een uitkering nodig hebt, lijkt steeds meer afhankelijk te worden van opleidingsniveau en afkomst. Grote groepen Nederlanders zijn ervan overtuigd dat zij nooit een uitkering nodig zullen hebben. Hierdoor 15 lava
wordt de roep om sterker te controleren of het geld wel corrupte Grieken” en kennen de Europese Unie en haar burgers nauwelijks. Maar zouden Europese uitingen goed besteed wordt luider. van solidariteit succesvol kunnen zijn? Dit zou een indiIn het algemeen leidt een scheefgroei tussen de kosten viduele uitkering kunnen zijn om een bestaansminien baten van de solidariteit tot een maatschappelijke mum te garanderen of een systeem tussen de lidstaten, wens om de regels te veranderen. Een voorbeeld hiervan zoals de Duitse Länderfinanzausgleich. zijn de recente wijzigingen in de Wet Werk en Bijstand. De Tweede Kamer heeft de publieke perceptie dat bij- Op individueel niveau is eenvoudig te zien dat we aan de standsontvangers vaak buitenlanders zonder ambitie hierboven gestelde condities voorlopig niet voldoen. zijn, beantwoord door te waarborgen dat er met hen in Enkel al de verschillen op het gebied van taal en cultuur het Nederlands gecommuniceerd kan worden en dat ze zijn daarvoor te groot. We zien elkaar te weinig en kennen elkaar niet goed genoeg: “Kunnen wij iets zeggen bijdragen aan de samenleving. over de Hongaarse opleidingen, de Ierse arbeidsperOmdat de maatschappij bang lijkt geworden om haar spectieven of het Letse minimumloon?” Dergelijke wetverworvenheden te verliezen aan profiteurs die uit zich- geving zou dan leiden tot argwaan, vooroordelen en dus zelf niet meebouwen aan Nederland, forceren we dit een gebrekkige bereidheid om geld bij te dragen. door middel van een tegenprestatie. Zolang deze niet leidt tot arbeidsverdrukking, uitbuiting, kleinering of Op lidstatenniveau steunen we tegenwoordig landen daling onder het bestaansminimum, maar tot betere met economische problemen. Als de opgelegde maatrekansen en meer respect, valt deze maatregel te billijken. gelen op de lange termijn voor economisch en financieel herstel zorgen, zijn er grofweg twee afwikkelingen van Meer en meer lijkt de samenleving zich enkel nog in te deze leningen mogelijk. spannen voor hen die zich ook voor de samenleving willen inspannen. We zijn bang geworden voor culturele De leningen kunnen volledig of grotendeels terugbeinvloeden van buitenaf. Zo bezien lijken de tegenpresta- taald worden. Alhoewel dit een kleine oneindigheid zou tie en de taaleis deels een gevolg van een soort cultureel kunnen duren, vergroot dit het vertrouwen binnen de nationalisme, een streven naar het behoud van de natio- EU sterk en dwingt het landen om gezonde financiën te nale cultuur, dat men op meer plekken in Europa tegen- onderhouden. Als huidige en toekomstige leningen schenkingen worden, is er juist sprake van een Europese komt. uitkering, die waarschijnlijk niet op breed draagvlak kan rekenen. “De probleemlanden zijn door eigen wanOnbekend maakt onbemind beleid in de problemen gekomen en dat gebeurt ons Ook op andere vlakken is de solidariteit niet vanzelf- niet,” is een veelgehoord en verdedigbaar sentiment. Dit sprekend. Jongeren hebben na hun opleiding vaak zou de euroscepsis voeden en zo Europese samenwermoeite hun carrière op te starten, omdat onder andere king bemoeilijken. geschikte huisvesting en arbeid moeilijk te regelen zijn. Vaak hebben ze ook weinig vermogen om op terug te val- Solidariteit kan veel goeds voor een samenleving doen, len en zijn de problemen acuut. Anderzijds zijn de pen- maar enige voorzichtigheid is geboden. Niet ieder onsioenen van de ouderen onder druk komen te staan door recht kan ermee verholpen worden. Ook is niet elke sade financiële crisis. Dat waarvoor zij altijd gewerkt heb- menleving is er homogeen genoeg voor. Meer solidariben, wordt verlaagd op het moment dat zij er aanspraak teit is enkel mogelijk als we weten wanneer dit succesvol op willen maken. Beide groepen voelen zich enigszins kan. Na blijven denken over solidariteit is de eerste stap gepiepeld, getuige ook de de opkomst van 50Plus en de naar een solidairder Nederland. ◄ G500. Het gebrek aan solidariteit tussen beide groepen is veelbesproken en bediscussieerd, maar het grootste probleem lijkt te zijn dat men zich onvoldoende met elkaar kan identificeren. Sterk versimpeld, stellen de ouderen dat zij toentertijd vergelijkbare problemen hadden, maar zichzelf wel konden redden. Zij weigeren bij te springen, omdat zij nooit in deze situatie zouden komen. De starters, daarentegen, menen dat de situaties helemaal niet vergelijkbaar zijn, omdat de werkloosheid in de jaren vijftig en zestig veel lager was en omdat de ouderen geprofiteerd hebben van zestig jaar ongekende welvaartsgroei. Alhoewel dit behoorlijk vereenvoudigd is, onderstreept dit het belang van de communicatie tussen betaler en ontvanger. Als zij elkaar niet spreken, maakt onbekend onbemind.
Solidariteit in Europa De solidariteit in Nederland kent dus nog fikse tekortkomingen, maar de basis ligt er. In Europa is dit absoluut niet het geval. Veel mensen geven het liefst niets aan “de 16 lava
17 lava足
marijn
factcheck
In haar column beschrijft Marijn Sikken haar gedachtekronkels.
In Factcheck toetst Lava een aanname aan de werkelijkheid.
Stelling: “Geen burgemeester of wethouder beslist op basis van een beginselprogramma” Deze uitspraak is gedaan door oud-staatssecretaris Co Verdaas in 2005. Toen was hij echter nog Kamerlid en zijn uitspraak is wel begrijpelijk, want wie kent er nou het beginselprogramma van de PvdA? Wie weet dat de basis van ons programma is dat iedereen ‘een fatsoenlijk bestaan’ moet hebben? En wie weet dat de JS daar een amendement op heeft ingediend om dat te wijzigen tot ‘een menswaardig bestaan’ – fatsoenlijk was, volgens de JS, te ‘Balkenende-achtig’.
Haat
Dit is hoe het begint. In de film American History X zit een cruciale flashbackscène aan tafel, als het gezin nog compleet is: vader Vinyard leeft nog, bij beide zoons is nog geen spoor te vinden van het latere neonazisme. Derek, de oudste zoon (briljant gespeeld door Edward Norton), vertelt over een inspirerende leraar op school. Uit de dialoog blijkt de betreffende leraar een zwarte man te zijn. Hoe vader Vinyard op het verhaal van zijn zoon reageert, is bepalend voor de rest van de film en het leven van het gezin. Zijn cynische respons is het zaadje dat zal groeien tot een allesverterende haat in beide jongens, Derek en Danny - een zaadje dat zal leiden tot die verschrikkelijke slotscène.
Niet elke partij heeft een beginselprogramma. De LPF of PPR hadden nooit zo’n programma en ook D66 heeft dat pas sinds 2000. De Amerikaanse Democraten en Republikeinen hebben het ook niet. Is het dan wel belangrijk om een beginselprogramma te hebben? Het SDAP-beginselprogramma uit 1937 was de eerste radicale koerswijziging. In dit beginselprogramma, waar Wiardi Beckman nog aan meeschreef, werd vormgegeven aan de verandering die de partij in de jaren ‘30 had ondergaan: ‘de revolutie’ werd officieel afgewezen en de democratische weg als ideaal gekozen voor politieke vooruitgang. Twee jaar later mocht de SDAP voor het eerst aan een coalitie deelnemen. Na wat updates in 1946, ‘47 en ‘59, kwam er in 1977 weer een grote radicale koerswijziging. Na het meest linkse kabinet ooit, werd dit een radicaal links programma met idealen die nooit gehaald zouden worden. Het laatste programma uit 2005 symboliseert juist weer de Derde Weg die onder Kok en Bos was ingeslagen. Het ging steeds minder over de gelijkheid tussen arm en rijk – ondanks verwoede pogingen van Monika Sie – en slechts over armoedebestrijding.
‘Minder, minder, minder’ blijft als kreet door de publieke ruimte echoën, wringt zich op plekken waar het absoluut niet thuishoort. In klaslokalen, bijvoorbeeld. Een meisje van elf wist te vertellen dat ‘60% van de Marokkanen crimineel’ is, dat had ze van iemand op school. Van wie, dat wilde ze niet zeggen. ‘Is diegene van wie je dit hoorde een expert,’ vroeg ik. ‘Heeft hij of zij alle Marokkanen gesproken en gecontroleerd? Gaat het alleen om Marokkanen in Nederland of over de hele wereld? Is hij vervolgens ook alle Nederlanders afgegaan? En wat verstaat diegene onder crimineel?’ Hoe ik het ook probeerde, op andere gedachten kreeg ik haar niet: iemand had het zaadje al geplant.
Een programma lijkt daardoor vaak over algemeenheden te gaan, terwijl onder die algemeenheden de meest fundamentele discussies binnen de partij verscholen liggen. Interessant is wel dat het beginselprogramma vaak pas wordt gewijzigd als de tijd daar rijp voor is en het dus achter de discussie aanloopt. Daardoor verandert het programma zelf het beleid niet, maar discussies over de idealen zorgen er wel voor dat duidelijk wordt waar de verschillen nou precies liggen. Oordeel: Waar.
Interessant aan American History X is de sociale achtergrond van het gezin Vinyard: rijk waren ze niet, maar ze leefden in eerste instantie niet onder de armoedegrens. Op school blonken beide zoons uit in Engels. Waren bepaalde dingen niet gezegd of gebeurd binnen het gezin, dan was die hele neonazistische subcultuur wellicht helemaal niet door de broers opgezocht. Sommige dingen zijn onvermijdelijk, maar misschien was het zaadje niet ontkiemd. Door het elfjarige meisje, dat onder vergelijkbare omstandigheden opgroeit, dacht ik weer aan de film, dat gruwelijke einde. Natuurlijk hoeft zij niet per se op te groeien tot een nieuwe neonazi. Maar dit is hoe het kan beginnen: bij drie woordjes, een vader of iemand op school.”
Martijn Otten
18 lava
uit de bestuurskamer Nieuwtjes, mededelingen, oproepen, weetjes en/of meningen uit bestuurlijke hoek.
Eindelijk, alle studenten een OV-kaart Toen de OV-kaart voor minderjarige MBO-studenten eindelijk werd ingevoerd, had ik mijn eigen ‘Louis’-moment: de cirkel was rond. Toen ik net bij de JS kwam, streed de JS al voor deze kaart. Sindsdien vielen er drie kabinetten, werd Obama president en groeide Wilders van 1 zetel tot de PVV van nu. Maar toch lukte het de JS en de PvdA uiteindelijk. De rare uitzondering voor minderjarige MBO-ers die ervoor zorgde dat zij geen OV-kaart kregen is over paar jaar verleden tijd.
jaar voor elkaar gebokst is, besef ik me ook dat ik wel erg lang actief ben bij de Jonge Socialisten. Ik ben ook geen 18 meer, dus ik ga er maar eens vandoor... Ik ga iedereen missen!
Toon Geenen, voorzitter Landelijk Bestuur Jonge Socialisten in de PvdA
Over het sociaal leenstelsel kan men van alles vinden, maar dit onderdeel van de deal rond het leenstel moet door iedereen worden gesteund. De JS kan trots zijn op haar oud-voorzitter Mohammed Mohandis, die de kaart mede voor elkaar kreeg als woordvoerder Hoger Onderwijs in de Tweede Kamer. Nu dit na meer dan tien
foto: Lars Kersten
colofon hoofdredactie: martijn otten / redactie: marcel rené bamberg, merel barreveld, guus christiaans, jins de jong, martijn otten, marijn sikken / gastredacteur: bart portegijs / eindredactie: martijn otten / fotografie: maria van der heyden | mariavanderheyden.com / cartoon: robert muts | mutsillustrations.nl / illustratie: lotte woerde | storystudio.nl / ontwerp & vormgeving: merijn dietvorst | vorstontwerp.nl / druk: control media | controlmedia.eu / uitgever: jonge socialisten in de pvda | js.nl Lava is een uitgave van de Jonge Socialisten in de PvdA (JS). Voor tips en suggesties is de hoofdredactie te bereiken via lava@js.nl. Meer informatie over de JS is te vinden op js.nl. De volgende editie verschijnt in oktober. alle rechten voorbehouden © Jonge Socialisten in de PvdA / juni 2014
19 lava
Ook meeschrijven? Kijk op js.nl/lava
20 lava
jaargang 16 – editie 2