KO
OL A KO ESK A Z T N LAKU KARIA ALDIZ
2014 AZAROA
IKIMILIKILIKLIK
Interes Guneak: Erretratoak Asmakizunak Pozik Proiektua Let’s make a cake Jugando entre todos Iker Uriberi elkarrizketa Gure termometroa
AURKIBIDEA
2
ERRETRATOA - 3 URTE
3
ASMAKIZUNAK - 1. MAILA
4
MY HOLIDAY - ENGLISH 2
5
EGIPTO - 3. MAILA
6, 7
POZIK PROIEKTUA - 4 URTE
8, 9
GREGERIAS - 6 CURSO
10, 11
LET’S MAKE A CAKE - ENGLISH 3
12, 13
MANDALAK - 5. MAILA
14, 15
AMERIKETAKO ZIBILIZAZIOAK - 4. MAILA
16, 17
EL ROSCO DE LUIS FUENTES - 3 CURSO
18, 19, 20, 21
TXISTEAK - 2. MAILA
22
MAIN EVENTS -
23
JUGANDO ENTRE TODOS - 5 CURSO
24, 25
IPUINAK - 4. MAILA
26, 27
IRAKURKETARI BURUZKO INKESTA - 5. MAILA
28, 29
IKER URIBERI ELKARRIZKETA - 6. MAILA
30, 31
OUR IDEAL SCHOOL DAY - ENGLISH 4 YEARS
32
GURE TERMOMETROA -
33, 34, 35
ILUNDAIN-ERAKO IRTEERA - 2. MAILA
36
ISLAND RESORT - ENGLISH 6
37
TXISTEAK - 4. MAILA
38, 39
KONTRAZALA
40
IKIMILIKILIKLIK
HH 3 URTE
ERRETRATOA 3 URTEKOOK TEKNIKA DESBERDINAK ERABILIZ ERRETRATOA LANTZEN ARI GARA . ORAINGO HONETAN ALDIZKARIAK ETA GELAN GENITUEN ETA BASOTIK EKARRITAKO FRUITU, LANDARE ETA ALDIZKARIAK ERABILI DITUGU. POLITAK EZTA?
2014 AZAROA
3
LH 1. maila
ASMAKIZUNAK
4
IKIMILIKILIKLIK
LH 2. maila MY HOLIDAY
2014 AZAROA
5
6
IKIMILIKILIKLIK
LH 3. MAILA
2014 AZAROA
7
POZIK PROIEKTUA
Gure gelan lagun berri bat dugu egun hauetan. Hamalau izena jarri diogu ipuin honetako arrainari eta egunero nola sentitzen den begiratzen dugu asanbladan. Batzuetan haserre, besteetan pozik, izututa, harro... Berak ez digunez erantzuten guk asmatu behar dugu zergatik egongo den horrela. Horretarako galdera honi erantzuten diogu goziero: zergatik sentituko da horrela? 8
IKIMILIKILIKLIK
HH 4 URTE
Erantzun desberdin asko ematen ditugu: triste dago ama lanera joan delako, pozik etxe txokoan jolastu duelako, haserre norbaitek hozka egin diolako, izututa dragoi batekin amestu duelako... Guztiak biltzeko lan polita egin dugu: arrainak aukeratu, margotu, arrazoiak ordenagailuan idatzi, hormirudian dena itsasi‌ Baina ez dugu bukatu, sentimenduez hitz egiten jarraitzen dugu egunero. Eskolako sarreran ikusiko zenuten, ezta? Zuek parte hartzen jarraitzea gustatuko litzaiguke eta horrela zuen sentimenduen inguruan hausnartzeko aukera izan, guk gelan izan dugun moduan.
2014 AZAROA
9
10
IKIMILIKILIKLIK
LH 6. maila
2014 AZAROA
11
12
IKIMILIKILIKLIK
LH 3. maila
2014 AZAROA
13
MANDALAK
5. maila
Mandala” hitzak “zirkulu magikoa” esan nahi du. Mandala puntu zentral baten inguruan antolatutako irudi bat da. Mandala marrazki txikiz osatuta dago, bizitzan edonon ikus ditzakegunak. Baina zertarako balio du mandalak? Ez da kolorez betetako irudi bat soilik, kontzentratzen edo erlaxatzen lagun diezagukeen tresna bat da. HEMENTXE GUK EGINDAKOAK
14
IKIMILIKILIKLIK
2014 AZAROA
15
AMERIKETAKO ZIBILIZAZIOAK
LAUTADA HANDIETAKO INDIARRAK Amerindiarrak Amerikako lehen biztanleak izan ziren. Arkeologoek diotenez, beren arbasoek duela 40.000 urte Asiatik etorri omen ziren. Ozeanoa izoztuta zegoenean pasatu omen ziren. Lautada handietan 30 naziotako indiarrak bizi ziren. Tribuen arteko borrokak sarri izaten ziren. Tribu haietako batzuk -”dakotak”, “cheyenneak”, “komantxeak”- nomadak ziren. Beste tribu batzuek, berriz ”mandanak”, “hidatsak”-, bizileku finkoa zuten, hau da, sedentarioak ziren.
BASAMORTUKO BIZTANLEAK Ipar Amerikako hego-mendebaldea luralde lehorra eta malkartsua da. Inguru horretan, hainbat tribu bizi ziren. Gizonezkoak nekazari eta ehiztariak ziren, eta emakumezkoak artisau. “Apatxeak” eta “nabajoak” ipar-mendebaldetik lurralde honetara etorri ziren bizitzera. “Nabajoak” nekazari eta abeltzain egin ziren. “Apatxeak”, berriz, batzuk nekazari egin ziren eta beste batzuek gerlari izaten jarraitu zuten.
INUITAK Ipar Amerikako (Alaska eta Kanada) eta Groenlandiako lehenengo biztanleak dira. Asiako iparraldetik etorri ziren, ozeanoa izoztuta zegoenean. Nomadak dira, hau da, ehiztatzen dituzten animaliak dauden lekuetara mugitzen dira: fokak, baleak eta arrainak batez ere. Animalia horietatik behar duten guztia lortzen dute, etxeak egiteko materialak ere bai. Gaur egun 100.000 inuit inguru bizi dira haien lurralde iziztuetan.
16
IKIMILIKILIKLIK
4. maila
AZTEKAK Gaur egungo Mexiko dagoen lurraldeetan zibilizazio indartsu hau zegoen. Nekazaritza aurreratua lantzen zuten. Piramide mailakatu handiak eraiki zituzten beren jainkoak gurtzeko. Bertan giza sakrifizioak egiten zituzten. Borrokalari sutsuak ziren. Artisau trebeak ziren eta idazkera ieroglifikoa erabiltzen zuten. Tenochtitlan (gaurko Mexiko hiria) izan zen azteken hiriburua.
MAIAK Herri harrigarria, benetan, maiena. Munduko kulturen artean nagusienetakoa da. Idazkera-sistema oso aurreratua erabilizuten, hiri handiak sortu zituzten oihanaren bihotzean, eta astronomo eta matematikari handiak izan ziren. Artelan ederrak egiten zituzten eta arkitektura aurreratua zuten. Egutegi ospetsu bat asmatu zuten. Maiak Erdiko Amerikan kokatzen dira.
INKAK Gaur egungo Peru eta inguruko lurraldetan kokatzen zen zibilizazio hau. Nekazariak ziren eta artisau trebeak. Urrezko artelan asko egiten zituzten Machu Picchu hiri harrigarria eraiki zuten. Atahualpa izan zen inken azken erregea, konkistatzaileak etorri eta bera eta bere soldaduak hil zituzten arte. Machu Picchu hiria ere bai suntsitu egin zuten konkistatzaileek. Gaur egun hiriaren aztarnak kontserbatzen dira. Harrigarriak, hala ere. Milaka eta milaka bisitari joaten dira urtero.
2014 AZAROA
17
ยกJUEGA AL ROSCO
18
IKIMILIKILIKLIK
DE LUIS FUENTES!
2014 AZAROA
LH 3. maila
19
20
IKIMILIKILIKLIK
LH 3.MAILA
S
TA ES
OTRA
U SP RE
S LA
GI PÁ
RALAS !
EN
2014 AZAROA
NA ESTÁN
¡ENCU ÉNT
¡O R D É N A N O S!
21
LH 2. maila ERDI AROA
TXISTEAK
22
IKIMILIKILIKLIK
s t n e v ain E
M Do you know when happened... Olympic games in Barcelone? On 25 th July 1992 Invention of printer? in 1448 Independence day in USA,? On 4th July in 1873 Death of Michel Jackson,? On thursday 25th June 2009 People started using euros? On 1st January. 2002 The first car was used? in 1886 in Germany The ball pen was invented ? On 30th October 1888 Invention of digital boards ? On 14th December 2010 Football started ? in London in 1863 The twin towers were destroyed ? on Monday, the 11th September 2001 Death of Alba's duchess? on thursday 20th November 2014 at 9:30 of the morning in Seville.
2014 AZAROA
23
JUGANDO ENTRE TODOS CAMPO DE FUEGO El juego consiste en hacer dos equipos. Es necesario un campo con una ralla en el medio, y cada equipo se sitúa en una mitad del campo. Cada equipo tiene un balón. Hay que intentar pegarle con el balón a alguien del equipo contrario; si un jugador le pega con el balón a un contrario, éste cambia de equipo. Para ganar el juego, un equipo tiene que quedarse con todos los jugadores del equipo contrario.
NUESTRA EXPERIENCIA Hemos probado el juego y es muy divertido. Nos gusta mucho de esta manera, ya que nadie queda eliminado.
24
IKIMILIKILIKLIK
LOS CAMELLOS Nosotros hemos probado este juego y es muy divertido. Vamos ha explicaros como se juega: Primero tenéis que hacer grupos de 5 personas. Después la primera persona se tiene que poner de pie. La segunda persona le agarra a la primera persona de la cadera. La tercera persona se sube encima de la segunda persona. La cuarta persona le agarra a la tercera persona de la espalda. La quinta persona se sube encima de la cuarta persona. Ahora tenéis que andar sin caeros.
Nuestra experiencia: Nos gustó mucho este juego ; nos reímos muchísimo y quisimos jugar varias veces. En alguna ocasión se nos rompió el camello pero lo volvimos a intentar.
5. maila
2014 AZAROA
25
MARTIN, ARTZAI-MEDIKUA Bazen behin Martin izeneko mutil gazte bat. 23 urte zituen eta Irurtzunen bizi zen. Bi anaiaarreba zituen eta hiruak elkar bizi ziren baserri baten moduko etxe batean. Martin artzaina zen eta txakur bat zuen, Txop izenekoa.Txop artzain alemana arrazakoa zen, bi urte zituen eta ardiak zaintzen oso trebea zen. Martin altua eta indartsua zen, ile horia zuen eta beti kamiseta eta praka bakeroak janzten zituen. Bera pixka bat lotsatia zen, baina oso bihotz onekoa. Beti besteei laguntzeko prest zegoen. Mutilak ardiak zaintzen zituen, baina batzutan pentsatzen zuen beste lanbide batean zoriontsuago izango zela. Bere anaia Xabik eta bere arreba Anek ere bai Martin ez zela jaioa artzaina izateko pentsatzen zuten. Udazkeneko egun hotz batetan, azaroaren 5a zen, Martin ardiak zaintzen zegoen Irurtzunen ondoko herri batetan: Izurdiagan. Mendi artean zegoen eta herritik nahiko urruti zegoen. Martin ardiak zaintzen zegoela, basoaren bazter batetan gizon zahar bat ikusi zuen. Gaizki ibiltzen zen, eta galduta zegoela zirudien - Eh, gizon! Zer egiten duzu hemendik?-oihu egin zuen Martinek. - Ez dakit ongi. Zaharren egoitzako lorategian nengoen eta ibiliz eta ibiliz....orain ez dakit oso ongi non nagoen -esan zuen gizonak ahots ahul batez. Orduan gizon zaharrak pauso zakar bat eman zuen aurrera, harri batean oztopatu zen eta lurrera erori zen. - Ongi zaude? -Martinek, azkar hurbildu zenean. Gizonak ez zuen ezer erantzun. Bere eskuak bular aldera eraman zituen, aurpegia gorri gorri jarri zitzaion eta arnasa ere bai estu estu egiten zuen. Martinek bihotzeko bat zela pentsatu zuen. Gizona gero eta okerrago zegoen, eta artzain gazteak ez zekien zer egin. Minutu larri batzuk pasa ziren eta momentu batean gizonaren bihotza ez zuela taupadarik ematen eta arnasik ez zuela egiten konturatu zen Martin. Gizon zaharra hilda zegoen, mendian galduta zeuden eta ez zegoen estaldurarik telefono mugikorrez deitzeko. Txop ulu izugarriak egiten hasi zen. Mutilak tristura handia sentitu zuen ez zuelako ezer egin bere bizia salbatzeko. Martin eta Txop, ardiekin, bere Irurtzungo baserrira joan ziren eta anaia-arrebei esan zien: -Mendian nengoen eta gizon zahar bat ikusi dut gaixorik eta lagundu nahi nion eta... hil egin da.Ezin izan dut ezer egin bera salbatzeko.Eta pentsatu dut Medikuntza ikasiko dudala. -Ongi iruditzen zait-erantzun zion Anek.-Gainera guk badakigu zure artzain lanean ez zinela oso zoriontsua. Hurrengo egunean Martinek medikuntza ikasten den unibertsitatera deitu zuen.Han irakasle batek esan zion matrikula egitera etorri behar zuela aste honetan bertan. Sei urte pasa ziren eta Mrtinek gustora ikasi zuen medikua izateko behar zen guztia. Dena,gustatzen.. Denbora guzti hartan, ardiak zaintzen ere ibili zen bere denbora librean. Azkenean ikasketak bukatu zituen eta mediku titulua eman zioten. Nafarroako hospitalean mediku lana hartu zuen.Bere anaia Xabik ardiak hartu zituen eta berak zaindu zaindu zituen hortik aurrera.Martin, orain bai, zoriontsuago bizi zen pertsonei laguntzen. 4. gelako ipuina 26
IKIMILIKILIKLIK
LH 4. maila
ELKAR EZAGUTZEN EZ ZUTEN ANAIA-ARREBAK Bazen behin Ane izeneko neskatxa bat. Anek 10 urte zituen eta adoptatua zen. Bere gurasoekin Madrilen bizi zen. Berak anaia bat zuen, Iker izenekoa, 13 urte zituena, baina ez zuten elkar ezagutzen. Ane eskolara Madrilera joaten zen eta lagun asko zituen, oso bihotz onekoa zelako. Baina egun batean, Aneren gurasoek berri txar bat eman behar ziotela esan zioten. Orduan, Aneren aitak esan zuen : - Ane, alaba ona zara baina... zuretzat gu ez gara nahikoa. Guraso hobeak behar dituzu. Horregatik umezurztegira bueltatuko zara. Baina, seguru nago gu baino guraso hobeek adoptatuko zaituztela
Orduan, Ane negarrez hasi zen.. Bere gurasoak asko maite baitzituen. Baina nahiz eta negar egin berandu zen , kotxean montatuta baitzegoen .Gainera umezuztegiko ateak ikusten ziren. Aneren gurasoek han utzi zuten eta joan egin ziren. Hilabetero bidaltzen zioten gutuna, baina nahiz eta hori egin, Ane bakarrik sentitzen zen egunero. Han mutiko batekin elkar banatzen zuen gela. Mutiko hori Iker zen, baina ez zekiten anaiaarrebak zirenik. Egun batean, bertako langile batek esan zien: -Aizue, inork ez dizue esan anaia-arrebak zaretela ezta? Orduan biek batera esan zuten: -Nola? Anaia-arrebak? Iuju! Ez gara sekula ere bakarrik sentituko! Horrela dena konpondu zen. Langileak biak adoptatu zituen eta betirako pozik bizi ziren . Izaro L.
2014 AZAROA
27
LH 5. maila
IRAKURKETARI BURUZKO INKESTAREN EMAITZAK Lehenengo grafikoan nolako liburuak irakurtzen ditugun jartzen du. Abenturazkoak gehien irakurtzen ditugu. Ondoren beldurrezkoak irakurtzen ditugu. Zientifikoen liburuak dira gutxien irakurtzen dituzte. 2.mailakoak liburu mota gehienak irakurtzen dituzte. 3.mailan abenturazko liburuak asko irakurtzen dituzte besteak berriz ez hainbeste. Bigarren grafikoan astean zehar zenbat denbora irakurtzen dugun jartzen du. Lehenengo mailakoek lau ordu baino gehiago irakurtzen dute astean zehar. Bigarren maila-
koek ho-
geita hamar
minutu ira-
kurtzen dute
astean ze-
har. Hiruga-
rren maila-
koek lau ordu
baino ge-
hiago irakur-
tzen dute
astean zehar.
Laugarren
mailakoek
30minutu
irakurtzen
dute astean
zehar. Bost
garren mai-
lakoek batez ere bi edo hiru ordu irakurtze dute astean zehar. Seigarren mailakoek 1ordu irakurtze dute astean zehar.
28
IKIMILIKILIKLIK
LIBURUTEGIAN MAILEGU GEHIEN DITUZTEN EDUKIAK
ROSCO DE LUIS FUENTES:
2014 AZAROA
29
30
IKIMILIKILIKLIK
LH 6. maila
2014 AZAROA
31
32
IKIMILIKILIKLIK
HH 5 URTE
2014 AZAROA
33
34
IKIMILIKILIKLIK
2014 AZAROA
35
LH 2. maila
ILUNDAIN
36
IKIMILIKILIKLIK
LH 6. maila
2014 AZAROA
37
JA,JA,JA!
TXISTEAK
-Kaixo Jaimito ,nola esaten da “puerta” euskaraz? -Atea -Oso ongi. Eta “puerto”? -Ateo.
-
CHISTES
¡JA,JA,JA!
-Zer egin behar da ez zahartzeko?-galdetu zioten sendagile bati. -Gazterik hil-erantzun zuen.
JA, JA!
-Zu al zara herriko albaitari berria? -Bai, neu naiz..Gaixorik al zaude ala?
JI, JI! En clase de Jaimito: - Mañana tenéis que traer cada uno una frase con una onomatopeya. Al dia siguiente: - Maria, dinos tu frase. - Llegué a casa y el gato me dijo:”¡miau, miau!” - Muy bien -dice la profesora - Ahora tú, Alfonso. - Fui a lá plaza y oi las campanas:”¡dong, dong!” - Muy bien. Ahora tú, Jaimito. - Salí a la calle y un camión venía hacia mí y dije :”¡Oh, no, m' atopella!”
38
JO,JO!
LH 4. maila
Jaimito, ¿la “M” con la”A”? - Ma. -Ahora, repítelo. -Ma-ma. -Muy bien, pero con tilde. -Ma-til-de.
Le dice la profesora a sus alumnnos: - Hoy va a venir Rajoy, y cuando salga del coche le vais a decir :¡bien , bien! Y cuando esté subiendo la escaleras decid : ¡Otra , otra! Y cuando llegue a clase le teneis que decir:¡Rajoy,Rajoy! Llega Rajoy , sale del coche y se tropieza. Entonces dicen los alumnos: - ¡Bieeen, bieeen! Sube las escaleras y hay una piel de plátano. Se resbala y se cae, y dicen los alumnos: - ¡Otra, otra! Cuando llega Rajoy a clase, un alumno se tira un pedo y la profesora pregunta a ver quién ha sido. Y los alumnos dicen: - ¡Rajoy! ¡Rajoy!
IKIMILIKILIKLIK
Un Inglés,un Francés y un Español se tenían que tirar de la torre Eiffel .El inglés dice : - ¡Por inglaterra! Se tira y se muere. El francés dice: - ¡Por Francia! -se tira y se muere . Y el español dice : - ¡Por las escaleras! -y baja por las escaleras.
Badoa bel Badoa beltz bat basamortutik eta lanpara majiko bat aurkitzen du. Igurtzen du eta jeinu bat ateratzen da. - Bi gurar - Bi gurari emango dizut esaten dio jeinuak. Beltzak, Beltzak, pixka bat pentsatuta, esaten dio: - Txuria i - Txuria izatea eta ur pila bat edukitzea! Eta jeinua Eta jeinuak orduan water batean bihurtu zuen.
Un asmático sube con problemas cinco pisos. Llama a la puerta, le abren y dice: - Doctor, doctor, tengo mucho asma. ¿Qué me recomienda ? - Fácil. No fume, no beba, descanse y cómprese unas gafas - ¿Qué tienen que ver las gafas con el asma? - Son para que encuentre la casa del médico, está usted en el entresuelo y yo soy el albañil.
2014 AZAROA
Jaimito se compró un loro y estaba todo el rato : - ¡Soy un loro! ¡Soy un loro! Entonces Jaimito lo dejó en la cocina y se metió en la cama a echarse la siesta . Entonces el loro empezó otra vez: - ¡Soy un loro ! ¡Soy un loro! Jaimito se levantó de la cama y le dijo: - ¡Cállate o te meteré en el frigo rífico ! -y se volvió a la cama. Pero el loro siguió y Jaimito le metió en el frigorífico. Entonces el loro empezó : - ¡Navidad, navidad ,dulce navidad...! - !Como sigas te meto en el horno...! Y el loro seguía y seguía. Y cuando Jaimito le metió al horno,empezó: - !Un rayo de sol, oh, oh, oh!¡En mi corazón, oh, oh, oh¡ Al final, Jaimito tiró el loro a la calle.
39
Lakuntzako Luis Fuentes eskola
Euskararen eguna. Euskara eta bere eguna!
Helbidea: Abarrategi z./g. 31830 Lakuntza
Jakingo duzuen bezala, edo ez! Euskarak bere eguna abenduaren 3an du, bai-bai asteazken honetan izan da, baina guk jai genuenez festa berezi batekin asteartean ospatu ge-
Telefonoa: 948 5760 20
nuen
Web orrialdea: lakunt/ cion.navarra.es/cp ca du .e os tr en /c :/ tp ht
Euskararen alde gure aletxoa ipintze ko eskolan leihaketa antolatu genuen. HONA HEMEN LELOA ETA LOGOTIPO A!!!
EUSKARAZ AMETS !!!