NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
P O L I S H NUMER 1582 (1882)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í 9 dolarów za wjazd na Manhattan – str. 3 í Czy wiek mo¿e byæ czynnikiem w sprawie... – str. 5 í Œwi¹tecznie w greenpoinckim Krakusie – str. 9 í Krakowskie szopki w Nowym Jorku – str. 12
M A G A Z I N E í Tajemnica Coca Coli – str. 14
TYGODNIK
Blef Trumpa
11 STYCZNIA 2025
í Renta wdowia - nowe œwiadczenia w Polsce – str. 17
Tomasz Bagnowski
Ten artyku³ to spekulacja. Zachêcam do niej jednak tak¿e czytelników Kuriera. Z pocz¹tkiem roku, niektórzy byæ mo¿e jeszcze w nastroju œwi¹teczny-noworocznym, mo¿emy sobie na to pozwoliæ. Postawmy sobie pytanie czy Donald Trump naprawdê myœli, lub choæby powa¿nie rozwa¿a opuszczenie NATO, czy tylko blefuje, by wymusiæ na krajach europejskich wiêksze wydatki na zbrojenia, de facto g³ównie w interesie Stanów Zjednoczonych? Jak wiadomo Trump w przesz³oœci mówi³, ¿e NATO musi zostaæ diametralnie przebudowane sugeruj¹c, ¿e w³aœciwie bardziej przeszkadza ni¿ pomaga ono USA na globalnej scenie. Powszechnie znane s¹ te¿ jego utyskiwania na to, ¿e europejscy cz³onkowie paktu, uprawiaj¹ jazdê na gapê wydaj¹c na zbrojenia du¿o mniej ni¿ USA, które ponosz¹ g³ówny ciê¿ar finansowania NATO. Utyskiwania nawiasem mówi¹c skuteczne, bo teraz ju¿ wszystkie chyba kraje europejskie deklaruj¹ wydatki wy¿sze ni¿ dot¹d. Pytanie jednak co by siê sta³o gdyby Trump faktycznie zrealizowa³ swoj¹ groŸbê i wycofa³ USA z NATO lub doprowadzi³ do powa¿nego os³abienia paktu? Jakie by³yby globalne konsekwencje takiego ruchu i kto g³ównie by na tym straci³?
Po wyjœciu USA z NATO w Europie powsta³aby znacz¹ca luka w systemie obronnym, zw³aszcza w kontekœcie odstraszania nuklearnego. Kraje europejskie znalaz³yby siê pod rzeczywist¹ presj¹ stworzenia w³asnych si³ militarnych, na przyk³ad na bazie wspó³pracy w ramach Unii Europejskiej, lub NATO, jeœli przetrwa³oby ono wyjœcie Amerykanów. Natychmiast te¿ wa¿niejszym graczem w Europie sta³aby siê Rosja, dla której by³by to nieprawdopodobny prezent od Ameryki. Mo¿liwe by³oby znów to, co dziœ, uniemo¿liwia miêdzy innymi wojna na Ukrainie, czyli korzystna dla Europy Zachodniej i Rosji wzajemna wspó³praca gospodarcza. Taka wspó³praca prowadzi³aby do wzmacniania wiêzi Europy Zachodniej z Rosj¹ i os³abiania wiêzi z USA lub przynajmniej zmniejszania ich znaczenia. Europa sta³aby siê wówczas ³akomym k¹skiem dla Chin, których ekspansjê gospodarcz¹ blokuj¹ w³aœnie jej bliskie zwi¹zki ze Stanami Zjednoczonymi, które wszêdzie na œwiecie staraj¹ siê uniemo¿lií6 wiaæ dalszy rozwój Chiñczykom.
l Fontanna w Bryant Park
Polonia bawi siê
Tomasz Pud³ocki
- bale w okresie szalonych lat dwudziestych Okres dwudziestolecia miêdzywojennego, to czas kiedy oczy ca³ego œwiata skierowane by³y na Nowy Jork. Miasto Które Nigdy Nie Œpi, obok Pary¿a i Berlina wyznacza³o trendy w globalnej rozrywce. Miejscowa Polonia, lata na dorobku maj¹ca ju¿ dawno za sob¹, pod¹¿a³a za nimi, próbuj¹c zapomnieæ czy to na pocz¹tku lat 20. XX w. o I wojnie œwiatowej, czy dekadê póŸniej – o Wielkim Kryzysie. Najbogatsi i najbardziej zamerykanizowani uczestniczyli w imprezach, o których rozpisywa³y siê bulwarówki i opiniotwórcze pisma jak The New York Times czy New Yorker. Ale i najbiedniejsi mieli w czym wybieraæ, i choæ raz na jakiœ czas zapomnieæ o k³opotach dnia codziennego. Za to oferta dla warstwy œredniej by³a zaskakuj¹co bogata, wzi¹wszy pod uwagê liczbê miejscowej Polonii, jak i fakt, ¿e nie nale¿a³a ona do najbardziej zasobnych i wp³ywowych grup etnicznych w mieœcie.
l Noc w Tatrach - program balu Fundacji Koœciuszkowskiej
Zanim zacznie siê zabawa Organizacja czasu wolnego w du¿ej mierze spoczywa³a na barkach organizacji polonijnych. Poprzez swo-
j¹ aktywnoœæ i bogat¹ ofertê pokazywa³y one swoj¹ przydatnoœæ dla miejscowego œrodowiska i przyci¹ga³y nowe osoby. Umacnia³o to pozycjê i presti¿ nie tylko samych instytucji, ale i ich liderów, a praca nad organizacj¹ form wypoczynku wzmacnia³a wiêzi kole¿eñskie i dawa³a mo¿liwoœæ wykazania siê wielu osobom. W okresie szalonych lat dwudziestych polska diaspora urz¹dza³a bale i niemal wszystkie wiêksze imprezy taneczne w tzw. Sokolni przy 188 Grand Street na Williamsburgu oraz w Domach Narodowych, na czele z otwartym w 1920 r. i najwiêkszych z nich, tj. manhattañskim zlokalizpwanym przy 19-23 St. Marks Place. í8