ER KURI
NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
P L U S
NUMER 1555 (1855)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
í Do domu – str. 5 í Ju¿ stoi Pomnik Rzezi Wo³yñskiej – str. 8-9 í Unia przyzna³a rekordow¹ liczbê stypendiów – str. 10
M A G A Z I N E í Czy emerytura mo¿e byæ zajêta za d³ugi? – str. 13
TYGODNIK
29 CZERWCA 2024
Tomasz Bagnowski
Nowy zamach w Rosji Zaledwie trzy miesi¹ce po zamachu terrorystycznym w sali koncertowej pod Moskw¹, kilkadziesi¹t osób zginê³o w kolejnym ataku w Rosji, tym razem w Dagestanie. Kilku napastników uzbrojonych w karabiny maszynowe i koktajle Mo³otowa zaatakowa³o w minion¹ niedzielê prawos³awne koœcio³y i synagogi w dwóch najwa¿niejszych miastach wieloetnicznej, autonomicznej republiki Dagestanu, wchodz¹cej w sk³ad Federacji Rosyjskiej. Wœród ofiar znalaz³o siê kilkunastu policjantów i co najmniej kilka osób cywilnych, w tym prawos³awny ksi¹dz, który zosta³ zabity w Derbent, po³o¿onym nad Morzem Kaspijskim, gdzie podpalona zosta³a równie¿ synagoga. Wymiana ognia pomiêdzy napastnikami i miejscow¹ policj¹ w tym mieœcie, jak równie¿ w stolicy republiki Machaczkale, trwa³a przez kilka godzin, zanim piêciu uczestników ataku (dwóch w Derbent i trzech w Machaczkale) zosta³o zastrzelonych. Atak by³ kolejnym tego typu incydentem w Rosji po znacznie bardziej krwawym zamachu pod Moskw¹, w marcu tego roku, w którym zginê³o blisko 150 osób. Kto jest odpowiedzialny za zamach w Dagestanie nie jest do koñca jasne, choæ Rosja oficjalnie okreœla to zdarzenie aktem terrory-
í Czy powinienem wynaj¹æ prawnika... – str. 5
stycznym. Dagestan, granicz¹cy miêdzy innymi ze znacznie mniejsz¹ Czeczeni¹, bêd¹c¹ aren¹ krwawych wojen Rosji z miejscowymi ruchami separatystycznymi, zamieszkany jest g³ównie przez wyznawców islamu. W paŸdzierniku zesz³ego roku, w Machaczkale, dosz³o do zamieszek na tamtejszym lotnisku, kiedy t³um protestuj¹cych przeciwko izraelskim atakom na Strefê Gazy, skandowa³ antyizraelskie has³a w zwi¹zku z l¹dowaniem samolotu z Tel-Awiwu. Czêœæ manifestantów wdar³a siê wówczas na pas startowy lotniska, które na pewien czas zamkniêto. Policja aresztowa³a oko³o 60 osób. Niewykluczone, ¿e za ataki w Dagestanie odpowiedzialna jest któraœ z grup powi¹zanych z ISIS. Do zamachu pod Moskw¹ oficjalnie przyzna³a siê organizacja terrorystyczna znana jako Islamic State in Khorasan Province (ISIS-K). Rosja ma jednak podejrzenia, ¿e zamachy terrorystyczne inspirowane s¹ z zewn¹trz i maj¹ zwi¹zek z wojn¹ na Ukrainie, choæ nie ma na to konkretí6 nych dowodów.
í O ludzkich uczuciach – str. 15 FOT. SLAWEK KOZDRAS
P O L I S H
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
l 1 lipca – Œwiatowy Dzieñ Architektury. Muzeum Guggenheima w Bilbao, w Hiszpanii. Budynek zosta³ zaprojektowany przez Franka O. Gehry’ego.
Maria Leszczyñska - Polka na francuskim tronie Chris Miekina
K
iedy zmar³ potê¿ny w³adca Francji, „Król S³oñce”, Ludwik XIV, okaza³o siê, ¿e jedynym spadkobierc¹ francuskiego tronu jest jego piêcioletni prawnuk. Burbonowie byli s³abego zdrowia i nieoczekiwanie m³odociany Ludwik okaza³ siê byæ ostatnim z rodu. Jego opiekun, ksi¹¿ê Filip Orleañski sam mia³ apetyt na królewsk¹ koronê i liczy³, ¿e m³ody Ludwik, podobnie jak reszta mêskiej czêœci jego rodziny, szybko zakoñczy ¿ycie. OpóŸnia³ wiêc koronacjê jak tylko siê da³o, a kiedy Ludwik skoñczy³ 11 lat, Filip zarêczy³ go z hiszpañsk¹ infantk¹ Mariann¹ Wiktori¹, która mia³a wówczas zaledwie trzy lata. W tamtych czasach m³ode dziewczêta stawa³y siê ¿onami najwczeœniej w wieku 11-12 lat. Dziêki temu Filip zyskiwa³ na czasie, ale mocno przeliczy³ siê w swoich rachunkach, bo sam nieoczekiwanie dokona³ ¿ywota.
Z
l Maria Leszczyñska by³a nazywana we Francji Dobr¹ Królow¹.
wo³ana rada regencyjna jednog³oœnie uzna³a, ¿e nale¿y za wszelk¹ cenê utrzymaæ dynastiê Burbonów u w³adzy. Ludwik XV zosta³ koronowany na króla w wieku 12 lat i niezw³ocznie zaczêto szukaæ odpowiedniej kandydatki na ¿onê dla w³adcy, która by³aby w stanie wydaæ na œwiat jego potomka i nastêpcê
tronu. Szybko rozwi¹zano niefortunne narzeczeñstwo z czteroletni¹ wówczas Hiszpank¹ i znaleziono dla króla 99 odpowiednich kandydatek na ¿onê i królow¹ Francji. Wszystkie pochodzi³y ze znakomitych rodzin, by³y ksiê¿niczkami i spe³nia³y skomplikowane kryteria potrzebne do tego, aby zostaæ francusk¹ monarchini¹. Jedn¹ z kandydatek by³a polska królewna – Maria Leszczyñska.
M
aria mia³a wówczas 22 lata i by³a od Ludwika o siedem lat starsza. By³a córk¹ Stanis³awa Leszczyñskiego, elekcyjnego króla Polski, który utraci³ tron zaledwie po czterech latach sprawowania w³adzy, po klêsce jego protektora, szwedzkiego króla Karola XII. Karol zmusi³ do abdykacji poprzedniego króla, Augusta II Sasa. Chcia³ osadziæ na polskim tronie Jakuba Sobieskiego, syna Jana III, ale Jakuba uwiêzili Habsburgowie. Karol nie przebiera³ w œrodkach i osadzi³ na polskim tronie m³odego i elokwentnego, ale i kontrowersyjnego wojewodê poznañskiego, Stanis³awa Leszczyñskiego. To z tamtych czasów pochodzi s³ynne powiedzenie: „Jedni do Sasa drudzy do Lasa.” Leszczyñski – co jest zaskakuj¹ce – nie pochodzi³ z magnackiej rodziny. Nie by³ tak¿e osob¹ zamo¿n¹ i cie¿ko mu by³o zbudowaæ wokó³ siebie siln¹ grupê stronników. í 12