NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
P O L I S H NUMER 1551 (1851)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Wybory do Parlamentu Europejskiego – str. 3 í Czy warto zatrudniæ prawnika od wypadków... – str. 5 í Minister p³k Józef Beck – str. 8-9 í Polskie kino w Nowym Jorku – str. 10
M A G A Z I N E í Finanse w razie rozstania – str. 13
TYGODNIK
1 CZERWCA 2024
í Perwersyjny pomys³ – str. 15
Tomasz Bagnowski
Sk¹pa debata CNN CNN planuje debatê prezydenck¹ z udzia³em wy³¹cznie Joe Bidena i Donalda Trumpa. Za prekursora dzisiejszych debat politycznych uchodzi starcie, a raczej starcia, pomiêdzy Abrahamem Lincolnem i Stephenem Douglasem, w kampanii wyborczej do senatu w 1858 roku, a wiêc zanim jeszcze Lincoln zosta³ prezydentem. Nie by³o wówczas telewizji, a debaty (w ró¿nych miastach odby³o siê ich w sumie siedem) nie mia³y ¿adnego oficjalnego moderatora. Lincoln i Douglas byli na tyle zdyscyplinowani, ¿e trzymali siê tematu i polemizowali ze sob¹ przedstawiaj¹c dwie wizje Ameryki. Sytuacja m³odego amerykañskiego pañstwa by³a wówczas trochê podobna do tego co obserwujemy dzisiaj. Podzia³y polityczne, wtedy dotycz¹ce niewolnictwa i jego legalizacji w na nowo przy³¹czanych do USA terytoriach, stawa³y siê coraz g³êbsze i doprowadzi³y w koñcu do wojny domowej, co tak¿e i teraz wró¿y Ameryce wielu komentatorów. Demokrata Stephen Douglas optowa³ za uznaniem prawa poszczególnych stanów do samodzielnego decydowania o niewolnictwie, republikanin Abraham Lincoln sprzeci-
wia³ siê jego legalizacji w nowych stanach, daj¹c do zrozumienia, ¿e USA powinny d¹¿yæ do wyeliminowania niewolnictwa w przysz³oœci. Lincoln przegra³ wtedy walkê o senat, ale zdoby³ serca wielu Amerykanów, sta³ siê znany w ca³ym kraju jako znakomity orator i po³o¿y³ podwaliny pod swoj¹ nominacjê prezydenck¹ w 1860 roku. Nastêpne debaty, których znaczenie by³o równie du¿e odbywa³y siê ju¿ w czasach telewizji. W 1960 roku dosz³o do starcia demokratycznego kandydata na prezydenta Johna Kennedy’ego i republikanina Richarda Nixona, który by³ wówczas wiceprezydentem USA w rz¹dzie Eisenhowera. Zorganizowano ³¹cznie cztery debaty, które okaza³y siê ogromnym sukcesem jeœli chodzi o ogl¹dalnoœæ. Pierwsz¹ obejrza³o na ¿ywo blisko 70 milionów Amerykanów, co by³o jedn¹ z najwy¿szych ogl¹dalnoœci jakiegokolwiek programu nadawanego w telewizji. Moderatorem by³ prezenter i aktor Howard K. Smith. í6
l 1 czerwca – Miêdzynarodowy Dzieñ Dziecka
Moralnoœæ skandalistki Chris Miekina O Gabrieli Zapolskiej autorce sztuk scenicznych wspomina siê dziœ coraz rzadziej. Tym bardziej ma³o kto dziœ wie, ¿e próbowa³a ona tak¿e swoich si³ jako aktorka. Na dodatek jej sceniczna kariera by³a wyj¹tkowo burzliwa, a nawet skandaliczna.
G
l Portret Gabrieli Zapolskiej namalowany przez Stanis³awa Janowskiego
abriela swoje zdolnoœci teatralne odziedziczy³a zapewne po matce, Józefie z Karskich, która w m³odoœci by³a tancerk¹ baletow¹, a nastêpnie wysz³a za m¹¿ za Wincentego Korwin-Piotrowskiego, ziemianina z Wo³ynia. Szlachcic herbowy ¿eni¹c siê z ni¹ zaryzykowa³ w³asn¹ reputacjê, bo w tamtych czasach takie ma³¿eñstwo uwa¿ane by³o za mezalians. Kiedy na œwiat przysz³a Gabriela, jej matka, zajêta strojami i wygodnym ¿yciem nie przyk³ada³a zbyt wiele wagi do jej wychowania. Dziewczynka na pocz¹tku pobiera³a edukacjê domow¹, a nastêpnie trafi³a pod opiekê sióstr w klasztorze Sacre Coeur we Lwowie. Jako nastolatka ukoñczy³a prywatn¹ pensjê Walentyny Horoszkiewicz i pospiesznie wydano j¹ za m¹¿. Oœwiadczy³ siê jej m³ody porucznik ze ¯mudzi, Konstanty Œnie¿ko-B³ocki, którego póŸniej Gabriela nazwa³a „najwiêkszym nieszczêœciem swojego ¿ycia”. Szybko okaza³o siê, ¿e Konstantemu chodzi³o tylko i wy³¹cz-
nie o posag Gabrieli. Mimo, ¿e sumê 40 tysiêcy rubli (warte dziœ oko³o pó³ miliona dolarów), wyp³acono mu zaraz po œlubie, to zdecydowanie spodziewa³ siê, ¿e tych pieniêdzy bêdzie znacznie wiêcej. Prawie wcale nie interesowa³ siê m³od¹ ¿on¹. Zarazi³ j¹ ki³¹, a urodzone z tego zwi¹zku dziecko zmar³o. Zrozpaczona przysz³a pisarka, porzuci³a mê¿a i przenios³a siê do siostry ojca, która mieszka³a w Warszawie. Rozpoczê³a starania o uniewa¿nienie ma³¿eñstwa (w zaborze rosyjskim nie przeprowadzano rozwodów) i zaczê³a zadawaæ siê z ludŸmi zwi¹zanymi z organizacj¹ o nazwie Towarzystwo Przyjació³ Sztuki Dramatycznej.
R
odzice Gabrieli byli przera¿eni takim rozwojem wypadkow, bo nagle ich córka sta³a siê skandalistk¹. Stara³a siê uniewa¿niæ swoje ma³¿eñstwo, odesz³a od mê¿a i jakby tego by³o ma³o zaczê³a wystêpowaæ na scenie. í 12