NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
P O L I S H NUMER 1509 (1809)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
M A G A Z I N E
TYGODNIK
12 SIERPNIA 2023
S¹siedzka batalia
Tomasz Bagnowski
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Wypadek w wyniku dachowania – str. 5 í Kolonie letnie w PRL – str. 5 í Prosi³, zeby o nim nie zapomnieæ – str. 8-9 í Przygody Tomka palcem po mapie – str. 13 í Jak przekazaæ dzieciom mieszkanie w Polsce – str. 13 í Do kraju tego... – str. 15
Planowane wprowadzenie op³at za wjazd na œrodkowy i dolny Manhattan poró¿ni³o Nowy Jork i New Jersey. Data nie jest jeszcze dok³adnie ustalona, ale wed³ug aktualnych prognoz od maja przysz³ego roku ka¿dy kto wybierze siê samochodem na Manhattan poni¿ej 60 ulicy, bêdzie musia³ za to zap³aciæ i to doœæ s³ono. Dok³adnych wysokoœci stawek tak¿e jeszcze nie znamy. Wed³ug propozycji przedstawianych dzisiaj, w godzinach szczytu op³ata bêdzie wynosiæ 23 dolary, a poza nimi ma byæ nieco ni¿sza, najprawdopodobniej oko³o 17 dolarów. Podstawowym powodem wprowadzenia tzw. congestion pricing jest zamiar zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza, na zakorkowanym niemal zawsze Manhattanie, poprzez zmniejszenie liczby wje¿d¿aj¹cych nañ samochodów, a tak¿e znalezienie œrodków na podreperowanie bud¿etu agencji odpowiadaj¹cej za transport publiczny. Wed³ug przewidywañ op³aty powinny przynieœæ miastu oko³o 1 mld dolarow dochodów rocznie, co pozwoli poprawiæ funkcjonowanie autobusów i metra oraz pomo¿e chronicznie niedoinwestowanej Metropolitan Transportation Authority. W³adze Nowego Jorku przewiduj¹, ¿e dziêki op³atom liczba samochodów wje¿d¿aj¹cych na œrodkowy i dolny Manhattan zmniejszy siê o oko³o 20 procent, a emisja szkodliwych substancji, przyczyniaj¹cych siê do ocieplania kli-
matu, tak¿e znacz¹co spadnie. W Londynie, gdzie congestion pricing obowi¹zuj¹ od 2003 roku, zanieczyszczenie powietrza zmniejszy³o siê w³aœnie o 20 procent. Planowane op³aty wywo³uj¹ jednak gwa³towne protesty, szczególnie w s¹siedzkim stanie New Jersey, którego wielu mieszkañców codziennie podró¿uje do Nowego Jorku. Gubernator Philip Murphy, który wielokrotnie ju¿ wypowiada³ siê przeciwko op³atom, postanowi³ z³o¿yæ w tej sprawie pozew s¹dowy. Jego reprezentantem w s¹dzie bêdzie Randy Mastro, by³y zastêpca Rudy’ego Giulianiego, kiedy ten ostatni by³ burmistrzem Nowego Jorku. Do pozwu maj¹ siê równie¿ do³¹czyæ w³adze dzielnicy Staten Island. Murphy w osobistym apelu zwróci³ siê do prezydenta Joe Bidena o zablokowanie congestion pricing. Wed³ug argumentacji pozwu szacunki korzyœci dotycz¹cych zmniejszenia zanieczyszczenia nie zosta³y przeprowadzone rzetelnie i konieczne s¹ nowe badania. Przeciwnicy op³at twierdz¹ na przyk³ad, ¿e czêœæ osób, które dziœ je¿d¿¹ na Manhattan samochodami, zmieni po prostu trasê i zacznie wje¿d¿aæ do miasta, nie przez Lincoln, czy Holland Tunnel, a przez George Washington Bridge, co spowoduje z kolei zwiêkszenie emisji spalin i korków w tym miejscu. í6
l
Nowy Jork, Dumbo
FOT. ZOFIA PELC
Prawda, pamiêæ i mi³oœæ do Polski s¹ najwa¿niejsze Z dr Justyn¹ Ch³ap-Nowakow¹ – polonistk¹, poetk¹, wyk³adowc¹ akademickim, pracownikiem naukowym Katedry Kultury Nowo¿ytnej i Wspó³czesnej Wydzia³u Filozoficznego Akademii Ignatianum w Krakowie, rozmawia Andrzej Pelc Andrzej Pelc: W czasie Gali Nagród w 80-t¹ rocznicê powstania Instytutu Józefa Pi³sudskiego w Ameryce – na Zamku Królewskim w Warszawie – odebra³a Pani nagrodê Instytutu w dziedzinie literatury im. Josepha Conrada. Jest ona wyrazem uznania Instytutu dla Pani pracy twórczej, ze szczególnym uwzglêdnieniem unikatowego dzie³a w historii polskiej literatury – Wielkiej antologii polskiej poezji patriotycznej. Czym dla Pani doktor jest nagroda Instytutu za tê oœmiowiekow¹ poetyck¹ opowieœæ o doli narodu polskiego? Justyna Ch³ap-Nowakowa: OdpowiedŸ na to pytanie wydaje siê z jednej strony oczywista, bowiem nie sposób by³oby nie czuæ przy takiej okazji ogromnej wdziêcznoœci wobec Instytutu Pi³sudskiego, ale i zaskoczenia, i wzruszenia, tym wiêkszego, ¿e patron nagrody – Joseph Conrad – pozostaje dla mnie szczególnie wa¿nym pisarzem. Nie chcia³abym mówiæ jedynie o osobistych emocjach. Najwa¿niejsza jest bowiem ta w³aœnie zebrana w antologii opowieœæ o losie Polski, i Polaków, którzy od trzydziestu kilku pokoleñ swoj¹ ojczyznê tworz¹, buduj¹, broni¹, odbudowuj¹ i kochaj¹. I jeœli, jak powiedziano w uzasadnieniu przyznania nagrody, ten rozpisany na setki nazwisk i wierszy, tak¿e bezimiennych autorów, przejmuj¹cy wielog³os uda³o siê przypomnieæ, to jestem szczêœliwa. l Dr Justyna Ch³ap-Nowakowa – Trzeba dobrego przewodnika, który bêdzie umia³ historiê pokazaæ uczciwie, w jej blaskach i cieniach, ale bez tej potwornej pedagogiki wstydu.
– Polska myœl polityczna rozpoczyna siê od mistrza Wincentego Kad³ubka, który 800 lat temu ukoñczy³ Kronikê, a w niej zawar³ wzór polskiego patriotyzmu. Które z jego przes³añ dociera do Pani najmocniej? í 10