NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
P O L I S H NUMER 1490 (1790)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
M A G A Z I N E
TYGODNIK
1 KWIETNIA 2023
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Jakie znaczenie ma wysokoœæ z której ... – str. 5 í Ci¹g dalszy Wojennych losów Hrabiny – str. 8 í Wiernoœæ – str. 12 í Papryka - czerwone z³oto – str. 15 í Zajêcie zwrotów podatkowych za d³ugi – str. 17 í Sto trzydzieœci szeœæ milcz¹cych srok – str. 19
Tomasz Bagnowski
Aresztowaæ Putina, chroniæ Busha Problematyczne dzia³ania z przesz³oœci utrudniaj¹ USA zajêcie jasnego stanowiska wobec oskar¿enia Putina. International Criminal Court (ICC) znany w Polsce jako Miêdzynarodowy Trybuna³ Karny, wyda³ nakaz aresztowania prezydenta Rosji. Chodzi o bezprawne zdaniem trybuna³u przesiedlenie dzieci z okupowanych przez Rosjê terenów we wschodniej Ukrainie. W maju zesz³ego roku Putin wyda³ dekret u³atwiaj¹cy Rosjanom adopcjê ukraiñskich dzieci. Wed³ug œledztwa prowadzonego przez ukraiñskiego prokuratora generalnego na skutek dekretu oko³o 16 tys. dzieci z regionu Doniecka zosta³o wydanych rosyjskim rodzinom, co potencjalnie mo¿e zostaæ zakwalifikowane jako zbrodnia wojenna. IV Konwencja Genewska, dotycz¹ca ochrony osób cywilnych podczas wojny, zabrania bowiem przymusowego przesiedlania ludnoœci z terytoriów okupowanych. Razem z Putinem aresztowana ma byæ Maria Lvova-Belova rosyjska rzeczniczka praw dziecka, która odpowiada³a za wprowadzenie w ¿ycie dekretu i sama adoptowa³a ukraiñskiego ch³opca z terenów okupowanych. Rosja twierdzi, ¿e wszystkie dzieci pochodzi³y z sierociñców i nie maj¹ na Ukrainie ¿adnych krewnych. Strona ukraiñska tymczasem podaje, ¿e w oko³o 10 tys. przypadków krewni upominaj¹ siê o wywiezione dzieci.
Nakaz aresztowania, jak na standardy trybuna³u zosta³ wydany doœæ szybko, zaledwie po oko³o roku od rozpoczêcia postêpowania. Jurysdykcjê ICC, którego prezesem jest polski prawnik Piotr Hofmañski, uznaj¹ 123 kraje, w tym ca³a Unia Europejska. Gdyby wiêc Putin i Maria Lvova-Belova pojawili siê na terytorium tych pañstw, powinni zostaæ aresztowani. Cz³onkami trybuna³ nie s¹ jednak m.in: Rosja, Chiny, Indie, Turcja, czy Izrael. Ukraina równie¿ nie ratyfikowa³a jego statusu. Postawa USA wobec ICC zas³uguje na osobne potraktowanie. Prezydent Bill Clinton niechêtnie podpisa³ statut trybuna³u w momencie kiedy by³ on tworzony, ale nie przes³a³ go do ratyfikacji w senacie. ICC nie ma wiêc w Ameryce jurysdykcji. George W. Bush wycofa³ podpis, a kongres uchwali³ przepisy œciœle limituj¹ce zakres, w którym rz¹d móg³by wspomagaæ dzia³ania trybuna³u. Barack Obama nie zmieni³ postawy wobec ICC, choæ zaoferowa³ wsparcie w przypadku dochodzeñ wobec osób oskar¿anych o zbrodnie równie¿ przez USA. Za Trumpa nast¹pi³o och³odzenie stosunków. Stany Zjednoczone na³o¿y³y sankcje na prokuratora trybuna³u, który w 2017 roku rozpocz¹³ œledztwo w sprawie tortur osób uwiêzionych i deportowanych przez Amerykê na skutek wojen w Iraku i Afganistanie. í6
l Za tydzieñ Wielkanoc. Czas na malowanie pisanek.
FOT. PIOTR SZULC
Powrót Ordonki
l Krystyna Tyszkiewicz i Izabela Laskowska
Roman Markowicz Najpierw s³yszymy przeraŸliwy dŸwiêk telefonu. Po kilku chwilach zza kulis pojawia sie starsza pani, która w koñcu podnosci s³uchawkê. „Tak, to ona. To ja, a nie ona”. Ona, to ma byæ Hanka Ordonówna, a telefon skierowany jest to pani Zofii Bajkowskiej, o której przypomnia³a sobie polska telewizja. Pani Zofia, zwana Bajkosi¹ zna³a Ordonównê kiedy ta by³a jeszcze m³odziutk¹ dziewczyn¹, teraz stara siê przekonaæ dziennikarza, ¿e w³aœciwie niewiele pamiêta. Rozmowa siê nie klei, Bajkosia w niezbyt przyjemny sposób odmawia informacji i bezceremonialnie odk³ada s³uchawkê. Powtórny telefon znajduje j¹ w lepszym nastroju, a pamiêæ, która j¹ rzekomo opuœci³a, powraca, starsza pani robi siê rozmowna. Nastêpnego dnia ma siê pojawiæ ekipa telewizyjna, aby zrobiæ z ni¹ wywiad o wielkiej gwieŸdzie polskiej sceny, kabaretu i piosenki. Tak rozpoczyna siê niezmiernie interesuj¹cy spektakl pt.”Powrót Ordonki”, zrealizowany przez Polski Instytut Teatralny w Nowym Jorku i zaprezentowany w Fundacji Koœciuszkowskiej 26 marca b.r. Autorem dramatu jest profesor Kazimierz Braun. Re¿yserem i autorem adaptacji Krzysztof Vened Szwaja. Scenografia autorstwa Olgi Szulc jest minimalna: trzy panele oddzielaj¹ kulisy od publicznoœci – œrodkowy s³u¿y jako ekran, na którym widzimy oryginalny fragment filmu Ordonówny i historyczne fotografie ilustruj¹ce dramat. Olga Szulc jest tak¿e autork¹ kostiumów. W „Powrocie Ordonki” jest tylko trzech wykonawców: narratorkê przedstawienia Zofiê Bajkowsk¹ /Bajkosiê gra Izabela Laskowska, Krystyna Tyszkiewicz wystêpuje w roli Hanki Ordonówny i Pablo Zinger, który pani Tyszkiewicz wybornie i niezawodnie towarzyszy przy fortepianie. Zinger przez wiele lat by³ sta³ym muzykiem Polskiego Instytutu Teatralnego, wówczas prowadzonego przez niezapomnian¹ Ninê Polan. í9