NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
P O L I S H NUMER 1482 (1782)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
M A G A Z I N E
TYGODNIK
4 LUTEGO 2023
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Poszkodowany w wypadku z podnoœnikiem... – str. 5 í Makryna Mieczys³awska - tajemnica... – str. 8 í Staropolska biesiada – str. 12 í Zmiany na rozliczeniu podatkowym za 2022 – str. 17 í Bal bez do¿y – str. 19 í Z Ann¹ Frajlich o ¿yciowych zawirowaniach... – str. 20 FOT. JOLANTA SZCZEPKOWSKA
Tomasz Bagnowski
Pokój jest mo¿liwy W przededniu rocznicy rosyjskiej agresji na Ukrainê warto zaapelowaæ o pokój. Wezwania do rozejmu i rozpoczêcia rozmów pokojowych nie s¹ dziœ popularne, szczególnie wœród bliskich s¹siadów Rosji, jak na przyk³ad Polska, ale tak¿e w USA, gdzie du¿a czêœæ politycznego establishmentu wci¹¿ ho³duje przekonaniu, ¿e konflikty najlepiej rozwi¹zywaæ przy u¿yciu si³y. Myœlenie to utrzymuje siê w Ameryce pomimo licznych przyk³adów z historii najnowszej i tej nieco odleglejszej, œwiadcz¹cych o tym, ¿e jest raczej odwrotnie. 27 stycznia tego roku minê³a 50 rocznica podpisania w Pary¿u porozumienia pokojowego, koñcz¹cego aktywny udzia³ amerykañskich ¿o³nierzy w wojnie w Wietnamie. Wydarzenie to nie jest w USA szczególnie pamiêtane g³ównie dlatego, ¿e wojna ta zakoñczy³a siê klêsk¹ Stanów Zjednoczonych, które pomimo zaanga¿owania ogromnych si³, nie osi¹gnê³y celu jakim by³o powstrzymanie antykolonialnej i prokomunistycznej rewolucji w Wietnamie. Wietnam sta³ siê krajem komunistycznym, ale wbrew pogl¹dowi, który by³ jedn¹ z si³ napêdowych udzia³u w wojnie, nie spowodowa³o to ¿adnych groŸnych konsekwencji, ani dla œwiata, ani dla Stanów Zjednoczonych.
Wietnamska klêska analizowana by³a w USA na milion ró¿nych sposobów. Wnioski z tych wszystkich analiz nie doprowadzi³y jednak do zasadniczej zmiany myœlenia o sposobach osi¹gania strategicznych celów. Ameryka nadal trwa³a w zimnowojennym klinczu ze Zwi¹zkiem Radzieckim i w przekonaniu, ¿e si³a militarna jest kluczowa, anga¿owa³a siê w inne pomniejsze konflikty, na przyk³ad wspieranie islamskich radyka³ów w Afganistanie, czy antykomunistycznych, ale te¿ antydemokratycznych i krwawych re¿imów w Ameryce Po³udniowej, Afryce, czy na Filipinach. Dopiero w latach 80tych, za spraw¹ nietypowego przedstawiciela Partii Republikañskiej Ronalda Reagana, dosz³o do chwilowej zmiany w tym podejœciu. Rz¹dom Reagana zarzuciæ mo¿na bardzo du¿o. To temat na oddzieln¹ dyskusjê. Przywódca ten mia³ za to jedn¹ wa¿n¹ cechê, której jak siê wydaje brakuje wielu dzisiejszym prezydentom i premierom. Potrafi³ siê uczyæ na b³êdach. Kiedy wielokrotnie zwiêkszone wydatki na armiê z okresu pierwszej kadencji i obni¿ka podatków wywo³a³a ogromny deficyt bud¿etowy, Reagan w drugiej kadencji zmieni³ front. í6
l Rycyna, zwana krzewem Jonasza, roœnie na Antillach
O Instytucie Pi³sudskiego w roku jubileuszu W tym roku obchodzimy stulecie Instytutu do Badañ Najnowszej Historii Polski za³o¿onego w 1923 roku z inicjatywy Józefa Pi³sudskiego, którego kontynuacj¹ s¹ Instytuty Pi³sudskiego w Ameryce, Londynie i Warszawie. Obchody jubileuszów powstania tych instytutów odbêd¹ siê na pocz¹tku maja w Warszawie.
l Uczniowie ze szko³y publicznej nr 34 na Greenpoincie na lekcji historii w Instytucie
Oprócz tego osiemdziesi¹ta rocznica powstania Instytutu Józefa Pi³sudskiego w Ameryce bêdzie uroczyœcie obchodzona w Nowym Jorku, gdzie w okresie roku jubileuszowego odbêdzie siê szereg wydarzeñ zwi¹zanych z jego histori¹ i dzia³alnoœci¹ uwieñczonych uroczyst¹ gal¹ w Konsulacie Generalnym RP w okresie jesiennym. Instytut Józefa Pi³sudskiego w Ameryce jest organizacj¹ archiwalno-naukow¹, zarejestrowan¹ w stanie Nowy Jork jako instytucja po¿ytku publicznego. Od 2015 r. mieœci siê w polskiej dzielnicy Greenpoint. Zajmuje siê ochron¹ polskiego dziedzictwa w Stanach Zjednoczonych. G³ówn¹ misj¹ Instytutu jest gromadzenie, przechowywanie i udostêpnianie materia³ów archiwalnych. Wa¿n¹ dziedzin¹ dzia³alnoœci Instytutu jest popularyzacja historii i kultury polskiej poprzez organizowanie odczytów, sympozjów, pokazów filmów dokumentalnych oraz edukacja historyczna. Instytut odgrywa niezwykle wa¿n¹ rolê w kszta³towaniu wizerunku Polski w USA. Instytut nie posiada w³asnej siedziby. Kilka razy musia³ zmieniaæ lokalizacjê. Ostatnia przeprowadzka nast¹pi³a w 2015 roku, z Manhattanu do lokalu wynajmowanego na dogodnych warunkach od Polsko-S³owiañskiej Unii Kredytowej mieszcz¹cego siê w dzielnicy Greenpoint na Brooklynie. Instytut utrzymuje siê dziêki hojnoœci swoich cz³onków i sympatyków oraz polskich organizacji w USA i Polsce. Polskie instytucje rz¹dowe takie jak Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Instytut Pamiêci Narodowej, Naczelna Dyrekcja Archiwów Pañstwowych, Biblioteka Narodowa, Konsulat Generalny w Nowym Jorku dawniej Senat RP, Konsulat Generalny w Nowym Jorku wspieraj¹ dzia³alnoœæ programow¹ Instytutu Pracownikom pomagaj¹ wolontariusze – m³odzie¿ i oraz „m³odzi” emeryci. í 14-15