ER KURI
NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
P L U S
P O L I S H NUMER 1481 (1781)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
M A G A Z I N E
TYGODNIK
28 STYCZNIA 2023
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Standardowa ugoda w sprawach o nieumyœlne... – str. 5 í Operacja “Hannibal” i Bursztynowa Komnata – str. 8 í Szarfowanie Wielkiego Marsza³ka – str. 12 í Chleb z mas³em – str. 15 í Windykacja rachunków medycznych... – str. 17 í Bal dla ma³ych, wiêkszych i ca³kiem du¿ych – str. 20
Amerykañski d³ug
FOT. KATARZYNA BUCZKOWSKA
Tomasz Bagnowski
Jeszcze 20-25 lat temu bud¿et USA pe³en by³ pieniêdzy. Dziœ Ameryka jest zad³u¿ona po uszy. W latach 90-tych dosz³o w Stanach Zjednoczonych do rzeczy dziœ niemal niewyobra¿alnej. Zmniejszono wydatki na armiê. Sta³o siê tak nie dlatego, ¿e Ameryka postanowi³a przewartoœciowaæ swoj¹ politykê zagraniczn¹, w której si³a militarna pe³ni niebagatelne znaczenie, ale w wyniku rozpadu Zwi¹zku Radzieckiego i przeœwiadczenia, ¿e ogromne wydatki z okresu zimnej wojny nie bêd¹ ju¿ potrzebne. By³a to zreszt¹ wówczas ogólna tendencja œwiatowa. Bud¿ety wojskowe redukowali wszyscy, nawet jeszcze bardziej ni¿ USA. Nie trwa³o to jednak d³ugo. W przypadku Ameryki sytuacjê zmieni³ zamach z 11 wrzeœnia 2001 roku. Bud¿et wojskowy zacz¹³ gwa³townie rosn¹æ wraz z pocz¹tkiem tzw. wojny z terroryzmem, rozpoczêtej przez prezydenta George’a W. Busha, który podj¹³ decyzjê o ataku na Afganistan, a potem o inwazji na Irak. Polityczn¹ ocenê tych decyzji zostawmy na boku i skupmy siê na d³ugu. Bush postanowi³ jednoczeœnie nie podnosiæ podatków, a wrêcz przeciwnie. Jego administracja zdecydowa³a o ich obni¿eniu. Mieliœmy wiêc drastycznie zwiêkszone wydatki i powa¿nie zmniejszone przychody. Nadwy¿ka bud¿etowa z okresu prezydentury Billa Clintona szybko zosta³a przejedzona i wymykaj¹ce siê spod kontroli wojny
trzeba by³o zacz¹æ finansowaæ na kredyt. Barack Obama, który obj¹³ w³adzê po Bushu, kontynuowa³ tê politykê. Jakie by³y skutki? Wed³ug gruntownej analizy przeprowadzonej przez Brown University, który do wydatków stricte militarnych doda³ tak¿e inne koszty, np. finansowanie opieki nad weteranami i odsetki od zaci¹gniêtych kredytów, w wyniku wojny z terrorem d³ug narodowy USA wzrós³ o 6 bilionów dolarów. W 2008 roku dosz³o gwa³townego kryzysu gospodarczego. Kwestiê tego kto odpowiada za jego wywo³anie tak¿e od³ó¿my na bok. Rz¹d Obamy, ma³o doœwiadczonego wówczas polityka, postanowi³ walczyæ z kryzysem i odziedziczon¹ po Bushu recesj¹, wprowadzaj¹c pakiety pomocowe dla wielkich amerykañskich przedsiêbiorstw zagro¿onych upadkiem. Kongres uchwali³ tzw. bailout, który faktycznie pomóg³. Ameryka wysz³a z recesji, a przemys³ samochodowy, lotniczy i amerykañskie banki uchronione zosta³y przed upadkiem. Problem w tym, ¿e podobnie jak wojnê z terrorem, sfinansowano to g³ównie na kredyt. Deficyt bud¿etowy i ogólnie d³ug narodowy znów wiêc wzrós³, choæ znacznie mniej ni¿ w wyniku polityki Busha. Pakiet stymulacyjny Obamy wyniós³ oko³o 800 mld dolarów. í6
l Tylko w Nowym Jorku! ¯onkile w styczniu. Gramercy Park.
Szukam sensu Weronika Kwiatkowska
Polarnik, podró¿nik, filozof. Pierwszy na œwiecie zdoby³ w jednym roku dwa bieguny Ziemi, czym zapisa³ siê w Ksiêdze rekordów Guinessa. Przeszed³ australijsk¹ Pustyniê Gibsona, wspina³ siê na szczyty Antarktydy i Grenlandii. Kilkakrotnie odby³ podró¿ dooko³a œwiata. Pisze ksi¹¿ki. Prowadzi fundacjê. Pomaga m³odym ludziom pokonywaæ bariery i budowaæ odpornoœæ psychiczn¹. Marek Kamiñski – innowator, odkrywca, ale przede wszystkim „poszukiwacz sensu” – po raz kolejny odwiedzi Nowy Jork. W³aœnie wróci³ z Rapa Nui, gdzie bra³ udzia³ w konferencji na temat nowoczesnych technologii. Za kilka dni przylatuje do Stanów Zjednoczonych na zaproszenie Jerzego Majcherczyka. Jako goœæ honorowy uœwietni nowojorski „Bal Podró¿nika” i odbêdzie kilka spotkañ z Poloni¹ Wschodniego Wybrze¿a. Jest w ci¹g³ym ruchu, ale – jak mówi – „najwa¿niejsze s¹ podró¿e do wewn¹trz i poznanie siebie”.
l Marek Kamiñski – Wszystkie drogi prowadz¹ do nas samych.
Korzenie Móg³by mieszkaæ w ka¿dym miejscu na œwiecie, jednak wybra³ gdyñskie Or³owo. „Zdecydowa³em siê osiedliæ w Polsce g³ównie ze wzglêdu na dzieci. Mieszkam na wybrze¿u, mam wspania³y widok na morze. To dzia³a na mnie inspiruj¹co. Oczywiœcie, myœla³em o tym, by przenieœæ siê do Kalifornii, kocham Polinezjê Francusk¹, Japoniê. Ale najchêtniej mieszka³bym co dwa tygodnie w innym miejscu. Pod¹¿a³bym za s³oñcem” – mówi Marek Kamiñski. No dobrze, ale jak
wtedy budowaæ relacje – nie zapuszczaj¹c nigdzie korzeni? Podró¿nik wyjaœnia: „Moj¹ ojczyzn¹ – jak pisa³ Camus – jest jêzyk. Gdziekolwiek jestem – jestem w jêzyku. Mówiê biegle po angielsku, francusku, hiszpañsku, niemiecku, japoñsku… wiêc w³aœciwie w ka¿dym miejscu na Ziemi, jestem u siebie”. Marek Kamiñski urodzi³ siê w Gdañsku. Rodzice byli Kaszubami. „Tutaj s¹ moje korzenie” – mówi. „Ale – mimo, ¿e to strasznie wyœwiechtane powiedzenie – czujê siê obywatelem œwiata”. Podró¿owaæ zacz¹³ w wieku oœmiu lat. „Jako piêciolatek z³ama³em rêkê i spêdza³em wtedy du¿o czasu bez rodziców, w sanatoriach. Musia³em przez ten czas nauczyæ siê samodzielnoœci. Podczas pierwszej podró¿y rodzice odprowadzili mnie na poci¹g, a w £odzi odebra³a mnie ze stacji ciocia. Gdy skoñczy³em 14 lat rzeczywiœcie samodzielnie pop³yn¹³em bez rodziców do Danii. A rok póŸniej do Maroka” – wspomina Kamiñski. í9