Kurier Kamieniarski nr 6/2023 (127)

grudzień/styczeń Nr 6/2023 (127) ISSN 1642-7033

Dwumiesięcznik dla profesjonalistów i dla pasjonatów

TEMAT NUMERU

Piaskowiec Wartowice s. 18 Targi STONE 2023 s. 16 R

E

K

L

A

Mistrzostwa Polski w polskim kamieniu Odkryj marmury karraryjskie – przewodnik s. 34

M

A

s. 13

gdynia@hermes-trade.pl

HURTOWNIA NAGROBKÓW • NAGROBKI • • TABLICE NAPISOWE •

Naszym Klientom życzymy wesołych i rodzinnych Świąt

KONGLOMERATY

www.hermes-trade.pl

Bożego Narodzenia,

www.hermes-trade.pl

a w nadchodzącym

PŁYTY GRANITOWE

2024 roku samych sukcesów!

ZAMÓWIENIA KONTENEROWE – ZAPEWNIAMY KOMPLEKSOWĄ OBSŁUGĘ OD A DO Z Gdynia, ul. Legionów 87 Magazyn: Szemud, ul. Wejherowska 79

www.hermes-trade.pl tel. 606 64 42 67 tel. 517 24 62 93

Od r e da kcj i

Spis rekl amodawców ALINA

F

68

Osobiste życzenia składają:

ALKAM

K

23

ANMAR

K

35

BARWAŁD

K

67

CEMADIAM

N

31

BETIMO

F

57

DROZDEK

K

31

CYBERLAB

F

51

GOLDEN LEAF

K

36

DIGI – CERM

F

15

HERMES GABROSTONE

K

37

FOTOCERAMIKA

F

43

KAMIENIARSTWO CEBULA

K

32

GRANIT DULNIAK

K

21

KRZEMEX

N

36

GRANIKON

K

14

MAGMA

K

34

GRANEX

K

59

MEJA

K

33

HERMES

K

3

ORION ART-STAL

N

34

HURTOWNIA IMPALI CB

K

65

RODLEW QMD

N

37

JAGER GRANIT

K

10

ROGALA

K

35

KAMSKAL

K

1

STENEKO

K

32

K&K Automatic Machines

M

22

MARMURY DULEMBA

K

13

MC DIAM

M

66

METIKAM

N

12

MTS LITERY

N

11

NAKAM

K

4

OPAL

F

63

OVALE

F

62

PARADYŻ

M

9

PIASMAR

K

61

PROMASZ

D

2

ROLLING STONE

K

8

SILKAM

M

59

SOSNOWICA

K

45

STANCHEM

N

66

STONEMOTOR KAROL WRÓBEL

M

5

SYNTETYK

N

27

D Maszyny i urządzenia

I Inne

F Fotografia nagrobkowa

K Kamień i półprodukty

www. kurierkamieniarski.pl facebook.com/KurierKamieniarski issuu.com /KurierKamieniarski

nakład 4000 egz.

Sprawdź, jak możesz WYKORZYTAĆ Kuriera Kamieniarskiego w promowaniu swojej firmy: www.kurierkamieniarski.pl/cennik BEZPŁATNA PRENUMERATA Kuriera Kamieniarskiego: www.kurierkamieniarski.pl/prenumerata

M Maszyny, urządzenia i programy N Narzędzia, akcesoria i materiały

T Targi kamieniarskie W Związki, ośrodki naukowe

Kontakt z Redakcją:  +48 77 546 20 14  +48 501 577 687  biuro@kurierkamieniarski.pl

Wydawca | Skład i kolportaż: DIP Point Paweł Szambelan ul. Tęczowa 26/210 45-760 Opole

Adres Korespondencyjny: skr. poczt. 26, Wróblewskiego 25 45-760 Opole 7

Druk: Zakład Poligraficzny SINDRUK www.sindruk.pl

6

grudzień 2023 – styczeń 2024

Spis treści: STONE 2023.................................... 16 Paweł Szambelan

Przyszłość kamieniarstwa, czyli ewolucja targów STONE........... 20

Pomiędzy

Rozmowa przy kawie z Włodzimierzem Ratajczakiem........ 24

Rok ma się ku końcowi. Nie był łatwy, ale na podsumowania jeszcze przyjdzie czas. Dziś raczej jesteśmy myślami przy Świętach Bożego Narodzenia. I cieszmy się tymi chwilami, bo za nami już wszystkie istotne momenty mijającego roku i niedługo zacznie się nowy rok... To taki moment, kiedy na kilka chwil można się zatrzymać – minione sprawy już nas nie zajmują, przyszłe dopiero się wykluwają (albo są już zaplanowane i dzieją się same według wcześniej zadanego rytmu). Można zamknąć oczy, puścić wolno bieg myśli, odetchnąć, wybrać się na krótki choćby odpoczynek zimowy, skorzystać z ferii. Mamy nadzieję, że ten numer Kuriera Kamieniarskiego będzie dobrym towarzyszem w chwilach odpoczynku. Podrzucamy kilka tematów – naszym zdaniem ważnych i warto o nich wiedzieć, jednak na tyle niezobowiązujących, że na pewno nie przeszkodzą w „ładowaniu akumulatorów”. Życzymy Wam tyle czasu, by starczyło go na wszystkie plany. Nastroju, jaki będzie Wam najbardziej odpowiadał. Pogody – tej za oknem i tej w duszy – jaka będzie odpowiednia dla Waszych zamiarów. A także takiego towarzystwa, by chciało się w nim pozostać jak najdłużej.

EuroSkills Gdańsk 2023................... 28 Skąd te plamy? część 2.................... 38 Ochrona i gospodarka drzewami – czy to tylko konieczność?.............. 40 W związku z... Członkostwo....................................44 FX – impregnat dopuszczony do kontaktu z żywnością.................. 46 Pixel – nowa jakość portretów na kamieniu..................................... 48 G652 Maple Red............................... 50 Kamienie jako waluta....................... 52 Dlaczego nikt nam nie powiedział o mediacji? ............... 54 Wyciek danych – jak się zabezpieczyć post factum..................................... 58 TIA: Koniec roku – koniec kłopotów?.......................... 60 Ogłoszenia drobne........................... 62 Kumulacja........................................ 64

Nakład: 4000 egz. Nasza okładka: Stoisko na targach STONE 2023, Poznań

www.kurierkamieniarski.pl

Redakcja nie odpowiada za treść zamieszczanych reklam, ogłoszeń i artykułów płatnych. Opinie wyrażane w tym piśmie są opiniami autorów i nie muszą odzwierciedlać stanowiska Redakcji. Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych oraz

7

zastrzega sobie prawo do skracania i adiustacji tekstów, zmiany tytułu, opracowania redakcyjnego, a także zwrotu materiałów zamówionych a nieopublikowanych. Przedruki tekstów wyłącznie za zgodą ich autorów.

NR 6/2023 (127)

C

M

Y

CM

MY

CY

CMY

K

SPIEKI

WIELKOFORMATOWE

Poznaj nową kategorię produktów Ceramiki Paradyż. Materiał idealny do tworzenia blatów, wysp kuchennych, stołów, parapetów oraz innych form przestrzennych. Dostępne w formacie do 160x320 cm i grubościach 12 oraz 20 mm. Dzięki innowacyjnej technologii barwienia w całej masie można je poddawać obróbce mechanicznej niczym kamień naturalny. Zapraszamy do współpracy.

www.paradyz.com/tri-d

GRANITY * MARMURY * TRAWERTYNY * PIASKOWCE WIELKOFORMATOWE SPIEKI KWARCOWE NEOLITH

SPRZEDAŻ SLABÓW - PRODUKCJA - MONTAŻ USŁUGOWE CIĘCIE LINĄ 3D ORAZ WATERJET

www.marmur-dulemba.pl MARMUR DULEMBA. ul. Pańska 16, 43-262, Kobielice. tel. 32 211 33 33

www.marmur-dulemba.pl

od 1991r.

ZAPRASZAMY NA ZIMOWĄ WYPRZEDAŻ

Nagrobki pojedyncze Dodatkowo oferujemy: oraz podwójne (grub. 5 cm) Transport małym i dużym samochodem Nagrobki dziecięce i urnowe Comiesięczne promocje oraz atrakcyjne bony Tablice napisowe (grub. 6 cm) Wysoką jakość towaru Podstawki, wazony, książki Slaby – różne kolory i grubości Profesjonalną i szybką obsługę

ul. Kantorowicka 400 31-763 Kraków biuro@granikon.pl

721 002 279

www.granikon.pl

504 856 028

HurtowniaGranituGranikon

Ta r g i

Targi, jako impreza o określonym kierunku, powinny spełniać cele oczekiwane przez wystawców i zwiedzających. Dla wystawców ważne jest, aby imprezę odwiedziło jak najwięcej zwiedzających, a zwiedzający chcieliby zobaczyć jak najszerszą ofertę produktów.

STONE 2023

Nasze targi kamieniarskie to specyficzny rodzaj targów. W zasadzie od początku pojawienia się targów kamieniarskich była to impreza wewnątrz branży. I poprzez wszystkie edycje oraz zmiany miejsc wystawy i organizatorów nadal tak pozostało. Na targach prezentują się firmy zaopatrujące branżę kamieniarską, a zwiedzającymi są firmy kamieniarskie szukające ofert do swojej działalności.

Dariusz Wawrzynkiewicz

Co ważne dla zwiedzających, to możliwość porównania ofert na rynku. Aby tak było i zwiedzający odbierali imprezę jako dobrą, wśród wystawców muszą znaleźć się w miarę możliwości wszyscy ważni i znani dostawcy. Oczywiście, w pojedynczych przypadkach może kogoś brakować, ale z zasady targi w zakresie oferty wystawców powinny reprezentować aktualny rynek. Można powiedzieć, że organizator targów umożliwia zaprezentowanie się wszystkim. Niestety, MTP jako organizator jest sprzedawcą, i przez lata przyzwyczaił się do sytuacji, że klienci-wystawcy sami szukają możliwości udziału w targach, ba, walczą o jakieś miejsce na swoją ekspozycję.

16

grudzień 2023 – styczeń 2024

No cóż – kiedyś wszędzie były kolejki klientów: po papier toaletowy, po wędliny, po książki, i aby wystawić się na targach też. Niestety organizatorzy targów pozostali w tamtych czasach. Dzisiaj, żeby coś sprzedać, trzeba działać aktywnie i w sposób przemyślany. Niestety, nawet, jeśli organizatorzy targów dzwonią, to bardzo często w wersji call-center. Dzwoniący nie wie nic o branży, jej elementach i przedstawicielach. To nie działa. Ilość ewentualnych wystawców jest mocno ograniczona, i działanie znane w handlu jako „efektywność statystyczna” nie przyniesie dobrych efektów. Zadzwonimy do 100 – to 10% się wystawi. W sprzedaży masowej to działa. W mocno ograniczonej branży, to niestety tylko 10 wystawców. Dzwoniąc do 1000 zdobędziemy 100 wystawców. Niestety firm kluczowych, o które powinno się zabiegać, jest pewnie w ogóle kilkadziesiąt. W rezultacie targi wyglądają tak, jak tegoroczny Stone. Zabrakło wielu wystawców, którzy są czołowymi zaopatrzeniowcami w branży – dostawców kamienia, oferujących maszyny, czy narzędziowców.  www.kurierkamieniarski.pl

17

NR 6/2023 (127)

Ta r g i

Rozpoczęcie Kongresu Branży Kamieniarskiej – wydarzenia odbywającego się w czasie targów STONE

Wykłady, prezentacje, debaty – wydarzenia towarzyszące targom

Otwarcie ekspozycji indyjskiej przez Nagma Mohamed Mallick ambasador Indii w Polsce i Filipa Bittnera wiceprezesa zarządu Grupy MTP

18

grudzień 2023 – styczeń 2024

Organizator cieszył się z powrotu na targi firm chińskich. Faktycznie było ich sporo, tylko ich obecność (a raczej sposób działania) mocno bulwersuje firmy oferujące narzędzia. Rzecz w tym, że prowadzą na stoiskach regularny handel. Sprzedaż bez faktur, VAT-u, podatków i ceł. Z tego powodu większość firm narzędziowych nie chce wystawiać się na tych targach. Problem jest złożony. Bardzo wielu zwiedzających targi za główny powód przyjazdu do Poznania uważa możliwość tańszych zakupów chińskich narzędzi. Podejrzewam, że gdyby skutecznie zablokować możliwość sprzedaży na chińskich stoiskach, ilość zwiedzających targi spadłaby znacznie. Zamiast zabiegać o kluczowe firmy na polskim rynku MTP zadbało o skuteczne ściągnięcie firm chińskich oraz dogadanie się z organizacją branżową z Indii i obecność tamtejszych firm. W tym względzie organizator też ogłosi sukces. Nawet oficjalne otwarcie targów zaszczyciła swoją obecnością ambasador Indii Nagma Mohamed Mallick. Podobno trwają rozmowy, aby w następnej edycji poznańskich targów w podobny sposób zaprezentowały się firmy z Turcji. Tylko czy takie targi (chińsko-indyjsko -tureckie) będą atrakcyjne dla polskich kamieniarzy?

Najważniejsze jest przekonanie polskich firm do zaprezentowania swojej oferty i ich ponownego udziału w kolejnej imprezie. A za rok dokoptowania do tych firm kolejnych. Tylko tak można zbudować dobrą imprezę targową. Dopiero potem można walczyć o firmy zagraniczne. Czy można sobie wyobrazić targi w Weronie bez kluczowych firm włoskich? Targi będą miały odpowiednią pozycję, jeśli będą odzwierciedleniem polskiego rynku kamieniarskiego. Odczuwam, że branża jest już zmęczona targami w Poznaniu, które nawet nie próbują zmian w oczekiwanym kierunku. Ciekawa okazała się popularność informacji o targach, jaką zaobserwowałem pod postami na naszym profilu na Facebooku. Zapowiedź targów w Poznaniu – zainteresowanie 1428. Informacja o Warsaw Home & Contract – zainteresowanie 2596. Zapowiedź pierwszych targów Stone Expo Poland w Nadarzynie – zainteresowanie 2301. Te dane można odebrać jako złą informację dla organizatora Stone w Poznaniu. Jeśli Stone Expo Poland odniesie jakiś sukces, to branża może w przyszłości tam szukać miejsca dla najważniejszego w Polsce spotkania kamieniarzy.  Więcej zdjęć:

KurierKamieniarski

Kongres Branży Kamieniarskiej: debata „od projektowania do praktyki” z udziałem architektów i kamienarzy

www.kurierkamieniarski.pl

19

NR 6/2023 (127)

Ta r g i

www.stone.mtp.pl

Przyszłość kamieniarstwa, czyli ewolucja targów STONE Niemal 120 wystawców z całego świata, blisko 2,5 tysiąca profesjonalistów z branży, a do tego pierwsza edycja Kongresu Branży Kamieniarskiej, łączącego projekty architektów i potrzeby deweloperów oraz promocja zawodu kamieniarza. Tegoroczna edycja targów STONE wskazała najważniejsze kierunki rozwoju branży i stanowiła zapowiedź kierunków dla kolejnych edycji.

Jednym z kluczowych punktów targów była promocja zawodu kamieniarza i dbania o jego rozwój, zorganizowana we współpracy z Polskim Związkiem Kamieniarstwa. W warsztatach z ręcznej obróbki kamienia, prowadzonych przez doświadczonych profesjonalistów, uczniowie szkół zawodowych otrzymali okazję do eksperymentowania m.in. z wapieniem pińczowskim. Istotnym elementem była także prezentacja kluczowych aspektów ochrony życia i zdrowia podczas obróbki kamienia. Kierunki na przyszłość Jakość, biznes, kontraktacje, prezentacje innowacji, produktów i wiedzy to doskonały punkt wyjścia do przyszłorocznej edycji targów STONE. Temu samemu służy nawiązanie współpracy przez Grupę MTP z przedstawicielami odbywających się w Turcji targów Marble Izmir Fair. Otwiera ona nowe horyzonty dla koncepcji targów STONE, ale przede wszystkim dla firm z branży kamieniarskiej, umożliwia międzynarodową współpracę i wymianę doświadczeń. Zapraszamy na przyszłoroczne targi STONE, które odbędą się w dniach 20-22 listopada 2024 roku. Tekst na podstawie materiałów własnych organizatora.

fot. Monika Pasieczna, Fotobueno

Targi STONE, które odbyły się 22–24 listopada 2023, na nowo stały się wydarzeniem, na którym wystawcy prezentowali wyroby kamieniarskie z całego świata, narzędzia i urządzenia do obróbki kamienia. Zgodnie z wieloletnią tradycją Międzynarodowych Targów Poznańskich część wystawców wyjechała z Poznania ze statuetkami Acanthus Aureus przyznawanymi za najatrakcyjniejsze stoiska. W gronie laureatów znalazły się firmy: Global Stone, Granit-Color, Hallindens Granit, HM Granitos, Spatium Petra, Strassacker, Technistone. Doświadczenia i edukacja Wydarzenia towarzyszące targom skupiały się na aspektach okołobiznesowych, eksponując kamień jako nośnik idei architektonicznych i artystycznych, łącząc go z biznesowym i wizerunkowym podejściem deweloperów. Służył temu choćby pierwszy Kongres Branży Kamieniarskiej. W prelekcjach i debatach uczestniczyli wykładowcy uniwersyteccy, architekci oraz przedstawiciele firm i stowarzyszeń branży kamieniarskiej. Wydarzenie stanowiło więc znakomitą okazję do poznania trendów, nowości i inspiracji oraz wyzwań stojących na styku architektury i budownictwa wykorzystującego kamień, coraz częściej obecny w przestrzeni miejskiej oraz we wnętrzach domów i mieszkań. Ten ostatni element to jeden z ważniejszych kierunków dla branży, coraz częściej kierującej swoją ofertę do klienta indywidualnego.

20

grudzień 2023 – styczeń 2024

Boczkarka do tablic

boczkarki profilowe piły jednosuportowe piły linowe automaty polerskie szlifierki kolanowe

kruszarki łupiarki frezarki centrum obróbcze do blatów kuchennych

Boczkarka profilowa B100

Automat polerski POLER100

Piła jednosuportowa PJS600

K&K Automatic Machines tel./fax 17 283 74 66 Kosiorowscy Sp. J. tel. kontaktowy +48 607 656 791 36-105 Cmolas, Cmolas 398b WWW: www.machines.pl woj. podkarpackie, Polska e-mail: biuro@machines.pl

ROZMOWA

W branży kamieniarskiej działam już bardzo długo. Pamiętam dokładnie, jak to się wszystko zaczęło. 6 kwietnia 1978 roku zatrudniono mnie w Bolesławieckich Zakładach Kamienia Budowlanego, oddział montażowy w Poznaniu.

Rozmowa przy kawie z Włodzimierzem Ratajczakiem Dariusz Wawrzynkiewicz

Wszystkie oddziały związane z kamieniem były zrzeszone w krakowskim Kombinacie Budowlanym Kambud. To był przypadek – mój kolega został kierownikiem tego zakładu i zaproponował mi pracę. Wcześniej, po ukończeniu technikum budowlanego, dwa lata pracowałem w Poznańskim Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłowego nr 2, gdzie zajmowałem się przygotowaniem produkcji. Z tematami budowlanymi miałem sporo do czynienia, dlatego szybko zaadaptowałem się do nowej pracy, gdzie potrzebny był ktoś, kto poradzi sobie z obiegiem dokumentów i jednocześnie poprowadzi roboty montażowe. W firmie Kambud pracowałem 8 lat i zrealizowałem 183 budowy. To było spore doświadczenie! Kiedy ogólne warunki w kraju zaczęły się zmieniać, w 1986 roku powołałem do życia swoją własną firmę – WRIMAR. Zajmowałem się przede wszystkim montażami kamienia. Miałem też mały zakład obróbczy. Były to czasy, kiedy płyty kamienne były praktycznie niedostępne, a pozyskanie brył było nie lada wyzwaniem. Mimo trudności zawsze znalazłem jakieś rozwiązanie. Zlecenia napływały, więc można było działać. Co ciekawe, wcale nie musiałem zaczynać od małych zleceń. Wcześniejsze kontakty pozwoliły mi od początku realizować duże projekty. Zwracały się do mnie firmy z okolic Międzyzdrojów, Szczecina czy Gorzowa. Od razu zlecały mi duże roboty kamieniarskie, bo znali mnie właśnie z pracy w Kambudzie. To były przede wszystkim ośrodki wypoczynkowe, budynki urzędów pocztowych, banki itp. Mniejsze zlecenia stanowiły w tamtym czasie problem. Do pracy z klientem indywidualnym trzeba mieć zupełnie inny system obsługi oraz inną organizację pracy. Dopiero po latach, po rozbudowie firmy, potrafimy realizować również te mniejsze zlecenia.

Włodzimierz Ratajczak, założyciel firmy Wrimar

24

grudzień 2023 – styczeń 2024

W 1991 roku kupiłem teren w Uścikowie, gdzie firma znajduje się do dziś. Powoli wyposażałem zakład. Miałem mnóstwo przestrzeni do rozwoju. Budowa własnej firmy to dzieło, w którym dość istotna jest nadzieja, że w przyszłości pojawią się następcy, którzy „przejmą pałeczkę”. Mam dwie córki i skłamałbym mówiąc, że w tej kwestii nie liczyłem na nie. Młodsza córka Paulina zaczęła mi pomagać, jak jeszcze uczyła się w szkole średniej. Znała dobrze język angielski, więc towarzyszyła mi na służbowych wyjazdach, np. na targi lub na zagraniczne spotkania z kontrahentami, głównie do Włoch. Na stałe pracę zaczęła po ukończeniu studiów ekonomicznych w 2004 roku. Starsza córka Marta dołączyła do firmy w 2008 roku, 3 lata po ukończeniu studiów ekonomicznych. Szczerze mówiąc Marta nigdy nie planowała pracować ze mną w firmie, ale tak ułożyło się jej życie zawodowe. I nie żałuje tej decyzji. Dziewczyny mają różne charaktery i zainteresowania. Żywiołem Pauliny są dokumenty. Przygotowuje różnego rodzaju zestawienia, analizuje umowy oraz podejmuje decyzje związane z wydatkami. Ukończyła dodatkowo kilka kursów o charakterze ekonomiczno-księgowym w Stowarzyszeniu Księgowych w Polsce. Zdarza się jej również pracować z klientem. Specjalizuje się w przygotowywaniu projektów pod indywidualny podział elementów kamiennych. Planuje np. podział posadzki na elementy o indywidualnych wymiarach, co wynika z łącznego metrażu posadzki i wymiarów płyt kamiennych, jakie są dostępne w danej chwili w naszym magazynie. Kamieniarstwo ją wciągnęło. Została nawet rzeczoznawcą kamieniarskim w Ogólnopolskim Stowarzyszeniu Producentów Wyrobów z Kamienia. Marta spełnia się tam, gdzie jest możliwość kontaktów z ludźmi. Według niej nić porozumienia i sympatia między klientem a firmą to najlepsza promocja. Mając częsty kontakt z projektantami, uznała, że musi doszkolić się w tym kierunku. Ukończyła zatem podyplomowe studia z Aranżacji Wnętrz. Zaangażowała się też w Ogólnopolskim Stowarzyszeniu Producentów Wyrobów z Kamienia. Jest Członkiem Zarządu oraz Dyrektorem Biura Stowarzyszenia. www.kurierkamieniarski.pl

25

Czy jestem z nich dumny? Tak, jestem z nich dumny! Czy mnie wkurzały, kiedy weszły do firmy? Ach, wkurzają mnie po dziś dzień! Serio, ostatnio chyba wczoraj. Powód – mają własne zdanie. Jeśli uważasz się za fachowca, a ktoś ma inne zdanie w twojej dziedzinie, to wiesz jak jest... W sumie to nawet dobrze. Jak słyszysz inne zdanie – i chociaż uważasz, że wiesz lepiej – to zaczynasz myśleć. Jak przemyślisz, to często okazuje się, że w ich podejściu jest często sporo racji. To inne pokolenie, inny sposób widzenia świata i pracy. Siłą rzeczy muszą być spory, ale one prowadzą do kompromisów i wypracowania wspólnego zdania. To ogromna siła w budowaniu firmy, która ma swoją historię, ale jest też budowana przez młode pokolenie. Wiedza oparta o doświadczenie czasem nie jest wystarczająca i głos dobrze wykształconych córek jest cenny. Dzieci jeszcze mają tą zaletę, że jeśli mają inne zdanie, to łatwo nie ulegają i będą walczyć o swoje racje. Nawet najlepsi pracownicy firm, gdzieś w głowie mają zakodowane, że „szef ma zawsze rację”, można go czasem przekonywać do czegoś, ale… to w końcu szef! Więc finalnie trzeba mu przytaknąć. Niestety, przytakują również, kiedy ma się głupie pomysły. Dzieci wiedzą, że firma jest też ich i jeśli pakuję się w złe decyzje, to głośno protestują. Faktem jest, że w wielu sprawach już się rozumiemy i spory są coraz rzadsze. Ale nadal się zdarzają. Swoje zdanie miały od początku, ale wcześniej artykułowały je łagodnie. Teraz, gdy mają już doświadczenie, potrafią ostro bronić swoich racji. Dziewczyny przeszły bardzo trudny okres, w którym normalny tryb pracy się zawalił. W 2016 roku poważnie zachorowałem. Kolejne 2 lata mojego życia to była walka z nowotworem. W tym czasie dowodzenie firmą przejęła Paulina. Sytuacja finansowa firmy nie była najlepsza i wiem, że córki rozważały nawet likwidację firmy. Dużo rozmawialiśmy… Powiedziałem wtedy: „Dziewczyny, kamień i ta praca to całe moje życie. To jest to, co kocham i potrafię robić. Nie wyobrażam sobie pracy w innej branży, mimo, że ta do łatwych nie należy…” No i postanowiły walczyć i kontynuować dzieje naszej rodzinnej firmy. NR 6/2023 (127)

ROZMOWA

Kiedy w pełni wróciłem do pracy, zauważyłem, jak bardzo córki dojrzały. Miały wcześniej pomysły tworzenia systemów bardziej korporacyjnych, ale te dwa lata trudnej pracy spowodowały, że zauważyły, iż kamieniarstwo jest rzemiosłem i trudno „ubrać” je w korporacyjne struktury. Są w pełni gotowe do kierowania firmą. Ostatnio do pracy w firmie dołączyła wnuczka Emilia, córka Marty. Ma 20 lat i wdraża się w zagadnienia produkcyjne. Jej zadaniem jest głównie promocja firmy w oparciu o wizerunek. Zatem WRIMAR to już firma trzypokoleniowa. Tak, praca i firma to jedno, ale w życiu można realizować siebie na wiele sposobów. W młodości grałem na perkusji i to z pewnymi sukcesami. Nasz rockowy zespół Racja Stanu grał dwa razy na festiwalu w Jarocinie – w 1983 i 1984 roku. Nawet dzisiaj można odnaleźć nagrania Racji Stanu w Internecie na kanale YouTube. W 1984 roku mieliśmy bardzo dobrą recenzję na łamach pisma Jazzforum. Nadal z częścią kapeli mam kontakt. Dwaj członkowie zespołu są do tej pory aktywni muzycznie. Po chorobie postanowiłem powrócić do grania dla własnej przyjemności na perkusji. Jak się okazało, moje bębny, które oddałem na przechowanie, zaginęły. Szkoda, bo to była bardzo dobra perkusja od kultowego producenta – Szpaderski. Chciałem grać, więc w 2018 roku po prostu kupiłem bębny i ustawiłem je na strychu w firmie. Od tamtej pory co jakiś czas gram. Zdarza się, że ktoś z grających znajomych wpadnie na wspólną sesję. Ciągle myślę o tym, że w branży jest kilka osób grających. Może kiedyś uda się nam razem coś zagrać. To byłoby wydarzenie! Kamieniarskie rockowe granie!



Paulina Ratajczak, Marta Stróżyk i Włodzimierz Ratajczak

26

grudzień 2023 – styczeń 2024

Z KAMIENIEM W TLE

EuroSkills Gdańsk 2023 Dariusz Chrzanowski

W dniach od 6 do 8 września na terenach AmberExpo w Gdańsku odbyła się ósma edycja tego międzynarodowego wydarzenia, które ma miejsce co dwa lata, za każdym razem w innym kraju europejskim. Szczególną jego rolą jest promowanie umiejętności zawodowych, ale także inicjowanie podnoszenia posiadanych kwalifikacji w duchu rywalizacji. W ten sposób pobudza się w młodych ludziach chęć rozwijania swoich umiejętności i posiadanych talentów. Zawodnicy musieli mieć poniżej 25 lat, było ich ponad 600 z 32 krajów i reprezentowali ponad 40 różnych zawodów i specjalności. Ze zrozumiałych względów w centrum mojego zainteresowania znalazł się pawilon z napisem Architectural Stonemasonry – kamieniarstwo architektoniczne. Tam razem z kolegą Krzysztofem Skolakiem reprezentowaliśmy Polski Związek Kamieniarstwa i pełniliśmy rolę workshop menagers. W największym skrócie: byliśmy osobami „od spraw wszelakich”, a naszym zadaniem było zapewnienie zawodnikom w miarę identycznych warunków do pracy, reakcji na ewentualne awarie sprzętu, dbanie o sprawne zaopatrzenie w niezbędne materiały i nie tylko. Wiąże się z tym pewna anegdota, ale o tym później. Mieliśmy pod opieką siedem ponumerowanych boksów, po jednym dla każdego zawodnika, w których rywalizowali ze sobą nie widząc się nawzajem podczas pracy. Były to dwie zawodniczki i pięciu zawodników: Słowenka, Węgier, Niemiec, Chorwat, Szwajcarka, Francuz i Austriak. Niestety, reprezentanta z Polski w tej dziedzinie zabrakło. Zawodnicy otrzymali w sumie trzy zadania. Pierwszym było wykonanie odpowiednich szablonów z aluminiowej blachy na podstawie rysunków. Szablony te były bardzo ważne, a wręcz niezbędne. To od ich poprawnego zrobienia zależało wykonanie zadania trzeciego – w zasadzie głównego i najważniejszego. Dokładność wykonanych szablonów z blachy miała ogromny wpływ na to zadanie, o którym za chwilę.

Byłem tam, czyli Identyfikator autora

W drugiej kolejności każdy z zawodników na kamiennym elemencie (wapień gołuchowski), w kształcie sześcianu o boku 20 cm, miał wyrzeźbić ornament (relief – kompozycję rzeźbiarską). W zadaniu tym każdy miał swobodę w interpretacji otrzymanego rysunku 2D, co obrazują zdjęcia na sąsiedniej stronie.

28

grudzień 2023 – styczeń 2024

Przykłady ornamentów wykonanych przez zawodników – zadnie drugie

Trzecie – ostatnie, ale za to najważniejsze – zadanie polegało na wykonaniu elementu architektonicznego, który wykazywał najróżniejsze stopnie trudności w realizacji. Każdy otrzymał materiał w postaci kamiennego prostopadłościanu z wapienia gołuchowskiego o wymiarach 20 x 30 x 50 cm. Tutaj już nie było możliwości na własną wizję i należało się ściśle trzymać wymiarów, kątów i łuków. Dla zobrazowania stopnia złożoności wspomnianego zadania poniżej widoczny jest fragment rysunku, parafowany przez ekspertów, na podstawie którego uczestnicy zawodów (przypomnę, że wszyscy byli w wieku poniżej 25-ciu lat) rywalizowali ze sobą. Szablony z blachy, które każdy z zawodników sobie wykonał na początku, teraz były niezbędne do poprawnego wykonania wszystkich detali w kamiennym elemencie. Bez nich precyzyjne wykonanie elementów łukowych byłoby niemożliwe.

Słowenka przy pracy

A teraz obiecana anegdota. Otóż dzień przed zawodami okazało się, że nie ma blachy, którą eksperci już dużo wcześniej wpisali na listę rzeczy absolutnie niezbędnych do tego, by konkurencja kamieniarska mogła się odbyć. Zapowiedzieli wręcz, że jeśli jutro – w pierwszy dzień zawodów – nie będzie owej blachy, to odwołują konkurencję. Krzysiek, który był głównym workshop menagerem w naszym dwuosobowym zespole, obiecał, że blacha będzie, aczkolwiek pewności nie miał. Dwoił się i troił, wykonując telefony.

Prawie gotowy element architektoniczny – zadnie trzecie

Fragment rysunku technicznego obrazujący poziom skomplikowania zadania

www.kurierkamieniarski.pl

29

NR 6/2023 (127)

Z KAMIENIEM W TLE

i głośny gwizdek. Napięcie minęło i uśmiech pojawił się na wszystkich twarzach. Rozległy się gromkie brawa, a u niektórych pojawiły się nieskrywane łzy w oczach.

Od tego momentu na włosku wisiały zawody naszej branży i nasza reputacja. Nazajutrz, dosłownie w ostatniej chwili, blacha dotarła. Ulga i radość – niesamowita. Tak oto Krzysiek uratował zawody kamieniarskie. W sumie zadanie z elementem architektonicznym zajęło dwa dni ciężkiej i naprawdę intensywnej pracy. Zawodnicy pracowali głównie narzędziami pneumatycznymi, ale w miarę potrzeb ręczne dłuta i młotki też długo nie stygły. Widać było po zawodnikach zaangażowanie i skupienie. Każdy detal, każdy fragment, każda odchyłka od wymiaru, wszystko miało duży wpływ na ocenę końcową. Pod koniec stres odczuwaliśmy już chyba wszyscy, bez wyjątku. Gdy kończył się czas i zaczęło się głośne, końcowe odliczanie nikt się nie poddawał, wszyscy zawodnicy pracowali z niegasnącym zapałem. Doping zgromadzonych gości, widzów i kibiców z poszczególnych krajów był nie do opisania. Emocje i atmosfera gorące jak na Słońcu. Aż w końcu pracę przerwał długi

Zmagania zawodników się zakończyły, opadły pierwsze, gorące emocje, a rozpoczęła się ocena wykonanych prac. Eksperci mierzyli, oglądali, oceniali, podliczali, wypełniali tabelki, a nawet głosowali. Nikt nie znał i nie mógł znać ostatecznych wyników, gdyż wszystkie dane na bieżąco były wprowadzane za pomocą komputera do systemu. Trwało to do późnych godzin nocnych. Ostateczne i oficjalne wyniki podano na uroczystej ceremonii zamknięcia, kończącej EuroSkills Gdańsk 2023, podczas której wręczono nagrody, w tym złote, srebrne i brązowe medale, dla najwyżej punktowanych zawodników. W naszej branży zwyciężyła Szwajcarka Marlena Senne, miejsce drugie ex aequo zajęli Niemiec Johannes Reiter i Francuz Adrien Nicolas. Niezależnie od zajętych miejsc na czy poza podium, każdy z uczestników pokazał swoją niezwykłą determinację w dążeniu do ukończenia dzieła, do tego by wykonać je z największą dokładnością i starannością. To było widać każdego dnia i na każdym etapie. Ich zapał nie gasł ani na chwilę. Inwestujmy w młodych ludzi i ich edukację. Naprawdę warto. 

Uczestnicy EuroSkills Gdańsk 2023 i sędziowie oraz ich workshop menagers, czyli Krzysztof Skolak i autor

30

grudzień 2023 – styczeń 2024

www.cemadiam.pasaz24.pl

31

www.ikamienie.pl Adrian Cebula

www.steneko.pl

32

www.mejabuganiuk.pl

33

www.magma.net.pl

34

www.anmarstone.pl

www.rogala.com.pl

35

www.goldenleafgranites.pl

www.akcesoriangrobkowe.pl

36

www. www.hgs.pl

Szanowni Klienci, Kontrahenci i Współpracownicy, Niech magia Świąt Bożego Narodzenia napełni Wasze serca spokojem i radością, a nadchodzący Nowy Rok przyniesie obfitość sukcesów, zdrowia i pomyślności. Niech będzie to czas pełen ciepła, miłości i wzajemnego wsparcia, a wspólne chwile z najbliższymi staną się niezapomnianymi wspomnieniami.

Zespół Rodlew QMD sp. z o.o.

www.akcesorianagrobkowe.pl www.krzemex.pl

Przemysłowa 4C | RYBNIK | tel/fax (32) 422 00 10 ; (32) 433 10 73 ; +48 505 804 802 sklep@akcesorianagrobkowe.pl 37

w i e dz a k a m i e n i a r s k a

Dariusz Wawrzynkiewicz

Skąd te plamy? część 2 W poprzednim artykule – Kurier Kamieniarski nr 5/2023 – omówiłem powody powstawania plam na białych marmurach. Tym razem chciałbym przedstawić metody radzenia sobie z tym zjawiskiem. Na początek kilka zagadnień, na które trzeba zwrócić uwagę w procesie produkcji. To właśnie błędy na etapie produkcji powodują najwięcej przypadków pojawiania się plam.

Zabezpieczanie marmuru na etapie produkcji Żółknięcie związane ze składem materiału powstaje pod wpływem warunków zewnętrznych. Takimi zewnętrznym czynnikami jest tlen zawarty w wodzie i powietrzu. Jeśli skutecznie zapobiegamy kontaktowi materiału z wodą, żółknięcie spowodowane składem i strukturą kamienia zostanie zredukowane. Skutecznym sposobem zapobiegania przenikaniu wody przez kamień jest uszczelnienie powierzchni płyty przed zamontowaniem kamienia. Wczesna wodoodporna obróbka płyt kamiennych polega zwykle na pokryciu płyty środkiem hydroizolacyjnym, przepuszczalnym dla siloksanów (silanów – związki krzemu i tlenu). Niestety doświadczenie wskazuje, że użycie tego rodzaju impregnatu do malowania powierzchni płyt, nie może skutecznie zahamować żółknięcia. Po prostu środki hydroizolacyjne mają ograniczenia. Bez względu na to, jak dobry jest środek hydroizolacyjny, jego wodoodporność będzie stopniowo spadać z powodu wpływów środowiska. Dlatego po pierwszym zastosowaniu środka hydroizolacyjnego proces należy regularnie powtarzać, aby uzupełnić zabezpieczenie powierzchni. Z tego powodu środki hydroizolacyjne nadają się tylko do płyt, na których proces można powtórzyć w dowolnym momencie – takich jak wierzchnia część podłogi lub ściany. W przypadku zastosowania penetrującego środka hydroizolacyjnego od spodu płyty, nie można monitorować właściwości hydroizolacyjnych zabezpieczonej

płyty. Nawet, jeśli pojawiają się oznaki, że działanie środka hydroizolacyjnego osłabło znacznie, nie mamy możliwości powtórzenia procesu. Upływający czas doprowadzi do całkowitej utraty wodoodporności. Niestety typowy w projektach sposób montażu płyt kamiennych nie pozwala na ingerencję w wykonaną realizację i powtórne zabezpieczenie hydroizolacyjne. Rozwiązaniem jest stosowanie klejów wodoodpornych z cementem jako materiałem bazowym i wysokocząsteczkową emulsją polimerową. Ten rodzaj wodoodpornego kleju określany jest zwykle jako dwuskładnikowy klej wodoodporny. W tych klejach główny składnikiem jest cement z innymi nieorganicznymi, wypełniaczami i niewielką ilością dodatków polimerowych. Drugim składnikiem jest organiczna emulsja polimerowa. Takie kleje dwuskładnikowe należy wymieszać tuż przed stosowaniem. Pracownicy, którym brakuje fachowej wiedzy, często nie zdają sobie sprawy, jak ważny jest stosunek obu składników i nie mieszają ściśle według określonej w dokumentacji produktu proporcji. Dlatego, aby uzyskać dobre zabezpieczenie, trzeba uczulić pracowników na stosowanie się do wskazań producenta kleju. Istnieje wiele marek wodoodpornych klejów, ale ich jakość jest nierówna. Na przykład rodzaj zastosowanego polimeru w emulsji nie jest odpowiednio dobrany lub zawartość części stałych jest zbyt niska. Taki dwuskładnikowy wodoodporny klej gorszej jakości nie nadaje się do białego marmuru o wysokiej zawartości żelaza lub marmuru z ciemnymi przebarwieniami, ponieważ po nałożeniu silnie alkaliczna woda cementowa natychmiast dostanie się do pęknięć kamienia lub porów kapilarnych, i zabezpieczenie płyty ulegnie degradacji.

38

grudzień 2023 – styczeń 2024

Zabezpieczanie marmuru na etapie użytkowania

A co jeśli zażółcenia się pojawią?

Najskuteczniejszym zabezpieczeniem przed żółknięciem jest przede wszystkim rozsądne użytkowanie i konserwacja. Zacznijmy jednak od spraw podstawowych, choć wydają się oczywistymi.

Po odkryciu zażółcenia powierzchni płyty z białego marmuru należy najpierw znaleźć przyczynę żółknięcia. Zanim uznasz, że przyczyna żółknięcia jest związana z rdzą, najpierw upewnij się, że żółknięcie nie jest spowodowane starzeniem się wosku lub innymi czynnikami zewnętrznymi. Po wykluczeniu czynników innych niż żelazo należy przygotowywać się do usuwania rdzy.

Przykładowo: umieszczenie wycieraczki przy wejściu, w celu usunięcia piasku lub innych twardych cząstek przed wejściem na marmurową nawierzchnię zmniejszy nanoszenie materiału działającego ściernie na użytkowaną powierzchnię. Mop używany do czyszczenia podłogi nie może być zabrudzony, a woda używana do mycia podłogi musi być czysta, by nie wcierać wtórnie brudu w powierzchnię. Po umyciu podłogi należy wodę wytrzeć do sucha z posadzki, by zminimalizować czas kontaktu kamienia z wilgocią. Do konserwacji najlepiej używać płynu do czyszczenia marmuru. Używanie środków uniwersalnych podnosi prawdopodobieństwo przypadkowego użycia środka mogącego zareagować z kamieniem lub niszczącego istniejące powłoki ochronne. Praktyka pokazuje, że woskowanie podłóg okazało się metodą konserwacji płyt marmurowych, która przynosi więcej szkody niż pożytku. Przede wszystkim blask szlifowanego woskiem podłoża nie utrzymuje się długo. Z drugiej strony większość wosków blokuje pory kamienia, co utrudnia normalny przepływ powietrza w marmurze wywołany zmianami temperatury i innymi warunkami atmosferycznymi. Gdy nagromadzona warstwa wosku staje się żółta w wyniku starzenia, należy ją usunąć. Stosuje się do tego zmywacz wosku, co niestety wpływa, na jakość powietrza w pomieszczeniu. Najpopularniejszą metodą odnawiania powierzchni jest stosowanie krystalizatorów. Cały proces krystalizacji kamienia polega na utwardzeniu jego struktury. Wskutek reakcji chemicznej, która zachodzi pomiędzy kryształkami węglanu wapnia oraz kwasem, jaki zawiera w sobie krystalizator kamienia – wytwarzają się nowe, twarde związki chemiczne. Powstałe krzemiany wapnia są twarde i odporne na zarysowania, dzięki czemu skutecznie zabezpieczają powierzchnię, gwarantując jej połysk oraz właściwości antypoślizgowe. Wybór odpowiedniego krystalizatora powoduje, że powierzchnia obrobionego kamienia uzyska gęstą, jasną powłokę, która nie wpływa na przepuszczalność kamienia. Jednak podczas obróbki powierzchni krystalizowanej, takie jak polerowanie z użyciem „białej sadzy” należy pamiętać, że po polerowaniu powierzchni należy ją dokładnie odkurzyć. Każde nieusunięte drobiny proszku mogą stać się źródłem zanieczyszczenia, a finalnie doprowadzić do zżółknięcia powierzchni płyty.

www.kurierkamieniarski.pl

Obecnie w sklepach dostępne są różne marki środków do usuwania rdzy z kamienia. Chociaż żaden producent nie podaje podstawowego składu chemicznego, większość środków na rynku ma odczyn kwaśny. Ze względu na słabą odporność marmuru na kwasy, wiele kwaśnych odrdzewiaczy powoduje erozję powierzchni płyty podczas usuwania rdzy. Nadmierna erozja powierzchni marmuru spowoduje trwałe uszkodzenie powierzchni. Dlatego stosując odrdzewiacz należy pamiętać o przyklejeniu kilku warstw ręczników papierowych na powierzchni kamienia podczas usuwania plam. Następnie wylać odrdzewiacz na papier. Poczekaj około dwóch godzin, kolor żółty będzie się stopniowo zmniejszał, a po kilkukrotnym przeprowadzeniu takiego procesu plamy powinny zniknąć. Doświadczeni fachowcy zwykle używają słabo kwaśnych lub nawet neutralnych środków czyszczących, aby zminimalizować uszkodzenia kamienia. W przypadku uporczywych plam rdzy stosować należy pastę. Aby otrzymać pastę należy zmieszać odrdzewiacz z ziemią okrzemkową. Następnie nakłada się pastę na plamy rdzy, przykrywa folią z tworzywa sztucznego i uszczelnia taśmą klejącą. Po 24 godzinach należy usunąć zaschniętą pastę. Po zakończeniu procesu należy zebrać rozpuszczone żelazo z zastosowanie specjalnego środka czyszczącego. Ten ostatni krok jest bardzo ważny, ponieważ w procesie usuwania rdzy jony żelaza dyfundują po powierzchni płyty, i jeśli nie zostaną zebrane, wtórne zażółcenie nastąpi szybko, a obszar będzie większy.

Podsumowanie Warto przestrzegać opisanych zasad, aby móc cieszyć się pięknymi, bez plam powierzchniami z białego eleganckiego marmuru. Pojawiające się plamy zwykle są wynikiem zaniedbań w jakości pracy monterskiej, złym doborze zabezpieczeń i nieprawidłowej eksploatacji. Co do tego ostatniego elementu, warto opracować ulotkę dla użytkownika marmurowej powierzchni. Jest szansa, że przypadki uszkodzeń powierzchni będą rzadsze. Nie mówiąc już o ewentualnych sporach z inwestorem w ramach gwarancji. 

39

NR 6/2023 (127)

NASZE SPRAW Y

Rafał Jaworowski

Ochrona i gospodarka drzewami – czy to tylko konieczność?

Jak wspominałem w poprzednim artykule (Kurier Kamieniarski nr 4/2022), kopalnie w Polsce często muszą mierzyć się z nietypowymi wyzwaniami z zakresu ochrony środowiska, wykraczającymi poza klasyczny katalog spraw. Mimo, że są ważnym elementem gospodarki kraju, ich działalność często jest powodem roszczeń społeczeństwa, bo ich oddziaływanie wpływa na środowisko – zarówno w szerszym, jak i dużo węższym zakresie.

Rafał Jaworowski, autor tekstu, jest Certyfikowanym Inspektorem Drzew oraz Inspektorem Nadzoru Dendrologicznego w procesie inwestycyjnym Kontakt: tel. 790 437 910 biuro@rhjenvironment.com www.rhjenvironment.com

Dlatego ważne jest, aby zwrócić uwagę na ochronę i gospodarkę drzewami na terenach kopalń w naszym kraju, gdyż to od tego aspektu można rozpocząć poprawę sytuacji w skali makro. A ze względu na to, że zakłady kamieniarskie i ich tereny magazynowe nierzadko zajmują znaczne powierzchnie, niżej zaproponowane rozwiązania można również zastosować w tych zakładach. Zgodnie z zapisami ustawy o ochronie przyrody, na terenie kopalń należy przestrzegać zasad ochrony przyrody, w tym ochrony roślin i zwierząt. Pewne autentyczne przypadki, z jakimi się spotkałem, w dużym skrócie opisałem w poprzednim artykule. Z kolei ustawa prawo górnicze określa, że przedsiębiorcy prowadzący kopalnie mają obowiązek prowadzenia działań zapobiegających degradacji środowiska oraz realizacji zasad zrównoważonego rozwoju. Jak więc w sposób rzeczywisty spełnić oczekiwania ustawodawcy i społeczeństwa?

40

grudzień 2023 – styczeń 2024

Rzeczą wręcz banalnie oczywistą jest zdolność drzew do poprawy retencji, zapobiegania erozji i lokalnej regulacji temperatury powietrza. Poprawa tych aspektów może pozytywnie wpłynąć m.in. na bezpieczeństwo na terenie zakładu (w szczególności ograniczenie erozji, bezpośrednio związane z retencją wody), co też przekłada się na niższe wydatki w tym zakresie. Niestety jednak efekt taki jest osiągalny dopiero po latach od odpowiedniego zaprojektowania drzewostanu. Plany zadrzewieniowe muszą więc być wprowadzane w oparciu o wiedzę fachową, m.in. odpowiedni dobór gatunkowy w zależności od siedliska, ale też plany wycinek osadzone w ramach czasowych (co najmniej na kilkanaście lat). Obecnie dużym udogodnieniem jest nowoczesna technologia. Planowanie nasadzeń z pomocą urządzeń, takich jak drony, może być skutecznym sposobem na ochronę i gospodarkę drzewami na terenach kopalń i nie tylko. Drony pozwalają na dokładne zmapowanie obszaru i wyznaczenie miejsc, w których nasadzenia będą najbardziej skuteczne, ale też przede wszystkim pozwalają na wymodelowanie obszaru już zadrzewionego, co z pomocą wyłącznie geoportalu, czy innych map bywa niewystarczające. Połączenie różnych technik – uzupełnione szczegółową inwentaryzacją – daje potężne źródło danych do skutecznego wykorzystania w projekcie drzewostanu. Dzięki tym

rozwiązaniom możliwe jest stworzenie harmonijnej przestrzeni z dbałością o ochronę drzew, co wygeneruje również wymierne oszczędności. Na szczęście zarówno wzrost drzew, jak i eksploatacja złóż są procesem stosunkowo powolnym, a więc dobrze zarządzana kopalnia znajdzie na takie działania czas. Aktualnie niewiele kopalń decyduje się na pomoc specjalisty. Prawdopodobnie bierze się to z niskiej świadomości w tym zakresie. W naszym kraju przyjęło się, iż podobne zadania da się zrealizować w oparciu o podstawy gospodarki leśnej (lub – częściej – całkowicie się je ignoruje). W rzeczywistości projektowanie zadrzewień na obszarach tak skomplikowanych jak tereny kopalń lub otoczenie zakładów kamieniarskich wymaga interdyscyplinarnego podejścia czerpiącego bardzo wiele z leśnictwa, jednak dziedzina ta nie jest tu wystarczająca. Sprawy komplikuje różne przeznaczenie użytków gruntowych, co sprawia, że aby drzewa wyciąć w jednym miejscu, należy zwrócić się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, natomiast wycinka w innym miejscu wymaga kontaktu ze starostą lub najbliższym nadleśnictwem. Plany zadrzewieniowe w jednym miejscu nie wymagają konsultacji z innymi organami administracji publicznej, w innych z kolei bez błogosławieństwa nadleśniczego lub konserwatora zabytków nie da

Las nad ścianą czynnego kamieniołomu pisakowca  Magazyn kamienia w bezpośrednim sąsiedztwie zadrzewienia Na następnej stonie:  Naturalna sukcesja przyrodnicza nad krawędzią wyrobiska granitu

www.kurierkamieniarski.pl

41

NR 6/2023 (127)

NASZE SPRAW Y

się zbyt wiele zrobić. Dlatego tak ważne jest, by rozpoznać każdą sytuację w najmniejszym detalu, czego nie będzie w stanie zrobić osoba bez doświadczenia w podobnych zagadnieniach. W dłuższej perspektywie czasu bazując na danych archiwalnych, oraz próbując niejako przewidzieć przyszłość, odpowiednio zaprojektowane zadrzewienia ochronią kopalnię przed negatywnymi skutkami zmian klimatu, jakie dziś obserwujemy. Będzie to miało oczywiście również wymiar finansowy. Aby nie poruszać się wyłącznie w teorii, posłużę się przykładem z mojego doświadczenia. W kopalni jednego z moich klientów doszło do osunięcia się mas skalnych na krawędzi wyrobiska w miejscu, gdzie kilka lat wcześniej wycięto drzewa pod eksploatację „na zapas” – pomimo braku realnej potrzeby poszerzenia eksploatacji w tamtym miejscu w najbliższym czasie. Na szczęście szkody w sprzęcie nie były duże, choć sięgały kilku tysięcy złotych. Moją uwagę zwróciła różnica w stanie zachowania ściany wyrobiska pokrytej od góry lasem (znajdującym się pod nadzorem nadleśnictwa) a stanem ściany, która runęła. Późniejsze analizy dokumentacji fotograficznej pomogły nam ustalić, iż tempo erozji było tu spowodowane bezpośrednio ubytkiem w drzewostanie. W innym przypadku decyzja urzędu górniczego nałożyła w latach dziewięćdziesiątych na właściciela kopalni obowiązek rekultywacji hałdy usypanej z odpadów górniczych poprzez obsadzenie jej drzewami. Obsadzenie wykonano dość przypadkowo, a terenu później nie pielęgnowano. Dziś, po trzydziestu latach, hałda ta jest co prawda porośnięta drzewami i stanowi piękny przykład tego, jak przyroda sama odbiera, co jej się należy, jednak obszar ten zarósł niemal bez ingerencji człowieka. Niestety brak planowego obsadzenia hałdy roślinnością dziś sprawia kłopoty nowemu właścicielowi kopalni, choć szczęśliwie teren bardzo dobrze chroniony jest przed erozją.

Osobiście jestem wielkim zwolennikiem naturalnego procesu zarastania terenów poprzemysłowych dziką roślinnością, gdyż prezentuje ona trochę postapokaliptyczny obraz i uruchamia naszą wyobraźnię. Dopóki jednak użytkujemy dany obszar w określony sposób i nie jest on objęty jakąś formą ochrony przyrody, to wskazane jest, by drzewostan ten był zaprojektowany w sposób umożliwiający jego późniejsze wykorzystanie. Podsumowując: gospodarkę drzewostanem na terenach kopalń rozpocząłbym w myśl zasady „po pierwsze nie szkodzić” od zapobiegania nieprzemyślanym planom wycinkowym. W wielu gminach decyzje wycinkowe wciąż wydawane są zbyt pochopnie (w innych natomiast urzędach bardzo często spotykamy się z murem nie do przebicia pomimo bardzo dobrze uzasadnionej wycinki). Następnie zalecałbym wdrożenie procedur planistycznych, zaczynając od spełnienia wymogów rekultywacji, a w następnym kroku realizowałbym nowe nasadzenia. Istotne z punktu widzenia istniejącego drzewostanu jest też zapobieganie szkodnikom (w terenach górskich szczególnie kornik drukarz daje się od wielu lat we znaki), na które zastawia się specjalistyczne pułapki wzorując się na metodach stosowanych w lasach państwowych. Niestety obecnie powyższe działania są w większości hipotetyczne, gdyż niewiele zakładów decyduje się na ich realizację. To z czasem generuje koszty odszkodowań czy prac naprawczych po zaistnieniu szkody. Tak więc planowanie nasadzeń z wykorzystaniem nowoczesnych technologii i wiedzy specjalistów pozwala na stworzenie bezpiecznej przestrzeni pracy również w pozornie od tego niezależnych kopalniach odkrywkowych czy wielkopowierzchniowych zakładach kamieniarskich. Praktycznym aspektom dbania o drzewa na własnym terenie oraz sposobom ich realizacji poświęcę kolejny artykuł. 

42

grudzień 2023 – styczeń 2024

W ZWI Ą ZKU Z . . .

W związku z...

Krzysztof Skolak

Członkostwo Często piszę o korzyściach płynących z członkostwa w Polskim Związku Kamieniarstwa, jednak ostatnie liczne rozmowy skłaniają mnie do ponownego zastanowienia się nad tym tematem. Czy to może być zjawisko znane z psychologii jako „zdarta płyta”? Choć nie jestem pewien, to warto podjąć próbę ponownego spojrzenia na powody, dla których warto być częścią tej organizacji. Polski Związek Kamieniarstwa stanowi istotne ogniwo wspierające rozwój branży kamieniarskiej w naszym kraju. Jednakże wielu przedsiębiorców i specjalistów w tej dziedzinie nadal zastanawia się, czy członkostwo w tym związku rzeczywiście przynosi wymierne korzyści. Prześledźmy zatem główne powody, dla których warto rozważyć przystąpienie do tej organizacji. Po pierwsze, Polski Związek Kamieniarstwa to doskonałe forum wymiany doświadczeń i know-how. Przynależność do tej społeczności umożliwia członkom dostęp do szerokiej gamy wiedzy i doświadczeń, dzięki czemu mogą się rozwijać i doskonalić swoje umiejętności. Wspólne dyskusje, seminaria i warsztaty organizowane przez Związek stwarzają unikalną okazję do nauki od doświadczonych profesjonalistów oraz dzielenia się własnymi osiągnięciami. Kolejnym istotnym elementem jest siła wspólnego głosu. Polski Związek Kamieniarstwa reprezentuje interesy swoich członków na różnych szczeblach, biorąc udział w procesach legislacyjnych, konsultacjach z instytucjami, utrzymuje kontakty i wymianę doświadczeń z innymi europejskimi organizacjami kamieniarskimi oraz uczestnicząc w inicjatywach mających na celu rozwój branży. Działa to na korzyść zarówno małych przedsiębiorstw, jak i większych firm, które mogą liczyć na wsparcie i ochronę swoich interesów. Warto także podkreślić aspekt promocji i budowania reputacji. Członkowie Związku mają możliwość uczestniczenia w różnego rodzaju wydarzeniach branżowych, targach czy konkursach, co sprzyja zwiększeniu widoczności ich firm na rynku. Dodat-

kowo, certyfikaty przynależności nadawane przez Polski Związek Kamieniarstwa stanowią potwierdzenie wysokiej jakości usług, co wpływa korzystnie na zaufanie klientów. Kolejnym, równie istotnym argumentem, jest korzyść płynąca z solidnej sieci kontaktów. Członkostwo w Polskim Związku Kamieniarstwa otwiera drzwi do nowych możliwości biznesowych i partnerskich. Nawiązywanie relacji z innymi przedsiębiorcami z branży sprzyja wymianie zleceń, partnerstw biznesowych czy też pozyskiwaniu nowych klientów. Kooperacja w atmosferze zaufania jest jedną z częściej wymienianych przez członków korzyści. Integracja środowiska kamieniarskiego, która dokonuje się na zjazdach, kongresach, oraz innych mniejszych, często spontanicznych spotkaniach, to już wartość dodana do wszystkich wcześniej wymienionych merytorycznych korzyści. A najbliższe spotkanie już w styczniu w Międzyzdrojach, serdecznie zapraszam! Podsumowując, Polski Związek Kamieniarstwa nie jest jedynie formalną strukturą, lecz dynamiczną społecznością skupiającą profesjonalistów z branży kamieniarskiej. Członkostwo w tej organizacji przynosi wymierne korzyści, włączając w to rozwój zawodowy, reprezentację interesów, promocję oraz budowanie wartościowych relacji biznesowych. Warto więc zastanowić się nad aktywnym uczestnictwem w Związku, aby wspólnie kształtować i rozwijać polską branżę kamieniarską. Wszystkich – zdecydowanych czy jeszcze nie - proszę o kontakt z biurem PZK telefonicznie pod numerem 74 855 12 28 lub mejlowo: poczta@kamieniarze.org.pl. 

biuro: Strzegom ul. Kościuszki 2 pok. 19

www.kamieniarze.org.pl tel. (74) 855 12 28

44

grudzień 2023 – styczeń 2024

TEC H NOLOGIA

FX – impregnat dopuszczony do kontaktu z żywnością DYNASIL® FX jest dedykowany do impregnacji blatów kuchennych. To dość specyficzne zadanie. Dlatego FX został przebadany i uznany za bezpieczny do impregnacji powierzchni mających kontakt z żywnością.

Dynasil FX jest nowoczesnym impregnatem opartym na innowacyjnej technologii oleofobowych fluoropolimerów, silanów oraz związków powierzchniowo czynnych. Posiada doskonałe właściwości ochronne o bardzo szerokim spektrum działania. Impregnat wnika w powierzchnię i tworzy cieniutką warstwę ochronną w kapilarach i odsłoniętych porach materiału kamiennego – polerowanego i matowego, a także polerowanych płytek gresowych i materiałów ceramicznych. Jego podstawowym zadaniem jest zapobieganie powstawaniu plam. Zabezpiecza kamień m.in. przed kawą, herbatą, sokami owocowymi, ketchupem, winem, detergentami i kosmetykami. Jest również skuteczny w przypadku śladów po pisakach, zabrudzeniu powierzchni farbą do włosów czy henną. Środek nadaje się więc nie tylko do zabezpieczania blatów kuchennych, ale również do kamienia użytego w łazienkach, na schodach czy na każdej posadzce. Dynasil FX opracowano bazując na środkach o wysokiej odporności na kwasy, zasady, alkohole, rozpuszczalniki i detergenty. W wyniku testów odnotowano odporność na działanie kwasów kamieni naturalnych takich jak np. marmur, wapień. W wielu przypadkach impregnacja pozwala na uzyskanie niemal całkowitej w czasie odporności na działanie słabych kwasów obecnych w produktach spożywczych. Impregnat ogranicza wchłanianie rozpuszczalników i alkoholi, dzięki czemu wykazuje właściwości anty-graffiti. Jego skuteczność w tym zakresie należy jednak potwierdzić każdorazowo przeprowadzając próbę na materiale przeznaczonym do zabezpieczenia.

46

grudzień 2023 – styczeń 2024

Plamy zauważone na powierzchni zabezpieczonej FX-em usuwa się ciepłą wodą lub ogólnie stosowanymi środkami czystości. Testy wykazały również skuteczność preparatu w usuwaniu niektórych plam powstałych przed zaimpregnowaniem – skuteczność zależna jest od rodzaju plamy i czasu, jaki upłynął od momentu jej powstania. Aplikację impregnatu można przeprowadzić pędzlem, wałkiem, szmatką lub metodą natryskową. Preparat należy nanieść równomiernie na powierzchnię i pozostawić na kilka minut tak, aby potrzebna ilość preparatu wchłonęła się w materiał. Nadmiar preparatu należy zebrać z powierzchni przed jego przeschnięciem przy pomocy suchej szmatki i wypolerować. Nie należy dopuszczać do wysychania nadmiaru preparatu pozostałego na impregnowanej powierzchni, ponieważ jego usunięcie może być bardzo trudne lub niemożliwe. W przypadku materiałów wrażliwych na działanie kwaśnych substancji po wyschnięciu zaleca się ponowne naniesienie impregnatu. Po każdym zabiegu powierzchnię należy wypolerować suchą szmatką. Jak w przypadku każdego środka chemicznego warto przestrzegać kilku zasad. Nakładanie powinno odbywać się na powierzchnie suche, czyste i odtłuszczone – wcześniej naniesione powłoki należy usunąć. Podczas impregnacji należy zabezpieczyć powierzchnie nieprzeznaczone do impregnacji. Impregnat nie powinien mieć kontaktu z elementami wrażliwymi na alkohol. Możliwe jest pogłębienie barwy przy niektórych rodzajach kamienia, dlatego zaleca się wykonanie próby w celu oceny uzyskanego efektu. Warto także pamiętać, że materiały, które impregnujemy mają różne własności. Z tego powodu w konkretnych przypadkach należy każdorazowo przeprowadzić test i sprawdzić skuteczność działania.

Obejrzyj film z użycia FX na www.consil.com.pl/fx lub użyj poniższego QR-kodu:

W oryginalnych, szczelnie zamkniętych opakowaniach DYNASIL FX daje się przechowywać przez minimum 24 miesiące, w temperaturach pomiędzy 5 a 30°C. Dostępny jest w puszkach o pojemności 0,25, 1 i 5 litrów. Jego średnia wydajność to około 30 m2/litr dla powierzchni polerowanej.  www.kurierkamieniarski.pl

Więcej informacji: www.consil.com.pl tel. +48 12 444 79 79 tel. +48 696 017 032

47

NR 6/2023 (127)

TEC H NOLOGIA

Pixel – nowa jakość portretów na kamieniu Problem z wizerunkami na nagrobkach zawsze był ten sam. Czy to grawerka, czy to laser, ktoś musiał obrobić odpowiednio zdjęcie. Pół biedy, kiedy zdjęcie jest dobrej jakości – portretowe, wykonane przez zawodowego fotografa i odpowiednio duże. Ale zwykle kamieniarz otrzymuje zdjęcie dowodowe czy paszportowe – albo zdjęcie rodzinne, na którym osoba jest jedną z wielu, a jej twarz jest malutka. Kto próbował się z tym zmierzyć wie, że praktycznie nie ma szans na uzyskanie dobrego efektu. Druga sprawa to ceny piaskarek i grawerek, które ścinają z nóg. Wydanie kilkunastu czy kilkudziesięciu tysięcy złotych to inwestycja, która będzie się zwracać naprawdę długo. Nawet przy częstych zamówieniach to może potrwać miesiące – żeby nie powiedzieć lata – i warto by mieć dodatkowe zamówienia z zewnątrz, bo własnymi trudno będzie odrobić wydatek. Blast Effect Pixel to kompaktowa, ciśnieniowa maszyna do piaskowania za rozsądne pieniądze. Inwestycja zwróci się już po kilku wykonanych portretach. Oprócz atrakcyjnej ceny cechuje się przemyślną konstrukcją. Do obsługi piaskarki używa się pedału nożnego, by operator zawsze miał wolne obie ręce. Zastosowana dysza wykonana jest z węgliku wolframu, więc jest bardzo twarda i przez to odporna na zużycie w kontakcie ze ścierniwem. Dysza ma średnicę 2,5 mm,

Naklej.

Wypiaskuj.

co pozwala na bardzo precyzyjne kierowanie strumienia ścierniwa w określone miejsca grafiki. Sama dysza jest zamontowana w uchwycie przypominającym długopis – daje komfort użytkowania poprzez naturalne ułożenie dłoni. Istotą przenoszenia wizerunku na kamień – a także szkło, drewno, metal i każdą gładką powierzchnię – jest fototechnologia. Choć na rynku znana jest ona już od dawna, to dopiero dobór odpowiedniej folii pozwala na osiągnięcie odpowiedniej szczegółowości. Do przygotowywania obrazów wykorzystywana jest amerykańska folia światłoczuła SR3000 – to gwarancja najwyższej jakości w fototechnologii na rynku światowym. Naniesienie grafiki odbywa się metodą laserową, która na folii SR3000 umożliwia odwzorowanie punktu o wielkości 125 mikronów.

Usuń folię.

48

Obejrzyj film na Youtube: https://youtu.be/ 0BTS774NWgA lub zeskanuj QR-kod

Gotowe. grudzień 2023 – styczeń 2024

Jednak każda grafika wymaga dobrze przygotowanego zdjęcia. To zadanie zdejmuje z kamieniarza współpraca z firmą Blast Effect – usługę tę wykonuje grafik, który zajmuje się tym od 20 lat. Tak duże doświadczenie czyni go niekwestionowanym specjalistą w tej dziedzinie, nawet z lichego zdjęcia jest w stanie uzyskać dobrą jakość na finalnej pracy. Co to oznacza dla kamieniarza? Że nie musi się uczyć nowej umiejętności, jaką jest obróbka zdjęcia i nie musi poświęcać czasu na przygotowanie tego zdjęcia. Zdjęcie wysyła do Blast Effect, określa rozmiar docelowy i po kilku dniach odbiera od kuriera gotową naklejkę. Naklejkę nanosi się na kamień i w kilka minut piaskuje portret.

bezpośrednio na cmentarzu. Pixel jest wyposażony w specjalną osłonę w kształcie pudełka, którą używa się w takich warunkach, by nie zanieczyszczać otoczenia ścierniwem i zachować czystość na miejscu pracy. Producent zapewnia, że przyjeźdża na demonstrcję urządzenia w dowolne miejsce Polski. Bez zobowiązań. Wystarczy zadzwonić i ustalić dogodny termin. 

Więcej informacji: www.blasteffect.pl tel. 668 856 599, 500 285 057, 668 365 328

Zamówienia na naklejki zbierane są przez 7 dni i raz w tygodniu są wysyłane do zamawiających. Oznacza to, że termin realizacji zamówienia na naklejkę z portretem ze zdjęcia to od 3 do 10 dni od momentu wysłania zdjęcia. Koszt przygotowania naklejki w formacie A4 to 200 zł, a w formacie A3 – 300 zł. Oczywiście na podanym arkuszu może znaleźć się kilka różnych grafik różnej wielkości. Cena obejmuje koszty obróbki przesłanych zdjęć. Jednak warto wspomnieć, że grafiki standardowe – świątki, wizerunki świętych, reprodukcje popularnych obrazów, typowe kliparty tematyczne – są dostępne od ręki i mogą być dostarczone nawet w ciągu 24 godzin. Pixel ma też jedną zasadniczą przewagę nad grawerowaniem. Powierzchnia piaskowana nie musi być płaska i polerowana. Z tego powodu można wykonywać zdjęcia i inne wizerunki na książkach, trójwymiarowych sercach, okrągłych wazonach i innych elementach o dowolnym kształcie. Jeden z klientów zakupił Pixela do wykonywania wizytówek na nagrobkach. Dokładność odwzorowania pozwala na wykonanie wyraźnego i estetycznego logo firmy oraz uzyskanie czytelnych danych adresowych nawet przy tak niewielkich napisach, jakie wykonuje się zwykle na tego typu wizytówkach. Wizytówkę – a także dopiski na napisówkach – można wykonywać www.kurierkamieniarski.pl

Artykuł na podstawie materiałów własnych firmy Blast Effect

49

NR 6/2023 (127)

w i e dz a k a m i e n i a r s k a

G652 Maple Red

Dariusz Wawrzynkiewicz

Wśród materiałów, które obrabiamy, są takie, które można znaleźć praktycznie w każdym zakładzie kamieniarskim. Czy to oznacza, że wiemy o nich wszystko? Rozmowy z wieloma branżystami dowodzą, że nie do końca. G652 to jeden z najpopularniejszy chińskich granitów. Jest to gruboziarnisty granit porfirytyczny. Ten materiał jest masowo wykorzystywany przez deweloperów w budynkach mieszkalnych, ale również galeriach handlowych. Ma opinię materiału o dobrej jakości i wytrzymałości. Nadaje się zarówno do wnętrz, jak i na zewnątrz. Kolorystycznie to krwistoczerwony granit wypełniony ciemnymi kropkami przypominającymi małe kryształy, które rozproszone są po całej powierzchni. Jest to więc połączenie czerwonego i czarnego koloru, który wizualnie prezentuje się bardzo dobrze. Obecnie wydobywany jest ze złoża znajdującego się w miejscowości Cenxi w prowincji Guangxi odległej o 1200 km od Xiamen. Roczna eksploatacja około 50 tysięcy m3. G562 świetnie komponuje się z innymi materiałami i w wielu realizacjach łączony jest z szarymi granitami – przykładowo z G603. G562 oferowany jest praktycznie we wszystkich rodzajach obróbki powierzchni: polerowana, szlifowana i piaskowana. Wykorzystywany jest zarówno jako materiał na blaty kuchenne, jak i płytki do zastosowań zewnętrznych. Pod nazwą Maple Red oferowany jest również granit pochodzący z Ukrainy – „Leznik” ze złoża Leznikovskiy. Ten materiał jest nieco ciemniejszy od G562 i wydobywany jest w okolicy miejscowości Czerwonogranitne – 40 km na północ od Żytmierza.

50

grudzień 2023 – styczeń 2024

Skład:

Dane techniczne obecnie dostepnego G562:

Gęstość: 2620 kg/m3 Nasiąkliwość: 0,16-0,24 % Porowatość otwarta: 0,7-0,8 % Wytrzymałość na zginanie: 13,3 MPa Wytrzymałość na ściskanie: 161,7 Mpa Odporność na ścieranie(HSD*): 53 *)

SiO2 Al2O3 CaO MgO Fe2O3

– – – – –

75,73% 12,47 % 0,61% 0,60% 2,25%

Na2O K 2O MnO TiO2 L.O.I

– – – – –

3,39% 4,40% 0,09% 1,17% 0,28%

Skala twardości Shore’a

Najczęściej spotykane nazwy handlowe: G562 Red Granite, G4562 Granite, Capao Red, Chinese Capao Bonito Granite, Cenxi Hong Granite, Cenxi Red Granite, Charme Red Granite, Crown Red Granite, Fengye Hong Granite, Maple Leaf Red Granite, Maple Leaves Granite, Maple Red Granite, China Capao Bonito Granite, Samkie Red Granite, Zarkie Red Granite. Sesame White. W Chinach: 枫叶红 (Fēngyè Hóng)

al. Kołłątaja 18, 42-500 Będzin, tel. 32 726 12 19 info@cyberlab.pl, www.cyberlab.pl zamówienia: Magda 531 715 608 współpraca: Jarek 533 474 608

FOTOKRYSZTAŁY Dostępne są dwie grubości 10 mm i 5 mm Każdy kryształ posiada taśmę montażową.

Wypalane kryształy gwarantują długowieczność oraz wysoki poziom odwzorowania. Jesteśmy tak pewni jakości i trwałości, że udzielamy WIECZYSTEJ GWARANCJI na obraz w naszych kryształach. Zapraszamy do współpracy także foto-ceramików. Oferujemy atrakcyjne warunki współpracy. www.kurierkamieniarski.pl

51

NR 6/2023 (127)

z n a l e zi o n e w s i ec i

Kamienie jako waluta

Mogłoby się wydawać, że wirtualne pieniądze i karty bankomatowe to współczesny wynalazek. W zasadzie codziennie posługujemy się pieniędzmi, które znajdują się nie w naszym portfelu, a w bankach. Historia jednak pokazuje, że koncepcja pieniądza wirtualnego jest dużo starsza. Jest w Mikronezji wyspa Yap, na której istnieje nietypowa waluta Rai. Są nią kamienne dyski z wapienia. Niektóre z nich tak duże, że nie można ich przenieść. Kamienna waluta jest już w użyciu od kilkuset lat. Setki tych niezwykłych dysków skalnych wielkości człowieka są rozsiane po całej wyspie. A w każdej wiosce znajduje się kamienny „bank” pieniędzy. Na terenie tanecznym wioski (malau) znajdują się kamienne dyski należące do konkretnych rodzin. Ciekawe, że kamienie te były przywożone z odległego o 400 kilometrów Palau, gdzie wydobywa się wapień, z którego powstają te nietypowe monety. Yap nie mieli u siebie ani trwałych skał ani kamieni szlachetnych, które mogłyby stać się walutą. Ale miejscowi żeglarze pływali do Palau i przywozili wapień z kamieniołomów. Najpierw były to dary dla wodzów, ale później ewaluowały i stały się walutą. Stało się to tak popularne, że pod koniec XIX wieku w kamieniołomach Palau pracowało 400 Yapes – wtedy cała populacja tego narodu wynosiła 7 tysięcy ludzi.

52

grudzień 2023 – styczeń 2024

Kiedy marynarze przywozili kamienie, największe i 2/5 małych stawały się własnością wodzów. Wodzowie nadawali niektórym kamieniom imiona – zwykle wybierając własne lub krewnych – i podawali ich wartość opartą na jeszcze starszym systemie walutowym: yar (pieniądze z muszli perłowych). Kamienie mogły następnie wejść do obiegu i zostać kupione przez każdego. Obecnie pieniądze kamienne w codziennych transakcjach zostały zastąpione dolarem amerykańskim. Jednak w przypadku bardziej koncepcyjnych wymian – takich jak prawa czy zwyczaje – kamienie pozostają istotną walutą dla 11 000 mieszkańców Yap.

www.kurierkamieniarski.pl

fot. indigpeople.files.wordpress.com

Monety wyceniane są ze względu na wielkość – średnice wahają się od 7 cm do 3,6 m – a także skalę dekoracji, a nawet samą trudność w zdobyciu skały. Ile warta jest moneta, zależy także od tego, komu ją dajesz i za co. Ich wartość zależała nie tylko od wagi i wielkości, ale również od tego, jak wielu ludzi zginęło podczas transportowania rai z Palau na Yap (albo – to również oznaczało wysoką wartość – gdy nikt nie zginął) lub czy daną „monetę” sprowadził ktoś znaczący. Jeśli w czasie transportu wielka „moneta” zsunęła się z tratwy i wpadła w głębinę, nie wyłączało jej to z użycia. Mieszkańcy Yap wiedzieli przecież, że ona, choć niewidoczna, nadal gdzieś tam jest, więc zatopiony kamień mógł mieć swojego właściciela i być używany w transakcjach. Yapese przekazują ustną historię każdego kamienia, ponieważ nie ma zapisanych informacji o tym, co należy do kogo. Rodziny rzadko opuszczają swoje wioski, a starsi plemienni z około 150 wiosek przekazują informacje o każdym kamieniu, co oznacza, że przypominają o przeszłości i pomagają wzmacniać relacje i transakcje sięgające czasów wojowników i klanów. W niektórych przypadkach na kamieniach znajdują się ryciny upamiętniające bitwy sprzed ponad 200 lat. 

53

NR 6/2023 (127)

p r aw o i p o dat k i

Monika Hernik-Oko

Dlaczego nikt nam nie powiedział o mediacji? Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej Wydział Gospodarczy skierował niedawno do mediacji sprawę o zapłatę kwoty 1.734,19 zł. Sprawa pomiędzy przedsiębiorcami, obie strony zgodziły się na mediację.

Podczas posiedzenia mediacyjnego okazało się, że w wyniku nietrafionych inwestycji dłużnik wpadł w kłopoty finansowe, co spowodowało brak zapłaty za wykonaną przez wierzyciela usługę. Dłużnik zaproponował spłatę w częściach, strony doszły do porozumienia w zakresie wysokości poszczególnych spłat i ich terminów. Wszystko wskazywało, że sprawa zakończy się ugodą. Jednak wierzyciel stwierdził, że chciałby również zwrotu kosztów procesu – opłaty sądowej i zastępstwa procesowego – na co dłużnik nie chciał się zgodzić, gdyż wynosiły one łącznie na początkowym etapie sprawy sądowej 750,00 zł, czyli prawie połowę dochodzonej kwoty.

”

Mediacja jest alternatywną dla sądu metodą rozwiązywania sporów – rozwiązywania, a nie rozstrzygania. Z mediacji obie strony wychodzą „wygrane”, bo wspólnie wypracowały rozwiązanie, a nie dostały rozstrzygnięcie narzucone przez sąd. Mediacja jest dobrowolna – strony mogą nie wyrazić zgody na mediację, jak również w każdej chwili mogą z niej zrezygnować. Mediator nie narzuca rozwiązań, nie ocenia propozycji stron ani nie staje po żadnej ze stron – jest bezstronny i neutralny. Mediacja jest poufna – mediator i strony są związane tajemnicą; mediator nie może być przesłuchany przez sąd co do faktów i okoliczności, o których dowiedział się w trakcie mediacji. Mediacja jest procesem niesformalizowanym – można o nią wnioskować na każdym etapie postępowania sądowego, a także przed skierowaniem sprawy na drogę sądową, w każdej chwili można z niej zrezygnować, jak również wrócić do niej, z tym że w przypadku mediacji ze skierowania sądu winno to nastąpić przed wydaniem orzeczenia końcowego.

Warto tu zaznaczyć, że koszt mediacji ze skierowania sądu przy kwocie 1.734,19 zł to... 173,42 zł. Co ciekawe to wierzyciel powiedział mediatorowi, że gdyby wcześniej usłyszał o mediacji, to spróbowałby skorzystać z niej, zanim wystąpił na drogę sądową. A dłużnik potwierdził, że gdyby została zaproponowana mu mediacja, przystąpiłby do niej, gdyż mając wiedzę o zasadach obowiązujących w mediacji, nie obawiałby się spotkania z wierzycielem i jego prawnikami, ponieważ sam profesjonalnego pełnomocnika nie miał. W tej sprawie postępowanie mediacyjne trwa nadal i nadal jest szansa na jej polubowne rozwiązanie. W sprawach gospodarczych zazwyczaj jest dużo mniej emocji niż w sprawach rodzinnych czy sąsiedzkich. Jedna z ostatnich spraw, która została skierowana do mediacji – i niestety nie zakończyła się ugodą – dotyczy zapłaty kwoty 40 000 zł i toczy się pomiędzy osobami, które przez wiele lat były przyjaciółmi. Posiedzenia mediacyjne, ze względu na poziom wzajemnego żalu, odbywały się wahadłowo – mediator spotykał się osobno ze stronami. W trakcie spotkań każda ze stron pokazała ze swojej perspektywy, co sprawiło, że osoby spędzające

Kurier Kamieniarski nr 3-5/2023

54

grudzień 2023 – styczeń 2024

dotąd ze sobą czas wolny, wyjeżdżające na wspólne wakacje, sprawiające sobie prezenty urodzinowe i świąteczne, nie potrafiły ze sobą porozmawiać i dlaczego trafiły do sądu. Istotne w tej sprawie jest to, że strony zostały skierowane do mediacji dopiero w postępowaniu odwoławczym. Jedna ze stron, argumentując brak zgody na wspólne spotkanie mediacyjne, powiedziała, że gdyby zostali skierowani do mediacji na etapie rozstrzygania sprawy w I instancji, to byłaby szansa na porozumienie. Jednak po wydaniu przez sąd orzeczenia w I instancji nastąpiły wydarzenia, które przekreśliły możliwość rozmowy. Według nich ich konflikt był już w miejscu, z którego nie ma możliwości wycofania.

mgr inż. Monika Hernik-Oko prawnik, mediator, Członek Zarządu Stowarzyszenia #wartomediować tel. 661 860 393 www.wartomediowac.pl 39 mediatorów w całej Polsce: www. wartomediowac.pl/znajdz-mediatora/

Przywołując model eskalacji konfliktu stworzony przez austriackiego psychologa Friedricha Glasla spadli na najniższy stopień schodów. Glasl podzielił konflikt na trzy fazy, zawierające trzy poziomy. 

Ryc. Model eskalacji konfliktu wg Friedricha Glasla Materiały szkoleniowe przygotowane w ramach projektu: „Upowszechnienie alternatywnych metod rozwiązywania sporów poprzez podniesienie kompetencji mediatorów, utworzenie Krajowego Rejestru Mediatorów (KRM) oraz działania informacyjne”, POWR.02.17.00-00-0001/20.

www.kurierkamieniarski.pl

55

NR 6/2023 (127)

p r aw o i p o dat k i

Każda z faz została opisana następująco: I FAZA 1. 1. Dyskusja, usztywnienie – strony utwierdzone we własnych poglądach, strony zajmują pozycje, koncentrują się na negatywnych opiniach o drugiej stronie. 2. Debaty, spory, polemiki – strony zajmują stanowiska przeciwne, rozpoczynają walki słowne, mieszają się argumenty racjonalne z emocjonalnymi; od współpracy przechodzą do walki. 3. Czyny zamiast słów – strony tracą wiarę w możliwość werbalnego rozwiązania sporu, koncentrują się na własnych celach, postrzegają drugą stronę jako przeciwnika, a nie partnera w rozmowach; pojawia się w nich chęć zdominowania przeciwnika, osiągnięcia własnych celów jego kosztem. II FAZA 4. Utrwalenie, koalicje – pojawiają się zachowania odwetowe i karzące; na pierwszy plan wysuwa się obrona własnej reputacji. 5. Utrata twarzy – oczekiwanie zachowań upokarzających drugą stronę o charakterze publicznym. 6. Strategie gróźb, zastraszanie – utrata kontroli przez strony, realne oraz publiczne groźby. III FAZA 7. Pojedyncze akty destrukcji – przejście od gróźb do niszczących czynów. 8. Zniszczenie przeciwnika – głównym celem staje się zniszczenie przeciwnika. 9. Razem na dno – wyniszczenie stron, bezwzględna walka.

Zgodnie z powyższym podziałem osiągnięcie porozumienia jest możliwe w fazie pierwszej. Gdy konflikt osiągnie fazę drugą, powrót do fazy pierwszej jest bardzo trudny, zaś w fazie trzeciej zazwyczaj jest niemożliwy. Dlatego pierwszy z opisanych powyżej przypadków – który umiejscowiony jest nadal na samej górze schodów Glasla – ma szansę na szybkie zakończenie, zadowalające obie strony.

Wiedza o możliwości polubownego rozwiązania sporu nie jest powszechna ze szkodą dla mediacji, ale też ze szkodą dla sądownictwa. Ogromna liczba spraw wpływa na przedłużanie się czasu oczekiwania na rozprawy, a postępowania trwają latami. Brak wiedzy i edukacji o mediacji szkodzi również społeczeństwu, zniecierpliwionemu oczekiwaniem na sprawę, z rozstrzygnięcia której niezadowolona jest co najmniej jedna ze stron. Dzięki mediacji można uniknąć ścieżki sądowej, stresu w oczekiwaniu na rozprawę oraz rozstrzygnięcie, niezadowolenia z rozstrzygnięcia oraz oczywiście niepotrzebnych kosztów. Mediacja pozwala też na uniknięcie upadku na ostatni stopień „schodów Glasla”, z którego bardzo trudno wrócić stopień wyżej, tak jak w drugim z opisywanych wyżej przypadków.

56



grudzień 2023 – styczeń 2024

p r aw o i p o dat k i

Wyciek danych – jak się zabezpieczyć post factum

Artur Majchrzycki

W każdej organizacji prędzej czy później dochodzi do wycieku danych, najczęściej spowodowanego przez niefrasobliwość pracownika lub niewystarczające środki bezpieczeństwa. W pierwszym przypadku mówimy tutaj o zaniechaniu lub ignorowaniu instrukcji dotyczących bezpieczeństwa danych przez pracownika, w drugim – o niewystarczających kompetencjach osób zarządzających systemami bezpieczeństwa lub braku możliwości technicznych zabezpieczających dane w organizacji, wskutek czego dochodzi do włamania do systemów informatycznych.

Niedawno w mediach informowano, iż w wyniku działania ransomware (szkodliwego oprogramowania) z systemu informatycznego podmiotu wykonującego badania medyczne skradziono ok. 50 tysięcy (tyle ujawniono) wyników badań i udostępniono je w internecie. Ransomware to drugie, po działaniach phishingowych, co do popularności działanie hackerów. Istnieją oczywiście systemy, które chronią dane, jednak jak się można domyśleć, nie ma 100% skuteczności. W opisanym przypadku wyciek danych jest dosyć niebezpieczny dla osób, których dane zostały upublicznione, z uwagi na ich krytyczność. Mówimy tu o znajdujących się na wypisach z wynikami badań danych takich jak: imię i nazwisko, płeć, adres zamieszkania, PESEL, wiek oraz dane medyczne. Niestety wymienione informacje mogą posłużyć do, mówiąc wprost, kradzieży pieniędzy lub zaciągnięcia kredytu. Jako osoba fizyczna niewiele możemy zrobić, aby zweryfikować poziom zabezpieczeń w organizacjach, które przetwarzają nasze dane. Tutaj, jak na zawołanie, przychodzi nam z pomocą możliwość zastrzeżenia swojego numeru PESEL.

Artur Majchrzycki – Inspektor Ochrony Danych, jest ekspertem ds. ochrony danych osobowych. Specjalizuje się w problemach związanych z wdrażaniem przepisów ochrony danych osobowych. Posiada wieloletnie doświadczenie związane z zabezpieczeniami informatycznymi w ochronie danych. Audytor Wewnętrznych Systemów Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji zgodnego z ISO/IEC 27001. Kontakt do autora: tel. 501 15 11 15 email: a.majchrzycki@moment24.pl

W listopadzie udostępniono bardzo ciekawą i przydatną funkcjonalność ograniczającą skutki kradzieży tożsamości poprzez zastrzeżenie własnego numeru PESEL, minimalizując tym samym ewentualność zaciągania zobowiązań np. kredytowych przez podszywających się pod nas przestępców. Niestety dopiero od 1 czerwca 2024 banki, instytucje kredytowe czy notariusze będą zobowiązani do weryfikacji rejestrów przed podjęciem określonej czynności w celu sprawdzenia, czy nasz numer PESEL został zastrzeżony. Ciekawa jest odpowiedzialność powyższych instytucji: zgodnie z regulacją, nie poniesiemy odpowiedzialności za zobowiązania, które zostały zaciągnięte bez naszej zgody w trakcie istniejącego zastrzeżenia numeru PESEL. Już teraz zachęcam do zastrzeżenia swojego numeru PESEL. Warto też sprawdzić, czy nasze dane są bezpieczne na stronie https://bezpiecznedane.gov.pl/ 

58

grudzień 2023 – styczeń 2024

www.kurierkamieniarski.pl

59

NR 6/2023 (127)

Z KAMIENIEM W TLE

TIA cz. 21

Chciałbym, żeby tak było! Zamykasz rok – wszyscy wypłacają się na zero, ty jesteś w stanie wypłacić innych – górka zostaje i każdy jest szczęśliwy!

Koniec roku – koniec kłopotów? Jacek Kiszkiel

Kiedyś ktoś mi fajnie powiedział, że wypłatę, którą się dostaje za przepracowany okres, można rozbić na przepracowane tygodnie. Pierwszy tydzień ma zabezpieczyć twoje koszty związane z rachunkami za dom czy mieszkanie. Drugi tydzień pracy powinien pokryć potrzeby wyżywienia i zakupów, trzeci powinien pokryć wydatki na zachcianki czy fanaberie, a czwarty tydzień pracy to pieniądze, które mają zabezpieczyć twoje oszczędności lub inwestycje, jakie by one nie były. Tyle w teorii – jak jest w praktyce, każdy dobrze wie. I w ten sposób chcę was przenieść w realia afrykańskie, gdzie sformułowanie „Cash is King” – w przenośni: kto płaci, ten rządzi – czuć w każdym miejscu na Czarnym Lądzie.

W biznesie nie ma sentymentów. I przyjaciół niestety. A Afryka tym bardziej to uwydatnia. To, że nas traktują jak bankomat, na wszystko jest potrzebna kasa, i że nie ma takiej gotówki, której by nie wydali, już zdążyłem się nauczyć. Odciąłem ich też już dawno od swobodnego wydawania pieniędzy na lewo i prawo. Czasy, kiedy w pewnym sensie byłem uległy wobec ich potrzeb i ciągłej presji, że to czy tamto jest niezbędnie potrzebne, już mam za sobą. Nie zwracam już uwagi na to, jak mi marudzą, że czegoś im brakuje i coś potrzebują „na pilnie”. Nauczyliśmy się używać jednego zwrotu: „tomorrow” – dzień, który nigdy nie nastąpi.

TIA – This is Africa – to najczęściej powtarzany przeze mnie zwrot w odniesieniu do RPA. Przez ostatnie kilkanaście lat powtórzyłem go tysiące razy. Na głos i w myślach.

No i teraz przechodzimy do sedna – moich pracowników, którzy ciężko przepracowali cały rok i, przebierając nóżkami, czekają na 15 grudnia. W RPA to data, która rozpoczyna okres urlopowy trwający aż do 15 stycznia. Czyli miesiąc czasu wolnego od pracy i zasłużony czas odpoczynku. Warto przypomnieć, że jesteśmy po drugiej stronie równika i w RPA to najgorętszy środek lata. Pojawia się więc problem, z którym muszę się mierzyć co roku...

60

grudzień 2023 – styczeń 2024

Nie mogę powiedzieć: kiedy wszystko idzie zgodnie z planem i wszystko się układa, praca jest przyjemnością. Można wtedy tylko się przyglądać, jak firma oddycha i ma się dobrze. Ale przychodzi ten koniec roku i miesiąc przerwy. I muszę przyznać, że chyba z tych wszystkich osób, które pracują lub są związane z Afryką, to ja czekam najbardziej na wolne! Czekam na to, żeby chwilę odpocząć. Nie mieć telefonów o 5 rano, bo ktoś zapomniał, że w Polsce czas jest przesunięty o godzinę. Nie musieć się martwić przez ten jeden miesiąc, że coś się odj...ie w Afryce na tyle mocno, że awaryjnie będę musiał wskoczyć w samolot i szybko tam polecieć! Jeden miesiąc, w którym głowa jest wolna od Afryki. Jedyne, czego można w tym czasie im zazdrościć, i czego bardzo brakuje w Polsce, to słońca i pięknej pogody. 35 stopni, dzień, który trwa ponad 12 godzin i kolory otoczenia trochę inne niż paleta barw szarości. Cóż...

Przychodzi do mnie delegacja Czarnych, którzy chcą, aby im wypłacić podwójną pensję przed Świętami Bożego Narodzenia akordem stycznia. Odpowiadam im krótko: to najgorszy okres dla mnie na dodatkowe wydatki, zima za pasem. Jednak dużo większy problem to uzmysłowienie im, że nie patrzą w przyszłość. Jeżeli teraz wypłacę wynagrodzenie za styczeń, to następną wypłatę zobaczą dopiero 25 lutego, czyli za ponad dwa miesiące. Znam ich i wiem, że kiedy wrócą do pracy 15 stycznia, będą goli i weseli i od razu przyjdą po pożyczki do firmy, bo nie będą mieć co jeść. Nie pierwszy raz już to przerabiałem. Tłumaczę więc im ich podejście do pieniędzy i wiem, że historia się powtórzy. Bo jeśli w styczniu przyjdą po pożyczkę do firmy, to firma nie będzie miała z czego im pożyczyć. Już to przerabiałem. Więc będą przychodzić na fochu do pracy, a ja będę się wkurzał, że robią tzw. włoski strajk. Szczerze: przestałem się już tym martwić, i ostatnia rzecz jaką chcę i mam zamiar robić, to układać się z Czarnymi! Zasada: wyciągnij do nich dłoń, a przy następnej okazji urwą ci rękę, jest naprawdę aktualna! Indolencja mojej kadry zarządzającej czasami jest porażająca. Nieprzejmowanie się problemami dnia codziennego jest u nich codziennością, ale niestety kreowanie z małych problemów dużych – ba, nawet eskalowanie ich do miana nie do rozwiązania – czasami mam wrażenie, że oni się cieszą tym, że coś mi się nie udaje czy jest przerwana produkcja z powodu czynników zewnętrznych.

www.kurierkamieniarski.pl

Święta Bożego Narodzenia jednak kojarzą się ze śniegiem i rodzinnym klimatem. Dlatego tym bardziej się cieszę, że będę mógł je spędzić w spokoju, a głowa nie będzie musiała być 12 000 km stąd, na Czarnym Lądzie. TIA – This is Africa. 

61

NR 6/2023 (127)

Ogłoszenia drobne O g ło s z e n i a d r o b n e

www.kurierkamieniarski.pl/drobne Sprzedam : - przecinarka do kamienia ręczna cena 2.000 zł netto - płomieniarka do granitu Pellegrini cena 4.500 zł netto - hydrofornia Ebara typ EVMG 1810 F5 cena 10.000 zł netto - polerka kolankowa cena 2.000 zł netto - głowice polerskie CO.ME.S: · 4 segmentowe 12 szt. cena 500 zł netto/szt. · 6 segmentowe 3 szt. cena 3.000 zł netto/szt. - agregat do klimatyzacji McQuay 3 szt. cena 1.300 zł.netto/szt. - wciągarka elektryczna Balkancar 3 T cena 1.500 zł netto - oczyszczalnia ścieków przydomowa z osprzętem (na 20 osób) cena 10.000 zł netto - łuparka do kostki granitowej MEC cena do uzgodnienia - wentylatory wyciągowe fi 800 2 szt. cena 1000 zł netto/szt. - piła stołowa do kamienia Bombieri & Venturi cena 120 000 zł netto Stan dobry. Tel. 667 663 140

Zatrudnię kamieniarza z doświadczeniem do obróbki granitu, marmuru i piaskowca w Warszawie. Umowa o pracę, 40-45 zł netto/h. Mile widziane prawo jazdy. Tel. 501 229 327, 505 522 794 Sprzedam działający zakład obróbki kamienia piaskowca z pełnym parkiem maszynowym i częścią biurowo-socjalną. Tel. 605738774, 605738795 Producent m a s z y n kamieniarskich MAG-BUD. Produkujemy urządzenia do obróbki kamienia: piły do cięcia, - boczkarki, - kolanówki, - wózki transportowe, - ramieniówki. Konkurencyjne ceny. Tel.: 691-626-132 Sprzedam mały zakład kamieniarski dobrze prosperujący sąsiadujący z cmentarzem parafialnym, kwiaciarnię z usługami pogrzebowymi, 2 samochody pogrzebowe Mercedes Vito, 2 samochody dostawcze. Plac 15 arów, hala produkcyjna z zapleczem socjalnym o pow. 160 m2, budynek kwiaciarni - piętrowy, 2 magazyny. W ofercie jest również zarządzanie cmentarzem parafialnym. Zakład z wyposażeniem działający od 1992 roku. Kontakt 502 54 52 24

Tablice nagrobkowe z plexi grawerowane nietłukące wysyłkowo, www.tablice-nagrobkowe.pl, henryk.mocko@interia.pl, tel. 50 333 46 46

Producent fartuchów i rękawów wodoodpornych dla kamieniarzy. Sprzedaż wysyłkowa – błyskawiczna wysyłka pocztą lub kurierem. Strzegom, ul. Św. Anny 1/6, www.fartuchywodoodporne.pl, tel. 60 34 26 223, tel./fax 74 8 551 472 Z powodu przejścia na emeryturę WYPRZEDAŻ czynnego sklepu kamieniarskiego: artykuły pozłotnicze, szlifierki oraz części zamienne, głowice szlifierskie wahliwe, folie do piaskowania piły, grawerki, narzędzia do rzeźbienia, chemia kamieniarska, akcesoria elektryczne, galanteria nagrobna, artykuły BHP, ściernice diamentowe, segmenty diamentowe i koraliki diamentowe na linkę. Przy zakupie osobistym – Okazyjne Ceny! Parkowanie przy sklepie. Możliwość zakupu wraz z lokalem (ok. 50 m2). Kontakt: Strzegom, ul. Św. Anny 13, www.diamboz.pl, diamboz@o2.pl, tel. 691 379 901 cennik i kalkulator OGŁOSZEŃ DROBNYCH: www.kurierkamieniarski.pl/drobne

62

grudzień 2023 – styczeń 2024

Felieton

Kumulacja Darek Wawrzynkiewicz

Są słowa, które mają co prawda wiele znaczeń lub używane być mogą w różnych kontekstach, ale w społecznym odbiorze utrwaliło się ich jedno konkretne znaczenie. Ostatnio w wielu rozmowach – zarówno wśród znajomych niezwiązanych z kamieniarstwem, jak i branżystów – zadawałem pytanie o to, jak kojarzą słowo kumulacja. Ta moja mała ankieta przyniosła ciekawy wynik. Otóż pierwsze skojarzenie przeważającej ilości rozmówców, to był „totolotek”. O czym to świadczy? O naszym optymizmie. Bo przecież wygrana na loterii, na dodatek ze skumulowaną nagrodą, to oczekiwanie szczęśliwych zdarzeń. A przecież według słownika kumulacja to nagromadzenie lub skupienie się czegoś w jednym miejscu lub czasie; też: sumowanie się jakichś działań, doświadczeń itp. Kończy się rok, który w opinii wielu branżystów był bardzo trudny. Niepewna sytuacja gospodarcza związana z wydarzeniami politycznymi w kraju i za granicami. Niepewny kurs walut, ograniczenie inwestycji, ograniczenie dofinansowań nie tylko w kamieniarstwie, ale przede wszystkim na rynku budowlanym. Wszystko to spowodowało spłycenie rynku i trudności z utrzymaniem normalnego poziomu produkcji. Medale należą się tym, którzy dali radę w takich warunkach przetrwać, a czasem nawet rozwijać swoje firmy. Niezależnie, jak wam się udało poradzić sobie z problemami, nadal kumulacja kojarzy się z wygraną. Nawet wtedy, gdy w konkretnym dniu kumulacja to awaria maszyny, choroba najlepszego pracownika i wycofanie się inwestora z dużego zlecenia. Optymizm jest jednym z najważniejszych elementów w budowaniu sukcesu firmy. Oczywiście tylko taki, który opiera się na racjonalnych przesłankach i aktywnym przemyślanym działaniu. Trudne czasy to właśnie ten moment, w którym aktywne działanie, mądre inwestycje i sensowne zmiany w organizacji firmy, dają świetne efekty.

Przeraża mnie, kiedy słyszę, że firmy rezygnują z działań marketingowych, niezbędnych inwestycji czy zmniejszają zatrudnienie. Redukcja kosztów za wszelką cenę to droga, która nie rozwiązuje problemów. Wręcz tworzy nowe. Jeśli w nowym roku rynek ulegnie poprawie, to ze zredukowanym zatrudnieniem nie będzie możliwości realizowania większej ilości zleceń. A chyba wszyscy przekonali się już, że o pracowników na rynku trwa walka. Jeśli redukcja dotyczyła inwestycji sprzętowych, to spadnie wydajność i jakość. Redukcja kosztów marketingowych to też droga w dół. Jeśli mamy konkretne, atrakcyjne w naszym mniemaniu, propozycje dla rynku, ale ich nie zaprezentujemy potencjalnym klientom, to ich sprzedaż będzie prawdopodobnie niższa, niż to wynika z jej atrakcyjności. Firma z dobrym wizerunkiem, na którym zbudowała swoją pozycję na rynku, powoli zacznie tracić, jeśli nie będzie tego wizerunku podtrzymywać. Problem jest taki, że w pierwszym momencie zmiana będzie niezauważalna. Zwykle, jeśli po jakimś czasie odczujemy, że jest mniej zleceń, obarczymy winą wszystko, tylko nie zaniechania w podtrzymywanie dobrego wizerunku firmy. Zauważcie, że tytułowe słowo „kumulacja” ma taki odbiór przez stałą promocję lotto. Oczywiście rozumiem firmy, które szukają możliwości zmniejszenia kosztów. Patrząc w excelowe tabelki widzimy dokładne kwoty, w tym te wydatkowane na marketing. To są konkretne kwoty. Wykreślenie ich to redukcja kosztów, na której nam zależy. Ale w tych tabelkach nie widać kosztów złej organizacji pracy, nadmiaru odpadów produkcyjnych czy kosztów paliwa zużytego na źle zaplanowane wyjazdy lub montaże, na których zabrakło jednej tubki silikonu albo kleju. Wydaje się, że największe rezerwy w kamieniarstwie to pozyskiwanie zleceń, które trafiają do branży ceramicznej. To ogromny rynek, w którym drzemią wielkie rezerwy dla naszej branży. Ale niestety to wymaga inwestycji marketingowych. Tworzenia luksusowych ekspozycji, prezentowania kamienia w bardzo wielu miejscach i udziału w różnych imprezach targowych. Za chwilę nadejdzie nowy rok, nowy sezon i nowe wyzwania. Zadbajmy w tym nowym sezonie, żeby słowo „kamień” stało się jak „kumulacja” i miało same pozytywne skojarzenia – luksus, piękno, łazienka, parapety, posadzki. Bo na razie, dla większości ludzi, to po prostu coś, co leży na ich drodze. 

64

grudzień 2023 – styczeń 2024

J. Kiszkiel & M. Jastrząb Spółka Jawna J. Kiszkiel & M. Jastrząb Spółka Jawna ul. Chotomowska 35, 05-110 Jabłonna k. Warszawy ul. Chotomowska 35, 05-110 Jabłonna k. Warszawy Marek Jastrząb tel: 692 791 533 Marek Jastrząb tel: 692info@hurtowniaimpalicb.pl 791 533 www.hurtowniaimpalicb.pl,

www.hurtowniaimpalicb.pl, info@hurtowniaimpalicb.pl

nieograniczone

nieograniczone ilości materiału

ilości materiału

Impala CB, Graniczna, Tołkowski, Viscount White, Monumental, Strzegom

Impala CB, Graniczna, Tołkowsk Viscount White, Monumental, Strzego

województwo mazowieckie:

województwo podkarpackie:

Jabłonna , ul. Chotomowska 35 tel: +48 793 383 323

Kraczkowa, ul. Kraczkowa 1475a tel. +48 794 635 426

województwo dolnośląskie:

Kamieniarstwo Zenon Kiszkiel, Aleja Wojska Polskiego 46, 58-150 Strzegom, tel. +48 601 971 422 województwo podkarpackie: województwo mazowieckie:

66

grudzień 2023 – styczeń 2024