Kurier Kamieniarski nr 6/2016 (85) by Kurier Kamieniarski

Dwumiesięcznik dla profesjonalistów i dla pasjonatów

fot. M. Giesbrecht

Grudzień 2016 · nr 6/2016 (85)

Natura zatrzymana w ruchu str. 52

PASJA TWORZENIA

NOWE MASZYNY NOWE PERSPEKTYWY ZPU Promasz WiesÅ‚aw Berezicki ul. Piskorzowska 2, 58 - 250 Pieszyce, tel. +48 74 836 52 06, fax +48 74 836 72 02 e-mail: zpupromasz@zpupromasz.pl, www.zpupromasz.pl

LAT

Dziękując Państwu serdecznie za dotychczasową współpracę pragniemy złożyć życzenia ciepłych i rodzinnych Świąt Bożego Narodzenia oraz samych sukcesów w nadchodzącym Nowym 2017 Roku.

Hermes zespół firmy Hermes

Gdynia, ul. Legionów 87 Magazyn: Szemud, ul. Wejherowska 79 gdynia@hermes-trade.pl • www.hermes-trade.pl tel. 600 59 98 63 • tel. 606 64 42 67

SPIS REKLAMODAWCÓW str./page

ALINA BETIMO BS KAMIENIARSTWO EGA EUROMAX FOTOCERAMIKA FOTOPORCELANA.NET GRANIT DULNIAK GRANITEX HERMES HM TARNGRANIT K&K Automatic Machines KEMPIŃSKI ANDRZEJ MAGMA MC DIAM METIKAM - STONE OLGRAN OPAL ORION ART-STAL OVALE PROMASZ ROMA-STONE SIGNIA SILKAM STANCHEM TARBUD D F I K

Maszyny i urządzenia Fotografia nagrobkowa Inne Kamień i półprodukty

F F D K I F F K K K K D K K N M K F N F D K K N N T

str./page

68 59 45 5 6 18 67 4 66 3 44 49 54 13 44, 54 45 11, 17 65 19 66 2 43 55 64 59 28-29

TOPAZ TOP DIAMOND TOOLS TOROIDY ZAWA

F N N N

63 66 64 66

OSOBISTE ŻYCZENIA ŚWIĄTECZNE SKŁADAJĄ: ANMAR ANWANG CEMADIAM FINNSTONE FUNDACJA BAZALT GOLDEN LEAF GRANIRO KOLOR GRANIT KURIER KAMIENIARSKI MEJA PAMIR RODLEW QMD ROGALA STENEKO SYNTETYK, TENAX ULICKY TRADING WIDUTO

Machines Memorial portraiture Others Raw stone, semi products

N M T W

Narzędzia, akcesoria i materiały Maszyny, urządzenia i programy Targi kamieniarskie Związki, ośrodki naukowe

K K N K I K N K I K K N K K N K N

36 39 33 37 12 36 34, 35 31 30 32 32 61 31 33 37 38 38

Tools, accessories and materials Machines, hardware and software Stone industry fair Unions, ucientific institutions

bezpłatna gazeta bran˙ zy kamienia naturalnego

Kurier Kamieniarski wydawany jest od roku 1997. To dwumiesięcznik branżowy, który jest bezpłatnie wysyłany do 8.000 osób i firm związanych z branżą kamieniarską. Gazeta dociera nie tylko do kamieniarzy. W naszej bazie adresowej są także: kopalnie, kamieniołomy i żwirownie: importerzy, dostawcy i producenci: kamienia, chemii budowlanej, maszyn i narzędzi; architekci i projektanci; uczelnie i związki; firmy budowlane i wykończeniowe; serwis maszyn i dostawcy pojazdów specjalistycznych... Baza adresowa jest na bieżąco aktualizowana, dlatego osiągamy skuteczność ponad 98%. R

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

ISSN 1642-7033 n 2016 grudzie´ nr 6/2016 (85) rok XX wydawany od 1997 roku

Bezpłatna gazeta bran˙ zy kamienia naturalnego

® Do poczytania przy kominku

www.kurierkamieniarski.pl KONTAKT Z REDAKCJĄ: tel. +48 77 546 20 14 fax +48 77 546 63 93 e-mail: biuro@kurierkamieniarski.pl ADRES KORESPONDENCYJNY skr. poczt. 26 45-760 Opole 4 tel. +48 501 577 687 WYDAWCA: DIP Point Paweł Szambelan ul. Tęczowa 26/210 45-760 Opole SKŁAD I KOLPORTAŻ: DIP Point DRUK: Zakład Poligraficzny SINDRUK www.sindruk.pl Nakład: 8000 egz. +100 (dystrybucja w Czechach) Redakcja nie odpowiada za treść artykułów płatnych, ogłoszeń drobnych i reklam. Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych. Redakcja zastrzega sobie prawo do skracania i adiustacji, zmiany tytułu, a także zwrotu materiałów zamówionych, a nieopublikowanych. Przedruki tekstów wyłącznie za zgodą ich autorów. Kurier Kamieniarski jest prawnie chronionym znakiem towarowym.

Targi STONE za nami. Zima przed nami. Nic odkrywczego – po prostu naturalna kolej rzeczy. Targi podsumowujemy, a o zimie jeszcze nie mówimy. Po co? I tak przyjdzie. Oby jak najpóźniej. Ale nim zima nadejdzie może nam przyjdzie zmierzyć się z kolejnym zawirowaniem na rynku indyjskim. Na początku listopada rząd Indii wycofał z obiegu banknoty o najwyższych nominałach. A dolar nadal się umacnia. O komentarz, jaki to dla nas może mieć skutek, pokusił się Mariusz Domaradzki w swoim artykule na stronie 58. Na naszym podwórku też przyjdzie nam przyzwyczajać się do nowego płotu. Od 1 stycznia 2017 roku zmieniają się przepisy podatkowe i prawa pracy. Wydaje się, że najistotniejszą zmianą dla naszej branży będzie obniżenie limitu obrotu gotówkowego z 15.000 € do 15.000 zł. Co to oznacza w praktyce? Że większych zakupów dokonanych za gotówkę nie będzie można „wrzucić w koszty”. Skrótowe i przeglądowe informacje na temat zmian znajdą Państwo na stronie 46. W tym numerze Kuriera pozwolę sobie jeszcze zwrócić Państwa uwagę na dwa teksty. O wpływie impregnacji na właściwości kamienia i maszynie do wiercenia otworów pod montaż liter na „napisówkach”. Życzę Państwu spokojnych, beztroskich Świąt i aby świąteczny nastrój nie opuszczał Państwa jak najdłużej. Paweł Szambelan szambelan@kurierkamieniarski.pl

SPIS TREŚCI: Nagrobek chroniony patentem

Dlaczego tak?

System zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

O menhirach słów kilka

Natura zatrzymana w ruchu

Targi STONE – naszym zdaniem

Ogłoszenia drobne

STONE: Silne narzędzie biznesowe

Kaban

Nowatorskie rozwiązanie w montażu liter

Będą problemy z indyjskim kamieniem?

Wpływ impregnacji

Podatki i przepisy PP – zmiany 2017

Kamienie identyczne z naturalnymi

Zatory, zawały i związana z nimi moralność

W NASZEJ BRANŻY

Kamieniarzu! Nie daj się okraść. Pod takim hasłem 7 grudnia 2016 roku w Strzegomiu odbyło się kolejne spotkanie branżowe organizowane przez Związek Pracodawców Branży Kamieniarskiej i Klaster Kamieniarski. Tym razem panel dyskusyjny dotyczył ochrony praw autorskich i zastrzegania wzorów przemysłowych. Gościem spotkania byli przedstawiciele RODLEW z Rybnika, którzy mają praktyczne doświadczenia z ochroną praw autorskich oraz przedstawiciel Kancelarii Patentowej Rejman s.c. Na spotkanie przybyło 30 osób zainteresowanych tematyką, która coraz częściej pojawia się w praktyce zakładów kamieniarskich. Rosnąca ilość spraw sądowych związanych z kopiowaniem wzorów nagrobków i chęć ochrony tego, co powstaje w naszych zakładach to wystarczający powód, aby zagłębić się w temat. Obecni nie mogli być rozczarowani. Dyskusje trwały długo – pewnie dzięki temu, że zagadnienie omawiano zarówno pod kątem prawnym jak i praktycznym. Jak zapowiedział zarówno Zarząd Związku jak i Klaster, następstwem tego spotkania będą działania, które zmierzające do upowszechniania wiedzy na temat możliwości ochrony produktów. W Kurierze Kamieniarskim rozpoczynamy cykl artykułów o tej tematyce. Będą teksty merytoryczne oraz porady praktyczne osób, które mają już doświadczenia w tej dziedzinie. Zapewniamy, że wcale nie jest to takie skomplikowane jak wydaje się na pierwszy rzut oka.

Czy przedmioty będące wytworem kamieniarza mogą być chronione w Urzędzie Patentowym Rzeczpospolitej Polskiej? Czy przedmioty upiększające miejsca pochówku naszych bliskich mogą być otaczane nie przez kwiaty i znicze, a przez artykuły i paragrafy ustaw? Będąc na cmentarzu niejednokrotnie zatrzymujemy się przy grobach, które przyciągają nasze oko z powodu wyglądu pomnika, czy też jego elementu, który nam się podoba. Nie zastanawiamy się wtedy nad tym, kto to wykonał, tylko nad tym, że też chcielibyśmy, aby miejsce pochówku bliskiej nam osoby było tak przyozdobione.

N Nagrobek chroniony

Joanna Ślęczka

patentem

Trzeba jednak zdać sobie sprawę, że nie wszystkie elementy, które nam się spodobają, można kupić czy zamówić u każdego wykonawcy zajmującego się elementami oprawy miejsca wiecznego spoczynku. Wynika to z faktu, że rzecz stworzona przez osobę trzecią może podlegać ochronie, a my zamawiając ten przedmiot u osoby, która nie jest twórcą tego rozwiązania, powodujemy, że osoba realizująca nasze zamówienie może naruszać prawa przysługujące komuś innemu. Nagrobek, a ściślej mówiąc jego zewnętrzny wygląd, może być przedmiotem zgłoszenia do ochrony w Urzędzie Patentowym RP. Kategorią ochrony, o jaką możemy się ubiegać w przypadku chęci ochrony zewnętrznej postaci nagrobka, tabliczki, wazonu, czy też innego charakterystycznego elementu, jest między innymi wzór przemysłowy. Czym musi się charakteryzować przedmiot, aby Urząd Patentowy RP przyznał ochronę? Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy Prawo Własności Przemysłowej „wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

W NASZEJ BRANŻY część, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, fakturę lub materiał wytworu oraz jego ornamentację”. Z tego artykułu wynikają dwie przesłanki, które musi spełniać przedmiot, aby ochrona w postaci prawa z rejestracji została przyznana: nowość oraz indywidualny charakter wytworu lub jego części. Przedmiot, a więc wzór, będzie uważany za nowy, jeżeli przed datą zgłoszenia identyczny wzór nie został udostępniony publicznie. To udostępnienie publiczne może polegać na wystawieniu, umieszczeniu w materiałach reklamowych, umieszczeniu na stronie internetowej, wykonaniu wyrobu i jego sprzedaży. Wzór będzie również uważany za identyczny z udostępnionym publicznie, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. Jeżeli wzór nie mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy to nie uważa się go za udostępniony publicznie. Druga przesłanka dotyczy indywidualnego charakteru, który musi posiadać wzór przemysłowy i nie jest ściśle zdefiniowana. Wzór będzie odznaczał się indywidualnym charakterem, „jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo”. Jednym zgłoszeniem wzoru przemysłowego mogą być objęte odmiany wzoru przemysłowego. Czyli wzory, które mają wspólne istotne cechy, ale liczba tych odmian nie może przekraczać 10.

Przeglądając „Wiadomości Urzędu Patentowego” możemy tam znaleźć udzielone prawa z rejestracji na nagrobki, urny na prochy, lampiony nagrobne i inne elementy związane z tematyką cmentarną. Koszt zgłoszenia wzoru przemysłowego do Urzędu Patentowego RP wynosi 300 zł za jeden wzór, też w przypadku zawarcia w tym zgłoszeniu 9 jego odmian. Urząd Patentowy RP przyznaje prawo z rejestracji na wzór przemysłowy na 25 lat od daty dokonania zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP, przy czym ochrona jest podzielona na pięcioletnie okresy. Jeśli chcemy, aby ochrona trwała przez cały 25-letni okres musimy wnosić do Urzędu Patentowego RP co 5 lat opłatę za ochronę. W chwili obecnej pierwszy okres ochrony obejmujący pierwsze 5 lat trwania ochrony wynosi 150 zł, drugi okres ochronny kosztuje 250 zł, zaś następne 5-letnie okresy ochronne 500 zł, 1.000 zł i 2.000 zł. Nie ma możliwości wniesienia jednej opłaty z góry za cały okres 25 lat i należy je systematycznie wnosić co 5 lat. Prawo z rejestracji zostaje udzielone na rzecz zgłaszającego po stwierdzeniu przez Urząd, że zgłoszenie wzoru zostało sporządzone prawidłowo, a zgłaszający uiścił opłatę za pierwszy okres ochrony. Cechy nowości oraz indywidualnego charakteru zgłoszonego wzoru są zazwyczaj badane w przypadku wystąpienia przez osobę trzecią z wnioskiem o unieważnienie wzoru.

W NASZEJ BRANŻY Uzyskując prawo wyłączne na wzór przemysłowy w Urzędzie Patentowym RP nabywamy prawo wyłącznego korzystania z wzoru przemysłowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na terytorium Polski. Oznacza to, że mając świadectwo rejestracyjne z Urzędu Patentowego RP mamy możliwość jako jedyni produkować, oferować do sprzedaży, reklamować, wystawiać na targach czy też w internecie, importować czy eksportować produkt, w którym wzór jest zawarty bądź zastosowany, a na który uzyskaliśmy ochronę. Tym samym mamy możliwość zabronienia osobie trzeciej wykonywania czynności zastrzeżonych tylko dla nas w stosunku do każdego wzoru, który na zorientowanym użytkowniku nie wywołuje odmiennego ogólnego wrażenia. W przypadku, jeśli chcielibyśmy rozszerzyć naszą działalność i wystawiać się na targach w innych krajach albo eksportować do innych krajów swoje wyroby, musimy pamiętać, że prawa wyłączne, jakie przyznał nam Urząd Patentowy RP na zgłoszone do ochrony wzory przemysłowe, nie obowiązują na terytorium innego kraju. Jeżeli chcemy posiadać ochronę w innych krajach niż Polska, musimy wystąpić do Urzędu Patentowego danego kraju lub, od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, do Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO). Urząd ten przyznaje ochronę na wzory wspólnotowe, których ochrona obejmuje terytorium wszystkich krajów należących do Unii Europejskiej. Uzyskując ochronę na wzór wspólnotowy w tym Urzędzie mamy wyłączne prawo, które pozwala nam oferować, reklamować czy też produkować i sprzedawać wyrób zastrzeżony we wszystkich krajach należących do Unii Europejskiej. Zarejestrowany wzór wspólnotowy podlega ochronie w okresie 5 lat od daty zgłoszenia, a uprawniony może przedłużyć ochronę na jeden lub więcej okresów pięcioletnich, łącznie do 25 lat. Opłaty urzędowe za uzyskanie prawa wyłącznego na jeden wzór wynoszą 350 euro i obejmują opłatę za rejestrację i publikację wzoru (a więc również ochronę na 5 lat). Koszt zgłoszenia kolejnego wzoru wspólnotowego, jeśli zgłaszamy równocześnie ten wzór wraz z pierwszym wzorem, a oba wzory mieszczą się w tej samej klasie np. wzór nagrobka oraz krzyż, wynoszą dla kolejnego wzoru 175 euro (i również obejmują opłatę za rejestrację

i publikację). Jeśli tych wzorów wspólnotowych mamy więcej, każdy kolejny – aż do dziesiątego wzoru – będzie kosztował 175 euro, a następny powyżej dziesiątego już tylko 80 euro. Koszty przedłużenia ochrony na kolejne 5-letnie okresy ochrony dla każdego wzoru wynoszą 90 euro, 120 euro, 150 euro i 180 euro. Należy jednak pamiętać, że brak zapłaty za kolejny 5-letni okres ochrony wzoru skutkuje wygaśnięciem prawa z rejestracji. Tak jak w przypadku rejestracji wzoru w Urzędzie Patentowym RP, tak też w przypadku rejestracji wzoru wspólnotowego w EUIPO, uprawnionemu przysługują również roszczenia zakazowe względem każdej osoby, która narusza lub grozi naruszeniem prawa m.in. wytwarzając, wprowadzając do obrotu, wystawiając czy też reklamując lub przechowując produkty, w których ten wzór jest ucieleśniony. Czy warto zgłaszać do ochrony produkty, które wykonuje się w swoim zakładzie? Moim zdaniem warto, ponieważ koszt zgłoszenia takiego wzoru i ochrony choćby tylko na 5 lat w Urzędzie Patentowym RP jest niewspółmiernie niski w stosunku do kosztów, jakie przyjdzie ponieść w przypadku konieczności obrony przed zarzutem naruszenia prawa wyłącznego osoby trzeciej. Nawet biorąc pod uwagę łączną sumę opłat do Urzędu i kosztów na rzecz pełnomocnika. Jeśli chcą Państwo skorzystać z fachowej pomocy w dziedzinie ochrony swoich wyrobów, najlepszym rozwiązaniem wydaje się skorzystanie z fachowej pomocy rzecznika patentowego. Ma on profesjonalne przygotowanie zarówno prawnej, jak i technicznej natury, które umożliwią nie tylko opracowanie zgłoszenia, ale i wybór optymalnej ochrony.

Joanna Ślęczka, autorka artykułu, reprezentuje Kancelarię Patentową REJMAN s.c. będącą jedną z bardziej doświadczonych i kompetentnych firm w Polsce zajmującą się Ochroną Własności Przemysłowej. Kontakt: j.sleczka@rejman-patent.com.pl tel./fax(71)3384869

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

BHP W ZAKŁADZIE KAMIENIARSKIM „Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom przedsiębiorstw w roku 1998, przy dużym poparciu ówczesnego Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, Polski Komitet Normalizacyjny powołał Normalizacyjną Komisję Problemową nr 276 ds. Systemów Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy. Zadaniem tej Komisji było: opracowanie odpowiednich wymagań i zaleceń do budowy i wdrożenia systemu zarządzania BHP w polskich przedsiębiorstwach, ustalenie właściwej terminologii w dziedzinie zarządzania BHP.”1) Prace Komisji zaowocowały ustanowieniem przez PKN w 1999 r. pierwszej i podstawowej Polskiej Normy dotyczącej systemów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy pt. „Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy. Wymagania.” (PN-N-18801:1999) następnie dalej znowelizowanej PN-N-18002:2000 „Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy. Ogólne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego oraz PN-N-18004:2001 Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Wytyczne.”, aby ostatecznie przyjąć normę PN-N18001:2004 w pełni zharmonizowaną z postanowieniami wytycznych Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP). Norma ta zastępuje wydanie pierwsze z 1999 roku.1)

SSystem zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy Bożena Szewrańska

Norma PN -N-18001:2004 – „Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Wymagania." jest standardem zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy. Określa wymagania dotyczące systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy, umożliwiające organizacji odpowiednie do potrzeb sformułowanie polityki i celów w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz skuteczne realizowanie tej polityki przez osiąganie przyjętych celów. Przeznaczona jest dla organizacji zainteresowanych podejmowaniem systematycznych działań na rzecz poprawy stanu bezpieczeństwa i higieny pracy i może być stosowana przez każdą organizację, niezależnie od rodzaju jej działalności i wielkości.3) „Najczęściej spotykanym odpowiednikiem polskiej normy jest norma OHSAS 18001 z 1999 roku. Obie te normy są prawie identyczne i wdrożenie systemu według jednej normy jest prawie tożsame z wdrożeniem drugiej normy. Należy pamiętać, że norma PN-N-18001:2004 jest polską normą, a nie normą ISO (International Organization for Standardization). Prace nad międzynarodową normą ISO ds. BHP nie powiodły się już

dwukrotnie. Główną przyczyną niepowodzenia były znaczne rozbieżności w przepisach prawnych poszczególnych państw i standaryzacja do tej pory nie była możliwa.” 4) System zarządzania BHP opisany w normie PN-N-18001:2004 jest oparty na klasycznej dla zarządzania jakością filozofii ciągłego doskonalenia zgodnie z Kołem Deminga.5) Koło Deminga zawiera chronologicznie uporządkowane działania, które są typowe dla układu sterowania ze sprzężeniem zwrotnym. Działania te dotyczą jakości procesów technologicznych oraz produktów i przebiegają w następującej kolejności:6) 1. planowanie, czyli określenie czynności, które są niezbędne do otrzymania efektu najwyższej jakości, 2. wykonanie zgodnie ze wszystkimi punktami zamierzonego planu, 3. badanie wyników, a więc sprawdzanie, czy plan był skuteczny i co można zrobić, by ulepszyć dany proces, 4. działanie, które polega na udoskonalaniu procesu i włączeniu pomysłów do kolejnego kolejnego planu. Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

BHP W ZAKŁADZIE KAMIENIARSKIM Inaczej mówiąc: „Przedstawiony w tej normie model systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy jest oparty na koncepcji ciągłego doskonalenia, którego struktura przedstawia się następująco: – zaangażowanie kierownictwa oraz polityka bezpieczeństwa i higieny pracy, – planowanie, – wdrażanie i funkcjonowanie, – sprawdzanie oraz działania korygujące i zapobiegawcze, – przegląd wykonywany przez kierownictwo, – ciągłe doskonalenie.”7) Normy nie są obowiązkowymi aktami prawnymi dla pracodawców, jak ustawy czy rozporządzenia. Trzeba jednak mieć świadomość, że sami zainteresowani postulowali o opracowanie takich norm. Posiadając takie narzędzia, jak przytoczone powyżej Polskie Normy 18001 można wytyczyć przykładowe etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy: • przeprowadzenie audytu wstępnego (audyt stanu zerowego) oraz oceny zgodności z wymaganiami prawa BHP i innymi wymaganiami, do których spełnienia Organizacja jest zobowiązana; • szkolenie Najwyższego Kierownictwa i Kadry Przedsiębiorstwa z zakresu wymagań normy PN-N 18001 lub oraz metodyki budowy i wdrażania Systemu Zarządzania BHP w Organizacji; • wprowadzenie zmian organizacyjnych niezbędnych dla efektywnego funkcjonowania Systemu Zarządzania BHP; • opracowanie i ustanowienie Polityki BHP; • przeprowadzenie analizy i oceny ryzyka zawodowego na poszczególnych stanowiskach pracy; • ustalenie celów i zadań BHP oraz zdefiniowanie zadań i programów ich realizacji;

Podgórski D., Pawłowska Z., Pietrzak L., Informacje na temat wdrażania systemów Bezpieczeństwem i Higieną Pracy w przedsiębiorstwach, str.3, www.ciop.p,l http://rop.sejm.gov.pl/ PN-N_18001:2004/OHSAS 18001 Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy, str.1, www.udt.gov.pl Małopolskie Centrum BHP i P.POZ. Blog PN 18001 http://skoczekbhp.pl

• Opracowanie, analiza i weryfikacja projektów dokumentów systemowych.8) Można też w oparciu o PN-18001 stworzyć listy kontrolne będące narzędziem służącym do oceny sprawności funkcjonowania zarządzania BHP w badanej jednostce. Listy kontrolne mają duże znaczenie przy wstępnej ocenie zgodności z wymaganiami prawnymi BHP i innymi wymaganiami, do których organizacja jest zobowiązana. Na podstawie przytoczonych powyżej zbiorów norm PN-18001 każdy przedsiębiorca może sformułować własną listę pytań kontrolnych mających za zadanie ocenę zgodności BHP z wymaganiami prawa. Przykładową listę pytań przedstawiam na następnej stronie. Wygodną formą jest lista pytań w postaci ankiety, na którą odpowiedzą również pracownicy. Pozwoli to zweryfikować wiedzę o pracodawcy na temat stanu BHP we własnej firmie o sprawy, które być może umknęły jego uwadze, a zostały zauważone przez samych zainteresowanych, czyli pracowników. Na podstawie uzyskanych odpowiedzi określimy braki w systemie bezpieczeństwa naszego przedsiębiorstwa. Ten wstępny audyt, tzw. audyt zerowy, jest pierwszym krokiem do właściwego zarządzania BHP (planowanie, co należy wykonać). Następnym krokiem jest wykonanie, tj. wyeliminowanie stwierdzonych braków. Później następuje sprawdzenie, czy na pewno wszystko, co zaleciliśmy zostało wdrożone i ponownie. Na końcu jest działanie, czyli dążenie do udoskonalania istniejącego systemu BHP. Zatrzymanie się bowiem w działaniach oznacza w rzeczywistości cofanie się.

Pozostałe elementy właściwego zarządzania systemem bhp w przedsiębiorstwie opiszę w kolejnych artykułach.

5) 6) 7)

https://pl.wikipedia.org Encyklopedia Zarządzania, https://mfiles.pl Ładoński W., Szołtysek K.(red) Zarządzanie jakością cz.1 Systemy jakosci w organizacji, str. 246. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu, 2005 r. Pakuła Consulting 2014 r. Lista pytań zadawanych w trakcie certyfikacji PN-N-18001, http://pakulaconsulting.pl

BHP W ZAKŁADZIE KAMIENIARSKIM

Przykładowa lista pytań kontrolnych: 1. Pomiary środowiskowe (hałas, oświetlenie, zapylenie, rezystancja, inne). 2. Wykaz czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. 3. Ryzyko zawodowe. 4. Rejestr zagrożeń znaczących. 1. Umowa na świadczenie usług w zakresie BHP z odpowiednią osobą lub jednostką. 5. Wypadki w pracy, podjęte działania. 6. Wykaz prac niebezpiecznych i szczególnie niebezpiecznych. 7. Wykaz sytuacji potencjalnie wypadkowych. 8. Wymagane certyfikaty, pozwolenia, szkolenia – na danym stanowisku. 9. Terminy szkoleń, wymaganie szkolenia na danym stanowisku. 10. Zatwierdzone plany szkoleń wstępnych i okresowych. 11. Nadzór nad infrastrukturą dot. budynków, wyposażenia i instalacji. 12. Instrukcje i oznakowanie dotyczące bezpieczeństwa pracy. 13. Przydział odzieży ochronnej, zasady i karty przydziału odzieży. 14. Dostawcy środków BHP, atesty dla tych środków oraz instrukcje używania środków ochrony osobistej. 15. Karty charakterystyki, rejestr substancji niebezpiecznych. 16. Analiza stanu BHP – za poprzedni rok. 17. Ćwiczenia edukacyjne w zakresie BHP i PPOŻ. 18. Kontrole stanu BHP, plan monitorowania BHP. 19. Plany i działania PPOŻ. 20. Wykaz sprzętu przeciwpożarowego, nadzór oraz terminy przeglądów. 21. Atestacja sprzętu zabezpieczającego, ochrony indywidualnej. 22. Sprawdzanie kompletności teczki osobowej (umowa o pracę, szkolenia BHP, aktualne badania lekarskie, ocena ryzyka zawodowego). 23. Zakres uprawnień, odpowiedzialności i obowiązków. 24. Zapoznanie z ryzykiem zawodowym. 25. Wyznaczenie przedstawiciela pracowników. 26. Wyznaczenie i przeszkolenie pracownika do udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej. 27. Czy pracodawca podpisał umowę z ośrodkiem medycyny pracy na wykonywanie badań profilaktycznych? 28. Czy jest urządzony punkt pierwszej pomocy medycznej? 29. Czy punkt pierwszej pomocy medycznej jest prawidłowo oznakowany? 30. Czy punkt pierwszej pomocy medycznej jest wyposażony w odpowiednie medykamenty? 31. Czy środki medyczne w punkcie pierwszej pomocy medycznej nie są przeterminowane? 32. Czy jest opracowany (udostępniony) wykaz pracowników przeszkolonych przygotowanych do udzielania pierwszej pomocy medycznej? 33. Czy przeszkoleni pracownicy posiadają odpowiednie kwalifikacje do udzielania pierwszej pomocy medycznej? 34. Czy jest wywieszona instrukcja udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej?8)

Bożena Szewrańska, autorka artykułu, jest magistrem ekonomii oraz starszym inspektorem ds. BHP. Jest członkiem Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Pracowników Służby BHP we Wrocławiu. Była właścicielem firmy kamieniarskiej "Granika" od 1996 do 2013 roku. Obecnie zajmuje się szkoleniami oraz doradztwem w zakresie BHP. Kontakt: szkoleniabhpgranika@gmail.com

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

Sierpien Â´ 20 1 6

nr 4/2016 (83)

TARGI W POLSCE W połowie listopada nasza branża spotkała się w Poznaniu na targach STONE. Swoje stoiska miało prawie 180 firm, które odwiedziło ponad 5.000 zwiedzających.

TTargi STONE - naszym zdaniem

Dariusz Wawrzynkiewicz Paweł Szambelan

Międzynarodowe Targi Poznańskie są znane z doskonałych warunków wystawienniczych, a obsługa targów bardzo się starała, by zadowolić wystawców. Wśród wystawców czuć było ulgę, że tej jesieni nie ma dwóch targowych imprez kamieniarskich w jednym miesiącu. Wszystko to spowodowało, że targi STONE toczyły się lapidarnie w przyjemnej atmosferze.

Na targach wystawiły się firmy reprezentujące wszystkie sektory naszej branży. Przez 4 dni imprezy można było porozmawiać na każdy temat związany z branżą i zobaczyć wszystko, co w pracy kamieniarza jest niezbędne. Targom towarzyszyły imprezy okołotargowe – głównie w postaci wykładów. Prelekcje były kierowane przede wszystkim do branżystów, ale również starano się wciągnąć do dyskusji architektów. Program wydarzeń dodatkowych nie ograniczał się tylko do sceny, na której trwały wykłady. Wiele firm przygotowało własne wydarzenia, które angażowały do zabawy, pracy lub edukacji zwiedzających. Przykładem niech będzie konkurs „Mistrz piaskowania”, który ma już swoją tradycję i w tym roku odbył się po raz szósty. Interesująco zaprezentowała się wystawa Międzynarodowego Sympozjum Rzeźby w Kamieniu „Gravitas”. Tegoroczne prace powstawały w czerwcu, podczas VII edycji sympozjum. Wydarzenia te organizowane są przez Wydział Rzeźby krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych oraz działające przy wydziale Koło artystyczno-naukowe „Stone Age”. Jak co roku wręczone zostały również statuetki Acanthus Aureu. To nagroda przyznawana przez MTP firmom, których stoiska są najlepiej zaprojektowane i przygotowane do rea-

lizacji strategii marketingowej firmy podczas targów. W tym roku zostały nagrodzone stoiska firm: Marble & Quartzite, Granit-Color, Borowskie Kopalnie Granitu i Piaskowca Skalimex, Jachon, Tiera Stones, Svimpex Apsten, Interstone, Megastone, Ernst Strassacker. Organizatorzy pamiętali również o jubileuszach. Pamiątkową statuetkę otrzymała firma MC Diam z okazji 25lecia istnienia i Tenax z okazji 60 lat działalności na rynku. W tematyce branżowej dużym zaskoczeniem była prezentacja firmy Pamir w nowej odsłonie. Pamir to renomowana i doświadczona firma montażowa, która zaprezentowała się jako dostawca wysokiej jakości konglomeratów kwarcowych z Dalekiego Wschodu. Niebanalne stoisko i ubrany na biało personel promujący biały konglomerat wzbudzały zainteresowanie zwiedzających. Wśród prezentowanych materiałów uwagę zwracała nowa oferta firmy Finnstone – znanej dotychczas jako dostawca bloków granitowych z Finlandii. Tym razem, poza ofertą tradycyjną, w katalogu Finnstone znalazły się bloki marmurowe z Namibii, a wśród nich pobudzający wyobraźnię Kalahari White. Na dużym stoisku pokazała swoją ofertę nowa hurtownia kamienia MGH, która m.in. przypomniała polskiemu rynkowi markę Levantina. Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

TARGI W POLSCE Na targach zaprezentował się również nasz związek branżowy. Stoisko Związku Pracodawców Branży Kamieniarskiej zmieniało się dynamicznie, bo każdego dnia przybywało kamiennych siedzisk, które dostarczali członkowie Związku. Trwały tu też nieustająco spotkania i rozmowy. Przyczynkiem do nich była ankieta jaką Związek przeprowadzał wśród kamieniarzy na temat potrzeb i oczekiwań ich firm oraz prace nad przygotowaniem normy branżowej określającej produkcję i montaż nagrobków w Polsce (o wynikach ankiety i pracach nad normą szerzej napiszemy w następnym numerze Kuriera Kamieniarskiego – Zarząd Związku jest w trakcie opracowywania zebranych materiałów). Tłoczno i gwarno było również na stoisku firmy Rodlew QMD, która przygotowała na targi kilka nowości. Najbardziej rzucającą się w oczy były akcesoria nagrobne wykonane ze stali wyglądającej jakby pokrywała je warstwa korozji. I choć polski odbiorca nie jest jeszcze gotowy na takie nowinki – pomimo europejskiego boomu na tak wykończone elementy – to przedstawiciele firmy z uśmiechem powtarzali, że to nie szkodzi, bo Rodlew znów zostanie zapamiętany jako pierwszy, który wprowadził kolejną nowinkę na nasz rynek. Natomiast technologiczną nowością była premiera maszyny do osadzania liter na tablicach napisowych. Więcej o Stone drill piszemy na stronie 26. Oprócz wymienionych wyżej nowinek na targach próżno było szukać oszałamiających nowości. Może miał na to wpływ fakt, że jeszcze w połowie roku nadal wydawało się, że powtórzy się sytuacja z poprzedniego sezonu, kiedy mieliśmy dwie imprezy targowe w ciągu dwóch tygodni. To też mogło zadecydować, że wśród wystawców zabrakło kilku kluczowych na naszym rynku firm. Ten brak niewątpliwie wpłynął na wiarygodność imprezy. Bez kluczowych dostawców zwiedzający mieli pewien niedosyt. Mimo to zwiedzających było naprawdę wielu. Firmy, które wystawiły się były z tego powodu zadowolone – zwłaszcza w pierwszym i w drugim dniu targów. Wielu wystawców przyznało, że w te dni nie mieli czasu choćby na chwilę usiąść. Wśród zwiedzających pojawiali się również przedstawiciele firm, które nie zdecydowały się na aktywny udział w targach. Odnotować należy, że zaprezentowały się nowe firmy, zarówno krajowe jak i zagraniczne. Niektóre z bardzo odległych zakątków świata, inne z krajów, które dotychczas nie miały swojej reprezentacji w Polsce. Było też kilka powrotów firm, których nie widywaliśmy na targach w ostatnim czasie. To dobrze wróży targom. Może oprą się ogólnoświatowej tendencji do recesji jaką przechodzą spotkania biznesowe w formule targowej. Warto też zwrócić uwagę, że organizatorzy wyciągnęli wnioski z poprzednich edycji STONE i nauczyli się rozmawiać z naszą branżą i słuchać jej głosu. Opinie o targach są stonowane, ale optymistyczne. Należy jeszcze raz podkreślić fakt, że polski rynek kamieniarski z ulgą przyjął wiadomość o przeniesieniu wrocławskiej imprezy na inny termin. Oczywiście pojawiały się głosy, że szkoda, że nie ma targów we Wrocławiu, bo... (tu znów padały argumenty, które od kilku lat są takie same). Wrocław postawił na wiosenną edycję. Czy słusznie? – przekonamy się już w marcu. Tymczasem Poznań zaprasza na BUDMĘ od 7 do 10 lutego i na przyszłoroczne targi STONE w dniach 22-25 listopada 2017 roku. Warto to rozważyć, bo nasza branża potrzebuje takich spotkań, a umiarkowany optymizm uczestników zdają się potwierdzać dane statystyczne organizatora. Przedstawiamy je na następnej stronie i pozostawiamy Państwa ocenie.

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

TARGI W POLSCE Rezultat Targów Branży Kamieniarskiej STONE 2016, które odbyły się w dniach 16-19 listopada w Poznaniu, jest potwierdzeniem żywego zainteresowania rynku najnowszymi rozwiązaniami i trendami obowiązującymi w branży.

SSilne narzędzie biznesowe

Materiały promocyjne Organizatora

Potencjał STONE W czasach Internetu mogłoby się wydawać, że spotkania targowe nie będą budzić tak dużego zaciekawienia. Jednakże większa niż przed rokiem powierzchnia wystawiennicza, duża liczba wystawców i zwiedzających oraz bardzo pozytywne opinie ze strony uczestników zdają się temu zaprzeczać. Tegoroczna ekspozycja zlokalizowana w 3 pawilonach zgromadziła 178 wystawców z 20 krajów, z czego aż 60% stanowili reprezentanci firm zagranicznych. Żywe zainteresowanie kamieniarzy budziły maszyny, urządzenia i narzędzia do obróbki kamienia. Znalazły się wśród nich takie, które wykorzystują najnowsze rozwiązania technologiczne do bardzo precyzyjnych prac w kamieniu, a spory ruch przy wielu stoiskach sygnalizował dobrą sprzedaż produktów. Międzynarodowy charakter targów podkreślili zwiedzający, którzy przybyli do Poznania z odległych zakątków - Australii i Zjednoczonych Emiratów Arabskich, jak również z: Belgii, Białorusi, Czech, Francji, Finlandii, Hiszpanii, Indii, Irlandii, Litwy, Łotwy, Niemiec, Rosji, Słowacji, Wielkiej Brytanii, Włoch, Węgier oraz Ukrainy. Łącznie w ciągu czterech dni z ofertą zapoznało się blisko 5400 profesjonalistów – o 20% więcej niż w roku ubiegłym. Te wszystkie dane składają się na niewątpliwy sukces

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

TARGI W POLSCE

biznesowy listopadowego wydarzenia i dowodzą, że bezpośrednie spotkania na stoiskach targowych, połączone z prezentacją oferty, są bardzo potrzebne. Profesjonalna wiedza Targi Branży Kamieniarskiej STONE mają silną pozycję rynkową w Polsce. Szerokie uznanie w segmencie rynku profesjonalnego sprawia, że są doskonałą areną, na której odbywają się ważne wydarzenia dedykowane różnym grupom odbiorców. Podczas tej właśnie edycji wykłady i wystawy skierowane były nie tylko do kamieniarzy, ale także do projektantów, architektów i przedstawicieli szeroko pojętej branży budowlanej. Z pewnością wartościową prezentację, ważną nie tylko dla samych kamieniarzy, przedstawił Związek Pracodawców Branży Kamieniarskiej, który mówił o opracowaniu norm nagrobkowych. Innowacyjne narzędzie, jakim jest zintegrowana platforma internetowa umożliwiająca zakup pełnych ładunków kontenerowych kamienia za pomocą kliknięcia, zaprezentowała firma Stoneasy.com. Polem wymiany doświadczeń między kamieniarzami a przyszłymi projektantami były ekspozycja prezentująca kamienne rzeźby wykonane w ramach Międzynarodowego Sympozjum Rzeźby w kamieniu „Gravitas” oraz wystawa prac studentów „Projektowanie w kamieniu”. Gościem listopadowych targów był ponownie Lubosz Karwat,

którego piękne i oryginalne mozaiki stanęły w holu łączącym pawilony wystawiennicze. Targi odwiedziło też wiele osób ceniących sobie biżuterię, której kamień jest często główną ozdobą, i zrobiło zakupy na Giełdzie Minerałów i Kamieni Szlachetnych Podczas targów wyłoniony został dziesiąty już Mistrz Paskowania. Tegorocznym zwycięzcą okazał się Jacek Rękawiczny z firmy Soboń Kamieniarstwo z miejscowości Ścinawa. Nagrody i wyróżnienia Ważnym punktem programu było wręczenie nagród Acanthus Aureus przyznawanych stoiskom najlepiej realizującym strategię marketingową firm biorącym udział w targach. Statuetka Złotego Akanta trafiła do Marble & Quartzite, Granit-Color Sp. z o.o., Borowskich Kopalni Granitu i Piaskowca – Skalimex Sp. z o.o., Tiera Stones, Interstone, Megastone, Ernst Strassacker, The Size oraz Svimpex Apsten Group. Warto odnotować! Zorganizowane przez Międzynarodowe Targi Poznańskie listopadowe wydarzenie jest bez wątpienia najważniejszym tego typu biznesowym przedsięwzięciem w regionie Europy Środkowo – Wschodniej. Kolejna edycja targów STONE odbędzie się już za rok w dniach 22-25.11. 2017 r. Więcej informacji na www.STONE.mtp.pl

TECHNOLOGIA

N Nowatorskie rozwiązanie w montażu liter Premiera na targach STONE 2016

W produkcji nagrobkarskiej bardzo czasochłonnym procesem jest montowanie liternictwa. Jest to również proces obarczony ryzykiem popełnienia błędu, a także uszkodzenia kamienia. To zagadnienie znają od lat wszyscy producenci nagrobków, ale również dostawcy liternictwa. To właśnie leżało u podstaw zaprojektowania i zbudowania maszyny Stone drill 4070, która w sposób automatyczny pozwoli na dokładne wywiercenie otworów do zamocowania liter. Pomysł powstał w firmie Rodlew QMD – znanego dostawcy liter. Do współpracy została zaproszona firma ATMSolutions – producent maszyn sterowanych numerycznie budujący m.in. Waterjety. Kluczowym elementem było napisanie oprogramowania. Stworzony przez specjalistów z ATMSolution autorski program komputerowy umożliwia projektowanie napisów na konkretnym elemencie kamiennym. Na zadany obszar roboczy nanosi się kompletny napis, wybiera krój liter, ustala odległości między literami, wyrazami i liniami. Program oblicza położenie każdego otworu i rozpoczyna wiercenie. Maszyna wykorzystuje tę samą bazę współrzędnych mocowania kołków, która jest

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

TECHNOLOGIA

wykorzystywana przy produkcji liter, dzięki czemu lokalizacja otworów jest bardzo precyzyjna i dostosowana do montażu konkretnej litery. Wieloletnie doświadczenie Rodlew QMD w tej dziedzinie zaowocowało wprowadzeniem wielu praktycznych rozwiązań w Stone drill. Przede wszystkim maszyna pracuje w pełni automatycznie: praca etapowa, zatrzymanie w przypadku problemów lub złamania wiertła i wznowienie pracy w tym samym miejscu po usunięciu problemu, samoczynne ustawienie pozycji po wymianie wiertła. Wiercenie odbywa się bez udaru – wiertło zagłębia się i cofa – zatem istnieją małe szanse uszkodzenia wierconego kamienia. Kolejne istotne cechy maszyny to: cicha praca, niewielki ciężar i łatwe mocowanie na kamieniu. Urządzenie ma oczywiście certyfikat CE.

Prezentowany na targach STONE prototyp wzbudził ogromne zainteresowanie i potwierdził, że jest to konstrukcja bardzo wyczekiwana przez rynek. Spotkania z klientami w Poznaniu podsunęły też firmie nowy pomysł – kolejne modele maszyny będzie można doposażyć w głowicę do grawerowania w kamieniu. W chwili obecnej Stone drill przechodzi testy wytrzymałościowe i już wiosną będą sprzedawane egzemplarze testowe. Producent planuje zaprosić do testów zakłady, które zdecydują się na zakup pierwszych egzemplarzy seryjnych – to właśnie w zakładach tych klientów będą zbierane doświadczenia produkcyjne i sugestie konstrukcyjne. Tym, którzy zdecydują się na współpracę w testowaniu, firma gwarantuje szczególną opiekę i zapewnia specjalne warunki serwisowe.

TARGI BUDOWNICTWA I KAMIENIARSTWA 24–26.03.2017 Hala Stulecia, WROCŁAW

Sukces murowany!

Szanowni Państwo! Serdecznie zapraszam do udziału w targach branży budowlanej i kamieniarskiej TARBUD, które odbędą się we Wrocławiu od 24 do 26 marca 2017 roku. Zbliżająca się edycja będzie pierwszą, w której pod dachem Hali Stulecia spotkają się przedstawiciele dwóch branż: budownictwa i kamieniarstwa. Rozwinięcie dotychczasowej formuły TARBUDU i połączenie z innym wydarzeniem targowym, jakim jest KAMIEŃ jest odpowiedzią na liczne sugestie naszych klientów oraz coraz wyraźniej rysujące się tendencje wzajemnego przenikania tychże branż na płaszczyźnie biznesowej. Wierzymy, że szczegółowa analiza aktualnych trendów w biznesie, starannie przemyślana koncepcja Targów Branży Budowlanej i Kamieniarskiej TARBUD 2017, jak również długoletnie doświadczenie zespołu Hali Stulecia w organizowaniu różnego rodzaju wydarzeń, przyczynią się do zadowolenia wystawców i przyniosą niezliczone korzyści biznesowe. Andrzej Baworowski Prezes Zarządu WP Hala Ludowa Sp. z o.o.

w liczbach

0,5 mln

edycji od 1993 roku

gości łącznie odwiedziło targi

100

dni targowych łącznie

TARBUD 2017 to: największe wydarzenie branży budowlanej i kamieniarskiej w południowo-zachodniej Polsce

3 dni biznesowych rozmów, negocjacji, nawiązywania kontaktów handlowych

łącznie 6 000 m2 powierzchni wystawienniczej

Do uczestnictwa w Targach zapraszamy producentów i dostawców: • materiałów budowlanych • maszyn budowlanych • pojazdów specjalistycznych • kamienia jako surowca • maszyn do obróbki kamienia • elementów budowlanych z kamienia naturalnego • kamiennych elementów wyposażenia wnętrz • innych elementów wyposażenia placu budowy • chemii budowlanej

• stolarki otworowej • stropów, dachów • izolacji, podłóg, posadzek • płyt chodnikowych, kostki brukowej i asfaltów • systemów grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych • systemów i instalacji wodno-kanalizacyjnych • instalacji elektrycznych • artykułów wyposażenia i dekoracji wnętrz

jak również dostawców usług w zakresie: • projektowania, doradztwa, obsługi i organizacji procesów budowlanych • projektowania i aranżacji wnętrz • pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości • doradztwa finansowego (deweloperzy, towarzystwa ubezpieczeniowe oraz banki i instytucje udzielające kredytów) • doradztwa budowlanego (stowarzyszenia branżowe w tym również kamieniarskie, wydawnictwa, promocja gospodarcza)

OFERTA DLA WYSTAWCÓW CENY POWIERZCHNI WYSTAWOWYCH NIEZABUDOWANYCH

Hala Stulecia

od 340 PLN/m2

Kuluary

od 290 PLN/m2

RABATY

OFERTA SPECJALNA

Stoisko wystawiennicze zabudowane w kuluarach – 8 m2 (z zapleczem), z wyposażeniem (lada 0,5 m2, stół, krzesła, kosz, wieszak) - 2 900 PLN

– 5% – 10%

dla uczestników TARBUD 2016 oraz KAMIEŃ 2015 przy zakupie stoiska o powierzchni min. 30 m2

Tereny zewnętrzne od 100 PLN/m2

ATRAKCJE TARGOWE

OFERTA REKLAMOWA

• BIZNES MIXER Wydarzenie, w którym goście przez 2 minuty swoją firmę w kilkuosobowym • prezentują BIZNES MIXER

gronie, po czym przesiadają się do kolejnego stolika aby powtórzyć sesję w towarzystwie innych uczestników. • KONKURS NA WYRÓŻNIONY PRODUKT

Banner na terenach targowych (3 dni)

170 PLN

Hostessa (1h)

Banner w Hali Stulecia (3 dni)

220 PLN

Sterowiec (3 dni)

Dla uczestników 2016 – 5% Stand reklamowy (3TARBUD dni) 200 PLN Za stoisko o powierzchni min. 30m2 – 10%

Flaga reklamowa (3dni)

150 PLN

Balon reklamowy (3 dni)

380 PLN

40 PLN 1 000 PLN

Kolportaż ulotek (1dzień)

200 PLN

Wynajem Sali konferencyjnej (1h)

200 PLN

• UROCZYSTY BANKIET W 2. DNIU TARGÓW

Zgłoszenia przyjmujemy do dnia 10.03.2017 r. Biuro Targów: Katarzyna Garstka – Komisarz Targów TARBUD Tel: +48 71 347 50 02, +48 71 347 50 44, e-mail: kgarstka@halastulecia.pl

Organizator: Wrocławskie Przedsiębiorstwo Hala Ludowa Sp. z o.o. ul. Wystawowa 1, 51-618 Wrocław

Niech nadchodzące Święta Bożego Narodzenia przyniosą Wam wiele miłości w Waszych rodzinach, wiary w dobro drugiego człowieka i nadziei na nadchodzący rok. Redakcja Kuriera Kamieniarskiego

. Boze Narodzenie 2016

proszę wstawić plik graniro.pdf

. Boze Narodzenie 2016

t ą i w Ś h c y ł o s We ! a i n e z d o r a N o g e ż o B Merry Christmas!

Joyeux Noël!

Frohe Weihnachten!

Buon Natale!

Półki sklepów kamieniarskich uginają się pod ciężarem różnorodnych środków do impregnacji kamieni. Każdy z producentów chemii przekonuje, że ich środek jest najlepszy i najkorzystniej wpływa na trwałość materiału w warunkach zawilgocenia. Nie spotkałem się jednak z badaniami porównawczymi związanymi z działaniem impregnatów na konkretne materiały. Dlatego, moim zdaniem, nie można w sposób „cyfrowy” określić skutków działania impregnatów. W tym tekście chciałbym zaproponować sposób badań określających wpływ impregnatów na dany materiał skalny.

Wpływ impregnacji W Badania te będą oczywiście standardowymi badaniami dla badań kamienia naturalnego, czyli: – badanie porowatości otwartej i gęstości, – badanie nasiąkliwości przy ciśnieniu atmosferycznym, – oznaczenie wskaźnika nasiąkliwości kapilarnej, – badanie nasiąkliwości powierzchniowej z użyciem rurki Karsten’a.

Michał Firlej Laboratorium Badania Kamienia i Kruszyw

Przygotowując ten artykuł przeprowadziłem powyższe testy na próbkach lekkiego wapienia pińczowskiego. Połowa próbek nie została zaimpregnowana, druga połowa została pokryta bezrozpuszczalnikowym preparatem silanowokrzemianowym. Poniżej przedstawiamy wyniki badań. Impregnat został nanoszony na kamień przez zanurzenie próbek.

Porowatość otwarta i gęstość objętościowa wg EN 1936 Próbki bez impregnacji

Średnia

Gęstość objętościowa [kg/m3]

1820 1820 1790 1800 1790 1770

Porowatość otwarta [%]

25,5

25,8

26,7

26,1

25,3

23,8

25,5

Próbki po impregnacji

Średnia

1800

Gęstość objętościowa [kg/m3]

1920 1930 1930 1930 1940 1920

1930

Porowatość otwarta [%]

10,5

11,0

11,2

11,7

10,0

12,0

10,4

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

WIEDZA KAMIENIARSKA Badania wykonano na standardowych próbkach 50 x 50 x 50 mm. Jak widać z wyników badań, pory kamienia zostały wyścielone impregnatem, stąd zmiana gęstości objętościowej (średni wzrost o 7%) i porowatości otwartej (spadek średnio o 57 %). Warte uwagi również jest to, że porowatość jest mniejsza, ale po zaimpregnowaniu nadal pozostaje. To jest ważne, ponieważ zamknięcie wszystkich porów zablokowałoby możliwość odparowania wilgoci z kamienia. Porowatość otwarta i gęstość objętościowa wg EN 1936 Próbki bez impregnacji

Próbki po impregnacji

Nasiąkliwość [%] 12,8 13,8 14,1 12,9 13,0 14,5

Nasiąkliwość [%] 9,3 11,2 11,7 9,8 12,0 10,4

Średnia

13,5

Średnia

10,7

0,71

1,08

0,05

0,10

15,3

13,5

Badania wykonano na standardowych próbkach 50 x 50 x 50 mm. Wpływ impregnacji na nasiąkliwość przy ciśnieniu atmosferycznym nie jest tak oczywisty, jak podpowiadałaby intuicja. Należy jednak pamiętać, że dobry impregnat nie zamyka szczelnie powierzchni zabezpieczanego materiału. Wskaźnik nasiąkliwości kapilarnej wg EN 1925 Próbki bez impregnacji Współczynnik nasiąkl. kapil. [g/m2s0,5]

221,596

215,608

214,712

225,643

223,182

217,596

219,723

Średnia s

4,41

0,02

230,231

Próbki po impregnacji Współczynnik nasiąkl. kapil. [g/m2s0,5]

1,857

1,854

1,923

1,869

1,895

1,876

Średnia

1,879

0,03

0,01

1,941

Badania wykonano na standardowych próbkach 70 x 70 x 70 mm. Powyższe wyniki łatwo zinterpretować: impregnacja materiału znacznie zmniejszyła podciąg kapilarny lekkiego wapienia. W trakcie badania próbki nie pokryte impregnatem w ciągu zaledwie 40 minut były wilgotne na całej wysokości, natomiast próbki zaimpregnowane praktycznie przez cały okres badania miały suchą powierzchnię.

WIEDZA KAMIENIARSKA

Fot. 1. Próbki po 5 minutach zanurzenia, po lewej stronie próbka zaimpregnowana.

Fot. 2. Próbki po 30 minutach zanurzenia, po lewej stronie próbka zaimpregnowana.

Badanie nasiąkliwości powierzchniowej z użyciem rurki Karstena Badanie to nie jest badaniem normowym. Może natomiast posłużyć do oceny szczelności materiałów elewacyjnych. Rurek Karstena używamy również do sprawdzania skuteczności impregnacji. Badanie polega na przyklejeniu specjalnych rurek do powierzchni płyty i napełnieniu ich wodą. Co określony czas dolewa się wodę tak, aby rurki stale były nią wypełnione – ilość wody dolanej w czasie notujemy. W trakcie tego badania do rurki przymocowanej do wapienia impregnowanego nie zauważyłem ubytku wody, czyli woda nie wnikała do wnętrza materiału. Rurkę przyklejoną do nieimpregnowanego kamienia stale trzeba było uzupełniać wodą, a kamień wokół stopki rurki był mokry. Sumaryczna ilość dolanej wody [ml] Czas badania

Sumaryczna ilość dolanej wody [ml] Czas badania impregnowany nieimpregnowany

impregnowany nieimpregnowany 1 min.

0,8

30 min.

8,8

2 min.

1,3

45 min.

13,3

5 min.

2,2

60 min.

17,8

10 min.

3,9

75 min.

21,7

15 min.

4,8

90 min.

26,2

Fot. 3. Zamontowane rurki Karsten’a. Po prawej rurka doklejona do nieimpregnowanej płyty wapiennej – widoczny ubytek wody.

Fot. 4. Wokół miejsca styku z wodą materiał kamienny jest zawilgocony.

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

WIEDZA KAMIENIARSKA Na chłonne materiały kamienne woda potrafi działać bardzo destrukcyjne. Przede wszystkim w trakcie mrozów zamarzająca woda działa niszcząco na ścianki porów kamienia. Zawilgocenie tworzy również środowisko sprzyjające do rozwoju grzybów, mchów i porostów. Ich rozrost, poza oczywistym negatywnym wpływem na estetykę, prowadzi do powolnego niszczenia elementu budowlanego. Dzięki impregnacji pewne zjawiska możemy opóźnić lub wręcz zatrzymać. W tym celu możemy używać choćby odpowiednio dobranych impregnatów. Warto jednak ich działanie przetestować dla poszczególnych kamieni. To pozwoli na świadome wybranie najlepszego rozwiązania dostosowanego do konkretnej skały i konkretnego miejsca stosowania. Michał Firlej, autor tekstu, jest doradcą w zakresie oznakowania CE wyrobów z kamienia naturalnego, biegłym sądowym z zakresu kamieniarstwa, rzeczoznawcą ds. jakości produktów lub usług przy Dolnośląskim Inspektorze Inspekcji Handlowej oraz Biegłym Skarbowym. Jest również współwłaścicielem firmy Stone Consulting zajmującej się m.in. doradztwem dla firm kamieniarskich, kam ieniołom ów i kopalń w szerokim zakresie pracy z kamieniem naturalnym. Kontakt do autora: tel. 695 164 288, firlej@stoneconsulting.pl, www.stoneconsulting.pl

W badaniach wykorzystano bezrozpuszczalnikowy impregnat silanowo-krzemia® nowy Dynasil dotarczony przez Sklep Kamieniarski Roma-Stone ul. Dworcowa 53, Strzegom tel. 693 407 055, romastone@op.pl facebook.com/romastone53

ROMA-STONE

Zdjęcia i opracowanie: Laboratorium Badania Kamienia i Kruszyw ul. Dworcowa 53/3 58-150 Strzegom LABORATORIUM tel. 74 660 46 43 BADANIA KAMIENIA biuro@lbkik.pl I KRUSZYW www.lbkik.pl

NOWY SKLEP KAMIENIARSKI Hurtownia płyt i nagrobków Roma-Stone ul. Dworcowa 53 Strzegom tel. 693 407 055 romastone@op.pl romastone53

ROMA-STONE

eg ls ki Po

a an gl Ce

PKP

sk a

ie wi cz

.W oj

ick

D w co

or w

Legnic

PKS

e cyjn atrak y! cen

• płyty i nagrobki Brąz Królewski • litery i akcesoria Caggiati • narzędzia do obróbki kamienia • chemia kamieniarska DYNASIL® 43

Grudzien Â´ 2016

nr 6/2016 (85)

PODATKI W roku 2017 wchodzi w życie kilka zmian w przepisach, które dotyczyć będą rownież naszej branży. Część z nich zacznie obowiązywać już od 1 stycznia 2017 roku. Oto niektóre z nich.

PPodatki i przepisy PP Zmiana limitu obrotu gotówkowego Nowy limit dla transakcji gotówkowych to 15.000 zł (dotychczas było to 15.000 €). Zgodnie z nowelizacją ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych podatnicy nie będą mogli zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego. W ustawie brak definicji transakcji oraz regulacji dotyczących określenia czy limitowi podlegają pojedyncze płatności czy również płatności powiązane, np. kontrakty ciągłe. Limit ten dotyczy również nabycia i wytworzenia wartości niematerialnych i prawnych oraz środków trwałych. Transakcje w walutach obcych będą przeliczane na PLN według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

Odwrócony VAT na usługi i roboty budowlane Załącznik nr 14 do ustawy o VAT obejmuje odwróconym VAT-em usługi i roboty budowlane. Oznacza to stawkę 0% dla podwykonawców branży budowlanej.

podatkowy, podatku należnego od tych transakcji w terminie trzech miesięcy od końca miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów i usług powstał obowiązek podatkowy. Dotychczas podatnik nie był ograniczony czasowo odnośnie rozliczenia podatku należnego od odwrotnego obciążenia i mógł rozliczać podatek należny i automatycznie podatek naliczony w rozliczeniu za przeszłe miesiące nawet, gdyby dopiero kilka miesięcy później stwierdził nierozliczenie takiej transakcji. Po nowelizacji podatnik będzie miał możliwość odliczenia podatku w momencie, w którym ujmie prawidłowo podatek należny, o ile podatek należny zostanie wykazany nie później niż w terminie trzech miesięcy od końca miesiąca w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeśli podatnik nie zdąży z rozliczeniem podatku należnego w ciągu trzech miesięcy będzie i tak zobowiązany ująć podatek należny od tej transakcji w rozliczeniu za dany miesiąc, natomiast podatek naliczony rozliczy „na bieżąco”, tj. w rozliczeniu za okres, w odniesieniu do którego nie upłynął jeszcze termin do złożenia deklaracji podatkowej. Spowoduje to oczywiści naliczenie odsetek od zaległości podatkowej, która powstała w rozliczeniu za miesiące minione do dnia wpłaty zaległości.

Nowe zasady odliczeń podatku przy Wewnątrzwspólnotowym Nabyciu Towarów, imporcie usług i odwrotnych obciążeniach W wyniku zmiany prawo do odliczenia podatku od wyżej wymienionych transakcji będzie uzależnione od obowiązku rozliczenia za miesiąc, w którym powstaje obowiązek

Sankcje Wprowadzono 30 % sankcji w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczeniu (nie dotyczy oczywistych omyłek rachunkowych). Wprowadzono 20% sankcji w przypadku, gdy podatnik dokona korekty zgodnej z ustaleniami kontroli i wpłaci zaległość.

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

PODATKI

– zmiany 2017 Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą podlegają kodeksowi karnoskarbowemu za nie wysłanie lub nie złożenie w terminie deklaracji. Wyłączenia – sankcje nie będą nakładane w następujących sytuacjach: – w przypadku dokonania korekty przed wszczęciem kontroli, – w przypadku przypadkowych błędów rachunkowych i oczywistych omyłek, – w przypadku nieujęcia podatku należnego i naliczonego we właściwym okresie rozliczeniowym (przesunięcie) i ujęcie go w innym okresie rozliczeniowym. Dodatkowo wprowadza się 100% sankcji jeśli podatek naliczony wynika z : – faktury wystawionej przez podmioty nieistniejące, – czynności, który nie zostały dokonane, – zawyżenia wartości transakcji, w przypadku kwot niezgodnych z rzeczywistością (transakcje fikcyjne, dla których cena odbiega od średnich cen rynkowych). Rejestracja VAT Od 01 stycznia 2017 r. podniesiono kwotę uprawniającą do zwolnienia przedmiotowego z rejestracji do VAT – limit wynosi 200.000 zł. Wykreślenie z rejestru podmiotów VAT czynnych będzie następowało w przypadku jeżeli brak jest możliwości skontaktowania się z podatnikiem (albo pełnomocnikiem) lub podmiot (albo pełnomocnik) nie stawia się pomimo wezwania. Wykreślenie będzie następowało również w przypadkach jeżeli: działalność gospodarcza jest zawieszona na okres ponad 6

miesięcy; podatnik przez 6 miesięcy nie wykazywał zakupów ani dostaw; podatnik wystawiał faktury, które nie dokumentowały świadczenia; podatnik wiedział lub była uzasadniona podstawa, że bierze udział w oszustwie; nie składał deklaracji przez 6 miesięcy. Minimalne wynagrodzenie Od 1 stycznia 2017 roku minimalne wynagrodzenie w Polsce wynosić będzie 2.000 zł brutto. Oczywiście płaca minimalna ma zastosowanie tylko dla pracowników zatrudnionych na umowę o pracę (na etat). Ważne jest jednak to, że przy obliczaniu minimalnego wynagrodzenia nie może być brany pod uwagę dodatek za pracę w porze nocnej. Nowa regulacja wyłącza z dotychczasowego zakresu składnikowego minimalnego wynagrodzenia za pracę dodatek za pracę w porze nocnej (obecnie jest on objęty zakresem tego wynagrodzenia). Minimalna stawka godzinowa Dla określonych umów cywilnoprawnych, w tym umów zlecenia, minimalna stawka godzinowa wynosić będzie 13 zł za godzinę. Zmiana obejmuje również umowy zawarte przed 1 września 2016 r. W następnych latach wysokość tej stawki będzie uzależniona od dynamiki wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę. Kontrolę nad przestrzeganiem stawek minimalnych będzie sprawowała PIP, która otrzymała nowe uprawnienia i zadania, a za naruszenia przepisu o minimalnej stawce godzinowej grożą kary od 1.000 do 30.000 zł. źródło: www.izbapodatkowa.pl, www.infor.pl, www.regiopraca.pl

KAMIENIE W NASZYM ŻYCIU

DDlaczego tak?

Bogusław Skolak

Nakrywy są elementem dekoracyjnym, ale tylko w przypadku, kiedy są wykonane z właściwą starannością. Trudno jednak dopatrzyć się staranności na sąsiednich zdjęciach. Niezależnie od tego, czy to Kielce, Iwonicz Zdrój czy Kołobrzeg – wykonawstwo wygląda podobnie. Zaczynam nabierać przekonania, że taka „bylejakość” staje się standardem akceptowanym przez projektanta, inwestora, inspektora nadzoru. Nie tak dawno spotkałem się ze stwierdzeniem, że tolerancja na grubości +/- 1 cm nie jest problem. Dla mnie jest. A jakim, to widać na pierwszym zdjęciu. Drugie zdjęcie obrazuje wielokrotnie poruszany przeze mnie problem błędnego wykonywania naroży ciętych „na szregę" – czyli pod kątem 45 stopni. Jest to, niestety, często spotykany system połączeń, którego pochodzenia można doszukiwać się w stolarstwie. Przy takim zamontowaniu krawędzie są narażone na uszkodzenia i bardzo szybko pojawią się pierwsze szczerby. A wtedy już tylko krok do wydatków związanych z remontem i wymianą – z uwagi na wygląd i stan techniczny. Może by się to zmieniło, gdyby na obiektach zaczęły figurować imienne listy osób i firm związanych z wykonawstwem? Inną sprawą są „pseudoremonty". Taka „papranina" wcale nie jest tańsza od poprawnej, gruntownej naprawy. Przykładów jest wiele... Na trzecim zdjęciu znów prezentuję deptak w Kołobrzegu. Czy w tak reprezentacyjnym miejscu nikt – a zwłaszcza decydenci – nie dostrzegają tego? Przecież trudno liczyć na to, że spośród kilku tysięcy osób przechodzących tędy codziennie nikt tego nie zauważy. Co pomyślą o naszych rzemieślnikach zagraniczni goście, którzy stanowią połowę spacerowiczów? A może tylko za granicą umiemy dobrze wykonywać swoją pracę? Lub przestaliśmy już być wrażliwi na naruszanie podstawowych zasad estetyki? Mam nadzieję, że nowy system szkolnictwa zawodowego spowoduje, że będziemy mieli do czynienia z wykwalifikowanymi rzemieślnikami, a nie tylko ze „złotą rączką”, co każde zlecenie przyjmie. W innym przypadku będziemy musieli ciągle żyć w zadziwieniu zawartym w pytaniu: dlaczego tak?

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

K&K Automatic Machines Kosiorowscy Sp. J. 36-105 Cmolas, Cmolas 398b woj. podkarpackie, Polska tel./fax 17 283 74 66 tel. kontaktowy +48 607 656 791 WWW: www.machines.pl e-mail: biuro@machines.pl

Nasza oferta: boczkarki profilowe piły jednosuportowe piły linowe kruszarki łupiarki automaty polerskie szlifierki kolanowe frezarki do kamienia ploter grawerujący w kamieniu

KAMIENIE W NASZYM ŻYCIU Naszym stałym czytelnikom z pewnością nie są obce terminy dolmen oraz kromlech. Jeśli ktoś z jakichś powodów przeoczył poprzednie artykuły o budowlach megalitycznych, zachęcamy do jak najszybszego nadrobienia zaległości. Tymczasem przed nami ostatnia odsłona miniserii, w której zajmiemy się menhirami.

O O menhirach słów kilka Jakub Zdańkowski

Kamenný pastýř (kamienny pasterz) - bardzo dobrze zachowany menhir znajdujący się w Czechach niedaleko miejscowości Klobuky.

Menhiry to najprostsze pod względem konstrukcji budowle megalityczne. Tłumacząc z języków bretońskich, słowo „menhir” oznacza po prostu „wysoki kamień”. Zasadniczo tym terminem określa się postawiony pionowo blok skalny, zazwyczaj zaostrzony lub zwężający się ku górze. Menhiry różniły się znacznie rozmiarami. Największe z nich mogły mieć nawet 20 metrów wysokości i ważyć około 300 ton. Nie trzeba chyba dodawać, że sposób, w jaki stawiano tak gigantyczne bloki tysiące lat przed naszą erą budzi ożywione dyskusje wśród badaczy tematu i do dziś stanowi nierozwiązaną zagadkę archeologii. Najwięcej menhirów można znaleźć na Wyspach Brytyjskich oraz w północnej Francji. Obecnie ich liczba w tamtych rejonach sięga około 10 000. Szacuje się, że dawniej było ich kilkakrotnie więcej, jednak znaczna część uległa zniszczeniu. Menhiry występują także w Azji, Afryce i Ameryce Południowej, ale zdecydowanie w mniejszej liczbie niż na północy Europy. Istnieje wiele hipotez dotyczących funkcji menhirów. Mogły to być miejsca kultu, przy których druidzi składali ofiary i przeprowadzali ceremonie religijne. Równie dobrze mogły być znacznikami terytorium albo formą pradawnego kalendarza. Na wielu z nich wciąż można dostrzec wyryte w skale symbole, takie jak topory, pługi i pastorały. Niestety, podobnie jak w przypadku innych megalitycznych

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

KAMIENIE W NASZYM ŻYCIU

budowli, nie mamy wystarczająco wielu źródeł, by jednoznacznie stwierdzić jak i po co wznoszono te megality. W średniowieczu panowało przekonanie, że menhiry zostały postawione przez gigantów, którzy zamieszkiwali ziemię w czasach poprzedzających biblijny potop. Wiele z nich zostało zniszczonych przez wczesnych chrześcijan, którzy uważali je za miejsca pogańskich obrzędów. Znamy jednak co najmniej jeden przypadek bardzo ciekawego wykorzystania istniejącego menhiru. W Wielkiej Brytanii – w hrabstwie Devon – znajduje się mała miejscowość o nazwie South Zeal. W jej centrum znajdziemy The Oxenham Arms – przytulny hotel, wewnątrz którego znajduje się menhir pochodzący sprzed ponad pięciu tysięcy lat. Jak to możliwe? W dwunastym wieku menhir odnaleźli mnisi, którzy postanowili w tym miejscu wybudować klasztor. Jako że megalit tkwił głęboko w ziemi, zdecydowali się włączyć go do struktury budowli. Budynek w ciągu następnych lat wielokrotnie zmieniał swoje funkcje, aż w końcu został przekształcony w hotel, jednak menhir nadal znajduje się w tym samym miejscu. Znajdziemy go w zacisznej wnęce hotelowego baru, gdzie odwiedzają go dziesiątki turystów każdego dnia.

Carnac

Często menhiry były stawiane nie pojedynczo, lecz w całych formacjach. Jednym z największych skupisk menhirów jest Carnac w północnej Francji. Znajdziemy tam trzy duże skupiska menhirów (Ménec, Kermario i Kerlescan) ustawione w zbiegających się rzędach. Każda z tych grup ciągnie się na około kilometr długości i kilkaset metrów szerokości. Ich wiek szacuje się na 4,5 tysiąca lat przed naszą erą. Jedna z lokalnych legend głosi, że sam Merlin zamienił rzymski legion w kamień za pomocą czarów, dlatego kamienie stoją w tak równych rzędach i w tak wielkiej liczbie. Według innej wersji to papież Korneliusz spetryfikował ścigających go pogańskich wojowników. Rzeczywiste okoliczności powstania tych formacji pozostają jednak tajemnicą.

Ciekawe formacje menhirów możemy też znaleźć na terenach zamieszkałych wieki temu przez wikingów, czyli w Skandynawii. W późnej epoce brązu bardzo częstą praktyką towarzyszącą obrzędom pogrzebowym było otaczanie miejsca pochówku menhirami ustawionymi w kształt statku. Największą znaną formacją tego typu jest kamienny statek z Jelling (170 metrów długości), który jednak nie przetrwał w całości do dzisiejszych czasów.

ZNALEZIONE W SIECI

NNatura zatrzymana w ruchu

fot. Ed Reeve

Matthieu Lehanneur

Liquid Marble (ang. Płynny Marmur) to cykl instalacji – francuski projektant unika słowa „rzeźba” – wykonanych z jednego kawałka ręcznie polerowanego marmuru, dla których inspiracją była tafla wody delikatnie poruszana wiatrem. Zaprojektowane one zostały przy użyciu oprogramowania 3D stworzonego dla branży filmowej i używanego przy efektach specjalnych. Wykonaniem cyklu zajęła się firma MCM – Mármores Centrais do Minho specjalizującą się w kompleksowym realizowaniu ważnych projektów architektonicznych. Jedną z instalacji zaprezentowano w Muzeum Wiktorii i Alberta (Victoria and Albert Museum) – największym muzeum sztuki i rzemiosła artystycznego w Londynie w czasie tegorocznego London Design Festival. W bogato zdobionym, jasnym wnętrzu Norfolk House Music Room, na 30-centymetrowym postumencie, zaprezentowano ręcznie polerowany czarny marmur w jednym kawałku o niebagatelnych wymiarach 4 x 1,7 m. „Zainspirował mnie – mówi Lehanneur – kontrast pomiędzy głęboką ciszą Płynnego Marmuru a luksusowymi dekoracjami Norfolk House Music Room, który gościł najpiękniejsze symfonie.” Druga instalacja zaprezentowana była na Festiwalu Ogrodów w Chaumont-sur-Loire we Francji także w tym roku. Również wykonana jest z jednego kawałka kamienia o wielkości 7,5 x 2,5 m. To także ręcznie polerowany marmur, lecz tu w kolorze zielonym. Jej tytuł to Petite Loire (franc. Mała Loara), a sam twórca mówi o niej tak: „Niektórzy mówią, że Loara jest ostatnią dziką rzeką Francji; kształtuje i odżywia krajobrazy, przepływa bez przystanku. Petite Loire jest zatrzymaną klatką, bezustannym ruchem rzeki zamkniętym w nieruchomym, niemal skamieniałym momencie.” Matthieu Lehanneur sięga po kamień tworząc wiele ze swoich prac i łączy go z różnymi materiałami. Przy okazji bawi się wyobraźnią odbiorcy, nadając tym materiałom zaskakujące formy i faktury. Idalnie opisuje to ulotka reklamująca wystawę Spring (ang. Wiosna): „Marmur i aluminium stają się cieczą, onyks staje się powietrzem, a szkło mięknie, jakby powracało do stanu pierwotnego.” Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

fot. Ed Reeve

ZNALEZIONE W SIECI

Matthieu Lehanneur jest zaliczany przez brytyjski Wallpaper do 100 największych projektantów na świecie. Jest jednym z niewielu projektantów swojego pokolenia wykazujących interdyscyplinarne podejście do kreatywności. Jego prace wychodzą poza design wkraczając w architekturę i zaawansowaną technologię. Lehanneur tworzy spektakularne projekty, których zadaniem jest oczarowanie odbiorcy. Jego prace negują tradycyjne definicje designu, nauki czy sztuki.

fot. M. Giesbrecht

KAMIENIARSTWO A.KEMPIŃSKI RÓŻNORODNOŚĆ KOLORÓW

SZEROKI ASORTYMENT

ROZSĄDNE CENY

KAMIENIARSTWO A.Kempiński oferuje HURTOWĄ sprzedaż płyt granitowych w szerokim asortymencie i kolorach oraz krawężniki i płyty chodnikowe inne budowlane BIURO: ul. Ceglana 8, Strzegom www.dd-kam.pl tel. 74 8 555 600 e-mail: biuro@ddkam.pl kom. 601 769 788 e-mail: phup.kempinski@gmail.com Adrian 663 735 604

FILIA: ul. Julianowska 24 Piaseczno tel. 74 8 555 600 kom. 501 137 673

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

biuro@kurierkamieniarski.pl

OGŁOSZENIA DROBNE

DAM PRACĘ Hurtownia kamieni naturalnych poszukuje pracowników do prac logistycznomagazynowych. Wymagane doświadczenie handlowe oraz uprawnienia do pracy z suwnicą. Miejsce działalności Szczecin. Zgłoszenia prosimy kierować na adres: hurtownia.kamieni.szczecin@gmail.com DO SPRZEDAŻY WIELOLINA PELLEGRINI POLYWIRE 5-16 Pierwszy właściciel, produkcja 28.10.2008, 5 lin (maksymalnie 16), moc napędu głównego 37 kW, wymiar wózka 3000 x 2300, wymiar ciętego bloku dł. 3600 wys. 2100. Długość maszyny max. 12m, max wysokość 5,8m. Licznik przepracowanych godzin 14721 godz., stan idealny, pełna dokumentacja. Maszyna zdemontowana w Austrii, obecnie jest w Polsce, przygotowana do montażu. Tel. 605 237 270

www.drobne.KurierKamieniarski.pl

Wykonuję usługi cięcia bloków trakami linowymi 55 zł/m2. Zapewniam wysoką jakość usług jak i konkurencyjne ceny. Tel. +48 693 864 614 Sprzedam diakersa Monstal oraz boczkarkę profilową Promasz tel. 664130972 Pomniki brąz królewski 210 x 250 cm, 2 płyty, 3 płyty i krawat w środku. cena 2.500 zł za sztukę. Tel. 501 192 623 Balmoral – bloki tonowe 666 zł tona. Gdańsk tel. 667 77 66 09 Zbiornik sprężonego powietrza, poj. 2000 litrów, 10 atm., cena do uzgodnienia. Tel. 601 88 48 64 Boczkarka profilowa znanej Polskiej firmy PROMASZ, rok produkcji 2009, w pełni sprawna w ciągłej produkcji. tel. 602 236 188, 606 255 335

Producent fartuchów i rękawów wodoodpornych dla kamieniarzy. Sprzedaż wysyłkowa – błyskawiczna wysyłka pocztą lub kurierem. Strzegom, ul. Św. Anny 1/6, www.fartuchywodoodporne.pl, tel. 60 34 26 223, tel./fax 74 8 551 472, Tablice nagrobkowe grawerowane nietłukące wysyłkowo, www.tablice-nagrobkowe.pl, henryk.mocko@interia.pl, tel. 50 333 46 46 Sprzedam łupiarkę do kamienia, nacisk 50 ton, cena do uzgodnienia. tel. 601 88 48 64 Sprzedam boczkarkę do płaszczyzn bocznych i skośnych, nowa, dług. 280 cm. tel. 792 617 816 Bloki granitowe. I gatunek: marikana, bonacord, eagle blue, sts. II gatunek: impala od 800 euro/m3. Naddatki min. 7 cm na każdym wymiarze. Odbiór ze Szczecina. info@stenberg.pl

W NASZEJ BRANŻY Pamiętacie jak w filmie „Sami swoi” Pawlak z Kargulem kabana pastowali? Tyle razy widziałem ten film, a śmieszy mnie za każdym razem ta scena, jakbym ją widział pierwszy raz. Mniej mnie śmieszy jak widzę „pastowane” elewacje czy posadzki. Nie tylko nie śmieszy, ale irytuje i złości, a czasem wręcz powoduje osłupienie.

KKaban

Kamień malowano praktycznie od prehistorii. Czy były to figuralne przedstawienia, motywy roślinne czy wielkie polichromie, kamień często bywał barwnym elementem elewacji. Jeszcze w XVIII wieku była to praktyka dość powszechna, ale z biegiem czasu kamień przestał być tylko materiałem budowlanym czy konstrukcyjnym, zyskał autonomiczność wizualną i zaczął być postrzegany jako element składowy kolorystyki budynku. W XX wieku w powszechnej świadomości kamień funkcjonuje już w przestrzeni publicznej w kolorze naturalnym. Malowanie kamienia przestaje być akceptowane i postrzegane jest jako dewastacja i niedopuszczalna praktyka. Na taką ewolucję estetyki złożyło się wiele czynników. To temat na osobne rozważania z udziałem historyków sztuki i socjologów. W XXI wieku doświadczamy znowu pewnej wolty. Przemysł kamieniarski, wykorzystując osiągnięcia najnowszych technologii, oferuje produkty o mocno zmienionej kolorystyce względem naturalnej. Koloryzacja ta następuje na etapie produkcji wykorzystując żywice epoksydowe, polimery czy inne środki chemiczne. W efekcie slaby mają bardziej intensywne kolory, zanikają plamy i wybarwienia. Można też pogłębić poler zalewając żywicą mikropory kamienia. Płyty są o wiele bardziej efektowne i intensywne kolorystycznie. Takie praktyki są powszechne, nikt się przeciw temu nie buntuje. Kamieniarze i klienci zaaprobowali fakt, że Multikolor jest bardziej czerwony, a Madura bardziej złota – podbarwianie granitów stało się faktem i w jakimś sensie pewną normą. A kto obsługuje klienta indywidualnego wie, jaki komfort daje sprzedaż tak przygotowanego produktu.

Michał Ziołowicz

Poprawiony granit na blatach, schodach czy parapetach wygląda pięknie i cieszy oko klienta. Z trwałością jest już też nie najgorzej, bo żywicowane granity od dobrych dostawców są przygotowane bardzo profesjonalnie. Choć i tak trzeba pamiętać o okresowym stosowaniu środków do pielęgnacji kamienia. Zupełnie inaczej wygląda ten fakt w segmencie dużych realizacji budowlanych, na elewacjach czy wielkich powierzchniach posadzek. Tu staje się to problemem. Jest niezliczona ilość anegdot o zamianach kamienia, podkładaniu czy malowaniu próbek. Większość tych opowieści jest śmieszna, ale w całości refleksja jest dość ponura. Jak w pigułce ujął to mój znajomy architekt w czasie jakiejś dyskusji: „Nie! W tym projekcie nie chcę elewacji kamiennej. Z wami kamieniarzami nie można dojść ładu. Dajecie najpierw piękne próbki, potem mówicie, że taki kamień jest nie zdobycia. Przywozicie coś innego, a na koniec wieszacie jeszcze coś innego. A do tego jeszcze nie wiem jak się ten kamień naprawdę nazywa i czy ma prawdziwe badania.” I zamarłem, bo to dobry architekt, znany w środowisku. Jak on ma takie zdanie o nas, no to pięknie… Cała branża zna problem, ale każdy udaje, że go to nie dotyczy, bo „przecież ja tak nie robię”. Każdy, kto robił elewacje z piaskowca spotkał się i z sytuacjami przytoczonymi przez znajomego architekta i z malowaniem kamienia. Każdy musiał podmalować parę płyt, czy scalić jakąś lazurą kontrastujące miejsca. I to nie jest żaden wstyd ani problem, bo robią to również konserwatorzy zabytków. Jest też cały segment produktów do takich zadań. Dopóki dotyczy to jednostkowych Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

W NASZEJ BRANŻY płyt, czy niewielkich scaleń kolorystycznych, wydaje się być akceptowane i wpisuje się rzemiosło kamieniarskie. Co jednak powiedzieć kiedy cała fasada, lub większa jej część, jest pomalowana? „To proszę pana jest taki impregnat koloryzujący” – słyszy kierownik budowy jak w nocy nastąpił „cud przemienienia” i rano zamiast melanżu kolorów i wzorów zobaczył piękną, równą, kremową elewację. Część z nas powie: „no cóż, chłopaki sobie poradziły, co mieli zrobić jak inspektor nie chciał przyjąć roboty”. Pewnie tak, ale efekty takiego „radzenia sobie” będzie widać z daleka po paru latach – wystarczy przejechać się po warszawskim Ursynowie. Z tym można sobie radzić. Chemia idzie z duchem czasów i pewnie już gdzieś są coraz lepsze farby. Tylko po co ten kamień? Można, tak jak na Wilanowie, piaskowiec namalować na ścianie i będzie cudnie… Jest jeszcze inny problem, który ja nazywam „syndromem Giallo Fantasia”. Był taki czas, że wykonawcy – żeby zamknąć drogę konkurencji – oklejali próbkę nazwą wymyśloną przez siebie, np. „Giallo Fantasia”. Obecnie zauważam mutację tego procederu. Ten sam kamień przedstawia się w różnych miejscach w zupełnie różnych odcieniach czy strukturze – raz jest biały, raz kremowy, tu drobnoziarnisty, tam z grubym ziarnem. Wiadomo, że złoże należy do jednego właściciela i nikt,

poza nim samym, nie może posługiwać się tą nazwą. Więc po wybraniu jego próbki nikt nie będzie w stanie konkurować. I co? I nic. Nie da się z tym nic zrobić – ma papiery, ma próbkę, wszystko gra. Jeszcze trzeba przekonać inwestora, że nie trzeba impregnować kamienia, bo kamień „nie oddycha” (czytaj: impregnat może wejść w reakcję z farbą) i można być zadowolonym jakim się jest sprytnym. I tylko mieć nadzieję w przysłowiu: „Raz przejdzie Cygan przez wieś.” Wydaje się, że konieczne są jakieś regulacje branżowe, jednoznaczne określenie do jakiego momentu barwienie kamienia jest akceptowalne, a kiedy staje się po prostu oszustwem. Może nowe władze naszego Związku mają jakiś pomysł na sztywne regulacje nazewnictwa kamienia i przypisanych do nazw konkretnych próbek? Może stworzyć „Atlas Kamienia Polskiego”? Gorzej, jak ktoś powie za Pawlakiem: „A kto mnie zabroni z pastowanym kabanem po lesie spacerować?”. P.S. Do całości brakuje wspomnienia mojego nieodżałowanego kolegi Thorstena Grigo, który podczas odbioru elewacji gdzieś w Hamburgu, wiele lat temu, kiedy pani inspektor wyżywała się na nim o jakieś żyły na kamieniu, które według niej były nie do przyjęcia, zgasił cały pożar w swoim stylu: „Ja und? Naturstein!”

W NASZEJ BRANŻY

Na początku listopada w Indiach rząd niespodziewanie wprowadził przepis, w wyniku którego zaledwie w kilka dni wycofano z obiegu banknoty o nominale 1000 rupii. W związku z tym, że sporo transakcji na tamtejszym rynku odbywa się w postaci gotówkowej, wiele firm nie miało czasu, aby dokonać odpowiedniej wymiany środków płatniczych w swoich bankach. Z informacji, jakie do mnie dotarły, możliwość wymiany banknotów była mocno ograniczona – do kwoty stanowiącej równowartość około 40 EUR na dobę. W związku z tym incydentem wielu przedsiębiorców z branży wydobywczej znalazło się w poważnych tarapatach finansowych. To w krótkim czasie doprowadziło do strajków w kopalniach kamienia naturalnego.

problemy BBędą z indyjskim kamieniem?

Mariusz Domaradzki

Celem obecnego rządu w Indiach jest maksymalne ograniczenie zawierania transakcji gotówkowych i zastąpienie ich w dużej mierze obrotem elektronicznym. Głównym celem oczywiście jest wyeliminowanie tzw. szarej strefy oraz sprawdzenie, w jaki sposób przedsiębiorcy wywiązują się z obowiązków podatkowych. Wszystkie nieujawnione dochody, które były poza oficjalną ewidencją podlegają opodatkowaniu karnemu w wysokości 100% domiaru. Przy okazji wycofania nominałów 1000 INR zaproponowano jednoczesny wzrost podatków. Nie trudno więc wywnioskować, że przełoży się to na wzrost cen materiałów wydobywanych w Indiach już z początkiem 2017 roku. Biorąc pod uwagę zawirowania na rynku europejskim, a także wzrost kursu zarówno dolara amerykańskiego jak i euro w stosunku do złotówki, można spodziewać się, że skala podwyżek oscylować będzie w granicach 15%. Tak małej różnicy pomiędzy dolarem a euro w ostatnich latach nie zaobserwowano. Obecnie jest to zaledwie 5%, a z analiz technicznych wynika, że ta różnica może jeszcze maleć. Inwestorzy grający na parze EUR/USD, otrzymali zalecenia gry na sprzedaż. Dlatego też twierdzę, że w dalszym ciągu będziemy mieli do czynienia z umacniającym się kursem dolara w stosunku do złotówki. W jaki sposób przełoży się to na kondycję naszej branży w nowym sezonie trudno dziś prognozować. Jednak już dziś wiadomo, że utrzymanie poziomu marż z 2016 roku może być trudne. W mojej ocenie przedsiębiorcy i pośrednicy nie będą mieli innego wyjścia, niż podnieść ceny swoich produktów i półproduktów. Życzę Państwu Wesołych Świąt i aby scenariusz podwyżek nie zrealizował się.

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

FELIETON

Studiowaliście kiedyś etykiety produktów spożywczych? Pewnie tak, bo na każdym kroku radzą takie działanie. I nic dziwnego. W sklepach, na przykład, możemy spotkać wędliny, w których mięso stanowi 30%. Albo mięso mielone wołowo-wieprzowe, w którym tego pierwszego jest aż 15%. Są w handlu margaryny, na których dumnie widnieje napis, że zawiera masło – rzut oka na skład i okazuje się, że masła jest w tym produkcie 0,5% , czyli łyżeczka na kilogram.

identyczne KKamienie z naturalnymi

Dariusz Wawrzynkiewicz

Jedno z najzabawniejszych określeń w tej dziedzinie zauważyłem w składzie napoi – napój o smaku wiśniowym zawiera aromat wiśni „identyczny z naturalnym”. Kolejny kwiatek to „soki 100%” produkowane z zagęszczonego soku owocowego. To soków owocowych już nie produkuje się z owoców? Na szczęście europejskie normy zobowiązują producentów żywności do umieszczania na etykietach pełnej informacji o składzie. Mamy więc szansę świadomie wybierać produkty najbliższe naturalnym. Takich wymogów natomiast nie ma w stosunku do kamienia – tym bardziej, że miewa on kontakt z żywnością, na przykład jako blat kuchenny. Pewnie wywodzi się to z czasów, kiedy procesy przetwarzania kamienia były proste i czysto mechaniczne, a kamień można było traktować jako produkt całkowicie naturalny. Oczywistym więc wydaje się, że nie stanowi on zagrożenia zdrowia człowieka, zwłaszcza, że został wydobyty z miejsca, gdzie przez wiele milionów lat odbywał kwarantannę w warunkach raczej sterylnych.

Jak wszyscy jednak wiemy, obecne procesy produkcyjne obejmują różne procedury, a wiele z nich wykorzystuje środki chemiczne – przy niektórych z nich należy nawet używać nieprzepuszczalnych ubrań ochronnych i przestrzegać rygorystycznych przepisów bezpieczeństwa. Obejrzałem kiedyś film w internecie z przygotowania mięsa drobiowego do sprzedaży. Kiepsko wyglądającej tuszy kurczaka robiono kilka zastrzyków z solanki i jego wygląd zmieniał się radykalnie. Waga zresztą też. Takie obrazki powodują niesmak. Ale to, że w procesie produkcji slabów kamiennych wtłacza się w płytę żywicę pod wysokim ciśnieniem już nikogo nie bulwersuje. Podobnie jak traktowanie kamienia środkami poprawiającymi kolorystykę. W poprzednim numerze Kuriera Kamieniarskiego pojawiła się informacja ze spotkania Euroroc, na którym była mowa między innymi o konieczności skierowania do Komisji Europejskiej wniosku o obowiązku znakowania wyrobów z kamienia naturalnego przyjmując za wzór zasady podobne jak dla oznaczenia CE. Stwierdzono przy tym,

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

FELIETON

że mogłoby temu służyć istniejące już logo „Kamień naturalny”. Wszystko dobrze, tylko... Problem znany jest już od wielu lat i wydawałoby się, że po to wymyślono oznakowanie „Kamień naturalny”. Tymczasem, jak widać z kilkuletniej praktyki, służy ono wyłącznie jako źródło dochodów dla Euroroc. W swoim czasie wnikliwie przeanalizowałem umowę podpisywaną przez kupujących prawo do użytkowania znaku. W umowie są wyłącznie obwarowania dotyczące logotypu. Nie ma nic o tym, jak i dla jakich materiałów można go stosować. W rezultacie tego na jakiś targach widziałem próbki kamienia i konglomeratów umieszczone na jednym stojaku ozdobionym logo „Kamień naturalny”. Zresztą w reklamach firm, też oznakowanych tym logiem, często można zobaczyć oferty konglomeratów i spieków. A wystarczyłby zapis w umowie, że logiem można oznaczać wyłącznie kamień naturalny i tylko w sytuacjach nie budzących wątpliwości lub nie mogących wprowadzać w błąd klienta. Aż się prosi,

żeby stosowanie znaku możliwe było wyłącznie, gdy materiały znakowane posiadają etykietę z informacjami szczegółowymi – na przykład o żywicowaniu kamienia lub zastosowaniu określonych środków chemicznych. A jeśli Euroroc nie przyspieszy w zakresie zmian i załatwienia formalnego obowiązku przestrzegania zasad znakowania produktów kamiennych, może ZPBK zdecydowałoby się na nasz własny znak obwarowany takimi zasadami. Mam nadzieję, że na świąteczny obiad zjemy mięso „niepoprawiane” zastrzykami i innymi zabiegami „polepszajacymi”, a pozostałe produkty też będą jak najbardziej naturalne. Być może dzięki temu po świętach, zdrowi i bez zwiększonej zawartości w organizmie „poprawiaczy”, wrócimy do pracy i może większą uwagę będziemy przywiązywać do naszych produktów – by były wykonywane z kamienia naturalnego, a nie identycznego z naturalnym.

FELIETON Korzystając z internetowej skarbnicy wiedzy – wikipedii: Zator (łac. embolia) – nagłe zamknięcie światła naczynia tętniczego przez czop zatorowy (łac. embolus) będący skrzepliną, urwaną blaszką miażdżycową, cząsteczkami tłuszczu (np. po złamaniach kości), fragmentami tkanki nowotworowej, wodami płodowymi, bakteriami, pasożytami lub banieczkami gazu (zwykle azotu w przebiegu choroby kesonowej). Zator tętnicy końcowej czynnościowo powoduje zawał.

zawały ZZatory, i związana z nimi

Jarek Mirowski

moralność

Właśnie. Zawał.

KRD puchnie od ilości zgłoszeń

Znałem jednego wykładowcę akademickiego, który przeżył trzy zawały. Podobno później przytrafił mu się czwarty, który również go nie pokonał. Za ten graniczny potocznie uznaje się trzeci – później jest już tylko światło w tunelu, hurysy i inne tego typu historie. Nikomu oczywiście podobnych rewelacji, szczególnie w okresie zbliżających się świąt, nie życzymy. (Choć, skoro już wspomniałem, pamiętajmy, aby się przy ich okazji zbytnio nie przejadać, szczególnie tym, co tłuste). Zdarzają się jednak zawały inne, powodowane przez równie groźne zatory, które do tych zawałów o charakterze zdrowotnym prowadzić mogą.

I niewiele z tego wynika, bo Krajowy Rejestr Długów to twór dziwny z jeszcze dziwniejszym sposobem działania. (Temat rzeka, na oddzielną opowieść. Choć oni jedni na całej sytuacji mogą zarobić. Podobnie firmy zajmujące się obrotem należnościami.) Czasami zgłaszamy tam dłużnika – częściej jednak nie. Bo chcemy uniknąć jeszcze większych problemów. Czasem zgłaszają nas.

Zatory płatnicze Kto ich nie przeżył? Dotykają każdego szczebla w naszej kamieniarskiej i budowlanej hierarchii: od generalnego wykonawcy, po stojącego na dole piramidy budowlanej pracownika etatowego bądź podwykonawcy będącego firmą jedno- lub dwuosobową. Według badań dotyczą 70% firm z branżą związanych, dla 45% z nich jest to problem stały, a 12,9% z nich nigdy się z nim nie spotkało. (Aż wierzyć się nie chce, że aż tyle!)

A wszystko to przez niską moralność! Właśnie tak. Dokładnie przez tak zwane PMI, czyli wskaźnik moralności płatniczej. Ponownie cytując za Wikipedią: wskaźnik moralności płatniczej (ang. payment morality index, PMI) – ocena, która zostaje wystawiona na podstawie przeszłych oraz bieżących zachowań kontrahenta. Jest uważany za wskaźnik wyprzedzający koniunkturę. Wskaźnik ten bierze pod uwagę wysokość zadłużenia oraz liczbę dni opóźnienia w spłacie należności. Średni PMI to średnia ocena wszystkich kontrahentów z danej branży. PMI pokazuje jak dużym ryzykiem obarczona jest dana branża.

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

FELIETON Stan normalności Nietrudno zgadnąć, że może nie jest nam do niego daleko, ale nie jest również blisko. Należy przyjąć to „na klatę” – jesteśmy w połowie drogi od możliwości wystąpienia niewielkich opóźnień (wskaźnik powyżej 61 – około 20 dni) do poważnych opóźnień (PMI poniżej 40 – opóźnienia powyżej 60 dni). Nasz wskaźnik oscyluje wokoło 54. Kiedy spadniemy poniżej 50 oznaczać to będzie pojawienie się recesji.

się u nas stan przedzawałowy albo, nie daj Boże, zawał. Kolejka wierzycieli ustawia się do nas z wyciągniętymi dłońmi, a nam pieniądze przylecieć z wyższego piętra tej drabiny nie chcą. Tam też również widzimy dłonie, tylko te nie wyciągają się w naszym kierunku, a rozkładają na boki w połączeniu z ruchem ramion. Kasy brak. Jednak klops – zawał. Zaklęte koło: zleceniodawca, my, hurtownie, dostawcy, pracownicy, podwykonawcy

Przeciągają nas i przeciągają Często, bo nie mają. A czasami mają, ale wolą potrzymać u siebie. Wygląda na to, że słowo moralność jest w tym wypadku bardzo na miejscu. Czasem mają i nie płacą wedle zasady „bo nie!”. Nie zapłacą, bo według siebie nie muszą. Kochamy, poczekamy – wyjścia nie mamy. Podduszą troszkę i po pół roku przeleją pieniądze. Jedna trzecia z nas nie otrzymuje na czas płatności za ponad połowę faktur. Płynność gdzieś odpływa, a nam nie potrzeba ani trochę tłuszczy, żeby pojawił

Wszyscy bez gotówki. Gdzieś się zapodziała, zaginęła w akcji. Ile zawałów może przeżyć firma? Chyba żadna nie przebije mojego wykładowcy. Raczej ciężko będzie nawet o średnią ludzką, czyli zasady do trzech razy sztuka. Z okazji Świąt życzę: żadnych zatorów – o zawałach nie wspomnę. Więcej moralności na co dzień – i tej finansowej i tej ludzkiej, żeby żyć było łatwiej. I prywatnie, i w pracy. No i żeby nam nic się nie zapodziewało i nie ginęło!

63 19

Grudzien Â´ 2016

nr 6/2016 (85)

TOP DIAMOND TOOLS Mirosław Czemierowski Realizujemy zamówienia wysyłkowe. Dostawa w cenie! www.topdiamond.pl 21-500 Biała Podlaska, ul. Kolejowa 5 tel. 83 343 55 84, 507 114 443, e-mail: biuro@topdiamond.pl

SPRZEDAŻ PŁYT • Strzegom • Graniczna • Kuru grey • Tokowski

Z a k ł a d

k a m i e n i a r s k i

GRANITEX W i e s ł a w

T r y b u s z e k

Strzegom ul. Armii Krajowej 55 tel. 601 93 34 23, 697 966 530

Grudzien ´ 2016

nr 6/2016 (85)

Zdjęcia nagrobkowe na porcelanie i krysztale Zdjęcia ze złotym lub platynowym paskiem od

45,-

netto

Proste i wygodne składanie zamówień. Szybkie i bezpieczne przesyłki kurierskie. Wszystkie podane ceny są cenami brutto. Możliwość płatności online

Dlaczego warto podjąć współpracę tylko z nami? 7 lat doświadczenia w branży Dopracowane profile koloru ICC Profesjonalny retusz każdego zdjęcia Termin realizacji zleceń do 7 dni roboczych Szeroki wybór kształtów i wymiarów porcelany Najlepsze kolorowe i czarno-białe zdjęcia na polskim rynku W ofercie również: Zdjęcia na krysztale

Akcesoria nagrobkowe: Krzyże, wazony, lamiony, etc.

Ramki do zdjęć

Środki do pielęgnacji nagrobków

606 701 685 info@fotoporcelana.net www.kontrahenci.fotoporcelana.net ul. Połaniecka 17C, 53-403 Wrocław

MASZ PYTANIA? PROSIMY O KONTAKT.