ISSN 1642-7033
PAŹDZIERNIK/LISTOPAD NR 5/2026 (144)
d W U M i e s i Ę C Z n i k d L A P R O F e s J O n A L i s T Ó W i d L A P A s J O n AT Ó W
s. 32
Campus Vivorum s. 26
Porozmawiaj z architektem Producent płyt granitowych
Łagiewniki
509 665 997
Syców
661 444 946
Piaskowiec
Teak Red
Marmury Włoskie Premium
Nowe materiały dostępne od ręki!
Zadzwoń i zapytaj o ofertę
www.kamskal.pl
Zeskanuj ofertę
MARIKANA SD
VANGA RED
NEW BELFAST
AFRICAN GALAXY
O d R e dA kCJ i
SPIS REKL AMODAWCÓW ALKAM
K
12
SYNTETYK
N
10
CEMADIAM CONSIL
N
8
WIDUTO
N
13
N
31
WKG
K
11
CYBERLAB
F
56
DIAMBOŻ
N
50
ELMI LOGISTICS
I
19
GRANIT DULNIAK
K
28
GRANITY KISIEL
K
29
GUZDEK
D
9
HERMES
K
3
K&K Automatic Machines
D
18
KAMSKAL
K
1
KRZEMEX
N
24
MAGEMAR POLSKA
I
5
MARMUR DULEMBA
K
41
MARMUR-PŁYTKI
K
47
MC DIAM
D
40
METIKAM
D
49
MONOLIT
K
25
MTS LITERY
N
4
OPAL
F
51
OPPOLD POLSKA
N
21
OVALE
F
54
PIASMAR
K
49
PROD-KAM
M
48
PROMASZ
D
2
SILKAM
M
48
STANCHEM
N
54
STONE MOTOR
D
17
STONE POLAND
T
55
STRASSACKER
N
35
K Kamień i półprodukty D Maszyny i urządzenia ciężkie
Zamów bezpłatną
prenUMeratĘ
Kuriera Kamieniarskiego Skorzystaj z kodu QR lub wejdź na stronę www.KurierKamieniarski.pl/prenumerata
Sprawdź, jak możesz WYKORZYSTAĆ Kurier Kamieniarski w promowaniu swojej firmy: www.kurierkamieniarski.pl/cennik
cennik i kalkulator OGŁOSZEŃ DROBNYCH: www.kurierkamieniarski.pl/drobne
N Narzędzia, akcesoria i materiały
M Maszyny, urządzenia i programy
W Związki, ośrodki naukowe
F Fotografia nagrobkowa
T Targi kamieniarskie
I Inne
www. kurierkamieniarski.pl facebook.com/KurierKamieniarski issuu.com /KurierKamieniarski
Adres korespondencyjny: skr. poczt. 26, ul. Wróblewskiego 25 45-760 Opole 7
Kontakt z redakcją: +48 77 546 20 14 +48 501 577 687 biuro@kurierkamieniarski.pl
Wydawca | Skład i kolportaż: DIP Point Paweł Szambelan ul. Tęczowa 26/210 45-760 Opole
6
październik – listopad 2026
Spis treści: Rozmowa przy kawie z Pauliną i Karolem Wróblami Wszystko zrobiliśmy od zera ...............14
Paweł Szambelan
Dla kogo i po co ?
Wandalizm czy konieczna interwencja? ........................................20
Dla klienta i dla siebie – dwie najprostsze odpowiedzi. Obie prawdziwe, ale wymagające doprecyzowania. Bo klient nie zawsze umie opowiedzieć, czego potrzebuje. A „dla siebie” może oznaczać co najmniej dwie rzeczy: by wygodnie żyć albo by zostawić potomnym coś po sobie. Zwykle wiemy, co mamy zrobić. Przyciąć płytę, wykonać blat czy nagrobek, dostarczyć kamień, uruchomić u klienta maszynę. Znamy materiał i technologię. Pytanie „po co?” potrafi jednak zmienić sposób myślenia o robocie. Blat ma służyć przez lata, nie tylko dobrze wyglądać na zdjęciu po montażu. Maszyna ma pracować w konkretnym zakładzie i dawać się naprawić, a nie imponować liczbą funkcji. Nagrobek nie kończy swojej roli w dniu ustawienia. Będą do niego przychodzić ludzie, którzy potrzebują miejsca do wspominania bliskich. Dobre rzemiosło tylko na tym zyskuje. Im lepiej rozumiemy przeznaczenie naszej pracy, tym łatwiej dobrać materiał, ocenić nową technologię czy przewidzieć kłopoty przy montażu. Czasem trzeba zmienić rozwiązanie albo odmówić wykonania czegoś, co na papierze wygląda świetnie, a w praktyce się nie sprawdzi. Każdy patrzy na ten sam kamień inaczej. Jeśli nie uzgodnimy oczekiwań, nawet poprawnie wykonany element może stać się źródłem sporu. Nie pomoże wtedy tłumaczenie, że wszystko było zgodne z zamówieniem. Jeśli podczas czytania powyższych słów pojawiły się pytania, na część z nich z pewnością odpowiedzą artykuły w tym numerze „Kuriera Kamieniarskiego”. Bo dobry produkt to za mało. Trzeba zacząć od poznania potrzeb klienta, odpowiedzieć na jego wątpliwości, powstrzymać litanię zalet wyuczonych na szkoleniu. Trzeba umieć wyjaśnić, dlaczego nasz produkt jest dobry, jakie ma właściwości, gdzie można go zastosować i jakie ma ograniczenia. Bo jeśli sami sprowadzamy ofertę do ceny za metr, trudno się dziwić, że tak samo oceniają nas kupujący.
Nakład: 3800 egz. Nasza okładka: ręczna obróbka, fot. Paweł Szambelan
www.kurierkamieniarski.pl
Redakcja nie odpowiada za treść zamieszczanych reklam, ogłoszeń i artykułów płatnych (art. 42 ust. 2 ustawy – Prawo prasowe). Opinie wyrażane w tym piśmie są opiniami autorów i nie muszą być zgodne z oficjalnym stanowiskiem Redakcji. Redakcja nie zwraca
7
Historia wykuta w kamieniu – cz. 3 Niezwykły granit strzegomski ............22 Porozmawiaj z architektem Pomiary – jak przygotować architekta, klienta i stolarza ...............26 Rozmowa z klientem Technika ECHO – zachęć klienta, by opowiadał więcej ............................30 Campus Vivorum – przestrzeń żyjących .........................32 Made in Poland Fartuchy dla kamieniarstwa................36 Ultracienkie linki diamentowe w cięciu kamienia ................................38 Niezwykłe spotkania w Pabianicach .....................................42 Marmi Rossi – 60 lat budowania kamiennego imperium ........................44 Ogłoszenia drobne ..............................50 Ciężka branża, słaby wizerunek ..................................52
materiałów niezamówionych oraz zastrzega sobie prawo do skracania i adiustacji tekstów, zmiany tytułu, opracowania redakcyjnego, a także zwrotu materiałów zamówionych, a nieopublikowanych. Przedruki tekstów wyłącznie za zgodą ich autorów.
NR 5/2026 (144)
Traki Traki Linia do polerowania Linia do polerowania Linia Linia do do płomieniowania płomieniowania Centrum Centrum frezerskie frezerskie
LIKWIDACJA LIKWIDACJA Zakładu Obróbki Kamienia Zakładu Obróbki Kamienia Wyprzedaż Wyprzedaż kamienia kamienia ii maszyn kamieniarskich maszyn kamieniarskich
Granity Granity od od 70 70 zł zł Marmury od 190 zł Marmury od 190 zł Kwarcyty od od 419 419 zł zł Kwarcyty
Ceny brutto za m² Ceny brutto za m²
PARK MASZYNOWY PŁYTY KAMIENNE PARK MASZYNOWY PŁYTY KAMIENNE T: +48 660 437 820 T: +48 691 744 011 T: +48 660 437 820 T: +48 691 744 011 T: +48 501 035 014 T: +48 691 441 408 T: +48 501 035 014 T: +48 691 441 408 Zakład Obróbki Kamienia ul. Fabryczna 50 42-580 Wojkowice Zakład Obróbki Kamienia ul. Fabryczna 50 42-580 Wojkowice
Jet Black
Orion
Warangal Black
River White
Blue In The Night
Kashmir Gold
Tokowski
Millenium Cream
Bengal Black
Viscount White
Usługowe cięcie i polerowanie kamienia
Nowoczesny park maszynowy
Nagrobki cięte na każdy wymiar
Największy wybór płyt, gotowych nagrobków i tablic
Colonial White
Bohus Grey
Pitaya Granite
Kuru Grey
Impala
Olive Green
Tarn
Spring Falls
Blanco Perla
Ruby Star
SKŁAD: ŁAZISKA 64E, 24-335 ŁAZISKA, BIURO +48 531 889 002, ALBERT +48 722 271 965 SKŁAD: KRACZKOWA, TEL. 726 706 384, kontakt@alkam.info, www.alkam.info WŁASNY TRANSPORT NA TERENIE CAŁEGO KRAJU
R OZ M O WA
Czasami naprawdę ciężko nam przeskoczyć to, że jesteśmy młodzi. Ludzie pytają: co my tam wiemy, co potrafimy? A przecież mimo młodego wieku osiągnęliśmy już bardzo dużo: mamy świetny zespół, klientów nie brakuje, wybudowaliśmy piękną halę, a nasze maszyny pracują już od kilkunastu lat.
Rozmowa przy kawie z Pauliną i Karolem Wróblami
Paweł Szambelan
Wszystko zrobiliśmy od zera Karol: Pracę w kamieniarstwie zaczynałem od nagrobków. Najpierw handlowałem gotowymi, potem – gdy pojawiła się potrzeba drobnych docinek – kupiłem piłę. Później sam zrobiłem dla siebie prostą maszynę do pracy. A kiedy chciałem zrobić lepszą, tę pierwszą wystawiłem w internecie. Sprzedała się w ciągu jednego dnia. Zrobiłem następną i znowu znalazł się kupiec. I tak jedna, druga, trzecia. Coraz więcej było maszyn, coraz mniej kamieniarstwa, aż w końcu zająłem się tylko produkcją.
Paulina i Karol Wróblowie – założyciele i właściciele Stone Motor
Mechaniki, elektroniki czy programowania nauczyłem się sam. Kosztowało mnie to dużo czasu i nerwów, ale ja sobie to cenię. Bo znam zasadę działania. Nie tylko wiem, że jakaś część ma tam być, ale wiem też, po co tam jest. I to mi bardzo pomaga, kiedy konstruuję maszyny.
14
Zawsze lubiłem mechanikę. Od małego musiałem wiedzieć, jak coś jest zbudowane. Wszystko musiałem rozebrać. I tak mam do dzisiaj. Paulina: Moje plany zawodowe wiązałam z fryzjerstwem. Chciałam otworzyć własny salon. Tylko że wtedy ja pracowałabym u siebie, Karol u siebie. Nie mieliśmy złudzeń, że nasza praca kończyłaby się o szesnastej, więc właściwie byśmy się mijali. Dlatego przyszłam za mężem tutaj, do firmy. Po co zatrudniać pracownika, skoro sama mogę się tego nauczyć? Początkowo pracowałam przy montażu, układaniu przewodów, podłączaniu silników i pneumatyki, wykonywałam drobne prace montażowe, a także zajmowałam się zakupem i kompletowaniem części. Ponad rok pracowałam też w lakierni. Miałam – i mam nadal – najlepszego nauczyciela. Dzięki niemu dziś, kiedy klient dzwoni z jakimś drobnym problemem, często sama potrafię mu pomóc, nie muszę od razu angażować Karola. Oczywiście nie wiem wszystkiego. Jeśli czegoś nie jestem pewna, to sprawdzam, dopytuję. Nie mam zwyczaju udawać, że znam odpowiedź, gdy jest inaczej. październik – listopad 2026
Karol: Firmę otworzyłem w 2015 roku. Tu, z okna, widać nasz stary warsztat. 300 metrów kwadratowych. Zamówień przybywało, miejsca brakowało i w końcu trzeba było coś z tym zrobić. Zapadła decyzja: budujemy halę produkcyjną. Postawiliśmy nowy budynek. Nic tu nie było, nawet ziemi brakowało, żeby wyrównać teren. Ja już wcześniej wiedziałem, gdzie co ma stać, jakie mają być pomieszczenia, jak wszystko ma działać. Nawet szyny transportowe w lakierni były zaplanowane, zanim powstał dach. Bo jak człowiek sam pracuje przy budowie tych maszyn, to wie, czego mu potrzeba. Paulina: Chcieliśmy mieć wszystko zrobione tak, jak sobie wymyśliliśmy. Tak samo biuro. Zależało mi, żeby klient, który do nas przyjeżdża, czuł się tu dobrze. A ja po prostu chciałam mieć przyjemne miejsce do pracy. Teraz jest więcej pracowników, więcej dokumentów, więcej obowiązków, klientów, towarów i muszę być tutaj, w biurze. Karol: Był taki czas, że mieliśmy większą ekipę pracowników. Ale nie tędy droga. Nie byłem w stanie wszystkiego dopilnować. Cały dzień tłumaczyłem ludziom, co mają robić, rozwiązywałem problemy, a swoją pracę zaczynałem wieczorem. Więcej ludzi to więcej problemów, więcej dokumentów, więcej odpowiedzialności. A ja przecież nadal muszę konstruować maszyny. Nie mogę robić wszystkiego naraz. Przede wszystkim twierdzę, że dopóki właściciel ma kontrolę nad tym, co dzieje się w jego firmie, ma to sens. Paulina: Dodatkowo cały czas była gdzieś obawa, czy dla wszystkich będzie praca. Często myślę, jak będzie wyglądał dalej rynek. Czy klienci dalej tak chętnie będą inwestować w maszyny, czy przyjdzie taki moment, kiedy telefony przestaną dzwonić. Choć na brak zamówień nie narzekamy, to odpowiedzialnie i rozważnie spoglądamy w przyszłość. Pandemia COVID-19 czy wojna w Ukrainie pokazały, że niestety nie można być pewnym, co przyniesie jutro. Teraz mamy mniejszą ekipę i wydaje mi się, że wszystko się lepiej spina. Tylko znaleźć dobrego pracownika jest bardzo ciężko. My nie potrzebujemy człowieka, który przez osiem godzin będzie stał w miejscu. Czasem trzeba coś poskładać, czasem coś przewieźć, czasem sprawdzić złożone elementy, czasem pomyśleć nad rozwiązaniem, dać więcej od siebie. Takich osób naprawdę jest mało. Na szczęście na naszą ekipę nie można narzekać. Bez tych ludzi nie byłoby tego wszystkiego.
dlaczego ktoś to zaprojektował właśnie tak, a nie inaczej. Moim zdaniem czasami coś można zrobić dużo prościej i będzie lepiej się sprawdzało. Jednak czasy i oczekiwania klientów też się zmieniają. Kiedyś, zamawiając maszynę, klienci mówili: „Karol, potrzebuję prostej w obsłudze maszyny, która posłuży bezawaryjnie lata”. A dzisiaj pytają, ile potrafi maszyna zrobić sama. Coraz więcej jest w nich paneli dotykowych, elektroniki, programowania i możliwości. Operator oczekuje, że wpisze np. dowolny kąt – nie 30, nie 45 stopni, tylko dowolny – i naciśnie jedynie przycisk START. Reszta ma się dziać sama. Czasy się zmieniły i trzeba się dostosować. Z tyłu głowy należy niestety mieć też, że te maszyny pracują w bardzo trudnych warunkach. W wodzie i ciągłej wilgoci, kurzu i pyle, zimnie. Ich wydajność i dokładność musi wynikać z konstrukcji. Nie wszystko da się załatwić samą elektroniką. Paulina: Kiedyś zlecaliśmy malowanie zewnętrznej firmie. Zdarzało się, że jechałam odebrać elementy i przy załadunku okazywało się, że elementy muszą trafić z powrotem do lakierni na poprawki. Od kiedy mamy własną lakiernię, sami kontrolujemy cały proces. Jak wspomniałam, przez ponad rok malowałam tam osobiście, więc wiem, ile to pracy wymaga, o ile detali należy zadbać, by gotowy produkt wyjeżdżający z lakierni był idealny. Dzisiaj w naszej lakierni zajmuje się tym Kamil i doskonale sam sobie radzi. Możemy być spokojni o ten proces. Karol: Ważny jest też sprzęt, którego u nas nie brakuje. Wspomniane szyny transportowe w podłodze są właśnie po to, by ciężkie i wielkie konstrukcje mogły wjeżdżać do pieca lakierniczego. Teraz jedna osoba może sobie poradzić z obsługą malarni. Paulina: Mamy też coraz więcej pracy związanej z serwisami. Pierwsze nasze maszyny mają już dziesięć, dwanaście lat i naturalne jest, że zaczynają wymagać poważniejszych przeglądów i remontów. A my cały czas produkujemy następne. Nowa siedziba Stone Motor
Karol: Tak, wolę mieć mniej ludzi, ale takich, którzy wiedzą, co robią. Od początku nie robiłem maszyn na wzór innych producentów. Wszystko wymyślałem od zera, po swojemu. Bo jak widzę jakieś rozwiązanie, to się zastanawiam, www.kurierkamieniarski.pl
15
NR 5/2026 (144)
R OZ M O WA
Karol: Właśnie na tym serwisie też dużo wygrywamy. Przykładowo dzwoni do mnie Sławek o dziewiętnastej czy dwudziestej: „Karol, coś mi tu nie działa”. Mówię: „Sprawdź to i to”. Za chwilę oddzwania, że już wszystko w porządku. I tyle. Nie musi czekać na technika, pisać zgłoszenia na rozbudowanym formularzu, opisywać szczegółowo problemu i odpowiadać na pytania, czy na pewno jest prąd i woda. Choć czasami dużo na tym też tracę, bo poświęcam swoje prywatne życie. Przecież o tej porze nie powinienem już odbierać telefonów z pracy. Ale jak wiem, że np. Sławek pracuje na dwie zmiany i maszyna szwankuje, to jak mam mu nie pomóc? Zdarza się, że pokazuję klientom, jak mają pracować. Czasem nawet podpowiadam, jak polerować. Bo kiedy padają zarzuty kiepskiego poleru, to zaczynam od pytania: „Kiedy ostatnio operator ostrzył narzędzie diamentowe?”. Często słyszę: „To narzędzia się ostrzy?”. Zanim zacząłem konstruować maszyny, pracowałem w kamieniu, pracowałem na różnych maszynach. Wiem, jak to ugryźć. Paulina: Klienci lubią z Karolem rozmawiać. On potrafi tak normalnie, prosto wszystko wytłumaczyć. Myślę, że dzięki temu, że jesteśmy prawdziwi w tym wszystkim, co robimy, też dużo zyskaliśmy. Karol: Lubię słuchać ludzi. Nie twierdzę, że wszystko wiem najlepiej. Kiedy ktoś przyjdzie i powie, że chciałby coś zmienić, chętnie posłucham. Dużo nam dało wystawienie się na targach. Dyskusje przy maszynach, podpowiedzi, opinie. Natomiast były też nieprzyjemne sytuacje, z których warto wynieść lekcję. Jednak skoro wiem, że maszyna jest dobrze zrobiona, jestem pewny użytych przeze mnie rozwiązań i swojej wiedzy, to nie będę się z tego tłumaczył tylko dlatego, że inny producent konstruuje to czy owo na swój sposób, sprzedaje taniej lub drożej czy ma inne wyposażenie maszyny. Zawsze chętnie porozmawiam o swoich maszynach. Proste :) Paulina: Najbardziej cieszy mnie, kiedy odzywa się klient, który ma już naszą maszynę i chce następną. Bo wie, że może na nas liczyć. Są klienci, którym Karol remontuje urządzenie po ośmiu czy dziesięciu latach, a oni później zamawiają kolejne. I to jest dla nas najlepsza reklama i motor napędzający do działania. Karol: Wolny czas? Nie ma go dużo, ale wypełniają go nam motocykle. Od małego na czymś jeździłem i coś naprawiałem. Zaczynałem od motorynki, później były Komarki, WSK-i, MZ-ki. Oj, było tego dużo. Zawsze mnie to interesowało: jazda, mechanika, naprawianie. W tej chwili każde z nas ma swój motocykl i zwiedzamy świat, jak tylko znajdziemy chwilę oddechu od pracy. Paulina: Tak, zgadza się. Karol zaraził mnie jazdą na motocyklu. Na pierwsze wspólne wakacje motocyklowe pojechałam jako „plecak”. Świetnie spędzony
16
czas, tysiące przejechanych kilometrów po pięknych chorwackich trasach. Ale czułam niedosyt. Już w drodze powrotnej wiedziałam, że nie chcę więcej siedzieć z tyłu. Chcę sama prowadzić. Zrobiłam prawo jazdy i jeżdżę już piąty rok. Najfajniejsze jest to, że robimy to razem. Nie jeździmy ze znajomymi, nie szukamy towarzystwa. Na co dzień mamy spory kontakt z ludźmi, więc kiedy w końcu przychodzi urlop, chcemy być sami. Wsiadamy na motocykle i jedziemy przed siebie. Żeby ta głowa naprawdę odpoczęła. Zwiedziliśmy Hiszpanię, Sardynię, Bałkany, Korsykę. Wiele naprawdę pięknych miejsc. Tylko czasu zawsze brakuje, więc kombinujemy z transportem. Czasami motocykl jedzie ciężarówką, a my dolatujemy samolotem. Innym razem korzystamy z promów albo nocnych pociągów, które przewożą samochody i motocykle. W nocy śpimy w kuszetkach, a rano jesteśmy kilkaset kilometrów dalej. Bo jak masz dwa tygodnie urlopu, to szkoda połowę stracić na sam dojazd. Karol: Chciałbym robić kilka pił w roku, do tego mniejsze maszyny – boczkarki czy automaty – zajmować się remontami i mieć czas na nowe projekty. Bo prototyp musi być wypróbowany, dopracowany. To nie jest tak, że wymyślisz maszynę i od razu możesz ją sprzedawać. Na szczęście mamy klientów, którzy takie nowości testują. Wiele z nich powstało właśnie z ich pomysłów. Później wspólnie je dopracowujemy. Paulina: Dużo się zmieniło, odkąd zajęłam się biurem, klientami i reklamą. Karol nie miałby na to czasu. Nie ma co ukrywać, że wszystko dzieje się w internecie. Więc i tam należy dbać o wizytówkę firmy. Karol wspomniał targi Stone. Udział w nich był dla nas wyzwaniem i osiągnięciem. Wymagał poświęcenia dodatkowego czasu na organizację i przygotowanie, jednak przyniósł nam sporo zamówień. Na edycji 2027 również się pojawimy. Staram się Karola jak najbardziej odciążyć, by nie był ze wszystkim sam. Nie może jednocześnie pracować w spawalni i przy montażu, projektować maszyny, jeździć na serwisy i jeszcze rozmawiać ze wszystkimi klientami. Myślę, że dzięki naszej współpracy, wspólnemu celowi i patrzeniu w tym samym kierunku dotarliśmy dokładnie tu, gdzie jesteśmy. Karol: Ja po prostu lubię to robić! Lubię sobie coś wymyślić, zbudować, sprawdzić, czy działa. A jak nie działa, to kombinować dalej. Zawsze mnie to interesowało i chyba już tak zostanie. Kiedy patrzę na to wszystko, co zrobiliśmy, myślę, że naprawdę jest się z czego cieszyć. Zaczynaliśmy w małym warsztacie, a dzisiaj mamy nowoczesną halę produkcyjną, pracowników, maszyny, które pracują w całej Polsce. Wszystko zbudowaliśmy od zera. I chyba właśnie to daje największą satysfakcję. październik – listopad 2026
WWW.STONEMOTOR.PL biuro@stonemotor.pl WWW.STONEMOTOR.PL biuro@stonemotor.pl Kaliszkowice Ołobockie 31a 63-510 Mikstat Kaliszkowice Ołobockie 31a 63-510 Mikstat
(+48) 697 938 053 (+48) (+48) 783 697 128 938 079 053 (+48) 783 128 079
Zaufało nam już wielu klientów, którzy doceniają doświadczenie Zaufało nam już wielu klientów, w branży, jakość wykonania którzy doceniają doświadczenie i efektywność naszych maszyn. w branży, jakość wykonania i efektywność naszych maszyn.
Postaw na jakość, która Postaw na starzeje! jakość, która się nie się nie starzeje!
w i e dza k am i e n i ar s k a
Wandalizm czy konieczna interwencja? Michał Firlej Polski Związek Kamieniarstwa
Tuż przed świętem Wszystkich Świętych kielecki oddział regionalny Telewizji Polskiej wyemitował reportaż na temat zdarzenia na cmentarzu w Lisowie. Pewnego dnia mężczyzna przyszedł odwiedzić groby bliskich spoczywających na parafialnej nekropolii. Okazało się jednak, że płyta z napisami leżała na nakrywie i nagrobek wyglądał na uszkodzony. Sprawę zgłoszono policji.
Oczywiście akty wandalizmu należy jednoznacznie piętnować, jednak czy w tym przypadku rzeczywiście do takiego aktu doszło? A może sprawa ma drugie dno? Cmentarzem parafialnym zarządza proboszcz, ks. dr Paweł Zębała, który wraz z komisją złożoną z członków rady parafialnej dokonał w sierpniu przeglądu nagrobków. Kontrola miała na celu zapewnienie bezpieczeństwa osobom odwiedzającym cmentarz. Konieczność jej przeprowadzenia była podyktowana faktem, że rok wcześniej na tej nekropolii doszło do groźnych wypadków – jeden z nich zakończył się amputacją dłoni. Komisja ustaliła, że konstrukcja będąca obecnie przedmiotem sporu jest niestabilna i w każdej chwili może się przewrócić na przypadkową osobę. Decyzja o bezzwłocznym zabezpieczeniu elementów miała zapobiec powtórzeniu się tragedii sprzed roku. Nagrania wyemitowane w telewizji pokazują starą konstrukcję z lastryka ze znacznymi śladami degradacji. Pół roku wcześniej ksiądz wzywał parafian do zweryfikowania stanu technicznego nagrobków. Najwidoczniej ten sporny obiekt nie został w żaden sposób sprawdzony, stąd też wzięło się późniejsze zdziwienie dysponenta grobu. Fot. archiwum Kuriera Kamieniarskiego Fotografia ilustracyjna – zdjęcie nie przedstawia nagrobka, którego dotyczy opisywany reportaż. Reportaż dostępny na stonie TVP3 Kielce https://kielce.tvp.pl/96137014/
Wypadki na cmentarzach zdarzają się coraz częściej. Z uwagi na duży ciężar elementów kamiennych zdarzenia te nieraz kończą się poważnym uszczerbkiem na zdrowiu, a nawet śmiercią. Do najczęstszych przyczyn wypadków należą obalenia płyt napisowych spowodowane błędnym montażem (np. brakiem trzpieni, zbyt krótkim zakotwieniem, niewłaściwym
20
październik – listopad 2026
Wytyczne branżowe: zeskanuj QR kod lub wejdź na stronę www.kurierkamieniarski.pl/normanagrobkowa
wypełnieniem gniazd, źle dobranymi zaprawami kotwiącymi czy przerdzewiałymi prętami). Kolejnym problemem jest naturalna deterioryzacja wynikająca z czasu użytkowania oraz ekspozycji nagrobków na niekorzystne warunki atmosferyczne. Z upływem lat połączenia elementów ulegają osłabieniu. Już kilka lat temu jako Polski Związek Kamieniarstwa opracowaliśmy wytyczne branżowe. Można w nich znaleźć m.in. zasady prawidłowego montażu, a w szczególności sposoby stabilnego utwierdzania płyt napisowych. Dokument ten określa, jaki pręt powinien zostać zastosowany, jak głęboko należy go osadzić, jaką powinien mieć średnicę oraz jaka powinna być wielkość gniazda montażowego. Przestrzeganie tych standardów znacząco podnosi stabilność nagrobków i zwiększa bezpieczeństwo odwiedzających.
Powracając na koniec do sprawy z Lisowa, warto zadać sobie pytanie, czy w kontekście wcześniejszych wydarzeń na tym cmentarzu należało podjąć działania prewencyjne? Oczywiście, że tak. Lepiej zapobiegać nieszczęściom, niż później żałować. Osobiście gratuluję proboszczowi, ks. dr. Pawłowi Zębali, dostrzeżenia problemu oraz odwagi do podjęcia tak radykalnych kroków. Mam nadzieję, że nie spotkają go z tego powodu żadne negatywne konsekwencje, a inni zarządcy cmentarzy również dostrzegą potencjalne zagrożenie w niestabilnych nagrobkach.
Kolejnym, nie mniej ważnym elementem jest regularna kontrola stanu technicznego. Tak jak budynki podlegają okresowym przeglądom, a samochody corocznym badaniom technicznym, tak samo powinniśmy dbać o nagrobki. Z czasem niszczeją nie tylko połączenia między elementami, ale w niektórych przypadkach następuje też degradacja samego materiału skalnego. Z tego względu – dla dobra nas wszystkich – każdy dysponent grobu powinien dbać o stronę techniczną cmentarnej konstrukcji i co pewien czas dokonywać jej przeglądu.
podłogi, ściany, elewacje
SILIKON PREMIUM do kamienia OTTOSEAL S70 błyszczący matowy strukturalny
strefa sanitarna
46 kolorów
OPPOLD POLSKA ul. Budowlanych 6, 45-005 Opole Tel. (77) 457 01 01, kom. 602 215 426 oppold@oppold.pl, www.oppold.pl, sklep internetowy: www.otto-kleje.pl
www.kurierkamieniarski.pl
baseny
21
NR 5/2026 (144)
Z K A M IENIE M W T L E
Historia wykuta w kamieniu – cz. 3
Patrycja Kruszelnicka
Niezwykły granit strzegomski Kontynuując opowieść o 200-letniej historii wydobycia granitu w Strzegomiu, docieramy do lat 90. XX wieku i czasów współczesnych. Nim jednak podsumujemy te dwa wieki, przypomnijmy – zgodnie z obietnicą złożoną w poprzednim odcinku – dwie postaci związane z granitem strzegomskim: króla Zygmunta III Wazę i Jana Himilsbacha. Kamień ze Żbika jedzie do Warszawy Jedną z najbardziej niezwykłych historii okresu odbudowy Polski ze zniszczeń wojennych jest opowieść o Kolumnie Zygmunta III Wazy stojącej na Placu Zamkowym w Warszawie. Pomnik ufundował w 1644 roku Władysław IV Waza, syn Zygmunta III. Niemcy zniszczyli go we wrześniu 1944 roku. Po wojnie zdecydowano o jego odbudowie, a nowy trzon wykonano z granitu strzegomskiego. Z kamieniołomu „Żbik” wydobyto ogromny granitowy monolit przeznaczony na nowy trzon Kolumny Zygmunta. W powojennych wspomnieniach pracowników zachowały się opisy niezwykle trudnego transportu bloku, który w warunkach pozbawionych współczesnych dźwigów i ładowarek trzeba było przemieszczać przy pomocy wciągarek i pochylni. Ostatecznie nowy trzon Kolumny Zygmunta wykonano w 1949 roku. Do dziś jest on jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów wykorzystania strzegomskiego granitu w polskiej architekturze i przestrzeni publicznej. To właśnie takie realizacje – obok wymienionych w poprzednim odcinku Pomnika Bohaterów Warszawy – Nike w Warszawie, Pomnika Obrońców Wybrzeża na Westerplatte czy Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie – budowały powojenną renomę Strzegomia.
późniejszego Himilsbacha. To tutaj poznał ciężką pracę przy kamieniu, ale – jak wspominano – również zaczął czytać książki. Późniejszy literat, autor opowiadań i kultowy aktor „Rejsu” miał więc w swoim życiorysie bardzo konkretny strzegomski rozdział. I jak przystało na Himilsbacha, z jego pobytem w Strzegomiu wiąże się także cała kolekcja anegdot. Sam lubił opowiadać historie, w których granica między prawdą a legendą była niezwykle cienka. Jedna z nich głosiła, że to właśnie on „odstrzelił” ze strzegomskiego granitu Kolumnę Zygmunta. Oczywiście rzeczywistość była znacznie bardziej skomplikowana, ale opowieść doskonale pasowała do jego charakteru. Dziś związek Himilsbacha ze Strzegomiem przypomina również jego granitowa rzeźba w Strzegomskiej Alei Rzeźb. To jedna z tych historii, które pokazują, że dzieje kamieniołomów to nie tylko liczby, technologie i wydobyte tony. To przede wszystkim ludzie. Lata 90. – nowy rozdział Transformacja gospodarcza przyniosła branży kamieniarskiej ogromne zmiany. Po 1989 roku zmienił się sposób funkcjonowania zakładów, a wraz z pry-
Strzegom i Jan Himilsbach – historia, której nie wymyśliłby scenarzysta Z powojenną historią strzegomskich kamieniołomów wiąże się także postać Jana Himilsbacha. Zanim został pisarzem, scenarzystą i jednym z najbardziej charakterystycznych aktorów polskiego kina, był kamieniarzem. W 1947 roku, jako nastolatek, trafił do zakładu poprawczego w Szubinie. Za dobre sprawowanie został skierowany wraz z kilkoma innymi chłopcami do pracy w strzegomskich kamieniołomach, gdzie uczył się zawodu kamieniarza. Strzegom był więc jednym z miejsc, które ukształtowały
22
październik – listopad 2026
watyzacją zaczęły powstawać i rozwijać się prywatne przedsiębiorstwa. Otwarcie granic przyniosło nowe możliwości eksportowe, szczególnie na rynek niemiecki. W Strzegomiu rozwijały się firmy, które znalazły odbiorców za granicą, choć nie wszystkie przedsiębiorstwa od razu odczuły poprawę sytuacji. W kolejnych latach rosło znaczenie granitu w budownictwie drogowym, rewitalizacji miast i małej architekturze. To właśnie te zmiany stopniowo otworzyły nowy rozdział w historii strzegomskiego kamienia. Transport Kolumny Zygmunta do Warszawy w 1948 roku
Od powojennego gruzowiska do Granitowego Serca Polski Historia powojennego Strzegomia pokazuje niezwykłą drogę, jaką przeszła branża granitowa. W 1945 roku zakłady były zniszczone, występowały problemy z uruchomieniem wyrobisk, a praca w głównej mierze opierała się na sile ludzkich rąk. Kilkadziesiąt lat później działały już zmechanizowane przedsiębiorstwa, nowoczesne hale produkcyjne i rozbudowana sieć zakładów obróbki kamienia. Dziś tradycja spotyka się tutaj z nowoczesnością. Granit wydobywa się z wykorzystaniem zaawansowanych technologii, bloki obrabiają sterowane komputerowo maszyny, a wyroby ze Strzegomia trafiają do odbiorców w Polsce i za granicą. Jednak pod warstwą nowoczesności wciąż pozostaje pamięć o ludziach, którzy po wojnie odwadniali wyrobiska i odbudowywali zakłady. O kamieniarzach pracujących przy pierwszych powojennych inwestycjach. O Himilsbachu uczącym się fachu w strzegomskim kamieniołomie i o wielkim bloku ze „Żbika”, który pojechał do Warszawy, by stać się częścią jednego z najważniejszych symboli stolicy.
Kopalnia Barcz, Strzegom
Jan Himilsbach – rzeźba „…do Szakala po kolejną…” dłuta Patryka Nieczarowskiego
Na sąsiedniej stronie: Kolumna Zygmunta na Placu Zamkowym w Warszawie
Dwieście lat historii strzegomskiego granitu to zatem nie tylko historia przemysłu. To opowieść o pracy, technologii, ambicji i ludziach. O kamieniu, który przetrwał wojny, kryzysy i zmiany ustrojowe. I wciąż jest jednym z najważniejszych znaków rozpoznawczych Strzegomia. Źródła: „Historia eksploatacji granitu”; Serwis Samorządowy PAP – Strzegom – historia w granicie, Strzegom – zakochałem się w granicie; Muzeum Ziemi PAN; Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie; Narodowe Archiwum Cyfrowe / Szukaj w Archiwach; Uniwersytet w Siedlcach – Słownik Biograficzny; Wyższy Urząd Górniczy; GRAPE – Grupa Badawcza Ekonomii Politycznej. Zdjęcia: wikipedia.org, archiwum www.strzegom.pl
www.kurierkamieniarski.pl
23
NR 5/2026 (144)
FOT. AI GENERATED
w i e dza k am i e n i ar s k a
Porozmawiaj z architektem
Karol Twardowski
Pomiary – jak przygotować architekta, klienta i stolarza Czas na myślenie jest przed pomiarem. Pomiar to moment, w którym projekt spotyka się z rzeczywistością. Na ekranie wszystko wyglądało prosto: blat miał idealnie dochodzić do ściany, wyspa miała piękne proporcje, zlew był na środku, płyta tam, gdzie trzeba, a okładzina tworzyła spójną całość. Na budowie okazuje się jednak, że ściana nie jest prosta, meble nie są gotowe, zlewu nie ma, bateria jest „jeszcze w drodze”, a osoba obecna na miejscu nie wie, czy może podjąć decyzję. I wtedy pomiarowiec zostaje sam z problemem, który powinien być rozwiązany wcześniej. To jeden z częstszych błędów w naszej branży. Traktujemy pomiar jak etap, na którym wszystko się wyjaśni. A przecież powinien on przede wszystkim potwierdzać wcześniejsze ustalenia. Jeżeli dopiero podczas pomiaru rozmawiamy o tym, gdzie mają być łączenia, czy będzie cokół, jak ma wyglądać styk ze stolarką, jaki sprzęt będzie montowany i kto zatwierdza zmiany, to znaczy, że część pracy organizacyjnej nie została wykonana.
26
październik – listopad 2026
Nie chodzi o to, żeby robić z pomiaru akademicką procedurę. Chodzi o zwykły porządek. Na miejscu powinny być przygotowane wszystkie elementy i informacje, które mają wpływ na wymiary, otwory i montaż. Jeżeli ich nie ma, kamieniarz zaczyna działać na domysłach. A domysł jest najgorszym narzędziem pomiarowym. Ważne też, żeby na miejscu była osoba, która może podejmować decyzje. Czasem na budowie jest klient, ale decyzje estetyczne podejmuje projektant. Czasem wykonawca, który „tylko wpuszcza na pomiar”. Bywa też stolarz, który nie zna ustaleń z inwestorem. W takiej sytuacji łatwo o pozorną zgodę. Ktoś mówi „proszę tak zrobić”, a później okazuje się, że nie miał prawa tej decyzji podjąć. Kamieniarz zostaje wciągnięty w spór, którego można było uniknąć. Osobna sprawa to współpraca ze stolarzem Kamień rzadko funkcjonuje dziś jako samodzielny element. Blat opiera się na meblach, wyspa łączy się z konstrukcją stolarską, okładzina dochodzi do zabudowy. Cokoły, boki, pogrubienia optyczne i inne detale muszą pasować do tego, co wykonuje stolarz. Jeżeli kamieniarz i stolarz ze sobą nie rozmawiają, klient ogląda później miejsce, w którym dwie dobrze wykonane prace nie tworzą dobrej całości. Dużą rolę może tu odegrać architekt Projektant nie musi znać wszystkich technologicznych niuansów kamieniarstwa, ale powinien wiedzieć, kiedy zaprosić kamieniarza do rozmowy. Z mojego doświadczenia najlepiej działa praktyczne pokazanie architektowi, jak wygląda cały proces: co musi być gotowe, co trzeba dostarczyć, które decyzje podjąć wcześniej, a czego nie zostawiać na dzień pomiaru. Dobrze sprawdzają się proste szkolenia, rozmowy czy oprowadzanie projektantów po zakładzie. Kiedy architekt zobaczy, jak powstaje blat, jak obrabia www.kurierkamieniarski.pl
27
się płytę, jak materiał zachowuje się podczas produkcji i jak wiele zależy od wcześniejszych decyzji, zaczyna inaczej patrzeć na współpracę. Nie musi przecież zostać technologiem. Wystarczy, że będzie lepiej rozumiał, o co zapytać przed montażem. Trzeba jasno komunikować klientowi, co powinien przygotować przed pomiarem Jeżeli potrzebujemy zlewu, baterii, płyty grzewczej, dokumentacji sprzętu, informacji o wysokościach, gotowych mebli albo zatwierdzonego układu, powiedzmy mu o tym wcześniej. Nie zakładajmy, że inwestor sam się domyśli. Dla nas to codzienność, a dla niego często pierwszy remont albo pierwsza kuchnia w życiu. Właściciel zakładu powinien patrzeć na pomiar nie tylko jak na czynność techniczną, ale również jak na element zarządzania ryzykiem. Każdy nieprzygotowany pomiar kosztuje. To czas pracownika, dodatkowe telefony, opóźnienia w produkcji, niejasności w dokumentacji i nerwy w relacjach z projektantem. Przy jednej realizacji może się to wydawać drobiazgiem, ale w skali roku robi się z tego poważny koszt organizacyjny. Nie zdradzam tu żadnej tajemnicy zawodowej. To podstawy, które każdy z nas zna. Różnica polega na konsekwencji. Jedna firma traktuje przygotowanie do pomiaru jako formalność, a druga jako część profesjonalnej współpracy. Architekci szybko dostrzegają tę różnicę.
Karol Twardowski – właściciel firmy E-Stone – od lat zajmuje się obróbką i montażem kamienia naturalnego oraz materiałów wielkoformatowych. Mistrz w zawodzie kamieniarz. Kontakt do autora: karol@e-stone.pl, www.e-stone.pl tel. 501 179 501
NR 5/2026 (144)
Z k A MienieM W TLe
Rozmowa z klientem
Paweł Szambelan
Technika ECHO – zachęć klienta, by opowiadał więcej
Klient ogląda próbki kamienia na blat kuchenny. Jeden mu się podoba, ale po chwili mówi: „Tylko boję się, że będzie z nim kłopot”. Sprzedawca zaczyna opowiadać o impregnacji i odporności na zabrudzenia. Tymczasem klient „tylko” martwił się, czy kolor będzie pasował do frontów mebli. Sprzedawca odpowiedział rzeczowo, ale na pytanie, którego nikt mu nie zadał. Mógł jednak powtórzyć jedno słowo – „Kłopot?” – i dać klientowi chwilę na wyjaśnienie. Nazwijmy taki sposób reagowania techniką ECHO. Polega na powtórzeniu słowa lub krótkiego fragmentu wypowiedzi drugiej osoby, a następnie zrobieniu pauzy. Rozmówca może wtedy rozwinąć myśl albo ją sprostować. Może też nie powiedzieć nic więcej. Takie powtarzanie nazywa się odzwierciedlaniem (ang. mirroring). Obok parafrazowania i pytań otwartych należy do praktyk aktywnego słuchania. Kiedy klient mówi: „Termin jest dla mnie ryzykowny”, ECHO zabrzmi: „Ryzykowny?”. Parafraza mogłaby brzmieć: „Obawia się pan, że nie zdążymy?”. A zwykłe pytanie otwarte: „Na kiedy dokładnie musi być gotowe?”. Każda z tych odpowiedzi robi coś innego. Używając ECHA, najlepiej wybrać najmocniejsze lub najistotniejsze słowo. Na przykład ze zdania: „Podoba mi się ten kamień, ale mam wątpliwości co do użytkowania” można wybrać „Wątpliwości?”. Uwaga jednak na ton swojego pytania. Spokojne zainteresowanie to co innego niż niedowierzające „Wątpliwości?!”. Wyobraźmy sobie inną rozmowę o blacie. „Ten jasny materiał jest ładny, ale wszyscy mnie straszą, że trudno utrzymać go w czystości”. Zamiast argumentować, pada: „Wszyscy straszą?”. Klient odpowiada: „Właściwie szwagierka. Ma podobny blat i mówi, że po każdym gotowaniu trzeba go szorować. Tylko nie wiem, czy to w ogóle ten sam kamień”. Zamiast ogólnej obawy mamy konkretną historię i wyrażoną wątpliwość co do rodzaju materiału. Teraz można ustalić, o jaki kamień chodziło, i wyjaśnić kwestię pielęgnacji.
30
Więcej cierpliwości wymaga zwykle reklamacja. Klient dzwoni zdenerwowany: „Zrobiliście to zupełnie inaczej, niż się umawialiśmy”. Pierwszy odruch to obrona – przecież jest zaakceptowane i podpisane zamówienie. Można jednak zacząć od: „Inaczej, niż się umawialiśmy?”. Klient dopowiada: „Chodzi mi o krawędź. Na próbce wyglądała na bardziej zaokrągloną”. Nie przesądza to, czy reklamacja jest zasadna. Pozwala jednak ustalić, co – według klienta – jest niezgodne z zamówieniem. Reklamacja wymaga sprawdzenia faktów, a nie tylko obrony stanowisk. ECHO łatwo popsuć, bo powtarzanie co drugiego zdania zaczyna brzmieć sztucznie. Natomiast przesadnie pytający ton może zabrzmieć ironicznie. Zwłaszcza gdy na słowa „Cena jest zdecydowanie za wysoka” pada odpowiedź: „Za wysoka?!”. Są też sytuacje, w których nie ma czego pogłębiać. Klient chce poznać cenę, godzinę dostawy albo ustalić dostępność kamienia. Krótka odpowiedź będzie skuteczniejsza. A jeśli usłyszymy tylko „No tak” – czyli rozmówca nie zamierza rozwijać swojej myśli – lepiej zapytać wprost: „Co dokładnie budzi zastrzeżenia albo wątpliwości?”. ECHO nie służy również do sprawdzania prawdomówności. To, że ktoś po powtórzeniu swoich słów zaczyna się tłumaczyć, milknie lub zmienia sformułowanie, nie dowodzi ani kłamstwa, ani szczerości. *** PS Internetowy guru od komunikacji pewnie zaleciłby regularne ćwiczenie ECHA, aż wejdzie nam w nawyk. Warto jednak zachować umiar. Bo kiedy klient zapyta: „Czy pan mnie przedrzeźnia?”, lepiej już nie odpowiadać: „Czy przedrzeźniam?”. październik – listopad 2026
Kamień to Twoja specjalność. Jego ochrona to nasza. Profesjonalne rozwiązania dla zakładów kamieniarskich.
IMPREGNACJA
i ochrona przed plamami
POGŁĘBIANIE KOLORU
i efekt mokrego kamienia
consil
CZYSZCZENIE
i renowacja
ROZWIĄZANIA SPECJALISTYCZNE
dla kamieniarstwa
consil.com.pl
Z K A M IENIE M W T L E
Campus Vivorum – przestrzeń żyjących
Paweł Szambelan
W niemieckim Süßen powstał Campus Vivorum, nazywany również cmentarzem przyszłości. W centrum uwagi – w przeciwieństwie do tradycyjnych cmentarzy – znajdują się tu osoby żyjące. Żyjące i przeżywające żałobę. Twórcy chcieli, by cmentarz zapewnił przestrzeń do wspominania, spotkań i osobistego oswajania się ze stratą. Campus Vivorum jest propozycją innego myślenia o przestrzeni. Zaczyna się od pytania, czego potrzebują ludzie, którzy przychodzą wspominać swoich nieobecnych już bliskich. Za przedsięwzięciem stoi rodzinna firma Odlewnia Artystyczna Strassacker, która zadała zasadnicze pytanie: jaki jest kierunek zmian w projektowaniu nagrobków? W XXI wieku obserwujemy sukcesywne odchodzenie od dużych, rodzinnych pomników. Coraz powszechniejszy pochówek urnowy wzmacnia ten trend. Kolumbaria – albo płaskie tablice umieszczone na ziemi – może i ułatwiają pielęgnację cmentarza jako takiego, ale ograniczona możliwość złożenia kwiatów czy zapalenia zniczy bywa bolesnym doświadczeniem dla rodziny. Pierwsze przymiarki do realizacji nowej idei rozpoczęły się około dwudziestu lat temu. Do współpracy Strassacker zaprosiła wielu
32
październik – listopad 2026
specjalistów z różnych dziedzin: socjologów, psychologów, teologów, badaczy trendów i architektów krajobrazu. Z ich warsztatów wyłonił się pomysł miejsca, w którym można pokazać nowe rozwiązanie. Tak powstał Campus Vivorum – „Pole Żyjących”. Campus Vivorum zaprojektowano i stworzono przy zakładzie odlewniczym firmy Strassacker. Na powierzchni 60 arów przedstawiono różne modele urządzenia cmentarza. Nie jest to jednak narzucenie obowiązującego wzorca, lecz prezentacja możliwości. Nie chodzi też o zastąpienie cmentarza parkiem ani terenem zieleni. Cmentarz – z założenia – powinien być miejscem przeżywania żałoby. Chodzi więc o połączenie grobów, zieleni, architektury i miejsc spotkań tak, aby odwiedzający mogli nie tylko stanąć przy nagrobku, ale też odnaleźć tu miejsce do wspominania zmarłych. Projekt opiera się na regularnej siatce modułów o wymiarach 40 × 40 cm. Powstają w niej indywidualne miejsca upamiętnienia, które można urządzać na różne sposoby: geometryczne kompozycje ogrodowe lub nasadzenia zbliżone do naturalnych. Zmienia się też przestrzeń między grobami. Zamiast większych, otwartych terenów proponuje się mniejsze miejsca otoczone roślinnością różnej wysokości. Powstają zaciszne zakątki, sprzyjające spokojnemu pożegnaniu. Zasadnicza zmiana dotyczy podziału obowiązków. Wspólną zieleń pielęgnuje ogrodnik, a rodzina otrzymuje niewielką przestrzeń przy nagrobku, którą może zagospodarować według własnych potrzeb: posadzić rośliny, postawić kwiaty, zapalić świecę. Nie musi jednak dbać o całe otoczenie grobu. Campus Vivorum prezentuje różne sposoby wykorzystania kamienia. Oprócz płyt epitafijnych lub pomników, kamień pojawia się poza miejscami pochówku. Jest duży kamienny stół, w który wkomponowano stare kamienie nagrobne. Jest kamień przy oczku wodnym oraz tablica z łupka, na której można zostawiać wiadomości czy modlitwy dla zmarłych. Istotne jest, aby zarówno pomniki, jak i pozostałe elementy były tak zaprojektowane, aby wpisywały się w naturalne otoczenie. Nie ma więc jednego zalecanego kształtu nagrobka – ważniejsza jest jego relacja z otaczającą przestrzenią oraz dopasowanie upamiętnienia do potrzeb bliskich. www.kurierkamieniarski.pl
33
NR 5/2026 (144)
Z k A MienieM W TLe
Na Polu Żyjących zaproponowano też ciąg miejsc o różnych funkcjach. Przy wejściu ustawiono drewniane zadaszenie dające schronienie przed deszczem i będące miejscem zebrania się przed uroczystościami. Dalej znajduje się tzw. ogród zmysłów, w którym można dotykać roślin i ziół, poznawać ich zapach i smak, obserwować wzrost oraz obumieranie. To miejsce przyciąga dzieci – podobnie jak i niewielki plac zabaw z huśtawką i kamiennymi blatami z zabawkami. Są miejsca odosobnienia i wspólnej pamięci. Można usiąść przy fontannie, zostawić wiadomość na łupkowej tablicy lub włożyć list do specjalnej skrzynki. Przewidziano również przestrzeń modlitwy i wspominania osób, których groby znajdują się gdzie indziej. Osobną część poświęcono różnym kulturom i obrzędom pogrzebowym. Symbolizują je cztery żywioły i znaki religijne.
Campus Vivorum otwarto w 2023 roku. Odwiedziło go już kilkaset osób z różnych krajów zainteresowanych jego założeniami. Dla samorządów i zarządców prowadzone są warsztaty, w ramach których mogą na przykład powstawać koncepcje zmian istniejących nekropolii. Warto zwrócić uwagę, że w Polsce prawdopodobnie wkrótce rozpoczną się prace nad zmianą ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, która pochodzi z 1959 roku. Nowa ustawa być może będzie dopuszczać m.in. przechowywanie urny w domu, tworzenie ogrodów pamięci czy rozsypywanie prochów w miejscach ważnych dla zmarłego. Dlatego idea zaprezentowana w Campus Vivorum wydaje się gotową odpowiedzią wpisującą się w nowe możliwości, jakie się pojawią. Dla kamieniarzy warte uwagi jest to, że projekt narodził się z obaw przedsiębiorstwa wytwarzającego elementy upamiętnienia zmarłych. Odpowiedzią nie stał się nowy model nagrobka, lecz próba przeprojektowania całego cmentarza. Nie chodzi już tylko o pytanie, jaki pomnik wykonać. Równie ważne jest, jaką funkcję ma pełnić miejsce, w którym ten pomnik stanie. Artykuł powstał na podstawie materiałów udostępnionych przez firmę Strassacker oraz artykułu https:// steenvak.nl/project/campus-vivorum-begraafplaats-van-de-toekomst/ Fot. Łukasz Jasiński
34
październik – listopad 2026
Kreatywne projekty nagrobków z fascynującymi materiałami: kamieniem naturalnym oraz produktami z naszego asortymentu z brązu, aluminium i stali nierdzewnej Nie jesteś jeszcze klientem Strassacker? Twoja firma kamieniarska może łatwo zarejestrować się jako nasz klient i partner do współpracy. W tym celu skontaktuj się bezpośrednio z Łukaszem Jasińskim lub skorzystaj z wygodnej rejestracji online: shop.strassacker.com
Łukasz Jasiński Dyrektor Regionalny telefon: +48 880 622 387 e-mail: lukasz.jasinski@strassacker.de
Ernst Strassacker GmbH & Co. KG · Kunstgießerei Staufenecker Straße 19 · 73079 Süßen · Niemcy telefon +49 7162 16-199 · faks +49 7162 16-375 sales-int@strassacker.de
shop.strassacker.com
Z K A M IENIE M W T L E
Made in Poland
Fartuchy dla kamieniarstwa Paweł Szambelan
Za firmą stoją lata doświadczeń i niezliczone sugestie płynące z branży. Te sugestie właśnie stanowią o przewadze fartuchów Skaden. Bo choć fartuch wydaje się prostym wyrobem, to podczas codziennej pracy szybko okazuje się, co przeszkadza użytkownikowi, którędy przedostaje się woda i jakie elementy zużywają się najszybciej.
W Strzegomiu działa firma Skaden, która od lat produkuje fartuchy ochronne wykorzystywane w zakładach kamieniarskich. Ich konstrukcja jest wynikiem wieloletnich doświadczeń i uwag samych użytkowników. To właśnie te szczegóły decydują o tym, czy fartuch będzie wygodny i spełni swoje zadanie podczas wielogodzinnej pracy przy obróbce kamienia.
Wśród zmian wprowadzonych z myślą o kamieniarzach można wymienić m.in. szerokość całego fartucha większą niż standardowa, szelki z regulacją zamiast pętli na szyję, dodatkowe wzmocnienie na piersi, które sięga poniżej pasa, wzmacniane szwy, wyżej poprowadzone boczne krawędzie ograniczające przedostawanie się wody pod pachami. Podstawowym surowcem są materiały powlekane PVC. Różnią się grubością i fakturą, ale ich najważniejszą cechą użytkową jest nieprzepuszczalność wody. Drugą możliwością jest materiał stosowany do produkcji woderów, o właściwościach zbliżonych do gumy. Jest droższy, ale według producenta także bardziej wytrzymały. Fartuchy znajdują zastosowanie zarówno przy ręcznej obróbce kamienia na mokro i na sucho, jak i podczas obsługi maszyn. Uzupełnieniem są wodoodporne zarękawki, również produkowane przez Skadena. Przez lata podstawowy model fartucha nie ulegał już większym zmianom. Producent uważa, że jego konstrukcja została dopracowana i nie ma potrzeby wprowadzania kolejnych modyfikacji. Duże znaczenie przypisuje odpowiedniemu wykrojowi, jakości materiału i wzmocnieniu szwów. Jeżeli nie dojdzie do mechanicznego uszkodzenia, fartuch może służyć przez długi czas. Producent dba o jakość swoich wyrobów i o swoją renomę. Ewentualne reklamacje – choć od momentu opracowania obecnego wzoru fartucha nie było ich wiele – zwyczajowo rozpatruje na korzyść odbiorcy. Odbiorcami są firmy z całej Polski, kupujące fartuchy zarówno pojedynczo, jak i hurtowo, w tym z przeznaczeniem do dalszej dystrybucji. Fartuchy Skaden są również znane w Niemczech, Czechach i na Słowacji.
36
październik – listopad 2026
Skaden – historia firmy Historia firmy sięga 1989 roku, kiedy przemiany ustrojowe w Polsce pozwoliły na prowadzenie działalności chałupniczo-rzemieślniczej na mniej restrykcyjnych zasadach. Właściciel, Zbigniew Osiński, potrafił szyć na maszynie. Zauważył, że jest zapotrzebowanie na skórzane paski galanteryjne i torebki damskie. Zaczął opracowywać własne wzory – odpowiadające ówczesnym modom – szyć i sprzedawać. Później wzrósł popyt na torby na zakupy. Materiały były różne, ale sprzedawało się wszystko, co zostało wyprodukowane. Kolejnym etapem było nawiązanie kontaktów z zakładami mięsnymi, które potrzebowały fartuchów dla pracowników produkcji. Wzór został opracowany, a rekomendacje rozeszły się wśród masarni i innych zakładów przetwórstwa spożywczego. Zaostrzenie przepisów unijnych spowodowało, że małej firmie nie opłacało się uzyskiwać certyfikatów koniecznych dla przemysłu spożywczego. Natomiast już wtedy firma była rozpoznawalna na rynku BHP. Produkcja fartuchów i rękawów ochronnych stała się jej domeną. Siedziba firmy mieści się w Strzegomiu, więc w naturalny sposób jej głównymi odbiorcami były zakłady kamieniarskie. Dlatego produkcja została dostosowana do ich potrzeb. I tak trwa to do dziś.
Testy Na pytanie, czy chcemy przetestować fartuch ochronny, w pierwszej chwili zareagowałem sceptycznie. Bo po co, skoro jesteśmy zadowoleni z tych, których używamy teraz, i do ich jakości nie mamy żadnych zastrzeżeń. Fartuchów używamy głównie przy obróbce na mokro na kolankówce, obróbce ręcznej, a czasami stosują je też operatorzy traków i cyrkularek. W końcu jednak zgodziliśmy się na test. Przyszła paczka, a w niej – taki sam fartuch ochronny, jak ten, którego używamy! Opinia więc nie dotyczy jednego testowego egzemplarza, ale też tych używanych wcześniej. Materiał jest w pełni wodoodporny, a przy tym bardzo odporny na przecięcie czy przetarcie w kontakcie z obrabianym lub przenoszonym materiałem. Dodatkowo wzmocnienie z przodu potęguje to działanie. Krój zabezpiecza optymalnie pracownika, a regulacja szelek pozwala dopasować długość do wzrostu. Również szycie i wykończenia nie pozostawiają nic do życzenia. Wszystko jest wykonane solidnie, dokładnie i estetycznie. Podsumowując – kupowaliśmy nieświadomie, a teraz będziemy kupować świadomi, że korzystamy z fartuchów Skaden. Krzysztof Skolak, Granex sp. z o.o. www.kurierkamieniarski.pl
37
NR 5/2026 (144)
T EC T EC HN HO NLO O LO G IG AI A
Ultracienkie linki diamentowe w cięciu kamienia Paweł Szambelan
Wielopiły linowe nie są w kamieniarstwie nowością. Liny o średnicy 5,3 mm można powoli uznać za standard. Europejscy producenci maszyn pracują nad rozwiązaniami z liną 4,3 mm do granitu i 2,3 mm do marmuru. Natomiast na targach Chińczycy pokazują maszyny do cięcia marmurów wykorzystujące linkę o średnicy znacznie poniżej 1 mm. Rozwiązanie prezentowane przez chińskich producentów jest odmienne przede wszystkim pod względem konstrukcji narzędzia. Zamiast linki koralikowej wykorzystuje się wielożyłowy rdzeń stalowy z ziarnami diamentu osadzanymi galwanicznie lub przy użyciu spoiwa żywicznego. W ciągu ostatnich 12 miesięcy na różnych targach międzynarodowych pokazano wiele maszyn skonstruowanych przez różnych producentów. Chińscy producenci proponują technologię, która ma pozwalać na znacznie lepsze wykorzystanie bloków kamiennych, ograniczenie strat materiałowych i wykonywanie bardzo cienkich płyt. Technologia na razie przewiduje cięcie marmurów i kamieni o podobnej twardości. Na potrzeby tego artykułu wykorzystane zostały informacje uzyskane od firmy Quanzhou Dinosaw Machinery Technology Co., Ltd. – jedynego producenta, który starał się odpowiedzieć na serię pytań zadanych przez Kurier Kamieniarski.
Schemat prowadzenia linki
Przedstawione rozwiązania wykorzystują linki o średnicy od 0,55 do 0,8 mm. Katalog dostawcy przewiduje stosowanie linek o średnicy nawet 0,3 mm, zależnie od modelu maszyny i obrabianego materiału. Technologia z innej branży Technologia ultracienkich linek trafiła do przemysłu kamieniarskiego z przemysłu fotowoltaicznego. Tam wieloliny wykorzystuje się do rozcinania bloków krzemu na cienkie płytki, z których następnie wytwarzane są ogniwa słoneczne. Krzem jest kosztownym surowcem, dlatego rozwój technologii skupiał się na zmniejszaniu średnicy drutów diamentowych, poprawie ich wytrzymałości i zwiększaniu prędkości pracy. Pierwsze wzmianki o tej technologii zaadaptowanej do warunków kamieniarskich pochodzą z roku 2024.
38
październik – listopad 2026
Jak pracuje ultracienka linka? Linka diamentowa prowadzona jest przez układ rolek i rowkowanych walców. Wielokrotne przeprowadzenie linki między walcami tworzy szereg odcinków tnących, które jednocześnie przecinają blok na wiele slabów. Linka przemieszcza się ruchem nawrotnym między szpulami, a układ sterowania kontroluje jej naprężenie i prędkość. Oczywiście przy narzędziu o tak małej średnicy precyzja prowadzenia i stabilność naprężenia, chłodzenie i odprowadzanie szlamu mają kluczowe znaczenie. Do tego niezbędne jest odpowiednie filtrowanie wody. Największe modele Dinosaw umożliwiają obróbkę bloków o wymiarach do 3600 × 2300 × 2300 mm. Optymalna prędkość liniowa linki powinna wynosić 25–40 m/s – w danych technicznych nie znalazły się jednak informacje o prędkości przecinania kamienia (opad). Zapotrzebowanie na wodę – przefiltrowaną z dokładnością 50–100 µm – to 50 l/min, w tym 0,5–1,0 l/min/linkę. Całkowita moc zainstalowana, zależnie od modelu, wynosi 270–400 kW. Możliwe są dwa rozwiązania posuwu: poprzez opuszczanie zespołu linek na nieruchomy blok i poprzez podnoszenie bloku do zespołu linek. Wąski rzaz Główną cechą ultracienkich linek ma być możliwość znacznego ograniczenia szerokości rzazu. W przypadku drogich
marmurów uzyskanie z jednego bloku większej liczby płyt jest więc policzalnym dodatkowym zyskiem. W informacjach marketingowych podawany jest uzysk materiałowy na poziomie 93–97% w porównaniu do 75–85% dla innych współczesnych metod cięcia (przykład uproszczony: z bloku marmuru o wymiarach 2,8 × 1,6 × 1,6 m można uzyskać 95–105 płyt o grubości 18–20 mm na ultracienkiej lince i 85–90 płyt na lince 4,8 mm). Drugim zastosowaniem jest cięcie cienkich płyt. Deklarowana jest stabilna produkcja płyt grubości 5–8 mm, a w odpowiednich warunkach nawet 3 mm – przy tolerancji grubości ±0,2 mm oraz odchyłce płaskości do 0,3 mm/m. Oczywiście dla kamieniarzy taka możliwość nie oznacza jeszcze, że wszystkie cienkie płyty przetrwają dalszą obróbkę. Przy małej grubości szczególnego znaczenia nabierają spękania kamienia, jego wytrzymałość oraz sposób wyjmowania i transportowania płyt. Dlatego cechy i jakość materiału przeznaczonego do przecięcia zaczynają w tym wypadku nabierać pierwszorzędnego znaczenia. Wydajność Standardowa szpula dla maszyn Dinosaw zawiera 30 000 m linki, a jej orientacyjna cena wynosi 900–1200 USD. Producent deklaruje wydajność 1500–2500 m² płyty z jednej szpuli. Ma to obniżyć koszty cięcia o 15–30% w porównaniu z wielopiłami wykorzystującymi linki o średnicy około 4,8 mm.
Maszyna Dinosaw na targach Marmomac 2026 Fot. archiwum Kuriera Kamieniarskiego
www.kurierkamieniarski.pl
39
NR 5/2026 (144)
T eC H n O LO G i A
Kalkulacja wydajności to nie tylko szerokość rzazu i zużycie linki. Należy również uwzględnić trwałość linki, wydajność produkcyjną, zużycie energii i nakład pracy potrzebnej do obsługi maszyny. A także ewentualną awaryjność traków i szybkość reakcji serwisu. Istotnym zagadnieniem jest także wymiana zużytej linki lub usuwanie jej awarii. Ponowne prowadzenie bardzo cienkiej linki przez układ walców może być pracochłonne, wymagać wykwalifikowanego personelu i powodować przestoje. Producenci maszyn tnących ultracienką linką informują, że na całym świecie pracują już setki takich maszyn. Jednak trudno na razie dotrzeć do potwierdzonych danych o faktycznej liczbie uruchomionych traków. Mówi się, że to głównie średnie i duże zakłady pracujące w systemie pracy ciągłej. Najwięcej oczywiście w Chinach – lokalne gazety faktycznie wspominają o dziesiątkach pracujących maszyn („Quanzhou Evening News” pisze o 85 maszynach zainstalowanych do końca maja 2024 roku w rejonie Nan’an). Na potwierdzone dane z Europy, Afryki, Ameryki Południowej czy Indii trzeba jeszcze poczekać.
Maszyna Dinosaw na hali produkcyjnej
Artykuł i zdjęcia na podstawie materiałów firmy Quanzhou Dinosaw Machinery Technology Co., Ltd.
MC DIAM TER wyłączny przedstawiciel SASSO w Polsce MC DIAM TER Sp. z o.o. 02-668 Warszawa, Al. Lotników 12 Oddział Sandomierz 27-600 Sandomierz, ul. Trześniowska 9 Oddział Strzegom 58-150 Strzegom, ul. Jeleniogórska 6 Oddział Katowice 40-186 Katowice, ul. Karoliny 13/12 Handlowcy Grzegorz Gryzło tel. 603 858 604 Łukasz Jekel tel. 665 144 200 Rafał Przybylski tel. 606 827 675 Łukasz Twardosz tel. 885 442 050
40
październik – listopad 2026
od 1991 r.
SPRZEDAŻ PŁYT KWARCYTY BRAZYLIJSKIE SPIEKI KWARCOWE ASCALE KONGLOMERATY QUARTZKRAFT
USŁUGOWE CIĘCIE LINA 3D WARTEJET
nowa strona WWW.DULEMBA-NS.EU
MARMUR DULEMBA ul. Pańska 16 43-262 Kobielice tel. 32 211 33 33 www.marmur-dulemba.pl
fot. Magdalena Grzywacz
Z k A MienieM W TLe
Niezwykłe spotkania w Pabianicach Autor przy pracy nad rzeźbą „hommage a Alina Szapocznikow”, fot. Magdalena Grzywacz
Rafał Frankiewicz
Pabianice: spokojne miasto w centralnej Polsce, obiekt westchnień wszystkich smakoszy pizzy neapolitańskiej, hodowców róż i znawców sztuki. To tu, 406 lata po śmierci Michała Anioła, urodził się Rafał Frankiewicz. To w Pabianicach urodziła się i mieszkała Jadwiga Wajsówna, przedwojenna srebrna medalistka z olimpiady w Berlinie w 1936 r. w rzucie dyskiem. To tu mieszkała przed wojną rzeźbiarka Alina Szapocznikow. I to tu, w prywatnym ogrodzie Andrzeja i Grażyny Furmanów, w maju 2026 roku została otwarta wielka wystawa rzeźb Igora Mitoraja. I to w tym ogrodzie powstała kompozycja „hommage a Alina Szapocznikow” autorstwa Rafała Frankiewicza. Koncepcja współpracy ogrodu i rzeźbiarza nie wzięła się z przypadku. Aflopark ma już swoją renomę. To jeden z 10 najpiękniejszych ogrodów różanych na świecie. Zdobywca wielu nagród w różnych kategoriach. To 8 hektarów zieleni pielęgnowanej codziennie przez ponad 30 ogrodników. A rzeźbiarz? Skoro urodził się w dniu śmierci tak znakomitego i uwielbianego przez wszystkich Artysty, to czegóż mu można odmówić? Warunkiem realizacji – poza oczywiście dobrym projektem samej rzeźby – było kucie jej na żywo w przestrzeni parkowej.
42
październik – listopad 2026
Autor przy rzeźbie, fot. Renata Uznańska-Bartoszek
Rzeźba powstawała przez pięć majowych i czerwcowych weekendów. Zwiedzający mieli być świadkami tego wydarzenia od pierwszych uderzeń dłutem przez Andrzeja Furmana, jego wnuczkę Sawankę i panią wiceprezydent Aleksandrę Jarmakowską-Jasiczek – aż po finał, kiedy dłuta Trow&Holden zostały odłożone, młotki Cuturi schowane, a kompresor wyłączony. Nikt z managementu Afloparku nie spodziewał tak ogromnego sukcesu frekwencyjnego. Zdarzało się, że jednego dnia do ogrodu przychodziło ponad 500 osób: obejrzeć wystawę, zwiedzić ogród i poobserwować proces powstawania kamiennej rzeźby. Jedni z bliska, inni z daleka – niektórzy przybywali autem z Gdańska, a inni pociągiem prosto z Lublina. Rozmów z artystą, wspólnych selfie i wymiany kontaktów nie było końca.
Odsłonięcie rzeźby, fot. Renata Uznańska-Bartoszek
Trzeba mocno podkreślić, że gdyby nie pasja, zaangażowanie i osobisty wkład Andrzeja Furmana, to ani wystawa Mitoraja, ani „hommage a Alina Szapocznikow” by nie powstały. Przyszły rok zapowiada się równie ciekawie. Może ktoś z Was, drodzy czytelnicy lub rzeźbiarze, weźmie udział w tym przedsięwzięciu? Ktoś, kto nie boi się wyzwań? Zachęcam, bo warto! PS Spieszcie się, bo ustawiła się już długa kolejka. Aflopark, fot. Magdalena Grzywacz
www.kurierkamieniarski.pl
43
NR 5/2026 (144)
W N A S Z EJ B R A N Ż Y
Sylwia Dębała
Marmi Rossi – 60 lat budowania kamiennego imperium W trakcie tegorocznych targów Marmomac 2026 miałam zaszczyt uczestniczyć w 60. jubileuszu istnienia firmy Marmi Rossi SpA. Obecnie jest to olbrzymia, rodzinna firma, która oferuje płyty z kwarcytów, granitów, a także z marmurów. Nie jest to jedynie hurtownia – to cały zakład przetwórczy. Sprowadzane bloki są tutaj cięte na płyty, a powierzchnie płyt wykańczane w polerze, satynie, szczotce itp.
Na rynku włoskim istnieje wiele przedsiębiorstw zajmujących się sprzedażą bloków i płyt z kamienia. Marmi Rossi, mimo dużej konkurencji, utrzymuje się na wysokiej pozycji pod względem wyboru materiałów i jakości obróbki płyt. Stoi za tym doświadczenie i długa historia. W 1966 r. Maurizio Rossi założył z synami małe, rzemieślnicze przedsiębiorstwo w prowincji Werona. Na początku firma zajmowała się przetwarzaniem małych bloków marmuru na cokoły i płytki. Już po 3 latach działalności wybudowali nową siedzibę w Volargne z magazynem i większą liczbą maszyn. W latach 70. syn Maurizia, Giovanni, kupił samochód i wyruszył do Niemiec, by szukać nowych rynków zbytu. Firma zaczęła przetwarzać bloki granitowe, wzrosła też liczba zamówień. W latach 80. zaczęło brakować miejsca, więc kupili teren o powierzchni 18 000 m² w Cavaion, na przedmieściach Werony. Firma działała przez wiele lat w dwóch lokalizacjach. Lata 90. były przełomowe. Firma przeniosła się całkowicie do Cavaion, gdzie dokupiła kolejne 22 000 m² na rozwój działalności oraz sprzedała siedzibę w Volargne. Wtedy też Marmi Rossi zaczęła sprowadzać bloki granitowe bezpośrednio z Indii.
44
Maurizio Rossi
październik – listopad 2026
W hucznych obchodach 60. jubileuszu firmy uczestniczyło wielu kontrahentów z całego świata. Nie zabrakło również obecnych oraz byłych pracowników. W magicznych wnętrzach włoskiej winnicy był czas na rozmowy o przeszłości i przyszłości. Wieczór uświetniły występy, przemówienia ze wspomnieniami, toasty oraz fajerwerki. Na kilka pytań dotyczących firmy zgodził się odpowiedzieć Mirco Rossi, syn Rafaella Rossiego i wnuk Maurizia Rossiego: Sylwia Dębała: Mirco, jesteście rodzinną firmą w jednym z największych europejskich zagłębi kamienia. Co oferujecie klientom i gdzie sprzedajecie swoje produkty? Mirco Rossi: Obecnie posiadamy najwięcej kwarcytów brazylijskich oraz granitów indyjskich, ale w ofercie są również materiały włoskie i afrykańskie. Największym rynkiem zbytu jest Europa, wysyłamy nasze materiały również do USA, Australii i Kanady, więc żaden kierunek nie jest nam obcy. S.D.: Jaki jest wasz przepis na tak długą historię? M.R.: Przez dziesięciolecia wszyscy staraliśmy się dostosowywać do zmian na rynku. Na bieżąco obserwowaliśmy, czego oczekują od nas klienci. Szukaliśmy nowych materiałów, a także nowych rynków zbytu. Uczyliśmy się języków, by jak najlepiej dogadywać się z kontrahentami z Niemiec, Indii i Brazylii. Robimy wszystko, co można, by nie stracić pozycji na rynku oraz by sprostać wymaganiom klientów. Obserwujemy również trendy w innych branżach, np. stolarskiej, by nadążyć za nowościami w urządzaniu wnętrz. S.D.: A jak zmienił się sposób pracy na przestrzeni 60 lat? Czy nowe technologie ułatwiają pracę i zmniejszają zapotrzebowanie na pracowników? M.R.: Nowe materiały wymagają nowych technologii, ale nie obędzie się bez obsługi maszyn przez człowieka. W ostatnich latach mamy najwyższy wzrost liczby zatrudnionych pracowników. Obecnie mamy nowe maszyny do przetwarzania kwarcytów brazylijskich i do obsługi każdej z nich potrzeba co najmniej 2–3 osób. W biurze, przy obsłudze klienta, pracuje 10 osób, z których każda ma przydzielone rynki i swoje zadania. Oprócz tego współpracujemy z firmami pośredniczącymi, które oferują nasze produkty, np. Grami Italia na rynku polskim. S.D.: W takim razie jakie wyzwania stoją przed firmą w kolejnych latach? M.R.: Nowości w materiałach i ich odpowiednia obróbka, by wydobyć piękno kamienia, oraz dostosowywanie się do szybko zmieniających się potrzeb klientów to największe wyzwania. Ewentualnie kopalnia na Marsie (śmiech). www.kurierkamieniarski.pl
45
Trzy pokolenia Rossi: Giovanni, Mirco i Alessandro
NR 5/2026 (144)
W N A S Z EJ B R A N Ż Y
S.D.: Czy są osoby, które szczególnie zapisały się w historii firmy? M.R.: Na pewno będzie to dziadek Maurizio. Dzięki niemu powstała firma. I wujek Giovanni Rossi, który zapoczątkował sprzedaż kamienia do Niemiec. Oraz oczywiście ja. S.D.: Wielu z pracowników ma nazwisko Rossi. Ile pokoleń obecnie pracuje w firmie? M.R.: Obecnie w firmie współpracują 3 pokolenia naszej rodziny. S.D.: Gdybyś miał w 3 słowach opisać najważniejsze fundamenty waszej firmy oraz przepis na sukces, to co byś powiedział? M.R.: Najważniejsza w naszej firmie jest ciężka praca. Dużo ciężkiej pracy. Wytrwałość w dążeniu do celu. Oraz rzetelność, bo dzięki niej buduje się zaufanie. S.D.: Dziękuję za rozmowę. Tobie i firmie życzę 100 lat pracy z kamieniem oraz dalszego rozwoju. We Włoszech jest wiele rodzinnych firm związanych z kamieniarstwem. Wiedza przekazywana jest z pokolenia na pokolenie, a firmy przekazywane są później w ręce dzieci. W Polsce coraz częstszym problemem jest sukcesja rodzinna. Młodzi ludzie często traktują kamieniarstwo jako nudne, brudne i ciężkie rzemiosło. Mimo wszystko warto promować naszą branżę, ponieważ według mnie jest to branża bardzo rozwojowa. Na przestrzeni ostatnich 10 lat pojawiło się wiele nowych możliwości kolorystycznych i technologicznych. Kamień nadal jest kojarzony z produktami premium i luksusem. Czy jednak polscy kamieniarze mają w sobie tyle zapału i miłości do tego rzemiosła, by wciąż zarażać młode pokolenia pasją do pracy w tej branży? Wszystkim czytelnikom życzę, by kiedyś o waszych firmach można było przeczytać artykuł z okazji równie pięknej rocznicy działalności.
46
październik – listopad 2026
Marmur Gołuchów
Marmur-Płytki, Podłęże 48, 28-400 Pińczów tel. 41 358 91 89 , tel. kom. 604 086 867
Marmur Gołuchów jest
Doskonale sprawdza się
Więcej informacji,
wapieniem jurajskim,
zarówno w obiektach
również o innych kamieniach,
oolitowym. Kamień wysoce
prywatnych jak i użyteczności
w naszym katalogu
dekoracyjny, o ciepłym
publicznej. Eksploatowany od
beżowym kolorze i ciekawym
XX wieku, wraca wraz z nowym
oraz na stronie www.marmur-plytki.pl
rysunku. Ze względu na swą
złożem Gołuchów I.
dekoracyjność polecany do stosowania wewnątrz aby wykorzystać jego atrakcyjność w polerze lub szczotce.
PARAMETRY
ZASTOSOWANIE
•
gęstość objętościowa : 2610 kg/m³
•
płytki posadzkowe i okładzinowe
•
porowatość otwarta : 3,3 %
•
stopnie bloczne i okładzinowe
•
nasiąkliwość : 1,3 %
•
parapety
•
wytrzymałość na zginanie 11,9 MPa
•
kostka
•
wytrzymałość na ściskanie : 114 MPa
•
kolumny, tralki, gzymsy
•
kamień ogrodowy
tel. 512 819 311 Boczkarki prolowe PLC - bok, faza góra/dół, - ćwierćwałek, półwałek ˛ Boczkarko-krwedziarka - bok prosty, faza górna
Małe Automaty polerskie PLC
48
październik – listopad 2026
NIEZASTĄPIONY DUET DO ZADAŃ SPECJALNYCH
PODNOŚNIK PRÓŻNIOWY MH-HP 800
SUWNICA ALUMINIOWA ALU-MAX Konstrukcja aluminiowa • Długość belki jezdnej 4 m • Udźwig – 1,5 t • Całkowita wysokość konstrukcji 3,5 m (regulowana) • Konstrukcja wykonana z aluminium lotniczego – cała konstrukcja waży zaledwie 80 kg! W zestawie wózek jezdny.
Chwytak przystosowany do płyt polerowanych, szorstkich, płomieniowanych, szkła czy metalu. Urządzenie w wersji podstawowej posiada 2 rodzaje zasilania. Możesz podłączyć sprężone powietrze i otworzyć zaworek, który spowoduje wytworzenie próżni – zassanie płyty. Jeśli nie ma możliwości podłączenia sprężonego powietrza – to nie problem. Dzięki zainstalowanej pompce ręcznej możesz sam wytworzyć próżnię i w pełni korzystać z funkcji przyssawki dźwigając ciężar do 800 kg! W ofercie posiadamy także mniejsze modele.
kontakt: Rafał Kulbida tel. 791 225 295
Producent urządzeń transportowych dla branży kamieniarskiej: stojaki do transportu i składowania kamienia, wysięgniki, chwytaki, trawersy, kontenery, stoły obróbcze, wózki transportowe i wiele innych urządzeń ułatwiających pracę podczas obróbki kamienia.
Pełna oferta: www.e-metikamstone.pl
e-mail: biuro@metikamstone.pl
Metikam Stone, ul. Chemików 9, 58-130 Żarów, www.e-metikamstone.pl
www.kurierkamieniarski.pl
49
NR 5/2026 (144)
Ogłoszenia drobne O G ŁO s Z e n i A d R O B n e
Z powodu przejścia na emeryturę WYPRZEDAŻ czynnego sklepu kamieniarskiego: artykuły pozłotnicze, szlifierki oraz części zamienne, głowice szlifierskie wahliwe, folie do piaskowania, piły, grawerki, narzędzia do rzeźbienia, chemia kamieniarska, akcesoria elektryczne, galanteria nagrobna, artykuły BHP, ściernice diamentowe, segmenty diamentowe i koraliki diamentowe na linkę. Przy zakupie osobistym – Okazyjne Ceny! Parkowanie przy sklepie. Możliwość zakupu wraz z lokalem (ok. 50 m2). Kontakt: Strzegom, ul. św. Anny 13, diamboz.pl, diamboz@o2.pl, tel. 691 379 901
SPRZEDAM budynki do remontu w centrum Strzegomia przy głównej ulicy, powierzchnia użytkowa ok. 1300 m2: parter handlowo-usługowy, piętra mieszkalne, piwnica + działka ok. 7 arów. tel. 74 8 550 358 Tablice-nagrobkowe.pl plexi, konglomeraty. Henryk Moćko tel. 503 33 46 46 Producent fartuchów i rękawów wodoodpornych dla kamieniarzy. Sprzedaż wysyłkowa – błyskawiczna wysyłka pocztą lub kurierem. Strzegom, ul. Św. Anny 1/6, www.fartuchywodoodporne.pl, tel. 60 34 26 223, tel./fax 74 8 551 472
Sprzedam: przecinarkę Promasz PW1TK-600, używana, rok produkcji 2010. Stół obrotowy, podnoszony na rolkach. Maszyna w pełni sprawna w bardzo dobrym stanie technicznym. Kontakt tel. 506 071 887, stanley.spakowski@gmail.com
Sprzedam: - ploter tnący Jaguar V, - kompresor Atlas Copco, - duży wózek WEHA do transportu płyt, - mały wózek do transportu płyt, - stojak metalowy duży 300 x 200 cm, - stojak metalowy średni 300 x 150 cm. Kontakt tel. 506 071 887 stanley.spakowski@gmail.com
Sprzedam: piaskarkę Abra Junior w bardzo dobrym stanie, w pełni sprawna. Kontakt tel. 506 071 887 stanley. spakowski@ gmail.com
Sprzedam: kruszarkę Abra w bardzo dobrym stanie, w pełni sprawna. Kontakt pod nr. 506 071 887 stanley.spakowski@gmail.com
Zamówienie ogłoszeń: www.kurierkamieniarski.pl/drobne 50
październik – listopad 2026
FOT. AI GENERATED
Z K A M IENIE M W T L E
Ciężka branża, słaby wizerunek
Bartosz Kiewra
Branża kamieniarstwa infrastrukturalnego od lat narzeka, że rynek wybiera najniższą cenę. Problem w tym, że sama przez lata zrobiła zbyt mało, aby nauczyć klientów rozróżniać wartość, jakość, zastosowanie i ryzyko produktów, a przede wszystkim wartość krajowego surowca. Mamy w Polsce dobre złoża, zaplecze produkcyjne i realną zdolność obsługi większości typowych inwestycji miejskich oraz wielu standardowych projektów drogowych. Jako branża nie potrafimy jednak wspólnie tego pokazać, uporządkować i sprzedać jako wartość. Dotarliśmy do czasów, w których materiał o jednej z najmocniejszych historii użytkowych na rynku jest sprzedawany tak, jakby nie miał żadnej historii, żadnej przewagi i żadnej wartości poza ceną za metr. Czasu na zmianę jest coraz mniej. Jeżeli niedługo nie zaczniemy wspólnie pracować nad obecnym stanem rzeczy, rynek nadal będzie sprowadzał nas do ceny i z każdym kolejnym rokiem będzie coraz bardziej bezwzględny. Brak edukacji W dokumentacjach projektowych absurd goni absurd. DWU1) potrafi nie przejść akceptacji, bo zadeklarowana nasiąkliwość jest mniejsza niż wartość podana w SST2). Wykonawca drapie się
52
po głowie, co właściwie ma zamówić i jak to wbudować, a po zakończeniu robót inspektor nadzoru dzwoni z pytaniem, czy tak jest dobrze. Zdarza się też przejechać kilkaset kilometrów, aby zobaczyć płyty własnej produkcji, wykonane w dużym formacie, ułożone w karo z fugą 3 mm i oznaczone intensywnym różowym sprayem, bo komuś nie spodobały się naturalne „myszki” wielkości małego paznokcia. Z jednej strony jest to trochę śmieszne, z drugiej smutne, a momentami zwyczajnie straszne. Mamy też głośne slogany o wdrażaniu „zielonej polityki miejskiej”, podczas gdy każdego roku w ramach inwestycji na dużą skalę wykorzystuje się materiał importowany. Rzadko wspomina się o tym, że w zależności od kraju pochodzenia i trasy jedna dostawa FTL3) materiału zagranicznego może generować wielokrotnie wyższy ślad transportowy niż dostawa krajowa, a to jeszcze przed uwzględnieniem samego procesu produkcyjnego. październik – listopad 2026
Problem polega na tym, że sami nie dajemy rynkowi wystarczających zasobów do edukacji w zakresie polskiego kamienia. Może warto pomyśleć o wykorzystaniu autorytetu Polskiego Związku Kamieniarstwa i – obok standardów wypracowanych dla branży nagrobkowej – opracować wspólne wytyczne dotyczące krajowych materiałów budowlanych oraz surowców. Oczywiście można powiedzieć, że mamy normy, ale bądźmy uczciwi: mało kto wie, czym faktycznie różni się krawężnik od opornika, kostka od płyty przy małych formatach, a zgodność części krajowej kostki łupanej z wymaganiami PN-EN 1342 bywa mocno dyskusyjna. Ujednolicenie nomenklatury, opisanie krajowych surowców przez pryzmat ich parametrów technicznych i cech szczególnych, uporządkowanie głównych produktów według zastosowań oraz przygotowanie zaleceń montażowych byłoby dobrym punktem wyjścia do pracy nad wizerunkiem branży i pojedynczych firm. Można pójść krok dalej: stworzyć możliwość konsultacji rozwiązań projektowych albo gotowe zapisy do SST, które w końcu zaczęłyby służyć jako realna wskazówka przy realizacji, a nie źródło problemów. Wizerunek z przypadku Wizerunek całej branży opiera się na postrzeganiu pojedynczych firm, które w niej działają. Problem w tym, że często ten wizerunek nie jest świadomie budowany, tylko zostawiony przypadkowi. Niestety mało który producent ma dziś czas na świadome rozwijanie wizerunku albo wie, w jakim kierunku ten rozwój powinien pójść. W rezultacie nawet jeżeli firma inwestuje w marketing, stronę internetową czy pozycjonowanie, to nierzadko środki są przepalane zamiast inwestowane. Trzeba zrozumieć, że wizerunek firmy jest bardzo ważny i nadal nabiera znaczenia. Nie zbuduje się go w ciągu kilku dni ani tygodni. Dlatego im szybciej zaczniemy pracować nad skutecznymi działaniami, tym szybciej przyjdą efekty. Na szczęście dziś wyróżnienie się na tle branży jest stosunkowo łatwe, a nadchodzące ożywienie gospodarcze może dać firmom czas na spokojniejszy i bardziej przemyślany rozwój.
od konkurencji, to jaki sygnał wysyłamy klientowi? Jeżeli sami nie nadajemy swojej marce i swoim produktom odpowiedniej wartości, hipokryzją jest oczekiwać, że inni tę wartość dostrzegą. Nowoczesna strona z udokumentowanym portfolio, opisem wyrobów, przykładami zastosowań i dokumentami technicznymi stanowi podstawowy element budowania autorytetu i pozyskiwania właściwych klientów. Słowa „właściwych” używam celowo, ponieważ samo pozyskanie kontaktu nie kończy procesu budowania wizerunku. Kolejnym etapem jest profesjonalna obsługa. Popatrzmy na firmową ofertę i szczerze odpowiedzmy: czy zawiera ona cokolwiek poza ceną? Czy pokazuje alternatywne rozwiązania, być może lepsze dla inwestycji i korzystniejsze dla nas pod względem produkcji? Czy w ogóle sprawdzamy, czy to, o co pyta klient, pokrywa się z wymaganiami projektu? Tak, to wymaga czasu. Jednak staranne przygotowanie oferty i przedstawienie wartości innych niż cena jest wyjątkowo skuteczne i przynosi wymierne korzyści. Na etapie realizacji kolejnymi elementami wizerunku są: dostępność dla klienta, rzetelne informowanie o sytuacji, dotrzymywanie ustaleń i terminów oraz spokojne rozwiązywanie problemów. Niestety poziom profesjonalizmu obsługi nadal bywa poważnym problemem. Komunikacja szwankuje, odpowiedzialność się rozmywa, a klient słyszy: „to trzeba z szefem”, „tego nie robimy”, „my nie dostarczamy”, „to jest na produkcji”, „nie mówiliście, że krawężnik ma być leżący”. W rezultacie następnym razem zamówi gdzie indziej albo wróci, ale już z pełną świadomością ryzyka, które będzie chciał sobie zrekompensować w cenie. Zaczyna się od wspólnego języka, jasnych zasad stosowania produktów, poprawnych dokumentów, rzetelnych ofert i przewidywalnej obsługi. Jeżeli jako branża nie edukujemy rynku, a jako firmy nie prowadzimy klienta przez proces zakupu i realizacji, nie powinniśmy się dziwić, że zostajemy sprowadzeni do ceny. Wizerunek jest obietnicą zredukowania ryzyka i sumą wszystkich punktów styku klienta z firmą. cdn.
Wizerunek przedsiębiorstwa w naszej branży powinien budzić zaufanie i dawać jasny przekaz: jesteśmy firmą, która ma kompetencje do realizacji tego projektu. Sposób komunikacji zależy od tego, na jakich klientach chcemy się opierać. Jeżeli celujemy w inwestorów i wykonawców, a nasza strona internetowa wygląda jak sklep detaliczny, to nie będzie działać. Jeżeli firmowa witryna pamięta początki lat dwutysięcznych, opisy produktów są słabe, a zdjęcia niskiej jakości albo „zapożyczone” www.kurierkamieniarski.pl
53
1)
DWU – Deklaracja Właściwości Użytkowych – obowiązkowy dokument, który potwierdza parametry techniczne i użytkowe wyrobów budowlanych z kamienia naturalnego, opisywany wielokrotnie w Kurierze Kamieniarskim (przyp. red.)
2)
SST – dokument zawierający dokładne wytyczne wykonawcze i techniczne dla realizowanych projektów opisywany w Kurierze Kamieniarskim (przyp. red.)
3)
FTL – (ang. Full Truck Load) transport całopojazdowy, w którym cały pojazd przewozi ładunek jednego nadawcy do jednego odbiorcy (przyp. red.)
NR 5/2026 (144)
54
październik – listopad 2026
Cyberlab.pl
|
32 726 12 19
|
info@cyberlab.pl
Największe kryształy
w technologii wypalanej format od 6 x 8 cm do 60 x 120 cm
Technologia wypalana to gwarancja trwałości. Zadzwoń lub napisz, aby otrzymać ofertę hurtową
info@Cyberlab.pl
531 715 608
32 726 12 19