Partners in Capaciteitsopbouw
PACO Fonds Lokale capaciteitsversterking in het Zuiden door studie in het Noorden
WAAROM DIT FONDS? Om de grote uitdagingen in het Zuiden aan te pakken, is kennisopbouw van cruciaal belang. Grote kindersterfte en honger, energiearmoede en milieuvervuiling, conflict en economische crisis, werkloosheid en een gebrek aan degelijk onderwijs – in het Westen zijn dit al lang geen schrijnende problemen meer, in het Zuiden nog steeds. Uitzichtloos zoeken jongeren uit deze landen daarom hun geluk elders en emigreren naar het Westen. Deze complexe problemen kunnen nochtans opgelost worden indien voldoende wetenschappelijke kennis en capaciteit aanwezig zijn. Maar die ontbreken vandaag grotendeels in het Zuiden. Daardoor blijft het afhankelijk van expertise van buitenaf. Het PACO Fonds wil deze situatie ombuigen, door de capaciteit van onderwijs- en onderzoeksinstellingen in het Zuiden zelf te versterken. De grootste nood bestaat in het opleiden van jong onderzoekstalent – waaraan in ontwikkelingslanden geen gebrek is – tot toekomstige professoren die hun eigen instelling versterken. Het fonds wil dit mogelijk te maken door het aanbieden van doctoraatsbeurzen. Met uw steun, als partner in capaciteitsopbouw, kunnen we deze boeiende en belangrijke uitdaging aan. Prof. Dr. Chris Van Geet Vicerector van de Groep Biomedische Wetenschappen ook bevoegd voor Universitaire Ontwikkelingssamenwerking 3 3
EEN DEMOGRAFISCHE UITDAGING Rond het jaar 2050 zal bijna de helft van alle jongeren op de wereld in Sub-Sahara Afrika leven. Terwijl in de andere continenten het aantal jongeren zal dalen, blijft het daar sterk stijgen. Deze demografische evolutie is een van de grootste uitdagingen van de toekomst.
DRAMA OF DIVIDEND? Om deze demografische druk om te buigen tot winst voor het continent, dient men sterk te investeren in onderwijskansen voor deze grote groep jongeren en in de opbouw van menselijk kapitaal. Het PACO Fonds wil daartoe bijdragen. Efficiënte, sterke en veerkrachtige universiteiten met professionele docenten, onderzoekers en professoren zijn immers nodig om de komende generaties van Afrikaanse studenten degelijk te kunnen opleiden. Indien we vandaag deze investeringen maken, dan kan de demografische evolutie op het Afrikaanse continent een dividend worden in plaats van een drama. Aantal jongeren (0 tot 24 jaar) in 2017 en 2050 945 miljoen 808 miljoen 692 miljoen
628 miljoen 475 miljoen
2017
2050
Sub-Sahara Afrika
4
2017
2050 Zuid-Azië
471 miljoen
2017
2050
Zuidoost-Azië, OostAzië & Oceanië
230 miljoen
215 miljoen
2017
2050
West-Europa & Noord-Amerika
VAN STERK ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVOL ONDERWIJS De laatste jaren werd door internationale instellingen en overheden heel sterk geïnvesteerd in onderwijs in ontwikkelingslanden. Met resultaat: nog nooit zaten zoveel kinderen en jongeren op de schoolbanken en nog nooit werden zoveel leerkrachten aangesteld. Nochtans blijkt het in vele landen om een louter kwantitatieve evolutie te gaan waarbij de toegang tot het onderwijs werd verbeterd. De kwaliteit van het aangeboden onderwijs blijft echter een enorme uitdaging. Wat baat het immers school te lopen zonder echt te leren en basisvaardigheden te verwerven? Het PACO Fonds gelooft dat goed opgeleide leraren de sleutel in handen hebben om deze uitdaging aan te gaan. Dat impliceert echter dat zij zelf een degelijke, professionele en op wetenschap gestoelde opleiding kunnen genieten. De universiteit blijft hiervoor de aangewezen plek. Kortom, door toekomstige professoren op te leiden via middelen van het fonds, dragen we bij tot versterkte universiteiten die op hun beurt de leraars van de toekomst kunnen vormen.
Het PACO Fonds draagt bij tot de realisatie van Doelstelling 4 van de ‘Sustainable Development Goals’ van de Verenigde Naties, gericht op de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs in ontwikkelingslanden – via twee specifieke doelen: 4.7-b Tegen 2020 het aantal studiebeurzen wereldwijd en substantieel verhogen dat beschikbaar is voor ontwikkelingslanden, in het bijzonder de minst ontwikkelde landen […] voor toegang tot het hoger onderwijs in ontwikkelde landen. 4.7-c Tegen 2030 op aanzienlijke wijze de toevloed verhogen van gekwalificeerde leraren, ook via internationale samenwerking voor lerarenopleidingen in ontwikkelingslanden, in het bijzonder in de minst ontwikkelde landen.
4
37
DOCTORAATSBURSALEN UIT HET ZUIDEN DOEN HET GOED Onderstaande cijfers komen uit de Opvolgingsstudie van IRO doctoraatsbursalen 2002-2012, uitgevoerd in 2015.
Voor een student uit een ontwikkelingsland betekent het behalen van een doctoraat een enorme persoonlijke capaciteitsversterking, die het mogelijk maakt om aan institutionele capaciteitsopbouw te kunnen doen. Afgestudeerden waarderen de volgende competenties, opgebouwd tijdens de opleiding aan de KU Leuven, als ‘zeer relevant’ voor hun thuisinstelling: Opgebouwde competenties
TERUGKEER
100 90
Meer dan 85% van de bursalen uit het Zuiden keert na het behalen van het doctoraat aan de KU Leuven terug naar zijn of haar thuisland.
80 70 60
%
50 40 30
TEWERKSTELLING
20 10
15%
2%
<1 maand 1-6 maanden 24%
59%
0
Ongeveer 83% van de teruggekeerden vindt binnen de 6 maanden een stabiele job in zijn of haar thuisland.
6-12 maanden
Onderzoeksvaardigheden
Opbouw academisch netwerk
Leiderschapsvaardigheden
Organisatie- en beheersvaardigheden
Meteen na het behalen van het doctoraat worden afgestudeerden aan hun thuisinstelling ingeschakeld om de capaciteit van hun departement, faculteit en universiteit te versterken.
>1 jaar
Verantwoordelijkheden
TEWERKSTELLINGSSECTOR 5% 5%
Universiteit/onderzoekscentrum
8%
Private sector 15%
Publieke sector 67%
Non-profit sector Religieuze gemeenschap
8
Bijna 70% van de teruggekeerden vindt een aanstelling als onderzoeker of professor aan een universiteit of onderzoekscentrum in zijn of haar thuisland.
%
90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 Onderzoek en publiceren
Curricula ontwikkelen en doceren
Presenteren internationale congressen
Onderzoeksgroep leiden
Doctoraatsstudenten begeleiden
9
DE ‘SANDWICH’-BEURS Het PACO Fonds opteert ervoor om zogenaamde ‘sandwich’beurzen aan te bieden. In dit beurstype verblijft de doctoraatsbursaal de helft van de tijd aan de KU Leuven, de andere helft aan zijn of haar thuisinstelling. De voordelen van dit beurstype zijn: GROTERE ONTWIKKELINGSRELEVANTIE: doordat de bursaal veel onderzoek in de lokale context van het ontwikkelingsland verricht, zal het onderzochte onderwerp ook relevanter zijn voor die samenleving. STERKERE LOKALE VERANKERING: de bursaal verblijft de helft van de tijd aan de lokale instelling, waardoor hij of zij er beter ingebed raakt en ook lokale onderzoekers betrekt in het doctoraatstraject. Dit verhoogt sterk de kans dat, na het behalen van het diploma, de bursaal effectief aan de thuisinstelling tewerkgesteld wordt of blijft. De ‘brain drain’ wordt hierdoor een halt toegeroepen. BREDER ACADEMISCH NETWERK: bij de ‘sandwich’-beurs is de betrokkenheid van de lokale co-promotor groter. Deze lokale professor biedt steun aan de doctoraatsstudent en helpt een academisch netwerk uit te bouwen met zijn of haar collega’s van de KU Leuven, in het bijzonder met de KU Leuven promotor.
11
WAT OMVAT DE BEURS? Beurzen van het PACO Fonds zijn volwaardige beurzen. De duur van de beurs bedraagt 4 jaren. Wanneer de doctoraatsstudent aan de KU Leuven verblijft, voorziet de beurs in het volgende:
Een wedde ter hoogte van die van een assistent aan de KU Leuven Een tuition fee waiver Verzekeringen en een volwaardig sociaal statuut
Tijdens de periodes doorgebracht aan de thuisinstelling ontvangt de doctoraatsstudent:
Een lokale beurs ter waarde van 850 euro per maand Vliegtuigtickets (1 per jaar, heen en terug)
DE KANDIDATEN Beurzen van het PACO fonds worden aangeboden aan excellente studenten uit 86 ontwikkelingslanden (deze landen vindt men terug op de zogenaamde ‘DAC’-lijst van de OESO). Enkel de minst ontwikkelde landen staan op deze lijst. Kandidaten moeten minstens onderscheiding hebben behaald tijdens de studies, ook tijdens hun masteropleiding. Enkel studenten die nog geen verblijfsvergunning hebben (gehad) voor de EU komen in aanmerking. Doctorandi in spe moeten zelf een promotor van de KU Leuven vinden en een excellente co-promotor aan hun thuisinstelling. Promotoren met sterke academische en coaching-kwaliteiten zijn essentieel voor het welslagen van de kandidaat.
KOSTPRIJS
DE SELECTIE
Volwaardige beurzen bieden een garantie dat de doctorandi zich ten volle kunnen concentreren op onderzoek, op het uitbouwen van een academisch netwerk en op het verwerven van belangrijke organisatie- en beheersvaardigheden.
Aanvragen voor een beurs van het PACO Fonds volgen dezelfde stringente beoordeling als andere aanvragen voor een doctoraatsonderzoek aan de KU Leuven. Daarbij komt nog een bijkomende evaluatie, met name over de ontwikkelingsrelevantie van het onderwerp en de lokale verankering van de kandidaat.
Een bursaal die afstudeert vertegenwoordigt een enorm kenniskapitaal voor zijn of haar thuisland. Door die kennis in te zetten voor lokale ontwikkeling vermenigvuldigt de doctor dit kapitaal meermaals.
De volgende criteria worden tijdens deze twee stappen benut:
Eén volledige beurs aangeboden door het PACO Fonds heeft een kostprijs van ongeveer 90,000 euro. Dit is een investering in de toekomst, in de opbouw van lokale capaciteit, zodat samenlevingen in het Zuiden erop vooruitgaan – vooruitgang gestoeld op onderzoek en wetenschap.
12
CRITERIA
1) ACADEMISCHE KWALITEIT: de academische kwaliteit van zowel de kandidaat als van diens onderzoeksvoorstel worden beoordeeld door de bevoegde doctoraatscommissie of doctoraatsschool. Enkel de meest excellente voorstellen gaan door naar de volgende selectieronde. 2) ONTWIKKELINGSRELEVANTIE EN LOKALE VERANKERING: de relevantie van het onderwerp voor de ontwikkeling van het thuisland wordt in ogenschouw genomen. Ook het potentieel voor lokale impact wordt beoordeeld. Daarnaast wordt nagegaan in welke mate de kandidaat lokaal verankerd is op het ogenblik van de aanvraag en hoe deze verankering nog versterkt zal zijn na het behalen van het diploma. 13
GETUIGENIS – Prof. Dr. Thérèse Biselele In 2014 promoveerde de Congolese pediater Thérèse Biselele op basis van een sandwichbeurs aan de KU Leuven. Haar verhaal toont hoe een investering in één persoon een instelling, een onderzoeksdomein en de opleiding van tientallen artsen in een van ’s werelds armste landen kan versterken.
NIEUW LEVEN REDDEN Asfyxie met als gevolg “hypoxisch-ischemische encefalopathie” (HIE) is één van de belangrijkste oorzaken van de hoge perinatale mortaliteit in het Zuiden. Het doel van de doctoraatsstudie was een analyse te maken van de oorzaken ervan in de context van Kinshasa en een prognose te stellen voor de neurologische ontwikkeling van kinderen met HIE. Daarbij werden klinische symptomen gelinkt aan elektro-encefalografische afwijkingen. Ook werd er gestart met therapeutische hypothermie bij kinderen met HIE. Op basis van dit onderzoek werden profylactische interventies ontwikkeld om prenatale asfyxie zoveel mogelijk te vermijden, en dat aangepast aan de omstandigheden in Congo.
MEETBARE IMPACT "Naast de zorg voor mijn patiënten is er mijn passie voor klinisch wetenschappelijk onderzoek. Dankzij de sandwichbeurs kon ik baanbrekend onderzoek doen ten voordele van de allerzwaksten in de samenleving: pasgeboren baby's. Naast de begeleiding in Leuven werd ik in Kinshasa ondersteund door professor Tady, de lokale promotor, en twee onderzoeksassistenten. Zo kon ik blijven lesgeven aan mijn studenten en de artsen van morgen een goede opleiding geven." Prof. Dr. Thérèse Biselele
Vandaag leidt de inmiddels tot professor benoemde Dr. Biselele tientallen studenten en artsen op, als docent en als stage-coördinatrice. "Het doctoraatsonderzoek van Biselele was van cruciaal belang om een innovatieve therapie op punt te stellen die fysieke en mentale handicaps bij pasgeborenen met zuurstoftekort kan voorkomen.” Prof. Dr. Gunnar Naulaers - promotor
In 2017 werd zij diensthoofd van het departement neonatologie aan de faculteit Geneeskunde van de Universiteit van Kinshasa. Datzelfde jaar werd zij hoofd van het departement pediatrie aan het Universitaire Ziekenhuis van Kinshasa. In 2018 werd prof. Biselele hoofdonderzoeker van de Foundation Saving Babies’ Lives en trekt zo autonoom onderzoeksmiddelen aan. 15
INVESTEERT U MEE?
DE CAPACITEITSOPBOUWERS Een gift ter waarde van 90,000 Euro Een volledige beurs Als mecenas krijgt u de gelegenheid jaarlijks de door u gesteunde student te ontmoeten tijdens een diner
DE BRUGGENBOUWERS
SCHENKEN AAN HET PACO FONDS Indien u het PACO Fonds wil steunen, kan u een schenking doen aan het fonds. Dit kan op het rekeningnummer IBAN BE45 7340 1941 7789, BIC-code KREDBEBB van de KU Leuven met vermelding van ‘1OH-FOPACO-P3610’. Voor giften vanaf 40 euro ontvangt u een fiscaal voordeel. De attesten zijn ook erkend in Nederland.
Een gift ter waarde van 9,000 Euro Met uw steun kan de bursaal reizen tussen Leuven en het thuisland gedurende het hele doctoraatstraject
STEUN VOOR DE TERUGKEER Een gift ter waarde van 900 Euro Uw gift laat de promovendus toe de verdediging van het proefschrift piekfijn voor te bereiden en de terugkeer naar het thuisland te organiseren
16
17
EEN OPROEP TOT SCHENKEN ORGANISEREN TEN VOORDELE VAN HET PACO FONDS? Contacteer het KU Leuven Universiteitsfonds als u interesse hebt om ter gelegenheid van uw feest of activiteit een oproep tot schenken te lanceren voor het PACO Fonds, zodat wij u tijdig kunnen informeren over instructies inzake een fiscaal voordeel. We bezorgen u dan een unieke referentie, zodat u nadien weet hoeveel uw actie heeft opgeleverd.
EEN ACTIE ORGANISEREN TEN VOORDELE VAN HET PACO FONDS? Contacteer het KU Leuven universiteitsfonds als u een actie of evenement wil organiseren ten voordele van het PACO Fonds. Zij kunnen u bijstaan met advies en ondersteuning. Het Universiteitsfonds kan u ook verschillende communicatiekanalen bezorgen en voert zelf ook actief mee communicatie. e-mail: universiteitsfonds@kuleuven.be
SCHENKEN BIJ TESTAMENT U kunt het PACO Fonds opnemen in uw testament en bepalen dat een deel van uw erfenis bestemd is voor het PACO Fonds. Dat kan onder de vorm van een legaat of duo-legaat. Een duolegaat kan fiscaal aantrekkelijk zijn voor uw erfgenamen. U kunt zowel roerende als onroerende goederen nalaten aan het PACO Fonds. De juristen van het KU Leuven Universiteitsfonds kunnen u hierbij helpen: Tel. +32 16 32 37 39 – e-mail: universiteitsfonds@kuleuven.be
18
MEER INFORMATIE OVER HET PACO FONDS Contactpersoon: Laurens Rademakers e-mail: laurens.rademakers@kuleuven.be
MEER INFORMATIE OVER SCHENKINGEN KU Leuven Universiteitsfonds Minderbroederstraat 5 3000 Leuven tel. +32 16 32 37 39 fax +32 16 32 37 38 www.kuleuven.be/mecenaat
19