Skip to main content

Krushi Vigyan September 2022

Page 1

. . એટચમેનટ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨2 કૃષિ ષિજ્ઞાન
ટેલીગ્રામ ચેનલમાં જોડરાવરા અહી ક્લક કરો. ફેસબુક પેઇઝ લરાઈક કરવરા અહી ક્લક કરો. 3કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 3 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨
4 કૃષિ ષિજ્ઞાનઇન્ક્વાયરી નં- 4કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ ટેલીગ્રામ ચેનલમાં જોડરાવરા અહી ક્લક કરો. ફેસબુક પેઇઝ લરાઈક કરવરા અહી ક્લક કરો.
ટેલીગ્રામ ચેનલમાં જોડરાવરા અહી ક્લક કરો. ફેસબુક પેઇઝ લરાઈક કરવરા અહી ક્લક કરો. 5કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 5 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨
6 કૃષિ ષિજ્ઞાનઇન્ક્વાયરી નં- 6કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ ટેલીગ્રામ ચેનલમાં જોડરાવરા અહી ક્લક કરો. ફેસબુક પેઇઝ લરાઈક કરવરા અહી ક્લક કરો.
ટેલીગ્રામ ચેનલમાં જોડરાવરા અહી ક્લક કરો. ફેસબુક પેઇઝ લરાઈક કરવરા અહી ક્લક કરો. 7કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 7 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨

OJdp„ eyrfep_p¡ õâ¡ L$épf¡ A_¡ L$¡V$gp âdpZdp„ L$fhp¡, ap¡õafk sÐh A_¡ `p¡V$pi_y„ L$épf¡ R>„V$L$ph L$fhp¡. 1975_p¡ Ap khpg_p S>hpbdp„ L$„V$u _uL$m¡ Ðepf¡ 10 rv$hk_p A„sf¡ eyrfep, ap¡õafk `pR>m\u Ap`hp_p¡ gpc _\u. `f„sy `p¡V$pi L$„V$u _uL$m¡ Ðepf¡ A¡L$ õâ¡ L$fhp_u hps L$fu lsu. L$©rj r^fpZ kfm L$¡d b_¡ ? s¡ g¡M R>`pep¡ lsp¡, g¡M_p dy¿e A„ip¡ Å¡CA¡ sp¡ gp„bpNpmp _y„ r^fpZ V$|„L$u dyv$s_y„ r^fpZ A_¡ dpÝe dyv$s_y„ r^fpZ g¡sp `l¡gp r^fpZ_u S>ê$rfeps iu s¡hp¡ âñ \pe. r^fpZ A`pe L$épf¡ L$¡ M¡X$|s L$pfS> L$f¡. OZp_¡ âñ \pe Aphy„ L$fS> h^sy„ S> Åe R>¡. s¡ h^pe£ iy„ apev$p¡ ? M¡X$|s L$fS> dp„ X$|bsp¡ Åe R>¡ kpdpÞe fus¡ ê$YuQyõs ¿epg A¡hp¡ R>¡

L$¡ L$fS> L$fhy„ _ Å¡CA¡. r^fpZ_u S>ê$rfeps õhuL$pfsp `l¡gp M¡X$|sp¡_¡ M¡su_p DÛp¡N_¡

L$fS> L$fhp_u S>ê$f õhuL$pfhu Å¡CA¡. kdS>hu Å¡CA¡ A¡ dpV$¡ L$pfZp¡dp„, `fu[õ\ rsdp„ Ap`Z¡ Dsfhy„ Å¡CA¡ Ap`_u M¡su_y„ DÐ`pv$_ OÏ„ _uQy„ R>¡ Ap DÐ`pv$_ h^pfhy„ li¡ sp¡ dpZk_u dl¡_s kp\¡ S>yv$p S>yv$p

L$pdp¡ L$fhp dpV$¡ d|X$u_y„ fp¡L$pZ L$fhy„ Å¡CA¡.

M¡su_p¡ DÛp¡N ìe[¼sNs M¡X$|s_p lp\dp„ R>¡

A¡V$g¡ M¡X$|s s¡dp„ d|X$u fp¡L$pZ dpV$¡ L$fS> L$f¡

R>¡ Mfu fus¡ sp¡ s¡ fpô²_u S>ê$rfeps k„sp¡jhp

DÐ`pv$_dp„ h^pfp¡ L$fhp fpô² d|X$u_y„ fp¡L$pZ

L$f¡ R>¡ A¡d L$luA¡ sp¡ L$p¡C Mp¡V$y„ _\u.

Apd Ap fus¡ M¡X$|s_¡ kdekf_¡ `yfsy„ r^fpZ Ap`u DÐ`pv$L$ue kp^_p¡ h^pfu M¡su DÐ`pv$_dp„ h^pfp¡ L$fhp_p¡ R>¡ A_¡ s¡ fus¡ M¡su_p DÛp¡Ndp„ `X$¡gu âÅ_u Apr\®L$ Apbpv$u kp^hp_p¡ R>¡

dNamu_p h¥opr_L$ M¡su g¡Mdp„ S>du__u `k„v$Nu, DcX$u, h¡gX$u Åsp¡, buS> dphS>s, buS> v$f, hphZu kde, `pep_p Mpsfp¡_u epv$u, Ap„sfM¡X$, r`es_u kp\¡ rdî `pL$ M¡sudp„ dNamu A_¡ rv$h¡gp, dNamu A_¡ k|e®dyMu_u hps gMu lsu, dNamu_p fp¡N Æhps_u k„`|Z® dprlsu s¡ kde¡ dmsu. R>¡‰pdp„ R>¡‰u v$hp_u dprlsu\u cf`yf ApMp¡ g¡M Myb S> fkâv$ lsp¡. R>¡‰¡ k„ip¡^_ L$¡ÞÖ\u M¡sf ky^u L$p¡gddp„ frie_ k|e®dyMudp„\u dlpfpô²dp„ l¡¼V$f¡ 3200 rL$gp¡ DÐ`pv$_ dm¡ R>¡ s¡_u hps,

v$rfepC gug_p¡ `iy Aplpfdp„ D`ep¡N\u gugdp„ õV$pQ®, âp¡V$u_, L$pbp£lpCX$²¡V$, a¡V$, npfp¡ hN¡f¡ `iy Aplpfdp„ DÑd R>¡. s¡_u hps gMu lsu A_¡ A„sdp„ _]v$Z_piL$ hp`fu_¡ Mpsf_p¡ bQph \pe R>¡ s¡_u kdS>Z Ap`u lsu. L$©rj rhop_ S>y_p A„L$p¡dp„\u AN°¡kf A_¡ hl¡gu h¥opr_L$ M¡su_u dprlsu A¡V$g¡ L$©rj rhop_ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨8 કૃષિ ષિજ્ઞાન

All rights reserved Reproduction without prior permission of the publisher is expressly prohibited. The Publisher makes every efforts to ensure that the magazine's contents are correct. However, we accept no effect thereof. The opinions expressed by experts are their own and in no way reflect that of the publisher.

L$©rj eyr_hk}$V$u_p Üpf¡\u 12

>DÑd M¡su: k„NW$_\u ky^pfp sfa 13

L„$`_u ÞeyT 15 âep¡N 16

L©$rj V$¡L$_p¡gp¡Æ 17

d^y k„Qe: c|M 18

Ap„Nmu_p V$¡fh¡: kgpl A_¡ cgpdZ M¡X$|s_p kpQp rdÓ 19

buS> d„Ó: v$yO®V$_p\u bQhp NpX$u_u blpf `Z Ýep_ Ap`p¡! 20

apd® CÞ`yV : 11dy„ A¡N°u A¡riep âv$i®_: 2022 21

d__u hps: L$`pkdp„ hfkpv$ `R>u_u dphS>s 22

L$©rj op_: Ap„V$p¡ dpfp¡ A_¡ D`pe L$fp¡ DÐ`pv$_ h^i¡. 23

Ap¥jr^e `pL$: rhóÏrâep sygku_u _apL$pfL$ M¡su 24

_hu_ Ap¡Åf: Bg¡[¼V$²L$ V$²¡¼V$f lh¡ cpfsdp„. 26

âpL$©rsL$ M¡su: M„s\u M¡su L$fsp rhS>ecpC kphrgep 28

_k®fu: _k®fu - N°u_ lpDkdp„ _k®fu âh©rÑ 30

âpL$©rsL$ M¡su: fp¡N r_e„ÓZ dpV$¡ rb_ fpkperZL$ `Ý^rsAp¡ 32

Y$p¡gue¡ b¡W$p: 35

V$QyL$X$u: 36

Ap¡V$g¡ b¡W$p: 37

Printed Published and owned by : Smt. M. P. Patel, Published from 47-B, Panchvati society, Rajkot-1 and Printed at Gujarat Printers, Rajkot, Editor : Smt. M. P. Patel lpg¡ Ahmu ! 9

સપટમ્બર- ૨૦૨૨ | ્ર્ષ-૪૮ | અંક -૮ સળંગ અંક -૫૪૯, છટક નકલ -૨૫ લ્વાજમની રકમ મનીઓરર, રીમવાર રવાફટ અથ્વા એટપવારનવા ચેક દ્વારવા કષર વ્જ્વાન નવા નવામે મોકલ્ો. સંપાદક : પ્રવીણકુમાર બી. પટેલ સંપક : કૃષિષવજ્ાન અપર લે્લ, રોયલ કોમપલેક્ષ, ભુતખવાનવા ચોક, ઢ્બર રોર, રવાજકોટ - ૩૬૦૦૦૨ ફોન : ૦૨૮૧-૨૨૨૯૯૬૬ ફ્કસ : ૦૨૮૧-૨૨૨૯૮૬૬ ઈમેઈલ : kvrajkot@gmail.com સ્્ષ હક્ક પ્રકવાશકને સ્વાધીન * નયવાયક્ષેત્ર, રવાજકોટ નોંધ : કષર વ્જ્વાનમવા છપવાતવા લેખ, જાહેરવાત અને મવાહહતી જ તે લેખક ક કપનીનવા છ તેની સવાથે અમે સહમત છીએ તેમ મવાન્ નહહ તંત્રી/ પ્રકવાશક : એમ.પી. પટલ લવાજમ ્વાર્રક ષત્ર્વાર્રક પવાંચ્રષીય Advertisement Sive : Full Page : 16x22 cm Half Page ( Horizontal) : 16 x 10 cm Half Page (Vertical) : 7.5 x 22 cm Quarter Page : 7.5 x 10 cm ખેડૂતો માટે ૩૯૯/૧૦૯૯/૧૮૯૯/સંસ્ા માટે ૭૯૯/૨૧૯૯/૩૭૯૮/www. krushivigyan.com www.facebook.com/krushivigyan kvrajkot@gmail.com
L$©rj rhop_ S>y_p A„L$p¡dp„\u : hl¡gu h¥opr_L$ M¡su_u dprlsu L$©rj rhop_ 7 Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡: M¡X$|sp¡_p rlsdp„ "i¡mp¡' cm¡ `Z "i¡YpX$u'
L©$rjrhop_ hp¡V$¹kA`dp„ hp„Qhp bpSy>dp„ Ap`¡g L$p¡X$ sdpfp hp¡V$¹kA`dp„ õL$¡_ L$fp¡. A_¡ Å¡C_ D`f L$guL$ L$fp¡. sd_¡ v$ffp¡S> rhrh^ dprlsu sdpfp dp¡bpCgdp„ dmi¡. કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 9કૃષિ ષિજ્ઞાન

_p¡Mp`Ï„ : Rodents hN®_p âpZuAp¡dp„ `R>u s¡ kkgy„ lp¡e L$¡ Jv$f, Af¡ ! A¡dp„_u rMkL$p¡gu_¡ S> r_fMÅ¡_¡ L$épf¡L$ ! OX$uL$¡e A¡_y„ dp¡Yy„ b„^ _l] cpmuA¡ ! ApMp¡ rv$hk bk L$fX$..L$fX$ S> L$fsy„ cmpe ! AæepkyAp¡_y„ spfZ R>¡ L$¡ Ap hN®_p âpZuAp¡_p v$p„s_u fQ_pdp„ bly dp¡V$p¡ saphs A¡ lp¡e R>¡ L$¡ AÞep¡_p v$p„s S>X$bp_p„ lpX$L$p„dp„ Qp¡V$¡gp lp¡e R>¡. L$p¡B L$pfZ lp\_u NfS> `L$X$u_¡ Mpe. `pR>gp b¡ `N lp¡e ifuf_p¡ Ap^pf Tug_pfp ! A¡_p `f b¡ku_¡ S> Mphp_u guˆs dpZsp lp¡e ! hmu `N_p Ap„Nmp„_p R>¡X$¡ suZp lp¡e _lp¡f. dp¡Yp„ gp„bu bß¡ "i¡mp¡' _pd `yrg¯N, iåv$ i¡mp¡, i¡YpX$u_y„

kf A¡ s|V$u Åe L$¡ M¢QpC Åe sp¡ s¡ S>ÁepA¡ _hp v$p„s DNsp _\u. Äepf¡ Rodents hN®_p âpZuAp¡dp„ v$p„s km„N S>X$bpdp„\u DN¡gp lp¡hp\u A¡ rv$_fps h^sp S> fl¡sp lp¡e R>¡. A¡V$g¡ L$p¡B`Z fus¡ A¡ âpZuAp¡ v$p„s_¡ Okpfp¡ Ap`hp_y„ Qpgy _ fpM¡ sp¡ v$p„s h^sp h^sp s¡_p spmh¡ AX$L$u Åe A_¡ Myà`uA¡ Åe ! ifuf_u kpçesp : Ap hN®_p b^p âpZuAp¡dp„ ifuf¡ `Z lp¡e R>¡ NS>b_y„ kfMp`Ï„ ! v$f¡L$_¡ lp¡e R>¡ Qpf `N. A¡dp„ ApNgp b¡ `N sp¡
kpf¡ A¡hp ! Mphp_y„ A¡dp„
d|R>p¡hpmp A_¡ AØg kkgp S>¡hp ! i¡mp¡ A_¡ i¡YpX$u bß¡ Ap S> hN®_p r_ipQfp¡_u hps Ap`Z¡ L$fhu R>¡. i¡mp¡ S>¡d "i¡YpX$u' _pd R>¡ ÷utgN, R>sp„ _f-dpv$p
dpV$¡ h`fpe R>¡. A¡d S>
R>¡
`Z _f-dpv$p bß¡ dpV$¡ Ap A¡L$ S>
h`fpe R>¡. L$v$_u Ö[ôA¡
A¡hy„ hpd_ ê$` L$¡ KV$ `pk¡ ÅZ¡ L$¡ A¡_y„ bp¡sX$y„ Dcy„ lp¡e ! bß¡_p¡ ApL$pf A¡L$ kfMp¡, A_¡ bß¡_p X$ug¡ lp¡e R>¡ suZp„suMp Å¡fv$pf ArZepmp L$p„V$p ! bß¡ Æh R>¡ r_ipQf A_¡ Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡ Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡ M¡X$|sp¡_p rlsdp„ "i¡mp¡' cm¡ c¡mp¡... `Z "i¡YpX$u' lpg¡ Ahmu ! કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨10 કૃષિ ષિજ્ઞાન

S>du_ `f¡ fl¡_pfp„. `Z dp¡V$p¡ saphs R>¡ A¡L$_p¡ Aplpf A¡hp¡ L$¡

S>¡_p gu^¡ A¡ M¡X$|s_p¡ rdÓ b_u fl¡, Äepf¡ buÆ_p¡ Aplpf

S> A¡hp¡ L$¡ S>¡_p gu^¡ A¡ b_u fl¡ M¡X$|s_u v$yíd_ ! i¡mp¡ Æh R>¡ dp„kplpfu. M¡X$|sp¡_p M¡su`pL$p¡ A_¡

S>du_dp„ afsp¡ flu Np¡L$mNpe, sf¡l sf¡l_u Bemp¡, L$¡V$gp„e L$uV$L$p¡_p L$p¡i¡V$p, dy„X$p-cy„NX$p-sdfp„

A_¡ gpNdp„ Aphu Åe sp¡ Jv$fX$p„ L$¡ _p_pk|_p„ kp`p¡rgep„_p¡ `Z riL$pf L$fu _pM¡. A¡_¡ `pR>y„ A¡hy„ _l] L$¡ A¡L$gp¡ dp„kplpf S> Å¡BA¡ ! s¡_¡ `pgsy b_pìep¡ lp¡e sp¡ MuQX$u L$¡ v$|^-cps `Z bX$u lp¡„i\u S>du g¡ ! A¡V$g¡ `pL$k„fnZ n¡Ó¡ `|fp¡ dv$v$Npf A_¡ hmu rdÓspe¡ r_cphu ÅZ¡ A¡hp¡ ! Äepf¡ i¡YpX$u sp¡ R>¡ h_õ`Ðeplpfu ! M¡X$|sp¡_p M¡su`pL$p¡_¡ S> MpB bNpX$_pfu! A¡V$g¡ sp¡ M¡su A_¡ M¡X$|sp¡_u v$yíd_ S> L$l¡hu `X$¡ _¡ !

fl¡ZpL$ : Ap bpbs_p Adpfp A_ych_u hps L${„ sp¡ OZuA¡ hpf `X$pdp„ Ecp L$f¡gp k|L$u L$X$b_p Ap¡Op L$¡ N„Æ D`pX$hp_p \pe, Ðepf¡ b^p `|mp D`X$u Nep `R>u R>¡‰¡ Ap¡Op_p¡ W$pf (srmey„) kpa L$fsp lp¡BA¡ Ðepf¡ S>h‰¡ S> A¡hy„ b_sy„ lp¡e R>¡ L$¡ A¡L$pv$ i¡mp¡ _S>f¡ _ `X$ép¡ lp¡e ! M¡X$|sp¡_u hpX$uAp¡_p Ap¡Op-N„Æ_u _uQ¡, M¡sf-`pv$f-S>„Ng-hpX$-buX$-Tpmp„Tp„Mfp„ S>¡hpdp„ Ap„V$pa¡fp dpfsp¡ flu A¡_u `L$X$dp„ Aph¡ A¡hp_p¡ riL$pf L$fu s¡_y„ Æh_ NyÅfsp¡ lp¡e R>¡. ApNhp`Ï„ : A¡_u Mpk Apv$s A¡hu L$¡ L$p¡B s¡_¡ AX$L$¡, A¡V$g¡ L$¡ A¡_¡ ce gpN¡ L$¡ sfs L$pQbp_u S>¡d dp¡Yy„-dp\y„-lp\`N b^p„ A„Np¡ k„L$¡gu A¡hp¡ Np¡m v$X$p¡ hmu Åe L$¡ L$ép„ A¡_y„ dp¡Yy„ A_¡ L$ép„ A¡_u `|„R>X$u ? ip¡Ýep e¡ S>X$¡ _l] ! Ap`Z¡ A¡_¡ lp\\u D`pX$u _ iL$uA¡ L$¡ L$p¡B riL$pfu Å_hf `Z `N-dp¡Yp\u AX$L$u _ iL$¡ ! A¡ Np¡m Ny„X$gy hmu Ne¡gp ifuf_p suZp kp¡ep S> Mp¡g_pf_p A„Ndp„ A¡hp `¡ku Åe L$¡ A¡_¡ `X$sp¡ S> L$fhp¡ `X$¡ ! `Z dpZk¡ A¡ Ny„Qmy„ hmu Ne¡g i¡mp_¡ My‰p¡ L$fhp_u ey[¼s lp\ L$fu gu^u R>¡ ! A¡ Ny„Qmp `f Å¡ `pZu f¡X$hpdp„ Aph¡ sp¡ _p_y„ bpmL$ fX$sy„ lp¡e s¡hp AhpS>¡ fX$hp dp„X$¡ A_¡ A„Np¡ Mp¡gu lpghp dp„X$sp¡ lp¡e R>¡. Apd i¡mp_¡ cu_p¡ L$fhp\u k„L$¡g¡gp A„Np¡ R>|V$p L$fu v$¡ R>¡ A¡hu ÅZ A¡_p L$¡V$gpL$ riL$pfu âpZuAp¡_¡ \C NC R>¡. L$ysfp„-riepmhp„ S>¡hp„ i¡mp_¡ Å¡B Åe A¡V$g¡ s¡_p `f `¡ipb L$fu hpm¡, A_¡ S>¡hp¡ i¡mp¡ Mygp¡ \C dp¡Yy„ blpf L$pY¡ L$¡ sfs S> v$bp¡Qu gC riL$pf L$fu S>sp lp¡e R>¡, A_¡ Ap`Z M¡X$|sp¡_¡ rdÓ Nydpìep_p¡ Aakp¡k L$fhp¡ `X$sp¡ lp¡e R>¡. Apd i¡mp¡ R>¡ _p_L$X$p¡ Æh, `Z `pL$k„fnZ n¡Ó¡ OZp b^p„ _yL$ip_ L$pfL$ ÆhX$p_p¡ kapep¡ L$fhp_y„ A¡_y„ L$pd R>¡ OÏ„ dp¡V$L$X$y„ ! i¡YpX$u (iplyX$u)

b_¡gu OV$_p : "cpC ! b¡ ÓZ v$pX$p\u L$p¡B S>_phf A¡hy„ lmu Ney„ R>¡

fp¡S> fps¡ Aphu iL$rfep_p L$¡fpdp„ MpX$p Mp¡v$u_¡ L$¡V$gy„e _yL$ip_ L$fu Åe R>¡. lpgp¡ sd_¡ v$¡MpX$y„.' hpX$uA¡ flu rv$_fps M¡suL$pddp„ cpNuv$pfu L$f_pf cprNep rls¡j¡ hpX$u_p v$fhpÅdp„ âh¡isp„ S> d_¡ arfepv$ L$fu.

"lpg cpC, Å¡BA¡ sp¡ Mfp L$¡ L$p¡Z _hsf v$yíd_ ÅÁey„ R>¡ ?' L$lu, ly„e¡ iL$rfep_p L$épf¡ Nep¡. Å¡ey„ sp¡ Mf¡Mf L$épfp dpügp OZp b^p h¡gp h]Mu-Qy„\u-M¢Qu_¡ S>du_dp„\u iL$rfep L$pYhp_u dl¡_s gu^¡gu Å¡B. L$épfp¡ cu_p¡ _lp¡sp¡ A¡V$g¡ Å_hf_p `N_p kNX$ sp¡ _ cmpep, `Z S>fp Ýep_\u Apk`pk _S>f a¡fhsp A¡L$ a|V$¡L$ g„bpB_p¡-L$pmu-L$Õ\pB Tp„ehpmp¡-ka¡v$ guõkp¡ k|ep¡ _S>f¡ QX$ép¡! A_¡ ly„ A¡_p `f\u `pdu Nep¡ L$¡ Ap L$pmp¡ L$pdp¡ L$f_pf buS>y„ L$p¡B Å_hf _l], `Z "i¡YpX$u' S> R>¡ ! L$pfZ L$¡ Aphp k|epê$`u L$p„V$p i¡YpX$u_p ifuf `f lp¡e R>¡ A¡hu d_¡ ÅZ lsu. Ad¡ A_ydp_ gNpìey„ L$¡ ApV$gpdp„ L$ép„L$ i¡YpX$u_y„ fl¡ZpL$ lp¡hy„ Å¡BA¡. hpX$u_p i¡Yp-hpX$-A„v$f_p `pmp b^y„ s`põey„, `Z L$ép„e A¡_p fl¡ZpL$_p¡ `Ñp¡ gpÁep¡ _l]. `R>u D`X$ép hpX$u_u bpS>ydp„ Aph¡g smph_u `pm s`pkhp. sp¡ smph_u `pmudp„ A„v$f_p cpN¡ A¡L$ bMp¡g _S>f¡ QX$u, A_¡ Al] `Z b¡-ÓZ A¡hp S> L$p„V$p _S>f¡ `X$ép-S>¡hp¡ L$p„V$p¡ iL$rfep_p L$épf¡\u dþep¡ lsp¡. lh¡ _½$u \ey„ L$¡ Ap bMp¡g S> i¡YpX$u_y Of R>¡ ! Ad¡ A¡ bMp¡g `f L$p„V$p v$pbu A¡_p D`f dpV$u v$pbu v$u^u. dpÞey„ L$¡ lh¡ hp„^p¡ _l] ! `Z Adpfu dpÞesp Mp¡V$u `X$u. buÅ rv$hk¡ iL$rfep_p L$épf¡ sp¡ A¡_u A¡ S> fpdpeZ ! lh¡ ? afuhpf bMp¡g `f L$p„V$p _pMu, A¡_p D`f L$ep£ sp`. A¡ blpf

Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 11કૃષિ ષિજ્ઞાન

_l] _uL$m¡ _¡ Åi¡ L$ép„? `Z `rfZpddp„ ApS>¡ `Z dþey„ dp¡V$y„ d]X$y„ ! Qpf-`p„Q hpf v$f v$bphhp_u dl¡_s gu^u `Z apìep _l]. Äepf¡ hfkpv$ \ep¡ A_¡ smphdp„ `pZu cfpey„, A_¡ bMp¡g `pZudp„ X$|bu NC, `R>u A¡ v$¡MpC _\u. Mbf _\u L$¡ A¡ cpNu NC L$¡ dfu NC? `Z Ðepf¡ Ad¡ A¡_p Ópkdp„\u R>|V$ép !

Ap¡mM : 5-7 hfk_y„ Apeyj ^fph_pf kõs_ hN®_p Ap Å_ hf_u dy¿e ÓZ âÅrsdp„ 10-12 `¡V$p Års R>¡. S>¡dp„_u Ap`Zp v$¡idp„ ÓZ Års _S>f¡ QX$¡ R>¡. S>¡_¡ NyS>fpsudp„ "iplyX$u', k„õL$©sdp„ "iëeX$u', Äepf¡ g¡V$u_dp„ "¼hug`uN' A_¡ A„N°¡Ædp„ "`p¡fL$éy`pB_' L$l¡ R>¡. `Z M¡sf-hpX$u_p i¡Yp-`pmpdp„ cp¡Z b_phu fl¡su lp¡B, Ap`Z¡ M¡X$|sp¡ sp¡ A¡_¡ "i¡YpX$u' sfuL$¡ S> Ap¡mMuA¡ R>uA¡. `„MuAp¡dp„ S>¡d V$uV$p¡X$u-L$pbf-kyOfu A_¡ Å_hfp¡dp„ S>¡d rMkL$p¡gu-Op¡—R>R>y„v$f S>¡hp_u Ap¡mM `f„`fp\u ÷utgNdp„ S> bp¡gpe R>¡, R>sp„ A¡dp„ _f-dpv$p bß¡ lp¡hp_p„. bk, A¡_p S>¡hy„ S> iplyX$u L$¡ i¡YpX$u iåv$ _f A_¡ dpv$p bß¡ dpV$¡ k„bp¡^psp¡ iåv$ lp¡B, s¡_p _f_¡ Ap`Z¡ i¡YpX$p¡ L$¡ iplyX$p¡ S>¡hp iåv$\u Ap¡mMpZ L$fphsp _\u. fl¡ZpL$ : i¡YpX$u gugu k|L$u - b^u ^fsu `f fl¡_p{„ âpZu R>¡. V$¡L$fp hpmu ^fsu lp¡e L$¡ L$p„V$phpmp k|L$p S>„Ngp¡_p¡ rhõspf lp¡e, Oprkep d¡v$p_p¡ lp¡e L$¡ `R>u _l¡fp-hp¡„L$mp_u rL$_pfuAp¡, smph_u `pmuAp¡ L$¡ `R>u M¡sf-hpX$uAp¡_p i¡Yp-`pmp ! cp¡„edp„ v$f - bMp¡g b_phu fl¡_p{„, L$p¡B hps¡ fl¡ZpL$ _ R>p¡X$_p{„, _L$V$y„ Å_hf R>¡ Ap ! k„h^®_ : dp¡V$¡cpN¡ i¡YpX$u A¡L$ bÃQp_¡ S>Þd Ap`¡, `Z L$p¡Bhpf 3-4 bÃQp„ S>Þçep„ lp¡e A¡hpe¡ Ap^pfp¡ R>¡. Jv$f_p„ bÃQp„ S>Þd hMs¡ kph S> Ap„^mp„ lp¡e R>¡, Äepf¡ i¡YpX$u_p„ bÃQp„ sp¡ S>Þd¡ Ðepf\u S> lp¡e R>¡ v$¡Msp„ ! iê$ iê$dp„ v$¡l `f lp¡e R>¡ L$p¡dm hpm, `Z kde S>sp„ L$p„V$p_y„ ê$` `L$X$u g¡sp lp¡e R>¡. ifuf fQ_p A_¡ õhfnZ_u s¡_u sfL$ub: i¡YpX$u_y„ ifuf lp¡e O¡fp bv$pdu L$¡ L$pmp f„N_u QpdX$u ^fphsy„. `|„R>X$u lp¡e kph S> V$y„L$u ! Nmp `f ApR>p¡ ka¡v$ `V$p¡ A_¡ dp\y„ `¡V$pm A_¡ `N rkhpe_p ApMp ifuf `f gp„bp AZuv$pf suZp ka¡v$ f„N_p L$pmp V$`L$p„mp a|V$¡L$ g„bpB_p `pf hNf_p cg¡ L$l¡hpsp lp¡e `]R>X$p„, `Z lrL$L$s¡ lp¡e AZuv$pf kp¡ep S>! Ap `]R>X$p„ v$¡Mph¡ cg¡ gpNsp lp¡e ky„hpmp _¡ guõkp, `Z lrL$L$s¡ s¡_p `f A¡hu fus_p c]NX$p lp¡e R>¡ L$¡ L$p¡B v$yíd__p ifufdp„ O|ku Nep `R>u s¡ Apkp_u\u _uL$msp _\u. 20 \u 30 lÅf_u k„¿epdp„ gpN¡gp ifuf `f_p Ap L$p„V$p A¡_p fnZ_y„ lp\hNy„ lr\epf R>¡. kpdpÞe k„Å¡Np¡dp„ ip„s fl¡sy„ Ap Å_hf s¡ b^p `]R>p_¡ `pR>m_u bpS>y Ymsp fpMsy„ lp¡e R>¡. `Z L$p¡B riL$pfu s¡_p `f lydgp¡ L$f¡ Ðepf¡ S> s¡_p¡ Mfp¡ `fQp¡ s¡ riL$pfu_¡ v$¡MpX$u v$¡sy„ lp¡e R>¡. Å¡ L$¡ riL$pfu `f ku^p¡ A¡V$¡L$ A¡ L$épf¡e L$fsy„ _\u. â\d s¡_¡ "dpfp\u R>¡V$p fl¡Å¡ lp¡, _l]sf kpfphpV$ _l] fl¡' A¡hp¡ ÅZ¡ Q¡shZu ê$` k„L$¡s Ap`hp â\d ifuf_u QpdX$u lgphu, `]R>p„ ApX$p-Ahmp lgphu-MMX$phu Mf..Mf.. A¡hp¡ AhpS> L$f¡, kpdphpmp_¡ AZNdp¡ D`S>¡ A¡hu N„^ R>p¡X$¡, R>sp„ riL$pfu _ kdS>¡ sp¡ `R>u `pR>m Ym¡gp `]R>X$p„_¡ ku^p A_¡ V$V$pf L$fu, kpdu R>psuA¡ gX$hp_¡ bv$g¡ `pR>p

`N¡ lX$u L$pYu riL$pfu_p dp¡Yp `f A¡hu Tp`V$ Qp¡X$u v$¡ L$¡ riL$pfu L$p„hL$pfp¡ _pMu-dp¡Yp`f L$p„V$p My„QhpX$u `pR>p¡ lV$u Nep¡ lp¡e !

lp, A¡V$gy„ M{„ L$¡ v$yíd_ `R>u L$p¡B dpZk lp¡e L$¡ Å_hf, õhbQph hMs¡ A¡_p ifufdp„ k|ep A¡V$gp Å¡f\u OykpX$u v$¡su lp¡e R>¡ L$¡ s¡ `pR>p M¢QpB Aphhp_¡ bv$g¡ `p¡sp_p ifufdp„\u DMX$u Åe sp¡ L$yfbp_ ! `Z v$yíd__¡ sp¡ A¡hu fpX$ `X$phu v$¡hp_u L$¡ kp„cf¡ Ðep„ ky^u i¡YpX$u_y„ _pd _ g¡ ! A_¡ hps¡e kpQu R>¡ lp¡ ! A¡ k|ep Å¡ S>ëv$u M¢Qu g¡hpdp„ _ Aph¡ sp¡ OJ_u X$y„X$u_u S>¡d Ahmu Ny„\Zuhpmp lp¡B, h^y _¡ h^y KX$p Dsfsp S>sp lp¡e R>¡. A¡V$g¡ sp¡ b_¡ Ðep„ ky^u i¡YpX$u_p¡ riL$pf L$fhp L$p¡B fpÆ _l]. R>sp„ c|M sp¡ cy„X$u R>¡ _¡ cpC ! c|¿ep _pf-riepm -tkl-hpO-v$u`X$p-f]R> L$¡ S>„Ngu L$ysfp S>¡hp\u fl¡hpsy„ _\u. A_¡ i¡YpX$u_p¡ riL$pf L$fhp_p¡ AMsfp¡ L$fhp S>sp„ cy„X$pB_p dp¡Yp `f i¡YpX$u_p `]R>X$p„ My„QhpX$¡ Ðepf¡ S> l¡W$p b¡ksp„ lp¡e R>¡. Af¡ ! A¡hp¡e¡ rf`p¡V$® R>¡ L$¡ d©Ðey `R>u_p tkl_p ifuf_y„ `p¡õV$dp¡V$®d L$fsp„ s¡_p dp¡Yp `f\u i¡YpX$u_p My„Qu Ne¡gp L$p„V$p_p W$y„W$p Å¡hp dþep lp¡e ! riL$pfu dpZk_u ey[¼s : S>¡_p¡ riL$pf L$fhp My„Mpf A_¡ fp_u Å_hfp¡ `Z b_¡ Ðep„ ky^u v$|f cpNsp lp¡e A¡hu i¡YpX$u_p¡ riL$pf s¡_p dp„k A_¡ `]R>p_p h¡`pf A\£ "dpZk' L$fu g¡hpdp„ lp¡„riepf R>¡ bp¡gp¡ ! dpZk sp¡ ey[¼sbpS> Mfp¡_¡ ? i¡YpX$u_p L$p„V$pmp ifuf D`f ^pbmp¡ L$¡ Np¡v$X$p S>¡hy„ v$mv$pf L$`X$y„ Yp„L$u v$C, i¡YpX$u_¡ dy„Thu, L$pbydp„ gC_¡ dpfu _pMu `p¡sp_p¡ Bfpv$p¡ `pf `pX$sp lp¡e R>¡. i¡YpX$u âÐe¡ M¡X$|sp¡_p¡ AZNdp¡ : i¡YpX$u R>¡ h_õ`Ðeplpfu. L$ped Mps¡ L$yÏ„ L$yÏ„ Opk, M¡su`pL$p¡_p L$yZp„ `p_, spÅ„ rMg¡gp a|g, A_¡ h_`L$ amp¡ s\p rbep„ - Äep„\u dm¡ Ðep„\u ip¡^u ip¡^u Mp^p L$fsu lp¡e R>¡. `Z s¡_¡ Arsrâe Å¡ L$p¡B Mp¡fpL$ lp¡e sp¡ s¡ R>¡ S>du__u A„v$f \_pfp âL$pf âL$pf_p L$„v$d|mp¡! A_¡ A¡ b^pdp„ e¡ Å¡ iL$rfep cpmu Åe sp¡ sp¡ Ådp¡ `X$u Åe cpC ! `R>u buS>y„ L$p„B _ Å¡BA¡ ! riepmp v$fçep_ h©np¡_u L$yZu L$yZu sufMuAp¡ A_¡ \X$_u R>pg_u A„v$f_u Ap„sfR>pg_¡ `Z _ R>p¡X$su lp¡hp\u TpX$hp_¡ dfu S>hp_u _p¡bs gphu v$¡su lp¡B, M¡su dpV$¡ Ap S>_phf Msf_pL$ _yL$ip_ L$f_p{„ kprbs \ey„ R>¡. A¡V$g¡ S> i¡YpX$u âÐe¡ M¡X$|sp¡_¡ `|fu _afs R>¡

Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨12 કૃષિ ષિજ્ઞાન

X$²¡N_a´V$dp„

`fpN_e_ L$fhp\u apev$p¡ \pe

s¡ rhj¡ S>Zphsp kh® îu L$y. ^pfp A¡Q. ApMÅ X$p¸. A¡_. ApC.

ipl bpNpes dlprhÛpge, ApZ„v$ L$©rj eyr_hrk®V$u, ApZ„v$388110. X$²¡N_a´V$dp„ _f

A_¡ dpv$p cpN A¡L$ S> a|gdp„ Aph¡gp lp¡hp R>sp„ s¡dp„ Ås¡ `fpN_e_ \pe A_¡ _ `Z \pe A¡_p Ap^pf¡ b¡ âL$pf_u h¡fpeV$uAp¡ Å¡hp dm¡ R>¡. L$yv$fsu fus¡ `fpN_e_ \sy _ lp¡e sp¡ S>¡hu fus¡ Mpf¡L$dp„ lp\\u S> `fpNfS> _¡ dpv$p R>p¡X$ `f R>p„V$hp\u kp{„ DÐ`pv$_ dm¡ R>¡ A¡hu fus¡ Å¡ X$²¡N_a´V$_p a|gdp„ R>p„V$hpdp„ Aph¡ sp¡ am_p DÐ`pv$_ A_¡ NyZhÑpdp„ h^pfp¡ Å¡hp dm¡ R>¡.

(4) Qpfpdp„ aL$s S>yhpf _ MhX$phsp k|L$p¡ Qpfp¡ \p¡X$p âdpZdp„ kp\¡ rlsphl

(5)

a|g fpÓu v$frdep_ Mugsp lp¡hp\u 10-11 hpÁep hÃQ¡ `fpN_e_ L$fhy„ AkfL$pfL$ fl¡ R>¡. Ap dpV$¡ AgN AgN h¡fpeV$u_p a|gdp„\u `fpNfS> A¡L$ X$uidp„ A¡L$W$u L$fhu, S>¡ ka¡v$ `umpi `X$sp `pDX$f S>¡hu v$¡Mpe R>¡. Ap `fpNfS>_¡ dpv$p cpN_u V$p¡Q `f b°i hX$¡ R>p„V$hu A_¡ h^pfp_p `pDX$f_¡ `¡L$ L$fu äuS>dp„ kpQhhp¡ S>¡ `pR>m\u D`ep¡Ndp„ gC iL$pe. h^pfhp

rhj¡ S>Zphsp kh® îu X$p¸. Q¡s_p `u. dp¡v$u `iy `p¡jZ rhcpN, `iyrQrL$Ðkp

A_¡ `iy`pg_ dlprhÛpge, kfv$pf L$©rj_Nf-385 506 dp¡. : 91063 52045, Ap âr¾$epdp„ `fpm_p hS>__p 4% âdpZ¡ eyfuep g¡hpdp„ Aph¡ R>¡. Ap 4 rL$.N°p. eyfuep_¡ 60 rgV$f `pZudp„ Ap¡Nmhpdp„ Aph¡ R>¡. Ap eyfuep_p ÖphZ_¡ 100 rL$. N°p. `fpm_p \f `f A¡L$kfMp dp`dp„ R>p„V$hp_y„ lp¡e R>¡. Ap_u D`f àgp[õV$L$_u Qpv$f hX$¡ s¡_¡ Qpf¡ bpS>y\u Yp„L$u v$¡hy„ A_¡ s¡ YNgp_¡ lhpQyõs fus¡ b„^ L$fu v$¡hy„. Å¡ àgp[õV$L$dp„ L$pÏ„ lp¡e sp¡ s¡_¡ R>pZ L$¡ dpV$u\u gu`u_¡ b„^ L$fhy„. ÓZ AW$hprX$ep ky^u s¡_¡ Ap [õ\ rsdp„ fpMu Ap `fpm_¡ L$pYu_¡ s¡dp„ kpv$y„ `fpm c¡mhu dp¡V$u Jdf_p `iyAp¡_¡ MhX$phu iL$pe R>¡. ^uf¡ ^uf¡ `iy V$¡hpC Åe Ðepf bpv$ âr¾$ep L$f¡g `fpm_u dpÓp \p¡X$p \p¡X$p rv$hk¡ rv$hk_p A„sf¡ h^pfsp S>C fp¡S>_y„ 6 \u 8 rL$.N°p. eyfuep âr¾$ep `fpmhpmy„ `fpm A¡L$ `y¿s he_p Npe, c¢k, bmv$_¡ _ufZ L$fu iL$pe R>¡. \fdp„\u `fpm L$pYu gu^p bpv$ A¡L$pv$ L$gpL$ My‰pdp„ d|L$u fpMhy„. v$f A¡L$ rL$.N°p. eyfuep âr¾$ephpmp `fpm v$uW$ 125 N°pd v$pZ Ap¡R>y„ Ap`hy„ `X$¡ R>¡ dpV$¡ v$pZ_u bQs \pe R>¡.. khpf¡ L$¡ dp¡X$u kp„S>¡ hpY¡gu `y¿s S>yhpf S> MhX$phhu.

eyfuep âr¾$ep Üpfp OpkQpfp_u NyZhÑp
OpkQpfpdp„ fl¡g T¡fu sÐhp¡_u `iyAp¡_¡ L$¡d bQphhp s¡ rhj¡ S>Zphsp kh® îu X$p¸. S>¡. bu. L$r\rfep X$p¸. bu. S>¡. Óp„NX$uep, X$p¸. A¡k. X$bëey kphfL$f, h¡V$f_fu `åguL$ l¡ë\ & A¡r`X$¡rdep¡gp¡Æ rhcpN, `iy rQrL$Ðkp A_¡ `iy`pg_ dlprhÛpge, dp¡subpN, S>|_pNY-362001 (1) `iy_¡ `yô kde¡ L$p`Zu A¡V$g¡ L$¡ 50% a|g Ahõ\phpmu S> S>yhpf S> MhX$phhu. (2) A`rf`L$h, Ap¡R>p `pZu\u \e¡g s¡dS> Ap¡R>p r`es\u \e¡g S>yhpf `iy_¡ MhX$phhu rlsphl _\u. (3) hl¡gu
gugp
S>
Ap`hp¡
R>¡.
S>yhpf_u L$p`Zu L$f¡g M¡sfdp„ afu a|V$ \pe s¡ bZNp„ L$¡ rX$ep„ `iy _ Mpe s¡_u L$pmÆ fpMhu. (6) L$p`Zu L$f¡g S>yhpf syf„s _ MhX$phsp„ sX$L$pdp„ k|L$ìep bpv$ MhX$phhp\u T¡f_u Akf r_hpfu iL$pe. (7) `iy_¡ A¡L$ kp\¡ b^p¡ Qpfp¡ _ _ufsp„ kdep„sf¡ \p¡X$p¡ \p¡X$p¡ Qpfp¡ Ap`hp¡ rlsphl R>¡. (8) S>yhpf_p¡ Qpfp¡ MhX$pìep bpv$ `iy Aõhõ\ gpN¡ sp¡ syf„s S> `iyrQrL$ÐkL$_p¡ k„`L$® kp^hp¡. ipL$cpÆdp„ d„X$`\u \sp apev$pAp¡ 1. M¡sfdp„_u Ap„sf r¾$epAp¡ S>¡hu L$¡ M¡X$, r`es, t_v$pdZ hN¡f¡ kfmsp\u \pe R>¡. 2. dp„X$hp `f h¡gp QYphhp\u h¡gp_¡ ãm b¡khp_p rhõspfdp„ h^pfp¡ \pC R>¡ S>¡ Apif¡ DÐ`pv$_ h^pf¡ R>¡. 3. `fpN_e__u âr¾$ep kl¡gpC\u \su lp¡hp\u am b¡khp_y„ âdpZ h^¡ R>¡. 4. `|fsp âdpZdp„ k|e®âL$pi dmsp¡ lp¡hp\u fp¡N Æhps_y„ âdpZ OV$¡ R>¡. 5. ãmp¡ Dspfhp s\p Ap„sf `pL$p¡_u huZudp„ kfmsp fl¡ R>¡. L$©rj eyr_hk}$V$u_p Üpf¡\u કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 13કૃષિ ષિજ્ઞાન

v$k¡L$ hj® `l¡gp ly„ R>ÑukNY dyL$pd¡ A¡L$ L$©rj âhpkdp„ lsp¡. Ðep„ s¡ rhõspf_u A¡L$ rbepfZp¡ b_phsu rhA¡_Apf L$„`_u_p apDÞX$f Q¡fd¡_¡ A¡L$ hps Ad_¡ L$l¡gu. "M¡sudp„ Å¡ h^y AphL$ d¡mhhu lp¡e sp¡ k„NrW$s rhL$pk (Cluster Development) S> A¡L$ dpÓ dpÝed R>¡. L$p¡C M¡X$|sp¡ ìe[¼sNs h©rÙ L$fi¡ sp¡ s¡_u AkpdpÞe dl¡_s A¡L$ AphX$s\u li¡,. S>¡ L$v$pQ õ\peu L$¡ gp„bpNpmp_u _ `Z lp¡e, v$kL$p `l¡gp Ap kÞdp_ue ìe[¼s_u D`ey®¼s hpsdp„ s¡ kde¡ Ap`Z_¡ L$C _uÆ kdS> _lp¡su `X$u. `f„sy Ðepf bpv$ NyS>fps dp„ S>¡ fus¡ L$ÃR>dp„ M¡su_p¡ rhL$pk \ep¡ s¡ Å¡CA¡ sp¡ Ðep„ v$pX$d, Mpf¡L$, Ap„bp, X$²¡N_ a³V$, V$¡V$u rhN¡f¡ S>¡hp `pL$p¡ âdpZdp„ kpfu fus¡, ApM¡ ApMp rhõspfp¡dp„ A_¡ _apL$pfL$ fus¡ hhpsp \ep. s¡_u kp`¡n¡ kp¥fpô² L$¡ NyS>fpsdp„ buÅ rhõspfp¡ L$¡ Äep„ cp¥Np¡rgL$ `rf[õ\rs sp¡ kfMu lp¡hp R>sp„ L$ÃR> S>¡V$gu kamsp_y„ âdpZ S>¡ s¡ `pL$p¡dp„ _\u. Ap k„`|Z® bpbsdp„ d|mdp„ k„NrW$s rhL$pk S> R>¡.

hj® 2019 dp„ A\®ip÷dp„ S>¡d_¡ _p¡b¡g âpCT dm¡gp¡ s¡ ArcrS>s b¡_S>}$ A_¡ s¡d_u V$ud¡ cpfs_p k„v$c£ hp¡V$ Ou CL$p¡_p¡du _uX$ _ph? _pd¡ `yõsL$ âL$pris L$ey¯. S>¡dp„ M¡su rhjeL$ bpbsp¡_p¡ r_óZp„s _ugL$„W$ rdîp dyS>b hj® 1880 dp„ B[ÞX$e_ a¡dpB_ L$rdi_¡ spfZ L$pYéy„ lsy„ L$¡ cpfsdp„ OZp b^p gp¡L$p¡ R>¡ S>¡_¡ M¡X$hp dpV$¡ \p¡X$uL$ Ad\u S>du_ S> âpá R>¡. NZsfu v$ip®h¡ R>¡ L$¡ lS>y `Z M¡su kp\¡ k„L$mpe¡gp L$pdv$pfp¡

L$¡ S>¡ 1951 dp„ 100 rdrge_\u h^u 2011 dp„ 260 rdrge_ ky^u hÝep R>¡. spS>¡sf_p¡ fp¡S>Npfu kh£ `Z v$ip®h¡ R>¡ L$¡ 40% \u h^y cpfs_p L$pdv$pfp¡ lS>y `Z M¡su kp\¡ k„L$mpe¡gp R>¡, S>¡ a¼s R>Ì$pcpN_u fpô²ue AphL$_p¡ ÷p¡s R>¡. Ap\u L$p¡C `Z Ap[\®L$ D`pS>®__p `Ngp„Ap¡ M¡suhpX$u_¡ k„bp¡Ýep rh_p A^|fp R>¡. îu _ugL$„W$ rdîp_p S> spS>¡sf_p hjp£dp„ \e¡gp kh£ A_¡ Aæepk A_ykpf M¡sudp„ Ap¡R>u AphL$ A_¡ h^y gp¡L$ Å¡X$pZ_u kdõep h^y_¡ h^y suh° b_su NC R>¡, S>¡_y„ L$pfZ R>¡ rhfp¡^pcpk. îu rdîp A_ykpf k„NW$_\u ky^pfp sfa >DÑd M¡su îu _ug¡j L$pdfuep dv$v$_ui M¡su r_epdL$ (rh.k„.) k„ey¼s M¡su r_epdL$ (rhõsfZ)_u L$Q¡fu, S>|_u L$g¡¼V$f L$Q¡fu L$ç`pDÞX$, fpS>L$p¡V$ DÑd M¡su संगठन में शक्ति होती है। કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨14 કૃષિ ષિજ્ઞાન

R>¡‰p hjp£dp„ Mp¡fpL$_u dp„N TX$`\u h^u _\u. cpfsdp„ hõsu h^pfp_p¡ v$f Ap¡R>p âdpZdp„ hÝep¡ A_¡ cpfsuep¡_u fl¡ZuL$fZu _p bv$gph\u ìe[¼s v$uW$ Ap¡R>u L$¡gfu g¡sp \ep R>¡. buÆ bpS>y, N°pduZ dpmMpNs kyrh^pAp¡ S>¡hu L$¡ fp¡X$, fõsp, huS>mu, L$_¡[¼V$rhV$u rhN¡f¡_p¡ rhL$pk _p¡„^`pÓ fus¡ \ep¡ R>¡. b^u S> L$¡V$¡Nfu_p Mp¡fpL$ ^Þe, L$W$p¡m, ipL$cpÆ, amp¡, dfu-dkpgp rhN¡f¡ kfàgk R>¡. S>epf¡ h^pfp_p¡ `yfhW$p¡ Ap¡R>p¡ \pe R>¡ Ðepf¡ Mp¡fpL$_p cph h^¡ R>¡. kpdpÞe fus¡ AphL$_u rhipm i©„Mgp Mp_pf N°plL$p¡ (`¥kpv$pf hN®) sfa\u DÐ`pv$L$p¡ (M¡X$|sp¡) sfa Åe R>¡ `f„sy Al] ep dp„N L$fsp `yfhW$p¡ h^y lp¡hp\u Ap i©„Mgp AV$L$u Åe R>¡ A_¡ L$v$pQ Ap\u S> M¡X$|sp¡_y„

Ap[\®L$ D`pS>®_ S>¡V$gy„ \hy„ Å¡CA¡ s¡V$gy„ \ey„ _\u.

Ap rhfp¡^pcpk_¡ `lp¡„Qu hmhp îu rdîp_¡ OZp rhL$ë`p¡ k|Qìep R>¡. S>¡dp„ Mp^pÞep¡ _y„ h^y DÐ`pv$_ A_¡ r_L$pk, M¡s `¡v$pip¡_y„ d|ëe h^®_ L$fhp âp¡Ðkpl_ Ap`hy„, buÅ _hp `pL$p¡_p¡ rhL$ë` rhQpfhp A_¡ h¡QpZ âr¾$epdp„ hQ¡rV$ep`Zp_¡ OV$pX$hp dy¿e R>¡.

M¡X$|s rdÓp¡, kdN° rhðdp„ A\®ip÷ rhjedp„ S>¡d_¡ _p¡b¡g âpCT dþep¡ R>¡ s¡hp ìe[¼s A_¡ s¡_u V$ud¡ `Z M¡sudp„ ky^pfpAp¡ dpV$¡_p S>¡ - S>¡ rhL$ë`p¡ k|Qìep R>¡ s¡ b^pdp„ `Z k„NW$_ S> d|mdp„ lp¡e s¡hy„ S>Zpe R>¡.

R>ÑuiNY_p s¡ kˆ_ hX$ug_u kgpldp„, L$ÃR>_p M¡sudp„ \e¡gp rhL$pkdp„ A_¡

_pb¡g âpCT rhS>¡sp A\®ip÷u_u rhL$ë`p¡dp„ `Z S>¡ spfZ õhê$`¡ _uL$m¡ R>¡ s¡ R>¡ k„NW$_. cpfsue M¡sudp„ S>¡ rhL$pk lh¡_p rv$hkp¡dp„ A`¡rns R>¡ s¡ k„NW$_ L$¡ klL$pf rh_p L$v$pQ iL$é _rl b_¡. Ap bpbs_¡ L$¡ÞÖ kfL$pf `Z kpfu fus¡ ÅZ¡ R>¡ A_¡ L$v$pQ klL$pf d„Ópge b_phhp `pR>m_p¡ A¡L$ l¡sy M¡su `Z lp¡C iL$¡. kfL$pf sp¡ FPO b_phu M¡X$|sp¡ L$p¡`p£f¡V$ ¼gQf_u M¡su L$fsp \pe. s¡hp õhà_p¡ `Z k¡h¡ R>¡ `f„sy M¡X$|s rdÓp¡ iy„ Ap` AphX$p Wdp¡V$p

DÑd M¡su
bv$gph dpV$¡ M¡sudp„ k„NrW$s fus¡ M¡su L$fhp, DÐ`pv$_ h^pfhp, d|ëe h©rÙ L$fu Ap`Zu `¡v$pip¡ MRP V$¡N `f h¡Qhp, _hp _hp `pL$p¡_p ¼gõV$f b_phu _hu S> Ap¡mM d¡mhhp, hQ¡rV$ep`Zp _¡ v$|f L$fu Ap`Zu S>Zk r_L$pk L$fhp ky^u s¥epf R>p¡ ? સંગઠનમાં શક્તિ છે કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 15કૃષિ ષિજ્ઞાન
b¡õV$ A¡N°p¡ gpCa A¡V$g¡ cpfs_u k„ip¡^_ L$fu M¡X$|sp¡_¡ _hp S>„sy_piL$ dp¡g¡L$éyg Ap`su S>„sy_piL$ DÐ`pv$L$ L$„`_u. L$„`_u_p A¡d. X$u. îu rhdg Aëhp\u L$l¡ R>¡ L$¡ b¡õV$ A¡N°u gpCa 3 âp¡X$¼i_ àgpÞV$ A_¡ 100 õV$pa kp\¡ 360 \u h^y ap¡çe®yg¡i_ A_¡ 80 V$¡L$_uL$g b_ph¡ R>¡. spS>¡sfdp„ L$„`_u cpfsdp„ kp¥â\d `pefp¡npkëap¡_ V$¡L$_uL$g DÐ`pv$L$ bÞey„ R>¡. `pefp¡npkëap¡_ A¡ OJ, dL$pC, kp¡epbu__y„ t_v$pdZ_piL$ R>¡ Arc_„v$_ b¡õV$ A¡N°p¡gpCa h^y rhNs dpV$¡ CÞL$hpefu L$pX®$ _„. 15 `f V$uL$ L$fu_¡ hp¡V$kA` L$fp¡. Cdpfpdp„ R>¡ auâp¡_ug 0.6 V$L$p hÑp këaf 70% A_¡ T]L$ Ap¡npBX$ 13% Ap W$DG ap¡d®dp„ R>¡ A_¡ X$p„Nf DNpX$sp M¡X$|sp¡ dpV$¡ 4 rL$gp¡ ârs A¡L$f hp`fhp_u cgpdZ R>¡. X$p„Nf DNpX$sp M¡X$|sp¡ dpV$¡ Npædpfp_u Cem dpV$¡ Myb kpfu âp¡X$¼V$¹k R>¡. S>yX$hp Æ dp„ R>¡ L$gp¡f`pefuap¡k 50% hÑp kpe`fd¡\°u_ 5 V$L$p Ap W$DG ap¡d® R>¡ Ap `Z X$p„Nf dp„ Aphsu \X$_u Cem dpV$¡ _p¡L$X$pD_ Ca¡¼V$ Ap`i¡. 270 \u 300 N°pd ârs A¡L$f_u cgpdZ R>¡ 200 guV$f ârs A¡L$f¡ `pZu_p¡ h`fpi A`¡rns R>¡. h^y rhNs dpV$¡ 99875 71866 D`f ap¡_ L$fp¡ A\hp CÞL$hpefu L$pX®$ _„. 17 `f V$uL$ L$fu_¡ hp¡V$kA` L$fp¡. BÞk¡¼V$ukpCX$ B[ÞX$ep gu. _y„ iuÞhp A_¡ BTyL$u Apìey„ bTpfdp„ BÞk¡¼V$ukpCX$ B[ÞX$ep gu._p A¡d.X$u. îu fpS>¡i AN°hpg S>Zph¡ R>¡ L$¡ BÞk¡¼V$ukpCX$ B[ÞX$ep gu A_¡ r_ip_ L$¡rdL$g L$p¡`p£f¡i_, Å`p_ kp\¡ dmu_¡ cpfs_p M¡X$|sp¡ dpV$¡ b¡ âp¡X$¼V$¹k iuÞhp A_¡ BTyL$u bTpfdp„ dyL$ép R>¡. iuÞhp A¡ b^p `pL$p¡_u Æhpsp¡ dpV$¡ Æhps dpfhp_u AÅ¡X$ fus¡ L$pd L$f¡ R>¡ S>epf¡ BTyL$u A¡ ku\dpf A_¡ ågpõV$ dpV$¡ X$p„Nf_p M¡X$|sp¡ dpV$¡ Myb S> kpfp¡ ârscph Ap`i¡. h^y rhNs dpV$¡ 9825174196 D`f ap¡_ L$fp¡ A\hp CÞL$hpefu L$pX®$ _„. 16 `f V$uL$ L$fu_¡ hp¡V$kA` L$fp¡. X$uõV$²àV$f lh¡ cpfsdp„ X$p„Nfdp„ Aphsu Æhps b°pD_ àgpÞV$ lp¡`f (BPH) dpV$¡ X$uõV$²àV$f _pd_u âp¡X$¼V$ M¡X$|sp¡ dpV$¡ `u.ApC. BÞX$õV$²uT_p A¡¼T¡L$éyV$uh Ap¡rakf îu âip„s l¡NX$¡, dpL$£rV$„N l¡X$ îu v$yóe„s kyv$ A_¡ âp¡X$¼i_ l¡X$ îu rL$ip¡f¡ _pNfL$f Üpfp M¡X$|sp¡ dpV$¡ My‰u dyL$hpdp„ Aphu. `u. ApC. BÞX$õV$²uT M¡X$|sp¡dp„ rhrh^ DÐ`pv$_p¡ kp\¡ M¡X$|sp¡_p `pL$ DÐ`pv$_ h^pfhp dpV$¡ `pL$ k„fnZ_u î¡› âp¡X$¹L$V$k Ap`u_¡ M¡X$|sp¡dp„ gp¡L$râe R>¡. h^y rhNs dpV$¡ 8511871525 D`f ap¡_ L$fp¡ A\hp CÞL$hpefu L$pX®$ _„. 18 `f V$uL$ L$fu_¡ hp¡V$kA` L$fp¡. L„$`_u ÞeyT b¡õV$ A¡N°u gpCa bÞey„ cpfs_y„ â\d DÐ`pv$L$ Cdpfp A_¡ S>yX$hp-Æ _y„ gp¡[ÞQ„N કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨16 કૃષિ ષિજ્ઞાનઇન્ક્વાયરી નં- 16

Xy„$Nmu A_¡ gkZ_¡ ApMy„ hj® L$¡hu fus¡ kpQhhy„ ?

◼

X$y„Nmu A_¡ gkZ_p¡ k„N°l Myb L$pmÆ dpNu g¡ R>¡. Å¡ kpfu fus¡ kpQhhpdp„ _ Aph¡ sp¡ Mfpb \C Åe R>¡. hmu, bÅfdp„ kpfp¡ cph dm¡ A¡ dpV$¡ `Z M¡X$|sp¡ BÃR>¡ R>¡ L$¡ X$y„Nmu gkZ kpQhu_¡ fpMu dyL$hpdp„ Aph¡. Aphu `Ùrs AS>dphsp M¡X$|s `p¡sp_p¡ A_ych Al] S>Zph¡ R>¡. M¡X$|s_p A_ych dyS>b; X$y„Nmu-gkZ_p¡ `pL$ M¡sfdp„ Dcp¡ lp¡e Ðepf¡ L$p`Zudp„ L$¡V$guL$ L$pmÆ fpMhp\u L$„v$ ApMy„ hj® kpQhu iL$pe R>¡. L$„v$ `p¼hp Aph¡ Ðepf¡ A¡L$ `p_ (gp¡v$f) L$pQy lp¡e Ðepf¡ X$y„NmugkZ_p L$„v$ S>du_dp„\u M¢Qu gC M¡sfdp„ S>yX$u b_phu k|L$hhp d|L$uA¡ R>uA¡. Ap fus¡ M¡sfdp„ k|L$pe¡g L$„v$ bNX$sp _\u.

M¡X$|s h^ydp„ S>Zph¡ R>¡ L$¡; M¡X$|sp¡ c|g A¡ L$f¡ R>¡ L$¡, M¡sfdp„ b^p `p_ k|L$pC Åe Ðep„ ky^u L$„v$ S>du_dp„ fl¡hp v$¡ R>¡. hmu, S>du_ k|L$pC Åe Ðepf¡ L$„v$ M¢Qhp afu r`es L$f¡

R>¡! Apd r`es L$f¡ Ðepf¡ a|N gpNu L$„v$ b¡ÓZ drl_p\u h^y V$L$u i¼sp _\u. Å¡ R>p¡X$_y„ A¡L$ `p_ L$pQy lp¡e/gugy lp¡e Ðepf¡ S> L$„v$ M¢Qu gp¡v$f kp\¡ _p_u S>yX$u b_phu

M¡sfdp„ S> sX$L$¡ L$„v$ k|L$hhpdp„ Aph¡ A_¡ Ap L$„v$_u lpfdpmp L$fu fpMuA¡ sp¡ ApMy hj® L$„v$ bNX$sp _\u s¡hp¡ dpfp¡ hjp£_p¡ A_ych R>¡.

Ap fus¡ kpQh¡gp L$„v$_¡ gV$L$phu fpMuA¡, lhp_u Ahf-S>hf lp¡e A_¡ c¡S>hfkpv$\u bQphuA¡ A¡V$gy `yfsy R>¡.

Aphu fus¡ kpQh¡gp L$„v$ bÅfdp„ kpfp¡ cph lp¡e Ðepf¡ h¡Qhp\u OZp¡ apev$p¡ \pe R>¡.

fp¡N-Æhps kpd¡ fnZ dm¡ R>¡ s¡hp¡ dpfp¡ A_ych

◼ bpNpes `pL$dp„ D^B_y„ r_e„ÓZ

DÑf NyS>fpsdp„ bpNpesu `pL$p¡dp„ D^C_u kdõep bly S> fl¡su lp¡e R>¡. Ap kdõepAp¡ dpV$¡ M¡X$|sp¡ rb_ fpkperZL$ âep¡Np¡ ip¡^sp lp¡e R>¡. M¡X|$sp¡ ApL$X$p¡, gudX$p¡ A_¡ \p¡2_p¡ D`ep¡N L$f¡ R>¡.

M¡X$|s_p A_ych dyS>b; v$k rL$gp¡ ApL$X$p_p `p_, v$k rL$gp¡ gudX$p_p `p_, v$k rL$gp¡ \p¡f_p X$p„X$gp; Ap h_õ`rsAp¡_p _p_p _p_p V$yL$X$p_¡ 200 rgV$f_p `u`dp„ cfu bpL$u_y„ `pZu Dd¡fu huk rv$hk kX$hp dpV$¡ fpMuA¡ R>uA¡. `u`_¡ lhpQyõs b„^ fpMuA¡ R>uA¡. rv$hkdp„ A¡L$ hMs gpL$X$u\u lgphp_ afu b„^ L$fu v$CA¡ R>uA¡.

huk rv$hk `R>u Ap ÖphZ r`es_p âhpl kp\¡ V$u`¡-V$u`¡ Ap`hp\u D^B_y„ r_e„ÓZ \pe R>¡. Adpfp A_ych dyS>b 200 rgV$f_y„ Ap ÖphZ b¡ huOp S>du_ dpV$¡ `yfsy \C fl¡ R>¡. Ap âep¡N\u D^B A_¡ d|mS>Þe

◼ `pL$dp„ ipL$cpÆ hN®_p `pL$p¡dp„ L$p¡L$X$hp dy¿e kdõep R>¡. V$pd¡V$p, f]NZ, dfQudp„ Qyrkep Æhps_p D`Öh `R>u L$p¡L$X$hp `pL$_¡ gpN¡ R>¡. dL$fp¡X$p_p am, spS>y Np¡bf, Np¥d|Ó_p¡ D`ep¡N M¡X|$sp¡ L$f¡ R>¡.

M¡X$|s_p A_ych dyS>b; `p„Q rL$gp¡ dL$fp¡X$p_p am gphu s¡_¡ A¡L$ L$p¡\mpdp„ cfu AW$hprX$ep ky^u dyL$u fpMuA¡ R>uA¡. Ðepfbpv$ 60 rgV$f `pZu _pMu DL$pmuA¡ R>uA¡. W$„X$y `X$¡ A¡V$g¡ s¡dp„ v$k rL$gp¡ spS>y Np¡bf A_¡ `p„Q rgV$f Np¥d|Ó Dd¡fu ÖphZ ApW$-v$k rv$hk dyL$u fpMuA¡ R>uA¡.

M¡sfdp„ Äepf¡ r`es Ap`hp_y„ \pe Ðepf¡ Ap ÖphZ r`es kp\¡ M¡sfdp„ Ap`hp\u L$p¡L$X$hp_y„ r_e„ÓZ \pe R>¡. kss b¡ r`es ky^u Apd L$fhp\u kp{„ `rfZpd dm¡ R>¡. Ad¡ A¡ `Z Å¡ey„ R>¡ L$¡ Ap¡R>y„ r`es A\hp A¡L$p„sf¡ Qpk¡ r`es L$fhp\u Qyrkep Æhps krls L$p¡L$X$hp_p¡ D`Öh OV$¡ R>¡. V$pd¡V$p, dfQu, f]NZdp„ dL$2p¡X$p, R>pZ d|Ó_p¡ âep¡N

âep¡N
R>¡.
V$pd¡V$p_p
L$p¡L$X$hp_y„ r_e„ÓZ
L$fhp\u _hu ayV$ Aph¡ R>¡. am-a|g kpfp b¡k¡ R>¡. fd¡i `V$¡g કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 17કૃષિ ષિજ્ઞાન

Ap`Zp `pL$p¡_¡ bpep¡rV$L$ A_¡ A¡bpep¡rV$L$ õV$²¡i A¡V$g¡ L$¡ ApOps gpN¡ R>¡ s¡_p gu^¡ DÐ`pv$_ OV$¡ R>¡. A¡bpep¡rV$L$ A¡V$g¡ L$¡hp¡ ApOps, S>¡hy„ L$¡ W$„X$u, Nfdu, h^y hfkpv$, Ap¡R>p¡ hfkpv$, sp`dp_, `iy L$¡ dS>|fp¡ Üpfp R>p¡X$_¡ _yL$ip_, L$¡rdL$g R>„V$L$ph_u ApX$Akf, k|ÿd sÐhp¡_u Mpdu, suh° k|e® âL$pi hN¡f¡ S>epf¡ bpep¡rV$L$ õV$²¡i (ApOps) A¡V$g¡ L$¡ t_v$pdZ, fp¡N, r_d¡V$p¡X$, Æhps, hpefk, b¡¼V$¡rfep, a|N_y„ _yL$ip__p gu^¡ R>p¡X$_¡

ApOps `lp¡„Q¡ R>¡ s¡_p gu^¡ DÐ`pv$_ OV$¡ R>¡, D`S>_u ¼hp¡rgV$u _bmu fl¡ R>¡, d|rmep„ _¡ ApOps dsgb Ap¡R>y„ DÐ`pv$_ `f„sy Ap dpV$¡ lh¡ h¥opr_L$p¡ L$l¡ R>¡ L$¡ rk huX$ Ap^prfs `p¡jL$ sÐhp¡ R>p¡X$_¡ ApOps kpd¡ frns L$fu iL$¡ R>¡. Ap D`fp„s rhðdp„ kp¥â\d `p¡V$¡ried kp¡ëV$ Ap¡a A¡[¼V$h ap¡õafk cpfsdp„ ip¡^pep¡ R>¡ s¡_p¡ R>„V$L$ph `Z R>p¡X$_¡ õV$²¡i (ApOps) dp„\u

L©$rj V$¡L$_p¡gp¡Æ âL$pi k„íg¡jZ A¡V$g¡ L$¡ ap¡V$p¡ rkÞ\¡rkk A¡V$g¡ L$¡ k|e® âL$pi_u lpS>fudp„ L$pb®_ X$pep¡¼kpCX$ (A„Npf hpey) A_¡ Ap¡¼kuS>_ (âpZhpey) _u âr¾$ep Üpfp L$pbp£lpCX$²¡V$ A¡V$g¡ L$¡ `p„v$X$y„ Mp¡fpL$ b_ph¡ R>¡. Ap`Z¡ Ðep„ k|e® âL$pi_u lpS>fu `|fsp âdpZdp„ R>¡ S>epf¡ v$yr_ep_p A_¡L$ v$¡ip¡dp„ W$„X$u_y„ âdpZ lp¡e R>¡ Ðep„ k|e® âL$pi_u N¡flpS>fudp„ R>p¡X$ rhL$ku iL$sp¡ _\u. s¡hp kdedp„ eyr_ hk}$V$u Ap¡a Brg_p¡Bk Ad¡rfL$p A_¡ eyr_hk}$V$u Ap¡a g¡õV$f HÁg¡ÞX$_p rhopr_L$p¡A¡ ip¡Ýey„ R>¡ L$¡ bpep¡ V$¡L$_p¡gp¡Æ A¡V$g¡ L$¡ Æ_¡rV$L$gu Æ_ a¡fapf L$fu_¡ kp¡epbu__p¡ R>p¡X$ h^y k|e® âL$pi d¡mhu_¡ V$|„L$dp„ L$lp¡_¡ L$¡ kp¡epbu__y„ `p„v$X$y„ A¡V$g¡ L$¡ fkp¡X$y„ h^y Mp¡fpL$ b_phhp_u ndsp L$¡mh¡ R>¡. âp¡a¡kf õV$ua_ gp¡„N L$l¡ R>¡ L$¡ 20% S>¡V$gy„ kp¡epbu__y„ DÐ`pv$_ Ap V$¡L$_p¡gp¡Æ Üpfp a¼s âL$pi k„íg¡jZ_u âr¾$ep h^pfhp\u h^pfu iL$pi¡. BÞX$ue_ BÞõV$uV$eyV$ Ap¡a V$¡L$_p¡gp¡Æ Np¡lpV$u Üpfp A¡X$ubg Ap¡Cg Ap^prfs am D`f QX$phhp_y„ `X$ ip¡Ýey„ R>¡ S>¡_p gu^¡ amp¡ gp„bp rv$hkp¡ ky^u A¡hp_¡ A¡hp fl¡i¡. Ap A¡rX$bg dV$ufueg v$rfepC k¡hpm X$y_pguA¡gp dp„\u ip¡Ýey„ R>¡. bV$¡V$p, V$pd¡V$p, dfQu, õV$²p¡b¡fu, k„sfp, kafS>_, `pC_¡`g A_¡ L$uhu S>¡hp amp¡ A_¡ ipL$cpÆ gp„bp kde ky^u kpfp fl¡i¡. L$¡V$gu kfk hps R>¡ Aphy„ \i¡ sp¡ v$yf `rfhl__p õ\mp¡ ky^u amp¡ `lp¡QpX$u iL$pi¡.
blpf gphhp L$¡ ApOps Ap¡R>p¡ L$fu DÐ`pv$_ h^y Ap`hp dv$v$ L$f¡ R>¡. Ap _hy„ L$¡rdL$g PSAP _p _pd¡ bpTpfdp„ dm¡ R>¡. bpep¡ V$¡L$_p¡gp¡Æ\u h^i¡ R>p¡X$dp„ âL$pi k„íg¡jZ lh¡ amp¡ gp„bp kde ky^u kQhpi¡. R>p¡X$_¡ ApOps\u bQphp¡ D`S> h^pfp¡ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨18 કૃષિ ષિજ્ઞાન

tS>v$Nu kpd¡ A¡_¡ L$p¡C arfepv$ _lp¡su. rv$hkp¡ kyM-Q¡_\u hussp lsp. L$pfMp_pdp„ L$pd L$fu_¡ S>¡ L$„C dmsy„ s¡dp„\u `rs-`Ð_u r_fp„s¡ `¡V$ cfu iL$sp„ lsp„. S>¡ L$„C ApR>y„-`psmy„ lsy„ A¡V$gp\u A¡ Myi fl¡sp¡. lp, `Ð_u_¡ l„d¡ip L$QhpV$ fl¡sp¡, "Aphy„ s|V$éy„-a|V$éy„ T|„`X$y„, Ap¡Yhp dpV$¡ \]NX$p„ v$u^¡gu Np¡v$X$u A_¡ M¢Qu-spZu_¡ b¡ V$„L$ Mphp_p¡ Å¡N L$fhp_p¡, Aphu s¡ L$„C tS>v$Nu lp¡e ? A^|fpdp„ `|{„, _kubdp„ bpm-bÃQp„ e _l].' A¡ bp¡gsu Mfu `Z AgNpfu `rs A¡_p Ak„sp¡j\u bv$gphp_p¡ _\u A¡e ÅZsu lsu. `p¡sp_u `pk¡ h^y L$„C _ lp¡hp R>sp„ A¡ L$p¡C _¡ L$p¡C fus¡ kp¥_¡ dv$v$ê$` \hp sÐ`f fl¡sp¡. bpS>ydp„ fl¡su by–u bpC_¡ v$|f_p _m¡\u `pZu cfu gphu Ap`sp¡, sp¡ L$rfepZp_u v$yL$p_hpmp gpgp_¡ A_pS>_p cpf¡ cpf¡ L$p¡\mp KQL$phhp gpNsp¡. kp„S>_¡ R>¡X$¡ L$pfMp_¡\u Aphsu hMs¡ Mukpdp„ rbõL$uV$_y„ `¡L$¡V$ fpMsp¡ S> _¡ Apk`pk fl¡sy„ L$p¡C`Z bpmL$ v$¡Mpe A¡V$g¡ ìlpg\u A¡_¡ dp\¡ lp\ a¡fhu_¡ L$l¡sp¡, "g¡ b¡V$p, rbõL$uV$ Mphu R>¡ _¡ ?' A¡V$g¡ S> R>p¡L$fpAp¡ A¡_¡ aL$ufQpQp L$l¡sp. A¡d_y„ Å¡C_¡ dp¡V$¡fp„ `Z L$uf L$l¡hp gpÁep„. `R>u sp¡ A¡_y„ kpQy„ _pd S> cygpC Ney„. A¡L$ rv$hk L$pfMp_pdp„ L$pd L$fsp„ L$fsp„ Nags\u diu_dp„ lp\ Aphu Nep¡. lp\ L$`phhp¡ S> `X$¡ A¡d lsy„. dprgL$¡ \p¡X$u-OZu dv$v$ L$fu sp¡e¡ Ofdp„ S>¡ L$„C lsy„ s¡ b^y„e kpa \C Ney„. A¡_u `Ð_u dpV$¡ sp¡ ÅZ¡ Ap OV$_p KV$_u `uW$ `f_p R>¡‰p sZMgp S>¡hu lsu. aL$uf_¡ A¡_p lpg `f R>p¡X$u_¡ A¡ sp¡ Qpgsu \C NC. S>¡ b^p_y„ AÐepf ky^u L$ey¯ lsy„ A¡dZ¡ klp_yc|rs bsphu, klpeê$` \hp_u L$p¡rii `Z L$fu `Z A¡ b^pe A½$fduAp¡_p _kub_p„ `rX$ep„ L$pZp„ lsp„, A¡V$g¡ kp¥ gpQpf lsp„.

`Ð_u NC, lp\ Nep¡, _p¡L$fu NC. aL$uf_y„ b^y„ S>hp b¡W$y„ lsy„. Al]\u sl] cV$L$hp A_¡ cuM dpNhp rkhpe lh¡ A¡_u `pk¡ L$p¡C

fõsp¡ _lp¡sp¡. `p¡sp_p¡ W$|„W$p¡ lp\ _ v$¡Mpe A¡ fus¡ ifuf¡ ipg h]V$u fpMsp¡ `Z A¡\u cuM

Ap`hphpmp _pfpS>

\C_¡ EgV$p L$l¡sp, Aphp¡ lËp¡L$Ëp¡ R>¡ sp¡e L$pdL$pS> L$fhy„ _\u _¡ cuM dp„Nhu R>¡. kph lfpd lpX$L$p„_p¡....

byV$`p¡rgi L$fsp¡ R>p¡L$fp¡ K^y„ Opgu_¡ `p¡sp_y„ L$pd L$fsp¡ lsp¡. aL$uf Ðep„ S>C_¡ Ecp¡ füp¡ A¡V$g¡ A¡Z¡ _uQy„ Å¡C_¡ S> `|R>éy„, "bpbp, S>|sp„ `p¸rgi L$fu Ap`y„ ?'

`p¡sp_p„ apV$¡gp„ b|V$ sfa Å¡C_¡ ra½$y„ lksp„ A¡Z¡ L$üy„, "b¡ rv$hk\u c|¿ep¡ R>y„. QpfApW$ Ap_p Ap`ui v$uL$fp ?'

"khpf khpfdp„ lÆ sp¡ bp¡Zu _\u \C Ðep„ dpNhp Aphu QYép¡. dpfp¡ sp¡ rv$hk bNpX$ép¡. Qg lV$, Al]\u !' aL$uf_¡ \ey„, A¡_p¡ rbQpfp_p¡ hp„L$ _\u. c|g dpfu S> R>¡. `Z iy„ L${„ ? b¡ rv$hk\u c|M¡ V$mhmy„ R>y„. dp¡V$fdp„ b¡W$¡gp i¡W$_¡ Å¡C_¡ Apip ÅNu. a|V$`p\ Ap¡m„Nu_¡ Ðep„ `lp¡„Ãep¡.

"i¡W$ c|¿ep_u Ap„sfX$u W$pfp¡, Apiuhp®v$ dmi¡. v$ep L$fp¡

"Å Å lh¡, sp{„ `¡V$ cf¡gy„ lp¡e L$¡ c|¿ep¡ lp¡e A¡dp„ iy„ ?' i¡W$¡ bpfu_p¡ L$pQ QYphu v$u^p¡.

\pL$ _¡ c|M_¡ L$pfZ¡ `Ndp„ S>fpe Å¡f _ lp¡sy„. A¡L$ Ap^¡X$ he_u ÷u_¡ Å¡C A¡Z¡ L$üy„, "D`fhpmp¡ spfu b^u BÃR>p `|fu L$fi¡. `pC-`¥kp¡ Ap`p¡ dpC, spfp v$uL$fp-v$uL$fu kyMu fl¡i¡.' v$uL$fp-v$uL$fu R>¡ S> L$ép„ ? L$p¡C _\u, v$yr_epdp„ dp{„ L$p¡C _\u.' A¡d bp¡gsu bp¡gsu ÷u Qpghp gpNu. OX$ucf `p¡sp_y„ v$y:M c|gu_¡ aL$uf rhQpfhp gpÁep¡, "A¡_¡e dpfu S>¡d k„sp_ _\u gpNsy„. dpfp\u Mp¡V$p Apiuhp®v$ A`pC Nep.'

khpf\u kp„S> `X$u. ^fsu `f A„^L$pf_p Ap¡mp Esfhp gpÁep. c|M\u V$mhmsp aL$uf_¡ L$ép„e\u bV$L$y„ fp¡V$gp¡ _ dþep¡. A¡_¡ rhQpf Aphsp¡ lsp¡ L$¡, Ap _p_L$X$y„ `¡V$ L$¡V$gu h¡W$ L$fph¡ R>¡ ! A¡_¡ L$pfZ¡ L$¡V$gp„ A`dp_ kl¡hp„ `X$¡ R>¡, L$¡V$gu gpQpfu cp¡Nhhu `X$¡ R>¡ ! Aphp rhQpf L$fsp„ L$fsp„ A¡_u _S>f gpCV$_p \p„cgp _uQ¡ b¡W$¡gp rcMpfu sfa NC. L$p¡C Ap`u Ney„ li¡ s¡ A¡_u bpS>ydp„ A¡L$ L$pNm_u àg¡V$dp„ `p„D-cpÆ v$¡Mpsu lsu. hmu A¡_u _ÆL$ Op¡X$u `Z `X$¡gu lsu, A¡_p `f\u A¡hy„ gpÁey„ L$¡ A¡ A`„N lsp¡.

c|M\u b¡lpg b_¡gp ãL$uf_¡ \ey„ L$¡, Å¡ `p„D-cpÆ R>u_hu_¡ `p¡s¡ cpNu Åe sp¡ g„NX$p¡ rcMpfu `pR>m v$p¡X$u _l] iL$¡. `Ngp„ v$bphu_¡ A¡ rcMpfu `pk¡ `lp¡„Ãep¡ Ðepf¡ A¡ dp¡Ypdp„ L$p¡rmep¡ d|L$hp_u s¥epfu L$fsp¡ lsp¡. _ÆL$ `lp¡„Q¡gp aL$uf_¡ Å¡C_¡ A¡Z¡ `|R>éy„, "c|M¡ lp¡ L$ép ? syçlpf¡ Ql¡f¡ k¡ A¥kp gN flp l¥.' nuZ AhpS>¡ A¡Z¡ L$üy„, "lpƒ, blys c|M gNu l¥.' rcMpfuA¡ Myi \sp„ L$üy„, "ApAp¡, ApAp¡, rb[õd‰pl L$fp¡. bp„V$L$¡ Mp_¡L$p Myv$p_¡ rL$s_p AÃR>p dp¥L$p rv$ep. A¡L$k¡ cg¡ v$p¡.' A¡_p ùv$e_u Dv$pfsp Å¡C_¡ aL$uf õså^ \C Nep¡. A¡Z¡ L$üy„, "Ab dyT¡ c|M _l] l¥ bpbp, Ap` MpCA¡.' d_p¡d_ A¡_¡ _dõL$pf L$fu_¡ A¡ Qpghp gpÁep¡ Ðepf¡ iu Mbf L$¡d, `Z A¡_¡ gpÁey„ L$¡, lh¡ A¡_y„ `¡V$ cfpC Ney„ lsy„. (spfuL$ Aifa_u tk^u hpsp®_¡ Ap^pf¡) - Apip huf¡ÞÖ

d^y k„Qe c|M
કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 19કૃષિ ષિજ્ઞાન

"`fuhs®_ k„kpf _p¡ r_ed R>¡' ApS>¡ 21du kv$u_¡ `fuhs®_ eyN L$luA¡ sp¡ A¡dp„ Mp¡V$y„ _l]. ApS>¡ v$f¡L$ S>ÁepA¡ v$f¡L$ hõsydp„ `fuhs®_ Aphu füy„ R>¡. L$p¡C `Z ìehkpe lp¡e khpf `X$¡ _¡ A¡dp„ L$p¡C _¡ L$p¡C _hu V$¡¼_p¡gp¡Æ Aph¡ L$p¡C bv$gph Aph¡ R>¡. ApS>¡ khpf¡ DW$uA¡ A_¡ kp„S>¡ k|CA¡ Ðep„ ky^u Ap`Z¡ AYmL$ hõsyAp¡ D`ep¡N L$fuA¡ R>uA¡. Ap hõsyAp¡ L$p¡C L$p¡C _p ìehkpe_u `¡v$pi lp¡e R>¡. `Z L$l¡hpe R>¡ _¡ Cdpfs Nd¡ s¡V$gu ky„v$f lp¡e Nd¡ s¡hp¡ iZNpf L$ep£ lp¡e `Z s¡ dS>b|s fus¡ V$L$u fl¡ R>¡ A¡_y„ L$pfZ R>¡ s¡_p¡ dS>b|s `pep¡. A¡hu S> fus¡ Ap`Zu fp¡Æ„v$p hõsyAp¡ S>ep„\u d¡mhu füp R>uA¡ A¡ b^p ìehkpe_p¡ `pep¡ R>¡ "M¡su'. ApS>¡ M¡su A¡ ku^u A\hp ApX$L$sfu fus¡ Ap`Zp Æh_ kp\¡ k„L$mpe¡gp R>¡ sp¡ iy„ A¡dp„ V$¡¼_p¡gp¡Æ A\hp X$uÆV$g \hy„ AphíeL$ _l]? ApS>¡ M¡X$|s 365

rv$hk dl¡_s L$fu_¡ d¡mh¡ R>¡ Å¡ s¡dp„ L$fu_¡ Mp¡V$y„ iy„ lp¡e `Z Q`V$u duW$y„_p lp¡e sp¡ sfs DZ` hsp®e R>¡ A¡d Aph_pf kdedp„ M¡su A_¡ V$¡¼_p¡gp¡Æ `Z A¡L$buÅ kdfk \C S>i¡. "kpQu A_¡ kQp¡V$ dprlsu', kdekf dmsu

Ap„Nmu_p V$¡fh¡
DÐ`pv$_
X$uÆV$g V$¡¼_p¡gp¡Æ _p¡ D`ep¡N
s¡_y„ DÐ`pv$_ h^u iL$¡ R>¡ sp¡ A¡dp„
R>¡? ApS> "kpQu A_¡ kQp¡V$ dprlsu' _p Acph¡ OZuhpf M¡X$|s _¡ Apr\®L$ _yL$kp_ h¡W$hy„ `X$¡ R>¡ A\hp sp¡ S>ep„ MQ£ L$fhp_p¡ R>¡ s¡_p bv$g¡ rb_S>ê$fu MQ® \C Åe R>¡ S>¡_p `rfZpd¡ "kp¡_p L$fsp„ OX$pdZ dp¡„Ou' S>¡hu `rf[õ\rs DÐ`ß \pe R>¡. Ap L$pfZ\u ApS>¡ Ap`Zp v$¡idp„ M¡su_u A„v$f `Z OZp„ X$uÆV$g àg¡V$ap¡d® Aphu Nep„ R>¡ S>¡ M¡X$|s_¡ A¡L$ _hu fpl Ap`u füp„ R>¡. Aph_pf kdedp„ Ap X$uÆV$g àg¡V$ap¡d® A¡L$ _dL$ S>¡hy„ L$pd L$fi¡, S>¡d S>dhp_y„ v$¡Mph¡ kp{„
kgpl A_¡ cgpdZ M¡X$|s_p kpQp rdÓ li¡. sp¡ ApS>¡ Aphp rdÓ b_phu_¡ M¡su_¡ A¡L$ _hu rv$ip Ap`uA¡, L$pfZ L$¡ M¡X$|s_u Dßrs A¡ S> Ap`Zp v$¡i A_¡ s¡_u kp\¡ k„L$mpe¡gp b^p ìehkpe_u Dßrs R>¡. h^y rhNs dpV$¡ CÞL$hpefu L$pX®$ _„. 21 `f V$uL$ L$fu_¡ hp¡V$kA` L$fp¡. - Arð_ L$gkfuep rbT_¡k X$¡hg`d¡ÞV$ d¡_¡S>f, A¡N°ubp¡ÞX$, Adv$phpv$ kdekf dmsu kgpl A_¡ cgpdZ M¡X$|s_p kpQp rdÓ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨20 કૃષિ ષિજ્ઞાન

L$ë`_p L$fp¡ L$¡ A¡L$ X$²pChf 70 rL$du ârs L$gpL$_u TX$`¡ NpX$u Qgphsp kde¡ dp¡bpCg ap¡_ DW$ph¡ R>¡. rhi¡jo dp_¡ R>¡ L$¡, Ap [õ\rsdp„ CdfS>Þku v$¡Mpep `R>u, X$²pChf_¡ b°¡L$ dpfhpdp„ `p„Q k¡L$ÞX$_y„ dp¡X$y„ \C iL$¡ R>¡. rfkQ® A¡ `Z S>Zph¡ R>¡ L$¡, Ap Nrs\u hpl_ AX$^p k¡L$ÞX$dp„ `Z 51 a|V$ ky^u Qpgu iL$¡ R>¡, S>¡ v$yO®V$_p dpV$¡ `yfsy„ R>¡. Ap Ap„L$X$p CÞv$p¡f_p L$pDÞk¡tgN kpCL$p¡gp¡ÆõV$, X$p¸. k„v$u` AÓ¡A¡ i¡f L$ep® R>¡, Äepf¡ Ap`Z¡ g¼Tfu L$pf r_dp®sp drk®X$uT-b¡ÞT_p hQNpmp_p rf`p¡V$® `f QQp® L$fu füp lsp, S>¡ s¡Z¡ DÛp¡N`rs kpCfk rd÷u_u Æhg¡Z v$yO®V$_p `R>u kbrdV$ L$ep£ lsp¡. rf`p¡V$® A_ykpf v$yO®V$_p_p \p¡X$p k¡L$ÞX$ `l¡gp L$pf 100 rL$du ârs L$gpL$_u TX$`¡ Qpgu flu lsu A_¡ L$pf Äepf¡ `yg `f rX$hpCX$f kp\¡ A\X$pC Ðepf¡ s¡_u õ`uX$ 89 rL$du ârs L$gpL$_u lsu. A\X$php_p `p„Q k¡L$ÞX$ `l¡gp b°¡L$ gNphpC lsu. h^y A¡L$ Qp¡„L$ph_pfp¡ Ap„L$X$p¡ A¡ R>¡ L$¡, cpfsdp„ v$yr_ep_p 1% hpl_ R>¡, `f„sy v$yr_epcfdp„ dpN® AL$õdpsdp„ \sp d©Ðeydp„ v$¡i_u cpNuv$pfu 11% R>¡. A¡hy„ _\u L$¡ Ap Ap„L$X$p_u QQp® dp¡V$u lõsu_p d©Ðey_¡ gu^¡ S> \C flu R>¡. OZp kde `l¡gp Qp L$„`_uAp¡A¡ `Z `p¡sp_u Ål¡fpsp¡dp„ V$²L$ X$²pChfp¡_¡ L$l¡hp_y„ iê$

L$ey¯ lsy„ L$¡, s¡d_u Qp X$²pChfp¡_¡ gp„bu dykpafudp„ ÅNsp fpM¡ R>¡. L$pf L$„`_uAp¡A¡ kuV$ b¡ëV$ A_¡ A¡fb¡N `f Ýep_ Apàey„, Äepf¡ ApfV$uAp¡A¡ X$²pChfp¡_u õ`uX$ rgrdV$ `f. L$yg dmu_¡ v$f¡L$¡ NpX$uAp¡_u kyfnp_p D`pep¡ `f Ýep_ Apàey„ R>¡, Äepf¡ v$yO®V$_p dpÓ X$²pChf_u c|g_¡ L$pfZ¡ _\u \C flu. s¡_p dpV$¡ blpf_p L$pfZp¡ `Z S>hpbv$pf

R>¡. S>¡dL$¡ kX$L$ `f L$p¡C `iy_y„ Aphu S>hy„, d_yóep¡ Üpfp Mp¡V$p¡ hmp„L$ g¡hp¡, NpX$uhpmp Üpfp rX$hpCX$f L$|v$phu_¡ ip¡V$®L$V$ g¡hp¡ L$¡ L$yfsp¡ `l¡fu_¡ kpCL$gQgphhu, S>¡_p L$pfZ¡ \p¡X$p ^yçdkdp„ `Z NpX$u_p X$²pChf_¡ c°d `¡v$p \pe R>¡. khpg A¡ R>¡ L$¡ X$²pChfp¡_¡ blpf fl¡gp Å¡Mdp¡ A„N¡ L$p¡Z ApNp¡sfu Q¡shZu Ap`i¡?

cpfs `pk¡ _p_p õsf¡ S> R>¡,`f„sy L$¡V$gpL$ S>hpb R>¡. S>¡lp_ L$p¡V$hpg_y„ Dv$plfZ S>yAp¡, S>¡ A¡L$ V$²pÞk`p¡V$® rbT_¡k Qgph¡ R>¡, S>¡ s¡d_¡ s¡d_p r`sp `pk¡\u dþep¡ R>¡. r`sp rbT_¡k Qgphsp lsp Ðepf¡ s¡d_u `pk¡

10 V$²L$ lsp A_¡ hj®dp„ b¡-ÓZ v$yO®V$_p \su lsu. rbT_¡k hÝep¡ A_¡ ApS>¡ s¡d_u `pk¡ 110 V$²L$ R>¡ A_¡ v$yO®V$_p_u k„¿ep

OV$u_¡ A¡L$ `f `lp¡„Qu NC R>¡. S>¡lp__¡ Aphy„ `rfZpd L$¡hu fus¡ dþey„? L$¡dL$¡ bÅfdp„ "dp¡bpCgApC’ S>¡hu A_¡L$ A¡[àgL$¡i_ D`gå^ R>¡, S>¡ NpX$u_u blpf\u `Z dprlsu

A¡L$W$u L$f¡ R>¡. rX$hpCkdp„ b¡ `pV$® R>¡. `l¡gp

A¡L$ L$¡d¡fp¡, S>¡ rhÞX$iuëX$ `f kX$L$ s2a auV$ L$f¡gp¡ lp¡e R>¡. buÅ¡ X$²pChf_u S>dZu bpS>y lp¡e R>¡, S>¡ Q¡shZu Ap`¡ R>¡ A_¡ X$²pChf_u Nrsrhr^ `f `Z _S>f fpM¡ R>¡. Aphp rX$hpCk NpX$u_u kpd¡\u Aphsu hõsyAp¡_¡ Å¡C iL$¡ R>¡, S>¡ d_yóep¡_u _S>fdp„\u Q|L$u Åe R>¡. s¡Ap¡ s¡_u Q¡shZu X$²pChf_¡ õ¾$u_ 52Ap`¡ R>¡. Ålp_¡ `p¡s¡ kyd¡^ dp_¡_u kp\¡ dmu_¡ "ldkaf’ _pd_u A¡L$ A¡` b_phu R>¡, S>¡ X$²pChfp¡_¡ r¾$L$¡V$ A_¡ bp¡rgh|X$_u [¼hTdp„ ìeõs fpM¡ R>¡, s¡d_¡ "Qp_u QykL$u dpfu gp¡', "V$²L$ \pL$u Åe R>¡, sd¡ \pL$ép _\u?' S>¡hu hpsp¡ S>Zph¡ R>¡. Å¡ X$²pChf_u Ap„M ep¡Áe fus¡ `gL$pfp dpfsu _\u sp¡ A¡` Q¡sh¡ R>¡, "Dõspv$ DW$ ÅAp¡, Ap` kp¡ fl¡ lp¡.' AÐepf¡ 20,000 V$²L$ QpgL$ s¡d_u A¡`_p¡

D`ep¡N L$fu füp R>¡. a„X$p A¡ R>¡ L$¡ eyhp_p¡ `pk¡ kamsp_u A¡L$ dp¡V$u sL$ R>¡, S>¡ s¡Ap¡ AprV$®rarieg CÞV$¡rgS>Þk_u dv$v$\u NpX$u_p A„v$f A_¡ blpf Å¡C_¡, d_yóep¡ A_¡ A¡ÞÆr_etfN_u dep®v$pAp¡_y„ kdp^p_ ip¡^u iL$¡. kpcpf rv$ìe cpõL$f, A¡_. fOyfpd_ v$yO®V$_p\u bQhp NpX$u_u blpf `Z Ýep_ Ap`p¡! bu d„Ó કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 21કૃષિ ષિજ્ઞાન

A¡N°u A¡riep A¡[¼Trbi_ 2022 S>¡

NyS>fps_p `pV$_Nf Np„^u_Nf Mps¡

Apep¡rS>s L$fhpdp„ Aph¡g S>¡dp„ N°p¡BV$

B[ÞX$ep âpBh¡V$ rgrdV$¡X$ L$„`_u A¡ Ap A¡L$Ærbi_ dp„ cpN gu^¡g S>¡dp„ L$„`_u_¡ MybS> kpfp¡ ârskpv$ dm¡g S>¡_p\u

L$„`_u_¡ Ap„sffpô²ue L$©rj rhð_u _p¡„^`pÓ

L$„`_uAp¡ A_¡ k„õ\pAp¡ kp\¡ Mc¡ Mcp¡ rdgphu_¡ Qpghp_u sL$ `|fu `pX$u R>¡. N°p¡BV$

B[ÞX$ep A¡ cpfs_u â\d X$pef¡¼V$-2 -apd®f (D2F) âp¡V$¡[¼V$h aprd¯N A¡N°uV$¡L$ L$„`_u R>¡. 2011_p hj®dp„ A¡N°u A¡riep_u fQ_p L$fhpdp„ Aphu A_¡ ApS>¡ Ap`Z¡ b^p A_¡ AÞe L$©rj r_óZpsp¡ L$©rj sL$_uL$dp„ cprh klep¡N A„N¡ rhQpfZp L$fu iL$¡ R>¡.

NyS>fps_p Np„^u_Nfdp„ l¡gu`¡X$ A¡[¼Trbi_ k¡ÞV$f Mps¡ Apep¡rS>s Ap ÓZ rv$hkue L$©rj âv$i®_ kp\¡ k„L$mpe¡gp sdpd gp¡L$p¡ dpV$¡ M|b S> apev$pL$pfL$ kprbs \C füy„ R>¡. N°p¡BV$ L$„`_u_p ârsr_r^Ap¡_p S>Zpìep A_ykpf, Ap L$©rj âv$i®__p â\d b¡ rv$hkdp„ L$„`_u_p õV$p¡gdp„ cpf¡ cuX$ Å¡hp dmu lsu. frhhpf, kàV$¡çbf 11 , 2022 , kápl_p A„sdp„ fÅ lp¡hp_¡ L$pfZ¡ A_¡ âv$i®__p¡ R>¡‰p¡ rv$hk lp¡C dygpL$psuAp¡_¡ dpÓ âv$i®_dp„ S> _l], `Z N°p¡CV$_p õV$p¡g `f M¡X$|sp¡_u cpf¡ cuX$ Å¡hp dmu A_¡ õV$p¡g `f kyfnpÐdL$ M¡su_p D`ep¡Np¡ A_¡ s¡_p\u M¡X$|sp¡_p `pL$dp„ \sp apev$pAp¡ rhj¡ MybS> Nl_ op_ Ap`hpdp„ Apìey„ A_¡ M¡X$|sp¡ A¡ kyfnpÐdL$ M¡su_p apev$pAp¡ rhj¡ ÅÎey„ A_¡ fk v$pMìep¡

Ap âv$i®__p¡ l¡sy M¡X$|sp¡_¡ k„frns M¡su_p apev$pAp¡ A_¡ N°p¸CV$_p k„frns L$©rj DÐ`pv$_p¡_p ep¡Áe D`ep¡N rhj¡ rirns

L$fhp_p¡ R>¡ S>¡\u k„frns M¡sudp„ h^y kp{„ hmsf dm¡. lÅfp¡ M¡X$|sp¡ D`fp„s, rhrh^ A¡S>ÞkuAp¡_p ârsr_r^Ap¡ A_¡ k„frns M¡su kp\¡ k„L$mpe¡g A¡_ÆAp¡

A_¡ âNrsius M¡X$|sp¡ A¡ N°p¡CV$_p õV$p¡g_u dygpL$ps gu^u lsu.

sv$y`fp„s, Ap âv$i®_¡ L$„`_u_¡ s¡_p DÐ`pv$_p¡_¡ k„`|Z® Å¡i\u âdp¡V$ L$fhp_u hpõsrhL$ sL$ `|fu `pX$u R>¡. Äep„ ky^u L$„`_u_p DÐ`pv$_p¡_p h¡QpZ_p¡ k„b„^ R>¡ Ðep„ ky^u Ap b^y„ OÏ„ dlÐh_y„ R>¡. k„`|Z® âv$i®_ v$frdep_ h¡QpZ M|b S> âcphipmu füy„ R>¡, `f„sy k„frns M¡sudp„ gp¡L$p¡_u {rQ A_¡ N°p¡CV$_p k„frns M¡su DÐ`pv$_p¡ A_¡ sL$_uL$p¡ rhi¡_u s¡d_u ÅNê$L$sp h^y âp¡ÐkplL$

apd® CÞ`yV
ÅZue¡ R>uA¡ L$¡ A¡N°u A¡riep A¡ A¡riep_y„ _„bf 1 L$©rj AN°Zu âv$i®_ R>¡, S>¡ L$©rj A\®s„Ó_p¡ âp\rdL$ Ap^pfõs„c R>¡.A¡N°u A¡riep A¡L$ A¡hy„ àg¡V$ap¡d® R>¡ Äep„ fpô²ue - Ap„sffpô²ue L$©rjL$pfp¡, rinZrhv$p¡, k„õ\pL$ue fp¡L$pZL$pfp¡, kplk d|X$uhpv$uAp¡, rhíg¡jL$p¡, âNrsiug M¡X$|sp¡
R>¡. kp¥\u kpfu hps A¡ R>¡ L$¡ Ad¡ A¡hp M¡X$|sp¡ ky^u `lp¡„Qu iL$ép S>¡Ap¡ M¡sudp„ _hu sL$_uL$_p¡ D`ep¡N L$fu AphL$ h^pfhp dp„N¡ R>¡. s¡Ap¡ Adpfu kp\¡ k„frns M¡su_¡ kdS>hp gpN¡ R>¡ Ðepf¡ s¡d_p Ql¡fp `f Ap_„v$ A_¡ fpls_p¡ v$¡Mph v$ip®h¡ R>¡ L$¡ s¡Ap¡A¡ s¡d_u M¡su_u S>ê$rfepsp¡ dpV$¡ k„frns M¡su \L$u DL$¡g ip¡^u gu^p¡ R>¡. "N°p¡BV$ _p¡ kp\ M¡X$|s fl¡ lf l„d¡i Myilpg' h^y rhNs dpV$¡ CÞL$hpefu L$pX®$ _„. 22 `f V$uL$ L$fu_¡ hp¡V$kA` L$fp¡. 11 dy„ A¡N°u A¡riep âv$i®_: 2022 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨22 કૃષિ ષિજ્ઞાન

_dõL$pf M¡X$|s rdÓp¡, ApÐepf¡ b^uS> S>ÁepA¡ kpfp âdpZdp„ hfkpv$ `X$¡g R>¡ Ðepf¡ L$`pk

A_¡ AÞe `pL$p¡_¡ _yL$ip_ \hp_u iL$ésp R>¡ Ðepf¡ L$`pk_p `pL$dp„ dy¿eÐh¡ kyL$pfp¡ A_¡ apg Mfhp_p âñp¡ Å¡hp dm¡ R>¡. sp¡ Ap`Z¡ kyL$pfp rhi¡ A_¡ dpC¾$p¡ÞeyrV$²A„V$ rhi¡ dprlsu Ap`uiy„. kyL$pfp¡ (`¡fp rhëV$)

_yL$ip_ A_¡ gnZ_u âL$©rs :

• L$`pk_p kyL$pfpdp R>p¡X$_u V$p¡Q_p `p„v$ kde `l¡gp kyL$pe Åe R>¡

• h^y hfkpv$ L$¡ `pZu_p cfhp_p \p¡X$pL$ kde `R>u V$p¡Q_p `p„v$ dyfÅe¡gp v$¡Mpe R>¡.

• Å¡ kyfS> Mug¡gp¡ A¡ÞX$ Nfd Å¡hp dm¡ sp¡ `p„v$ sfs kyL$pe R>¡.

• A¡L$ S>ÁepA¡ hph¡g b¡ R>p¡X$ dp\u A¡L$ R>p¡X$ kyL$pe sp¡ s¡ kyL$pfp_p gnZ R>¡.

r_e„ÓZ_p D`pe:

1. hfkpv$u `pZu_p¡ ep¡Áe r_L$pg L$fhp¡.

2. Ap„sf M¡X$ L$fu S>du_ `p¡gu L$fhu.

3. d[ëV$ L$¡ (13:00:45) - 100 N°pd `ç`dp _pMu R>„V$L$ph L$fhp¡. Å¡ _y¼ip_ h^y lp¡e sp¡ 7 rv$hk¡ buÆ hMs R>„V$L$ph L$fhp¡.

4. L$p¡`f Ap¡¼ku¼gp¡fpBX$ 25 \u 35 N°pd `ç`dp _pMu _yL$kp_ \e¡g R>p¡X$ afs¡ X$²¡_tQN L$fhy. L$`pkdp„ Aphsp ap¡rgef (R>„V$L$ph) Mpsf rhi¡ A¡gV$®: `pZudp Ap¡Nmu Åe s¡hp Mpsf_p D`ep¸N\u `pL$_u s„v$yfõsu Åmhu iL$pe R>¡. S>du_ QL$pkZu _p f¡`p¸V$® A_¡ S>AU _u cgpdZ dyS>b r_Q¡ Ap`¡g rgõV$ dp `rfhs®_ L$fu D`ep¡N L$fp¡.

1. hphZu_p 65-70 rv$hk `R>u: dp¡_p¡ `p¡V$¡ried ap¡õa¡V$ (00:52:34): 100 N°pd NAA (àgp_p¡ran): 7 rdrg/ `„`dp„.

2. hphZu_p 75-80 rv$hk `R>u: eyrfep (50 N°pd) d¡‚¡rked këa¡V$ (100 N°pd) Qug¡V$¡X$ bp¡fp¡_ (15 N°pd)/ `„`dp„.

3. hphZu_p 85-90 rv$hk `R>u: dp¡_p¡ `p¡V$¡ried ap¡õa¡V$ (00:52:34): 100 N°pd NAA (àgp_p¡ran): 7 rdrg/`„`dp„.

4. hphZu_p 95-100 rv$hk `R>u: `p¡V$¡ried _pBV$²¡V$ (dëV$u L$¡) -(13:00:45): 100 N°pd/ `„`dp„.

Ap` kh£ M¡X$ys rdÓp¡A¡ fpku kuX$¹k_p rbepfZ_y„ hph¡sf L$f¡g R>¡ S>¡_y„ AÐepf ky^u `rfZpd_y„ hps L$fuA¡ sp¡ b^pS> M¡X$ys rdÓp¡ kp\¡ \e¡gp Adpfp k„hpv$ A_¡ dygpL$ps blyS> ky„v$f dm¡gp R>¡. S>¡ sd_¡ Ap`¡g ap¡V$p¡dp„ Å¡hp dm¡ R>¡. Adpfu h¡fpeV$u_u Mprkes _uQ¡ dyS>b R>¡.

fpku âpCd

1. dp¡V$p A_¡ cfphv$pf Æ„X$hp.

2. b^uS> Q|rkep Æhps kpd¡ kl_iug.

3. h^y A_¡ hS>_v$pf Æ„X$hp gpN¡.

4. h^y„ DÐ`pv$_ Ap`su Ås.

5. rhZhpdp„ kl¡gy„ S>¡\u dS>|fu MQ® Ap¡R>p¡.

Ap` kh£ M¡X$ysrdÓp¡A¡ Ap dprlsu g¡hp d¡mhhp dpNsp lp¡e sp¡ kp¡rieg durX$ep a¡kbyL$dp„ Rasi Seeds Gujarat A_¡ Rasi Seeds P Ltd `¡S> _¡ gpCL$ L$fu follow L$fÅ¡ S>¡\u Ap`_¡ kde A_ykpf rhNshpf dplusu dmu fl¡. sp¡ lh¡ fpl k¡_u

-Æs¡ÞÖ `V$¡g - 94277 18035d__u hps
Å¡hp¡ R>p¡ ApS>¡ S> fpku L$„`_u kp¡rieg durX$ep_¡ gpCL$ L$fu follow L$fp¡.. h^y dprlsu dpV$¡ Adpfp¡ k„`L$® L$fhp rh_„su. Æs¡ÞÖ `V$¡g, rfrS>ep¡_g ¾$p¡` d¡_¡S>f, NyS>fps 9427718035 h^y rhNs dpV$¡ CÞL$hpefu L$pX®$ _„. 23 `f V$uL$ L$fu_¡ hp¡V$kA` L$fp¡. L$`pkdp„ hfkpv$ `R>u_u dphS>s કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 23કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 23

R>¡ Ap D`fp„s Ap¸ëV$f_¡fuep ågpCV$ `Z

Aphu iL$¡ R>¡ dpV$¡ ApNp¡sfp D`pe sfuL$¡

L$¡ fp¡N Aphu Nep¡ lp¡e sp¡ `Z L$`pk_p `pL$dp„ N°u_dkg 20 rdgu, L$p¡`f 40 N°pd, A¡ÞV$uV$u 45 rdgu A_¡ f_p¡a 5 rdgu/`ç`_p âdpZ\u OpV$p¡ R>„V$L$ph L$fhp_u cgpdZ R>¡.Ap`Z¡ kp¥ ÅZuA¡ R>uA¡ L$¡ 15 kàV$¡çbf `R>u L$`pk_p `pL$dp„

Nygpbu Cem Nd¡ Ðepf¡ M|b S> k„¿epdp„ dp\y„ KQL$u iL$¡ R>¡ dpV$¡ S>¡ M¡X$|s rdÓp¡_¡ _p¡d¡V$ a¡fp¡dp¡_ V$²¡` dyL$hp_u bpL$u lp¡e s¡ ApS>¡ S> `p¡sp_p M¡sfdp„ Ap¡R>pdp„ Ap¡R>u 1 rhOpdp„ 3 a¡fp¡dp¡_ V$²¡` Nygpbu Cem_u ëep¡f kp\¡ ìeh[õ\s Np¡W$hu Ap`¡. Ap D`fp„s `pL$ k„fnZ_p `Ngpdp„ g¡su hMs¡ AÞe rL$V$L$_piL$ v$hp kp\¡ bpep¡kp¡ãV$ 20 N°pd/`ç`_p âdpZ\u R>„V$L$ph \pe sp¡ Nygpbu Cem_y„ kp{„ ìehõ\p`_ L$fu iL$pe.

dNamu_p¡ `pL$ lS>y Dcp¡ lp¡e A_¡ ka¡v$ a|N v$¡Mpsu lp¡e sp¡ dp¡r_V$f_p¡ D`ep¡N Ahíe L$fhp¡. Ap D`fp„s X$y„Nmu_p `pL$dp„ L$©rd A_¡ kyL$pfp_u a|N_p r_e„ÓZ dpV$¡ 1 rhOpdp„ 250 N°pd dp¡_uV$f,250 N°pd kyX$p¡Tp¡_ A_¡ A¡L$f¡ 100 N°pd dpeL$p¡Tp¡_ `pZu kp\¡ `phy„ ApV$gy„ L$fhp\u kyL$pfp,L$p¡lhpfp A_¡ bpraep_p fp¡N\u `pL$_¡ bQphu iL$pe.s¡dS> X$y„Nmu_p `p„v$_u V$p¡Q bmhp_u arfepv$ lp¡e sp¡ A¡ÞV$uV$u 40 rdgu,gpCagpC_ 45 rdgu A_¡ f_p¡a 5 rdgu/`ç`_p âdpZ\u R>„V$L$ph Ap`hp\u M|b kfk `rfZpd dm¡ R>¡.Ap v$hp_¡ AÞe ipL$cpÆ_p `pL$dp„ `Z hp`fhp_u cgpdZ R>¡.dfQu_p `pL$dp„ `pL$ `p¡jZ dpV$¡ bpep¡raëX$ âhplu_p¡ D`ep¡N L$fhp\u dfQu_p R>p¡X$_¡ `|fsp¡ Mp¡fpL$ Ap`u iL$pe R>¡ dfQudp„ Aphsp a|N_p fp¡N

L$©rj op_ગની પટલ -૯૮૭૯૪ ૨૭૭૭૧ cpv$fhp drl_pdp„ Ap`Zp¡ L$`pk M|b S> kfk fus¡ rhL$ku_¡ DÐ`pv$_ Ap`hp dpV$¡ s¥epf \C Nep¡ lp¡e, `yóL$m âdpZdp„ apg, cdfu A_¡ Æ„X$hp lp¡e R>¡. A¡V$g¡ Ap dpk v$fçep_ L$`pk S>¡V$gp¡ Å¡hp¡ Nd¡ s¡V$gy„ s¡_y„ Ýep_ `Z fpMhy„ `X$¡ L$pfZ L$¡ Ap õV$¡S>dp„ L$`pk_¡ h^ydp„ h^y `p¡jZ_u S>ê$rfeps lp¡e R>¡ hmu cpv$fhp dpkdp„ aygcdfu Mfu `X$hp_u kdõep `Z M|b S> lp¡e R>¡ Å¡ L$p¡C L$pfZ hNf apg Mfsp¡ S>Zpe sp¡ ApëapgpCV$ _pd_u v$hp 12 rdgu/`ç`_p âdpZ\u R>„V$L$ph L$fhp_u cgpdZ R>¡ Ap v$hp 15 rv$hk_p A„sf¡ b¡ hMs D`ep¡N L$fhp\u M|b apev$p¡ \pe R>¡.S>¥rhL$ `p¡jZ_u hps L$fuA¡ sp¡ L$`pk_p `pL$_¡ s¡_p L$p¡C `Z õV$¡S> D`f bpep¡raëX$ âhplu R>„V$L$ph Üpfp L$¡ r`es `pZu kp\¡ Ap`u iL$pe R>¡. dp¡V$p cpN¡ L$`pk_p Ap õV$¡S>dp„ A_¡ Ap kde¡ MyZuep V$`L$p_p¡ fp¡N `Z Aphu iL$¡
kpd¡ A¡ÞV$uV$u A_¡ gpCagpC__p L$p¡[çb_¡i_\u R>„V$L$ph L$fhpdp„ Aph¡ sp¡ `pL$dp„ fp¡N ârsL$pfL$ i[¼s M|b S> Aph¡ R>¡ A_¡ DÐ`pv$_ h^pfu iL$pe R>¡.Ap D`fp„s v$f¡L$ `pL$_u kQp¡V$ A_¡ kdekf dprlsu g¡hp dpV$¡ S>ê$f S>Zpe Ðepf¡ 9687671558 D`f ap¡_ L$fhp¡ A\hp CÞL$hpefu L$pX®$ _„. 24 `f V$uL$ L$fu_¡ hp¡V$kA` L$fp¡. Dcp `pL$dp„ Ap„V$p¡ dpfp¡ A_¡ D`pe L$fp¡ DÐ`pv$_ h^i¡. કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨24 કૃષિ ષિજ્ઞાન

rhóÏrâep sygku_u _apL$pfL$ M¡su

dp¡V$pcpN_p tlv$y `rfhpfp¡_p OfAp„NZ¡ ip¡csu

A_¡ ^prd®L$ dlÐh ^fphsu rhóÏrâep sygku_p R>p¡X$_y„ rhð_p bÅfp¡dp„ `Z A¡L$ A_p¡My„ õ\p_ R>¡. ifv$udp„ sygku_p¡ fk A_¡ sygku_p `p_ fpls Ap`¡ R>¡, Ap_p\u rhi¡j dlÐh cpÁe¡ S> sygku rhi¡ L$p¡C ÅZsy„ li¡. Aphp A_¡L$ NyZp¡

A_¡ D`ep¡N\u cf`|f sygku_u rhð õsf¡ M|b dp„N R>¡, dpV$¡ sygku_u M¡su `Z M¡X$|sp¡_¡ _ap¡

A`ph¡ R>¡. sygkudp„\u dmsp L$¡duL$gp¡ AgN AgN lp¡e R>¡. duW$u sygkudp„\u 76 V$L$p rd\pCg A¡huL$p¡g s\p 18 V$L$p gp¡_p¡ gygy L$¡rdL$g dm¡

R>¡. S>¡ rd\pCg, A¡huL$p¡g _¡ rX$õV$ug¡i_ `R>u, afu\u a¡¼kug¡i_ L$fhp\u A_¡\pg dm¡ R>¡. S>¡ hrfepmu S>¡hu kyN„^ ^fphsy„ lp¡e R>¡. v$f¡L$ V$y\`¡õV$

A\hp dpD\hp¡k DÐ`pv$L$_¡ Ap_u S>ê$rfeps fl¡

R>¡. s¡dS> gp¡_p¡gygy i¡thN r¾$ddp„ h`fpe R>¡. Å¡

L$¡ Ap rkhpe OZp A_¡L$ D`ep¡N R>¡. `faéydfu BÞX$õV$²uT_p¡ dy¿e L$pQp¡ dpg R>¡. íepd sygkudp„ rd\pCg eyÅep¡_g lp¡e R>¡. A_¡ Ap sygkudp„ Ap¥j^ue NyZp¡ h^y lp¡e R>¡. ka¡v$ sygku L$fsp„

L$pmu sygkudp„ Ap¥j^ue NyZp¡ h^y lp¡e R>¡, A_¡ b„_¡ sygku_y„ h¢QpZ kfm R>¡. D`ep¡N_u hps

L$fuA¡ sp¡, sygku_p R>p¡X$_u d¡g¡rfep_u v$hpAp¡ b_phhpdp„ cpf¡ dp„N R>¡. 12 v$hpAp¡ sp¡ dpÓ

sygku_u R>¡. S>¡ A_¡L$ v$hpdp„ h`fpe R>¡. sygku a¼s cpfs A_¡ Qu_dp„ Å¡hp dm¡ R>¡. L$p¡õd¡rV$L$, A¡fp¡dp \¡fp`u, sdpL$y-NyV$L$p, AÑf, `faéyd, ANbÑu, v$hp, W$„X$p `uZp, MpÛ`v$p\p£, b¡L$fu, X$uV$S>®ÞV$ kpby, rhV$prd_, âuTh£rV$h, âp¡X$L$i_ L$p¡õV$ OV$pX$hp rd¼k]N åg¡ÞX$dp„ h`fpe R>¡. Ap`Zp ip÷p¡ h¡v$ `yfpZ `Z ld¢ip h¥opr_L$ fus Ap^prfs dp¡V$p cpN¡ lp¡e R>¡. sp¡ Ap dÃR>f cNph_pfu sygku v$yrjs rhQpfp¡_y„ ip¡jZ L$f_pfu `Z R>¡. sygku _p¡bg `prfsp¡jL$ rhS>¡sp cpfsue h_õ`rs ip÷u S>Nv$uiQ„Ö bp¡T_p, àgpÞV$ Ap¡V$p¡N°pãk `yõsL$dp„ sygku_p D`ep¡N rhi¡_p õhs„Ó D‰¡M R>¡. Arhfs`Z¡ Ap¡[¼kS>_ Ap`_pfu, apeV$p¡

Ap¥jr^e `pL$
L$¡rdL$g sfuL$¡ ÅZusp lÅfp¡ NyZL$pfu sÐhp¡ R>¡. Ap sdpd sÐhp¡ A¡L$ kp\¡ kr¾$e \sp„ DÑd A¡[ÞV$ A¡[¼kX$ÞV$, A¡[ÞV$ b¡¼V$¡rfeg, A¡[ÞV$hpefg, A_¡ fp¡N ârsL$pfL$ i[¼s h^pf_pf lp¡hp\u v$f¡L$ Of_p âh¡iÜpf `pk¡ sygku_p¡ R>p¡X$ lp¡e R>¡. sygku_u M¡su rhrcß âL$pf_p hpsphfZdp„ s\p `lpX$p¡ MpX$p V$¡L$fphpmp S>du_dp„ S>„Nguê$`¡ Å¡hp dm¡ R>¡. 5 \u 8.5 ky^u_p¡ s\p L$pmu QuL$Zu A\hp _bmu S>du_dp„ `Z \pe R>¡. DÑf cpfsdp„ D_pmy `pL$dp„ hph¡sf \pe R>¡ Äep„ Ap¥jr^e `pL$ îu A`|h®L$ydpf A¡d. `V$¡g, X$p¡. A¡d. A¡g. s¡sfhpg, X$p¡. Ar_{Ù QËp¡`pÝepe h_õ`rs fp¡Nip÷ rhcpN, kfv$pfL$©rj_Nf v$p„rshpX$p L$©rj eyr_hrk®V$u, kfv$pfL$©rj_Nf. 385506 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 25કૃષિ ષિજ્ઞાન

sygku_¡ lud-^yçdk, TpL$m, bfa `X$hp¡, Aphp õ\m¡ sygku_u M¡su kamsp`|h®L$ \su _\u. sygku dpV$¡ 14 \u 30 k¡.N°¡ î¡› R>¡. lpgdp„ dÝeâv$¡i s\p NyS>fpsdp„ Ap M¡su \C flu R>¡. lpgdp„ gM_p¡, bpfd„L$u, Q„v$p¡iu, bv$pey, L$_p¥S> A¡V$p, d¡_`yfu kusp`yf rS>‰p¡ A_¡ ey.`u._p rhõspfp¡dp„ N„Np_p sV$âv$¡ip¡dp„ hph¡sf \pe R>¡. rhðcfdp„ sygku A_¡L$ Åsp¡dp„ Å¡hp dm¡ R>¡ A_¡ s¡_u M¡su Üpfp A\hp S>„Ngp¡dp„ Ap`d¡m¡ ENsu h_õ`rs Üpfp `faéydfuL$Þa¡Þkfu - apdp®õeyV$uL$g -L$p¡õd¡rV$L$ DÛp¡N_u S>ê$rfeps `|fu `pX$¡ R>¡. fp¡L$pZ A_¡ L$dpZu : sygku_u M¡su dpV$¡ h^y„ S>du_ L$¡ h^pf¡ _pZp„_u S>ê$f _\u. v$hp b_phsu L$„`_uAp¡ kp\¡ L$fpf L$fu_¡ s¡_u M¡su L$fu iL$pe R>¡. dp¡V$pcpN_p Ap¥jr^e h_õ`rs_p R>p¡X$ 3 \u 6 drl_p ky^u `pL$u Åe R>¡. A¡L$ l¡¼V$f¡, 3 drl_pdp„ ê$. 15 \u 20 lÅf ê$r`ep_p fp¡L$pZ\u 3 \u 4 gpM ê$r`ep_u L$dpZu \C iL$¡ R>¡. 30 \u 40 lÅf A¡L$ huOpA¡ L$dpZu R>¡. sygku_p `p_, bu A_¡ \X$_p¡ D`ep¡N \pe R>¡. `p_dp„\u s¡g L$pYhpdp„ Aph¡ R>¡. l¡¼V$f¡ 170\u 200 rL$gp¡ s¡g r_L$m¡ R>¡. rL$gp¡_p¡ cph 700-800 dmu fl¡ R>¡. S>¡_p¡ lpg bÅfcph ê$. 1500 R>¡. kyL$p sygku_p `p_ 1 lÅf rL$gp¡_p ê$. 70\u 125 dp„ h¡Qpe R>¡. A¡L$ l¡¼V$f `pL$dp„ gNcN 120 \u 150 rL$gp¡ buS> dm¡ R>¡. _udQ d„X$u dÝeâv$¡idp„ rbepfZ_p¡ cph ârs rL$gp¡ 200 ê$r`ep S>¡V$gp¡ R>¡. gNcN ê$.2 \u 2.25 gpM_u L$dpZu \pe R>¡. ÅZuA¡ sygku_u M¡su rhi¡ dlÐh_u hpsp¡, kp¥â\d _hu Åsp¡ S>¡hu L$¡, Ås fpd L$`|f sygku, g¡d_ sygku, h_ sygku, dfhp sygku, L$pmu sygku, íepdduW$u sygku lp¡e R>¡. gM_p¥_p k¡ÞV$²g B[ÞõV$V$é|V$ Ap¡a d¡rX$rk_g A_¡ A¡fp¡d¡rV$L$ àgpÞV$ k„õ\pA¡ sygku_u _hu Ås_u ip¡^ L$fu R>¡. fp¡Np¡ s¡_p `f bly„ Akf L$fsp„ _\u. ApfApfA¡gAp¡`u -14 Ås_p¡ sygku_p¡ R>p¡X$ DÑf cpfs, dÝeâv$¡i, `ròd cpfsdp„ kpfp `rfZpdp¡ Ap`¡gp R>¡. tkQpC dpÓ Ap¡R>u hMs L$fhu `X$¡ R>¡. hph¡sf_p¡ ep¡Áe kde S>ygpC_p¡ â\d kápl R>¡. hph¡sf: A¡râg-d¡ dp„ sygku_p¡ `pL$ iê$ L$fu iL$pe R>¡. A¡râg A\hp sp¡ d¡ drl_pdp„ sygku_y„ ^ê$hprX$ey„ dpV$¡ A¡L$ l¡L$V$fdp„ 1 rL$gp¡ buS>_u S>ê$rfeps fl¡ R>¡. sygku_p¡ R>p¡X$ kMs R>¡, s¡\u h^y fp¡Np¡ s¡_¡ Akf L$fsp _\u, ê$. 15 \u 20 lÅf MQ® \pe R>¡. fp¡`Zu, `pZu, Mpsf A_¡ ggZu: 45 - 45 k¡.du._p A„sf¡ R>p¡X$ hphu iL$pe R>¡. 8 rv$hk¡ L$¡ 15 rv$hk¡ tkQpC L$fhu `X$¡ R>¡. A¡L$ l¡L$V$f v$uW$ 100 L$u.N°p. eyrfep, 500 L$u.N°p. apõa¡V$ s¡dS> 125

L$u.N°p. çeyf¡V$ Ap¡a `p¡V$pi_¡ _pMu v$¡hy„. kÆh M¡su L$fsp lp¡e sp¡, sd¡ rkT_ dp„ Qpf hpf rS>hpd©s Ap`u ^pey® DÐ`pv$_ d¡mhu iL$p¡ R>p¡. gZZu_p 10 rv$hk `l¡gp„ `pZu Ap`hp_y„ b„^ L$fhy„ `X$¡ R>¡. sygku_u L$p`Zu ep¡Áe kde¡ \pe sp¡ S> s¡g_u dpÓp kpfu dm¡ R>¡. R>p¡X$ D`f a|gp¡ Aph¡ A¡V$g¡ s¡g_y„ âdpZ OV$¡ R>¡. ApfApfA¡gAp¡`u 14 Ås_p¡ sygku `pL$ 3 hMs g¡hpdp„ Aph¡ R>¡. sygku_u gZZu \p¡X$u KQpC\u L$fhp\u buÆhpf s¡_u gZZu L$fu iL$pe R>¡. L$fpf Ap^prfs sygku_u M¡su: Ap¥j^ue NyZ^dp£_¡ L$pfZ¡, sygku_u bÅfdp„ M|b dp„N R>¡. gp„bp kde\u, OZu apdp®õeyrV$L$g L$„`_uAp¡ rhrh^ v$hpAp¡dp„ s¡_p s¡g_p¡ D`ep¡N L$fu flu R>¡. NyS>fps fpÄedp„ sygku_y„ `pL$ _y„ hph¡sf L$¡ DÐ`pv$_ _p¡„^pey„ _\u. S>¡\u Apeyh£rv$L$ Ap¥jr^ b_phsu L$„`_uAp¡ sygku_u Apeps DQpcph Ap`u AÞe fpÄe dp„\u L$f¡ R>¡. Apeyh£rv$L$ L$„`_uAp¡ S>¡d L$¡, X$pbf, h¥Û_p\, `s„S>rg hN¡f¡ sygku_u L$p¡ÞV$²p¼V$ `f M¡su L$fph¡ R>¡. d|ëeh©rÙ: sygku_p R>p¡X$_¡ R>pep„dp„ R>yV$p¡ R>yV$p¡ L$fu_¡ 48 L$gpL$ kyL$hhp\u X$uõV$²ug¡i_ Üpfp 4 \u 6 L$gpL$dp„ A¡L$ V$_dp„\u `p„Q \u R> rL$gp¡ s¡g dm¡ R>¡, S>¡_p¡ lpg bÅfcph, ê$. 1500 R>¡. s\p s¡g L$pYép `R>u_p¡ h¡õV$ bp¡egfdp„ bmsZ sfuL$¡ L$pd L$f¡ R>¡. S>¡\u bmsZ_p¡ MQ® _\u \sp¡. sygku_p¡ `pL$ 3 drl_pdp„ gC_¡, 3 gpM ê$r`ep L$dpe iL$pe R>¡. Ap¥j^ue R>p¡X$_u M¡su A_¡ ìehkpe Ap¡R>p kde A_¡ Ap¡R>p MQ®dp„ L$dphu Ap`¡ R>¡. Ap¡N£r_L$ B[ÞX$ep: gM_p¥dp„ sygku_p gugp„ `p„v$X$p_y„ rhipm dpL$£V$ R>¡. Ap rkhpe cpfsdp„ gNcN v$f¡L$ Ap¥jr^ r_dp®sp_¡ s¡_u S>ê$f `X$su lp¡hp\u s¡_p h¡QpZ dpV$¡ M¡X$|sp¡_¡ OÏ„ blp¡my„ s¡dS> kss Qpgsy„ dpL$£V$ dmu

Ap¥jr^e `pL$
fl¡ R>¡. Ap¡R>p¡ M¡su MQ® A_¡ h^y _ap¡ L$fu Ap`su Ap Ap¥jr^_u M¡su Myb S> apev$pL$pfL$ R>¡. s¡\u kp¥ M¡X$ys cpCAp¡ _¡ L$fbÝ^ rh_„su L$fuA¡ L$¡ _apL$pfL$ sygku_u M¡su dpV$¡ AQyL$ rhQpf rhdi® L$fhp S>¡hp¡ R>¡. કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨26 કૃષિ ષિજ્ઞાન

Bg¡[¼V$²L$ V$²¡¼V$f

lh¡ cpfsdp„.

h^sp S>sp X$uTg A_¡ `¡V$²p¡g_p cph s\p s¡_p¡ dpep®rv$s S>Õ\p¡ A¡L$ tQsp_p¡ rhje R>¡ lpgdp„ dp¡V$p cpN_p hpl_p¡dp„ `¡V$²p¡g s\p X$uTg H^Z_p¡ D`ep¡N \sp¡ lp¡e R>¡, A_¡ D`f S>Zph¡g âdpZ¡ s¡_p rhL$ë`ê$`u buÅ H^Z rhi¡ rhQpfhy„ Ar_hpe® b_u Ney„ R>¡. OZp h¥opr_L$p¡ A_¡ k„õ\pAp¡ Ap bpbs¡ k„ip¡^_ L$fu flu R>¡, S>¡dp„\u L$¡rgap¡r_®ep_p rX$TpB_f õV$ua_ l¡L$fp¡\¡ s¡d_p Æh__y„ L$pe® A[ídc|s H^Z_p rhL$ë`p¡ ip¡^hp dpV$¡ kd[`®s L$ey¯ R>¡. s¡Ap¡A¡ Bg¡[¼V$²L$ hpl_p¡ A_¡ kp¥f DÅ®\u k„Qpgus Ofp¡ b_phhpdp„ 4 v$peL$p L$fsp h^y kde rhspìep¡ R>¡. l¡L$fp¡\¡ 1990_p v$peL$pdp„ Bg¡[¼V$²L$ `rfhl__p dp¡X$k `f Ýep_ L$¡[ÞÖs L$fhp_y„ i{ L$ey¯ lsy„. s¡Ap¡ L$l¡ R>¡ L$¡ s¡Ap¡A¡ A¡ kdS>hpdp„ gp„bp¡ kde gpÁep¡ _\u L$¡ Bg¡[¼V$²L$ b¡V$fu_y„ hS>_ S>¡ L$pf dpV$¡ MybS> cpf¡ dp_hpdp„ Aph¡ R>¡, s¡_p¡ D`ep¡N V$²¡¼V$f dpV$¡ \B iL$¡ R>¡. s¡Ap¡ h^ydp„ L$l¡ R>¡ L$¡ b¡V$fu_p¡ hS>_ V$²¡¼V$f_¡ S>du_ kp\¡ `L$X$ b_phhpdp„ dv$v$ L$fu iL$¡ R>¡. 2012dp„ l¡L$fp¡\¡ 100% b¡V$fu k„Qprgs Bg¡[¼V$²L$ V$²¡¼V$f s¥epf L$fhp dpV$¡ s¡d_¡ kp¡g¡¼V$²pL$ gp¡ÞQ L$fu lsu. `p„Q hj® `R>u L$p¡`¡¼V$ Bg¡[¼V$²L$ V$²¡¼V$f A_¡ C-eyV$uguV$u, ey.A¡k. A¡.dp„ ìep`pfu fus¡ D`gæ^ kp¥â\d Bg¡[¼V$²L$ V$²¡¼V$f lp¡hp_y„ s¡Ap¡ L$l¡ R>¡. l¡L$fp¡\ `f„`fpNs X$uTg V$²¡¼V$f rhi¡ L$l¡ R>¡, "AÐepf¡, Ad¡rfL$_ V$¡bg `f MpÛ eyr_V$ EÅ®_p DÅ®_u S>ê$f `X$¡ R>¡. l¡L$fp¡\ L$l¡ R>¡ L$¡ s¡d_p V$²¡¼V$f `f„`fpNs dp¡X$g L$fsp„ Apbp¡lhp_¡ A_yL$|m, ip„s A_¡ h^y L$pe®nd R>¡. s¡ DÑf Ad¡rfL$p_p M¡X$|sp¡_¡ s¡_p V$²¡¼V$f h¡Qhp dpV$¡ knd R>¡, `f„sy s¡ ¿epg R>¡ L$¡ lS>y `Z Ap n¡Ódp„ k„ip¡^__u S>ê$f R>¡. SOLECTRAC_u iê$Aps\u, MOTIVE ENGINEERING A_¡ JOHN DEER> S>¡hu k„¿epb„^ AÞe L$„`_uAp¡ Bg¡[¼V$²L$ V$²¡¼V$f_p `f L$pd L$fu flu R>¡. `f„sy iy„ Cg¡[¼V$²L$ V$²¡¼V$fdp„ `f„`fpNs dp¡X$g_¡ `pR>m R>p¡X$u v$¡hp_u i[¼s R>¡? Cg¡[¼V$²L$_u kp¥\u dp¡V$u kdõep A¡ R>¡ L$¡ b¡V$fu k„Qprgs DÅ®_p¡ kss D`ep¡N L$fhp dpV$¡ hpf„hpf s¡_¡ QpS>® L$fhy„ `X$¡ R>¡. AgN AgN L$pe®ndsp âdpZ¡ b¡V$fu A_¡ s¡dp„ h`fpsu dp¡V$f_y„ `kv$Nu L$fhp_u lp¡e R>¡, S>¡d L$¡ L$p¡C lmhy„ L$pd L$fhp dpV$¡ Ap¡R>u L$pe® ndsp hpmu dp¡V$f A_¡ cpf¡ L$pe® L$fhp dpV$¡ h^pf¡ L$pe® ndsp hpmu dp¡V$f hp`fhpdp„ Aph¡ R>¡. L$p¡C `Z M¡X$|s V$|„L$p A„sfpg dpV$¡ fuaeytgN L$fhp dp„Nsp

_hu_ Ap¡Åf
DÅ®_p¡ A¡L$
d|L$hp dpV$¡ A[ídc|s
bfpbfdp„ 10 eyr_V$
_\u A_¡ S>ê$f `X$¡ sp¡ fuaeytgN _p¡ kde Myb S> Ap¡R>p¡ lp¡hp¡ Å¡CA¡. X$uTg A¡ÞÆ__¡ fuaeytgN L$fhpdp„ gpNsp¡ V$pBd b¡V$fu rfQpS>®dp„ \sp V$pBd Myb S> h^pf¡ lp¡e R>¡. `f„sy s¡d_¡ lS>y _hu_ Ap¡Åf îu hpmp rhdgtkl A¡k. (`uA¡QX$u rhÛp\}) X$p¡. Apf. epv$h (âp¡. A_¡ l¡X$, apd® A¡[ÞS>r_etfN rhcpN) îu A¡. A¡g. hpY¡f (dv$v$_ui âpÝep`L$, apd® diu_fu A_¡ `phf A¡ÞÆ_uetfN rhcpN) apd® diu_fu A_¡ `phf A¡ÞÆ_uetfN rhcpN L$©rj BS>_¡fu A_¡ V$¡L$_p¡gp¡Æ L$p¡g¡S> S>y_pNY L$©rj eyr_hk}$V$u S>y_pNY - 362 001 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 27કૃષિ ષિજ્ઞાન

`Z Cg¡[¼V$²L$ V$²¡¼V$f_¡ S>ê$fu `phf `|fu `pX$u iL$¡ s¡hu b¡V$fu \B iL$¡ R>¡ L$¡ L$¡d s¡ A„N¡ L$¡V$guL$ tQspAp¡ R>¡. cpfsdp„ b¡V$fu k„Qprgs V$²¡¼V$f_y„ crhóe

ApS> L$pg OZu L$„`_uAp¡ Aphu V$¡¼_p¡gp¡Æ `f L$pd L$fu flu R>¡. spS>¡sfdp„ Qp¥^fu QfZtkl ( lrfepZp A¡N°uL$ëQfg eyr_hk}$V$u, A¡Q.A¡.ey.) rlkpf_p h¥opr_L$p¡A¡ `Z Bg¡[¼V$²L$ V$²¡¼V$f rhL$kpìey„ R>¡, S>¡d_p¡ v$php¡ R>¡ L$¡ Ap V$²¡¼V$f L$fsp 25% kõsy„ R>¡. Ap V$²¡¼V$f 16.2 KWh b¡V$fu Üpfp k„Qprgs R>¡ A_¡ X$uTg V$²¡¼V$f_u kfMpdZudp„ s¡_u Ap¡`f¡V$]N L$uds OZu Ap¡R>u R>¡. Bg¡[¼V$²L$ V$²¡¼V$f `f k„ip¡^_ L$f_pf v$¡i_u Ap â\d L$©rj eyr_hrk®V$u R>¡. X$uTg_p h^sp S>sp cph_¡ Å¡sp Ap V$²¡¼V$f M¡X$|sp¡ dpV$¡ Apr\®L$ fus¡ apev$pL$pfL$ kprbs \i¡. S>¡_p\u s¡d_p L$©rj MQ®dp„ OV$pX$p¡ \i¡.

A¡L$ QpS>®dp„ 80 rL$du Qpg¡ R>¡. Ap C- V$²¡¼V$f dlsd 23.17 rL$du ârs L$gpL$_u TX$`¡ `pL$p fõsp `f v$p¡X$u iL$¡ R>¡. A¡V$gy S> _rl s¡ k„`|Z® QpS>® L$f¡gu b¡V$fu\u 1.5 V$_ hS>__p V$²¡gf kp\¡ 80 rL$du ky^u_u dykpafu L$fu iL$¡ R>¡. Ap V$²¡¼V$f_p D`ep¡N\u M¡X$|sp¡_u AphL$dp„ `Z _p¡„^`pÓ h^pfp¡ \i¡. L$©rj diu_fu A_¡ apd® A¡ÞÆÞef]N_p rhcpN_p h¥op_uL$ X$p¡. dyL$¡i S>¥__p dpN®v$i®_ l¡W$m Ap kamsp âpá L$f¡g R>¡. hpCkQpÞk¡gf¡ h¥opr_L$p¡_u Ap _hu ip¡^_u âk„ip L$fu lsu A_¡ crhóedp„ `Z Aphp S> M¡X$|sgnu k„ip¡^_ L$fhp `f cpf dyL$ép¡ lsp¡. rhi¡jsp: b¡V$fu k„Qprgs V$²¡¼V$f 16.2 kWh gu\ued-Ape_ b¡V$fu Üpfp k„Qprgs R>¡. s¡dp„ 12 kW$ Bg¡[¼V$²L$ b°ig¡i X$uku dp¡V$f R>¡ S>¡ 72 hp¡ëV$S> A_¡ 2000 ârs L$gpL$ `f L$pd L$f¡ R>¡. Ap b¡V$fu 9 L$gpL$dp„ a|g iL$¡ v$frdep_ 19 \u 20 eyr_V$ rhS>mu_p¡ h`fpi \pe s¡dp„ QpS>…N_p¡ L$„`_ A_¡ s¡_p AhpS>_u hps L$fuA¡ sp¡, A¡L$ V$¡õV$ dyS>b 52% S>¡V$gy„ L$„`_ A_¡ 20.52% S>¡V$gp¡ AhpS> R>¡, S>¡ BIS> V$¡õV$]N L$p¡X$_u dep®v$pdp„ R>¡ s¡dS> lpgdp„ hp`fsp V$²¡L$V$f L$fsp OZp¡ Ap¡R>p¡ R>¡. A¡L$ buÆ rhi¡jsp A¡ R>¡ L$¡ V$²¡L$V$fdp„ A¡ÞÆ_ _ lp¡hp_¡ gu^¡ X$pBhf_¡ A¡ÞÆ__u Nfdu\u _yL$ip_ `lp¡Qsy„ _\u A_¡ gp„bp kde ky^u L$pd L$fu iL$¡ R>¡.

MQ® A_¡ ÅmhZu: eyr_hrk®V$u_p L$©rj h¥opr_L$p¡A¡ S>Zpìey„ lsy„ L$¡ âp¡V$p¡V$pB` dp¡X$g lp¡hp_¡ L$pfZ¡ b¡V$fu\u Qpgsp V$²¡¼V$f_u tL$ds gNcN 6.5 gpM ê$r`ep li¡. kdp_ lp¡k®-`phfhpmp X$uTg V$²¡¼V$f_u tL$ds 4.50 gpM ê$r`ep R>¡. Å¡ b¡V$fu\u k„Qprgs V$²¡¼V$fp¡_y„ DÐ`pv$_ h^pf¡ L$fhpdp„ Aph¡ sp¡ Ap V$²¡¼V$fp¡_u tL$ds X$uTg\u k„Qprgs V$²¡¼V$f S>¡V$gu \B iL$¡ R>¡. b¡V$fu\u k„Qprgs V$²¡¼V$f Qgphhp_p¡ ârs L$gpL$_p¡ MQ® fp¡V$ph¡V$f kp\¡ ê$.332 A_¡ dp¡ëX$ bp¡X$® àgph kp\¡ ê$.301 Aph¡ R>¡, Å¡ X$uTg V$²¡¼V$f_p ârs L$gpL$ Qgphhp_p MQ®_u hps L$fuA¡ sp¡ fp¡V$ph¡V$f kp\¡ ê$.447 A_¡ dp¡ëX$ bp¡X$® àgph kp\¡ ê$.365 S>¡V$gp¡ Aph¡ R>¡. b¡V$fu k„Qprgs V$²¡¼V$f (C-V$²¡¼V$f)X$uTg V$²¡¼V$f_u kfMpdZudp„ gNcN 15 \u 20% S>¡V$gy„ kõsy„ `X$¡ R>¡. Arlep„ Of¡gy„ rhS>mu_p v$f_¡ Ýepd dp„ gB_¡ NZsfu L$fhpdp„ Aphu R>¡, AÞe\p L$pdNufu_u tL$dsdp„ OZp¡ OV$pX$p¡ \B iL$¡ R>¡. kp¡_pguL$p: V$pBNf C- V$²¡L$V$f: kp¡_prgL$p V$pCNf Cg¡¼V$²uL$ 11 kW BÞX$¼i_ dp¡V$f kp\¡ 25.5 kWH _u ndsp kp\¡ rgr\ed Ape_ b¡V$fu\u kˆ R>¡. S>¡ 15 hp _u ndsp ^fph¡ R>¡, S>¡ r_erds lp¡d-QprS>¯N kp¡L$¡V$ Üpfp v$k L$gpL$dp„ A_¡ TX$`u QprS>¯N rkõV$d kp\¡ Qpf L$gpL$dp„ ayg QpS>®. L$„`_uA¡ L$üy„ L$¡ V$pBNf Bg¡¼V$²uL$ A¡L$ QpS>® `f 2 V$_ S>¡V$gp¡ hS>_ `Z M¡Qu iL$¡ R>¡. _hy„ Cg¡[¼V$²L$ V$²¡¼V$f M¡X$|sp¡ dpV$¡ h^y kpfu kyrh^p_u Mpsfu Ap`¡ R>¡ L$pfZ L$¡ A¡[ÞS>_dp„\u L$p¡C Nfdu V$²pÞkaf \su _\u A_¡ A¡ÞÆ_ _u S>ÁepA¡ BÞX$¼i_ dp¡V$f lp¡hp_¡ L$pfZ¡ hpBb°¡i_dp„ `Z OV$pX$p¡ \pe R>¡, kp¡_prgL$pA¡ v$php¡ L$ep£ lsp¡ L$¡ s¡ X$uTg A¡ÞÆ_\u Qpgsp V$²¡L$V$f L$fsp Qp¡\p cpN_p MQ®dp„ Ap C-V$²¡L$V$f L$pe® L$fu iL$pi¡. h^ydp„ L$„`_uA¡ L$¡V$gpL$ dp¡V$p dp¡X$g krls OZp Cg¡[¼V$²L$ V$²¡¼V$k® rhL$kpìep R>¡ A_¡ s¡_¡ V$|„L$ kdedp„ ìephkpreL$ ^p¡fZ¡ blpf `pX$hp_u ep¡S>_p `f L$pd L$fu flu R>¡. cpfsdp„ Cg¡¼V$²uL$ V$²¡¼V$f A`_phhpdp„ `X$L$pfp¡: A`yfsu QpS>…N kNhX$: rhipm hõsu A_¡ 180 GW$_u V$p¡Q_u dp„N kp\¡ cpfs v$¡i_p v$f¡L$ ìe[¼s_¡ 24×7 rhS>mu `|fu `X$hp_y„ gÿe ^fph¡ R>¡. Ap blp_¡ NpdX$pAp¡dp„ QpS>…N CÞäpõV$²¼Qf õ\pr`s L$fhy„ A¡ dp¡V$p¡ `X$L$pf R>¡ A_¡ N°uX$ huS> `yfhW$p¡ b„^ L$fhp_y„ lS>y v$|f_y„ õhà_ R>¡. JQu âp\rdL$ tL$ds: Cg¡¼V$²uL$ V$²¡¼V$f V$¡¼_p¡gp¡Æ_u DQu âp\rdL$ tL$ds cpfs S>¡hp dÝed hN®_p N°plL$p¡ dpV$¡ AÐe„s dyíL$¡g b_u Åe R>¡. ApS> L$pfZp¡_p gu^¡ cpfs_p M¡X$|sp¡_¡ Cg¡¼V$²uL$ V$²¡¼V$f A`_phhp_y„ \p¡X$y„ dyíL$¡g b_u Åe R>¡. kfL$pfîu Cg¡¼V$²uL$ V$²¡¼V$f_¡ dlÐhsp Ap`u M¡X$|sp¡_¡ kbkuX$u_u kNhX$sp Ap`¡ sp¡ s¡d_y„ Qg_ h^u iL$¡ R>¡. b¡V$fu: b¡V$fu_u L$pe®-ndsp, L$v$, hS>_, i[¼s A_¡ DQu âp\rdL$ tL$ds A¡ dy¿e `X$L$pfp¡ dp„ _p A¡L$ R>¡.

_hu_ Ap¡Åf
Q½$f
QpS>® \B
R>¡. Ap
R>¡.
apõV$
`Z rhL$ë` D`gå^ R>¡, S>¡_u dv$v$\u dpÓ 4 L$gpL$_u A„v$f QpS>® L$fu iL$pe R>¡. b¡V$fu_¡ a|g QpS>® L$fhp_u tL$ds gNcN 160 ê$. S> R>¡. Å¡ V$²¡L$V$fdp„
કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨28 કૃષિ ષિજ્ઞાન

i¡fX$u_u 10 rhOpdp„ M¡su L$fu, ê$. 7 gpM_p¡ Qp¡¿Mp¡ _ap¡ d¡mìep¡: i¡fX$u_p `pL$_y„ d|ëeh^®_: Ofb¡W$p Ap¡N£r_L$ Np¡m_y„ h¡QpZ rhS>ecpC Nuf kp¡d_p\ rS>‰p_p L$p¡X$u_pf Npd_p _p_L$X$p A¡hp fp¡ZpS> Npd_p hs_u R>¡. âpL$©rsL$ M¡su L$fsp A_¡ î¡› M¡X$ys_y kÞdp_ d¡mh_pf îu huS>ecpB_y õ`ô`Z¡ dp_hy R>¡ L$¡ Å¡ ìephkpeuL$ ^p¡fZ¡ A_¡ kyTbyT kp\¡ M¡su L$fhpdp„ Aph¡ sp¡ `yóL$m DÐ`pv$__u kp\¡ dp¡V$u L$dpZu `Z L$fu iL$pe R>¡. Ap dpV$¡ M¡X$ysp¡A¡ \p¡X$u ^ufS>,kplk A_¡ tlds `Z v$pMhhu `X$¡ s¡d R>¡. lp... Ap dpV$¡ M¡X$ysp¡dp„ h¥opr_L$ ArcNd_u kp\¡ âep¡Niugsp lp¡hu `Z S>ê$fu R>¡. R>¡‰p `p„Q-R> hj®\u âpL$©rsL$ M¡su L$fsp rhS>ecpBA¡ dpÓ 10 huOp S>du_dp„ i¡fX$u_y hph¡sf L$fu dbgM L$dpZu L$fu R>¡. M¡s DÐ`pv$__y„ d|ëeh^®_ L$fu_¡ h¡QpZ L$fhpdp„ Aph¡ sp¡ M¡X$ysp¡_u AphL$dp„ h^pfp¡ \B iL$¡ R>¡ s¡

huS>ecpBA¡ rkÝ^ L$ey® R>¡. Nuf kp¡d_p\ rS>‰p_p b¡õV$ apd®f_p A¡hp¡X$® rhS>¡sp huS>ecpB fpÆ`p¡ ìeL$s L$fsp L$l¡ R>¡ L$¡, spS>¡sfdp„ NyS>fps kfL$pf¡ bS>¡V$dp„ âpL$©rsL$ M¡su_¡ âp¡Ðkpl_ Ap`hp dpV$¡ A¡L$ bp¡X$®_u fQ_p L$fhp_u Ål¡fps L$fu R>¡. Ap dpV$¡ ê$.100 L$fp¡X$_u dpsbf fL$d apmhu R>¡. A¡V$g¡ Qp¡½$k\u L$lu iL$pe L$¡ âpL$©rsL$

M¡su_¡ h¡N Ap`hp_p¡ kde Aphu Nep¡ R>¡. Ðepf¡ âpL$©rsL$ M¡su_u `Ý^rs\u S>du__u amv$³`spdp„ h^pfp¡ \pe R>¡. S>du_ A¡¼v$d `p¡Qu fl¡hp\u Amkuep_p âdpZdp„ h^pfp¡ \pe R>¡. Apd OZp„ `pL$_u h©[Ý^s„v$yfõsu dpV$¡ `pZu _rl `f„sy c¡S>_u S>ê$fueps lp¡e R>¡. S>¡ Amkuep_u lpS>fu_¡ gu^¡ R>p¡X$_¡ kfmsp\u dmu fl¡ R>¡. rhS>ecpBA¡ âpL$©rsL$ M¡su dpV$¡ 5 Npep¡ fpMu R>¡. Ap kp\¡ s¡Ap¡ S>du_dp„ v$¡iu Mpsf_p D`ep¡N_¡ rlsphl NZph¡ R>¡. rhS>ecpBA¡ âpL$©rsL$ M¡su_p¡ JX$p¡ Aæepk L$fhp dlpfpô² krls_p fpÄep¡dp„ âhpk L$ep® R>¡. ApS>¡ rhS>ecpB A_¡L$ M¡X$ysp¡_¡ dpN®v$i®_ Ap`hp `Z M„s\u M¡su L$fsp rhS>ecpC kphrgep âpL$©rsL$ M¡su `|Åb¡_ bu. _L$yd (rhje r_óZp„s-L$©rj rhõsfZ) L$©rj rhop_ L$¡ÞÖ, A„byÅ kud¡ÞV$ apDÞX$¡i_, A„byÅ_Nf sp: L$p¡X$u_pf Æ- Nuf- kp¡d_p\ âpL$©rsL$ M¡su કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 29કૃષિ ષિજ્ઞાન

rhS>ecpBA¡ L$B fus¡ L$fu dbgM L$dpZu? huS>ecpB âpL$©rsL$ M¡su `Ý^rs\u S> dNamu, i¡fX$u, dN, Amv$, OJ, QZp, kp¡epbu_ hN¡f¡

S>¡hp `pL$p¡_u M¡su L$f¡ R>¡. d|ëeh^®_ L$fhy AphíeL$ gp¡L$p¡ NyZhÑpey¼s A_¡ iyÝ^ Mphp_y `k„v$ R>¡. Å¡ s¡d_u dp„N_¡ A_yê$` DÐ`pv$_ L$fhpdp„ sp¡ kpfu L$dpZu_p Üpf Mygu Åe R>¡. Np¡m_¡ NyZhÑpey¼s A_¡ iyÝ^ b_phhp dpV$¡ i¡fX$u_p fk_¡ Myb S> DL$pmhpdp„ Aph¡ R>¡, S>¡\u `pZu_p¡ cpN bmu Åe A_¡ iyÝ^ Np¡m S> bQ¡. kpdpÞe fus¡ gp¡L$p¡ ka¡v$ Np¡m sfa h^y ApL$jp®sp lp¡e R>¡ `f„sy Np¡m_u L$pmpi S> s¡_u iyÝ^sp_u _uip_u R>¡. Np¡m_u kp\¡ Ap hj£ S>¡_¡ L$pQp¡ Np¡m L$lu iL$pe s¡hu L$pL$hu (khp¡)_y„ DÐ`pv$_ `Z iê$ L$ey® R>¡. S>¡ Apfp¡Áe_u ÖôuA¡ Myb S> apev$pL$pfL$ R>¡. âpL$©rsL$ Yb¡ DÐ`pv$us hõsyAp¡ dpV$¡ dl¡_s

âpL$©rsL$ M¡su Åe R>¡. L$v$pQ A¡ A¡ Arsiep¡[¼s _lu L$l¡hpe L$¡ L$©rj h¥op_uL$ S>¡V$gu âpL$©rsL$ L$©rj rhi¡ kdS> ^fph¡ R>¡. âpL$©rsL$ M¡su_p¡ ìep` h^¡ A_¡ gp¡L$p¡ õhpõÕeâv$ Mp¡fpL$ d¡mh¡ s¡ rv$ipdp„ kss âeÐ_iug R>¡. rhS>ecpB fpS>õ\p_ Ap¡N£_uL$ krV$®raL$¡i_ A¡S>Þku ROCA )_p dpÞesp âpá gpekÞk ^fphsp M¡X$ys R>¡. D`fp„s s¡Ap¡ FSSAI_y gpekÞk `Z ^fph¡ R>¡. rhS>ecpB_y õ`ô`Z¡ dp_hy„ R>¡ L$¡ s¡d_u Ap âNsudp„ L$¡huL$¡ Nuf kp¡d_p\_p L$©rj h¥opr_L$p¡ s¡dS> ApÐdp âp¡S>¡¼V$ Nuf kp¡d_p\_y Myb dlÐh_y ep¡Nv$p_ füy R>¡.
Ap b^p S> `pL$p¡_y„ d|ëeh^®_ L$fu_¡ `p¡sp_p M¡sf `f\u S> h¡QpZ L$f¡ R>¡. Mpk L$fu_¡ i¡fX$udp„\u Np¡m b_ph¡ R>¡. S>¡_¡ A¡k.V$u.bk k¡hp A_¡ Mp_Nu L$yfuef k¡hp Üpfp N°plL$_p Of ky^u `lp¡„QpX$¡ R>¡. h^ydp„ s¡Ap¡ S>Zph¡ R>¡ L$¡ M¡sudp„\u kpfu L$dpZu d¡mhhp dpV$¡ M¡X$ysp¡A¡ M¡s`¡v$pip¡_y
R>¡.
L$f¡
Aph¡
\pe R>¡ A¡ hps kpQu `f„sy kp\¡ kp\¡ s¡ hõsy_p ìepS>bu cph lp¡hp `Z S>ê$fu R>¡. Ap\u huS>ecpB AÞe Np¡m_u kfMpdZuA¡ `p¡sp_p Ap¡Np®_uL$ Np¡m_¡ dpÓ 30 V$L$p dpS>}$_ fpMu h¡QpZ L$f¡ R>¡. S>¡\u gp¡L$p¡ õhpõÕeâv$ Ap¡N£_uL$ Mp¡fpL$ A`_phsp \pe.Ap hõsyAp¡_p h¢QpZdp„ s¡Ap¡ kp¡iueg rdrX$ep_p dpÝed Üpfp `Z Ål¡fps L$f¡ R>¡. huS>ecpB `p¡sp_u sdpd Ap¡N®_uL$ hõsyAp¡_y h¡QpZ “âkpv$” b°p„X$\u L$f¡ R>¡. huS>ecpB_p M¡sf_u dygpL$ps Mf¡Mf gu^p S>¡hu R>¡. કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨30 કૃષિ ષિજ્ઞાન

N°u_ lpDk

X$p¡.Æ.Apf.Np¡rlg, S>|_pNY L$©rj eyr_hrk®V$u, S>|_pNY

_k®fu L$p¡_¡ L$l¡hpe ?

_k®fu A¡V$g¡ A¡hu S>Áep L$¡ Äep„ sdpd âL$pf_p R>p¡X$ S>¡hp L$¡ h©np¡, ny`p¡, h¡guAp¡ A_¡ gspAp¡, L$y„X$p_p a|gR>p¡X$ A_¡ amfp¡`p_y„ h^®_ L$fhpdp„

Aph¡ R>¡, DR>¡fhpdp„ Aph¡ R>¡ A_¡ h¡QpZ L$fhpdp„

Aph¡ R>¡. D`fp„s, _k®fudp„ a|g A_¡ ipL$cpÆ `pL$p¡dp„ rbepfZp¡, Mpsfp¡, h©[Ý^ r_e„ÓL$p¡, bNuQp_p lp\ Ap¡Åfp¡ A_¡ e„Óp¡ fpMhpdp„ Aph¡

R>¡. A_¡ s¡_y„ h¡QpZ L$fhpdp„ Aph¡ R>¡.

lpCV$¡L$ _k®fu L$p¡_¡ L$l¡hpe ?

lpCV$¡L$ _k®fu A¡ L$p¡C`Z _hu sp„rÓL$sp_y„ AdguL$fZ R>¡ L$¡ S>¡ Ap^yr_L$, hpsphfZ `f Ap¡R>y„ Ap^prfs, _pZpL$ue fp¡L$pZ L$fph_pf A_¡

R>p¡X$, L$gdp¡ s\p ^ê$ hN¡f¡ h©[Ý^ A_¡ NyZhsp h^pfhp knd lp¡e R>¡. lpCV$¡L$ _k®fu_u ANÐesp :

(1) lpCV$¡L$ _k®fu A¡ A¡L$dpÓ A¡hu S>Áep L$¡ Äep„\u gp¡L$p¡ DÑd NyZhspey¼s fp¡`p/L$gdp¡ d¡mhu iL$¡ R>¡.

(2) lpCV$¡L$ _k®fudp„ _p_p R>p¡X$hpAp¡, L$ydmp A_¡ _p_p ^ê$_u kfmsp\u ÅmhZu L$fu iL$pe

R>¡. s¡dS> M¡sf L$fsp„ s¡dp„ kpfu k„cpm gB iL$pe R>¡.

(3) R>p¡X$dp„ Ag}$Nu `Ùrs\u k„h^®_dp„ M¡sfdp„ fp¡`Zu L$fsp `l¡gp Mpk L$yimsp A_¡ k„cpm_u S>ê$f `X$¡ R>¡ L$¡ S>¡ _k®fudp„ kfmsp\u L$fu iL$pe R>¡.

(4) lpCV$¡L$ _k®fudp„ ^ê$dp„ L$yv$fsu h¥rhÝesp kpd¡ V$L$u fl¡h_u ndsp L$¡mhhu iL$pe R>¡.

(5) OZp `pL$p¡dp„ buS>\u ku^u fp¡`Zu \B iL$su _\u S>¡hp L$¡ L$p¡buS>, V$pd¡V$p hN¡f¡ S>¡_y„ ^ê$ My‰p M¡sf L$fsp _k®fudp„ kfmsp\u s¥epf L$fu h¡QpZ L$fu iL$pe.

(6) S>yv$p S>yv$p bpNpesu R>p¡X$_p L$V$L$pAp¡dp„ kfmsp\u

d|m kpfu k„cpm A_¡ ìehõ\p`_ dpV$¡ â\d _k®fudp„ fp¡`hpdp„ Aph¡ R>¡. (7) ^ê$ s\p L$gdp¡dp„ hN¡f¡dp„ MX$sg`Ï„ L$¡mhhp dpV$¡ lpCV$¡L$ _k®fuA¡ âp\rdL$ dphS>s dpV$¡_u S>Áep R>¡. (8) Fsydp„ am, a|g A_¡ ipL$cpÆ_p R>p¡X$ DÐ`ß/s¥epf L$fhp dpV$¡ lpCV$¡L$ _k®fu D`ep¡Nu R>¡. _k®fu - N°u_ lpDkdp„ _k®fu âh©rÑ _k®fu કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 31કૃષિ ષિજ્ઞાન

_k®fudp„ N°u_lpDk_u S>ê$fueps ip dpV$¡ ?:

(1) L$ydmp R>p¡X$_¡ rh`fus hpsphfZ kpd¡ kamsp`|h®L$ fnZ Ap`u s„v$yfõs fus¡ s¥epf L$fu iL$pe.

(2) Ap¡a kuT_dp„ `Z R>p¡X$/L$gdp¡ s¥epf L$fu iL$pe.

(3) R>p¡X$_¡ S>ê$fu dpÓpdp„ sp`dp_,c¡S>, kye®âL$pi Ap`u iL$pe R>¡.

(4) s„v$yfõs R>p¡X$ TX$`\u h©[Ý^ `pd¡ R>¡ S>¡\u V$|„L$p kdedp„ R>p¡X$ s¥epf L$fu iL$pe.

(5) R>p¡X$_¡ A_yL$ym hpsphfZdp„ s¥epf L$fhpdp„ Aph¡ R>¡ S>¡\u R>p¡X$ A¡L$v$d s„v$yfõs, ApL$j®L$ A_¡ A¡L$ kfMp lp¡e R>¡ S>¡\u s¡ R>p¡X$ DR>¡fhpdp„ h^y A_yL$ymsp fl¡ R>¡.

(6) R>p¡X$_u (5) (7) (8) ap¡Nf(^yçdk) (9) aV$}$N¡i_ (V$`L$ `Ý^rs Üpfp `p¡jL$sÐhp¡ Ap`hp) kõsu rL$ds_y„ N°u_ lpDk : Ap âL$pf_p N°u_ lpDkdp„ hpsphfZ_¡ r_e„ÓZ fpM¡ s¡hp kp^_p¡ auV$ L$f¡gp lp¡sp _\u. lhp_u Ahf-S>hf dpV$¡ ìehõ\p L$f¡g lp¡e R>¡.

ApMp hj® v$fçep_ D`ep¡Ndp„ gB iL$pe _rl.

õ\pr_L$ D`gå^ QuS> hõsyAp¡ S>¡hu L$¡ _ugNufu_u hmuAp¡ / \p„cgp, hpk A_¡ v$p¡fX$p_p¡ D`ep¡N L$fu b_phu iL$pe R>¡.

_p_p A_¡ kudp„s M¡X$|sp¡ s¡_p¡ D`ep¡N L$fu iL$¡ R>¡.

dÝed rL$ds_y„ N°u_ lpDk :

Ap âL$pf_p N°u_ lpDkdp„ L$¥L$ A„i¡ hpsphfZ `rfbmp¡ S>¡hp L$¡ Nfdu, kye®âL$pi A_¡ c¡S>_y„ r_e„ÓZ L$f¡ R>¡.

ApMp hj® v$fçep_ D`ep¡N L$fu iL$pe. Ap[\®L$ fus¡ h^y ndsp ^fphsp M¡X$|sp¡ b_phu iL$¡ R>¡.

JQu rL$ds_y„ N°u_ lpDk :

hpsphfZdp„ dp¡V$p cpN_p `rfbmp¡ S>¡hp L$¡ âL$pi, DóZspdp_, c¡S>, r`es, L$pb®_X$pep¡¼kpCX$

A_¡ AÞe `rfbmp¡_y„ r_e„ÓZ L$f¡ R>¡. Ap N°u_ lpDkdp„ JQp v$bpZ_p ayhpfp (ap¡Nf), kpfu NyZhsphpmy„ àgpõV$u, h¡ÞV$ug¡i_, `„Mp, `¡X$ s\p V$`L$ tkQpC `Ý^rs auV$ L$f¡g lp¡e R>¡.

_¡V$ lpDk : NyS>fps s\p cpfs_u hpsphfZue `rf[õ\rs Å¡sp _¡V$ lpDk Myb S> A_yL$ym Aph¡ s¡d R>¡.

rL$dsdp„ `Z kõsy„ `X$¡ R>¡. _¡V$ lpDkdp„ rhrh^ âL$pf_p iL$pe lpDkdp„ Nfdudp„ sp`dp__y„ L$fu

(1) V$uõeyL$ëQf\u

_k®fu
h¡QpZ rL$ds h^y dm¡ R>¡. (7) V$uõeyL$ëQf (`¡iu k„h^®_)\u s¥epf L$f¡g R>p¡X$_¡ lpX$®_]N (kMs b_phhp) L$fhp dpV$¡ N°u_ lpDk Myb S> D`ep¡Nu R>¡. (8) Myb S> Ap¡R>p„ kdedp„ sp`dp_, c¡S>, âL$pidp„ S>ê$fu a¡fapf L$fu iL$pe R>¡. lpCV$¡L$ _k®fu dpV$¡_p S>yv$p S>yv$p A¡L$dp¡ : (1) N°u_ lpDk, (2) _¡V$ lpDk, (3) duõV$ Q¡çbf, (4) L$p¡ëX$ ä¡çk (W$„X$p L$p¡W$pfp¡),
lp¡V$ b¡X$k (Nfd L$epfpAp¡), (6) L$p¡ÞTfh¡V$u,
kyÿd r`es k¡V$,
`Ý^rs,
R>p¡X$ DR>¡fu
R>¡. _¡V$
D_pmp_u
r_e„ÓL$
R>p¡X$_¡ Nfdu kpd¡ fnZ A`pe R>¡. _¡V$ lpDk_p rhrh^ D`ep¡N :
fp¡`pAp¡_¡ lpX$®_]N L$fhp dpV$¡ (2) lpDk àgpÞV$_¡ A¡L$g¡V$pdpCT L$fhp dpV$¡ (3) D_pmpdp„ ipL$cpÆ_p ^ê$ DR>¡f dpV$¡ (4) D_pmpdp„ am`pL$p¡_u L$gdp¡ s¥epf L$fhp dpV$¡ (5) bëbk àgpÞV$k_u _k®fu s¥epf L$fhp dpV$¡ (6) a|gp¡_y„ ^ê$hprX$ey„ b_phhp dpV$¡ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨32 કૃષિ ષિજ્ઞાન

âpL$©rsL$ M¡su

_f¡i bu. v$¡kpB1 A_¡ `h_ `V$¡g 2

1. `uA¡QX$u õL$p¡gf (A¡N°p¡_p¡du), b„ A L$©rj dlprhÝepge, ApZ„v$ L$©rj eyr_hrk®V$u, ApZ„v$

2. `uA¡QX$u õL$p¡gf (bpNpes rhop_), b„ A L$©rj dlprhÝepge, ApZ„v$ L$©rj eyr_ hrk®V$u, ApZ„v$

M¡sudp„ h^y DÐ`pv$_ d¡mhhp s¡dS> fp¡NÆhps_p„ r_e„ÓZ dpV$¡ h^y `X$sp L$©rj fkpeZp¡_p D`ep¡N\u M¡su `pL$p¡dp„ N„cuf Akfp¡ Å¡hp dm¡ R>¡. Ap_p\u S>du__u amv$³`sp OV$u R>¡, lpr_L$pfL$ fp¡NL$pfL$p¡ s\p Æhpsp¡dp„ L$©rj fkpeZp¡ kpd¡ ârsL$pfL$sp h^u R>¡, s¡dS> L$©rjfkpeZp¡_p„ Ahi¡jp¡ Mp¡fpL$, A_pS> A_¡ ipL$cpÆdp„ nçedpÓp\u h^y âdpZdp„ Å¡hp dm¡g R>¡. kp\¡ kp\¡ L$©rj fkpeZp¡_p h^y D`ep¡N_¡ gu^¡ M¡su MQ®dp„ `Z h^pfp¡ \ep¡ R>¡. Ap b^p L$pfZp¡kf lh¡ h¥opr_L$p¡ A_¡ L$©rj kp\¡ k„L$mpe¡g sdpd gp¡L$p¡ kÆh M¡su A_¡ âpL$©rsL$ M¡su sfa h^y ApL$j®hp gpÁep R>¡. `pL$dp„ Aphsp rhrh^ fp¡Np¡_¡ AV$L$phhp dpV$¡ D`ep¡Nu A¡hu rb_fpkperZL$ `Ý^rsAp¡_u rhNshpf dprlsu _uQ¡ dyS>b R>¡ :

1. D_pmpdp„ lm_u JX$u M¡X$

f. kdekf hphZu/fp¡`Zu

3. `pL$_u a¡fbv$gu

4. k¡[ÞÖe Mpsfp¡_p¡ blp¡mp¡ D`ep¡N

`. ^ê$hprX$ep_u S>du__¡ s`phhu (fpb]N)

6. kp¡Cg kp¡gfpCT¡i_

7. gugp¡ `X$hpi

8. hp_õ`rsL$ fkpeZp¡_p¡ D`ep¡N

9. S>¥rhL$ fp¡N r_e„ÓZ `Ý^rs

10. fp¡N ârsL$pfL$ Åsp¡_u `k„v$Nu

11. ¼hp¡f¡ÞV$pC_

(1) D_pmpdp„ lm_u JX$u M¡X$ : D_pmpdp„ JX$u M¡X$ L$fhp\u S>du__u A„v$f fl¡g fp¡NL$pfL$ a|N_p buÅÏ„, L$©rd_p IX$p s\p Æhps_p L$p¡i¡V$p S>du__u k`pV$u D`f Aphsp d¡ drl_pdp„ S>epf¡ 44 ˚ \u 4`˚ k¡. sp`dp_ lp¡e R>¡, Ðepf¡ k|e®_u Nfdu\u _pi `pd¡ R>¡. s¡dS> S>du__u A„v$f v$bpe¡g a|N hN¡f¡_¡ `yfsp¡ âpZhpey _ dmhp\u _pi \pe R>¡.

(f) kdekf hphZu/fp¡`Zu : • â\d hphZugpeL$ hfkpv$ \sp„ S> `pL$_u hphZu L$fhp\u bpS>fudp„ L$ysyg A_¡ Ny„v$rfep S>¡hp fp¡Np¡ s\p sgdp„ Å¡hp dmsp¡ kyL$pfp¡ (apeV$p¡a\p¡fp ågpCV$) _yL$kp_ AV$L$phu iL$pe R>¡.

• dL$pC_y„ hph¡sf S>y_-1` \u f0 v$fçep_ L$fhp\u s¡dp„ Aphsp rhrh^ fp¡Np¡ S>¡hp L$¡ `p__p V$`L$p„, smR>fp¡ A_¡ kyL$pfp\u \sy„ _yL$ip_ AV$L$phu iL$pe R>¡.

• Nyhpf_y„ hph¡sf S>ygpC

dpk_p â\d `MhpX$uepdp„ L$fhp\u c|L$u R>pfp_p fp¡N kpd¡ fnZ dm¡ R>¡. (3) `pL$_u a¡fbv$gu : A¡L$_u A¡L$ S>du_dp„ A¡L$ S> `pL$ hpf„hpf hphhp\u S>¡d L$¡ rv$h¡gp `R>u rv$h¡gp, i¡fX$u `R>u i¡fX$u, L$`pk `R>u L$`pk fp¡N r_e„ÓZ dpV$¡ rb_ fpkperZL$ `Ý^rsAp¡ âpL$©rsL$ M¡su કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 33કૃષિ ષિજ્ઞાન

L$fhp\u kyL$pfp_y„ s¡dS> Æê$ `R>u Æê$ L$fhp\u L$prmep fp¡N_y„ âdpZ h^¡ R>¡. Ap\u `pL$ a¡fbv$gu AÐe„s S>ê$fu R>¡.

• rv$h¡gp, L$`pk, i¡fX$u_p kyL$pfp_p r_e„ÓZ dpV$¡ dL$pC, S>yhpf, bpS>fu A\hp OJ_y„ hph¡sf L$fhy„.

• sgdp„ kyL$pfp_p r_e„ÓZ dpV$¡ X$y„Nmu s\p OJ_p `pL$_u a¡fbv$gu L$fhu.

• Æê$ `R>u bpS>fu A_¡ gugp¡ `X$hpi L$fhp¡ rlsphl R>¡.

• L$`pk, syh¡f S>¡hp `pL$p¡dp„ S>yhpf, bpS>fu, dL$pC S>¡hp `pL$p¡_¡ Ap„sf`pL$ sfuL$¡ g¡hp\u kyL$pfp_y„ âdpZ OV$pX$u iL$pe R>¡.

• bV$pV$p_p `pL$dp„ c]NX$p_p r_e„ÓZ dpV$¡ â\d gugp¡ `X$hpi `R>u bV$pV$p–X$y„Nmu A_¡ Ðepfbpv$ dL$pC_p `pL$_u a¡fbv$gu M|bS> AkfL$pfL$ dpgyd `X$¡g R>¡.

• bV$pV$pdp„ ÆhpÏ\u \sp kyL$pfp_p fp¡N_p r_e„ÓZ dpV$¡ dL$pC A_¡ fpS>dp_p¡ Ap„sf`pL$ g¡hp\u fp¡N_p„ âdpZdp„ OV$pX$p¡ \pe R>¡.

• dNamu_p `pL$dp„ L$©rd_p fp¡N_p r_e„ÓZ dpV$¡ S>yhpf, L$`pk A_¡ dL$pC_u a¡fbv$gu AkfL$pfL$ S>Zpe¡g R>¡.

• sdpL$ydp„ N„W$hp L$©rd_p r_e„ÓZ dpV$¡ Qp¡dpkpdp„ sdpL$y Ðepf bpv$ D_pmpdp„ bpS>fu buÅ hj£ Qp¡dpkpdp„ A¡f„X$p A\hp L$`pk s¡dS> D_pmpdp„ S>du_ `X$sf fpMhu A_¡ Ðepf `R>u ÓuÅ hj£ sdpL$y L$fhp\u N„W$hp L$©rd_p fp¡Ndp„ 74 V$L$p OV$pX$p¡ \pe R>¡.

(4) k¡[ÞÖe Mpsfp¡_p¡ blp¡mp¡ D`ep¡N : kpê$ L$p¡lhpe¡gy„ R>prZey Mpsf, rv$h¡gp, fpeX$p s\p gudX$p_p¡ Mp¡m, dfOp_y„ Mpsf S>du_ dp„ Ap`hp\u S>du__y„ `p¡s ky^f¡ R>¡. S>du_dp„ lhp_u Ahf-S>hf h^sp `pL$_u h©[Ý^ kpfu \pe R>¡. s¡dS> S>¥rhL$ r_e„ÓL$p¡_p âdpZdp„ h^pfp¡ \pe R>¡, S>¡ S>du_S>Þe fp¡Np¡_y„ r_e„ÓZ L$f¡ R>¡.

• dNamudp„ N„W$hpL$©rd_p r_e„ÓZ dpV$¡ gudX$p A\hp rv$h¡gp_p¡ Mp¡m 100 rL$gp¡/l¡L$V$f âdpZ¡ Qpkdp„ Ap`hp\u N„W$hp L$©rd_y„ AkfL$pfL$ r_e„ÓZ \pe R>¡.

• V$pd¡V$p_p `pL$dp„ N„W$hp L$©rd_p r_e„ÓZ dpV$¡ dfOp_y„ Mpsf, f-3 V$_/ l¡L$V$f V$pd¡V$p_u fp¡`Zu ANpD 1` rv$hk `l¡gp S>du_dp„ Ap`hp cgpdZ \e¡g R>¡.

• Qp¡mpdp„ N„W$hp L$©rd_p r_e„ÓZ dpV$¡ dfOp_y„ Mpsf 600 rL$. N°p./l¡. hph¡sf `l¡gp A¡L$ AW$hprX$ep ANpD S>du_dp„ Ap`hp_u cgpdZ R>¡.

(`) ^ê$hprX$ep_u S>du__¡ s`phhu (fpb]N): S>du_ D`f bpS>fu, S>yhpf A\hp X$p„Nf_y„ cyky 6 rL$gp¡/Qp¡fk duV$f âdpZ¡ `p\fu_¡

D_pmpdp„ ^ud¡ bpmhp\u sdpL$y, V$pd¡V$p s\p AÞe ipL$cpÆ_p ^ê$hprX$epdp„ N„W$hpL$©rd_y„ s\p AÞe a|NS>Þe fp¡N S>¡hp L$¡ DNkyL$, \X$_p¡ A_¡ d|m_p¡ L$p¡lhpfp¡ s\p kyL$pfp_p fp¡N_y„ r_e„ÓZ \pe R>¡.

(6) kp¡Cg kp¡gfpCT¡i_ : d¡ dpkdp„ S>du_dp„ lmhy„ r`es Ap`u M¡X$ L$fhu. f` N¡S> A¡g.A¡g.X$u.`u.C. `pfv$i®L$ àgp[õV$L$ `p\fu Qpf¡ bpS>y dpV$u\u v$pbu 1` rv$hk ky^u S>du_ D`f Yp„L$u fpMhp\u S>du__p sp`dp_dp„ 100˚ k¡. S>¡V$gp¡ h^pfp¡ \sp S>du_ dp„ kyÿdÆhpÏ, a|N_p buÅÏ, L$©rd L$¡ L$uV$L$_p IX$p, L$p¡i¡V$pAp¡ s¡dS> _]v$Z_p buS> _pi `pd¡ R>¡. sdpL$y, V$pd¡V$p,f]NZp s\p ``¥ep_p ^ê$hprX$epdp„ ^ê$_p L$p¡lhpfp s\p N„W$hp L$©rd_p r_e„ÓZ dpV$¡ cgpdZ L$f¡g R>¡. (7) gugp¡ `X$hpi : Qp¡dpkpdp„ iZ A\hp L$W$p¡m hN®_p `pL$p¡_p¡ gugp¡ `X$hpi L$fhp\u S>du_dp„ fl¡g apev$pL$pfL$ kyÿd S>¥rhL$ fp¡N r_e„ÓL$p¡_y„ âdpZ h^¡ R>¡, S>¡ fp¡NL$pfL$ a|N s\p Æhpsp¡_p¡ _pi L$fhp_u kp\¡ kp\¡ S>du__u `pZu_u N°lZ irL$s h^pf¡ R>¡. S>du__u cp¥rsL$ [õ\rs ky^fsp lhp_u AhfS>hf h^¡ R>¡, S>¡ `pL$_u h©[Ý^dp„ dv$v$ê$` \pe R>¡.

(8) hp_õ`rsL$ fkpeZp¡_p¡ D`ep¡N : Ap¡¥jr^e NyZp¡ ^fphsu h_ õ`rsAp¡ S>¡hu L$¡ sygku, gudX$p¡, bpfdpku, ^syfp, X$y„Nmu, lmv$f s\p Apv$y_p `p_, R>pg, d|m, a|g hN¡f¡_p¡ fk L$pYu fp¡rNô `pL$ D`f R>„V$L$ph L$fhp\u `p__p„ V$`L$p„ S>¡hp fp¡N_y„ AkfL$pfL$ r_e„ÓZ L$fu iL$pe R>¡.

• gudX$p_y„ s¡g, gudX$p_p `p__p¡ fk L$¡ g]bp¡mu_p buS>_p¡ fk 1 V$L$p âdpZ¡ R>p„V$hp\u X$p„Nf_p `pL$dp„ Aphsp L$fdp¡X$u (ågpõV$)_p fp¡N_y„ r_e„ÓZ L$fu iL$pe R>¡.

• dNamudp„ `p_p V$`L$p„_p fp¡Ndp„ AkfL$pfL$ r_e„ÓZ dpV$¡ gudX$p_p `p__p¡ fk 1% âdpZ¡ `pL$_p hph¡sf `R>u 30, `0 A_¡ 70 rv$hk_p A„sf¡ ÓZ hMs R>„V$L$ph L$fhp_u cgpdZ R>¡.

• fpeX$p_p„ `pL$dp„ c|L$uR>pfp_p r_e„ÓZ dpV$¡ gudX$p_p `p__y„ f% ÖphZ fp¡N_u iê$Aps \e¡\u 10 \u 1` rv$hk_p A„sf¡ ÓZ hMs R>„V$L$ph L$fhp¡.

(9) S>¥rhL$ fp¡N r_e„ÓZ `Ý^rs : S>du_S>Þe s\p buS>S>Þe fp¡Np¡_y„ S>¥rhL$ r_e„ÓZ rhrh^ `Ý^rsAp¡ Ýhpfp M|b S> AkfL$pfL$ dpgyd `X$¡g R>¡.

(A) buS>_¡ S>¥rhL$ r_e„ÓL$p¡_p¡ `V$ Ap`hp_u `Ý^rs : buS> dpfas a¡gpsp fp¡N_p r_e„ÓZ dpV$¡ buS>_¡ S>¥rhL$ r_e„ÓL$p¡ S>¡hp L$¡ V$²peL$p¡X$dp® A\hp Ágpep¡L$g¡X$ued a|N_p¡ `V$ 4 \u ` N°pd/rL$.N°p. buS> g¡M¡ Ap`hp\u buS>_p¡ L$p¡lhpfp¡ OV$pX$u iL$pe R>¡. kp\¡ kp\¡

âpL$©rsL$ M¡su કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨34 કૃષિ ષિજ્ઞાન

buS>_u õayfZ irL$s h^¡ R>¡. S>¡_p L$pfZ¡ R>p¡X$_y„ âdpZ S>mhpC fl¡sp DÐ`pv$_ h^y dm¡ R>¡.

• Apv$y, lmv$f L$¡ bV$pV$p_p `pL$dp„ 100 rL$gp¡ rbepfZ v$uW$ 1 rL$gp¡ S>¥rhL$ r_e„ÓL$ (V$²peL$p¡X$dp®) 1` guV$f `pZudp„ Ap¡Npmu 30 rdr_V$ bp¡mu fpMu kyL$ìep bpv$ hph¡sf L$fhp\u buS>S>Þe fp¡Np¡_y„ (L$p¡lhpfp) r_e„ÓZ L$fu iL$pe R>¡.

• Qp¡mp_p `pL$dp„ d|m_p L$p¡lhpfp_p r_e„ÓZ dpV$¡ V$²peL$p¡X$dp® hufuX$u A\hp V$²peL$p¡X$dp lS>}$ep_d 8 N°pd / rL$.N°p. rbepfZ v$uW$ `V$ Ap`hp\u fp¡N_y„ `0% S>¡V$gy„ r_e„ÓZ L$fu iL$pe R>¡.

• syh¡f, L$`pk, rv$h¡gp A_¡ dL$pC_p `pL$_¡ hphsp `l¡gp„ rbepfZ_¡ kyL$pfp fp¡N_p r_e„ÓZ dpV$¡ V$²peL$p¡X$dp® hufuX$u A\hp V$²peL$p¡X$dp® lS>}$ep_d L$ëQf_p¡ 4 \u 6 N°pd / rL$gp¡ rbepfZ âdpZ¡ `V$ Ap`hp\u kyL$pfp fp¡N_y„ r_e„ÓZ \pe R>¡.

• k|e®dyMu_p `pL$dp„ õL$g¡fp¡ried a|N\u \sp \X$_p L$p¡lhpfp_p r_e„ÓZ dpV$ V$²peL$p¡X$dp® lS>}$ep_d 10 N°p./rL$gp¡ rbepfZ_¡ hphsp `l¡gp `V$ Ap`hp_u cgpdZ R>¡. (b) S>¥rhL$ r_e„ÓL$p¡_u S>du_dp„ dphS>s : S>du_S>Þe a|N, kyÿd ÆhpÏ„Ap¡ L$¡ L$©rd dpfas a¡gpsp rhrh^ fp¡Np¡ S>¡hp L$¡ kyL$pfp¡, d|mMpC, L$p¡lhpfp¡, N„W$hpL$©rd hN¡f¡_p r_e„ÓZ dpV$¡ `pL$_u hphZu kde¡ S>du_dp„ L$¡ Qpkdp„ S>¥rhL$ r_e„ÓL$p¡_u dphS>s Ap`hp\u AkfL$pfL$ r_e„ÓZ L$fu iL$pe R>¡. S>¥rhL$ r_e„ÓL$p¡ k¡[ÞÖe Mpsfp¡, Mp¡m A\hp â¡kd¡X$ S>¡hp dpÝed kp\¡ Ap`hp\u S>du__u âs ky^f¡ R>¡ A_¡ kp\¡ kp\¡ S>du_S>Þe fp¡Np¡_y„ r_e„ÓZ L$fu iL$pe R>¡.

• syh¡f_p `pL$dp„ kyL$pfp fp¡N_p r_e„ÓZ dpV$¡ V$²peL$p¡X$dp® lS>}$ep_d R>prZep Mpsfdp„ c¡mhu f00 N°pd/duV$f âdpZ¡ Qpkdp„ Ap`hy„.

dNamu_p \X$_p L$p¡lhpfp_p r_e„ÓZ dpV$¡ V$²peL$p¡X$dp® lS>}$ep_d 1.f rL$.N°p.f`0 rL$.N°p. R>prZep

Mpsf A\hp A¡f„X$p_p Mp¡mdp„ rdî L$fu S>du_dp„ c¡S> lp¡e Ðepf¡ Ap`hy„.

• i¡fX$u_p„ hph¡sf `l¡gp â¡kd¡X$dp„ DNpX$¡g S>¥rhL$ OV$L$ V$²peL$p¡X$dp® lS>}$ep_d 8 V$_/l¡. Ap`hp\u kyL$pfp¡ A_¡ AV$L$phhpdp„ D`ep¡Nu R>¡.

• A¡f„X$p_p `pL$dp„ `00 rL$gp¡ g]bp¡mu L$¡ fpeX$p_p¡ Mp¡m ` rL$gp¡ V$²peL$p¡X$dp® lS>}$ep_d kp\¡ c¡mhu Qpkdp„ Ap`hp\u d|mMpC (kyL$pfp¡) fp¡N_y„ AkfL$pfL$ fus¡ r_e„ÓZ L$fu iL$pe R>¡.

S>¥rhL$ fp¡N r_e„ÓL$p¡_u bÅfdp„ D`g[å^

V$¡L$_uL$g _pd bÅê$ _pd r_e„rÓs Æhpsp¡ b¡h¡rfep b¡rkep_p bpk, bpep¡NpX$®, b¡rkL$p¡_ bp¡ghp¡d®, lufp a|v$y„, gua ap¡ëX$f

d¡V$pfurTed A_ukp¡augu A¡N°ud¡V$, bpAp¡d¡V$ f]NZ_u am A_¡ X$|„M L$p¡f_pf Cem, dNamu_p dy„X$p, Qp¡Mp_p c|Mfp sX$srX$ep

hV$}$kugued g¡L$p_u hV$}$d¡L$, hV$}$kp¡ãV$ Q|kuep âL$pf_u Æhpsp¡ dpV$¡ V$²peL$p¡X$dp® hufuX$u dp¡_uV$f h¡.`p. aé|Tpfued,`u\ued A_¡ apeV$p¡`\p¡fp_p r_e„ÓZ dpV$¡

`¡kugp¡dpekuk gu_pkuek ep¡L$®f L$©rd r_e„ÓZ dpV$¡ (10) fp¡NârsL$pfL$ Åsp¡_u `k„v$Nu: hphZu dpV$¡ fp¡NârsL$pfL$ Åsp¡_u `k„v$Nu L$fhp\u fp¡NL$pfL$p¡_u k„¿epdp„ OV$pX$p¡ \pe R>¡.

• dNamudp„ ÆÆ.`, ÆÆ.f0 s\p ÆÆ.f3 V$uL$L$p fp¡N kpd¡ ârsL$pfL$ irL$s ^fph¡ R>¡.

• X$p„Nfdp„ Æ.Apf.6, Æ.Apf.7, Æ.Apf.11 Æ.Apf.103 s\p _d®v$p Åsp¡ ÆhpÏ„\u \sp `p__p¡ kyL$pfp¡ s\p L$fdp¡X$u fp¡N kpd¡ârsL$pfL$ irL$s ^fph¡ R>¡.

• rv$h¡gpdp„ Æ.ku.A¡Q.6 s\p Æ.ku.A¡Q.7 Åsp¡ kyL$pfp kpd¡ A_¡Æ.ku.A¡Q.f s\p Æ.ku.A¡Q.6 Åsp¡ d|m_p L$lp¡hpfp kpd¡ fp¡NârsL$pfL$ irL$s ^fph¡ R>¡. (11) ¼hp¡f¡ÞV$pC_:

rbepfZ s\p R>p¡X$_¡ A¡L$ v$¡idp„\u buÅ v$¡idp„ S>epf¡ dp¡L$ghpdp„ Aph¡ R>¡ Ðepf¡ s¡_p Ýhpfp fp¡Np¡_p¡ a¡gphp¡ _ \pe s¡ dpV$¡ L$p¡f¡ÞV$pC_ k¡g_u fQ_p L$fhpdp„ Aph¡ R>¡. S>¡ lhpC d\L$ s\p b„v$fp¡ D`f lp¡e R>¡. Ap k¡g Mps¡ blpf\u Aphsp rbepfZ_u QL$pkZu L$fhpdp„ Aph¡ R>¡ A_¡ _dy_p fp¡NdyL$s S>Zpe sp¡ S> Apeps dpV$¡ s¡_u `fhp_Nu Ap`hpdp„ Aph¡ R>¡. Ap dpV$¡ apeV$p¡k¡_¡V$fu krV$®raL$¡V$ Ap`hpdp„ Aph¡ R>¡.

S>du_dp„
fpsX$p_p¡ fp¡N
âpL$©rsL$ M¡su કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 35કૃષિ ષિજ્ઞાન
આ અંકમવા છપવાયેલ લેખ અથ્વા ન્ી પ્રોર્ક્ટસ વ્ર ્ધુ મવાહહતી ક રગીન કટલોગ મેળ્્વા મવાટનું ફોમ્ષ ્ો્ટસઅપ સે્વા ફોટો પવારી ્ો્ટસઅપ ૯૮૨૫૨૨૯૯૬૬ ઉપર મોકલો. ્ો્ટસઅપ નં્બર : મને આ અંકમવા છપવાયેલવા લેખ, જાહેરવાતની ્ધુ મવાહહતી જોઈએ છ. જાહેરખ્બર નીચે લખેલો ઈનક્વાયરી કવાર નં્બર જોઇને ્બો્કસમવા ટીક કરી ્ો્ટસઅપ કરલ છ મવાહહતી મોકલશો. જ્વાન ્વધિ કટલોગ કપનીની મવાહહતી તમવાર દ્વાર કષર વ્જ્વાનનવા પવાનવામવા નીચે ઇન્ક્વારી નં્બર લખેલ છ તે નં્બર રવા્બી ્બવાજનવા ્બો્કસમવા ટીક કરી કપની કટલોગ મંગવા્ો્ો્ટસઅપ કરો. ૯૮૨૫૨૨૯૯૬૬. કષર મવાહહતી દરરોજ ્વાંચ્વા અમવારવા સોવશયલ મીવરયવામવા જોરવા્ �� ફસ્બુક પેઇઝ : https://www.facebook.com/krushi.vigyan �� ટલીગ્વામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan ✳ ્ો્ટસઅપ ગ્પ : http://wa.me/919825229966?text=krushi Y$p¡gue¡ b¡W$p L©$rjrhop_ ghpS>d L$¡hu fus¡ cfhy ? L©$rjrhop_ ghpS>d cfhp bpSy>dp„ Ap`¡g L$p¡X$ sdpfp L$p¡C`Z `d¡ÞV$ A¡` Üpfp õL$¡_ L$fu_¡ _uQ¡ Ap`¡g õL$ud âdpZ¡ cfu iL$p¡ R>p¡. ghpS>d_„y `¡d¡ÞV$ L$ep® bpv$ `¡d¡ÞV$ _p¡ õ¾$u_kp¡V$ s¡dS> sdpfy„ _pd A_¡ kf_pdy„ `u_L$p¡X$ kp\¡ Adp¡_¡ hp¡V$¹kA` 9825229966 D`f dp¡L$gu Ap`hy„ S>ê$fu R>¡. લવાજમ ્વાર્રક ષત્ર્વાર્રક પવાંચ્રષીય ખેડૂતો માટે ૩૯૯/૧૦૯૯/૧૮૯૯/સંસ્ા માટે ૭૯૯/૨૧૯૯/૩૭૯૮/કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨36 કૃષિ ષિજ્ઞાન

» L©$rjrhop__y„ hprj®L$ ghpS>d ê$p. 399/_u AphL$ kpd¡ A¡L„$v$f¡ b^y kfcf \pe R>¡. * d_u Ap¡X®$f A_¡ b¢L$ \°y ghpS>d cf_pf hp„QL$p¡_¡ rh_„su L$¡ d_u Ap¡X®$f õgu`dp„ `p¡sp_y„ `yfy kf_pdy„, `u_L$p¡X$ kp\¡ S>ê$f gM¡.

» A„L$ Qp¡½$kpC `|h®L$ L$p¡çàeyV$fpCT õV$uL$f

» âuÞV$]N Üpfp fhp_p \pe R>¡, A„L$ `p¡ô$dp„ fhp_p \ep `R>u hp„QL$_¡ _ dm¡ sp¡

» fhp_Nu rhcpN_u S>hpbv$pfu fl¡su _\u. s¡d R>sp„ drl_p_p `l¡gp AW$hpX$uep ky^udp„ A„L$ _ dm¡ sp¡ _ÆL$_u `p¡ô$Ap¡auk kp\¡ hps L$fu s¡ A„N¡ N°plL$ _„bf kp\¡ `p¡ô$L$pX®$

gMhp¡(ap¡_ _rl, àguT) A„L$ D`gå^ li¡ sp¡ S>ê$f dp¡L$ghpdp„ Aphi¡.ghpS>d cf_pf_¡ _d° r_h¡v$_ R>¡ L$¡ sdpfp

Üpfp 3 _hp kæep¡_¡ ghpS>d cfphu s¡d_u M¡sudp„

M¡su L$u _C sL$_uL$ `pL$ k„fnZ_u _hu v$hpAp¡ dpC¾$p¡ÞeyV²$ueÞV$ ip dpV$¡ S>ê$fu R>¡ ? r_^u buS> M¡X|$s_u kd©[Ý^_y ârsL$ rhð_u _„.1 V$`L$ tkQpC këaf_p D`ep¡N rhi¡ ÅZp¡ S>¥_ qX²$`_p¡ hpev$p¡ DÐ`pv$_dp„ apev$p¡ õhõ\ `pL$ kd©Â^ M¡X|$s Mpsf A¡L$ apev$p A_¡L$ khp£Ñd `pL$ k„fnZ_u î¡Zu dp¡_uV$f A_¡ bpep¡raëX$_p DÐ`pv$L$ v$f¡L$ `pL$ dpV$¡ S>¥rhL$ k„L$g_ bV$pV$p_p `pL$_y„ Mpsf ^p_yL$p A¡N°uV$¡L$ gu. dlpi[¼s L$p¡çàg¡n, buÅ¡ dpm, gp¡lp ch_ kpd¡, Sy>_u lpCL$p¡V®$_u bpSy>dp„, CÞL$dV$¡n kL®$g `pk¡, Adv$phpv$. dp¡. 97250 11227 bpef ¾$p¡` kpeÞk gu. bu.X$u. `V$¡g lpDk, ÓuÅ¡ dpm, kfv$pf `V$¡g L$p¡gp¡_u, _hf„N`|fp fp¡X$, Adv$phpv$ _f¡i `V$¡g 98253 03285 A¡fuk A¡N°p¡ guduV$¡X$ "^u aõV®$' X$u-1206, L$¡ihbpN `pV$} àgp¡V$ `pR>m, 132 ayV$ fp¡X$, h÷p`yf, Adv$phpv$-15 A¡.L$¡. tkl9137525166, 9879074344 F$sy ¾$p¡` L$¡f âp. gu. àgp¡V$ _„. 531/bu, fp¡X$ - Æ, qL$ip_ N¡CV$, fpS>¡ÞÖ L$p¡ëX$ õV$p¡f¡S> `pk¡, d¡V$p¡X$p, Æ. fpS>L$p¡V$-21 dp¡.94269 42254, 9424482223 નેટવાવફમ ઈરીગેશન પ્રવા. લી. ૩જો મવાળ, શ્ીજી કોમપલેક્ષ, HDFC ્બેંક ઉપર,ઋતુરવાજ કોમપલેક્ષ પવાસે, ્વાસણવા રોર, ્રોદરવા -૩૯૦૦૦૧૫ ફોન ; ૦૨૬૫- ૬૧૩૩૧૦૧ këaf rdëk guduV$¡X$ rbT_¡i `p¡CÞV$, h¡õV$_® A¡L$kâ¡k lpCh¡_u bpSy>dp„, A„^¡fu (CõV$), dy„bC îu fpv$qX$ep - 099740 56640 S>¥_ CfuN¡i_ kuõV$d gu. buÅ¡ dpm, Adu_ Q¡çbf, 85 bu k„`sfph L$p¡gp¡_u, âp¡X$L$V$uhuV$u fp¡X$, hX$p¡v$fp-390005 kp¥fpô²$ A_¡ L$ÃR - >9426724532 cpfs kqV®$k A¡N°u kpeÞk gu. 1306, rh¾$d V$phf, fpS>¡ÞÖ àg¡k, Þey qv$ëlu-110008 011-42262152 91 8130813636 l¡ë`gpC_ - 8882 426 426 ApC.ku.A¡g. CÞX$uep 400, gp¡luep S>¥_ õL$h¡f, bph^_`|_p 411021 l¡ë`gpC_ _„. 1800 210 3131 bV$¡V$p dpV$¡ `p¡gukëa¡V$ Mpsf_p DÐ`pv$L$ X²$ud raëX$ L$¡duL$g âp. gu. Apf.L$¡. CÞX$. `pL®$-a¡T-pp,àgp¡V $-15, kh£ 54/4, fpd`fp b¡V$u, rS>. fpS>L$p¡V$ dp¡. 7698017474 A\hp 9725533533 A¡N°ug¡ÞX$ bpep¡V$¡L$ guduV$¡X$ 36, râÞk CÞX$. A¡õV$¡V$ dp¡V$p dp¡su`|fp, sp. kphgu, rS>. hX$p¡v$fp l¡ë`gpC_ _„.98794 27771 મનસયવા મવાકહટગ પ્રવા. લી. ્ૃંદવા્ન નગર લેન નં્બર -૩,કવાત્રજ-કોંઢ્વા રોર, મો.પુને-૪૧૧૦૪૮૭૨૧૧૧૨૦૫૦૨ ઈનક્વાયરી ન. ૪૧ ઈનક્વાયરી ન. ૪૪ ઈનક્વાયરી ન. ૪૭ ઈનક્વાયરી ન. ૫૦ ઈનક્વાયરી ન. ૪૨ ઈનક્વાયરી ન. ૪૫ ઈનક્વાયરી ન. ૪૮ ઈનક્વાયરી ન. ૫૧ ઈનક્વાયરી ન. ૪૩ ઈનક્વાયરી ન. ૪૬ ઈનક્વાયરી ન. ૪૯ ઈનક્વાયરી ન. ૫૨ hpQL$p¡_¡, » R>¡ëgpdp„ R>¡ëgu L©$rj dprlsu Ap`_p ky^u `lp¢QpX$sy„ NyS>fps_y„ kp¥\u AkfL$pfL$ L©$rj d¡N¡Tu_ L©$rj rhop_ Ddv$p Âe¡e kp\¡, rb_ _ap_¡ ^p¡fZ¡ L©$rjdprlsu `yfu `pX$hp_p¡ _d° âepk L$fu füy„ R>¡.
kd©qÙ_p Üpf Mp¡ghpdp„ dv$v$ê$` \ph. v$f dpk_u 20 spfuM¡ L©$rjrhop_ ârkÂ^ \pe R>¡. 27 spfuM¡ fhp_p \pe R>¡. kf_pdy„ bv$gphp_u kyQ_p g¡Musdp„ L$fhu S>ê$fu. hprj®L$ ghpS>d : ê$p. 399/k„õ\p dpV$¡ ê$p. 798/V$QyL$X$u કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 37કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 37

b^p_¡ Mpk L$f, S>yAp¡ rdÓp¡ Ap`Z¡ R>p¡X$ hphuA¡ L$¡ buS> hphuA¡, iê$Aps_p 40 rv$hk Myb S> ANÐe_p lp¡e R>¡ Aphp kde¡ s¡_¡ Qykuep Aphu Åe sp¡ R>p¡X$ _bmp¡ A\ hpsp¡ hpefk Aphu Åe R>¡, `yÓ_p gnZ `pfZp„dp„, R>p¡X$_p iê$Aps_p rv$hkp¡ fp¡N, Æhps,bly Nfdu L$¡ bly W$„X$u kp\¡ bQphu guCA¡ sp¡ apev$p¡ S> apev$p¡ A¡V$g¡ lh¡ Apìey„

R>¡ dëQ]N A_¡ N°p¡ L$hf. N°p¡ L$hf A¡V$g¡

_p_p R>p¡X$ _¡ fnZ Ap`hp afsy„ AphfZ huV$pmu v$¡hy„ lh¡ A¡L$ V$_g b_phu v$¡hu Aphy„

L$fhp S>¡ Å¡CA¡ s¡_¡ N°p¡ L$hf L$l¡hpe h^y rhNs dpV$¡ ap¡_ L$fp¡. 1800 8896 978 _¡

`|R>p¡ L$¡ N°p¡ L$hf_y„ L$¡V$gp¡N dp¡L$gp¡

lsy„ lh¡ L$pfuepZp õV$p¡f `Z ONDC kp\¡ Å¡X$pi¡ A¡V$g¡ s¡ `Z ku^p Ap`Z_¡ Ap¡_ gpC_ h¡Qu iL$i¡, bk s¡_¡ ONDC kp\¡ Å¡X$php_y„ A_¡ Ap`Z¡ `Z ONDC kp\¡ Å¡X$pC_¡ Ap¡af d¡mhu iL$uiy„.

◼ Dv$e L$l¡ kp„cmp¡ dpf¡ ApS>¡ sd_¡

Aph_pfu _hu X$uÆV$g V$¡L$_p¡gp¡Æ_u hps L$fhu R>¡. ONDC Ap¡`_ _¡V$hL$® ap¡f

X$uÆV$g L$p¡dk® A¡V$g¡ L$¡ h¡`pf L$¡ Mfuv$u_p¡

Ap¡`_ kp¡k® CL$p¡dk® àg¡V$ap¡d® cpfsdp„

Aphu füy„ R>¡ S>¡dp„ N°plL$_¡ Äep„\u Mfuv$hy„ li¡ Ðep„\u Mfuv$u iL$i¡ A_¡ h¡`pfu_¡ Äep„ h¡Qhy„ lp¡e s¡d_u `pk¡ h¡Qhu iL$i¡ A¡V$g¡ L$¡

lpg Ap`Z¡ h¡QpZ L$fhp dpV$¡ L$p¡C A¡L$pv$

A¡àguL$¡i_ S>¡hu L$¡ A¡d¡Tp¡_, ãgu`L$pV$® L$¡ hp¡gdpV$® L$¡ `R>u dp¡bpCg D`f Aph¡gu

A¡àguL$¡i_ \°y Ap`Z¡ h¡Qhy„ L$¡ g¡hy„ `X$sy„

◼ hÃQ¡S> L$fi_L$pL$p L$l¡ `Z A¡dp Ap`Z_¡ iy„ kdS>hp_y„ R>¡ ? Ðepf¡ Dv$e L$l¡ S>yAp¡ \p¡X$p hjp£dp„ CL$p¡dk® A¡V$gy„ dp¡V$y„ \B S>i¡ L$¡ Ap`Z¡ `Z dp¡bpCg_u Ap„V$uOyV$u b^u AÐepf\u S> iuMu g¡hu `X$i¡,. b^y„ S> lp\dp„ fl¡gp _p_L$X$p dp¡bpCg Üpfp Mfuv$u L$¡ h¡QpZ b^y„ \sy„ li¡ Ðepf¡ d_¡ A¡àguL$¡i_ L$¡ ONDCdp„ L$¡d Å¡X$phy„ s¡ _rl AphX$sy„ lp¡e sp¡ _rl Qpg¡. V$|„L$dp„ Ap¡_gpC_ eyN Aphu Nep¡ R>¡ Ðepf¡ V$¡L$_p¡gp¡Æ_¡ Ap`Z¡ kdS>hu `X$i¡ s¡hy„ ly„ kdÅhhp dp„Ny„ R>y„.

◼ lpg_u S> hps L$fp¡ _¡ Adv$phpv$_u A¡N°ubp¡ÞX$ _pd_u L$„`_u M¡X$|sp¡_p rls dpV$¡ A¡N°ubp¡ÞX$ A¡àguL$¡i_

◼ Nep hMs¡ Ap`Zu Ap¡V$g¡ b¡W$p_u dl¡ragdp„ Ap`Z¡ âp¡V$¡L$V$uh A¡N°uL$ëQf A¡V$g¡ L$¡ fnZpÐdL$ M¡su rhj¡ QQp® L$fsp lsp s¡_u dprlsu L$p¡C_¡ de„L$, Dv$e, huf¡ÞÖ_¡ `|R>hu lp¡e sp¡ `|R>p¡ s¡hy„ kyf¡i¡ L$u^y„ A¡V$g¡ d_kyM L$l¡ dpf¡ C `|R>hy„ R>¡ L$¡ sd¡ Nep hMs¡ L$¡sp lsp L$¡ dëQ]N A_¡ N°p¡ L$hf _p¡ S>dp_p¡ Apìep¡ R>¡ sp¡ s¡ iy„ R>¡ ? ◼ de„L$¡ hps D`pX$u gu^u _¡ L$l¡ rdÓp¡ S>yAp¡ Ap`Z¡ M¡su L$fuA¡ R>uA¡ s¡dp„ rhrh^ kdõep Aph¡ R>¡ Ap _hu V$¡L$_p¡gp¡Æ Ap`Zu kdõep_p¡ DL$¡g R>¡, L$¡hu fus¡ ? S>yAp¡ Ap`Zp M¡sfdp„ Opk, _uv$pdZ h^y \sy„ lp¡e, `pZu_u AR>s lp¡e, S>du_dp„ c¡S> S>mhpC fl¡sp¡ _ lp¡e sp¡ dëQ]N L$fu v$CA¡ A¡V$g¡ L$¡ àgp[õV$L$_y„ AphfZ YpL$u v$CA¡ A¡V$g¡ r`es V$L$u fl¡ R>¡ s¡\u gp„bp¡ kde d|m_¡ fnZ dm¡, AphfZ Yp„L$éy„ lp¡e A¡V$g¡ s¡V$gp rhõspfdp„ _]v$Z DNsp _\u, S>du_dp„ Nfdphp¡ fl¡ s¡\u apev$p¡ \pe R>¡. S>yAp¡_¡ ApS>¡ dfQu, fuNZu, L$pf¡gu L$¡ sfb|Q A_¡ V$¡V$u a¼s dëQ]N, X$²u` kp\¡ L$fu_¡ M¡X$|sp¡ DÑd `pL$ d¡mh¡ R>¡. bfpbf_¡ rdÓp¡ ? ◼ L$fi_L$pL$p L$l¡ de„L$ sy„ N°p¡ L$hf_u hps L$fhp__y„ kph c|gu Nep¡ s¡_u `Z hps
gC_¡ Aphu R>¡ s¡dp„ sd¡ M¡su_¡ gNsu kdõep_p¡ DL$¡g d¡mhu iL$p¡ R>p¡. S>¡dp„ rbepfZ, k„fnZ, `p¡jZ, `iy `pg_ L$¡ `R>u Ap¡Åf, L$p¡C `Z dprlsu A¡L$ rdõX$L$p¡g L$fhp\u sd_¡ kpd¡\u ap¡_ Aph¡ s¡_¡ `|R>u iL$p¡ R>p¡ A_¡ sdpfu M¡sudp„ ky^pfp¡ L$fu iL$p¡ R>p¡ sp¡ gMp¡ _„bf A_¡ L$fp¡. rdõX$L$p¡g 73700 73500 - પ્ર્ીણ પટલ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨38 કૃષિ ષિજ્ઞાન Ap¡V$g¡ b¡W$p

◼ L$©rj rhop__p¡ Aphsp A„L$p¡$ riepmy `pL$ rhj¡ A_¡ _h¡çbf, X$uk¡çbf drl_p_p

b¡ A„L$p¡ L$`pk_u rhrh^ Åsp¡_p `rfZpdp¡ ÅZhp dpV$¡ D`ep¡Nu \i¡ L$pfZ L$¡ cpfs_u ¿eps_pd L$„`_u s¡_u rhrh^ Åsp¡_p

M¡X$|sp¡_p M¡sf D`f_p raëX$ fu`p¡V$® Ap`i¡. Ap raëX$ fu`p¡V$® Aphsp hj®_u L$`pk_u M¡su dpV$¡ D`ep¡Nu kpbus \i¡ A¡V$g¡ Aphsp

ÓZ A„L$ Myb D`ep¡Nu dprlsu kp\¡ ârkÙ \i¡. sdp{„ hprj®L$ ghpS>d 399/- fuÞey L$fphhp_y„ lp¡esp¡ fuÞey L$fhy„ cygsp _rl

A_¡ a¡kbyL$ `¡CT A_¡ V$¡guN°pddp„ Å¡X$php_y„ epv$ fpMÅ¡.

◼ L$©rj rhop__p¡ a¡b°yApfu-22 _p¡ A„L$ "Ap^yr_L$sp_u

◼ NpS>f_u M¡su h^u flu R>¡ NpS>f_p A¡L$ A¡L$f_p hph¡sf dpV$¡_u S>ê$fueps 3 \u 4 rL$gp¡ ârs A¡L$f Å¡CA¡ hph¡sf A„sf 30 \u 40 k¡du bpe 10 k¡du_p A„sf¡ L$fhy„ Å¡CA¡ 85 \u 90 rv$hkdp„ sd¡ A„v$pÆs 3500 \u 4000 rL$gp¡ ârs A¡L$f DÐ`pv$_p gB iL$p¡ R>p¡ s¡ dpV$¡ L$ey„ rbepfZ kp{„ s¡ dpV$¡ ap¡_ L$fp¡. 98244 82223 A\hp 94269 42254 ◼ rbepfZ_u hps D`f\u ku^p Ap¡¼V$p¡bf drl_p_u W$„X$u `X$hp\u Ap`Zu M¡sudp„ Ap`Z¡ iy„ Ýep_ Ap`hy„ s¡_y„ rhQpfu gCA¡ c|f`h__u iê$Aps \i¡ A¡V$g¡ L$¡ fpÓu_y„ sp`dp_ S>¡d S>¡d _uQy„ S>sy„ S>i¡ s¡d s¡d AdyL$ Æhps Ap¡R>u \i¡ `f„sy AdyL$ a|N, a|N_p fp¡Np¡_¡ âL$p¡` h^i¡, Ap hj£ L$`pkdp„ iê$Apsdp„ Aphsu ApÐdOpsu `¡Yu_y„ Ap¾$dZ Ap¡R>y„ \ey„ R>¡ Ðepf¡ Nygpbu Cem_p¡¡ buÅ¡ fpDÞX$ W$„X$u `X$sp i{ \i¡. lpg b^pA¡ a¡fp¡dp¡_ V$²¡` d|L$u v$¡hp kgplcep® R>¡ A¡V$g¡ A¡hy„ _ \pe L$¡ Nygpbu Cem FZTyZ A_¡ kpfp L$`pkdp„ _yL$ip_ L$fu Åe. ◼ kyf¡i L$l¡ sp¡ L$fhy„ iy„ ? S>yAp¡ W$„X$u i{ \pe L$¡ syfsS> L$`pkdp„ A¡L$ `pV$gy„ R>p¡X$u A¡L$ `pV$gy„„ r`es Ap`hy„, R>p¡X$ rhL$pk _ `pd¡ s¡hu v$hp hp`fhu `X$i¡. R>p¡X$_¡ spZL$php v$¡hp¡ R>p¡X$ `rf`¼h õV$¡S>dp„ S>hp v$¡hp_p¡ A_¡ Nygpbu Cem_p a|v$p a¡fp¡dp¡_ V$²¡`dp„ `L$X$pe sp¡ rkÞ\¡V$uL$ `pef¡\°p¡CX$ Ap^prfs v$hp_p R>„V$L$ph i{ L$fu v$¡hp sp¡ M¡su_y„ A\®L$fZ kQhpi¡. ◼ Ap M¡su_y„ A\®L$fZ M{„ R>¡. M¡su L$fhp dpV$¡ lh¡ ÅNhy„ `X$i¡, M¡su_y„ A\®L$fZ_u hps Aphu R>¡ sp¡ _p¡„^p¡ L$¡ cpfs_y„ L$©rj A\®ip÷ kdS>hy„ bly L$W$Z R>¡. cpfshj®_p M¡X$|sp¡_¡ BTfpeg v$¡i S>¡hu M¡su, L$fhu R>¡ `f„sy rhop_ A_¡ V$¡L$_p¡gp¡Æ_¡ Ýep_ D`f g¡sp _\u dy„bC kdpQpf_p A\®ip÷u gM¡ R>¡ L$¡ cpfs_p M¡X$|sp¡_¡ b¡W$p b¡W$p Mphp_u A_¡ buÅ `pk¡ L$pd L$fphhp_u V$¡h `pX$u v$¡hpdp„ Aphu R>¡. das_y„ g¡hp_u gpgQ Dcu \B NC R>¡ b^p_¡ kõsu huS>mu, kõsp rbepfZ, kõsy„ fpkperZL$ Mpsf A_¡ kbkuX$u Å¡CA¡ R>¡ V$|„L$dp„ M¡su sfa_p¡ Ö[ôL$p¡Z bv$gpe Nep¡ R>¡ s¡\u cpfs_u M¡su_y„ A\®ip÷ kdS>hy„ `Z dyíL$¡g \B Ney„ R>¡.
V$p¡Q, BTfpeg_u `lp¡„Q' Myb S> D`ep¡Nu k„v$c® N°„\ sfuL$¡ L$pd Aph¡ s¡hp¡ R>¡ S>¡dp„ L$yg `p„Q rhcpNdp„ 76 `p_p_y„ BTfpeg_u As \u Brs dprlsu R>¡ V$|„L$dp„ BTfpeg_u Npe _¡ ky`f L$ph ip dpV$¡ L$l¡ R>¡, BTfpeg_p M¡X$|sp¡ fukuX$éy„g äu M¡su L$fu_¡ L$¡hX$u r_L$pk L$f¡ R>¡? A¡L$hp`p¡_u¼k M¡su A¡V$g¡ iy„ ? lpCX$²p¡`p¡_u¼k M¡su A¡V$g¡ iy„ ? d^dpMu DR>¡f L$fu_¡ M¡su L$¡V$gu kd©Ù L$f¡ R>¡ s¡ ÅZhp dm¡ R>¡. કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ 39કૃષિ ષિજ્ઞાન Ap¡V$g¡ b¡W$p
40 કૃષિ ષિજ્ઞાનઇન્ક્વાયરી નં- 40કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ ટેલીગ્રામ ચેનલમાં જોડરાવરા અહી ક્લક કરો. ફેસબુક પેઇઝ લરાઈક કરવરા અહી ક્લક કરો.
US Agriseeds 41કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 41 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨
42 કૃષિ ષિજ્ઞાનઇન્ક્વાયરી નં- 42કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ ટેલીગ્રામ ચેનલમાં જોડરાવરા અહી ક્લક કરો. ફેસબુક પેઇઝ લરાઈક કરવરા અહી ક્લક કરો.
43કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 43 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨
44 કૃષિ ષિજ્ઞાનઇન્ક્વાયરી નં- 44કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨ ટેલીગ્રામ ચેનલમાં જોડરાવરા અહી ક્લક કરો. ફેસબુક પેઇઝ લરાઈક કરવરા અહી ક્લક કરો.
ટેલીગ્રામ ચેનલમાં જોડરાવરા અહી ક્લક કરો. "KRUSHI VIGYAN" RNI NO. 46346/86 REGD. RAJKOT/119/2021-2023 VALID UP TO 31-12-2023, PUBLISHED ON 20TH OF EVERY MONTH & PERMITTED TO POST AT RAJKOT RMS ON 27TH OF EVERY MONTH, SUBSCRIPTION FOR ONE YEAR 399/- FOR FARMER 45કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 45 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપ્મ્બર-૨૦૨૨કૃષિવ્જ્વાન | ્ર્ષ- ૪૮ | અંક-૮ | સપટમ્બર-૨૦૨૨45

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook