Skip to main content

Krushi Vigyan August 2022

Page 1

.. એટચમેનટ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨2 કૃષિ ષિજ્ઞાન

3કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 3 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨

4 કૃષિ ષિજ્ઞાનઇન્ક્વાયરી નં- 4કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨

5કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 5 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨

kde L$fsp hl¡g„y V$¡L$_p¡gp¡Æ_y„ op_ L©$rj rhop_ lh¡ L$©rj rhop_ X$uÆV$g \B füy„ R>¡ Ðepf¡ NyS>fps_p rL$ip_p¡ dpV$¡ `p¡sp_p dp¡bpCgdp„ M¡su_p rhop__¡ hp„Qu iL$i¡. ApS>¡ S> sdpfp rdÓ_¡ L$lp¡ a¡kbyL$ V$¡guN°pd hp¡V$¹kA` S>¡hp kp¡kueg durX$epdp„ L$©rj rhop_ lpS>f R>¡. s¡_p¡ D`ep¡N L$fu `p¡sp_u M¡su Ap^yr_L$ b_ph¡. hj® 1975 dpk - a¡b°yApfu_p A„L$dp„ L$©rj rhL$pk L$¡d kp^uiy„ g¡M_u iê$Aps L$„CL$ Aphu \BAp`Zplsu. hX$hpAp¡ Ap`Z_¡ L$l¡sp L$¡ L$fsp AphX$¡ sp¡ M¡su _rl sp¡ \pe aS>¡su. Ap hpL$é\u Ap`Z¡ kp¥ ApS>¡ `Z `rfrQs R>uA¡. `f„sy ApS>¡ Ap AphX$s_p¡ dp`v$„X$ bv$gpep¡ R>¡. A¡L$ S>dp_pdp„ S>epf¡ M¡su_p¡ b^p¡ Ap^pf L$yv$fs D`f lsp¡. Ðepf¡ S>¡ M¡X$|s L$yv$fs_u kp\¡ kp_yL$ym flu sÐ`fsp\u S>¡ s¡ kde¡ `p¡sp_p M¡su_p L$pdp¡ L$fu g¡sp s¡_¡ Ap`Z¡ L$yim M¡X$|s L$l¡sp. v$pMgp sfuL$¡ hfkpv$_u dp¡kd i{ \pe s¡ `l¡gp M¡sfdp„ R>pZuey„ Mpsf _pMu v$¡. hfkpv$ Aphsp sys®S> hphZu L$fu hpm¡. `p¡sp_u `pk¡_y„ k„Of¡gy„ rbepfZ hp`f¡ s¡hp M¡X$|s_¡ Ap`Z¡ M¡su L$fsp AphX$¡ R>¡ s¡hy L$l¡sp. `Z lh¡ M¡sudp„ rhop_ v$pMg \sp M¡su_u `Ùrsdp„ a¡fapf \ep¡ R>¡. kde bv$gpC Nep¡ R>¡. M¡su_u OZu bpbsp¡ Ap`Z¡ kdS>sp \ep. Ap`Zu op_ c|M `Z DOpX$u R>¡ Ðepf¡ ApV$gu S> M¡su_u AphX$s_¡ Ap`Z¡ ApS>_u M¡su dpV$¡ `yfsu R>¡. A¡d _ L$lu iL$uA¡. Aphy„ sp¡ b^p S> L$f¡ A_¡ Å¡ _ L$f¡ sp¡ s¡hp¡ M¡X$|s_u M¡su _rl aS>¡su. buÅ¡ g¡M `pL$_¡ `pZu ip dpV$¡ A_¡ L$C fus¡ Ap`ip¡dpZk? dpV$¡ S>¡V$gy„ `pZu ANÐe_y„ R>¡ s¡V$gy„ S> R>p¡X$ dpV$¡ ANÐe_y„ R>¡. L$p¡C `Z bu c¡S> rh_p DNu iL$sy„ _\u. `pZu S> R>p¡X$_p¡ Mp¡fpL$ b_phhpdp„ dv$v$ L$f¡ R>¡. `pZu rh_p R>p¡X$ kyL$pC Åe R>¡. âpL$©rsL$ fus¡ S>du_dp„ S>¡ c¡S> fl¡gp¡ lp¡e s¡ c¡S> `pL$ dpV$¡ `yfsp¡ \sp¡ _\u. L$pfZ L$¡ s¡_y„ âdpZ Myb Ap¡R>y„ lp¡e R>¡. A¡V$g¡ `pL$_u h©rÙ dpV$¡ AphíeL$sp âdpZ¡ `pZu Ap`hy„ "`pZuÅ¡CA¡. Ap`hp_p¡ DØ¡i' R>p¡X$_¡ `pZu_u S>ê$fueps A¡V$gp dpV$¡ `X$¡ R>¡ L$¡ 1. R>p¡X$_p¡ Mp¡fpL$ âhplu ê$`dp„ b_phhp dpV$¡ s¡dS> d|m Üpfp \X$dp„ S>C_¡ `p„v$X$p ky^u `lp¡QpX$hp dpV$¡. 2. R>p¡X$_p `p„v$X$p X$pmu, \X$ A_¡ d|m_¡ gugp fpMhp dpV$¡. 3. R>p¡X$_¡ Nfdudp„\u bQphhp dpV$¡ s¡dS> bpó`uch_ dpV$¡. 4. W$„X$udp„ rld\u bQhp dpV$¡. ÓuÅ¡ g¡M "Ap¡R>p `pZuA¡ h^y DÐ`pv$_ d¡mhhp S>du__¡ Yp„L$p¡ ' dëQ]N_u hps 1975dp„ L$l¡_pf L$©rj rhop_ L$¡V$gy„ ApNm rhQpfp¡ ! S>du_dp„ k„Ofpe¡gy„ `pZu `Z dp¡V$p cpN¡ bpó`uch_\u DX$u Åe R>¡. A_¡ A¡ fus¡ S>du_dp„ c¡S>_p¡ OV$pX$p¡ \pe R>¡. Ap bpó`uch_\u DX$u S>sy„ `pZu fp¡L$hp Aph¡ sp¡ M¡su_¡ OZp¡ dp¡X$p¡ apev$p¡ \pe s¡d R>¡. L$¡V$gy„ `pZu TX$`u _uspf Üpfp OZ¡ KX$¡ Qpëey„ Åe R>¡ s¡ `Z M¡su_p L$pddp„ Aphsy„ _\u. h^ydp„ S>¡V$gy„ rhõspfdp„ `pL$_p dyrmep a¡gpep lp¡e s¡V$gp rhõspfdp„ S> Å¡ c¡S> kQhpe fl¡ sp¡ S> `pL$_u rhL$pkdp„ A_¡ DÐ`pv$_dp„ dv$v$ê$` b_¡ R>¡. ApNm h^¡gp v$¡ip¡dp„ bpó`uch_\u DX$u S>sy„ `pZu fp¡L$hp dpV$¡ Mpgu S>Áep D`f L$pmy„, `psmy„ àgp[õV$L$ rbR>phu v$¡hpdp„ Aph¡ R>¡ S>¡_¡ `rfZpd¡ c¡S>_p¡ k„N°l h^y âdpZdp„ \B iL$¡ A_¡ bpó`uch_\u DX$u S>sp `pZu_¡ fp¡L$u iL$pe R>¡. Ap hõsy Ap v$¡ip¡dp„ dpÓ AMsfp ê$`¡ S> _\u. `f„sy M¡X$|sp¡ ^„^pv$pfu NZsfuA¡ D`ep¡N L$f¡ R>¡. Mpgu S>du_dp„ L$p¡C `Z âL$pf_y„ Yp„L$Z `p\fu bpó`uch_\u DX$u S>sy„ `pZu AV$L$phhp_u hps h¥opr_L$ R>¡. Ap`Z¡ àgp[õV$L$ cg¡ _ Yp„L$u iL$uA¡ `Z s¡_u S>ÁepA¡ kyL$p `p„v$X$p _L$pdp¡ L$Qfp¡ OJ_y„ L$yhm, L$dp¡v$_y„ `fpm, S>yhpf A_¡ bpS>fu_p cp¡\p My‰u S>du_dp„ `p\fu bpó`uch_ fp¡L$u iL$pe R>¡. Apd L$fhp\u S>du_dp„ c¡S>_p¡ k„N°l \pe R>¡ _¡ `pL$ _¡ Ap¡R>y„ `pZu `php_u S>ê$fueps `X$¡ R>¡. L$©rj rhop_ S>y_p A„L$p¡dp„\u L$©rj rhop_ ip dpV$¡ ApNm R>¡ ? L$©rj rhop_ ip dpV$¡ NyS>fps_p M¡X$|sp¡dp„ gp¡L$râe R>¡ ? L$©rj rhop_ kde kp\¡ _rl kde L$fsp hl¡gy„ V$¡L$_p¡gp¡Æ rhop_ A_¡ Ap^yr_L$ M¡su_u hps L$l¡sy„ Apìey„ R>¡ A¡V$g¡ S> L$©rj rhop__p c|sL$pm_p A„L$p¡ ApS>¡ `Z âõsys R>¡. sd_¡ Ap hp„Qu_¡ Apòe® \i¡ L$¡ ApV$gp hjp£ `l¡gp L$©rj rhop_ M¡su_p rhrh^ h¥opr_L$ dyØp D`f hps L$fsy lsy„ S>¡ ApS>¡ `Z âõsys R>¡. L$©rj rhop_¡ `p¡sp_y„ _pd kp\®L$ L$ey¯ R>¡ s¡hy„ sd_¡ gpNi¡. Ap L$p¡gddp„ Ap`_¡ S>y_p A„L$p¡ dp„\u V$yL$u dprlsu fS>y L$fuiy„ s¡ hp„Qu_¡ Ap`_¡ gpNi¡ L$¡ L$©rj rhop_ _p¡ v$f¡L$ A„L$ M¡su_¡ âp¡Ðkprls L$fsu Ap^yr_L$ hps gB Aph¡ R>¡. S>¡ hj® 1975 lp¡e L$¡ 2022. કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨6 કૃષિ ષિજ્ઞાન

ઓગષ્ટ- ૨૦૨૨ | ્ર્ષ-૪૮ | અંક -૭ સળંગ અંક -૫૪૮, છટક નકલ -૨૫ લ્વાજમની રકમ મનીઓરર, રીમવાર રવાફટ અથ્વા એટપવારનવા ચેક દ્વારવા કષર વ્જ્વાન નવા નવામે મોકલ્ો. સંપાદક : પ્રવીણકુમાર બી. પટેલ સંપક : કૃષિષવજ્ાન અપર લે્લ, રોયલ કોમ્પલેક્ષ, ભુતખવાનવા ચોક, ઢબર રોર, રવાજકોટ - ૩૬૦૦૦૨ ફોન : ૦૨૮૧-૨૨૨૯૯૬૬ ફ્કસ : ઈમેઈલ૦૨૮૧-૨૨૨૯૮૬૬:kvrajkot@gmail.com સ્્ષ હક્ક પ્રકવાશકને સ્વાધીન * નયવાયક્ષેત્ર, રવાજકોટ નોંધ : કષર વ્જ્વાનમવા છપવાતવા લેખ, જાહેરવાત અને મવાહહતી જ તે લેખક ક કપનીનવા છ તેની સવાથે અમે સહમત છીએ તેમ મવાન્ નહહ તંત્રી/ પ્રકવાશક : એમ.પી. પટલ લવાજમ પષત્ર્વા્વાર્રકર્રકવાંચ્રષીય Advertisement Size : Full Page : 16x22 cm Half Page ( Horizontal) : 16 x 10 cm Half Page (Vertical) : 7.5 x 22 cm Quarter Page : 7.5 x 10 cm ખેડૂતો માટે ૧૮૯૯/-૧૦૯૯/-૩૯૯/સંસ્ા માટે ૩૭૯૮/-૨૧૯૯/-૭૯૯/www. priorAllwww.facebook.com/krushivigyankrushivigyan.comkvrajkot@gmail.comrightsreservedReproductionwithoutpermissionofthepublisherisexpressly prohibited. The Publisher makes every efforts to ensure that the magazine's contents are correct. However, we accept no effect thereof. The opinions expressed by experts are their own and in no way reflect that of the publisher. Printed Published and owned by : Smt. M. P. Patel, Published from 47-B, Panchvati society, Rajkot-1 and Printed at Gujarat Printers, Rajkot, Editor : Smt. M. P. Patel L$©rj rhop_ S>y_p A„L$p¡dp„\u :kde L$fsp hl¡g„y V$¡L$_p¡gp¡Æ_y„ op_ 7 Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡: "âpZhpey'_u bdZu c¡V$ v$¡hsyëe h©n- "`u`mp¡' 9 L$©rj eyr_hk}$V$u_p Üpf¡\u: 12 >DÑd M¡su: X$²p¡_ A_¡ _¡_p¡ V$¡¼_p¡gp¡Æ_u M¡sudp„ S>{fueps 13 d^y k„Qe: Qídp„ 15 L„$`_u ÞeyT: kyrdg L$¡rdL$g åg¡L$ b¡ëV$-NyS>fps BÞk¡¼V$.gu 16 d¡f¡ v$¡i L$u ^fsu : X$²p¡_ âdp¡i_ eyk¡S> `p¡rgku - Ap_„v$p¡!! 17 L©$rj V$¡L$_p¡gp¡Æ : M¡sfdp„ L$ép„ `pZu Ap¡R>y„ ? 19 buS> d„Ó: Dv$pfsp iuMhpX$u iL$psu _\u, Ap fp¡S>_y„ L$pd R>¡ 20 apd® CÞ`yV : M¡sudp„ _p¡_ hyh_ ¾$p¡` L$hf_p¡ D`ep¡N 21 L„$`_u ÞeyT : Of¡ ipL$cpÆ hphp¡- s„v$yfõsu d¡mhp¡ 22 L$©rj op_ : S>¥rhL$ M¡su `Ùrs hX$¡ `pL $k„fnZ 23 d__u hps : fpiu A_¡ kp¡rieg rdX$uep M¡X|$sp¡dp„ Ap_„v$p¡.. 24 Ap„Nmu_p V$¡fh¡: M¡X$|sp¡_u âNrsdp„ ep¡Nv$p_ ! 25 `pL$ k„fnZ: `pL$> `f dpeL$p¡rfTp a|N_u Akf 26 ayX$ âp¡k¡k]N: L$©rjdp„ ayX$ âp¡k¡k]N_u S>ê$rfeps 27 dfQu_u v$hpAp¡: dfQp„ dpV$¡ këafrdg_p a|N_piL$p¡_u epv$u 28 `pL$ k„fnZ: Æhps r_e„ÓZ dpV$¡_u A¡L$ _hu `Ý^rs 29 Ap¡_gpC_ eyN: M¡sudp„ Ap¡_gpC__p¡ eyN Aphu füp¡ R>¡. 31 dfQu_u Æhps: dfQu_u L$pmu \°uàk 33 Y$p¡gue¡ b¡W$p 35 V$QyL$X$u 36 Ap¡V$g¡ b¡W$p 37 L©$rjrhop_ hp¡V$¹kA`dp„ hp„Qhp bpSy>dp„ Ap`¡g L$p¡X$ sdpfp hp¡V$¹kA`dp„ õL$¡_ L$fp¡. A_¡ Å¡C_ D`f L$guL$ L$fp¡. sd_¡ v$ffp¡S> rhrh^ dprlsu sdpfp dp¡bpCgdp„ dmi¡. કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 7કૃષિ ષિજ્ઞાન

"âpZhpey'_u bdZu c¡V$ ^fsy„ v$¡hsyëe h©n- "`u`mp¡' _ L$f¡ _pfpeZ A_¡ dp_p¡ L$¡ L$p¡B_¡ ÆhX$y„ (kp`) AX$u Ney„ sp¡ ? sp¡ L$p¡B`Z Ås_p v$p¡fp=^pNpX$p¡L$dp„ apmL$u L$¡ T¡f Dspfhp_p d„Óp¡-s„Óp¡ S>¡hp Bv$„s©rse„ _yõMp AS>dphhp_p b„^ fpMu S>¡d b_¡ s¡d hl¡gpdp„ hl¡gp _S>v$uL$_p kpfp v$hpMp_¡ v$fv$u_¡ L$¡d `lp¡„QpX$hp¡ A¡ S> rlsphl NZpe. Å¡ L$¡ kp` Adõsp¡ Adõsp¡ rh_p L$pfZ¡ L$rv$ L$fX$sp¡ _\u. `Z Ap`Z¡ sp¡ füp M¡X$|s ! h¡mp L$h¡mp-hpX$u-M¡s_p® i¡Yp-`pmp L$¡ AX$pbuX$ Ecu dp¡gpsp¡dp„ L$pd L$fsp„ L$épf¡L$ Opk-`|kdp„ R>|`pA¡g kp`_u `|„R>X$u v$bpB NC lp¡e sp¡ A¡ `p¡sp_p õhbQph A\£ A\hp sp¡ L$p¡B h¡mp A¡_p FsyL$pm_u DR>mL$yv$dp„ Ap¡tQsp_u Ap`Zp Üpfp L$p¡B Mg¡g Ecu \C NC lp¡e, sp¡ MuS>hpC S>C_¡ kp`¡ X$„M dpfu v$u^p¡ lp¡e Ðepf¡ A¡ kud-hNX$¡\u TV$ TV$ fhp_p \C OZu Dsphm L$fhp R>sp„ v$hpMp_¡ `lp¡„Qhpdp„ L$¡V$gp¡L$ hMs gpNu S> S>hp_p¡ _¡ ? sp¡ bk, dp{„ L$l¡hp_y„ A¡V$gy„ S> R>¡ L$¡ "Ap bV$L$y„ cfhp\u s¡ v$hpMp_¡ `lp¡„Qhp ky^u_p hÃQ¡_p kdeNpmpdp„ kp`_y„ T¡f Dspfu v$C, v$fv$u_¡ fpls L$fphu Ap`¡ A¡hp¡ L$p¡B D`pe dmu Åe sp¡ Ap`Z¡ A¡_u AS>dpe¡i L$fuA¡ L$¡ _l] ?' kp`_y„ T¡f Dspfu Ap`u, v$fv$u_¡ T¡fdy¼s L$fu v$¡ A¡hp¡ kam D`pe R>¡-S>¡ h¥v$ îu ip¡c_ hkpZu (v$g`scpB hkpZu)A¡ Adp¡_¡ gp¡L$cpfsu N°pd rhÛp`uW$dp„ cZsp rhÛp\}$Ap¡_¡ riMìep¡ lsp¡. A¡dp„ L$fhp_y„ iy„ ? "kp`¡ v$„i v$u^p¡' A¡hp kdpQpf dþep c¡my„ L$p¡B A¡L$ Dsphrmep S>Z¡ v$p¡X$sp„ S>C, _S>v$uL$_p `u`mp_p TpX$h¡ `lp¡„Qu L$yZp„ L$yZp„ `p_hpmu b¡-ÓZ sufMu sp¡X$u gphhp_u. s¡_p„ `p_ sp¡X$sp„ X$urV$ep„ `f ^ku Aph¡g nuf-âhplu gyR>pB _ Åe s¡ fus¡ b¡ `p„v$ sp¡X$u, `p¡sp_p bß¡ lp\dp„ A¡L$ A¡L$ `L$X$u, v$fv$u_p bß¡ L$p_dp„ A¡L$ A¡L$ X$urV$ey„ v$pMg L$fu, `p__u X$p„X$gu_¡ L$p_ kp\¡ bfpbf kˆX$ fus¡ `L$X$u fpMhu. Apd L$fhp\u v$fv$u_¡ L$p_dp„ Å¡fv$pf v$y:Mphp¡ iê$ \i¡, A¡V$g¡ Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡ Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨8 કૃષિ ષિજ્ઞાન

s¡ dp\y„ ^yZphhp dp„X$i¡ L$¡ lp\ hsu L$p_ R>p¡X$phhp ^d`R>pX$p L$fhp dp„X$¡ A¡h¡ V$pZ¡ S>ê$f `X$¡ sp¡ buÅ A¡L$-b¡ S>Zp_u v$fv$u_¡ `L$X$u fpMhpdp„ dv$v$ g¡hu. \p¡X$p kdedp„ L$p_dp„ v$pMg L$f¡g X$urV$ep„ L$pmp„ `X$u S>i¡. A¡V$g¡ A¡ `p_ v$|f L$fu, buÅ„ _hp„ `p__p„ X$urV$ep„ L$p_dp„ v$pMg L$fu V$L$phu fpMhp„. Apd Qpf-`p„Q hMs L$fhpdp„ Aphi¡ Ðep„ v$fv$u_u `uX$p OV$u S>i¡ A_¡ v$hpMp_¡ `lp¡„Qsp„ ky^udp„ v$fv$u T¡fdy¼s \C S>i¡. Ap âep¡N_u L$p¡B ApX$ Akf _\u, A_¡ A¡_¡ dpV$¡ L$p¡B h^pfp_p¡ kde `Z h¡X$ahp_u hps _\u. dpÓ v$hpMp_¡ `lp¡„Qsp ky^u_p kdeNpmpdp„ S> AS>dphu Å¡hp_u cgpdZ R>¡. Apd `u`mp_p h©n_¡ dp_h-Æ„v$Nu_¡ `|_: ^bL$sy„ L$fhp dpV$¡ A`pA¡g âL$©rsv$s "hfv$p_' _ L$luA¡ sp¡ buS>y„ iy„ L$luiy„ L$lp¡ ! "âpZhpey' bpbs¡ L$¡hX$y„ dp¡V$y„ ep¡Nv$p_ ? Nuspdp„ cNhp_ îuL$©óZ¡ L$üy„ R>¡ L$¡ "अश्व्स्थ: सर्व रृक्षाणषामहम' - h©np¡dp„ ly„ `u`mp¡ R>y„ !' h©np¡_u sp¡ ApMu v$yr_ep R>¡ c¥ ! gudX$p¡, hX$gp¡, MuS>X$p¡, lfdp¡, Å„byX$p¡, Ap„bp¡, HNp¡rfep¡, L$¡fX$p¡ S>¡hp Ak„¿e h©np¡dp„\u dpÓ "`u`mp¡' S> cNhp_ L$©óZ_¡ h^y dlÐh_p¡ L$¡d gpÁep¡ ? rdÓp¡ ! `u`mp âÐe¡ cNhp__p `n`ps_y„ L$pfZ A¡ `Z M{„ L$¡ buÅ h©np¡_u kfMpdZuA¡ `u`mp_p h©n_u v$¡lfQ_p _ufMuiy„ sp¡ ¿epg Aphi¡ L$¡ Ap h©n_p v$f¡L$ `p_ A¡L$buÅ\u R>|V$p R>|V$p A_¡ k|e®âL$pi_p¡ dlÑd D`ep¡N L$fu iL$¡ s¡hp Np¡W$hpe¡gp„ S>Zpi¡. S>¡dL$¡ `p„v$X$p„_u _kp¡ b^u õ`ôfus¡ D`k¡gu lp¡hpR>sp„ s¡_u k`pV$u Myb S> guku A_¡ A¡hu QL$QrL$s lp¡e R>¡ L$¡ s¡ h^ydp„ h^y k|e®âL$pi_¡ kdphu gC, h^ydp„ h^y âL$pi kíg¡jZ_u r¾$ep L$fu iL$¡ ! Af¡, buÅ„ h©np¡ Tp„Mp âL$pidp„ Aphy„ L$pd _\u L$fu iL$sp A¡hp Tp„Mp âL$pidp„ `Z `u`mp¡ âL$pi k„íg¡jZ_u âr¾$ep Üpfp-A„Npfhpey_¡ `p¡sp_p Mp¡fpL$_u fp„^Zr¾$epdp„ hp`fu-bv$gpdp„ âpZhpey ê$`¡ h^y ê$`pÞsrfs L$fu Ap`hp_y„ rhfg L$pd L$fu v$¡MpX$¡ R>¡. s¡S> L$pfZ¡ Ap`Zp Frjdy_uAp¡ A_¡ NgY¡fpAp¡A¡ ^d® A_¡ `rhÓsp kp\¡ rhop__¡ hZu gC, v$¡hd„rv$fp¡ A_¡ NpdX$p„Ap¡_u cpNp¡m¡ `u`mp_p h©np¡ bly NZsfu `|h®L$ S> DR>¡fpìep lp¡e A¡hy„ _\u gpNsy„ ? Ap hps_¡ Ap^yr_L$ rhop__p¡ V$¡L$p¡ : \p¡X$p hfkp¡ ANpD Ad¡rfL$p_p bp¡õV$_ il¡fdp„ v$yr_epcf_p â¿eps h_õ`rsip÷uAp¡_u A¡L$ L$p¡Þafk ep¡ÅA¡gu. A_¡ A¡dp„ S>d®_u_p A¡L$ h_õ`rsip÷uA¡ A¡hy„ S>Zpìey„ L$¡ " Ap `©Õhu `f A_¡L$ Ås_p h©np¡ R>¡. `f„sy„ A¡ b^pdp„ "`u`mp¡' A¡L$ dpÓ A¡hy„ QdÐL$prfL$ h©n R>¡ L$¡ S>¡ 24 L$gpL$ A¡V$g¡ L$¡ rv$hk A_¡ fps hpsphfZdp„ h^ydp„ h^y Ap¡[¼kS>_ R>p¡X$u `ep®hfZ_¡ iyÙ L$fhpdp„ dp¡V$pdp„ dp¡V$p¡ apmp¡ Ap`u füy„ R>¡.' Apd Ap`Z¡ S>¡_¡ v$¡hsyëe NZu S>¡_u `|Å-AQ®_p A_¡ Apfp^_p L$fuA¡ R>uA¡ A¡ `u`mp_¡ lh¡ rhv$¡i_p rhop_uAp¡ `Z AÐe„s D`ep¡Nu h©n S>Zphu füp R>¡. Arc_„v$_ : sp-10-08-2021 _p a|gR>pb AMbpfdp„ "hpQL$p¡_p v$fbpf' dp„ R>`pA¡g rhNs ÅZu L$¡ "hpNyv$X$ Npd¡ `u`mp_p Ak„¿e h©np¡_y„ fp¡`pZ L$fhpdp„ Apìey„.' OV$_p hMpZhp gpeL$ A_¡ `ep®hfZ dpV$¡ Myb S> rlsL$pfu lp¡B, rhð_p Ap ce„L$f âv$yrjs hpsphfZdp„\u bQphhp dpV$¡_y„ Ap Ddv$p L$pe® L$f_pf kp¥ L$d®hufp¡_¡ Adpfp sfa\u fpÆ`p¡ A_¡ Arc_„v$_ ! Ap¡mM: `u`mp_¡ tlv$udp„ "`u`g', k„õL$©sdp„ "Aðõ\' A_¡ A„N°¡Ædp„ "k¡¾$¡X$auN L$¡ bp¡ V$²u' L$l¡ R>¡. Apd Å¡BA¡ sp¡ ApS> rv$_ ky^u `u`mp_p h©np¡_y„ L$p¡BA¡ ìeh[õ\s àgp„V$¡i_ L$ey¯ lp¡e s¡hy„ ÅZhpdp„ Apìey„ _\u. Ap h©np¡ NpdX$p„_u cpNp¡m¡, kud-hNX$¡ L$|hp-smph_p L$p„W$¡, MuZp¡, X$y„NfpAp¡, S>|_p„ M„X$¡fp¡ A_¡ _v$u_p L$p¡sfp¡dp„ V$hep¯ V$hep¯ Å¡hp„ dmsp„ lp¡e R>¡. Ap TpX$_¡ âL$©rsA¡ A¡hp L$Ì$Z õhcph_y„ b_pìey„ R>¡ L$¡ A¡ A¡L$hpf ENu Ney„ ? `R>u hfkp¡ ky^u kpfu-_fku Nd¡ s¡ S>du_dp„ A_¡ `pZudphS>s_u L$p¡B S> dpNZu rh_p V$L$u fl¡hp_u ndsp ^fph_p{„ R>¡. s¡_p„ `p_ lv$e ApL$pf_p„, X$]V$p `pk¡ kl¡S> k„L$p¡Qpe¡gp„, A_¡ srme¡ `lp¡mp„ s\p hÃQ¡_p cpN¡ h^y `lp¡mp-V$p¡Q sfa kp„L$X$p„ A_¡ R>¡‰¡ R>¡‰¡ ArZv$pf-A¡hp„ OpV$_p„ lp¡e R>¡. TpX$_u R>pg `f L$p` d|L$uA¡ sp¡ v$|^ (nuf) _uL$m¡ R>¡. `p_Mf Fsydp„ Ap h©n_p„ b^p„ `p_ Mfu S>C, h©n kph W$y„W$p S>¡hy„ b_u Åe R>¡ A_¡ `R>u ApMp TpX$ `f L$|Zu L$|Zu L$pQ S>¡hu QdL$v$pf-sbL$su L$y„`mp¡ a|V$u _uL$m¡ R>¡. TpX$ `f_y„ Ap Öíe Å¡B, L$p¡B L$rhA¡ "`u`m `p_ Mf„sp lksu L$y„`rmep„, Ad husu sd rhsi¡ ^ufu bp`yrX$ep !' L$y„`mp¡ A_¡ h©Ù \C - `pL$u_¡ Mfu `X$sp„ `p„v$X$p„Ap¡ hÃQ¡_p¡ k„hpv$ Ap fus¡ k„cpfu_¡ d_yóe Æh_dp„ `Z _p_u JdfhpmpAp¡A¡ h©Ùp¡_¡ v$¡Mu s¡_u AhNZ_p _ L$fhu Å¡BA¡, L$pfZ L$¡ sd¡ `Z ^ufp flp¡, ^uf¡ ^uf¡ L$fsp sd kp¥_¡ `Z h©Ùphõ\p Aphhp_u S> R>¡ ! A¡hp¡ iuM-k„v$¡i `u`mp_¡ r_rdÑ b_phu Ap`u v$u^p¡ R>¡. `u`mp_p a|gp¡ sp¡ lp¡e R>¡ A¡L$v$d bpfuL$! s¡_p a|gdp„\u am b„^psp„ s¡ Np¡m QZp S>¡hX$p„ \pe, S>¡ õhpv$¡ s|fp„-d^yfp„ lp¡e R>¡. L$pQp„ am_¡ sp¡X$sp„ v$|^ _uL$m¡ R>¡.A_¡ `pL$p„ amdp„ TuZu TuZu Æhpsp¡_p¡ `pf lp¡sp¡ _\u. `Z `nuAp¡_¡ sp¡ Ap amp¡ duS>bp_u_u NfS> kpf¡ R>¡. `u`mp h©np¡_y„ Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 9કૃષિ ષિજ્ઞાન

fp¡`pZ Apd NZuA¡ sp¡ `„Mu_u QfL$ Üpfprbep„ Äep„ _¡ Ðep„ Qp¡sfa ^fsu `f `X$u, hfkpv$ Aphsp„ ENu _uL$mhp_u fus¡ \pe R>¡. A_¡ buÆ fus¡ s¡_y„ h^®_ L$fhy„ lp¡e sp¡ S>¡ `u`mp_¡ TuZu TuZu hX$hpBAp¡ Aphu lp¡e s¡hp TpX$_u X$pmuAp¡_p L$V$]N Qp¡`hp\u `Z _hy„ TpX$ s¥epf L$fu iL$pe R>¡. Ap¥j^ue âv$p_ : `u`mp_p `p_, s¡_u R>pg, s¡_p a|g A_¡ am s¡dS> d|m krls_p v$¡lcpNp¡ Ap¥j^ue NyZp¡ ^fphsp lp¡hp\u dp_h Æ„v$Nu_u v$f¡L$ budpfuAp¡ dpV$¡ fpdbpZ BgpS> R>¡ A¡hy„ Apeyh£v$_y„ L$l¡hp_y„ R>¡. X$p¡L$V$f_u kgpl A_ykpf D`ep¡N L$fhp\u s¡_p am_y„ L$¡ Q|Z®_y„ k¡h_ dNS>_p L$p¡jp¡_¡ Q¡s_h„sp b_ph¡ R>¡. byrÙ A_¡ epv$i[¼sdp„ h^pfp¡ L$fu ifufdp„ bmDÐkpl_p¡ k„Qpf L$f¡ R>¡. s¡_p„ `p_ A_¡ R>pg_p D`ep¡N\u `¡V$_p¡ v$y:Mphp¡, L$brS>eps, A¡kuX$uV$u, lv$efp¡N s¡dS> QpdX$u_p MyS>gu, ^p^f S>¡hp lW$ugp v$fv$p¡dp„ fpls A_¡ v$p„s_p v$y:Mphpdp„ s¡_u `psmu X$p„X$gu_y„ v$p„sZ s\p sp¡sX$y„bp¡bX$y„ bp¡g_pf bpmL$_¡ `pL$p„ amp¡_y„ k¡h_ gpcv$peu b_¡ R>¡. guhf_y„ v$v$® lp¡e L$¡ Ap„QL$u Aphsu lp¡e, _`yk„L$sp lp¡e, Ap„M_p¡ v$y:Mphp¡ lp¡e L$¡ cg¡_¡ T¡fu ÆhX$p„_y„ T¡f QX$éy„ lp¡e, `p__p¡ fk, R>pg_y„ Q|Z® A_¡ s¡_u cõd A¼kuf D`pe R>¡. r`fprdX$ OpV$_p„ `p_ : gNcN sp¡ kp¥_¡ Ap bpbs_p¡ ¿epg li¡ S> L$¡ L$p¡B`Z d„rv$f_p¡ OyçdV$ lp¡e, kpfp- _fkp âk„Np¡dp„ h`fpsy„ _prme¡f-îuam lp¡e, ^psy_p¡ L$p¡B L$mi lp¡e, L$¡ `R>u cg¡_¡ L$p¡B dp¡v$L$ê$`u s¥epf \e¡g âkpv$ lp¡e ! v$f¡L$_p¡ ApL$pf i„L$yr`fprdX$ S>¡hp¡ S> lp¡e R>¡ _¡ ? rhop_¡ L$byëey„ R>¡ L$¡ r`fprdX$ ApL$pf_u hõsyAp¡dp„ i[¼s k„Qe L$fhp_u A_¡ s¡dp„ h^pfp¡ L$fhp_u S>bfu ndsp fl¡gu R>¡. s¡ Ö[ôA¡ d|ghsp„ Ap`Zp Ap `u`mh©n_p `p„v$pX$p„Ap¡_¡ `Z âL$©rsA¡ i„L$y-r`fprdX$_p¡ ApL$pf Ap`u A¡_u î¡ôspdp„ A¡L$ R>p¡Ny„ Ap¡f QX$phu v$u^y„ R>¡ ! AÞe ep¡Nv$p_ : d_yóep¡_¡ Mp¡fpL$ `pZu A_¡ Ap¥j^u L$fsp„e¡ h^pf¡ S>ê$rfeps Qp¡¿Mu lhp_u lp¡e R>¡. A¡V$g¡ `u`mp S>¡hp h^y âpZhpey DÐ`ß L$f_pf h©n_u afs¡ khpfdp„ âv$rnZp L$fhpdp„ Aph¡ sp¡ iyÙ âpZhpey ifufdp„ k„Qpf \sp„ f¼s_u iyrÙ \pe. A_¡ s¡_p\u ifuf_p v$f¡L$ A„Ndp„ i[¼s-õayrs® A_¡ õhõ\sp_y„ Dd¡fZ \hp D`fp„s dNS>_¡ `Z iyÙ gp¡lu dmhp\u d_ `Z âayrgs A_¡ DÐkplu b_¡ R>¡. Ap h©n d__¡ ip„s L$fu iL$¡ s¡hu lL$pfpÐdL$ DÅ®_y„ Dv$chõ\p_ lp¡B, d„rv$fp¡_p„ âp„NZdp„ DR>¡fpe R>¡.s¡_u _uQ¡ b¡ku_¡ S> cNhp_ byÙ¡ ApÐdop_ âpá L$f¡gy„. s¡\u sp¡ `u`mp_¡ "bp¡^u h©n' S>¡hy„ ApÝep[ÐdL$ lygpdÏ„ _pd âpá \e¡g R>¡. S>¡\u bp¥^ ^d®dp„ `Z `u`mp_p h©n_¡ Myb S> `rhÓ dp_hpdp„ Aph¡ R>¡. `u`mp¡ dõs A¡hp¡ NyZL$pfu âpZhpey eyL$é R>p„eX$p¡ Ap`hp D`fp„s kug L$fphpdp„ A_¡ f„NL$pd L$fhp D`fp„s v$hpAp¡ b_phhpdp„ Myb S> D`ep¡Nu A¡hu bp¡fX$u_u gpM L$fsp„A¡ NyZhÑpdp„ î¡› A¡hu gpM `Z Ap`¡ R>¡. gp¡L$ dpÞespAp¡ : `u`mp_¡ `|S>_pfp, A¡_¡ \rX$e¡ `pZu f¡X$_pfp A_¡ A¡_u afs¡ âv$rnZp af_pfp OZp b^p gp¡L$p¡ kdpS>dp„ dmu Aph¡ R>¡. Af¡ ! S>¡ h©ndp„ b°ûp-rhóÏ„ A_¡ dl¡i_p¡ hpk R>¡ A¡hp Ap TpX$ _uQ¡ b¡ku_¡ îp^ hN¡f¡ r¾$epL$dp£ `Z L$fhpdp„ Aph¡ R>¡. L$p¡B gp¡L$p¡ `u`mp_¡ v$¡hh©n dp_u bly S> cph\u `pZu-kpL$f-v$|^ A_¡ tkv$|f hX$¡ s¡_u `|Å L$f¡ R>¡, sp¡ b°pûZp¡ S>_p¡B Dspfu `u`mp_¡ A`®Z L$f¡ R>¡. Ap h©n_p v$¡lcpNp¡ eoprv$ lp¡d-lh_dp„ "krd^' sfuL$¡ D`ep¡Nu lp¡B, s¡_¡ L$p`hp L$¡ bpmhp bpbs¡ ^d£ d_pB afdphpe¡g R>¡. rhQpfp¡ ! L$©óZphspf-A„sdp„ `pf^u_y„ bpZ hpNu cNhp_ îuL$©óZ_p v$¡lÐepN_u OV$_p `u`mp_p h©n _uQ¡ S> OV$u lp¡hp\ucNhp__p v$¡lÐepN dpV$¡ _urdÑ A_¡ kpnu `Z `u`mp¡ S> \ep¡ NZpe _¡ ? Af¡ ! _hÅs iuiy_p S>Þd_p R>W$¡ rv$hk¡ bl¡_p¡ Üpfp L$fhpdp„ Aphsu "R>Ì$u' _u rhr^ hMs¡ rh^pspA¡ bpmL$_u tS>v$Nu_y„ crhóe gMhp A¡ __L$yX$p bpmL$_u `pk¡ "`¡_' _u kp\¡ "`u`mp_p `p„Q `p_' d|L$hp_p¡ rfhpS> ApS>¡ `Z Qpgy S> R>¡ ! sp¡ L$¡V$gpL$ hmu "c|s_y„ õ\p_ `u`m¡' L$lu AL$pm¡ Ahkp_ `pd¡gp L$¡ A^yfu BÃR>pA¡ d©Ðey `pd¡gp Æhp¡A¡ d©Ðey `R>u syfs `|_fS>Þd _l] `pdsp„ L$d®c|rd_u Apk`pk kyÿdv$¡l¡ A¡V$g¡L$¡ ApÐdp õhê$`¡ cV$L$sp lp¡e, S>¡_¡ kp¥ c|s â¡s L$l¡ R>¡, s¡Ap¡_y„ `Z Apîeõ\p_ Ap `u`mp_y„ h©n S> R>¡, A¡hu gp¡L$dpÞesp R>¡. v$¡i A_¡ v$yr_ep `f lphu \C b¡W$¡gp "L$p¡fp¡_p' hpBfk_p lydgp `R>u kp¥_¡ kdÅB Ney„ R>¡ L$¡ Ap`Zu Æ„v$Nu dpV$¡ "âpZhpey' L$¡V$gy„ ANÐe_y„ `rfbm R>¡ ! O¡f O¡f L$„B h¢rV$g¡V$f hkphu _ iL$pe, `Z Aphp b^p h©np¡ sp¡ h¢rV$g¡V$f_p bp` kdp_ R>¡ A_¡ `pR>p L$yv$fsu R>¡ ! Ap`Z¡ Aphp h©np¡_p NyZp¡_¡ Ýep_dp„ gC s¡_y„ h^ydph^y fp¡`pZ \pe s¡hp âeÐ_p¡ L$fuA¡. A_¡ s¡Ap¡_¡ L$rv$ v$ychhp _l] A¡hy„ âZ gCA¡. Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨10 કૃષિ ષિજ્ઞાન

L$ç`p¡õV$ `\pfu A¡V$g¡ iy„ ? X$p¸. Arcj¡L$ bu. `fdpf, X$p¸. A¡k. hu. ipl, X$p¸. X$u. ku. `V$¡g, A¡g`uA¡d rhcpN, `iyrQrL$Ðkp A_¡ `iy`pg_ dlprhÛpge, L$pd^¡_y eyr_hrk®V$u ApZ„v$. Ap A¡L$ My‰u fl¡W$pZ_u `Ùrs R>¡ S>¡dp„ `f„`fpNs fl¡W$pZdp„ fl¡g `pL$p„ srmep„ s¡dS> bp„^L$pd_p rhrh^ rhcpNp¡_u S>ÁepA¡ `iy_¡ Apfpd A_¡ ipfurfL$ L$kfs dpV$¡_u S>Áep c¡Nu lp¡e R>¡. Ap S>ÁepA¡ dpV$u_y„ S> srmey„ fpMhpdp„ Aph¡ R>¡. Äepf¡ dpV$u D`f `iy `p¡v$fp¡ L$f¡ s¡_¡ `„S>¡W$u/v$p„rsep/fp¡V$ph¡V$f\u hpf„hpf EgV$a¡f L$fu dpV$u kp\¡ c¡mhhpdp„ Aph¡ R>¡ A_¡ Ap `\pfu_u _uQ¡ L$ç`p¡[õV$N âr¾$ep \hp v$¡hpdp„ Aph¡ R>¡ S>¡\u Ap_¡ "L$ç`p¡õV$ `\pfu' L$l¡hpdp„ Aph¡ R>¡. Apd `iyAp¡_¡ `p¡Qu l|„apmu `\pfu dmu fl¡ R>¡ `iy h^y ly„a A_¡ Apfpdv$peL$ kp_yL$|msp A_ych¡ R>¡ A_¡ s¡_p¡ k„`|Z® âpL$©rsL$ õhcph âv$®ris L$fu iL$¡ R>¡. Al] \su L$ç`p¡õV$]N âr¾$ep `f„`fpNs fus¡ lhp_u N¡flpS>fudp„ \su (A¡_A¡fp¡rbL$ âL$pf_u) L$ç`p¡õV$]N âr¾$ep L$fsp„ AgN Qlhp_ulpS>fudp„ \su (A¡fp¡rbL$ âL$pf_u) L$ç`p¡õV$]N âr¾$ep S>¡hu lp¡e R>¡, S>¡dp„ Ap¡[¼kS>__u S>ê$rfeps fl¡ R>¡, S>¡\u dpV$u D`f `iy Üpfp L$f¡g `p¡v$fp¡ N„v$L$u _ b_¡ s¡ dpV$¡ s¡_¡ dpV$u kp\¡ c¡mhhpdp„ Aph¡ R>¡. Ap âr¾$ep fp¡V$ph¡V$f\u L$fsp„ _uQ¡_u dpV$u D`f A_¡ dpV$uR>pZ_y„ rdîZ _uQ¡ sfa ^L$¡gpe R>¡. Ap âr¾$ep kdep„sf¡ L$fsp„ fl¡hy `X$¡ S>¡\u L$fu_¡ `iy_p `¡ipb A_¡ R>pZdp„ fl¡g c¡S>_¡ L$pfZ¡ srmey cu_y„ _p fl¡. k|ÿdsÐhp¡_u D`Z\u `pL$ D`f \su Akfp¡ rhi¡ S>Zphsp kh® îu rX$. rh. rlf`fp, îu A¡. A¡k. ÅX$¡Å, îu rk. A¡d. kphrgep, L$©rj fkpeZip÷ A_¡ S>du_ rhop_ rhcpN, S>|_pNY L$©rj eyr_hrk®V$u, S>|_pNY gp¡l : gp¡lsÐh_u DZ`_¡ gu^¡ R>p¡X$_p L$ydmp A\hp D`f_p `Z® `ump `X$u Åe R>¡ A_¡ `Z® gugp¡ f„N Nydph¡ R>¡. s¡dS> R>p¡X$ _p_p L$v$_p fl¡ R>¡. Mpk L$fu_¡ Ap sÐh_u Mpdu Q|_pey¼s S>du_dp„ h^pf¡ Å¡hp dm¡ R>¡. S>ks : Å¡ S>du_dp„ S>ks_u DZ` l¡pe sp¡ R>p¡X$_p `Z® Å„bgu f„N_u Tp„e ^pfZ L$f¡ R>¡. Ðepfbpv$ `Z® _p_p A_¡ `ump L$fg_p \pe R>¡. R>p¡X$_u Ap„sfNp„W$ _p_u s¡dS> am_y„ âdpZ OV$u Åe R>¡. Ap\u dNamu_p k|ep_y„ âdpZ OV$¡ R>¡. Mpk L$fu_¡ Mpfu, cp[õdL$, f¡spm, Q|_pey¼s S>du_dp„ S>ks_u Mpdu h^y Å¡hp dm¡ R>¡. d¢N¡_uT : Ap sÐh_u Mpdu\u R>p¡X$_p S>|_p `Z® `f s`Mufuep f„N_u Åmu `X$¡ R>¡ A_¡ `p__u rL$_pfu hmu S>C rÓL$p¡ZpL$pf \C Åe R>¡. `p_ `f fpMp¡X$u L$¡ c|fp f„N_u guV$uAp¡ Å¡hp dm¡ R>¡. Q|_pey¼s, cp[õdL$ A_¡ h^y k¡[ÞÖe `v$p\®hpmu S>du_dp„ d¢N¡_uT_u Mpdu Å¡hp dm¡ R>¡. bp¡fp¡_: bp¡fp¡_ sÐh_u AR>s\u buS>_p¡ DNphp¡ _bmp¡ fl¡ R>¡. R>p¡X$_p d|m-âL$p„X$_p AN°cpNp¡_u h©rÙ AV$L$¡ R>¡. s¡dS> AN°L$guL$pAp¡ k|L$pC Åe R>¡. dNamudp„ a|gdp„\u k|ep S>du_dp„ b¡ksp _\u, d|m apV$u Åe R>¡ A_¡ d|m_p¡ rhL$pk ê$„^pe R>¡. bp¡fp¡__u Mpdu dp¡V$¡ cpN¡ S>¡ S>du_ f¡spm lp¡e, Ap¡R>p k¡[ÞÖe `v$p\®hpmu lp¡e s\p Açgsp Ap„L$ 7.` \u h^y lp¡e s¡dp„ Å¡hp dm¡ dp¡guåX$¡_dR>¡.: Ap sÐh_u Mpdu\u `Z®_p¡ AN° cpN QpbyL$ S>¡hp¡ ApL$pf ^pfZ L$f¡ R>¡. OZuhpf R>p¡X$_p `p_ L$pmpi `X$sp \C Åe R>¡. Mpk L$fu_¡ Açgue S>du_dp„ Ap sÒh_u Mpdu Å¡hp dm¡ R>¡. sp„by : sp„bp_u S>ê$rfeps `pL$_¡ Ap¡R>p âdpZdp„ lp¡e R>¡ s¡d R>sp Mpdu\u `p_dp„ Ap„sfrifp hÃQ¡_p¡ cpN `umpi `X$sp¡ ka¡v$ \C Åe R>¡, `p_ _p_p fl¡ R>¡ A_¡ `p__u V$p¡Q k|L$pC Åe R>¡. Mpk L$fu_¡ lgL$u f¡spm A_¡ Açgue S>du_dp„ s¡_u Mpdu Å¡hp dm¡ R>¡. NyS>fpsdp„ qv$h¡gp_u Op¡X$uepCem_p¡ D`Öh rhi¡ S>Zphsp kh® îu d_ujLy$dpf S>¡. Å¡ju, îu rkÙh S>¡. Qp¥^fu, îu Q„Ö¡i bu. kp¡g„L$u A_¡ X$p¡. `u. A¡k. `V$¡g L$uVL$ip÷ rhcpN, Qu. `. L©$rj dlprhÛpge, kfv$pf L©$rj_Nf v$p„suhpX$p L©$rj eyr_hrk®V$u, kfv$pf L©$rj_Nf. b¡kugk \yfuÞÆA¢kuk _pd_p fp¡Nâ¡fL$ ÆhpÏ„_p¡ `pDX$f 15 N°pd 10 rgV$f `pZud„p Dd¡fu_¡ buÆ L$¡ ÓuÆ Ahõ\p_u Op¡X$uep Cemp¡ Å¡hp dm¡ Ðep„ s¡_p¡ R„>V$L$ph L$gp¡f`pefuap¡kL$fhp¡. 20 Cku 30 rdgu A\hp [¼h_pgap¡k 25 Cku 30 rdgu A\hp X$ped¡\p¡A¡V$ 30 Cku 20 rdgu A\hp A¡dpd¡[¼V$_ b¡ÞTp¡A¡V$ 5 A¡kÆ 8 N°pd 15 rgV$f `pZudp„ d¡mhu_¡ R„>V$L$ph L$fhp¡. f¡kuX$ey äu M¡su A¡V$g¡ iy„ ? L$y. ^pfp X$u. gyZpNfuep, X$p¸. kyiug tkl, X$p¸. L$¡. Æ. `V$¡g, L$p¡.`u.ApC., NAHEP-CAAST, _hkpfu L$©rj eyr_hrk®V$u, _hkpfu - 396 4`0 \u f¡kuX$ey äu M¡su rhi¡ S>Zph¡ R>¡ L$¡ L$©rj `pL$p¡dp„ \sp _yL$kp__¡ AV$L$phhp dpV$¡ S>„sy_piL$ fkpeZp¡ dlÐh_p¡ cpN cS>h¡ R>¡. kpdpÞe fus¡ `pL$ kf„nZ dpV$¡ h`fpsp L$p¡C `Z fkpeZp¡ `¡[õV$kpCX$ sfuM¡ Ap¡mMpe R>¡. `pL$dp„ _yL$kp_ L$fsu Æhpsp¡, fp¡Np¡ A_¡ _]v$Z_p r_e„ÓZ dpV$¡ rhrh^ âL$pf_p S>„sy_piL$p¡ h`fpe R>¡. Aphp fkpeZp¡_u AkfL$pfL$sp_p¡ Ap^pf L$ep S>„sy_piL$p¡, L$épf¡, L$¡V$gp âdpZdp„, L$¡hu fus¡ A_¡ L$C `rf[õ\rsdp„ hp`f¡g R>¡ s¡_p `f fl¡gp¡ R>¡. S>„sy_piL$p¡_p D`ep¡N \L$u `pL$dp„ fp¡N-Æhpsp¡\u \sy„ _yL$kp_ AV$L$sp„ `pL$- DÐ`pv$_dp„ h^pfp¡ \pe R>¡ A¡ lL$uL$s R>¡. L$¡V$gpL$ k„ip¡^_ Aæepkp¡ v$ip®h¡ R>¡ L$¡ cgpdZ L$ep® dyS>b S>„sy_piL$p¡_p¡ D`ep¡N L$fhpdp„ Aph¡ sp¡ Æhpsp¡_p ep¡Áe r_e„ÓZ_¡ L$pfZ¡ `pL$_u DÐ`pv$L$sp h^sp„ `pL$ DÐ`pv$_dp„ h^pfp¡ \pe R>¡. `f„sy S>„sy_piL$p¡_p Arhh¡L$`|Z® D`ep¡N_¡ gu^¡ M¡s-`¡v$pip¡dp„ T¡fu Ahi¡jp¡ Å¡hp dm¡ R>¡. S>¡ "`¡[õV$kpCX$ f¡kuX$e|' sfuL$¡ `Z Ap¡mMpe R>¡. L$©rj eyr_hk}$V$u_p Üpf¡\u કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 11કૃષિ ષિજ્ઞાન

cpfs kfL$pfîu Üpfp M¡X$|sp¡_u AphL$ bdZu L$fhp dpV$¡ R>¡‰p hjp£\u M¡X$|sp¡_u sfa¡Zdp„ OZp r_Z®ep¡ g¡hpep R>¡. L$©rj n¡Ó¡ AÛs_ V$¡¼_p¡gp¡Æ_p„ D`ep¡N\u ep„ÓuL$fZ Üpfp MQ® OV$pX$u h^y DÐ`pv$_ d¡mhhy„ S>{fu R>¡ A_¡ Aphu ep„ÓuL$ M¡su kde_u dp„N R>¡. fpÄe kfL$pf_u L$©rj n¡Ódp„ X$²p¡_ (L$©rj rhdp_) V$¡L$_p¡gp¡Æ hp`fhp_u ep¡S>_p Üpfp M¡X$|s sfau r_Z®ep¡dp„ A¡L$ R>p¡Ny h^y Dd¡ey®. M¡sudp„ rhL$kus fpô²p¡ sp¡ OZp hjp£\u Ap âL$pf¡ M¡su L$fhp V$¡hpe¡gp R>¡. Ap`Z¡ Ðep M¡s-dS>yfp¡ ip¡^hpdp„ bly dyíL$¡gu _X$u _\u Ðep ky^u S>¡d Qpg¡ R>¡, s¡d Qpgk¡. `f„sy M¡s-dS>yfp¡_¡ `Z `p¡sp_u M¡su R>¡, Ap\u M¡sudp„ \sp¡ rhL$pk sp¡ s¡d_¡'e gpNy `X$hp_p¡_¡? Aphp dS>yfuA¡ Aphsp M¡X$|sp¡_u M¡su b¡-`p„v$X$¡ \i¡ sp¡ C \p¡X$p Ap`Z¡ Ðep Aphhp_p„. kpd¡ `n¡ kfL$pfîu `Z fpkpeZuL$ Mpsfp¡dp„ gpMp¡ L$fp¡X$p¡ {`uep_u kbkuX$uAp¡ hj£ v$lpX$¡ QyL$h¡ R>¡, S>¡ MQ® fpô²ue A\®s„Ó_¡ X$pdpX$p¡m L$fu _pM¡ R>¡. Aphp¡ MQ® L$pedu ^p¡fZ¡ L$fhp¡ L$p¡B_¡ `p¡kpe s¡d _\u. rhL$ë` sfuL$¡ _¡_p¡ V$¡¼_p¡gp¡Æ hp`fu "_¡_p¡ eyfuep' S>¡hp Mpsfp¡ k„ip¡^us \ep A_¡ h`fpidp„ `Z Apìep. M¡X$|sp¡ Üpfp kpdpÞe fus¡ Mpsfp¡ hp`fhp dS>yfp¡ Üpfp dyÌ$p cfu_¡ h¡fhp_u `Ùrs h^y âQgus R>¡ s¡\u _¡_p¡ eyfuep Mpsf `f„`fpNs M¡su `Ý^rs_p„ cpN ê$`¡ h^y õhuL$pe® _\u bÞey. A_¡ Äep„ ky^u dS>yfp¡ dmu fl¡ R>¡ Ðep„ ky^u L$v$pQ M¡X$|s sfuL$¡ Ap`Z¡ `f„`fpNs rhL$ë` sfa h^y TyL$uiy. `Z iy„ L$pedu Aphy S> Qpghp_y„ R>¡? kde S>sp„ S>¡ M¡X$|sp¡_¡ M¡su\u AZNdp¡ R>¡, s¡d_p„ dpV$¡ L$p¡`p£f¡V$ apd…N_p¡ `Z rhL$ë` Mygi¡. Aphu ìep`pfuL$ M¡sudp„ kde_u bly L$]ds lp¡e R>¡ A_¡ `pL$ k„fnZ_p„ fkpeZp¡ L$¡ _¡_p¡ V$¡¼_p¡gp¡Æ hpmp Mpsfp¡_p¡ R>„V$L$ph L$fhp X$²p¡_ V$¡¼_p¡gp¡Æ A¡L$ AkfL$pfL$ rhL$ë` b_u iL$¡ s¡d R>¡. `f„`fpNs M¡su `Ý^rsdp„ Mpsfp¡-v$hp_p¡ h`fpi L$fhp h^y kde A_¡ `pZu_u S>{f `X$¡ R>¡, S>¡_u kpd¡ X$²p¡_ V$¡¼_p¡gp¡Æ\u R>„V$L$ph L$fhpdp„ Aphsp kde, S>Õ\p¡ A_¡ dS>yf rhN¡f¡ b^y S> ep¡Áe L$pe®ndsp\u h`fpe R>¡. BaL$p¡ Üpfp DÐ`pv$us _¡_p¡ eyfuep A¡ R>p¡X$_¡ _pBV$²p¡S>_ âv$p_ L$fhp dpV$¡_p¡ î¡ô ÷p¡s R>¡. v$¡icfdp„ _¡_p¡ eyfuep_p„ rhrh^ `pL$ A_¡ S>du_Apbp¡lhp_p„ rhõspfp¡dp„ lp\ ^fhpdp„ Aph¡gp X$²p¡_ A_¡ _¡_p¡ V$¡¼_p¡gp¡Æ_u M¡sudp„ S>{fueps >DÑd M¡su îu _ug¡j L$pdfuep dv$v$_ui M¡su r_epdL$ (rh.k„.) k„ey¼s M¡su r_epdL$ (rhõsfZ)_u L$Q¡fu, S>|_u L$g¡¼V$f L$Q¡fu L$ç`pDÞX$, fpS>L$p¡V$ DÑd M¡su કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨12 કૃષિ ષિજ્ઞાન

`funZp¡A¡ kpbus L$ey® L$¡ _¡_p¡ eyfuep Üpfp eyfuep S>¡hp `f„`fpNs _pBV$²p¡S>_ ey¼s Mpsfp¡_p„ D`ep¡Ndp„ 50% ky^u_p¡ OV$pX$p¡ d¡mhu iL$pe R>¡. A¡L$ s„v$yfõs R>p¡X$dp„ ipfufuL$ r¾$epAp¡ kfmsp\u Qgphhp dpV$¡ `p„v$X$pAp¡dp„ gNcN 4% _pBV$²p¡S>_ lp¡hp¡ Å¡BA¡. _¡_p¡ eyfuep_p R>p¡X$_p„ N„cuf rhL$pk_p sb½$¡ `p_ D`f R>„V$L$ph L$fhp\u _pBV$²p¡S>__u kdekf cf`pB_p„ L$pfZ¡ D`S>dp„ OZp¡ h^pfp¡ \pe R>¡. _¡_p¡ eyfuep_u A¡L$ 500 dugu_u bp¡V$g A¡L$ \¡gu eyfuep (45 rL$gp¡N°pd)_u bfpbf R>¡. hmu s¡dp„ lpS>f _pBV$²p¡S>__p„ L$Zp¡_p¡ ApL$pf 20-50 _¡_p¡duV$f lp¡hp\u R>p¡X$_¡ R>„V$L$ph L$ep®_p„ \p¡X$p S> L$gpL$p¡dp„ _pBV$²p¡S>_ R>p¡X$_¡ kfmsp\u D`gå^ \pe R>¡. lpg _¡_p¡ eyfuep_u D`ey®¼s dplusu A¡V$gp dpV$¡ Ap`u L$pfZ L$¡ fpÄe kfL$pf Üpfp spS>¡sfdp„ L$©rj n¡Ódp„ AÛs_ X$²p¡_ V$¡¼_p¡gp¡Æ_p„ D`ep¡N_u S>¡ ep¡S>_p M¡X$|sp¡ dpV$¡ Aphu s¡_y„ AdguL$fZ BaL$p¡_u kbkuX$fu k„õ\p BaL$p¡ rL$kp_ k„Qpf guduV$¡X$ Üpfp \B füy R>¡ A_¡ S>¡dp„ _¡_p¡ eyfuep_p¡ R>„V$L$ph S> L$¡ÞÖ õ\p_¡ R>¡. M¡suhpX$u Mpsp_u Ap ep¡S>_p NyS>fps_p„ M¡X$|sp¡ dpV$¡ Mpsp v$uW$ `p„Q A¡L$fdp„ `p„Q hMs ky^u R>„V$L$ph L$fhp dpV$¡ R>¡. S>¡dp„ klpe_y„ ^p¡fZ A¡L$ R>„V$L$ph dpV$¡ 90% dyS>b A¡L$ A¡L$f¡ 500 ê$`uep ky^u r_es \e¡g R>¡. Äepf¡ L$p¡B `Z _hu V$¡¼_p¡gp¡Æ Aph¡ Ðepf¡ s¡_p„ lL$pfpÐdL$ `pkpAp¡ A_¡ _bmpBAp¡, bß¡ lp¡e R>¡. X$²p¡__p„ R>„V$L$ph_u â\d V$²peg hMs¡ lS>y OZp M¡X$|sp¡_¡ Akd„S>k R>¡ L$¡ Ap V$¡¼_p¡gp¡Ædp„ agpZu Mpdu R>¡ YuL$X$u sL$gua R>¡. v$f¡L$ MpduAp¡ A_¡ sL$guap¡_y„ _uhpfZ k„ip¡^_p¡ A_¡ AMsfpA_ychp¡\u \i¡. `f„sy rhQpf sp¡ L$fuA¡ L$¡ L$gpL$dp„ 12 A¡L$f_p R>„V$L$ph_u ndsp lp¡e s¡hp diu_p¡ Ap`Zu M¡sudp„ h`fphp gpNi¡ sp¡ Ap`Zp¡ L$¡V$gp¡ kde, i[¼s A_¡ `¥kp bQi¡. Äepf¡ fpkpeZuL$ Mpsfp¡ M¡su_p„ h`fpidp„ g¡hpep Ðepf¡ Adpfp N°pd k¡hL$ cpBAp¡ kpBL$g `pR>m bpQL$p fpMu_¡ M¡X$|sp¡_p„ M¡sf¡M¡sf¡ r_v$i®_ dpV$¡ S>sp. bmv$p¡\u \su M¡su_¡ V$²¡L$V$f_u M¡sudp„ `fuhs}$s \sp hjp£ gpÁep, ApS>¡ cpÁe¡ S> Npddp„ b¡-ÓZ Å¡X$u bmv$p¡_u flu R>¡. s¡hu S> fus¡ M¡sudp„ X$²p¡_ V$¡¼_p¡gp¡Æ rhL$kus DÑd M¡su fpô²p¡dp„ L$¡ Äep dS>yfp¡_u AR>s R>¡, Ðep„ kam fus¡ h`fpe S> R>¡. Ap\u kde kp\¡ spg dugphhp, X$²p¡_ V$¡¼_p¡gp¡Æ_p¡ klpeus v$f¡ h`fpi L$fhp _ÆL$_p„ L$p¡B `Z M¡su Mpsp_p„ Ar^L$pfu/L$d®Qpfu_¡ dmu Ap`Zp M¡sf¡ r_v$j®_ \hp l¡sy `Z h`fpi S>{f L$fphuA¡. crhóedp„ _¡_p¡ DAP `Z Aphhp_y„ R>¡, A¡V$g¡ AÐepf¡ eyfuep_p„ r_v$j®_p¡ L$ep® li¡ sp¡ s¡_p¡ h`fpi `Z Ap`Z¡ ep¡Áe fus¡ kfmsp\u L$fu ApNpduiL$uiy. 16 \u 18 kàV$¡çbf v$fçep_ ip÷u d¡v$p_, fpS>L$p¡V$ Mps¡ A¡N°u hëX®$ A¡¼õ`p¡-2022 ep¡Åhp_p¡ R>¡. Np„^u_Nf Mps¡ `Z 9 \u 11 kàV$¡çbf-2022 _p„ fp¡S> A¡N°u A¡iuep l¡gu`¡X$ N°pDÞX$ Mps¡ ep¡Åi¡. Apip R>¡ L$¡ Ap dp¡V$p NÅ_p„ bß¡ d¡mpdp„ `Z X$²p¡_ V$¡¼_p¡gp¡Æ rhi¡ dplusu, dpN®v$i®_ A_¡ r_v$i®_p¡ li¡. S>¡\u M¡X$|sp¡ Aphu _hu V$¡¼_p¡gp¡Æ\u `rfQus \pe A_¡ OZp M¡X$|s N°y`p¡, L$„`_uAp¡, FPOs, klL$pfu d„X$muAp¡ L$¡ S>¡ X$²p¡_ Mfuv$hp klus_u ÅZL$pfu d¡mhhp Myb DÐkplus R>¡, s¡Ap¡_¡ A¡L$ àg¡V$ap¡d® _uQ¡ kde âdpZ¡_y„ op_ dmu fl¡. કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 13કૃષિ ષિજ્ઞાન

d^y k„Qe khpf_p `lp¡fdp„ fkp¡X$pdp„ hpkZ `X$hp_p AhpS>\u A¡L$v$d ApMp Of_u KOdp„ Mg¡g `lp¡„Qu. duW$u KO EX$u S>sp„ rQX$pe¡gu fdp bbX$su Aphu : "Ap¡l, Ap Ofdp„ sp¡ L$p¡C kyM¡ kyhpe _\u v$¡sy„ !' kpd¡ kkfp_¡ Å¡ep. A¡ \p¡X$p Ncfpe¡gp A_¡ rMrkepZp `X$u Nep lsp. bp¡ëep, "hly, bfpbf v$¡Mpsy„ _\u. Qídp„ bv$ghp„ `X$i¡. Ap bp„L$X$p kp\¡ A\X$pC `X$ép¡.' fdp L$„C _ bp¡gu. dp¡Yy„ aygphu L$pd¡ gpNu NC. Qud_L$pL$p_¡ \p¡X$y„ Ap¡R>y„ Apìey„. hlyA¡ `p¡sp_u hps sfa L$p„C Ýep_ _ Apàey„ ! EgV$p_u dp¡Yy„ QYphu_¡ Qpgu NC. `p¡s¡ Ap Ofdp„ h^pfp_p¡ \C Nep¡ R>¡ ? Ap ApOpsdp„ b¡-Qpf rv$hk sp¡ afu Qídp„_u hps _ L$pYu iL$ép. `Z M|b ANhX$ `X$su lp¡hp\u `R>u A¡L$ rv$hk v$uL$fp_¡ L$üy„, "b¡V$p, dpfu Ap„Mp¡ afu s`pkphhu `X$i¡. ApS>L$pg ÅZ¡ kph Ap„^mp¡ \C Nep¡ R>y„. fp¡S> L$\pdp„ S>sp„ L$ép„L$ A\X$pC S>Ci A¡hu buL$ gpN¡ R>¡. `Z d_y L$p„C bp¡g¡ s¡ `l¡gp„ S> fdp bp¡gu, "Apd sp¡ Ofdp„ S> fl¡hp_y„ lp¡e R>¡ _¡ sdpf¡! \p¡X$p¡L$ hMs L$\p kp„cmhp _l] S>hpe, sp¡e¡ iy„ bNX$u S>hp_y„ ? Qud_L$pL$p kX$L$ \C Nep. d_y hps hpmu g¡sp„ bp¡ëep¡ : "Ap frhhpf¡ L$p¸g¡S>dp„\u AS>„sp, Cgp¡fp, v$p¡gspbpv$_p âhpk¡ S>hp_p R>¡. b^p âpÝep`L$p¡ `Ð_u kp\¡ Aphi¡...' "lp, lp... sy„ A_¡ fdp `Z S>ê$f S>C Aphp¡.' "`...Z... \p¡X$p¡ MQ® h^i¡ s¡\u sdpfp„ Qídp„ Aphs¡ drl_¡ bv$guiy„ sp¡ Qpgi¡ _¡ ?' d_y \p¡X$p¡L$ A`fp^u cph¡ bp¡ëep¡. Qud_L$pL$pA¡ lp, lp L$lu_¡ Ås_¡ k„cpmu gu^u. `Z fdp X$bL$y„ d|L$su NC, "s¡_p L$fsp„ ^dp®v$p v$hpMp_¡ S>C Aph¡ sp¡ dasdp„ L$pd `su v$p¡gspbpv$_p¡S>i¡.'rL$‰p¡ Å¡C b^p„ Nà`p„ dpfsp„ b¡W$p„ lsp„. rL$‰p_p c‚phi¡j Å¡C d_ rMß \C Ne¡gy„. A¡L$ rhÛp\}$ bp¡ëep¡ : "Ap`Z¡ h©Ù dpbp`_u â¡d\u kpf-k„cpm fpMuA¡ R>uA¡ _¡ ! s¡hu S> fus¡ `p¥fprZL$ _¡ A¥rslprkL$ v$[ôA¡ dlÐh_p„ õ\mp¡_u k„cpm _ g¡hphu Å¡CA¡ ?' QQp® Qpgsu lsu. `Z d_y i|Þed_õL$ \C "dpbp`_uNep¡. â¡d\u kpfk„cpm' rhÛp\}$_p cph_pcep® iåv$p¡ A¡_¡ Q|cu Nep. r`spA¡ `p¡sp_¡ dpV$¡ iy„ iy„ _\u L$ey¯ ? lsp sp¡ A¡L$ âp\rdL$ ipmp_p rinL$. dp„X$ `|{„ \sy„. R>sp„ L$¡V$L$¡V$gu dl¡_s L$fu cZpìep¡ ! A¡d_¡ L$¡V$gu L$fL$kf L$fhu `X$su ! A¡L$ ^p¡rsey„ kp„^u-ky„^u_¡ ApMy„ hfk Qgphsp. `R>u hfpìep¡-`fZpìep¡. fdp_p¡ Of¡Zp„_p¡ ip¡M `|fp¡ L$fhp `p¡sp_u tS>v$Nu ApMu_u dpd|gu bQs Myiu\u Ap`u v$u^u lsu. A_¡ A¡d_u Aphu dpd|gu Qídp„ S>¡hu AphíeL$sp `|fu L$fsp„ d¢ N‰p„s‰p„ L$ep¯ ? kpd¡ rL$‰p_u S>ÁepA¡ s¡_¡ r`sp S> v$¡Mphp gpÁep - Qídp„ rh_p g\X$sp, A\X$psp, L$yV$psp. lfhp-afhpdp„\u d_y_p¡ fk EX$u Nep¡. _p_p _p_p âk„Np¡_p¡ k„v$c® _plL$_p¡ r`sp_u lpgs kp\¡ S> Å¡X$pC S>sp¡. A¡_y„ d_ A¡_¡ L$p¡ksy„ füy„. âhpkdp„\u O¡f `lp¡„Qsp„ A¡Z¡ A^ufp \C b¸g hNpX$ép¡. A¡_¡ lsy„ L$¡ TV$ TV$ r`sp_¡ X$p¸¼V$f `pk¡ gC S>C ApS> _¡ ApS> _hp„ Qídp„ A`phui. `p¡sp_p A`fp^u cphdp„\u A¡ TV$ dy¼s \hp dpNsp¡ lsp¡. `Z bpfÏ„ EOX$sp„h¢s kpd¡ r`sp_u Ap„Mp¡ A¡L$ _hu ky„v$f ä¡ddp„\u A¡_p `f hlpg hfkphu flu lsu, "L$¡d, dÅ_p¡ füp¡_¡ âhpk ? L$p¡C sL$gua sp¡ _\u `X$u_¡ ? W$„X$udp„ `|fsp„ Nfd L$`X$p„ gC Ne¡gp„ L$¡ _l] ?' r`sp_u â¡dcfu `|R>spR> d_y_p L$p_\u rQÑ ky^u `lp¡„Qu S> _l]. A¡ _hp„ Qídp„ S> Å¡ep L$fsp¡ lsp¡. r`sp ^dp®v$p v$hpMp_pdp„ S>C Apìep li¡?.. `Z _p, ApV$gu L$udsu ä¡d Ðep„ L$ép„\u dm¡?.. A¡ `|R>ép rh_p _ flu iL$ép¡, "sd¡ ^dp®v$p v$hpMp_¡ Nep lsp ?' "Af¡, _p, A¡ sp¡ Ap`Zp¡ âL$pi Å¡iu ! Ap¡m¿ep¡ _¡ ? spfp L$fsp„ A¡L$ hfk ApNm.' d_y_¡ epv$ Apìep¡ âL$pi. A¡L$ bly Nfub rhÛp\}$. M|b lp¡„riepf. r`sp_p¡ OZp¡ gpX$L$p¡. A¡_¡ cZhpdp„ OZu dv$v$ `Z "lp,L$fsp.lp,... `Z s¡_y„ iy„ ?' "khpf¡ O¡f Aph¡gp¡. A¡ Ap„Mp¡_p¡ dp¡V$p¡ X$p¸¼V$f \ep¡ R>¡. ApV$gp¡ dp¡V$p¡ \ep¡ `Z S>fuL$¡ bv$gpep¡ _\u. Aphsp„h¢s `N¡ `X$ép¡. d¢ syf„s Ap¡m¿ep¡ _l], s¡dp„\u Ap Qídp„_u hps _uL$mu. A_¡ A¡ _ S> dpÞep¡. d_¡ kp\¡ gC S>C Ap _hp„ Qídp„ A`phu Apìep¡ ! ly„ _p L$l¡sp¡ S> füp¡, `Z A¡ dp_¡ sp¡ âL$pi ip_p¡?' L$l¡sp„ Qud_L$pL$p_y„ Nmy„ cfpC âL$pi_p„Apìey„. A`ph¡g Qídp„\u r`sp_¡ sp¡ kpa v$¡Mphp dp„X$éy„ S> lsy„, `Z s¡_p\u d_y_u Ap„Mp¡ `Z kpfu A¡hu M|gu NC ! ("huZ¡gp„ a|g' `yõsL$dp„\u kpcpf.) Qídp„ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨14 કૃષિ ષિજ્ઞાનઇન્ક્વાયરી નં- 14

_dõL$pf, kh£ M¡X$|s rdÓp¡, ly„ S>_L$ `p¡L$m fpS>L$p¡V$ kydug L$¡rdL$ëk BÞX$õV$²uT âp .gu. dy„bC lprv$®L$ õhpNs L${„ R>y„. ApS> Ap`_u kp\¡ A¡L$ Ap^yr_L$ V$¡L$_p¡gp¡Æ \u b_¡g. A¡L$ A¡hu v$hp L$¡ S>¡ X$²pe L$¡` V$¡L$_p¡gp¡Æ (L$¡àõeyg) õhê$`\u b_¡g R>¡ S>¡ Adpfu rhð cfdp„ `¡V$¡ÞX$¡X$ âp¡X$¼V$ R>¡. s¡ WDG `phX$f äp¡ddp„ Aph¡ R>¡. S>¡ `pL$ dp„ Aphsu b^u S> âL$pf _u Cem dpV$¡ AkfL$pfL$ v$hp R>¡.. s¡dS> gp„bp kde ky^u L$pd L$fi¡. S>¡_p¡ h`fpi L$fhp _p¡ X$p¡T : ârs A¡L$ A¡L$fdp„ 270 \u 300 N°pd s¡dS> ârs `„` 15 guV$f `pZudp„ 25-30 N°pd R>¡ S>¡_y„ _pd R>¡ åg¡L$ b¡ëV$.. WDG _¡ Adp{„ s¡ âp¡X$¼V$ _y„ õgp¡N_ R>¡ QX$u S>hp_u byY¡ L$p¡. h^y dprlsu dpV$¡ l¡ë`gpC_ _„. 94271 59828 S>_L$ `p¡L$m L$`pkdp„ Myipgu _p¡ R>„V$L$ph_p¡ kde: 1. L$`pk_p¡ `pL$ 55 \u 60 rv$hk_p¡ \pe Ðepf¡ Myipgu 1 `ç`dp„ 20 rdgu âdpZ¡ â\d R>„V$L$ph L$fhp¡. 2. L$`pk_p¡ `pL$ 85 \u 90 rv$hk_p¡ \pe Ðepf¡ â\d R>„V$L$ph_p 20 rv$hk `R>u Myipgu 1 `ç`dp„ 20 rdgu âdpZ¡ buÅ¡ R>„V$L$ph L$fhp¡ 3. L$`pk 95 \u 100 rv$hk_p¡ \pe Ðepf¡ buÅ R>„V$L$ph_p 20 rv$hk `R>u Myipgu 1 `ç`dp„ 20 rdgu âdpZ¡ ÓuÅ¡ R>„V$L$ph L$fhp¡ L$`pkdp„ Myipgu\u \sp„ apev$pAp¡: 1.Myipgu\u a|g_u k„¿epdp„ h^pfp¡ \pe A_¡ a|gp¡_¡ Mfsp AV$L$ph¡ R>¡. 2. Myipgu\u L$`pk_p `pL$dp„ _f A_¡ dpv$p_p¡ a|g_p¡ f¡iuep¡ S>mhpe R>¡. 3. Myipgu\u L$`pkdp„ Æ„X$hp_u kpCS> A¡L$kfMu fpM¡ R>¡. 4. Myipgu\u L$`pk_p R>p¡X$dp„ O¡fp¡ gugp¡ f„N Aph¡ R>¡. 5. Myipgu\u Q|kuep âL$pf_u Æhps L$`pk_p `pL$dp„ Ap¡R>u gpN¡ R>¡. 6. Myipgu\u R>„V$L$ph\u b¡ Np„W$ hÃQ¡_y„ A„sf OV$pX$¡ R>¡ A_¡ L$`pk_p R>p¡X$_p¡ h^pfp_p¡ rhL$pk AV$L$ph¡ 7. Myipgu\u L$`pk_p DÐ`pv$_dp„ 20 \u 25% _p¡ h^pfp¡ \pe R>¡. dNamu_p R>„V$L$ph_p¡ kde: 1. dNamudp„ 35 \u 40 rv$hk¡ a|g Aphhp_u iê$Aps \peÐepf¡ Myipgu 35-40 dugu âdpZ¡ R>„V$L$ph L$fhp¡. 2. dNamudp„ 1 R>„V$L$ph_p 20 rv$hk `R>u buÅ¡ R>„V$L$ph Myipgu 50 dugu âdpZ¡ dNamudp„L$fhp¡.Myipgu_p¡ R>„V$L$ph L$fhp\u 1. a|gp¡ h^pf¡ _uL$m¡ R>¡. 2. _ÆL$ _ÆL$ kyep _uL$m¡ R>¡ A_¡ dp¡V$p cpN_p kyQp S>du_dp„ b¡ku Åe R>¡.A_¡ `p¡`V$pdp„ ê$`p„sf \pe R>¡. 3. dNamu_p `p¡`V$pdp„ v$pZp cfphv$pf \pe R>¡. 4. kyep dS>bys b_ph¡ R>¡ s¡_p L$pfZ¡ L$pYsu hMs¡ syV$sp _\u. 5. v$pZpdp„ s¡g_u V$L$phpfu h^pf¡ R>¡. 6. dymA_¡ \X$_p fp¡Np¡ kpd¡ ârsL$pfL$ i[¼sdp„ h^pfp¡ L$f¡ R>¡. 7. `pgp¡ s„v$yfõs A_¡ gugp¡ fpM¡ R>¡. Mfsp¡ AV$L$ph¡ R>¡. 8. L$„v$ d|m hN®_p `pL$p¡ S>¡hp L$¡ bV$pV$p, X$y„Nmu, gkZ_p amp¡ L$v$dp„ dp¡V$p L$f¡ R>¡A_¡ k„N°li[¼sdp„ h^pfp¡ L$fu DÐ`pv$_ h^pf¡ R>¡. h^y dprlsu dpV$¡ l¡ë`gpC_ _„. 72278 61757 kyrdg L$¡rdL$g_u _hu âp¡X$¼V$ åg¡L$ b¡ëV$.. WDG BÞk¡¼V$ukpCX$NyS>fps gu. (OfX$p L$¡rdL$ëk - dy„bC) L„$`_u ÞeyT કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 15કૃષિ ષિજ્ઞાન

NyS>fps kfL$pf¡ fpÄe_p rhcpNp¡ A_¡ k„õ\pAp¡ dpV$¡ A¡L$ _hu _urs Ål¡f L$fu R>¡, S>¡ rfdp¡V$gu r_e„rÓs dp_hfrls lhpC hpl_p¡ - Ap¡`f¡i_ A_¡ krh®k rX$rghfu dpV$¡ X$²p¡__p D`ep¡N_¡ âp¡Ðkpl_ Ap`¡ R>¡ fpÄe kfL$pf¡ A¡d `Z L$üy„ R>¡ L$¡ X$²p¡_ h`fpi _urs_p¡ l¡sy NyS>fpsdp„ DÛp¡Ndp„ 25,000 fp¡S>Npfu_y„ kS>®_ L$fhp_p¡ R>¡. X$²p¡_ DÐ`pv$L$p¡, h`fpiL$sp®Ap¡, `pBgV$¹k, kl-`pBgV$¹k¡ rX$rS>V$g õL$pe àg¡V$ap¡d® `f _p¡„^Zu L$fphhu `X$i¡ A_¡ s¡_¡ Qgphhp dpV$¡ rX$f¡¼V$p¡f¡V$ S>_fg Ap¡a rkrhg A¡rhA¡i_ (X$uÆkuA¡) `pk¡\u A¡L$ A_Þe Ap¡mM _„bf A_¡ kudp„L$_ n¡Ó d¡mhhy„ `X$i¡. Ap _urs_p¡ l¡sy rhrh^ Ål¡f k¡hpAp¡_¡ "AÛs_ sL$_uL$_p D`ep¡N kp\¡ h^y AkfL$pfL$, gp¡L$râe, L$pe®nd A_¡ TX$`u" b_phhp dpV$¡ A¡L$ Æh„s X$²p¡_ BL$p¡rkõV$d b_phhp_p¡ R>¡, A¡d A¡L$ kfL$pfu âL$pi_dp„ S>Zphpey„ R>¡. `p„Q hj®_p kdeNpmp dpV$¡ dpÞe Ap _urs\u fpÄe kfL$pf_p rhcpNp¡ X$²p¡__p ìep`pfu D`ep¡N_¡ âp¡Ðkprls L$fhp dpV$¡ DÐâ¡fL$ c|rdL$p cS>hu iL$i¡. R> drl_p_u A„v$f fpÄe kfL$pf_p rhrh^ rhcpNp¡, Ål¡f n¡Ó_p A¡L$dp¡ (`uA¡key), bp¡X$® A_¡ k„NW$_p¡ _urs A_ykpf `p¡s`p¡sp_p n¡Ódp„ X$²p¡__p D`ep¡N_¡ âp¡Ðkpl_ Ap`hp dpV$¡ ep¡S>_pAp¡ A_¡ L$pe®¾$dp¡ s¥epf L$fi¡. s¡_p AdguL$fZ dpV$¡ N©l rhcpN_p Ar^L$ dy¿e krQh_u AÝenspdp„ ApW$ hrf› krQhp¡_u dp¡r_V$tfN L$rdV$u_u fQ_p L$fhpdp„ Aphi¡. krdrs kdep„sf¡ b¡W$L$ L$fi¡ A_¡ X$²p¡_ âdp¡i_ A_¡ h`fpi dpV$¡ rhrh^ rhcpNp¡ A_¡ `uA¡key Üpfp g¡hpdp„ Aph¡gu `l¡g_u v$¡Mf¡M fpMi¡. r_h¡v$_dp„ L$l¡hpdp„ Apìey„ R>¡ L$¡, "k„ip¡^_ A_¡ rhL$pk, _hu_sp, DÐ`pv$_, `funZ, spgud A_¡ kgpdsu r_ed_ S>¡hp n¡Óp¡dp„ Mp_Nu A_¡ Ål¡f fp¡L$pZ_¡ AÛs_ sL$_uL$uAp¡ A_¡ _hu_ `ÙrsAp¡ Üpfp fpÄedp„ X$²p¡__p ìep`L$ D`ep¡N dpV$¡ âp¡Ðkprls d¡f¡ v$¡i L$u ^fsu d¡f¡ v$¡i L$u ^fsu bLy$g Å¡ju. bakul.joshi@yahoo.co.in NyS>fps kfL$pf¡ X$²p¡_ âdp¡i_ A_¡ eyk¡S> `p¡rgku Ål¡f L$fu... Ap_„v$p¡..!! - bLy$g Å¡ju. કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨16 કૃષિ ષિજ્ઞાન

L$fhpdp„ Aphi¡.' Ap _urs dyS>b, h`fpiL$sp® rhcpNp¡ NyS>fps kfL$pf_p âprá_p ^p¡fZp¡ dyS>b õV$pV$®Aàk, d¡L$ B_ B[ÞX$ep L$„`_uAp¡ A_¡ A¡dA¡kA¡dB (k|ÿd, _p_p A_¡ dÝed DÛp¡Np¡) _¡ `k„v$NuAp¡ âv$p_ L$fi¡. s¡ fpÄedp„ gpeL$ps ^fphsp dp_hbm_u D`gå^spdp„ ky^pfp¡ L$fhp A_¡ õV$pV$®Aàk A_¡ AÞe X$²p¡_ DÐ`pv$_ A¡L$dp¡_¡ âp¡Ðkprls L$fhp dpV$¡ spgud dpmMpNs kyrh^pAp¡_u õ\p`_p_¡ `Z âp¡Ðkpl_ Ap`i¡. Ap _urs_p¡ l¡sy "X$²p¡_ V$²praL$ `p¡guk'_u s¥_psu Üpfp ârsb„r^s (_p¡-ãgpe Tp¡_), ârsb„r^s A_¡ My‰p rhõspfp¡_p¡ D‰¡M L$fu_¡ Å¡Mdp¡_¡ OV$pX$hp_p¡ A_¡ kgpdsu_p `X$L$pfp¡_¡ `lp¡„Qu hmhp_p¡ `Z R>¡, A¡d âL$pi_dp„ S>Zphpey„ R>¡. _ursdp„ rhrh^ rhcpNp¡ Üpfp k|rQs X$²p¡_ h`fpi_u _p¡„^ g¡hpdp„ Aphu R>¡. Dv$plfZ sfuL$¡, L$©rj rhcpN s¡_p¡ D`ep¡N S>„sy_piL$ v$hpAp¡, Mpsfp¡, rbepfZp¡_u hphZu A_¡ S>du__u NyZhÑp_u v$¡Mf¡M dpV$¡ L$fi¡. DÛp¡Np¡ A_¡ MpZL$pd rhcpN s¡_p¡ D`ep¡N MpZL$pd rhõspfp¡ A_¡ Mr_S> ågp¡¼k A_¡ guT hN¡f¡_u v$¡Mf¡M dpV$¡ L$fi¡. X$²p¡_ BÞX$õV$²u B_kpBV$¹k rf`p¡V$® 2020 A_ykpf, rhðìep`u X$²p¡_ DÛp¡N 2025 ky^udp„ 13.8% L$ç`pDÞX$ A¡ÞeyAg N°p¡\ f¡V$ (kuA¡ÆApf) \u h^u_¡ 42.8 AbS> X$p¡gf \hp_u ApNplu L$fhpdp„ Aphu R>¡. cpfs_y„ dp_hfrls lhpC hpl_ (eyA¡hu) bÅf 2020 \u 2026 _u hÃQ¡ 20.9% _p kuA¡ÆApf `f h©rÙ `pdi¡ s¡hu A`¡np R>¡. rfkQ® ad®, buApCA¡k rfkQ®_p S>Zpìep A_ykpf, _pZpL$ue hj® 2026 ky^udp„ cpfsdp„ X$²p¡_ bÅf 1.81 AbS> X$p¡gf (₹13,330 L$fp¡X$)_¡ õ`i}$ Åe s¡hu iL$ésp R>¡, S>¡ 14.61 V$L$p_p kuA¡ÆApf `f h©rÙ `pd¡ R>¡. spS>¡sf_p drl_pAp¡dp„, cpfs kfL$pf L$pdNufu A_¡ rX$rghfu k¡hpAp¡ dpV$¡ X$²p¡__p D`ep¡N_¡ âp¡Ðkprls L$fhp dpV$¡ dp¡V$p `pe¡ X$²p¡__¡ âp¡Ðkpl_ Ap`u flu R>¡, Mpk L$fu_¡ d¡ 2022 dp„ ep¡Åe¡gp cpfs X$²p¡_ dlp¡Ðkh S>¡hp L$pe®¾$dp¡ kp\¡. X$²p¡_ a¡[õV$hg Ap¡a B[ÞX$ep 2022_p Dv$¹OpV$_ âk„N¡ hX$p â^p_ _f¡ÞÖ dp¡v$uA¡ L$üy„ lsy„ L$¡ cpfs h¥rðL$ X$²p¡_ lb b_hp_u ndsp ^fph¡ R>¡. h^ydp„ _pNrfL$ DÍe_ d„Ópge Üpfp a¡b°yApfu 2022 dp„ OX$hpdp„ Aph¡gp X$²p¡_ (ky^pfp) r_edp¡ 2022 dp„ ANpD_p r_edp¡dp„ dy¿e ky^pfp gphhpdp„ Apìep lsp S>¡d L$¡ rfdp¡V$ `pBgV$ krV$®raL$¡V$ (A\hp gpBkÞk) lh¡ rb_-ìehkpreL$ l¡syAp¡ dpV$¡ 2 rL$gp¡N°pd ky^u_p _p_p A_¡ dÝed X$²p¡_ DX$pX$hp_u S>ê$f _\u. dpfp dp_hp dyS>b, NyS>fps kfL$pf _p Ap r_Z®e \u NyS>fps dp„ fp¡S>Npfu _u sL$p¡ Dcu \i¡, Ål¡f k¡hpAp¡ _¡ h¡N dmi¡ A_¡ X$²p¡_ BÞX$ykV$²u _¡ âp¡Ðkpl_ dmi¡. NyS>fps_p eyhp_p¡ A¡ÞX$ ìep`fuAp¡A¡ Ap _hu_sd_p dpÝed\u fp¡S>Npf A¡ÞX$ ìep`pf_u sL$p¡ TX$`u g¡hu Å¡CA¡. L$v$pQ Aphsp v$peL$pdp„ X$²p¡_ V$¡¼_p¡gp¡Æ A¡L$ _hu hprZÄe ìehõ\p _¡ h¡N Ap`i¡. Source: Gujarat govt announces drone promotion and usage policy (techcircle.in) d¡f¡ v$¡i L$u ^fsu કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 17કૃષિ ષિજ્ઞાન

L©$rj V$¡L$_p¡gp¡Æ õ`¡B__p îu h¡B_ `p¡V$pN¡V$p¡f L$l¡ R>¡ L$¡ dpfp k„sfp ly„ dpfu `p¡sp_u b°p„X$ b_phu_¡ h¡Qy„ R>y„. b°p„X$ dpV$¡ dpL$£rV$„N L${„ R>y„. A_¡ A¡hu ¼hp¡guV$u Ap`y„ R>y„ L$¡ A¡L$hpf dpfp k„sfp gu^p lp¡e s¡_¡ afuhpf dp{„ bp¡n `k„v$ L$fhy„ `X$¡ R>¡. dpfp¡ ¼hp¡guV$u L$„V$²p¡g A¡V$gp¡ ìeh[õ\s R>¡ L$¡ D`cp¡¼sp_¡ k„sp¡j \pe R>¡ iy„ Ap`Z¡ A¡hy„ L$fu iL$uA¡? rhQpfp¡ ! L$`pk_u bp¡gNpX$® V$¡L$_p¡gp¡Æ_p gu^¡ R>¡‰p \p¡X$p hjp£\u rhð_u S>ê$rfeps `|fu `pX$hpdp„ cpfs â\d lfp¡m_y„ fpô² bÞey„ R>¡. 2019 _u hps L$fuA¡ sp¡ cpfs â\d, Qu_ buS>y„, Ad¡rfL$p ÓuS>y„, b°pTug Qp¡\y„ A_¡ `p„Qdy„ `prL$õsp_ füy„ lsy„. L$`pk_u M¡sudp„ lS>y OZu iL$éspAp¡ R>¡ Ðepf¡ _hu V$¡L$_p¡gp¡Æ hphu_¡ cpfs lS>y `Z â\d ¾$d¡ flu_¡ l|„rX$epdZ L$dpC iL$¡ R>¡. v$yr_ep_p h¥opr_L$p¡ h^y_¡ h^y k„ip¡^_ L$fu_¡ `pL$ DÐ`pv$_ A_¡ kdõep kpd¡ gX$hp A\pN âeÐ_ L$fu füp R>¡ ^ V$²u X$ua¡ÞX$f _pd_u L$„`_uA¡ BÞX$uìeyX$g âp¡V$¡¼V$uh L$hf A¡V$g¡ L$¡ ApC`uku _pd_u _hu `p„v$X$p D`f_u âp¡V$¡¼V$uh L$hf_u V$¡L$_uL$ ip¡^u R>¡ S>¡_p gu^¡ `pL$ Ap¡R>p `pZuA¡, v$yóL$pmdp„ `Z h^y kp{„ `rfZpd Ap`i¡ kp\¡ kp\¡ g]bydp„ Aphsp¡ hpefk L$¡ S>¡_p Üpfp g]by k„sfp gugp _¡ gugp fl¡ R>¡ s¡_u kpd¡ `Z dv$v$ dmi¡. fuìeygui CfuN¡i_ cpfsdp„ `Z `p¡sp_p¡ ìep` h^pfu füy„ R>¡ Ðepf¡ r`es_u î¡›sp dpV$¡ fuìeyguk¡ rhv$¡idp„ k¡V$¡gpCV$ Cd¡S> Üpfp sdpfp M¡sf_p¡ ap¡V$p¡ `pX$u_¡ M¡sf_p L$ép„ `¡Qdp„ h^y r`es_u S>ê$f R>¡ ? L$¡ L$ép„ h^y r`es \B Ney„ R>¡ s¡_u A¡àguL$¡i_Üpfp S>Zph¡ R>¡. V$|„L$dp„ V$¡L$_p¡gp¡Æ ApNm h^u flu R>¡ cpfsdp„ Aphsp hpf _rl gpN¡ ! `p¡sp_u b°p„X$ b_phu h¡Qp¡. _hu V$¡L$_p¡gp¡Æ L$`pk DÐ`pv$_dp„ dp¡Mf¡ cpfs. M¡sfdp„ L$ép„ `pZu Ap¡R>y„ ? s¡ bsphsp¡ A¡`. કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨18 કૃષિ ષિજ્ઞાન

ly„ _kubv$pf R>y„ L$¡ dpfu `f_p_u kp\¡ d_¡ 12 hj® ky^u fl¡hp_u sL$ dmu R>¡, s¡d_y„ 103 hj®_u he¡ r_^_ \ey„ lsy„. srdg_pX$y_p d„rv$fp¡hpmp _p_L$X$p L$kbp L$y„cL$p¡Zddp„ `f_p_u_y„ Of lsy„ A_¡ s¡d_u V$¡h lsu L$¡ s¡Ap¡ blpf b¡ku fl¡sp„ lsp„ A_¡ Aphsp-S>sp v$f¡L$_u kp\¡ hpsp¡ L$fsp, kpÃQ¡ S> s¡Ap¡ dpÓ hp¡iê$d S>hp L$¡ õ_p_ L$fhp dpV$¡ Ðep„\u Ecp \sp, _l]sf hf„X$p¡ S> s¡d_y„ Of lsy„. dpfp _p_pA¡ hf„X$p_u `pk¡ Of_p âh¡iÜpf `f NZ¡iÆ_u d|rs®_u õ\ p`_p L$fu lsu. dp¡V$pcpN_p¡ kde `f_p_u fõs¡\u S>sp Aphsp gp¡L$p¡ kp\¡ hpsp¡ L$fsu fl¡su A_¡ L$p¡C _ lp¡e sp¡ NZ¡iÆ kp\¡ hpsp¡ L$fhp gpNsu. bk, s¡Ap¡ l„d¡ip hpsp¡ S> L$fsp„ fl¡sp„ lsp„. blpf\u s¡d_p¡ Äepf¡ AhpS> _ Aphsp¡ sp¡ s¡d_u kp¥\u dp¡V$u `|Óh^y A¡V$g¡ L$¡ dpfp _p_u Adpfp S>¡hp bpmL$p¡_¡ L$l¡sp L$¡ blpf S>C_¡ Å¡C Aphp¡. Ad¡ blpf S>sp A_¡ `f_p_u ApMp¡ Mp¡gu_¡ Yugp AhpS>¡ bp¡gsp, "L$p¡Z blpf S>C füy„ V$|„L$dp„R>¡?' L$ly„ sp¡ s¡Ap¡ Of_p hp¡Qd¡_ lsp„, s¡d_p L$p_ lp\u L$fsp„ `Z h^y i[¼sipmu lsp, Äepf¡ A¡ S> lp\u epv$i[¼sdp„ `f_p_u kpd¡ lpfu S>sp, L$¡dL$¡ s¡d_¡ R>¡‰p„ 90 hjp£_u _p_pdp„ _p_u hps `Z epv$ lsu, s¡d_u _pL$ ky„Ou g¡su lsu L$¡ fkp¡X$pdp„ `|Óh^y iy„ fp„^u flu R>¡ A_¡ Ap„Mp¡ kdN° L$kbpdp„ L$p¡C_¡ `Z Ap¡mMu g¡su lsu, Ap D`fp„s s¡Ap¡ kdN° L$kbp_u Þe|T A¡S>Þku lsp„, L$¡dL$¡ s¡Ap¡ ÅZsp lsp„ L$¡ L$p¡_p L$p¡_p Ofdp„ g‚ \C füp R>¡, L$p¡_¡ A_¡ L$ép„ _p¡L$fu dmu R>¡. s¡d_¡ L$kbp_u gNcN v$f¡L$ hps_u Mbf fl¡su lsu, Ap A¡ kde lsp¡ Äepf¡ Ad¡ L$épf¡e f¡räS>f¡V$f A„N¡ kp„cþey„ _ lsy„. A¡V$g¡ Ad¡ v$rnZ cpfsue buÆ khpf¡ "`ekp¡{’ (hpku Qp¡Mp) Mphp dpV$¡ bQu Ne¡gp Qp¡Mp_¡ `pZudp„ _pMu_¡ dyL$u v$¡sp lsp. Ap Of_p L$¡V$gpL$ ArgrMs r_ ed lsp. r_ed A¡ lsp¡ L$¡ fpÓ¡ bQu Ne¡gp Qp¡Mpdp„ _p_u Ðep„ ky^u `pZu cfu iL$sp _ lsp, Äep„ ky^u `f_p_p "lp' _ L$l¡. s¡Ap¡ _p_p_¡ Ðepf¡ S> `yR>sp Äepf¡ s¡d_¡ Mbf `X$u S>su L$¡ R>¡‰u bk Aphu NC R>¡ L$¡ bk bkõV$¡ÞX$dp„\u r_L$mu NCR>¡. Aphy„ A¡V$gp dpV$¡, L$¡dL$¡ fpÓ¡ 8 hpÁep_u Apk`pk L$p¡C `Z c|¿ep¡ cp¡S>__u A`¡npdp„ Ðep„\u `kpf \C iL$sp¡ lsp¡. d¢ Å¡ey„ L$¡ 90 V$L$p rL$õkpdp„ Qp¡Mp Mgpk \C S>sp lsp, S>¡ R>pi kp\¡ rdgphu_¡ Nfubp¡_¡ r`fkhpdp„ Aphsp lsp. L$épf¡L$ S> hpku Qp¡Mp_p¡ buÅ rv$hk¡ D`ep¡N \sp¡ lsp¡. A¡ h©Ù drlgp_p rlkpb¡ L$p¡C `Z c|¿ey„ K^hy„ Å¡CA¡ _l]. dpfp `|h®Å¡ Üpfp õhpNs-kÐL$pf_u Ap S> fus fl¡su lsu. Ap kp¡dhpf¡ d_¡ A¡ S>|_u Æh_i¥gu epv$ Aphu NC, Äepf¡ ly„ fpS>õ\p__u V$|f dpV$¡ r_ L$mu füp¡ lsp¡. ly„ `p¡sp_p dpV$¡ \p¡X$y„ Qp¡L$g¡V$ rX$²ÞL$ b_phhp dpV$¡ khpf¡ 4.30 L$gpL$¡ ÅÁep¡. spS>¡sf_p rv$hkp¡dp„ lp¡rdep¡`\u_u v$hpAp¡ gC füp¡ R>y„, A¡V$g¡ L$p¡au b„^ R>¡. AQp_L$ dpfp rL$Q__u blpf çepJ L$fsu fMX$su rbgpX$u "R>yV$L$u’ v$¡MpC, A¡V$g¡ L$¡ c|Mu lsu A_¡ v$|^ dpNsu lsu. d¢ räS> Mp¡ëey„ A_¡ Å¡ey„ L$¡ v$|^ sp¡ dpfp rX$²ÞL$ dpV$¡ `Z Ap¡R>y„ lsy„. s¡ c|Mu lsu A¡V$g¡ Å¡fÅ¡f\u çepJ L$fu flu lsu. dpfp dpV$¡ Qp b_phhp dpV$¡ v$|^ bQphu_¡ ly„ s¡_¡ v$|^ Ap`sp¡ S> lsp¡ Ðep„ R>yV$L$u_u b¡ AÞe rdÓ `p¡sp_p hpfpdp„ ApNm Aphu NC. L$„C `Z rhQpep® hNf d¢ `p¡sp_p dpV$¡ N°u_ V$u b_phhp_p¡ r_Z®e gu^p¡ A_¡ b^y„ S> v$|^ A¡ ÓZ¡e_¡ Ap`u v$u^y„. a„X$p A¡ R>¡ L$¡ sd¡ L$¡V$gy„ gp„by Æhp¡ R>¡ A¡ S>ê$fu _\u, `f„sy Ap`Ï„ Æh_ L$¡V$gy„ A\®`|Z® A_¡ âcphu füy„ R>¡ s¡ h^y dlÒh ^fph¡ R>¡. -kpcpf. v$uìe cpõL$f, A¡_. fOyfpd_) Dv$pfsp iuMhpX$u iL$psu _\u, Ap fp¡S>_y„ L$pd R>¡ bu d„Ó કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 19કૃષિ ષિજ્ઞાન

apd® CÞ`yV ApS>_u 21du kv$udp„ rv$hk¡ rv$hk¡ h^sp S>sp b¡apd fpkperZL$ Mpsfp¡ A_¡ v$hpAp¡_p D`ep¡N_p gu^¡ ApS>¡ S>du__u amv$³`spdp„ OV$pX$p¡ A_¡ sp`dp_dp„ h^pfp¡ OV$pX$p¡ A_¡ Fsy `rfhs®_ Å¡hp dm¡ R>¡. S>¡\u M¡X$|s_p M¡sf `f Dc¡gp `pL$p¡_u DÐ`pv$_ ndsp ^uf¡ ^uf¡ OV$u flu R>¡ sp¡ Ap h¥rðL$ kdõep_¡ `lp¡„Qu hmhp dpV$¡ L$©rj n¡Ó¡ OZp i„ip¡^_p¡ \ep R>¡ A_¡ M¡X$|sp¡ fnZpÐdL$ M¡su `Ùrs A`_phu füp R>¡. s¡dp„_y„ A¡L$ `pky„ A¡V$g¡ M¡sudp„ ¾$p¡` L$hf_p¡ D`ep¡N. sp¡ M¡X$|s rdÓp¡ Ap g¡Mdp„ Ap`Z¡ ¾$p¡` L$hf rhj¡ dprlsu d¡mhuiy„. » ¾$p¡` L$hf iy„ R>¡ ?? ¾$p¡` L$hf A¡ _p¡_ hyh_ àgp[õV$L$ L$hf R>¡, S>¡_p¡ D`ep¡N R>p¡X$_¡ Yp„L$hp dpV$¡ \pe R>¡. `pL$ _u lfp¡m D`f ¾$p¡` L$hf_u _uQu V$_g b_phu_¡ R>p¡X$_¡ Aphfu g¡hpdp„ Aph¡ R>¡. ¾$p¡` L$hf R>p¡X$_u Apk`pk dpB¾$p¡¼gpBd¡V$ b_phu_¡ R>p¡X$_¡ ku^y„ fnZ Ap`¡ R>¡. `pL$_y„ AphfZ `pL$_¡ S>„syAp¡, `h_, hfkpv$ A_¡ k_b_®\u bQphhpdp„ dv$v$ L$f¡ R>¡. s¡ sX$L$p_p rv$hkp¡dp„ Nfdu `L$X$hpdp„ dv$v$ L$f¡ R>¡ A_¡ s¡ fpÓ¡ S>du_dp„\u _uL$msu Nfdu Åmhu fpM¡ R>¡; s¡\u `pL$_¡ W$„X$p sp`dp_\u fnZ Ap`¡ R>¡. Ap L$hf ep„rÓL$ BÅAp¡ S>¡hu L$¡ X$pO, L$uV$L$p¡ A_¡ fp¡Np¡ kpd¡ ipfurfL$ kyfnp `|fu `pX$¡ R>¡ A_¡ dpv$p dpMuAp¡_¡ `pL$ `f HX$p d|L$sp AV$L$ph¡ R>¡. » ¾$p¡` L$hf L$ép L$ép `pL$p¡ dp„ D`ep¡N L$fu iL$pe ? sfb|Q, i½$f V$¡V$u, dfQu, L$¡[àkL$d, V$pd¡V$p„ » ¾$p¡` L$hf gNphhp dpV$¡ D`ep¡Nu hõsyAp¡ • apBbf [õV$L$ • àgp[õV$L$ v$p¡fp¡ (A¡N°u \°¡X$) • ¾$p¡` L$hf • àgp[õV$L$ L$gu` » ¾$p¡` L$hf gNphhp_u `Ý^rs : 1. kp¥â\d, ipL$cpÆ S>¡hp `pL$p¡_y„ Npv$u L$épfp D`f àgp[õV$L$ dëQ]N `p\fhy„ A_¡ Ðepf bpv$ ipL$cpÆ_p ^{„_y„ õ\mp„sf L$fhy„ õ\mp„sf L$ep® bpv$ gp¡ V$_g õV$²¼Qf b_phhp dpV$¡ Npv$u L$épfp `f àgp[õV$L$ dëQ]N `p\fhy„ Ðepf bpv$ K^u U ApL$pfdp„ apBbf_u [õV$L$ õ\pr`s L$fp¡. b¡ apBbf õV$uL$ hÃQ¡_y„ A„sf S>ê$rfeps `f Ap^pf fpM¡ R>¡. b¡ apBbf õV$uL$ hÃQ¡_y„ kf¡fpi A„sf 10 - 12 a|V$ fpMhpdp„ Aph¡ R>¡. 2. gp¡ V$_g dpV$¡ h^y dS>b|s dpmMy„ Ap`hp dpV$¡ àgp[õV$L$ dëQ]N_u v$p¡fu (A¡N°u \°¡X$) _p¡ D`ep¡N apebf [õV$L$_¡ bp„^hp dpV$¡ L$fhp¡ Å¡CA¡. S>¡\u apBbf [õV$L$ dS>b|s fus¡ b„^pC fl¡ A_¡ S>ê$fu A„sf S>mhpC fl¡. 3. apBbf õV$uL$ `f ¾$p¡` L$hf A¡ fus¡ `p\fhy„ L$¡ b„_¡ sfa kâdpZ dpmMy„ b_¡. A_¡ Ðepf bpv$ àgp[õV$L$ L$gu` gNphhu S>¡\u ¾$p¡` L$hf dS>b|su\u apebf [õV$L$ kp\¡ Å¡X$pe fl¡ 4. `h_ A_¡ Æhpsp¡_u AhfS>hf AV$L$phhp„ dpV$¡ ¾$p¡` L$hf_p b„_¡ bpS>y_p R>¡X$pAp¡_¡ dpV$u\u v$bphp¡. » ¾$p¡` L$hf L$épf¡ Mp¡ghy„ ?? S>epf¡ `pL$_u a|g Ahõ\p i{ \pe A¡V$g¡ syf„s ¾$p¡` L$hf_¡ Mp¡gu _pMhy„ S>¡\u `fpN_e_ kpfu fus¡ \B iL$¡. Ðepfbpv$ ¾$p¡` L$hf_¡ ìeh[õ\s fus¡ OX$u L$fu kyfrns S>Áep A¡ d|L$hy„ . » ¾$p¡` L$hf _u sL$_uL$u dprlsu 17 ÆA¡kA¡d - 2 kuT_ 23 ÆA¡kA¡d - 2 \u h^y » ¾$p¡` L$hf \u \sp apev$pAp¡: • buS>_p A„L$yfZ ndspdp„ h^pfp¡ L$fu buS> DNhp_p kdedp„ OV$pX$p¡ L$f¡ R>¡ . • v$hp, Mpsf A_¡ dS>|fu MQ®dp„ OV$pX$p¡ \pe R>¡. • `pL$_¡ hl¡gp `pL$hpdp„ dv$v$ê$` \pe R>¡ . • du_u N°u_ lpDk Akf `yfu `pX$¡ R>¡ • h©rÙ A_¡ rhL$pk dpV$¡ ep¡Áe dpB¾$p¡¼gpBd¡V$ b_ph¡ R>¡. • `pL$p¡_¡ Ar_erds hpsphfZ\u \sp sZph kpd¡ fnZ `|{„ `pX$¡ R>¡ • rb_ kuT_ `pL$p¡_y„ hph¡sf gC A_¡ bÅfdp„ kpfp cphp¡ d¡mhu iL$pe R>¡ • `pL$_¡ fp¡Np¡ A_¡ Æhpsp¡\u ku^y„ fnZ d¡mhu iL$pe R>¡ • `pL$_u NyZhÑpdp„ h^pfp¡ L$f¡ R>¡ S>¡\u r_L$pk L$fhp ep¡Áe b_¡ R>¡. A¡N°p¡_p¡duõV$ V$ud (rfkQ® A¡ÞX$ X$¡hg`d¡ÞV$) N°p¡BV$ B[ÞX$ep âpBh¡V$ rgrdV$¡X$ - kyfs, NyS>fps Mo. No. 1800 8896 978, 93116 747 973 Ap^yr_L$ M¡su sfa âepk M¡sudp„ _p¡_ hyh_ ¾$p¡` L$hf_p¡ D`ep¡N કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨20 કૃષિ ષિજ્ઞાનઇન્ક્વાયરી નં- 45

L„$`_u ÞeyT ઇન્ક્વાયરી નં- 46 _dõL$pf rdÓp¡, r_^u rkX$¹k sfa\u lf l„d¡i _hu dprlrs A_¡ Ah_hy M¡X$|srdÓp¡_¡ r`fkpsy füy R>¡. Aphu S> fus¡ Ap kde¡ Ap`Z¡ _hu hps L$fhp_p R>uA¡ R>¡‰p L$¡V$gpL$ kde\u âQrgs \e¡gp rL$Q_ NpX$®_ rhi¡_u. Ap cpNv$p¡X$ cf¡gu tS>v$Nu A_¡ âv$yjZhpmp hpsphfZ_u hÃQ¡ Ap`Z¡ õhpõÕe_¡ cygu S>BA¡ R>uA¡. kpfp õhpõÕe dpV$¡ v$¥r_L$ Aplpf dp k„syrgs Mp¡fpL$ lp¡hp¡ Ars AphíeL$ R>¡. am A_¡ gugp ipL$cpÆ, Ap k„syg_ Åmhu fpMhpdp dlÐh`yZ® cpN cS>h¡ R>¡. L$pfZ L$¡ s¡Ap¡ rhV$prdÞk, rd_fg A_¡ iL$®fp_p¡ cf`yf ÷p¡s R>¡. `Z S>{fu R>¡ L$¡ iyÝ^, spÅ A_¡ NyZhsphpmp ipL$cpÆ Ap`Z_¡ D`gå^ fl¡. bÅ{ hprk A_¡ L$¡rdL$gey¼s ipL$cpÆ_y k¡h_ L$fhp_¡ bv$g¡ Ap`Zp S> Of _p `R>hpX$¡ A\hp sp¡ ^pbp `f Mpgu S>Áepdp ipL$cpÆ hphu _¡ spÅ ipL$cpÆ Mphp A¡ Myb kpfp¡ D`pe R>¡. Of _u Qpf¡ bpS>y Mpgu S>Áep_p¡ kv$y`ep¡N \B Åe rL$Q_R>¡.NpX$®_ b_phhp_p apev$pAp¡ : • spÅ A_¡ k¡[ÞÖe ipL$cpÆ\u `fuhpf_u s„v$yfõsu S>mhpe fl¡ R>¡. • d_`k„v$ ipL$cpÆAp¡ Mphp dpV$¡ D`gå^ fl¡ R>¡. • `pfuhpfuL$ MQ®dp bQs \pe R>¡. Of Ap„NZ¡ rL$Q_ NpX$®_ L$¡hu fus¡ b_hip¡: • Of Ap„NZp_u S>ÁepA¡ rv$hk v$fçep_ `yfsp âdpZdp kye®âL$pi lp¡hp¡ Mpk AphíeL$ R>¡ . • Å¡ 100 Qp¡. du L$¡ s¡\u Ap¡R>u S>Áep lp¡e sp¡ _p_p rL$Q_ NpX$®_ dpV$¡ s¥epf L$fp¡ L$¡ S>¡dp aL$s _p_p R>p¡X$ L$¡ h¡gp ^fphsp ipL$cpÆ \C iL$i¡. • tfNZu , dfQu , V$pd¡V$p, L$p¡buS>, agphf, X$y„Nmu S>¡hp Qp¡dpky hph¡sf dpV$¡ _p `pL$p¡_y ^ê$ DR>¡f L$fu L$epfpdp„ fp¡`Zu L$fhu Å¡BA¡ . • h¡gphpmp ipL$cpÆ (v$y^u, NgL$p, syfuep, L$pf¡gp) `pL$p¡_¡ TpX$ `f, ANpiu L$¡ a¢iuN_u ^pf¡ S>ê$rfeps dyS>b fp¡`Zu L$fu DR>¡fhp . R>pep ey¼s S>Áepdp Amhu, ^pZp, d¡\u, `pgL$ S>¡hp `pL$ g¡hp Å¡BA¡. Apep¡S>_ A¡hu fus¡ L$fhy S>¡\u Qp¡dpky Fsy_p `pL$ `yfp \ep bpv$ riepmy Fsy_p `pL$_u hphZu L$fu iL$pe. r_^u kuX$¹k_u rL$Q_ NpX$®_ rbepfZ _u c]X$pepv$u...r_^u 152, r_^u f¡X$g¡V$, ^pZp r_^u rihp_u hV$pZp, r_^u lfpcfp, `pgL$ r_^u s„v$yfõsu. Nyhpf r_^u 105, d¡\u r_^u ky`f, syh¡f r_^u 511, buV$ r_^u f¡X$ Bç`p¡. Qp¡mu r_^u lrfsp, gp¡ÞN gp¡buAp L$pL$X$u r_^u N°u_, r_^u N°u_ ky`f L$p¡bu r_^u 801, aygL$p¡bu r_^u 802, NgNp¡V$p r_^u ky„v$f, r_^u kyip¡c_ v$|^u r_^u 401, fpDÞX$ Ágp¡b, V$]X$p r_^u V$]X$p, hpg r_^u buÞk b°p¡, L$f]NX$p r_^u L$f]NX$p, syfuep r_^u 101, X$y„Nmu r_^u L$õsyfu, õhuV$ L$p¡_® r_^u 71, L$„V$p¡gp r_^u L$„V$p¡gp, L$pf¡gp r_^u N°u_ gp¡ÞN, r_^u 301, r_^u 302, dfQp„ r_^u 501, r_^u 502, r_^u 505, r_^u 605, r_^u BV$prg_, f]NZp„ r_^u 701, Nygpbu, r_^u 703, r_^u 704, r_^u kyfcu, r_^u v$yhp®, r_^u h¡N_, sp„v$mÅ¡ r_^u Äep¡rs, r_^u f¡X$ h¡ëh¡V$, NgL$p r_^u Ar`®sp hpgp¡f r_^u 305, r_^u kyfsu, d|mp r_^u Qp„v$_u, kpL$fV$¡V$u r_^u kpL$f, fifpS>, sfb|Q r_^u 901, r_^u 902, V$d¡V$p r_^u 201, r_^u 202, r_^u 203 (MpV$p), r_^u Q¡fu, `„`rL$_ r_^u lufp¡ bpCV$, r_^u h¡S> Np¡X$, NpS>f r_^u L$õsyfu, r_^u L$õsyfu (Å¡^`yfu) sp¡ Ap`_¡ âñ A¡ li¡ L$¡ D`fp¡¼s ipL$cpÆ_p rbepfZ L$ép„\u d¡mhhp, r_^u rkX$¹k `pk¡ 60 L$fsp h^pf¡ ipL$cpÆ rbepfZ_u rhipm f¢S> ^fph¡ R>¡. Adpfp _ÆL$_p rX$gf rdÓp¡ `pk¡ \u D`fp¡¼s rbepfZ d¡mhu iL$ip¡. r_^u kuX$¹k l¡ë`gpB_ dp¡. 98244 82223, 94269 42254. Of¡ ipL$cpÆ hphp¡- s„v$yfõsu d¡mhp¡ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 21કૃષિ ષિજ્ઞાન

L$©rj op_ગની પટલ -૯૮૭૯૪ ૨૭૭૭૧ hphZu `R>u\u gNcN 20 rv$hk ky^u kss hfkpv$ A_¡ hpv$mR>pey„ hpsphfZ füy„ S>¡_p gu^¡ v$f¡L$ M¡sfdp„ t_v$pdZ M|b S> \ey„ `rfZpd¡ M¡X$|sp¡_y„ Ýep_ A_¡ L$pd dpÓ t_v$pdZ L$pYhp D`f füy„. OZp `pL$dp„ h^pf¡ `pZu A_¡ k|e®âL$pi_p Acph_p L$pfZ¡ R>p¡X$ S>ê$fu `p¡jZ b_phu iL$ép _lu A_¡ _bmp„ füp ârsL$pfL$ i[¼s OV$hp_p L$pfZ¡ a|N_p fp¡N `Z gpÁep. dNamu_p `pL$dp„ L$pmu a|N A_¡ ka¡v$ a|N A¡d b¡ fp¡N v$¡Mpe R>¡ s¡_p r_e„ÓZ dpV$¡ 1 rhOpdp„ 250 N°pd dp¡_uV$f A_¡ 500 N°pd kyX$p¡Tp¡_ \X$_u bpS>ydp„ S>du_dp„ k¡ÞÖue Mpsf kp\¡ A\hp `pZu kp\¡ Ap`hp_u cgpdZ R>¡. OZu ANpD hph¡gu dNamudp„ sp¡ dp¡r_V$f_p¡ buÅ¡ X$p¡T Ap`hp_p¡ kde \C Nep¡ R>¡ dpV$¡ s¡ cygpe _rl s¡ Å¡hp_y„ füy„. Ap D`fp„s dfQu_p `pL$dp„ `Z ka¡v$a|N A_¡ aéyTurfed rhëV$ A¡d bß¡ fp¡N d|mdp„ v$¡Mpe R>¡ s¡_p S>¥rhL$ ìehõ\p`_ dpV$¡ `Z dp¡_uV$f A_¡ kyX$p¡Tp¡__u cgpdZ R>¡. dfQu_p `pL$dp„ Aphsy„ L$|L$m `Z OZu hMs¡ aéyTurfed a|N_p L$pfZ¡ lp¡e R>¡ dpV$¡ dfQudp„ L$p¡C fp¡N_p gnZ hNf `Z dp¡_uV$f S>du_dp„ Ap`hp\u M|b apev$p¡ \pe R>¡.L$`pk_p `pL$dp„ dp¡gp¡_p¡ D`Öh v$¡Mpe füp¡ R>¡ kp\p¡ kp\ rggu `p¡`V$u `Z L$ép„L$ _S>f¡ QX$¡ R>¡, rdgubN_p hphX$ `Z Apìep R>¡ Ap b^u Æhps_p gp„bpNpmp_p Apv$i® ìehõ\p`_ dpV$¡ bpep¡kp¡ãV$ 20 N°pd, k¡äp¡_ 40 N°pd A_¡ f_p¡a 5 rdgu/`ç` rd¼k L$fu OpV$p¡ R>„V$L$ph L$fhp\u M|b kpfp `rfZpd dm¡ R>¡ hmu bpep¡kp¡ãV$ A¡ Nygpbu Cem A_¡ r\°àkdp„ `Z M|b S> D`ep¡Nu b_¡ R>¡. Ap D`fp„s dp¡gp¡_p r_e„ÓZ dpV$¡ h¡_NpX$® 60 rdgu A_¡ f_p¡a 5 rdgu/`ç` rd¼k L$fu R>„V$L$ph L$fu iL$pe R>¡. Ap D`fp„s ka¡v$ dy„X$p `Z lpgdp„ M|b _yL$ip_ L$f¡ R>¡ Ap Æhps gNcN b^pS> `pL$dp„ S>du_dp„ flu_¡ _yL$ip_ L$f¡ R>¡ `rfZpd¡ R>p¡X$ Dcp kyL$pe Åe¡ R>¡ Ap _yL$ip_\u bQhp dpV$¡ v$f¡L$ `pL$dp„ 1 huOp v$uW$ 250 N°pd bpep¡kp¡ãV$ A\hp d¡V$pkp¡ãV$ `pZu kp\¡ L$¡ k¡ÞÖue `v$p\® kp\¡ rd¼k L$fu S>du_dp„ Ap`hp\u M|b gp„bp Npmp_y„ `rfZpd dm¡ R>¡.Ap D`fp„s dfQu A_¡ f]NZu_p `pL$dp„ lpgdp„ X$pmu_p¡ kyL$pfp¡ `Z Å¡hp dm¡ R>¡ s¡_p D`pe dpV$¡ A¡ÞV$uV$u 45 rdgu, gpCagpC_ 45 rdgu A_¡ f_p¡a 5 rdgu/`ç` rd¼k L$fu ìeh[õ\s R>„V$L$ph L$fhp\u kpfp `rfZpd dm¡ R>¡. L$`pk A_¡ dNamudp„ Å¡ këaf_u Mpdu v$¡Mpsu lp¡e sp¡ k¡äp¡_ L$p¡C`Z v$hp kp\¡ rd¼k L$fu s¡_p¡ R>„V$L$ph L$fu iL$pe R>¡ s¡d S> L$p¡C`Z Mpsf kp\¡ rd¼k L$fu S>du_dp„ `Z Ap`u iL$pe R>¡. L$`pkdp„ `pmp QX$phsu hMs¡ â\d Qpk_u bpS>ydp„ 1 rhOpdp„ 4 rL$gp¡ bpep¡raëX$ N°¡Þeyg S>¥rhL$ Mpsf Ap`u `R>u `pmp QX$phhp\u `pL$_¡ S>¥rhL$ `p¡jZ `|{„ `pX$u iL$pe R>¡. dfQu, f]NZu, L$`pk, h¡gphpmp ipL$cpÆ hN¡f¡ `pL$dp„ dpeL$p¡Tp¡_ Ap`hp_y„ bpL$u lp¡e sp¡ Ðhrfs A¡L$f¡ 100 N°pd Ap`hy„. dpeL$p¡Tp¡_ Ap`hp\u v$f¡L$ `pL$dp„ AYmL$ apev$p \pe R>¡. buS>y„ L$¡ lpgdp„ v$f¡L$ h¡gphpmp ipL$cpÆ_p `pL$dp„ a³V$ agpe A¡V$g¡ L$¡ am dpMu_p¡ D`Öh M|b S> v$¡Mpe R>¡ dpV$¡ s¡dp„ _p¡d¡V$ gpCa V$pCd V$²¡` L$|L$frbV$u_p ågp¡L$ kp\¡ rh^¡ 3 _„N dyL$hp S>ê$fu R>¡. s¡dS> am `pL$dp„ Ådamdp„ `Z am dpMu M|b S> v$¡Mpe R>¡ dpV$¡ s¡dp„ Ap S> V$²¡`dp„ am `pL$_p ågp¡L$ kp\¡ 1 rh^¡ 3 \u 5 V$²¡` dyL$hp S>ê$fu R>¡. Apd lpgdp„ v$f¡L$ `pL$dp„ Ap„V$p¡ dpfhp¡, Ahgp¡L$_ L$fhy„ A_¡ S>ê$f S>Zpe sp¡ h^y dprlsu dpV$¡ 9687671558 D`f ap¡_ L$fhp¡ S>¥rhL$ M¡su `Ùrs hX$¡ `pL$k„fnZ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨22 કૃષિ ષિજ્ઞાન

-Æs¡ÞÖ `V$¡g - 94277 18035d__u hps _dõL$pf M¡X$|s rdÓp¡, Ap` kh£_¡ fpku kuX$¹k L$„`_u sfa \u õhs„Ósp rv$hk A_¡ S>Þdp›du _u lprv$®L$ iycL$pd_p. fpku L$„`_u L$`pk _p DÐL$©ô rbepfZ _p k„ip¡^_ L$fu_¡ Ap`_¡ DÃQ NyZhÑp_p Ap¡R>p MQ£ h^y DÐ`pv$_ Ap`sp rbepfZp¡ Ap` ky^u `lp¡„QpX$¡ R>¡, s¡_u kp\p¡kp\ Ap¡R>u dphS>s A_¡ MQ£ h^y DÐ`pv$_ L$¡hu fus¡ g¡hy„ s¡_u rhNshpf dplusu `Z Ap`¡ R>¡. Å¡ Ap` kh£ M¡X$ys Ap dprlsu g¡hp d¡mhhp dpNsp lp¡e sp¡ social media – FaceBook dp„ Rasi Seeds Gujarat A_¡ Rasi Seeds P Ltd `¡S> _¡ gpCL$ L$fu follow L$fÅ¡ S>¡\u Ap`_¡ kde A_ykpf rhNshpf dplusu dmu fl¡. Ap` kh£ M¡X$ys rdÓp¡A¡ fpku kuX$¹k _p rbepfZ _y„ hph¡sf L$f¡g R>¡ S>¡_y„ AÐepf ky^u `rfZpd _y„ hps L$fuA¡ sp¡ b^pS> M¡X$ys rdÓp¡ kp\¡ \e¡gp Adpfp k„hpv$ A_¡ dygpL$ps blyS> ky„v$f dm¡gp R>¡. S>¡ sd_¡ Ap`¡g ap¡V$p¡ dp„ Å¡hp dm¡ R>¡. Adpfu h¡fpeV$u _u Mprkes _uQ¡ dyS>b R>¡. lh¡ h¡fpeV$u _u rhNshpf hps L$fuA¡. RCH 659 1) dp¡V$p A_¡ hS>_v$pf Æ„X$hp 2) rhZhpdp„ kfm 3) dÝed rv$hkp¡dp„ `pL$¡ 4) riepmy `pL$ dpV$¡ ep¡Áe 5) h^y DÐ`pv$_ fpku r_ep¡ 1) rMgpdym hpmu Ås lp¡hp_p gu^¡ rhjd `rf[õ\rsdp„ `Z V$L$u iL$¡ R>¡. 2) s¡dS> Ap Åsdp„ kss apg Å¡hp dm¡ R>¡.3) Q|kuep Æhps kpd¡ ârsL$pf R>¡. S>¡\u v$hp_p¡ MQ® `Z Ap¡R>p¡ \pe R>¡. 4)hS>_v$pf L$`pk Å¡hp dm¡ R>¡ A_¡ rhZhpdp„ `Z A¡L$ v$d kfm R>¡. 5) R>p¡X$ A¡L$v$d gugp¡ fl¡ R>¡. 6) _uQ¡\u A_¡ h^y tS>X$hp g¡hp_u ndsp R>¡. 7) h^y DÐ`pv$_ Ap`hp_u ndsp ^fphsu h¡fpeV$u R>¡. Rasi Magic dp¡V$p A_¡ hS>_v$pf Æ„X$hp rhZhp dp„ kl¡gy Æ„X$hp _p¡ hS>_ h^pf¡, h^y DÐ`pv$_ R>¡‰¡ ky^u gugp¡ R>p¡X$ Qykuep Æhps kpd¡ kl_iug RCH 797 hl¡gu `pL$su Ås A_¡ My‰p¡ R>p¡X$, h^y DÐ`pv$_, V$|„L$p Npmp_p hph¡sf dpV$¡ A_yL$|m, gugu `p¡`V$u kpd¡ kl_iug, h^y Æ„X$hp gpNhp_u ndsp Ap hj£ fpku L$„`_u _p rbepfZ OZp b^p M¡X$|sp¡A¡ hl¡gu hphZu `Z L$fu lsu S>¡dp„ M¡X$ys rdÓp¡ _¡ MybS> kpfp¡ DNphp¡ kp\¡ rhL$pk `Z Å¡hp dm¡g R>¡. sp¡ lh¡ fpl k¡_u Å¡hp¡ R>p¡ ApS>¡ S> fpku L$„`_u social media _¡ gpCL$ L$fu follow L$fp¡.. h^y dprlsu dpV$¡ Adpfp¡ k„`L$® L$fhp rh_„su. Æs¡ÞÖ `V$¡g, rfrS>ep¡_g ¾$p¡` d¡_¡S>f, NyS>fps Mo. - 9427718035 fpiu A_¡ M¡X|$sp¡dp„rdX$uepkp¡rieg-Ap_„v$p¡... કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 23કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 23

50 gpM \u h^y M¡X$|sp¡_p¡ cfp¡kp¡ R>¡ A¡N°p¡õV$pf, L$p¡C `Z M¡X$|s Of¡ b¡W$p A¡N°p¡õV$pf Ap¡_gpB_ àg¡V$ap¡d® _p dpÝed\u L$©rj k„b„r^s k„`|Z® ÅZL$pfu d¡mhu iL$¡ R>¡. A¡N°p¡õV$pf dp„ L$p¡g L$fu_¡ 10,000 \u h^y M¡X$|sp¡ v$ffp¡S> A¡N°u X$p¡¼V$f kp\¡ hpsQus L$fu_¡ `pL$_u kdõep_y„ kdp^p_ d¡mh¡ R>¡, A¡N°p¡õV$pf A¡`dp„ v$ffp¡S> 1800 \u h^y M¡X$|sp¡ s¡d_p `pL$_p ap¡V$p `p¡õV$ L$fu_¡ v$hp A_¡ L$©rj-X$p¡¼V$f_u r_ó`n kgpl gC füp R>¡. . A¡N°p¡õV$pf dpÓ ap¡_ `f S> _rl `f„sy OZp b^p Ap¡_gpB_ àg¡V$ap¡d® `f M¡X$|s_u k¡hp L$fhp dpV$¡ lpS>f R>¡. lh¡ A¡N°p¡õV$pf A¡`, hp¡V$¹kA¡`, BÞõV$pN°pd, a¡kbyL$, õ_¡`Q¡V$, eyV$éyb b^u S>ÁepA¡ A¡N°p¡õV$pf M¡X$|sp¡_p âñp¡_y„ kdp^p_ L$fhp dpV$¡ L$pd L$fu füy„ R>¡. A¡N°p¡õV$pf A¡`dp„ M¡X$|s s¡d_p `pL$_u kdõep_p kdp^p_ kp\¡ S> L$©rj âp¡X$¼V$_u dprlsu Of¡ b¡W$p gC füp R>¡ kp\¡ S> A¡N°p¡õV$pf B[ÞX$ep e|V$é|b Q¡_g `f rhrX$Ap¡ Üpfp `Z `pL$_p v$f¡L$ khpg S>¡hp L$¡ hphZu\u gZZu ky^u_u dprlsu, A_¡ kdõepAp¡_y„ kdp^p_ d¡mh¡ R>¡. lh¡ fpl L$C hps_u S>ëv$u gp¡ A¡N°p¡õV$pf _p A¡N°u X$p¡¼V$f_u kQp¡V$ kgpl kp\¡ S> Of¡ b¡W$p d„Nphp¡ 100% Ap¡fuÆ_g âp¡X$¼V$ a¼s L$p¡g L$fp¡ 9503095030 A\hp _uQ¡ Ap`¡gp L$éyApf L$p¡X$ õL$¡_ L$fp¡ A_¡ syf„s A¡N°p¡õV$pf A¡` X$pD_ gp¡X$ L$fp¡. lh¡ Ap b^u kyrh^p M¡X$|sp¡ s¡d_p _ÆL$ _u A¡N°p¡õV$pf_u gpg v$yL$p_ \u `Z d¡mhu iL$¡ R>¡. A¡N°p¡õV$pf _p¡ Ýe¡e R>¡ sdpd M¡X$|sp¡ _¡ kd©Ù A_¡ kyMu b_phhp dpV$¡ dv$v$ L$fhp_p¡! Ap¡_gpB__p dpÝed\u A¡N°p¡õV$pf L$fu füy„ R>¡ M¡X$|sp¡_u âNrsdp„ ep¡Nv$p_ ! Ap„Nmu_p V$¡fh¡ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨24 કૃષિ ષિજ્ઞાન

`pL$ k„fnZ `pL$_u h©rÙ A_¡ D`S> `f Apb®õL$éygf dpeL$p¡rfTp a|N_u Akf dpeL$p¡rfTp a|N R>p¡X$_u d|m âZpgu_¡ hkpls b_ph¡ R>¡ A_¡ "dpeL$p¡rfTp' sfuL$¡ Ap¡mMpsp klÆh__p¡ rhL$pk L$f¡ R>¡. s¡Ap¡ k|ÿd s„syAp¡_y„ _¡V$hL$® b_ph¡ R>¡ S>¡ R>p¡X$_p d|m kp\¡ kp„L$m¡ R>¡ A_¡ S>du_dp„\u `p¡jL$ sÒhp¡ A_¡ `pZu M¢Q¡ R>¡ S>¡_¡ d|m rkõV$d AÞe\p A¸¼k¡k L$fu iL$i¡ _l]. dpeL$p¡rfTp 90%\u h^y R>p¡X$_u ÅrsAp¡ kp\¡ fQpe dpeL$p¡rfTgR>¡. a|N R>p¡X$_¡ S>du_dp„\u h^y `p¡jL$ sÐhp¡ A_¡ `pZu M¢Qhp v$¡ R>¡. s¡Ap¡ rhrh^ `ep®hfZue spZ kpd¡ R>p¡X$_u kl_iugspdp„ `Z h^pfp¡ L$f¡ R>¡. h^ydp„, Ap a|N dpV$u A¡L$ÓuL$fZ âr¾$epdp„ dy¿e c|rdL$p cS>h¡ R>¡ A_¡ dpB¾$p¡bpeg âh©rÑ_¡ DÑ¡Æs L$f¡ R>¡. R>p¡X$_u âÅrsAp¡ A_¡ h^su S>su `ÙrsAp¡ A_¡ `rf[õ\rsAp¡ A_ykpf, dpeL$p¡rfTpA¡ R>p¡X$ A_¡ `ep®hfZ_¡ AgN-AgN gpcp¡ `|fp `pX$ép R>¡. Apb®õL$éygf dpeL$p¡rfTp a|N (AM a|N) R>p¡X$_p d|m A_¡ a|N hÃQ¡ õ\`pe¡g klÆh_ Å¡X$pZ sfuL$¡ Ap¡mMpe R>¡. Ab®õL$éygf dpeL$p¡rfTp a|N S>du__p ap¡õafk A_¡ AdyL$ AÞe `p¡jL$ sÐhp¡_p D`pX$ Üpfp R>p¡X$_u h©rÙ A_¡ rhL$pkdp„ ky^pfp¡ L$f¡ R>¡. Apb®õL$éygf dpeL$p¡rfTpg a|N_p buS>L$Z (ìepk ca. 40-800 lm) kpdpÞe fus¡ S>du_dp„ lpS>f lp¡e R>¡. s¡Ap¡ õsfhpmu rv$hpgp¡ ^fph¡ R>¡ A_¡ s¡dp„ k¢L$X$p¡\u lÅfp¡ Þey¼gu lp¡e R>¡. A_yL$|m `ep®hfZue `rf[õ\rsAp¡ l¡W$m buS>L$Z A„L$yrfs \pe R>¡ A_¡ k„h¡v$_iug d|m kp\¡ hkpls b_ph¡ R>¡ spS>¡sf_p Aæepkp¡A¡ `y[ô Ap`u R>¡ L$¡ Apb®õL$éygf dpeL$p¡rfTpg a|N (AMF) R>p¡X$dp„ h©rÙ, D`S>, NyZhÑp A_¡ ap¡õafk k„`pv$_dp„ ky^pfp¡ L$fu iL$¡ R>¡. `pL$_u D`S>dp„ L$p¡C OV$pX$p¡ L$ep® rh_p dpeL$p¡rfTp-B_p¡L$éygÞV$¹k ap¡õafk_u S>ê$rfeps_¡ Ap¡R>pdp„ Ap¡R>p 25% (A_¡ 50% ky^u `Z) OV$pX$u iL$¡ R>¡. Apb®õL$éygf dpeL$p¡rfTpg a|N (A¡A¡dA¡a) R>p¡X$_p d|m_¡ hkpls b_ph¡ R>¡ A_¡ s¡_p bv$gpdp„ s¡Ap¡ R>p¡X$_p L$pbp£lpBX$²¡V$¹k, Mr_S> `p¡jL$ sÒhp¡_p ip¡jZdp„ apmp¡ Ap`¡ R>¡, `pZu_p ip¡jZdp„ h^pfp¡ L$f¡ R>¡, `¡\p¡S>¡Þk, v$yóL$pm, S>du__y„ KQy„ sp`dp_, T¡fu cpf¡ ^psyAp¡, `uA¡Qdp„ A_¡ V$²pÞkàgpÞV$ Ap„QL$p¡ âÐe¡ kl_ iugsp v$pMh¡ R>¡. Ab®õL$éygf dpeL$p¡rfTg a|N (A¡A¡dA¡a) R>p¡X$_p d|m_¡ hkpls b_ph¡ R>¡ A_¡ Mpk L$fu_¡ R>p¡X$_¡ h^pfp_p ap¡õafk (P) _pBV$²p¡S>_ (N), A_¡ T]L$ Ap`u_¡ eS>dp_ R>p¡X$_u A_yL$|g_ndsp ky^pfu iL$¡ R>¡, Apb®õL$éygf dpeL$p¡rfTpg a|N A¡kp¡rkA¡i_ b^p `pL$ DÐ`pv$L$p¡_¡ D`S> h^pfhp A_¡ S>du__u amv$³`sp h^pfhp dpV$¡ Qp¡½$k`Z¡ D`ep¡Nu \pe R>¡. Apb®õL$éygf dpeL$p¡rfTpg a|N_p¡ D`ep¡N fpkperZL$ Mpsfp¡_p D`ep¡N_¡ L$pfZ¡ S>du__y„ âv$|jZ `Z OV$pX$i¡. Apb®õL$éygf dpeL$p¡rfTpg a|N M¡sfp¡dp„ `ep®hfZ_¡ A_yL$|m a|N_piL$ sfuL$¡ L$pd L$f¡ Apb®õL$éygfR>¡ dpeL$p¡rfTpg a|N R>p¡X$_¡ ap¡õafk kàgpef sfuL$¡ L$pd L$f¡ R>¡ A_¡ Apb®õL$éygf dpeL$p¡rfTpg a|N Apk`pk_p rhõspfp¡dp„\u ap¡õafk _¡ Öpìe L$fu A_¡ s¡_¡ R>p¡X$_p d|m ky^u D`gå^ L$fph¡ R>¡ bÅfdp„ D`gå^ dpeL$p¡rfTp DÐ`pv$_p¡: 1. _¡QfX$u`, 2. fpguNp¡ëX$, 3. dp¡bugpCTf, 4. dpeL$p¡f, 5. _yV$p¡TNp¡ëX$, 6. ÞeyV$²p¡d¡¼k, 7. dpeL$p¡fpCTf, 8. k_bpep¡hpd, 9. N°p¡hpd, 10.dpeL$p¡rfTg S>¡g, 11. dpCL$p¡Tp¡_, 12. dpCL$p¡`phf `pL$ k„fnZ X$p¡. dl¡i Qp¥^fu kyrdV$p¡dp¡ L$¡duL$g gu. dp¡.7600269262cph_Nf કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 25કૃષિ ષિજ્ઞાન

ayX$ âp¡k¡k]N S>epf¡ `pL$ bÅfdp„ A¡L$kpdV$p¡ A¡L$W$p¡ \C Åe A_¡ Å¡ dp„N _ lp¡e Ðepf¡ M¡X$|s_p¡ fX$hp_p¡ hpfp¡ Aph¡ R>¡. kfL$pf V$¡L$p_p cph¡ Mfuv$u L$f¡ R>¡ `f„sy A¡ dep®rv$s S>Õ\pdp„ S> \su lp¡hp\u v$f¡L$ M¡X$|s_¡ A¡_p¡ gpc dmsp¡ _\u. Aphp kdedp„ Å¡ L$p¡C ApNp¡s{ Apep¡S>_ L$f¡gy„ lp¡e sp¡ M¡X$|sp¡_p¡ `Z fX$hp_p¡ hpfp¡ _ Aph¡ A_¡ kbkuX$u Ap`u_¡ kfL$pf_u rsÅ¡fu `f `Z L$p¡C bp¡S> _ `X$¡. Ap`Z¡ b¡ D`pep¡\u Ap`Zp s¥epf \e¡gp `pL$_¡ bNX$sp AV$L$phu iL$uA¡. 1) `pL$_p¡ ìeh[õ\s k„N°l, A_¡ 2) L$©rjdp„ ayX$ âp¡k¡k]N - âk„õL$fZ. M¡X$|sp¡ AdyL$ `pL$p¡ _p¡ k„N°l L$fu iL$¡ S>¡hpL$¡ ^pÞe, L$W$p¡m, s¡gurbep„, hN¡f¡. `f„sy„ AdyL$ `pL$p¡ _p¡ gp„bp¡ kde ky^u k„N°l L$fhp_y„ iL$é _\u S>¡dL$¡ ipL$cpÆ A_¡ am-amprv$ `pL$p¡. AdyL$ hMs¡ _pZp„_u spÐL$prgL$ S>ê$rfeps_p gu^¡ M¡X$|sp¡A¡ DÐ`prv$s `pL$ sfs S> h¡Qhp¡ `X$¡ R>¡. D`fp„s, v$f¡L$ M¡X$|s `pk¡ `pL$_u gp„bp¡ kde ky^u ÅmhZu L$fhp_u kNhX$ L$¡ AphX$s _\u lp¡su. Aphp rL$õkpAp¡dp„ MpÛ-âk„õL$fZ A¡ M|b S> kpfp¡ rhL$ë` R>¡. L$©rj `pL$p¡_y„ âk„õL$fZ L$fhp\u `pL$_y„ d|ëeh^®_ \pe R>¡ S>¡\u A¡dp„\u h^y kpfu AphL$ d¡mhu iL$pe R>¡. Dv$plfZ sfuL$¡ Å¡CA¡ sp¡ kf¡fpi 20 ê$r`ep ârs rL$gp¡ h¡Qpsp„ bV$pL$p S>epf¡ h¡af b_¡ Ðepf¡ 200 ê$r`ep ârs rL$gp¡ L$fsp„ `Z h^y cph¡ h¡Qpe R>¡. âk„õL$fZ dpV$¡_p A¡L$dp¡ Ecp„ L$fhp_p¡ MQ® _p_p A_¡ kudp„s M¡X$|sp¡_¡ `fhX$¡ A¡d _\u A¡V$g¡ s¡Ap¡ Apdp„ Mpk {rQ v$pMhsp„ _\u. `f„sy„ A¡ S> M¡X$|sp¡ c¡Np dmu_¡ kd|lS>|\p¡ b_phu_¡ klcpNuv$pfu\u Aphp A¡L$dp¡ b_phu iL$¡. kfL$pf¡ `Z gp¡L$cpNuv$pfu A_¡ Mp_Nu DÛduAp¡ _¡ Aphp A¡L$dp¡ õ\p`hp dpV$¡ âp¡Ðkpl_ Ap`hy„ Å¡CA¡ S>¡\u L$©rj DÐ`pv$_p¡_p¡ bNpX$ \sp¡ AV$L$¡, h^pfp_p DÐ`pv$__p¡ ìeh[õ\s D`ep¡N \C iL$¡, MpÛ kyfnp r_ròs L$fu iL$pe A_¡ M¡X$|sp¡_u AphL$dp„ h^pfp¡ \C iL$¡. Ap dpV$¡ kfL$pf¡ OZu _hu ep¡S>_pAp¡ blpf `pX$u R>¡ S>¡_u dv$v$\u M¡X$|sp¡_¡ Aphp A¡L$dp¡ Ecp L$fhp dpV$¡ klpe dmu iL$¡ A\hp sp¡ FPO (Farmers Producer Organization) dp„ Å¡X$pC_¡ `Z `p¡sp_p DÐ`pv$_p¡ h¡Qu iL$¡. AdyL$ Ap¡R>p MQ£ õ\p`u iL$pe A¡hp„ _p_p„ DÛp¡Np¡ S>¡hpL$¡ V$pd¡V$p dp„\u L$¡Q` b_phhp_p¡ DÛp¡N, dNamu dp„\u s¡g L$pYhp_p¡ DÛp¡N, dNamu dp„\u Mpfuk]N b_phhp_p¡ DÛp¡N, X$y„Nmu/L$¡fu hN¡f¡_u kyL$hZu L$fhp_p¡ DÛp¡N hN¡f¡ M¡X$|sp¡ `p¡sp_p„ Apk`pk_p rhõspfdp„ õ\p`u iL$¡. DÐ`pv$_ n¡Ó_u _ÆL$dp„ S> Å¡ Aphp„ _p_p„-_p_p„ âk„õL$fZ A¡L$dp¡ õ\p`hpdp„ Aph¡ sp¡ `rfhl__p¡ MQ® bQu Åe, M¡X$|s DÛduAp¡ `p¡sp_u kNhX$ A_ykpf buÅ M¡X$|sp¡ `pk¡\u dpg Mfuv$u_¡ `p¡sp_y„ DÐ`pv$_ h^pfu iL$¡. Ap_p\u M¡X$|s DÛduAp¡_¡ _¡ `p¡sp_p¡ apev$p¡ sp¡ \pe S> A_¡ buÅ M¡X$|sp¡_¡ `Z apev$p¡ Mfp¡ S> L$¡ buÆ S>ÁepA¡ dpg h¡Qhp _ S>hy„ `X$¡. sp¡ Qpgp¡ M¡X$|srdÓp¡, Ap`Z¡ k„L$ë` L$fuA¡ L$¡ Ap`Zp DÐ`prv$s `pL$_p„ A¡L$ `Z L$Z_p¡ bNpX$ _ \pe. A¡_p dpV$¡ Ap`Z¡ A¡L$buÅ_u kp\¡ dmu_¡ L$pd L$fuA¡ A_¡ S>ê$f `X$¡ sp¡ r_óZpsp¡_u kgpl gC_¡ Ap`Zp DÐ`pv$__p¡ bNpX$ \sp¡ AV$L$phuA¡ A_¡ kpfp dp„ kp{„ hmsf d¡mhuA¡! L$©rjdp„ ayX$ âp¡k¡k]N_u S>ê$rfeps ayX$ âp¡k¡k]N r_rdjp W$y„df A_¡ `p\® kp`fuep M.Tech. - âp¡k¡k]N a|X$ A¡[ÞS>r_f]N rX$`pV$®d¡ÞV$, S>|_pNY L$©rj S>|_pNY.eyr_hrk®V$u, કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨26 કૃષિ ષિજ્ઞાન

dfQu_u v$hpAp¡ dfQp„ dpV$¡ këafrdg_p a|N_piL$p¡_u epv$u DÐ`pv$__y„_pd kr¾$e OV$L$ rd¼kâu `Ùrs DÐ`pv$__u gpnrZL$spAp¡ grns `pL$/ fp¡N/ÆhpsD`Öhu v$f/ A¸L$f arV$®k këaf 90% WG _p S>du_ WDG dpB¾$p¡ÞeyV$p¸rfAÞV$¹kdp„ këaf_p¡ DÐL$©ô öp¡s `p¡jZ 3 rL$N°p V$¡¼_p¡ Z rTÞL$ 14% + këaf 67% lp S>du_ WDG dpB¾$p¡ÞeyV$p¸rfAÞV$¹kdp„ këaf_u kp\p¡kp\ ORT krls dpB¾$p¡ÞeyrV$²AÞV$¹k `|fp„ `pX$¡ R>¡ `p¡jZ 4 rL$N°p âp¡bp¡f bp¡fp¡_ 20% _p `Zp®ÃR>pv$_ `Zp®ÃR>pv$_ D`ep¡N sfuL$¡ bp¡fp¡__p¡ DÐL$©ô öp¡s `p¡jZ 250 N°pd V$²¸L$p¡_ dpB¾$p¡ÞeyrV$²AÞV$rd¼kõV$¸V$N°¸X$ lp S>du_ S>du_ dpV$¡ fpÄe dpÞe N°¸X$ A_ykpf dpB¾$p¡ÞeyrV$²AÞV$¹k `|fp„ `pX$¡ R>¡ `p¡jZ 6rL$N°p `g® L$pb£ÞX$¸rTd SC _p S>du_, `Zp®ÃR>pv$_,rX$²`,[õâÞL$gf A¡L$ _hu_ SC ap¸çe®yg¸i Ap^prfs DÑd A_¡ A¡L$kdp_ L$hf¸S> hp`fhpdp„ kfm `pDX$fu L$fdphp¡,X$¸[ç`„NrdëX$é|Ap¸aê$nfp¡N 250 rdgu lperb°V$¹T A¸Tp¡¼kuõV$²p¡rb_18.2%+X$pBa¡_p¡L$p¡_¸Tp¡g11.4% SC lp `Zp®ÃR>pv$_ • A¡L$ _hu_ A_¡ blyD`ep¡Nu rhõs©s hZ®¾$d_y„ a|N_piL$ • v$uO®L$pgu_ fp¡N r_e„ÓZ • AkfL$pfL$ fp¡N r_e„ÓZ • S>m-Ap^prfs ap¸çe®yg¸i_, Ap\u kyfrns ap¸çe®yg¸i_ • fp¡Nr_fp¡^L$ A_¡ D`QpfpÐdL$ r¾$ep • rÜdpN}$ r¾$ep-`Ùrs: Ahfp¡^L$sp rhL$khp_u rhfg iL$ésp • R>p¡X$_p õhpõÕe, D`S> A_¡ NyZhÑpdp„ ky^pfZp `pDX$fuê$nfp¡NrdëX$é| 200 rdgu V$kg këaf V$¡åeyL$p¡_¡Tp¡g65%10% WG lp S>du_, `Zp®ÃR>pv$_,rX$²`,[õâÞL$gf • këaf rdëk N©l sfa\u õ⸠X$²pBX$ WG ap¸çe®yg¸i_ • rhõs©s hZ®¾$d_y„ fp¡N r_e„ÓZ • fp¡Nr_fp¡^L$ A_¡ D`QpfpÐdL$ r¾$ep • v$uO®L$pgu_ fp¡N r_e„ÓZ • rÜdpN}$ r¾$ep-`Ùrs: Ahfp¡^L$sp rhL$khp_u rhfg iL$ésp, Ap\u fp¡Np¡ rh{Ù r_e„ÓZ rhL$rks \pe R>¡ • R>p¡X$_¡ `|fL$ "këaf' `p¡jZ_u Ap`|rs® • fp¡N r_eÓZ dpV$¡ rL$apesu AkfL$pfL$ DL$¡g, Ap\u L$©jL$p¡ dpV$¡ Ar^L$sd ROI amp¡_p¡`pDX$furdëX$é|kX$p¡ 500 N°pd V$p¸`N_ L$p¸`f Ap¸¼ku ¼gp¡fpBX$ 50% DF _p S>du_, `Zp®ÃR>pv$_,rX$²`,[õâÞL$gf • WG ap¸çe®yg¸i_dp„ `¸V$ÞV$¡X$ L$p¸`f Ap¸¼kpBX$ Ap¸¼ku¼gp¸fpBX$ • WP ap¸çe®yg¸i__u kfMpdZudp„ Aë` dpÓp • DÑd õ\N_ ndsp, Ap\u R>„V$L$ph_y„ A¡L$kdp_ rhõsfZ. • hp`fhpdp„ A_¡ âep¡N L$fhpdp„ kfm. • âep¡N L$f_pf A_¡ hpsphfZ dpV$¡ Ar^L$ kyfrns. • v$uO®L$pgu_ fp¡N r_e„ÓZ. • L$©jL$p¡ dpV$¡ rL$apesu tL$ds A_¡ Ar^L$sd ROI. amp¡_p¡ kX$p¡ `p_ `f ^pbp 400 N°pd õV$uë^ A¸Tp¡¼kuõV$²p¡rb_11%V$¡åeyL$p¡_¡Tp¡g18.2% SC lp `Zp®ÃR>pv$_ • A¡L$ _hu_ A_¡ blyD`ep¡Nu rhõs©s hZ®¾$d_y„ a|N_piL$ • v$uO®L$pgu_ fp¡N r_e„ÓZ • S>m-Ap^prfs ap¸çe®yg¸i_, Ap\u kyfrns ap¸çe®yg¸i_ • fp¡Nr_fp¡^L$ A_¡ D`QpfpÐdL$ r¾$ep • rÜdpN}$ r¾$ep-`Ùrs: Ahfp¡^L$sp rhL$khp_u rhfg • R>p¡X$_p õhpõÕe, D`S> A_¡ NyZhÑpdp„ ky^pfZp amp¡_p¡X$pB-b¸L$rdëX$é|,`pDX$fukX$p¡, 250200-rdgu L$p¡kph¡V$DF këaf 80% WG _p `Zp®ÃR>pv$_ • L$p¡kph¡V$ DF fS>L$Zdy¼s A_¡ h`fpiL$sp®gnu R>¡. • L$p¡kph¡V$ DF `pDX$ffrls lp¡hp_¡ L$pfZ¡ `pZudp„ sfs cm¡ R>¡. • L$Z_y„ L$v$ A_¡ DÑd rhõsfZ L$p¡kph¡V$ Cosavet DF_¡ AÞe DF s\p këaf ap¸çe®yg¸i_p¡_u kfMpdZudp„ rhriô A_¡ Ar^L$ DÐL$©ô b_ph¡ R>¡. • L$¡hm L$p¡kph¡V$ DF A¡L$ b°pÞX$ sfuL$¡ 80\u h^y v$¡ip¡dp„ r_L$pk L$fhpdp„ Aph¡ R>¡ • L$p¡kph¡V$ DF A¡L$ OMRI (Ap¸N£r_L$ dV$¡rfAg fukQ® B[ÞõV$V$é|V$)âdprZs DÐ`pv$_ • MQ®dp„ rL$apesu A_¡ AkfL$pfL$ a|N_piL$ s\p rdrV$kpBX$¹k. rQgurdëX$é|,`pDX$fudpBV$¹k 1000N°pd A¡çT¡V$ b¡ÞTp¡A¸V$A¡dpd¡[¼V$_5%SG _p `Zp®ÃR>pv$_ kfmsp`|h®L$ cmsy„, DÃQ õsfue Aë` MQp®m A¸L$f v$uW$ D`Qpf, a|gp¡ A_¡ amp¡_y„ fnZ L$f¡ R>¡. am[\°àkh¡^L$, 100 N°pd âp¡ÞV$p¡ BrdX$p¼gp¡râX$70%W$DG _p `Zp®ÃR>pv$_ Ðhrfs`Z¡ cmsy„, h`fpiL$sp® dpV$¡ kyfrns, v$uO®L$pgu_ r_e„ÓZ, ârs v$hk Aë` MQp®m D`Qpf, Ap¡R>u dpÓpA¡ h^y AkfL$pfL$sp sX$srX$ep„,dg¡diu 2-3 N°pd -X$p¡. ey A¡ `fpkfp - 91369 75458 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 27કૃષિ ષિજ્ઞાન

`pL$ k„fnZ L$©©$rj A¡ cpfs S>¡hp rhL$ksp v$¡i_u L$fp¡X$fS>S>| kdp_ R>¡ S>¡ S>_ kd|v$pe_u c|M k„sp¡jhp D`fp„s s¡_u dlÐh_u Apr\®L$ c|duL$p R>¡. v$¡i_u hõsu_¡ Mp¡fpL$ `|fp¡ `pX$hp dpV$¡, V$yyL$pNpmpdp„ h^y DÐ`pv$_ dm¡ s¡hu sp„rÓL$sp_u AphíeL$sp R>¡. ApS>_p A„Ðes Ap^©r_L$ eyNdp„ b^p n¡Ódp„ _hu _hu `Ý^rsAp¡ rhL$ku flu R>¡ Ðepf¡ L$©rj n¡Ó¡ `Z _hu _hu `Ý^rsAp¡_¡ A`_phu_¡ h^y `pL$ DÐ`pv$_ A_¡ kpfu NyZhÑp d¡mhu iL$pe R>¡. `pL$ DÐ`pv$_¡ Akf L$fsp A_¡L$ `fubmp¡ R>¡. S>¡dp„_y„ A¡L$ `fubm A¡V$g¡ L$¡ Æhps. S>yv$u S>yv$u Æhpsp¡ `pL$_¡ ku^u L$¡ ApX$L$sfu fus¡ _yL$ip_ L$f¡ R>¡. h^ydp„ L$¡V$guL$ Æhpsp¡ `pL$dp„ rhjpÏS>Þe fp¡N_p¡ a¡gphp¡ L$fph_pfp hplL$ sfuL$¡ cpN cS>hsp lp¡e R>¡. Apd, Æhps_¡ gu^¡ `pL$_u h©[Ý^ A_¡ DÐ`pv$L$sp `f Akf \pe R>¡. Ap\u M¡X$|srdÓp¡, Æhpsp¡_p r_e„ÓZ dpV$¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡_u ApX$¡^X$ A_¡ b¡apd D`ep¡N L$f¡ R>¡. S>¡_p \L$u Æhpsp¡_p L$yv$fsu v$yíd_p¡_p¡ _pi \hp¡, Æhpsp¡dp„ S>„sy_piL$ v$hpAp¡ kpd¡ ârsL$pfL$ irL$s `¡v$p \hu, am ipL$cpÆdp„ S>„sy_piL$ v$hpAp¡_p Ahi¡jp¡ dmhp hN¡f¡_u kp\¡ kp\¡ `ep®hfZ_¡ `Z _yL$ip_ \pe R>¡. Ap b^y \sy AV$L$phhp dpV$¡ L$©rjn¡Ó¡ A¡L$ `Ý^rs_p¡ rhL$pk \C flep¡ R>¡ s¡ _¡_p¡ V$¡L$_p¡gp¡Æ. _¡_p¡ V$¡L$_p¡gp¡Æ A¡ _hy rhL$ksy„ rhop_ A_¡ Ap^y_uL$ V$¡L$_p¡gp¡Æ R>¡. S>¡_p \L$u Æhpsp¡_p r_e„ÓZ dpV$¡ _¡_p¡ eyL$s S>„sy_piL$p¡ v$hpAp¡ b_phhpdp„ Aph¡ R>¡. Ap\u `f„`fpNs S>|\_u S>„sy_piL$ v$hpAp¡_u MpduAp¡_¡ v$|f L$fhp dpV$¡ _¡_p¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡ A¡ A¡L$ rhL$ë` R>¡. _¡_p¡ V$¡¼_p¡gp¡Æ A¡V$g¡ iy„? _¡_p¡ V$¡L$_p¡gpÆdp„ _¡_p¡ A¡ N°uL$ iåv$ "_¡_p¡i' dp„\u Aprhcph \e¡g iåv$ R>¡ S>¡_p¡ A\® hpdZ, _p_y A\hp k|ÿd \pe R>¡ S>epf¡ V$¡L$_p¡gp¡Æ A¡V$g¡ rhop_ `Â^rs. _¡_p¡ V$¡¼_pgpÆ A¡ b¡ iåv$p¡_p kdÞhe\u b_¡g iåv$ R>¡. Apd, kfm cpjpdp„ _¡_p¡ V$¡L$_p¡gp¡Æ A¡V$g¡ k|ÿd `Ý^rs A¡d \pe. A¡L$ _¡_p¡duV$f A¡V$g¡ L$¡ A¡L$ duV$f_p¡ A¡L$ rbrge_ S>¡V$gp¡ cpN. _¡_p¡ V$¡¼_p¡gp¡Æ A¡L$ A¡hp¡ _rh_sd ArcNd R>¡ S>¡dp„ hõsy_„y ê$`p„sfZ Arsk|ÿd dp`dp„ L$fhpdp„ Aph¡ R>¡. Ap L$v$dp„ `fdpÏ„ s\p OV$L$p¡ AgN fus¡ hs£ R>¡ A_¡ s¡_p¡ D`ep¡N L$fu L$©rj DÐ`pv$L$p¡dp„ h^pfp¡ L$fu iL$pe R>¡. _¡_p¡ V$¡¼_p¡gp¡Æ A¡ Ap^y_uL$ V$¡L$_p¡gp¡Æ lp¡hp_¡ gu^¡ crhóedp„ h^pf¡ k„ip¡^__p¡ dpV$¡ s¡_p¡ M|b S> kpfp¡ A_¡ ìep`L$ AhL$pi fl¡gp¡ R>¡. S>„sy_piL$p¡, _]v$Z _¡_p¡ S>„sy_piL$ : Æhps r_e„ÓZ dpV$¡_u A¡L$ _hu `Ý^rs `pL$ k„fnZ X$p¸. A¡Q. hu. `V$¡g, X$p®. Apf. L$¡. L$pgfuep A_¡ X$p®. ku. S>¡. `V$¡g Aõ`u iL$ugd _hkpfuCÞõV$uV$eyV$bpep¡V$¡L$_p¡gp¡ÆL$©rjeyr_hrk®V$u,kyfs-395007 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨28 કૃષિ ષિજ્ઞાન

_piL$p¡, a|N_piL$p¡, h©[Ý^â¡fL$p¡, fpkperZL$ Mpsfp¡ hN¡f¡_¡ Ap `Ý^rs Üpfp AphfZ L$fhp\u Ap b^p fkpeZp¡ r_e„Óus A_¡ ^ud¡ ^ud¡ âkf¡ R>¡. S>¡\u s¡_u L$pe®ndsp gp„bp kde ky^u V$L$u fl¡ R>¡. kp\¡ kp\¡ S>„sy_piL$ hN¡f¡_p R>„V$L$ph MQ®, Arsf¡L$ A_¡ ApX$¡^X$ h`fpi s\p kde_¡ `Z bQphu iL$pe R>¡. _¡_p¡ S>„sy_piL$ A¡V$g¡ iy„? M¡su`pL$p¡_¡ _yL$ip_ L$fsu Æhpsp¡ kpd¡ fnZ Ap`u DÐ`pv$_ h^pfhp s\p S>„sy_piL$p¡_p kr¾$e ^V$L$_u AkfL$pfsp h^pfhp A_¡ `ep®hfZ_¡ \sy„ _yL$ip_ ^V$pX$hp dpV$¡ _¡_p¡ V$¡L$_p¡gp¡Æ_u dv$v$\u S>¡ S>„sy_piL$ rhL$kphhpdp„ Aph¡ R>¡ s¡_¡ _¡_p¡ S>„sy_piL$ sfuL$¡ Ap¡mMhpdp„ Aph¡ R>¡. _¡_p¡ S>„sy_piL$ A¡ S>„sy_piL$dp„ fl¡gp fpkperZL$ AÏAp¡_¡ L$v$dp„ _p_p A¡V$g¡ L$¡ A¡L$ duV$f_p A¡L$ bugue_ dp„ cpN S>¡V$gp _p_p L$fu s¡_u k`pV$u_p¡ rhõspf h^pfu AkfL$pfL$ ê$`dp„ a¡fhhpdp„ Aph¡ R>¡. S>¡_p\u S>„sy_piL$p¡_u AkfL$pfspdp„ a¡fapf \pe R>¡. _¡_p¡ L$Z, _¡_p¡ r_g„b_, _¡_p¡ AphfZ A_¡ _¡_p¡[õ_Á^ rdîZ A¡ _¡_p¡ S>„sy_piL$p¡_u rhrh^ õhê$` R>¡. Ak„¿e _¡_p¡L$Z L$¡ _¡_p¡ `pV$}$L$g S>¡hpL$¡ Np¡ëX$ _¡_p¡L$Z, rkëhf Ape®_ _¡_p¡L$Z hN¡f¡_p¡ D`ep¡N _¡_p¡L$Z Ap^prfs _¡_p¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡ b_phhpdp„ L$fhpdp„ Aph¡ R>¡. _¡_p¡ r_gb„_ A¡ _¡_p¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡ Öpìespdp„ h^pfp¡ L$f¡ R>¡. _¡_p¡ AphfZ Ap^prfs _¡_p¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡_p kr¾$e sÐhp¡ `f _¡_p¡duV$f L$v$_p A¡ÞL$¡àõeyg¡i_ A¡S>ÞV$_y„ AphfZ L$fhpdp„ Aph¡ R>¡. _¡_p¡ [õ_Á^ Ap^prfs _¡_p¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡dp„ X$²p¡`g¡V$ (2f0-200 _¡_p¡ duV$f) ApL$pf_p lp¡e R>¡. Apd, _¡_p¡ Ap^prfs _¡_p¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡ gp„bp kde k^u hpsfhfZ_u Akf\u kyfrns V$L$u fl¡hp_u, k`pV$u_p rhõspfdp„ h^pfp¡ L$fhp¡, Öpìendspdp„ h^pfp¡ hN¡f¡ S>¡hp NyZ^dp£ ^fph¡ R>¡. _¡_p¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡_p apev$pAp¡: lpgdp„ M¡X$|sp¡ S>¡hu fus¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡_p¡ D`ep¡N L$f¡ R>¡ s¡huS> fus¡ _¡_p¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡_p¡ D`ep¡N L$fu iL$¡ R>¡. Ap\u _¡_p¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡_p¡ D`ep¡N L$fhp dpV$¡ M¡X$|sprdÓp¡A¡ L$p¡C`Z Ås_u spgud g¡hp_u S>ê$f fl¡su _\u. L$¡ s¡_p¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡_u AkfL$pfsp A_¡ `rfZpdL$pfL$ kpdpÞe v$hpAp¡ L$fsp h^pf¡ A_¡ gp„bp kde ky^u fl¡ R>¡. k|ÿd L$Z_p _¡_p¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡_p fkpeZp¡ R>p¡X$ kfmsp\u N°lZ L$fu iL$¡ R>¡. AëV$²p hpep¡g¡V$ L$ufZp¡_u _¡_p¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡ `f Akf \su _¡_p¡_\u.S>„sy_piL$ v$hpAp¡ Æhps_u ifufdp„ kfmsp\u v$pMg \C iL$¡ R>¡ A_¡ TX$`u rhk®S>_ v$f R>¡. _¡_p¡ S>„sy_piL$ v$hpAp¡_p D`ep¡N\u `ep®hfZ_¡ \sy _yL$ip_ ^V$pX$u iL$pe R>¡. lpgdp„ _¡_p¡ S>„sy_piL$p¡_u rhrh^ âL$pf_u b_phV$p¡ bÅfdp„ D`gå^ R>¡. cpfsdp„ S>yv$u S>yv$u A_¡L$ L$„`_uAp¡ _¡_p¡ Ap^pfus S>„sy_ piL$ v$hpAp¡_y„ DÐ`pv$_ L$f¡ R>¡. S>¡dL$¡ _udpTg V$¡L$_uL$g (C.ApC. X$u. `¡fu gu.), iycrv$` _ud Ap¡Cg (tL$N A¡N°p¡ a|X$), Ap¡Tp¡_ud Ap¡Cg (Ap¡Tp¡_u bpep¡V$¡L$), Ap¡Tp¡X$²p¡`, _udpL$® (_ud C[ÞX$ep âp¡X$L$V$ gu.). h_õ`rsS>Þe _¡_p¡S>„sy_piL$ v$hpAp¡ S>¡hu L$¡ _udpL$® (CduX$pL$gp¡âuX$ 10.8% A¡k. A¡g.), _¡_p¡g¡n (âp¡a¡_p¡ap¡k 50% C.ku.) A_¡ _¡_p¡\¡_ (A¡kua¡V$ 75% A¡k.`u.)_y„ _¡_p¡-A¡N°p¡ L$¡duL$g _pd_u L$„`_u DÐ`pv$_ L$f¡ R>¡. `pL$ k„fnZ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 29કૃષિ ષિજ્ઞાન

Ap¡_gpC_ eyN Aðu_ L$pgkfuep "M¡suhpX$u' crhóe_p¡ "khp£sd rbT_¡k' li¡. "M¡su' A¡L$ "k„`yZ®' A_¡ "õhr_c®f' ìehkpe R>¡. S>Ns ApMp_u `¡V$_u cyM W$pfhp_y„ "L$p¥hs'A¡L$ dpÓ "M¡X$ys_p bphX$pdp„' S> lp¡e R>¡. L$yv$L$¡_¡ c|kL$¡ h^su hõsu_¡ L$pfZ¡, v$yr_ep_u L$p¡C`Z kÑp L$¡ dlpkÑp L$¡d _p lp¡e? Aph_pfp _ÆL$_p kdedp„ M¡su_¡ kp¥\u h^pf¡ "dp¡cpv$pf A_¡ fp¡S>Npfu' Ap`sp¡ ìehkpe b_sp L$p¡C _rl fp¡L$u iL$¡. L$fp¡X$p¡ {r`ep_p fp¡L$pZ `R>u `Z ^„^p bv$ghp `X$¡ R>¡ A\hp b„^ \C Åe R>¡. ApS>¡ L$¡ crhóedp„ A¡L$ `Z ^„^p-_p¡L$fu_u kgpdsu_u L$p¡C N¡f„V$u _\u. A¡_u kpd¡ kp¥\u kyfnus ìehkpe "M¡su' li¡! rdÓp¡! sd¡ S> Å¡C ApS>\uëep¡. 15 - 17 hj® `¡lgp gNcN A¡hu L$p¡C S> S>Áep _lp¡su Äep„ P.C.O. "_p' lp¡e `R>u ^ud¡ ^ud¡ b^p_p Ofdp„ g¡ÞX$gpC__u kyrh^p \ hp dp„X$u ^ud¡ ^ud¡ PCO Ap¡R>p \hp gpÁep,A_¡ `R>u rhðdp„ S>Þd gu^p¡ "dp¡bpCg¡'.gNcN b^p PCO b„^ lh¡ PCO hpmpA¡ dp¡bpCg_p rfQpS>® A_¡ rbg cfhp_p Qpgy L$fu v$u^p A_¡ lh¡ sp¡ rfQpS>® A_¡ rbg `Z Ap¡_gpC_ \B Nep. sd¡ L$épf¡e A¡ sfa Ýep_ Apàey„? ApS>¡ bÅfdp„ v$f¡L$ Qp¡\u `p„Qdu v$yL$p_ dp¡bpCg_u R>¡. k¡g, krh®k, rfQpS>®, A¡k¡kfuT, fu`¡f s\p dp¡bpCg_¡ gNsu L$p¡C kdõep lg L$fhu lp¡e, ApS>¡ gNcN b^y„ "PAYTM' "UPI' \u \B Ney R>¡. lh¡ sp¡ gp¡L$p¡ f¡gh¡, bk_u rV$rL$V$ `Z dp¡bpCg\u L$fphhp gpÁep R>¡, lh¡ ê$r`ep `¥kp_y„ g¡Zv$¡Z `Z bv$gpC füy„ "fp¡L$X$ ê$r`ep' _u S>Áep `l¡gp "àgp[õV$L$ d_u' A¡ gu^u A_¡ lh¡ sp¡ "rX$rS>V$g g¡hX$v$¡hX$' \C füy„ R>¡. v$yr_ep Myb TX$`\u bv$gpC flu R>¡. Ap„M, L$p_, _pL$, dNS> My‰y„ fpMp¡ _l]sf "sd¡ `pR>m' flu 1998dp„S>ip¡. "L$p¡X$pL$' L$„`_udp„ 1,70,000 L$d®QpfuAp¡ L$pd L$fsp lsp A_¡ s¡Ap¡ v$yr_ep_p 85% ap¡V$p¡ `¡`f h¢Qsp lsp \p¡X$p S> hjp£dp„ "X$urS>V$g ap¡V$p¡N°pau' A¡ s¡d_¡ bÅf dp„\u blpf a¢L$u v$u^p.'L$p¡X$pL$' v$¡hprmey„ \C Ney„ s¡d_p b^p S> M¡sudp„ Ap¡_gpC__p¡ eyN Aphu füp¡ R>¡. Ap¡_gpC_ eyN કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨30 કૃષિ ષિજ્ઞાન

L$d®QpfuAp¡ fõsp `f Aphu Nep, s¡hu S> fus¡ "_p¡rL$ep' dp¡bpCg L$„`_u. dyØp_u hps A¡ R>¡ L$¡ sd_¡ A„v$pÅ¡ `Z R>¡ L$¡ Aphsp 10 hjp£dp„ rhð k„`|Z® `rfhs®_ `pdi¡. "Qp¡\u Ap¥Ûp¡rNL$ ¾$p„rsdp„ sdp{„ õhpNs R>¡.' "Db¡f' a¼s A¡L$ kp¡ãV$h¡f R>¡. s¡d_u `p¡sp_u A¡L$`Z L$pf _\u s¡d R>Ñp s¡ v$yr_ep_u kp¥\u dp¡V$u V$¡nu L$„`_u R>¡. Airbnb v$yr_ep_u kp¥\u dp¡V$u lp¡V$¡g L$„`_u R>¡, S>epf¡ s¡d_u `p¡sp_u `pk¡ sp¡ `p¡sp_u A¡L$`Z lp¡V$¡g _\u. Ad¡rfL$pdp„ eyhp hL$ugp¡ dpV$¡ lh¡ L$p¡C S> L$pd _\u bÃey„, L$pfZL$¡ IBM Watson _pd_y„ A¡L$ kp¡aV$h¡f `p„`Z_p TbL$pfpdp„ h^pf¡ kpfu Legal Advise Ap`u v$¡ R>¡. Aph_ pfp ` \u 7 hj®dp„ 90% hL$ugp¡_¡ Of¡ b¡khp_p¡ hpfp¡ Aphi¡ A_¡ S>¡ bpL$u bÃep li¡ s¡ DÑd âL$pf_p S>¡ s¡ bpbs_p r_óZp„s li¡. Watson _pdL$ Ap kp¡ãV$h¡f¡ L$¡Þkf_y„ X$pe‚p¡rkk d_yóe_u Qp¡½$¹kpC L$fsp 4 NZu h^y Qp¡½$kpC A¡ L$f¡ R>¡. A„v$pS>¡ 2030 \u s¡ 2035 ky^udp„ "L$àeyV$f d_yóe' L$fsp h^pf¡ "lp¡riepf' \C Ney„ li¡. Aphsp 15-17 hjp£dp„ gNcN L$pf Npeb \su A_ychip¡, S>¡ h^i¡ s¡ L$p„ sp¡ Electric Car li¡ A\hp sp¡ lpeb°uX$. fõspAp¡ Mpgu Å¡hp dmi¡. `¡V$²p¡g_u _rlhs S>ê$f `X$i¡, Apfb v$¡ip¡ L$¡ S>¡dZ¡ crhóe_y„ Apep¡S>_ _rl L$ey¯ lp¡e s¡ dyíL$¡gudp„ dyL$php gpNi¡. Ap[\®L$ spZ A_ychhp gpNi¡. sd¡ `p¡s¡ Uber S>¡hp A¡L$ kp¡ãV$h¡f¡\u L$pf d„Nphip¡ A_¡ `mcfdp„ A¡L$ X$²pChf hNf_u L$pf sdpfu Apk`pk Aphu S>i¡ A_¡ A¡ khpfu Å¡ sd¡ L$p¡C AÞe kp\¡ hl¡QZudp„ g¡ip¡ sp¡ sd_¡ khpfu sdpfp bpCL$ L$fsp `Z kõsu `X$i¡. Driverless L$pf lp¡hp_p L$pfZ¡ A¡L$rkX$¡ÞV$¹k \hp_p gNcN b„^ S> \B S>i¡, A¡V$g¡ hudp L$„`_u `Z Of c¡Nu..! X$²pChf _pd_p¡ fp¡S>Npf "gyá S>'\B S>i¡.S>epf¡ il¡fp¡ A_¡ fõspAp¡ `f\u 90% NpX$uAp¡ Npeb \C S>i¡ sp¡ V$²praL$ A_¡ `prL$¯N _pd_u L$„V$pmpS>_L$ kdõep_p¡ A„s Ap`p¡Ap` Aphu S>i¡. Aphy sp¡ bly b^y„ bv$gpC füy„ R>¡, A¡ bv$gpsp kdedp„ `Z "dym _ bv$gpe' A¡hp¡ A¡L$ S> ìehkpe li¡ "M¡suhpX$u'. ApS>¡ ^ud¡ ^ud¡ `fuhs®_ dp„ h^pfp¡ \C füp¡ R>¡, ApS>¡ Of_u _p_pdp„ _p_u hõsyAp¡\u dp„X$u_¡ dp¡V$pdp„ dp¡V$u hõsyAp¡ `Z X$uÆV$g àg¡V$ap¡d® `f dmu flu R>¡. c|sL$pmdp„ S>¡ kyrh^pAp¡ lsu A¡dp„ `fuhs®_ Apìey„ A_¡ h^pf¡ Apfpdv$peL$ A_¡ kfm kyrh^pAp¡ Aphu, S>¡ `fuhs®_ kdÆ _p iL$pe A\hp A`_phu _p iL$pe s¡ f¡kdp„\u blpf \C Nep. Ap b^pdp„ A¡L$ S> ìehkpe R>¡ S>¡ Arhfs Qpgu füp¡ R>¡ A_¡ s¡ R>¡ M¡su. s¡dp„ ^ud¡ ^ud¡ X$uÆV$g eyN_u iê$Aps \C flu R>¡. Aph_pf kdedp„ v$f¡L$ ìe[¼s _¡ s¡dp„ X$uÆV$g \hy„ `X$i¡. `R>u A¡ M¡X$|s lp¡e L$¡ L$„`_u, Ap b_¢ A¡L$ S> NpX$p_p„ b¡ `¥X$p„ R>¡ A_¡ b_¢ _y„ kdsp¡g fl¡hy„ S>ê$fu R>¡. D`f _uQ¡ L$¡ ApNm `pR>m fl¡ sp¡ Qpghy„ k„ch _\u, A_¡ ApS> NpX$p_¡ Aph_pf kdedp„ X$uÆV$g eyN_p„ bmv$ Qgphi¡. A¡V$g¡ S> Aph_pf kdedp„ M¡su n¡Ó kp\¡ Å¡X$pe¡gp b^p gp¡L$p¡_¡ Å¡ kyNd khpfu L$fhu R>¡ sp¡ A¡L$buÅ _p klep¡Nu b_u _¡ Ap X$uÆV$g V$¡¼_p¡gp¡Æ A`_phu Ar_hpe® b_i¡. Ap¡_gpC_ eyN કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 31કૃષિ ષિજ્ઞાન

dfQu_u Æhps A„L$yf hu. v$¡kpB, X$p¡. dyL$¡i Apf. rkÙ`fp, r`eyj A¡Q. `V$¡g, frns Apf. i¡MX$p A_¡ X$p¡. dp¥rgL$ Apf. i¡MX$p `pL$ kfnZ rhcpN. _hkpfu L$©rj eyr_hrk®V$u, _hkpfu396 450 dfQu_u Æhps spS>¡sfdp„ L$pmu \°uàk (\°uàk `pfrh[õ`_k) dfQp„, X$y„Nmu, gkZ A_¡ L$¡àkuL$d `pL$ dpV$¡_u dy¿e Æhps b_u NB R>¡. Ap Æhps V$pd¡V$p, f]NZ, bV$pV$p A_¡ AÞe ipL$cpÆ `pL$p¡dp„ a¡gpC iL$¡ R>¡. `l¡gp_p„ kdedp„ L$pmu \°uàk a¼s AdyL$ kpBV$²k âÅrs_p `pL$ `f Å¡hp dmsu lsu A_¡ dp¡V$pcpN¡ s¡ a|g`pL$ `f h^y N„cuf Ap¾$dZ L$f¡ R>¡, S>¡hp L$¡ Tb£fp, Nygpb A_¡ ¾$pek¡Þ\¡dd. spS>¡sfdp„ Ap Æhps¡ Ap`Zp„ dy¿e `pL$p¡ S>¡hp L$¡ dfQp„, X$y„Nmu, gkZ A_¡ L$¡[àkL$d `f Myb _yL$ip_ L$f¡g R>¡. Ap `pL$p¡_u M¡su L$fsp„ M¡X$|sp¡ dpV$¡ L$pmu \°uàk _hu Æhps lp¡hp\u A_¡ M|b S> N„cuf Ap\}$L$ _yL$ip_ `lp¡QpX$¡g lp¡hp\u Apòe® `pçep s\p r_erds ìehõ\p`_ `ÙrsAp¡ Üpfp L$pmu \°uàk\u R>yV$L$pfp¡ d¡mhhp¡ dyíL$¡g bÞep¡ R>¡. ApÆh_Q¾$\°uàk_u dpv$p `p_, a|g_u L$mudp„ A„v$f Mp„Qp¡ L$fu_¡ `p_dp„ 30-40 S>¡V$gp IX$p d|L$¡ R>¡. S>¡dp„\u 2-6 rv$hk¡ bÃQp blpf Aphu _yL$ip_ L$fhp_y„ iê$ L$f¡ R>¡. bÃQp Ahõ\p 4-6 rv$hk_u lp¡e R>¡. Ðepfbpv$ L$p¡i¡V$p Ahõ\p ^pfZ L$f¡ R>¡, S>¡ S>du_dp„ `kpf \pe R>¡. 3-5 rv$hk `R>u s¡dp„\u `y¿s L$uV$L$ blpf Aph¡ R>¡, S>¡ 7 - 10 rv$hk Æh¡ R>¡. Ap Æhps_u bÃQp A_¡ `y¿s b„_¡ Ahõ\p `pL$_¡ _yL$ip_ L$f¡ R>¡. Apd s¡_y„ `|{„ Æh_Q¾$ 2 \u 3 AW$hprX$epdp„ `|Z® \pe R>¡. L$pmu_yL$ip_\°uàk_p bÃQp A_¡ `y¿s _yL$ip_ L$fsp lp¡e L$pmuR>¡.\°uàk_p bÃQp A_¡ `y¿s b„_¡ dp¡V$pcpN¡ a|g_u A„v$f flu_¡ dyMp„Np¡ hX$¡ OkfL$p `pX$u s¡dp„\u fk Qyksp lp¡e R>¡. S>¡_¡ `fuZpd¡ a|gp¡_u QdL$ OV$u Åe A_¡ h^pf¡ `X$sp„ D`Öh_¡ L$pfZ¡ a|g Mfu S>hp_u `Z kdõep \su lp¡e R>¡. s¡_¡ gu^¡ DÐ`pv$_ D`f dpW$u Akf `X$¡ R>¡. S>epf¡ a|gdp„ h^pf¡ `X$sp¡ D`Öh lp¡e Ðepf¡ s¡dp„\u S>¡ am b^pe R>¡ A¡ A`|Z® rhL$pk A_¡ rhL$©rs `pd¡gp Å¡hp dm¡ R>¡. Ap Æhps_p¡ h^y `X$sp¡ D`Öh lp¡e Ðepf¡ `p__u k`pV$u `f `Z fk Qyk¡ R>¡ s¡\u `p_ `f dfQu_u L$pmu \°uàk (\°uàk `pfrh[õ`_k) કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨32 કૃષિ ષિજ્ઞાન

dfQu_u Æhps Qp„v$u L$gf_u ÆZu gpB_p¡ Å¡hp dm¡ R>¡. A¡L$ dlÐh_u hps A¡ R>¡ L$¡ Äepf¡ dfQu_p„ a|g A_¡ am Mfhp_y„ iê$ \pe Ðepf¡ M¡X$|sp¡ a|g A_¡ am Mfhp_y„ L$pfZ `p¡jL$ sÐhp¡_u Mpdu R>¡ A¡d kdÆ_¡ Mpsf A_¡ h©rÙ r_e„ÓL$p¡_p¡ h^y `X$sp¡ D`ep¡N L$fsp„ lp¡e R>¡. s¡\u b^p M¡X$|sp¡ rdÓp¡ _¡ Mpk kgpl R>¡ L$¡ S>epf¡ M¡sfdp„ a|g A_¡ am Mfhp_y„ iê$ \pe Ðepf¡ AdyL$ a|g_y„ r_funZ L$ep® bpv$ S> Ar_hpe® ìehõ\p`_ L$fhy„. Å¡ a|gdp„ L$pmu \°uàk_u lpS>fu Å¡hp dm¡ sp¡ _uQ¡ dyS>b r_e„ÓZ L$fhy„. cpfs_p AdyL$ fpÄep¡dp„ Ap Æhps_¡ L$pfZ¡ dfQp_p„ DÐ`pv$_dp„ 40- 60 % S>¡V$gp¡ OV$pX$p¡ _p¡„^pe¡g R>¡. cpfs_p AdyL$ h¥opr_L$p¡_p„ ds dyS>b L$pmu \°uàk, `umu (dfQu) \°uàk_u S>¡d rhjpÏS>Þe (hpefk) _p¡ fp¡N_p¡ a¡gphp¡ L$fsu _\u. r_e„ÓZ D_pmpdp„:-M¡sf_u KX$u M¡X$ L$fhu. dfQu_y„ ^{hprX$ey„ hphsp `l¡gp buS>_¡ BrdX$p¼gp¡âuX$ 70 X$bëey. A¡k. 7.5 N°pd ârs rL$gp¡ buS> âdpZ¡ dphS>s Ap`hu. ^{_u a¡ffp¡`Zu hMs¡ d|m_¡ BrdX$p¼gp¡âuX$ 17.8 A¡k. A¡g. 10 dugu A\hp \pepdu\p¡npd 25 X$bëey. Æ. 10 N°pd_¡ 15 rgV$f `pZudp„ Dd¡fu b_ph¡g ÖphZdp„ 2 L$gpL$ bp¡mu fp¿ep bpv$ fp¡`hp\u iê$Aps_u Ahõ\pdp„ Q|kuep âL$pf_u Æhps kpd¡ fnZ dm¡ kpd|rlL$R>¡. ^p¡fZ¡ \°uàk_p„ r_e„ÓZ dpV$¡ A¡L$f v$uW$ 25-35 hpv$mu õV$uL$u V$²¡` d|L$hp. M¡sfdp„ a¡ffp¡`Zu `l¡gp„ 100 rL$gp¡ ârs A¡L$f¡ g]bp¡X$u_p¡ Mp¡m Ap_pMhp¡.Æhps_p S>¥rhL$ r_e„ÓZ dpV$¡ åeyh¡rfep bpkuep_p A\hp g¡L$p_urkrged g¡L$p_u _pd_u S>¥rhL$ a|N 50 N°pd ârs 15 rgV$f `pZudp„ _pMu_¡ R>„V$L$ph L$fhp¡. a¡ffp¡`Zu bpv$ 15 rv$hk¡ R>p¡X$_u afs¡ L$pbp£aeyfp_ 3 Æ 33 L$u. N°p./ l¡. âdpZ¡ Ap`hu. Ap Æhps_u L$p¡i¡V$p Ahõ\p S>du_dp„ `kpf \su lp¡hp\u iL$é lp¡e Ðep„ ky^u r_erds fus¡ Ap„sfM¡X$ L$fsp„ fl¡hy„. D`Öh_u iê$Apsdp„ g]bp¡X$u_p duS>_p¡ c|L$p¡ 500 N°pd ( 5 % AL$®) A\hp bÅfdp„ D`gå^ gudX$p Ap^prfs s¡epf v$hp 30 dugu. (1 dugu) \u 60 dugu (0.15 dugu ) 15 rgV$f `pZudp„ c¡mhu R>„V$L$ph L$fhp¡. Ap Æhps_p fpkperZL$ r_e„ÓZ dpV$¡ fpkperZL$ L$uV$_piL$ 15 rgV$f `pZudp„ L$uV$_piL$_y„ âdpZ A¡d¡d¡¼V$u_ b¡ÞTp¡A¡V$ 5 % A¡k. Æ 7 N°pd Br\Ap¡_ 50 % B. ku. 15 rd.rg. raâp¡r_g 80 % X$bëey. Æ. 3 N°pd [õ`_p¡kpX$ 45 % A¡k. ku. 5 rd.rg. \pep¼gp¡râX$ 21.70 % A¡k. ku. 7.5 rd.rg. V$p¡a¡_`pefpX$ 15.00 % B. ku. 30 rd.rg. kpeÞV$²pr_rgâp¡g 10.26 % Ap¡. X$u 15 rd.rg. [õ`_¡V$p¡fd 11. 7 % A¡k. ku. 7 rd.rg. ¼gp¡fpÞV$²pr_rgâp¡g (10%) g¡dX$pkpel¡gp¡r\°_ (5 %) T¡X$. ku. 6 rd.rg. A¡d¡d¡¼V$u_ b¡ÞTp¡A¡V$ 5% ëeya¡Þeyfp¡_ 40% X$bëey. Æ. 2-3 N°pd ãgyb¡[ÞX$epdpBX$ 19.92 % r\ep¼gp¡râX$ 19.92% A¡k. ku. (480 A¡k. ku.) 7 rd.rg. raâp¡r_g 7.00% l¡np\pep¡Tp¡¼k 2.00% A¡k. ku. 30 rd.rg. A¡d¡d¡¼V$u_ b¡ÞTp¡A¡V$ 01.50 % raâp¡r_g 03.50 % A¡k. ku. 20 rd.rg. X$pea¡[Þ\eyfp¡_ 47 % bpea¡[Þ\°_ 09.40 % A¡k. ku. 15 rd.rg. _hu v$hp ApCkp¡kpeL$g¡k¡fd X$uku. k¡S>¡ÞV$p કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 33કૃષિ ષિજ્ઞાન

આ અંકમવા છપવાયેલ લેખ અથ્વા ન્ી પ્રોર્ક્ટસ વ્ર ્ધુ મવાહહતી ક રગીન કટલોગ મેળ્્વા મવાટનું ફોમ્ષ ્ો્ટસઅપ સે્વા ફોટો પવારી ્ો્ટસઅપ ૯૮૨૫૨૨૯૯૬૬ ઉપર મોકલો. ્ો્ટસઅપ નંબર : મને આ અંકમવા છપવાયેલવા લેખ, જાહેરવાતની ્ધુ મવાહહતી જોઈએ છ. જાહેરખબર નીચે લખેલો ઈનક્વાયરી કવાર નંબર જોઇને બો્કસમવા ટીક કરી ્ો્ટસઅપ કરલ છ મવાહહતી મોકલશો. જ્વાન ્વધિ કટલોગકપનીનીમવાહહતીતમવારદ્વાર કષર વ્જ્વાનનવા પવાનવામવા નીચે ઇન્ક્વારી નંબર લખેલ છ તે નંબર રવાબી બવાજનવા બો્કસમવા ટીક કરી કપની કટલોગ મંગવા્ો્ો્ટસઅપ ૯૮૨૫૨૨૯૯૬૬.કરો. કષર મવાહહતી દરરોજ ્વાંચ્વા અમવારવા સોવશયલ મીવરયવામવા જોરવા્ �� ફસબુક પેઇઝ : https://www.facebook.com/krushi.vigyan �� ટલીગ્વામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan ✳ ્ો્ટસઅપ ગ્પ : http://wa.me/919825229966?text=krushi Y$p¡gue¡ b¡W$p L©$rjrhop_ ghpS>d L$¡hu fus¡ cfhy ? L©$rjrhop_ ghpS>d cfhp bpSy>dp„ Ap`¡g L$p¡X$ sdpfp L$p¡C`Z `d¡ÞV$ A¡` Üpfp õL$¡_ L$fu_¡ _uQ¡ Ap`¡g õL$ud âdpZ¡ cfu iL$p¡ R>p¡. ghpS>d_„y `¡d¡ÞV$ L$ep® bpv$ `¡d¡ÞV$ _p¡ õ¾$u_kp¡V$ s¡dS> sdpfy„ _pd A_¡ kf_pdy„ `u_L$p¡X$ kp\¡ Adp¡_¡ hp¡V$¹kA` 9825229966 D`f dp¡L$gu Ap`hy„ S>ê$fu R>¡. લવાજમ પષત્ર્વા્વાર્રકર્રકવાંચ્રષીય ખેડૂતો માટે ૧૮૯૯/-૧૦૯૯/-૩૯૯/સંસ્ા માટે ૩૭૯૮/-૨૧૯૯/-૭૯૯/કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨34 કૃષિ ષિજ્ઞાન

M¡su L$u _C sL$_uL$ `pL$ k„fnZ_u _hu v$hpAp¡ dpC¾$p¡ÞeyV²$ueÞV$ ip dpV$¡ S>ê$fu R>¡ ? r_^u buS> M¡X|$s_u kd©[Ý^_y ârsL$ rhð_u _„.1 V$`L$ tkQpC këaf_p D`ep¡N rhi¡ ÅZp¡ S>¥_ qX²$`_p¡ hpev$p¡ DÐ`pv$_dp„ apev$p¡ õhõ\ `pL$ kd©Â^ M¡X|$s Mpsf A¡L$ apev$p A_¡L$ khp£Ñd `pL$ k„fnZ_u î¡Zu dp¡_uV$f A_¡ bpep¡raëX$_p DÐ`pv$L$ v$f¡L$ `pL$ dpV$¡ S>¥rhL$ k„L$g_ bV$pV$p_p `pL$_y„ Mpsf ^p_yL$p A¡N°uV$¡L$ gu. dlpi[¼s L$p¡çàg¡n, buÅ¡ dpm, gp¡lp ch_ kpd¡, Sy>_u lpCL$p¡V®$_u bpSy>dp„, CÞL$dV$¡n kL®$g `pk¡, Adv$phpv$. dp¡. 97250 11227 bpef ¾$p¡` kpeÞk gu. bu.X$u. `V$¡g lpDk, ÓuÅ¡ dpm, kfv$pf `V$¡g L$p¡gp¡_u, _hf„N`|fp fp¡X$, Adv$phpv$ _f¡i `V$¡g 98253 03285 A¡fuk A¡N°p¡ guduV$¡X$ "^u aõV®$' X$u-1206, L$¡ihbpN `pV$} àgp¡V$ `pR>m, 132 ayV$ fp¡X$, h÷p`yf, Adv$phpv$-15 A¡.L$¡. tkl9137525166, 9879074344 F$sy ¾$p¡` L$¡f âp. gu. àgp¡V$ _„. 531/bu, fp¡X$ - Æ, qL$ip_ N¡CV$, fpS>¡ÞÖ L$p¡ëX$ õV$p¡f¡S> `pk¡, d¡V$p¡X$p, Æ. fpS>L$p¡V$-21 dp¡.94269 42254, 9424482223 નેટવાવફમ ઈરીગેશન પ્રવા. લી. ૩જો મવાળ, શ્ીજી કોમ્પલેક્ષ, HDFC બેંક ઉપર,ઋતુરવાજ કોમ્પલેક્ષ પવાસે, ્વાસણવા રોર, ્રોદરવા -૩૯૦૦૦૧૫ ફોન ; ૦૨૬૫- ૬૧૩૩૧૦૧ këaf rdëk guduV$¡X$ rbT_¡i `p¡CÞV$, h¡õV$_® A¡L$kâ¡k lpCh¡_u bpSy>dp„, A„^¡fu (CõV$), dy„bC îu fpv$qX$ep - 099740 56640 S>¥_ CfuN¡i_ kuõV$d gu. buÅ¡ dpm, Adu_ Q¡çbf, 85 bu k„`sfph L$p¡gp¡_u, âp¡X$L$V$uhuV$u fp¡X$, 1306,1306,cpfsv$rnZhX$p¡v$fp-390005NyS>fps9428820406kqV®$kA¡N°ukpeÞkgu.rh¾$dV$phf,fpS>¡ÞÖàg¡k,rh¾$dV$phf,fpS>¡ÞÖàg¡k,Þeyqv$ëlu-110008011-42262152918130813636l¡ë`gpC_-8882426426 ApC.ku.A¡g. CÞX$uep 400, gp¡luep S>¥_ õL$h¡f, bph^_`|_p 411021 l¡ë`gpC_ _„. 1800 210 3131 bV$¡V$p dpV$¡ `p¡gukëa¡V$ Mpsf_p DÐ`pv$L$ X²$ud raëX$ L$¡duL$g âp. gu. Apf.L$¡. CÞX$. `pL®$-a¡T-pp,àgp¡V $-15, kh£ 54/4, fpd`fp b¡V$u, rS>. fpS>L$p¡V$ dp¡. 7698017474 A\hp dp¡V$pA¡N°ug¡ÞX$9725533533bpep¡V$¡L$guduV$¡X$36,râÞkCÞX$.A¡õV$¡V$dp¡su`|fp,sp.kphgu,rS>.hX$p¡v$fpl¡ë`gpC__„.9879427771 મનસયવા મવાકહટગ પ્રવા. લી. ્ૃંદવા્ન નગર લેન નંબર -૩, કવાત્રજ-કોંઢ્વા મો.પુને-૪૧૧૦૪૮રોર,૭૨૧૧૧૨૦૫૦૨ ઈનક્વાયરી ન. ૪૧ ઈનક્વાયરી ન. ૪૪ ઈનક્વાયરી ન. ૪૭ ઈનક્વાયરી ન. ૫૦ ઈનક્વાયરી ન. ૪૨ ઈનક્વાયરી ન. ૪૫ ઈનક્વાયરી ન. ૪૮ ઈનક્વાયરી ન. ૫૧ ઈનક્વાયરી ન. ૪૩ ઈનક્વાયરી ન. ૪૬ ઈનક્વાયરી ન. ૪૯ ઈનક્વાયરી ન. ૫૨ hpQL$p¡_¡, » R>¡ëgpdp„ R>¡ëgu L©$rj dprlsu Ap`_p ky^u `lp¢QpX$sy„ NyS>fps_y„ kp¥\u AkfL$pfL$ L©$rj d¡N¡Tu_ L©$rj rhop_ Ddv$p Âe¡e kp\¡, rb_ _ap_¡ ^p¡fZ¡ L©$rjdprlsu `yfu `pX$hp_p¡ _d° âepk L$fu füy„ R>¡. » L©$rjrhop__y„ hprj®L$ ghpS>d ê$p. 399/_u AphL$ kpd¡ A¡L„$v$f¡ b^y kfcf \pe R>¡. * d_u Ap¡X®$f A_¡ b¢L$ \°y ghpS>d cf_pf hp„QL$p¡_¡ rh_„su L$¡ d_u Ap¡X®$f õgu`dp„ `p¡sp_y„ `yfy kf_pdy„, `u_L$p¡X$ kp\¡ S>ê$f gM¡. » A„L$ Qp¡½$kpC `|h®L$ L$p¡çàeyV$fpCT õV$uL$f » âuÞV$]N Üpfp fhp_p \pe R>¡, A„L$ `p¡ô$dp„ fhp_p \ep `R>u hp„QL$_¡ _ dm¡ sp¡ » fhp_Nu rhcpN_u S>hpbv$pfu fl¡su _\u. s¡d R>sp„ drl_p_p `l¡gp AW$hpX$uep ky^udp„ A„L$ _ dm¡ sp¡ _ÆL$_u `p¡ô$Ap¡auk kp\¡ hps L$fu s¡ A„N¡ N°plL$ _„bf kp\¡ `p¡ô$L$pX®$ gMhp¡(ap¡_ _rl, àguT) A„L$ D`gå^ li¡ sp¡ S>ê$f k„õ\pê$p.hprj®L$g¡Musdp„bv$gphp_ufhp_p\peL©$rjrhop_v$fMp¡ghpdp„M¡sudp„ghpS>dÜpfp_d°Aphi¡.ghpS>ddp¡L$ghpdp„cf_pf_¡r_h¡v$_R>¡L$¡sdpfp3_hpkæep¡_¡cfphus¡d_ukd©qÙ_pÜpfdv$v$ê$`\ph.dpk_u20spfuM¡ârkÂ^R>¡.27spfuM¡\peR>¡.kf_pdy„kyQ_pL$fhuS>ê$fu.ghpS>d:399/-dpV$¡ê$p.798/V$QyL$X$u કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 35કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 35

◼ Nep hMs¡ Ap`Z¡ Ap„^° âv$¡i A_¡ lh¡ NyS>fpsdp„ Aph¡gu _hu Æhps L$pmu \°uàk_u hps L$fsp lsp. L$pmu \°uàk dpV$¡ L$C _hu v$hp Aphu R>¡ ? s¡ ÅZhy„ lh¡ S>ê$fu R>¡ s¡hy„ L$l¡sp dN_¡ hps_u iê$Aps L$fu A¡V$g¡ L$fi_L$pL$p L$l¡ Adpfp¡ hMs lp¡e L$¡ sdp{„ V$yZuV$yZuep hpmp¡ S>dp_p¡ b^pdp„ dprlsu _ lp¡e sp¡ M¡sp¡ _ \pe, iy„ kdÄep? ApV$gy„ L$u^y„ A¡V$g¡ dN_ L$l¡ A¡V$g¡ S> ApS>¡ Dv$e_¡ `|R>hy„ R>¡ L$¡ M¡sudp„ S>ê$fu kpQu h¥opr_L$ dprlsu L$ép„\u d¡mhhu ? ◼ Dv$e L$l¡ S>yAp¡ rdÓp¡ M¡sudp„ _hu _hu dprlsu kde¡ kde¡ Ap`Z¡ d¡mhsu fl¡hu `X$¡ A¡V$g¡ S> Ap`Zp hX$hpAp¡ L$l¡sp L$¡ `|R>sp `„rX$s \hpe ! M¡su lp¡e L$¡ L$p¡C`Z ìehkpe Å¡ _hu _hu V$¡L$_p¡gp¡Æ A_¡ _hu `Ùrs, D`L$fZ L$¡ Ap¡Åf_u Mbf lp¡e sp¡ L$pd kfm b_¡ s¡hu S> fus¡ M¡sudp„ S>du_ lp¡e L$¡ buS>, L$uV$L$ lp¡e L$¡ a|N L$¡ `R>u gZZu A_¡ bpTpf b^p_u Mbf fpMhu `X$¡ cpC . V$|„L$dp„ dprlsu hNf R>|V$L$p¡ _\u ! ◼ L$fi_L$pL$p L$l¡ Adpfp hMsdp„ L$„`_u Ad_¡ r_v$i®_ A_¡ AMsfp Ap`sp , Dcp M¡sfdp„ Adpfp bpS>fp kp\¡ _hu lpCb°uX$ Ås_p \p¡X$p Qpk L$fphsp, Ap`Zp NpdX$¡ v$f by^hpf¡ N°pdk¡hL$ Aphsp s¡ Ad_¡ M¡su_u _hu _hu dprlsu A_¡ kfL$pf_u ep¡S>_p rhj¡ dprlsu Ap`sp. sd_¡ L$ly„ L$¡ drlL$p¡ L$„`_u_p âhpk L$pe®¾$ddp„ ly„ Åg_p dlpfpô² S>C Apìep¡ R>y„ Ðep„ L$„`_u_p M¡sfdp„ bpS>fp¡, dL$pC, S>yhpf, L$`pk, ipL$cpÆ_p¡ Dcp¡ `pL$ Ad_¡ bsph¡ b^p_y„ hph¡sf A¡hufus¡ ApNm `pR>m L$ey¯ lp¡e L$¡ b^pdp„ X$|„X$p, gp¡\p L$¡ amp¡ Aph¡gp lp¡e S>¡ Ås Nd¡ s¡_u kpd¡ Ad¡ X$pefudp„ _p¡„^ L$fsp A_¡ buÅ hj£ s¡ _hy„ rbepfZ hphu_¡ Npddp„ buÅ L$fsp ApNm fl¡sp. ◼ Dv$e L$l¡ Ap_¡ r_v$i®_ L$l¡ R>¡. r_v$i®_ A¡V$g¡ âÐen Å¡hy„ A_¡ gp¡L$g Ås kp\¡ _hu Ås_u kfMpdZu L$fhp\u dmsu dprlsu sd_¡ M¡sudp„ L$p„CL$ _hy„ L$fhp_u â¡fZp Ap`¡ R>¡. Ap D`fp„s dprlsu d¡mhhp dpV$¡ f¡rX$ep¡ `Z `l¡gp Myb D`ep¡Nu lsp¡ lh¡ dp¡bpCg Üpfp hp¡V$¹kA` N°y`, V$¡guN°pd N°y`, a¡kbyL$ `¡BT Üpfp Dcp `pL$_p rhX$uep¡ A_¡ M¡X$|s_u dygpL$ps Å¡hp dm¡ R>¡. rL$ip_ kaf S>¡hu Q¡_g Üpfp M¡X$|sp¡_p BÞV$fìey lh¡ dp¡bpCgdp„ Å¡hp dm¡ R>¡ Ap A¡L$ dprlsu R>¡! lp, Ap eyN dpL$£rV$„N_p¡ R>¡ A¡V$g¡ kpQy„ iy„ _¡ Mp¡V$y„ iy„ s¡ `pfMhp_u _S>f `Z fpMhu `X$¡ A¡hy„ hÃQ¡ kyf¡i¡ V$`L$y„ d|L$éy„ . ◼ dprlsu d¡mhhp dpV$¡ DÑd kp^_ lp¡e sp¡ s¡ R>¡ L$©rj d¡N¡Tu_ ApS>¡ NyS>fpsdp„ L$©rj Np¡rhÛp, L$©rj Æh_, L$©rj âcps A_¡ L$©rjrhop_ dprkL$ v$f dlu_¡ M¡su_u v$¡i rhv$¡i_u dprlsu lÅfp¡ M¡X$|sp¡ ky^u `lp¡QpX$¡ R>¡.Ap D`fp„s kfL$pfîu_p M¡suhpX$u Mpsp Üpfp A_¡ L$©rj eyr_hk}$V$u Üpfp \sp k¡rd_pfp¡ L$©rj dprlsu Ap`¡ R>¡ s¡ hMsp¡ hMs d¡mhhu Å¡CA¡. ◼ L$©rj dprlsu d¡mhhhp_y„ A¡L$ _hy„ Apep¡S>_ A¡V$g¡ L$©rj d¡mp ApS>¡ v$¡idp„ v$f¡L$ fpÄep¡dp„ hMsp¡ hMs L$©rj d¡mp \sp fl¡ R>¡ Ap d¡mpdp„ v$¡i A_¡ v$yr_ep_u L$„`_uAp¡, eyr_hk}$V$u_p rhcpNp¡ hN¡f¡ cpN g¡sp lp¡e R>¡ Ðep„\u k„ip¡^_ \u M¡sf¡ gB S>hp_u dprlsu A`psu lp¡e R>¡. ApS>¡ cpfsdp„ `y_pdp„ \sp¡ L$©rj d¡mp¡ "rL$ip_' A_¡ NyS>fpsdp„ Np„^u_Nfdp„ \sp¡ "A¡N°u A¡riep' Myb S> â¿eps L$©rj d¡mpAp¡ R>¡ Ap d¡mpdp„ v$¡i rhv$¡i_u L$„`_uAp¡, k„õ\pAp¡, A¡_ÆAp¡ cpN g¡ R>¡ s¡dp„ Mpk S>hy„ Å¡CA¡. - પ્ર્ીણ પટલ કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨36 કૃષિ ષિજ્ઞાન Ap¡V$g¡ b¡W$p

◼ hÃQ¡ S> V$`L$y„ dy¼sp de„L$ L$l¡ Ap`Z¡ Aphsp drl_p_u A¡V$g¡ L$¡ kàV$¡çbf drl_p_u 9-10-11 spfuM¡ l¡gu`¡X$ N°pDÞX$, Np„^u_Nf Mps¡ ep¡Å_pf A¡N°u A¡riepdp„\u Ap`Zp b^p Mpk bk L$fu_¡ Ap d¡mpdp„ S>hp_p R>uA¡. S>¡_¡ Aphhy„ lp¡e s¡_¡ `p¡sp_p _pd ky_ug_¡ _p¡^phu v$¡hp_p Ap`Z¡ fõspdp„ Anf^pd `Z S>hp_p R>uA¡. ApV$gy„ hZ®_ de„L$ L$f¡ Ðep„ L$fi_ L$pL$p L$l¡ A¡N°u A¡riepdp„ iy„ Å¡hp dmi¡ ? s¡_u dp„X$u_¡ hps L$f. ◼ S>yAp¡ A¡N°u A¡riep Np„^u_Nf d¡mpdp„ L$©rj diu_fu, V$²¡¼V$fp¡, lph£õV$fp¡, fp¡V$ph¡V$f, X$²u` CfuN¡i_, aV$}$N¡i_ dpV$¡_p _hp Mpsfp¡, Npep¡_p v$|^ v$p¡hp_u diu_fuAp¡ v$hp R>p„V$hp_p AÛs_ kp^_p¡, lhpdp_ dp`L$ kp^_p¡ Üpfp M¡sudp„ MQ® L$¡d Ap¡R>p¡ L$fhp¡ s¡ v$ip®hsp `p¡sp_p lhpdp_ L$¡ÞÖp¡ õ\pr`s L$fsu L$„`_uAp¡, Ap¡_gpC_ h¡QpZ L$fsu A¡N°p¡õV$pf, ey_uhuep, S>¡hu L$„`_uAp¡, tkQpC_p `„`p¡, tkQpC dpV$¡ S>ê$fu `pC` b_phsu L$„`_uAp¡ A_¡ v$hp R>p„V$hp_p X$²p¡_ _u k¡hp Ap`su L$„`_uAp¡ `p¡sp_p õV$p¡g fpMu_¡ Å¡hp dmi¡, dS>|fp¡_u AR>s_p¡ S>hpb dm¡s¡hp X$²p¡_ rhj¡ ÅZhp_p¡ dp¡L$p¡ dmi¡ Ap rkhpe L$¡V$L$¡V$gy„ li¡ ip„rs\u S>yAp¡ sp¡ ÓZ rv$hk `Z V$yL$p `X$¡ s¡hu dprlsu Ap d¡mpdp„ lp¡hp_u. ◼ d¡mp_u dp„X$u_¡ hps L${„ sp¡ A¡N°p¡ A¡¼Tud_p õV$p¡g D`f S>ip¡ sp¡ Ðep„ sd_¡ cÖ¡icpC A\hp AÆs fpS> dmi¡ s¡ sd_¡ `p¡sp_u M¡sudp„ DÐ`pv$_ h^pfhp dpV$¡ `pL$_¡ D`ep¡Nu s¡hp BTfpeg, BV$pgu, _¡^fg¢X$_p M¡X$|sp¡ hp`f¡ R>¡ s¡hp Msfp¡ rhj¡ kdÅhi¡ Ap Mpsf_p gpc d¡mhu_¡ kam \e¡gp M¡X$|sp¡ `Z Ðep„ sd_¡ dmi¡ s¡d_u kp\¡ hps L$fu_¡ X$²u`dp„ Ap`hp_p aV$}$N¡i_ dpV$¡_p Av$cys Mpsfp¡_u NyZpÐdL$ Akf ÅZu_¡ sdpfu Ap„Mp¡ `lp¡mu \B S>i¡ A_¡ sd_¡ \i¡ A¡gp ly„ L$C kv$udp„ R>y„ ? Ap `pep_p L$p¡\mp cfu_¡ Mpsf L$fsp sp¡ _hp Mpsfp¡ QdÐL$prfL$ `rfZpd `Z Ap`¡ A_¡ S>du__¡ Ap¡R>p _yL$kp_ kp\¡ dbgL$ `pL$ `Z Ap`¡ bp¡gp¡. ◼ rhv$¡i_u hps L$fuA¡sp¡ Ap d¡mpdp„ S>d®_ v$¡i_p¡ dp¡V$p¡ X$p¡d li¡ Ðep„ M¡su_¡ gNsu dprlsu A_¡ s¡ gp¡L$p¡ L$¡hufus¡ Ap¡R>p MQ£ DÐ`pv$_ g¡ R>¡ s¡_u hpsp¡ Ðep„ ÅZhp dmi¡ , CaL$p¡_p _¡_p¡ eyrfep , ey`uA¡ L$„`_u_p S>„sy_piL$p¡ A_¡ ayN_piL$ , Adyg Ap¡N®r_L$ _p Ap¡N®r_L$ Mpsfp¡ ,âpL$©rsL$ M¡su_u dprlsu dm¡ s¡ dpV$¡ kfL$pf sfa\u dp¡V$y„ Apep¡S>_ `Z sd_¡ Ðep„ Å¡hp dmi¡ s¡hy„ d_¡ f¡rX$L$g L$p¡çeyr_L$¡i_ _p kpÞepg Æ A¡ S>Zpìey„ A¡ hps ly„ sd_¡ L${„ R>y„ h^y dprlsu A_¡ d¡mpdp„ sdp{„ _pd gMphhp ap¡_ L$fp¡ 9173410748 A_¡ L$C L$C L$„`_u cpN g¡hp_u R>¡ s¡ ÅZhp WWW. AGRIASIA.IN ◼ Ad|g_p Ap¡N®r_L$ Mpsf Apìep R>¡, lp hmu Adyghpmp _hy„ gpìep A¡hy„ L$fk_L$pL$p bp¡ëep A_¡ Dv$e_¡ L$l¡ `Z d¡mpdp„ S>su hMs¡ d_ L$¡hy„ fpMhy„ s¡ sp¡ b^p_¡ L$l¡.... S>yhp¡ rdÓp¡ d¡mp¡ lp¡e dp¡V$p¡ b^y„ L$C Ap`Z¡ A¡L$gp kdÆ_¡ gB _p¡ iL$ue¡ A¡V$g¡ d¡mpdp„ S>hy„ lp¡e sp¡ V$yL$X$u b_phu_¡ S>hp_y„ d¡mp_p v$fhpS>¡ b^p R>yËp A¡L$ V$yL$X$u diu_fu_p õV$p¡g_u dprlsu d¡mh¡ sp¡ buÆ âpL$©rsL$ M¡su_u, ÓuÆ V$yL$X$u hmu lhpdp_ e„Óp¡, X$²p¡_ k¡hp Ap`Zp NpdX$¡ L$¡hufus¡ dm¡ s¡ ÅZ¡ A_¡ Ap b^u V$yL$X$u X$pefudp„ _p¡„^ L$f¡, õV$p¡ghpmp `pk¡\u rgV$f¡Qf A_¡ rhrTtV$N L$pX$® g¡ A_¡ lp õV$p¡gdp„ v$ip®h¡gu âp¡X$¼V$_p dp¡bpBg\u ap¡V$p `pX$hp_y„ sp¡ cyghp_y„ S> _rl A¡V$g¡ `R>u NpdX$¡ Aphu_¡ v$f¡L$ V$yL$X$u `p¡sp_u hps fS>y L$f¡, bp¡gp¡ Aphy„ L$fue¡ sp¡ ApMp¡ d¡mp¡ Ap`Zp Ap„NZ¡ Aphu Åe L$¡ _rl? ◼ dprlsu d¡mhhp_u ApV$gu kfk fus ÅZu V$yL$X$u b_php_y„ _½$u L$ey¯ Ðep„ kyf¡i L$l¡ `Z Ap âp¡V$¡[¼V$h A¡V$g¡ çgQ]N A_¡ N°p¡ L$hf_p¡ S>dp_p¡ Aphhp_p¡ R>¡ s¡ A_¡ Ap¡_gpB__y„ sp¡ L$¥L$ L$lp¡ A¡V$g¡ de„L$ L$l¡ Ap d¡mpdp„ S>¡ õV$p¡gdp„ sd_¡ kp¡kuAg durX$epdp„ Å¡X$php_y„ L$l¡ s¡dp„ Mpk Å¡X$phy„ v$pMgp sfuL$¡ L$©rj rhop_ dprkL$_p õV$p¡g D`f sd_¡ L$©rj rhop_ a¡kbyL$, V$¡rgN°pd L$¡ hp¡V$¹kA¡`dp„ Å¡X$sp lp¡e, A¡N°p¡ õV$pf L$¡ A¡N°p¡hpgp sd_¡ A¡` X$pD_gp¡X$ L$fphhp dv$v$ L$fsp lp¡e sp¡ Adyg L$¡ N°p¡ L$hfhpmp sd_¡ L$l¡ L$¡ Adpfu Ap¡_gpB_ dprlsu Å¡Csu lp¡esp¡ A¡` X$pD_gp¡X$ L$fp¡ sp¡ d¡mpdp„ Ap L$pd Mpk L$fhy„ L$pfZ L$¡ dprlsu d¡mhhp sp¡ Ap`Z¡ d¡mpdp„„ Nep R>uA¡. કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨ 37કૃષિ ષિજ્ઞાન Ap¡V$g¡ b¡W$p

38 કૃષિ ષિજ્ઞાનઇન્ક્વાયરી નં- 38કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨

+91 91734 10748 | E: agriasia@agriasia.in | W: www.agriasia.in ન ક ટ ન લ મ ટ ન � � ન િવનામૂ િવનામૂવેશયયવેશ -� ટ બર હ ��� � � બ�ન � ટર ગ ધીનગર, ગુજરાત Register Online મ ન લઘ એકમ ન ટ લ બ કગ પર થ C �ર� થ બ � ન લ � મ� પ �. 39કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 39 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨

40 કૃષિ ષિજ્ઞાનઇન્ક્વાયરી નં- 40કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨

"KRUSHI VIGYAN" RNI NO. 46346/86 REGD. RAJKOT/119/2021-2023 VALID UP TO 31-12-2023, PUBLISHED ON 20TH OF EVERY MONTH & PERMITTED TO POST AT RAJKOT RMS ON 27TH OF EVERY MONTH, SUBSCRIPTION FOR ONE YEAR 399/- FOR FARMER 41કૃષિ ષિજ્ઞાન ઇન્ક્વાયરી નં- 41 કૃષિવિજ્ઞાન | િર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨કૃષિવ્જ્વાન | ્ર્ષ- ૪૮ | અંક-૭ | ઓગષ્ટ-૨૦૨૨41

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook