Krushi Vigyan May 2023 Cotton Special Issue Part -2

399

hj® : 49

A„L$ : 04

d¡ : 2023

એ�શયન �નેટ��

એ�શયન �નેટ��

18dp¡

કપાસ બીજ પસંદગી િવશેષ�ક 2023

ભાગ - ૨

fhp_p : L©$rj rhop_ 29-fp¡eg L$p¡çàg¡n, Y$¡bf fp¡X$, fpS>L$p¡V$-360002

kp¡iueg duX$uep

Üpfp hp„Qhp a¡kbyL$

V$¡guN°pd

V$huV$¹f CÞõV$pN°pd

2

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

ઇન્ક્વાયરી નં- 2

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

���� �� ������ ����� ����� ���ે

������ ���������� જૈ� ��� ������ે

����� ���������� ��� ���� � ��ે� ��ે �ે�� ���� ����ે � �ે ���ે ...

જૈ� ��� ���� � ��ે� ��ે ����� ��ે��� ������� ��... �ીપ પ��ત પૂરી પાડતા કે �લાક ��ાદકાે મા� અમ�ક ભાગ જ બના�ે છે , અને બાકીના ભાગ બહારથી ખરીદી કરી પૂરા પાડે છે . �ણી�ાર તાે મા� અેક જ નબળા ભાગને કારણે �મ� ���મ �ન�ળ �� તેમ પણ બને છે . અામ પહે લી નજરે ��તી લાગતી �ાત લા�બા ગાળે મા��ી �ા�બત થા� છે . જન ૈ �પક પ��તમા� અા���નક ખેતી મા�ે જ�રી ત���ાનન�� અને �ાર���ભાળન�� માગ�દ��ન પણ અાપ�ામા� અા�ે છે . જથ ે ી ખેડૂ તને જન ૈ ��પ પ��તમા� કરે લા મૂડી રાેકાણનાે પૂરાેપૂરાે લાભ મળી રહે છે .

dpd C_p s sm¡ tkQpp¡ A¡L$ R>s _u ð kp^__phsu rhA“¡ b ¡L$dpÓ A pfs_u c L„$`_u _„.1

S>¥“ Bqf DБ N¡i““p Ak pv$ A¡V$g¡ r“f„sf g dpg A“¡ L$pe r“[íQs®ndsp“u sp v$f¡L$ qV$‘¡ hÝpy ‘pL$

_p_p kp¡`p_, kf L$f¡ Akdp_.

S>¥“ BqfN¡i“ rkõV$çk rg. buÅ¡ dpm, Adu“ Q¡çbk®, 85-bu, k„‘sfph L$p¡gp¡“u, âp¡X$¼V$uhuV$u fp¡X$ ‘pk¡, hX$p¡v$fp - 390005, Bd¡Bg:loh.girdhar@jains.com, h¡bkpBV$: www.jains.com

��ીસ� મ�� અને દ��ણ ગજ ુ રાત માટે -૯૪૨૮૮૨૦૪૦૬, સ�રા�� અને ક�છ માટે -૯૪૨૬૭૨૪૫૩૨, ઉ�ર ગજ ુ રાત માટે -૯૪૨૬૫૧૧૪૦૪ બોટાદ-૯૪૦૯૧૦૪૯૭૬, �મનગર,દે વભ��મ �ારકા,પોરબંદર-૯૪૨૭૩૧૩૦૬૬, જુ નાગઢ,ગીર સોમનાથ- ૯૪૨૭૩૧૩૦૬૬, ૯૪૦૮૭૦૭૪૯૪, ક�છ- ૯૪૦૮૭૦૭૪૫૪, ૯૪૦૯૩૦૩૭૭૩, ભાવનગર- ૯૪૦૯૩૦૩૬૨૭, અમદાવાદ,ગાંધીનગર,સાબરકાંઠા,અરવલી- ૯૪૦૯૧૦૪૫૨૬, ે ી- ૯૪૨૯૮૯૬૩૧૧, બનાસકાંઠા,પાટણ- ૯૪૨૭૩૦૧૫૮૯, મહે સાણા- ૯૪૦૮૭૦૭૨૪૧, રાજકોટ,મોરબી,સુર�ે�નગર- ૯૪૦૯૧૦૪૯૭૭, અમરલ ૬ નવસારી,વલસાડ,સુરત,તાપી- ૯૪૦૯૧૦૪૮૨૧, ખેડા,આણંદ ,બરોડા,પંચમહાલ,મહીસાગર,છોટા ઉદે પુર ,દાહોદ,નમ�દા,ભ�ચ-૯૪૨૮૮૨૦૪૦૬

������� ������ � ૯૪૨૮૮૨૦૪૦૬, ૯૪૨૬૭૨૪૫૩૨, ૯૪૨૬૫૧૧૪૦૪ કૃ ષિ વિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 3

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

3

મે- ૨૦૨૩ | વર્ષ-૪૯ | અંક -૪ સળંગ અંક -૫૫૭, છૂટક નકલ -૨૫

L$©rj rhop_ S>y_p A„L$p¡dp„\u : kyL$u M¡su_p kyÓp¡

5

L$`pk buS> `k„v$Nu rhi¡jp„L$ 2023 www. krushivigyan.com www.facebook.com/krushivigyan kvrajkot@gmail.com

સંપાદક : પ્રવીણકુ માર બી. પટે લ સંપર્ક : કૃ ષિવિજ્ઞાન

અપર લેવલ, રોયલ કોમ્પ્લેક્ષ, ભુતખાના ચોક, ઢે બર રોડ, રાજકોટ - ૩૬૦૦૦૨ ફોન : ૦૨૮૧-૨૨૨૯૯૬૬ ફે ક્સ : ૦૨૮૧-૨૨૨૯૮૬૬ ઈમેઈલ : kvrajkot@gmail.com

લવાજમ વાર્ષિક ત્રિવાર્ષિક પાંચવર્ષીય

ખેડૂતો માટે ૩૯૯/૧૦૯૯/૧૮૯૯/-

સંસ્થા માટે ૭૯૯/૨૧૯૯/૩૭૯૮/-

લવાજમની રકમ મનીઓર્ડ ર, ડીમાંડ ડ્ રાફ્ટ અથવા એટપારના ચેક દ્વારા કૃ ષિ વિજ્ઞાન ના નામે મોકલવો.

Advertisement Size :

Full Page : 16x22 cm Half Page ( Horizontal) : 16 x 10 cm Half Page (Vertical) : 7.5 x 22 cm Quarter Page : 7.5 x 10 cm

6

rhðpk kuX$¹k

7

fpku kuX$¹k âp.gu.

10

L$s®ìe kuX$¹k

12

A¡rie_ A¡N°u rS>_¡rV$¼k gu.

14

Aprv$Ðe A¡N°u V¡$L$ âp. gu.

16

Fsy ¾$p¡` L$¡f âp. gu.

18

dpL®}h kuX$¹k gu.

20

Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡ : Å¡ lp\ _¡ l¥ey„ kp\ sp¡ L$ey¯ DÅm¡ _p\ !

21

L$©rj eyr_hk}$V$u_p Üpf¡\u

24

âpL$©rsL$ M¡su: S>du_ `pZu R>p¡X$_p k„b„^_u DÐ`pv$_ `f Akf

25

L$©rj op_ : Nygpbu Cem_p dpV$¡ î¡› lr\epf a¡fp¡dp¡_ V$²¡`-ëeyf

28

d__u hps : A_yL|$m `qf[õ\rs âdpZ¡ buS> `k„v$Nu

30

âpL$©rsL$ M¡su: v$¡iu Npe Ap^prfs âpL$©rsL$ L$©rj

31

L$`pk_u M¡su: L$`pk_u rhL$pk âr¾$ep

32

L„$`_u ÞeyT: buS> DÐ`pv$_ n¡Ó¡ BNg kuX$¹k_y„ AN°õ\p_

33

Y$p¡gue¡ b¡W$p :

34

Ap¡V$g¡ b¡W$p :

35 નોંધ

તંત્રી/ પ્રકાશક : એમ.પી. પટે લ

સર્વ હક્ક પ્રકાશકને સ્વાધીન * ન્યાયક્ષેત્ર, રાજકોટ નોંધ : કૃ ષિ વિજ્ઞાનમાં છપાતા લેખ, જાહે રાત અને માહિતી જે તે લેખક કે કં પનીના છે તેની સાથે અમે સહમત છીએ તેમ માનવું નહિ.

AÆs kuX$¹k âp.gu.

ગયા મહીનાના એપ્રિલ ૨૦૨૩ અંકમાં પ્રસિદ્ધ થયેલ લેખ "પ્રાકૃ તિક ખેતીમાં પાક પોષણ વ્યવસ્થા અને જીવ દ્રવ્યનું મહત્વ" લેખમાં લેખક નું નામ સરતચૂક થી પ્રસિદ્ધ કરવાનું રહી ગયેલ છે જે નીચે મુજબ છે . ડો. એ.આર. કસવાળા, ડો.એ.પી. ઈટાલીય, ડો. પી.કે . દુબે, જમીન વિજ્ઞાન અને કૃ ષિ રાસાયણશાસ્ત્ર વિભાગ, અસ્પી બાગાયત વ વનીય મહાવિદ્યાલય, ન.કૃ .યુ. નવસારી- ૩૯૬૪૫૦

કુ રિયર સેવા દ્વારા કૃ ષિ વિજ્ઞાન મેળવવા માંગતા ગ્રાહકો માટે સૂચના All rights reserved Reproduction without prior permission of the publisher is expressly prohibited. The Publisher makes every efforts to ensure that the magazine's contents are correct. However, we accept no effect thereof.

The opinions expressed by experts are their own and in no way reflect that of the publisher.

Printed Published and owned by : Smt. M. P. Patel, Published from 47-B, Panchvati society, Rajkot-1 and Printed at Gujarat Printers, Rajkot, Editor : Smt. M. P. Patel

4

‘કૃ ષિ વિજ્ઞાન’ના ઘણા બધા ગ્રાહકો તરફથી કૃ ષિ વિજ્ઞાન નિયમિતરૂપે પોસ્ટમાં મળતું ન હોવાની ફરિયાદો અમને મળતી રહી છે . ગ્રાહકોની માંગણીને ધ્યાનમાં રાખીને કુ રિયર દ્વારા અંક મોકલવાના એક નવા વિકલ્પ અંગે નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે . આ કુ રિયર સેવાનો લાભ લેવા માંગતા ગ્રાહકોને માટે હાલના લવાજમ સાથે નીચે પ્રમાણેના કુ રિયર સર્વિસના અલગ ચાર્જ પ્રતિવર્ષ આપવાના રહે શેઃ 1. સૌરાષ્ટ્ર ના ગ્રાહકો માટે : લવાજમ + રૂા.૨૪૦/- પ્રતિવર્ષ 2. ગુજરાતના ગ્રાહકો માટે : લવાજમ+રૂા.૩૦૦/- પ્રતિવર્ષ 3. મુંબઇના ગ્રાહકો માટે ઃ લવાજમ + રૂા.૩૦૦/- પ્રતિવર્ષ 4. અન્ય તમામ રાજ્યો માટે ઃ લવાજમ + રૂા.૩૫૦/- પ્રતિવર્ષ આ અંગે email:kheti.rajkot@gmail.com અથવા મો : ૯૮ ૨૫ ૨૨ ૯૯ ૬૬ ઉપર જાણ કરવા વિનંતી.

- તંત્રી/સંપાદક

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

L$©rj rhop_ S>y_p A„L$p¡dp„\u

hj® 1975_p S>ygpC dpk_p A„L$dp„ ârkÙ \e¡gp¡ îu frscpC A„^prfep_p¡ g¡M ApS>¡ 2023_p hj®dp„ `Z k|L$u M¡su L$fsp M¡X$|sp¡ dpV$¡ âõsys R>¡. ^Þehpv$ L$©rj rhop_. hjp£ `l¡gp_u hps ApS>¡ `Z âõsys R>¡.

kyL$u M¡su_p kyÓp¡

Ap`Zp v$¡i_u dp¡V$pcpN_u M¡su fpddp¡gu R>¡, A¡V$g¡ dp¡V$p cpN_p hph¡sf_u `¡v$pi_p¡ Ap^pf L$¡hm hfkpv$ D`f R>¡ A_¡ s¡ hfkpv$ Å¡CA¡ s¡V$gp A_¡ S>ê$f lp¡e Ðepf¡ Aph¡ s¡p S> gugp gl¡f \pe R>¡. R>¡‰p„ hfkp¡dp„ hfkpv$_u Ar_erdssp M|b S> A_ychhu `X$u R>¡. A¡V$g¡ L$yv$fs_u kpd¡ V$L$hp dpV$¡ Ap`Z¡ V$u`¡V$u`p„ `pZu_p¡ D`ep¡N M¡su dpV$¡ L$fuA¡ s¡hu fus¡ Ap`Z¡ M¡su_y„ L$pdL$pS> A_¡ `Ùrs Np¡W$hhu Å¡CA¡ A¡ kdS>hp_u OX$u Aphu Q|L$u R>¡. `pL$_¡ DNhp A_¡ rhL$pk L$fhp dpV$¡ Mpsf, lhp A_¡ âL$pi_u S>¡d c¡S> A\hp `pZu A¡ Ar_hpe® hõsy R>¡. âL$pi `yóL$m lp¡e, lhp `|fsu lp¡e A_¡ Mpsf_u L$du rbgL$yg _ lp¡e sp¡ `Z c¡S> A`|fsp lp¡e sp¡ `pL$ r_óam S>i¡. hfkpv$u c¡S>_p¡ L$¡hm D`ep¡N L$fu_¡ M¡su L$fhpdp„ Aph¡ s¡_¡ k|L$u M¡su L$l¡hpe. Ap k|L$u M¡su Ap`Z¡ Ðep„ dp¡V$p cpN_p âv$¡ip¡dp„ A¡L$ dpÓ Ap^pf R>¡. A¡V$g¡ Aphu M¡sudp„ DÐ`pv$_ h^pfhp_p rkÙp„s_p Ap`Z¡ Adg L$fhp Å¡CA¡. k|L$u M¡su_p dy¿e rkÙpÞs L$yv$fs¡ Ap`¡gy„ `pZu h^ydp„ h^y S>du_dp„„ Åe A_¡ kQhpe s¡ R>¡. Ap\u L$fu_¡ Aphu fus¡ kQhpe¡gy„ `pZu `pL$_¡ `|fsp âdpZdp„ dmu iL$¡.

Ap dpV$¡ _uQ¡ âdpZ¡ L$fhy„. કૃ ષિ વિજ્ઞાન

(1) L$„V$|f `pmp bp„^hp.

(2) L$„V$yf `ÙrsA¡ M¡X$ A_¡ buÅ L$pdp¡ L$fhp„„.

(3) Ap¡R>p `pZuA¡ A_¡ hl¡gu \su `pL$p¡_u Ås¡p_y„ hph¡sf L$fhy„.

(4) `l¡pmp `pV$g¡ A_¡ R>¡X$¡ hÃQ¡ h^y S>Áep fpMu hph¡sf L$fhy„.

(5) `V$u `pL$ `Ý^rsA¡ hph¡sf L$fhy„.

(6) S>du_dp„ b_¡ A¡V$gy k¡ÞÖue kMpsf _p„Mhy. (7) `pL$_u a¡fbv$gu L$fhu.

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

5

18th કપાસ બીજ પસંદગી િવશેષ�ક 2023

ACH-5 90 dZ/A¡L$f frkL$cpC dpBÆcpC `V¡$g

ACH-52 75 dZ/A¡L$f L$pkdcpC dpdv$cpC i¡fkuep

dy.L„$\pfuep, sp. L$fS>Z, Æ. hX$p¡v$fp dp¡. 99257 88522

dy.kf^pfL$p, sp. hp„L$p_¡f, Æ. dp¡fbu dp¡. 97236 83879

ACH-1199 77 dZ/A¡L$f hfÅ„NcpC A¡g. bpdcZuep

dy. A„Åf, sp.D_p, Æ. Nufkp¡d_p\ dp¡. 72029 23751

ACH-1199 70 dZ/A¡L$f Al¡dv$cpC AgucpC rk`pC

ACH-155 55 dZ/A¡L$f _V$hfcpC v¡$hÆcpC `V¡$g

dy. Adfkf, sp.hp„L$p_¡f, Æ.dp¡fbu$ dp¡. 9737138454

dy. hpX$p¡\, sp. hX$pgu, Æ. kpbfL$p„W$p$ dp¡. 94276 92081

809, 8dp¡ dpm, kag âugyX$, âlgpv$ L$p¡gp¡_u, AðfpS> b„Ngp¡ `pR>m, A¡k.Æ. lpCh¡, Adv$phpv$

6

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

ACH-155

ACH-5

ACH-1199

dÂed

hl¡gu

hl¡gu

hl¡gu

dp¡V$y „$

dÂed

dÂed

dp¡V$y „$

Myëgp¡

Myëgp¡

Myëgp¡

Dcp¡ Myëgp¡

૧ મણ = ૨૦ િકલો

AÆs kuX$¹k âp.gu.

ACH-199

dÂed ê$hp„V$u dÂed ê$hp„V$u dÂed ê$hp„V$u dÂed ê$hp„V$u 079-40099285 Ly$gv$u` rhÌ$g`fp dp¡. 8320032209

ઇન્ક્વાયરી નં- 6

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 7

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

7

18th કપાસ બીજ પસંદગી િવશેષ�ક 2023

rhðpk555

dlpdyr_ 70 dZ/A¡L$f L$p„rsgpgcpC v$¡hiucpC `V$¡g

85 dZ/A¡L$f _hO_cpC R>_pcpC kpL$fuep dy.S>kp`f sp.d|mu Æ.kyf¡ÞÖ_Nf dp¡.9879792239

dy.ÆrL$epfu sp.lmhv$ Æ.dp¡fbu dp¡„.9725579519

dlpdyr_ 70 dZ/A¡L$f O_íepdcpC A„bpfpdcpC v$ghpX$u dy.Å¡NX$ sp.lmhv$ Æ.dp¡fbu dp¡„.9879727391

dlpdyr_ 112 dZ/A¡L$f L$¡s_cpC v$¡hÆcpC dl¡rfep

dlpdy_u 75 dZ/A¡L$f S>Nv$uicpC S>¡fpdcpC L$X$¡hpm

dy.v$¡hmuep sp.gMsf Æ.kyf¡ÞÖ_Nf dp¡„.8128299702

dy._p_u L$y„L$phph sp.L$y„L$phph Æ.Adf¡gu$

dp¡„.9879647666

904, Apgp`-bu, ip÷u d¡v$p_, fpS>L$p¡V$ 360001

8

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

dlpdyr_ ky`f

dyL$pbgp

dÝed

dÝed

dÝed

dp¡V$y„

dÝed

dÝed

cfphv$pf

cfphv$pf

My‰p¡

-

{hp„V$u

dÝed {hp„V$u

૧ મણ = ૨૦ િકલો

rhðpk kuX$¹k

rhðpk -555

lprv$®L$ gpgrL$ep - 8320622539 lf¡i r_f„S>_u - 8200750117

ઇન્ક્વાયરી નં- 8

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 9

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

9

18th કપાસ બીજ પસંદગી િવશેષ�ક 2023

r_ep¡ r_ep¡ 90 dZ/A¡L$f fZÆscpC L$_ycpC fpW$p¡X$

88 dZ/A¡L$f rv$gu`cpC dp¡l_cpC amvy$

dy. L$p¡gL$u, sp. D`g¡V$p, Æ. fpS>L$p¡V$

dp¡. 9724107806

dy.sp.bfhpmp, Æ. bp¡V$pv$ dp¡. 9898193882

r_ep¡ 95 dZ/A¡L$f kp¡g„L$u S>k`pgtkl v$p¡gstkl

dy.`fh¡V$p, sp.k„M¡X$p, Æ.R>p¡V$p Dv¡$`yf$ dp¡. 84692 39744

RCH 659 75 dZ/A¡L$f kh£icpC bpbycpC `V¡$g

RCH 659 70 dZ/A¡L$f âsp`cpC kp¡dpcpC bprfep

dy. k„X¡$f, sp. `pV$Z, Æ. `pV$Z dp¡. 99044 85630

dy.rkdX$uep sp.bp¡X¡$gu Æ.R>p¡V$pDv¡$`yf dp¡. 99791 44240

10, A_ubp A¡õV$¡V$, V$pV$p _dL$ `pR>m, Akgpgu bpe`pk fp¡X$, Akgpgu, Adv$phpv$ ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 10 કૃ ષિવિજ્ઞાન

fpiu _uep¡

fpiu d¡ÆL$

fpiu 797

hl¡gu

dÂed

dÂed

hl¡gu

dp¡V$y „$

dÂed

dp¡V$y „$

dÂed

dÂed

cfphv$pf

cfphv$pf

Myëgp¡

dÂed ê$hp„V$u

M|b h^pf¡

h^pf¡ ê$hp„V$u h^pf¡ ê$hp„V$u

૧ મણ = ૨૦ િકલો

fpku kuX$¹k âp.gu.

fpiu 659

fuÆep¡_g ¾$p¡` d¡_¡S>f :Æs¡ÞÖ `V$¡g - 94277 18035 rkr_ef qfÆep¡_g rbT_¡i d¡_¡S>f : rls¡_ ^dkpZuep 99099 11904

ઇન્ક્વાયરી નં- 10

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 11

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

11

18th કપાસ બીજ પસંદગી િવશેષ�ક 2023

L$s®ìe 2 C_ 1

L$s®ìe 2 C_ 1

75 dZ/A¡L$f fpdÆcpC gpgÆcpC fpbX$uep

87 dZ/A¡L$f v¡$hfpS>cpB S>NpcpC O¡gpZ

dy. QcpX$uep, sp. gpW$u, Æ.Adf¡gu$

dy. ksp`f, sp.ÅdÅ¡^`yf, Æ. Åd_Nf

dp¡v$uÆ 70 dZ/A¡L$f fZÆscpB _pNcpB hpmp dy. dpgugp, sp. Æ. Adf¡gu

65 dZ/A¡L$f S>e¡icpB gugp

N¡g¡¼ku N¡g¡¼ku 60 dZ/A¡L$f Ad©scpC Np¡f^_cpC AOfp

dy. QfMX$u, sp.Np¡„X$g, Æ. fpS>L$p¡V$

dy.kh®g, sp. ^°p„N^°p, Æ. kyf¡ÞÖ_Nf

ku/904, rk‚¡Qf - 2, kpbf lp¡V¡$g `pR>m, kfM¡S>-kpZ„v$ fp¡X$, kfM¡S>, Adv$phpv$-382210 ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 12 કૃ ષિવિજ્ઞાન

dp¡v$uÆ

N¡g¡¼ku

hl¡gu

hl¡gu

dÂed

dp¡Vy„$

dp¡Vy„$

dp¡Vy„$

KQp¡ cfphv$pf

dÝed

dÝed

dÂed ê$hp„V$u

dÂed ê$hp„V$u

dÂed ê$hp„V$u

૧ મણ = ૨૦ િકલો

L$s®ìe kuX$¹k

L$s®ìe 2 C_ 1

7046777222 Frj Y$p¡gfuep - 97238 37665

ઇન્ક્વાયરી નં- 12

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

ST¨jI V[U|L8[S 5|FP l,P

કદમ ઉ

વલ ભિવ ય માટ ઉઠાવો એક કદમ..

2 in 1

ગેલે સી

વધુ માિહતી માટ ફોન કરો - ૭૦૪૬ ૭૭૭ ૨૨૨ કૃ ષિ વિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 13

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

13

18th કપાસ બીજ પસંદગી િવશેષ�ક 2023

ky`f b„V$u

ky`f b„V$u

80 dZ/A¡L$f rhóÏcpC op_p¡hp hpOdp¡f

60 dZ/A¡L$f _hr_\ _pfpeZ tiv$¡

dy. _uhp_uL$mu, sp.dS>gNpJ, Æ. buX$ dp¡„. 9545518011

dy. Åhp_, sp. dS>gNpJ, Æ. buX$ dp¡„. 9673467562

80 dZ/A¡L$f rhipg gÿdZfph i¡S>yg

k„Ýep Np¡ëX$

dy. fpS>yfp, sp.N„Np`yf, Æ.i„cpÆ_Nf dp¡„. 7304485959

A„byÅ 70 dZ/A¡L$f âcy Apipfpd Apl¡f

A„byÅ 62 dZ/A¡L$f Abpkpl¡b fphkpl¡b tiv$¡

dy.fpe`yf sp.N„Np`yf,Æ.i„cpÆ_Nf dp¡„. 9960499685

dy. i¡f`yf , sp. N„Np`yf, Æ. i„cpÆ_Nf

dp¡„. 83909 42391

608-609, õ`p_ V$²¡X$ k¡ÞV$f, L$p¡Qfb Apîd kpd¡, Apîd fp¡X$, `pgX$u, Adv$phpv$- 380006 ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 14 કૃ ષિવિજ્ઞાન

k„Ýep Np¡ëX$

ky`f b„V$u

dÝed

hl¡gu

hl¡gu

dp¡V$y„

Myb dp¡V$y„

dÝed

cfphv$pf My‰p¡

My‰p¡ R>p¡X$

cfphv$pf My‰p¡

dÝed {hp„V$u

dÝed {hp„V$u

h^y {hp„V$u

૧ મણ = ૨૦ િકલો

A¡rie_ A¡N°u rS>_¡rV$¼k gu.

A„byÅ

079 26577662 hu L$¡. `V$¡g -96876 37604

ઇન્ક્વાયરી નં- 14

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 15

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

15

18th કપાસ બીજ પસંદગી િવશેષ�ક 2023

L$p¡V$b¡ÞL 150 dZ/A¡L$f âL$picpC bpbycpC gpW$uep

L$p¡V$b¢L$ 80 dZ/A¡L$f _f¡icpC cuMpcpC cpguep

dy. MuS>X$uep sp. NYX$p Æ. bp¡V$pv$$ dp¡.99130 86013

dy.MX$kguep sp.dlyhp Æ.cph_Nf$ dp¡„.94264 62009

L$p¡V$b¡ÞL$ 85 dZ/A¡L$f `„L$S>cpC `p¡„rL$ep

dy. dS>¡hX$u sp. S>y_pNY Æ. S>y_pNY dp¡.9724559055

L$p¡V$b¢L$ 82 dZ/A¡L$f _pTufcpC Aåv$ygcpC k¡fkuep

L$p¡V$b¡ÞL$ 92 dZ/A¡L$f v$¡hpescpC _pfZcpC bpf¥ep

dy. kZp¡kfp sp./Æ. fpS>L$p¡V$ dp¡„.92656 25674

dy.Mp_ MuS>X$uep sp.D`g¡V$p Æ. fpS>L$p¡V$ dp¡„.99093 34268

302, rd_fhp L$p¡„àg¡¼k, A¡k. X$u. fp¡X$, rkL„$Öpbpv$ 500003 ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 16 કૃ ષિવિજ્ઞાન

dp¡np

dÝed

dÝed

dÝed

dp¡Vy„$

cfphv$pf KQp¡

cfphv$pf KQp¡

dpÝed {hp„V$u

dÝed {hp„V$u

૧ મણ = ૨૦ િકલો

Aprv$Ðe A¡N°u V¡$L$ âp. gu.

L$p¡V$b¡ÞL$

91 40 27842405 fpdk¡hL$ NyS®>f - 8000475275

ઇન્ક્વાયરી નં- 16

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 17

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

17

L„$`_u ÞeyT

r_^u buS>, M¡X$|sp¡_u kd©rÙ_y„ ârsL$$ _dõL$pf M¡X$ysrdÓp¡, Aph_pf Qp¡dpky L$¡hy \i¡ A¡hp¡ v$f¡L$ M¡X$ys rdÓp¡ _¡ rhQpf Aphsp¡ lp¡B R>¡. lhpdp_ Mpsp_u ApNplu A_ykpf v$¡idp Qp¡dpkp_y kdekf ApNd_ \B S>i¡ sp¡ Ap hj£ `Z Mfua`pL$p¡_y rh¾$du hph¡sf \hp_p¡ A„v$pS> R>¡. s¡\u M¡X$ysp¡_u S>ê$rfesp¡ Ýep_dp fpMu_¡ r_^u rkX$¹k M¡X$|sp¡_p rls dpV$¡ ld¡ip L$pe®fs fl¡g R>¡. r_^u rkX$¹k sfa\u DÃQ L$np_p A_¡ Ap„sffp[ô²e g¡hg_p rbepfZp¡ M¡X$ysp¡_¡ dmu fl¡ s¡ dpV$¡ kss âeÐ_ L$fsp füp R>uA¡. sp¡ M¡X$|s rdÓp¡ Ap Qp¡dpky kuT_dp `Z dbgM DÐ`pv$_ d¡mhhp dpV$¡ DÑd rbepfZ_u `k„v$Nu L$fhu MybS> S>ê$fu R>¡. sp¡ Qpgp¡ hl¡gu sL$¡ r_^u rkX$¹k kp\¡ Å¡X$pC DÑd NyZhÑp hpmy rbepfZ hp`fu_¡ Aph_pf Qp¡dpky rkT_dp h^y DÐ`pv$_ d¡mhp¡. r_^u r¾$ó_p

• • •

DcX$u Ås v$pZp¡ _p_p¡, ApL$j®L$ Nygpbu f„N _p¡ rV$½$p A_¡ N¡{ kpd¡ ârsL$pfL$ Ås R>¡L$ ky^u gugp¡R>d `p¥[ôL$ Qpfp¡

r_^u -37

• • • •

DcX$u Ås DÑf NyS>fps dpV$¡ kp¥\u A_yL$|m S>du_ _p kyL$pfp dpV$¡ ârsL$pfL$ v$pZp _p¡ f„N dÝed Nygpbu

gugp Ap¡mp dpV$¡ kp¥\u DÑd dp¡V$p¡ ApL$j®L$ v$pZp¡ hl¡gu `pL$su Ås

• • • •

DcX$u Ås A¡¼k`p¡V$® ¼hp¡rgV$u _p v$pZp„ gukp¡ v$pZp¡ DÐ`pv$_ ndsp 1150-1250 rL$gp¡ / A¡L$f

r_^u - 22

A^® h¡gX$u Ås v$pZp _p¡ f„N ApL$j®L$ Nygpbu `pL$hp_p rv$hkp¡ 115-120 rv$hk DÐ`pv$_ ndsp 1000-1100 rL$gp¡ / A¡L$f

r_^u - 32

• • • •

• • •

r_^u ¾$p„rs

DcX$u Ås rV$½$p A_¡ N¡{ kpd¡ ârsL$pfL$ Ås v$pZp¡ ApL$j®L$ Nygpbu f„N _p¡ DÐ`pv$_ ndsp 1350-1450 rL$gp¡/A¡L$f `pL$hp_p rv$hkp¡ 130-135 rv$hk

r_^u - 20

• • • •

Mpk L$fu_¡ Ap Qp¡dpky kuT_ dpV$¡ r_^u kuX$¹k Üpfp Ars Ap^yr_L$ MAC V$¡L$_p¡gp¡Æ A_¡ INM ey¼s (powered by verdesian technology, USA) _hu Ås S>¡hu L$¡ r_^u A„Óp, r_^u r¾$ó_p, r_^u Arð_u blpf `pX$hpdp„ Aphu R>¡. Ap b^u Åsp¡_u dy¿e Mprkes _uQ¡ dyS>b R>¡

r_^u A„Óp

dp¡V$p Nygpbu f„N_p A¡¼k`p¡V$® ¼hp¡rgV$u_p v$pZp„ A^® h¡gX$u Ås h^pf¡ DÐ`pv$_ DÑd OpkQpfp¡

r_^u Arð_u

• • • • •

dNamu `pL$ kp¥fpô² _u M¡su dpV$¡ L$fp¡X$fˆy kdp_ `pL$ NZpC R>¡. sp¡ hs®dp_ kde_¡ Ýepdp fpMu_¡ L$„`_u `pk¡ DÃQ NyZhsp ^fphsp dNamu rbepfZ Åsp¡ S>¡hp L$¡ r_^u A„Óp, r_^u r¾$ó_p, r_^u ¾$p„rs, r_^u Arð_u, r_^u FÐhp, r_^u - 20, r_^u22, r_^u- 24, r_^u- 32, r_^u- 37 r_^u39, r_^u-128 , r_^u -66, r_^u-9, r_^u11 _p DÃQ L$np _p rbepfZ D`gå^ R>¡

• • • •

A^® h¡gX$u Ås S>du_ _p kyL$pfp kpd¡ ârsL$pfL$ `pL$hp_p rv$hkp¡ 110-115 rv$hk DÐ`pv$_ ndsp 1100-1200 rL$gp¡/A¡L$f

r_^u -39

• • • •

DcX$u Ås gugp Ap¡mp dpV$¡ kp¥\u DÑd dp¡V$p ApL$j®L$ v$pZp DÐ`pv$_ ndsp 1200-1250 rL$gp¡ A¡L$f

r_^u 24

• • •

DcX$u Ås gukp¡ v$pZp¡ A¡¼k`p¡V$® ¼hp¡rgV$u v$pZp¡

Fsy ¾$p¡` L$¡f âp. gu. àgp¡V$ _„bf 531/bu, fp¡X$ - Æ, rL$ip_ N¡BV$, fpS>¡ÞÖ L$p¡ëX$ õV$p¡f¡S> `pk¡, gp¡^uL$p ÆApCX$uku, d¡V$p¡X$p. l¡ë`gpB_ _„bf : 98244 82223

ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 18 કૃ ષિવિજ્ઞાન

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 19

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

19

18th કપાસ બીજ પસંદગી િવશેષ�ક 2023

L$pL$pÆ L$pL$pÆ 95 dZ/A¡L$f Ncê$cpB lfv$pkcpB smprhep

90 dZ/A¡L$f rb°S>¡icpC rv$gu`cpC Np¡„X$guep dy. Åmuep sp. Æ. Adf¡gu dp¡„. 99134 44436$

dy. Ap„bfX$u sp.gpW$u Æ. Adf¡gu dp¡„. 96384 77389

90 dZ/A¡L$f âL$picpC ^u{cpC riepm

v$¡h

dy.L$f¡_u, sp.Nuf NYX$p, Æ.Nuf kp¡d_p\ dp¡„. 99245 73026

L$pL$pÆ 70 dZ/A¡L$f hpgÆcpB Åv$hcpC h¡L$fuep

L$pL$pÆ 75 dZ/A¡L$f rh_ycpC L$pmycpB kfh¥ep

dy. hp„N^°p sp. Mp„cp Æ. Adf¡gu$ dp¡„. 99137 24727

dy. ÓpL$yX$p sp. Mp„cp Æ. Adf¡gu dp¡„. 99098 13043

v$¡h

L$pL$pÆ

_„v$y

dÂed

dÂed

dÂed

hl¡gu

dp¡V$y „$

dÂed

dp¡V$y „

dÂed

Myëgp¡

JQp¡

Dcp¡

JQp¡

૧ મણ = ૨૦ િકલો

k„v$¡i

dÂed ê$hp„V$u dÂed ê$hp„V$u dÂed ê$hp„V$u kp^pfZ ê$hp„V$u

dpL®}h kuX$¹k gu. bu-509, `p„Qdp¡ dpm, rië` A¡fp¡_, `L$hp_ kL$®$g `pk¡, ku„^y ch_ fp¡X$, bp¡X$L$v$¡h, Adv$phpv$

L$©Zpg Qp¡hV$uep$ Msc (Agri)- 76000 23923

ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 20 કૃ ષિવિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 20

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡

Å¡ lp\ _¡ l¥ey„ kp\ sp¡ L$ey¯ DÅm¡ _p\ !

A¡L$hpf õhpdu rhh¡L$p_„v$ dp¡V$p ^d®õdpfL$_p r_dp®Z_y„ L$pd Å¡hp dpV$¡ Nep. Ðep„ Ak„¿e L$pfuNfp¡ kdp_ h¡s_¡ `Õ\f OX$hp_y„ L$pd L$fu füp lsp.`Z v$f¡L$_p Ql¡fp_p S>yv$p S>yv$p cph Å¡B rhQpfdp„ `X$u Nep L$¡ Aphy„ L$¡d ? s¡Ap¡ â\d v$y:Mu v$¡Mpsp L$pfuNfp¡_¡ dþep A_¡ `|R>éy„, "sd¡ gp¡L$p¡ Ap iy„ L$fu füp R>p¡ ?' `¡gp gp¡L$p¡A¡ S>hpb Apàep¡, 'Af¡, dlpfpS> ! iy„ L$luA¡ sd_¡, Nep S>Þddp„ L$f¡gp„ `p`_p„ am õhê$`¡ Ap `Õ\fpAp¡ kp\¡ ^rX$L$p g¡hp_u L$pmu dS>|fu L$fu rv$hkp¡ L$p`uA¡ R>uA¡.' `R>u s¡Ap¡ S>¡d_p Ql¡fp _lp¡sp bly v$y:Mu L$¡ _lp¡sp v$¡Mpsp bly Ap_„rv$s A¡hp L$pfuNfp¡_¡ dþep A_¡ A¡_¡ `Z Ap S> khpg `|R>ép¡. sp¡ s¡ L$pfuNfp¡A¡ S>hpb Apàep¡ "S>yAp¡_¡ õhpduÆ ! Ap Ofk„kpf dp„X$ép¡ R>¡ A¡V$g¡ b¥fp-R>p¡L$fp„_¡ `pghhp_u S>hpbv$pfu_p cpN ê$`¡ Al] S>¡ `Õ\f OX$hp_y„ L$pd Q]^¡ s¡ L$fuA¡ R>uA¡ A_¡ L$yV$y„b_p fp¡V$gp fmuA¡ R>uA¡.'

Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

R>¡‰¡ rhh¡L$p_„v$Æ A¡hp L$pfuNfp¡_¡ dþep-S>¡Ap¡_p Ql¡fp `f L$pd L$fhp_p¡ Ap_„v$ hfspB füp¡ lsp¡. õhpduÆA¡ Ap S> khpg s¡Ap¡_¡ `Z `|R>ép¡. A¡ gp¡L$p¡A¡ blyS> âkßsp `|h®L$ S>hpb Apàep¡, " Af¡, õhpduÆ ! Ad_¡ sp¡ Ap v$¡i_u dp¡V$pdp dp¡V$u k¡hp L$fhp_y„ kv¹cpÁe âpá \ey„ R>¡. Ap v$¡i_u k„õL$©rs_¡ DÅNf L$fsy„ Ap õdpfL$ b_u füy„ R>¡, crhóedp„

gpMp¡ gp¡L$p¡ Ap_u dygpL$ps¡ Aphu Ap`Zu k„õL$©rs_p¡ `rfQe `pdi¡. Ad¡ Mf¡Mf _kubv$pf R>uA¡ L$¡ cNhp_¡ Aphp ^d®õdpfL$_p r_dp®Z L$pe®_p¡ Ad_¡ rlõkp¡ b_pìep.'

A¡L$ kdp_ L$pd A_¡ A¡L$kdp_ h¡s_ lp¡hp R>sp„ rhQpfkfZu S> Ap_„v$ L$¡ v$y:M Ap`hp dpV$¡ r_rdÑ b_su lp¡e R>¡. Ap`Zp Ap_„v$ L$¡ v$y:M dpV$¡ Ap`Zp L$pd S>hpbv$pf lp¡e A¡_p L$fsp„ Ap`Zp¡ A¡ L$pd âÐe¡_p¡ Ö[ôL$p¡Z S> h^y S>hpbv$pf lp¡e R>¡. `|Äe Ny{v$¡h_y„ `Z A¡hy„ S> L$l¡hp_y„ R>¡ L$¡ dpZk h^pf¡ L$pd L$fhp\u _l] `Z L$pd_¡ "cpf' kdÆ_¡ d_ hNf L$fhp\u \pL$u Åe R>¡. L$pe®_¡ cpf dp_hp\u s¡ AO{„ \C Åe R>¡. d_ hNf_y„ L$pd dpÓ YkfX$p¡ gpN¡ R>¡, s¡dp„ Ap_„v$ Aphsp¡ _\u. Ap_„v$ sp¡ d__¡ Ndsy„ L$pd L$fhpdp„ S> Aph¡ R>¡.A_¡ s¡_p„ `rfZpdp¡ `Z ky„v$f Aphsp„ lp¡e R>¡.

Ap füp A¡hp Dv$plfZ L$¡ S>¡dp„ "AZNdsy„ L$pd' R>p¡X$u "d_Ndsy„' L$pd rõhL$pey¯ lp¡e : Adpfp L$yV$y„bu AdfiucpB-S>¡Ap¡ cÎep sp¡ R>¡ rkrhg A¡„rS>_etfN_y„. `Z s¡d_¡ s¡Z¡ L$f¡gp Aæepk_¡ gNsp¡ ìehkpe L$fhpdp„ rv$g _ gpÁey„. s¡dZ¡ ìehkpe `k„v$ L$ep£ rlfp DÛp¡N_p¡. A¡ ìehkpedp„ A¡ d_\u Ap_„rv$s A_¡ `¥k¡V$L$¡ kyMu R>¡. કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

21

Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡

Af¡ , dpfp A¡L$ rdÓ bu.A¡.bu. A¡X$. \C, 8 hfk A¡L$ DÑd A¡hu gp¡L$ipmpdp„ d_¡ L$ d_¡ rinL$ sfuL$¡ afS> bÅhu `Z s¡Ap¡_¡ Å¡BA¡ A¡V$gp¡ Ap_„v$ Aphsp¡ _lp¡sp¡. s¡dZ¡ MpspL$ue `funpAp¡ Ap`sp„ `u.A¡k.ApB. sfuL$¡_u `k„v$Nu_u sL$ dmsp„ h¢s rinL$ sfuL$¡_u _p¡L$fu R>p¡X$u, `p¡gukMpsp_u _p¡L$fuA¡ QX$u Nep. kpQp Mp¡V$p Ny_¡Npfp¡ kp\¡ L$pd `pX$hp_p¡ A_¡ fpS>L$ue _¡spAp¡_p L$pe®¾$dp¡ hMs¡ ìehõ\p A_¡ k„fnZ_p blp_p _uQ¡ v$p¡X$pv$p¡X$u A_¡ lpÆlp L$fhp_p ìehkpedp„ A¡d_¡ ip„rs\u Ap v$¡i_p cprh _pNrfL$p¡ (rhÛp\}$Ap¡)_¡ rinZ Ap`hp A_¡ Ny{Æ sfuL$¡_y„ dp_kÞdp_ d¡mhhp_u syg_pA¡ h^y kp{„ gpÁey„ bp¡gp¡ ! A_¡ Mf¡Mf ApS>¡ `p¡gukMpspdp„ `u.A¡k.ApB. sfuL$¡_u DÑd L$pdNufu L$fu gp¡L$p¡_¡ Myb S> D`ep¡Nu \C füp R>¡, A¡ hps `Z A¡V$gu S> kpQu R>¡.

^d®`[Ð_ bl¡_ cph_p fl¡ R>¡. Ap M¡X$|s L$`g `pk¡ S>du_ sp¡ R>¡ dpÓ 4 A¡L$f. `Z A¡V$gu S>du_dp„ Np¡`pg__¡ kp\¡ fpMu, _hp L$©rj rhop__u c¡f gC DÐ`pv$_ sp¡ 10 A¡L$f S>du_ ^fphsp M¡X$|s L$fsp„ h^pf¡ d¡mhhp D`fp„s M¡s`¡v$pi_y„ d|ëeh^®_ L$fu, v$p¡Yu-bdZu tL$ds D`Åhu, Ås dl¡_s A_¡ S>ê$fu L$fL$kf \L$u Æh_ ìehlpf Np¡W$hsp flu, Npddp„ b¡ dpm_y„ `pL$y„ kyrh^pey¼s Of sp¡ b_pìey„, `Z `p¡sp_p b¡ v$uL$fp Ane A_¡ rhfpS>_¡ dp¡„Ou ipmp A_¡ L$p¡g¡S>dp„ cZphu bß¡_¡ A¡„rS>_uef b_pìep R>¡ bp¡gp¡ ! A¡d_u kp\¡_u hpsQusdp„ s¡d_¡ dp¡Y¡ L$rv$ "\pL$ gpÁep¡ R>¡' A¡hp¡ iåv$ kp„cþep¡ _\u. lp, hMsp¡ hMs s¡Z¡ M¡sudp„ _hy„ iy„ L$ey¯ R>¡ A_¡ crhóe¡ iy„ L$fhp_y„ Apep¡S>_ R>¡ A¡ rhi¡_u hpsp¡ M¡X$|sp¡_u kcpdp„ L$fu AÞe M¡X$|sp¡_u DÐkpl-b¡V$fu QpS>® L$fhp_y„ L$pd L$fu fl¡g R>¡. Ap v$„`rsA¡ "Mfp M¡X$|s' lp¡hp_y„ kpQy„ Dv$plfZ `y{„ `pX$éy„ R>¡. A¡_u kamsp `pR>m Å¡ L$p¡B bm lp¡e sp¡ s¡ s¡Ap¡_p L$pd âÐe¡_p rv$g_p f„N_y„ S> R>¡ !

S>¡ L$pd rõhL$pey¯ lp¡e s¡dp„ Å¡ lp\_u kp\¡ l¥ey„ A`psy„ lp¡e sp¡ L$¡hy„ kfk L$pe® \C iL$¡ R>¡

A¡_y A¡L$ h^y Æh„s Öôp„s Ap`y„ sp¡ Adpfp dpg`fp Npddp„ lpgdp„ kf`„Q sfuL$¡ k¡hp Ap`u füp R>¡ s¡ dpfp rdÓ îu d_ycpB khpZu R>¡. S>¡Ap¡ _hp L$©rj rhop__p¡ kp\ gC `p¡sp_u M¡sudp„ Ah_hu `Ù[ÑAp¡\u _rh_sd `pL$p¡ DNpX$u DÑd M¡su L$f_pf A¡L$ âep¡Niug M¡X$|s lp¡hp D`fp„s kpdrS>L$ L$pep£dp„e¡ L$ped DÐkpl A_¡ sfhfpV$\u R>gL$psp S> cmpsp lp¡e ! A¡d_u epv$i[¼s `Z A¡hu NS>b_u L$¡ A¡L$hpf c¡mp \e¡g S>Z_p Ql¡fp¡ A_¡ _pd s¡d_p Bç`p¡fV$¡X$ dNS>dp„ L$ped Mps¡ L$p¡sfpe Åe ! L$pd Nd¡ s¡_y„ A_¡ Nd¡ s¡ âL$pf_y„ lp¡e-`R>u s¡ L$p¡B_y„ ìe[¼sNs lp¡e, k„õ\pNs lp¡e L$¡ Npdpes lp¡e ? s¡_u fS>yAps fpÄe_u L$p¡B`Z Ap¡rak L$¡ Ar^L$pfu_¡ L$fhp_u lp¡e, tQ^p¡ d_ycpB_¡ ! L$pd spgyL$p L$¡ rS>‰p `„Qpes_¡ gNsy„ R>¡ L$¡ dpdgsv$pf - L$g¡¼V$f L$Q¡fu_¡ gNsy„ ? Apfp¡Áe rhcpN rhjeL$ R>¡ L$¡ `p¡rgk-Ap¡rak rhjeL$ ? Af¡ ! fpÄe_p ^pfpkæe L$¡ du_uõV$f_¡ fS>yAps L$fhu `X$¡ s¡hy„ cg¡_¡ lp¡e ! d_ycpB_u Ap¡mMpZ Myb S>bfu, A_¡ L$pd g¡hp_u AphX$s S> A¡hu L$¡ du_uõV$f L$¡ Ap¡rakf_¡ {b{ dmhp S>hpdp„ Ap¡rak_p¡ `Ëphpmp¡e¡ A¡d_¡ fp¡L$sp¡ _\u.

Npd_u klL$pfu d„X$mu, ipmp A_¡ N°pd `„Qpes b^pdp„ rv$g v$C_¡ fk g¡. kfL$pf `pk¡\u N°pdrhL$pk_u ep¡S>_pAp¡ v$p¡X$p^½$p L$fu_¡e gpìe¡ `pf L$f¡. d„X$mu_p âdyM L$¡ Npd_p kf`„Q_p lp¡Øp sp¡ ApS> R>¡ _¡ L$pg _ lp¡e ! `Z d_ycpB_y„ L$pd sp¡ Npd_p

S>¡Ap¡ Mfp cph\u L$pe® L$fsp lp¡e s¡hp Dv$plfZ : Adpfu bpS>y_y„ Npd ArZX$p. ArZX$pdp„ dpfp klpÝepeu A_¡ ÆNf rdÓ Q„v$ycpB Np¡V$u_p¡ v$uL$fp¡ cpB dl¡ÞÖ A_¡ A¡_p ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 22 કૃ ષિવિજ્ઞાન

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

Ly$v$fs_u L$¡X$uA¡ _ gpN¡, A_¡ Ap_„v$de b_u fl¡ s¡ L$d® "L$gp'_p¡ v$fˆp¡ `pd¡ R>¡.' "d_' hNf L$fhpdp„ Aphsy„ L$pe® A¡ "L$pe®' _l] `Z "h¡W$' NZpe. A_¡ h¡W$ L$fhp\u d_ `f sZph DÐ`ß \pe, A_¡ A¡_u õhpõÕe `f `Z Mfpb Akf Ecu \pe R>¡. k„ip¡^_ D`f\u Mbf `X$u R>¡ L$¡ sZphN°õs gp¡L$p¡_¡ dNS>_u Akds|gp, Ap^piuiu, lpB bu`u, X$peprbrV$k, Aëkf S>¡hp A_¡L$ v$v$p£ \hp_u iL$ésp h^pf¡ fl¡ R>¡.

AÞe gp¡L$p¡_u kfMpdZuA¡ s¡Ap¡ h^pf¡ Ahkpv$N°õs s\p `f¡ip_ fl¡ R>¡, A¡V$g¡ S> L$l¡hpey„ R>¡ L$¡ "dS>b|fu\u L$fhpdp„ Aph¡ s¡ L$pd M{„, `Z h¡W$ kdp_' A_¡ "âkßsp `|h®L$ L$fhpdp„ Aph¡ s¡ L$gp R>¡.' lp, A¡V$gy„ M{„ L$¡...: Ap`Z¡ Äepf¡ L$p¡B `Z Ar_hpe® L$pfZp¡kf, L$lp¡_¡ A¡hu `rf[õ\rs S> r_rd®s \hp\u L$p¡B L$pddp„ `X$hy„ `X$éy„ lp¡e sp¡ s¡dp„ Ap`Z¡ fk-ê$Qu L$¡ L$gp_¡ ipd¡g L$fhp„ A¡ `Z A¡L$ Æh_ kp^_p b_u fl¡ R>¡. Äepf¡ s¡ L$pd `pR>m rv$g f¡X$u_¡, Myi \C_¡, DÐkpl A_¡ Å¡d kp\¡ L$fuA¡ R>uA¡ Ðepf¡ s¡ L$pd dpfas S> Æh__u L$gp A_¡ kp¥„v$e® _uMfu DW$¡ R>¡. _p_pdp„ _p_p dpZk_y„ L$¡d _\u ? L$¡V$gue¡ hMs sp¡ `p¡sp_p rMõkp_y„ NpX$ucpX$y„ MfQu_¡ `Z A¡V$gp S> fk A_¡ cph\u L$f¡ L$¡ ApNgp dpZk_¡ k„sp¡j dmu fl¡. rv$g v$C_¡ Ndsy„ L$pd L$fhpdp„ Aph¡ sp¡ kpdprS>L$ g¡hg¡ `Z L$¡hp kfk L$pep£ L$fu iL$pe R>¡ A¡_y„ DÑd A_¡ Æh„s Dv$plfZ îu d_ycpB khpZu `|{„ `pX$u füp R>¡. õhe„ fk rh_p dpÓ v$¡Mpv$¡Mu\ _ T„`gphpe : Adpfp S> Npd_u hps L${„ sp¡ "lufÆcpB_p cpBAp¡ (L$pL$p_p v$uL$fpAp¡) AOfp„ M¡suL$pdp¡ L$fhp "S>¡kubu' diu_ gpìep R>¡, A_¡ Apk`pk_p rhõspfdp„ dp¡„Oy cpX$y„ gC bly S> kpfu L$dpZu L$fu füp R>¡.' s¡_y„ v$¡Mu_¡ A¡L$ gpìep¡, buÅ¡ gpìep¡, ÓuÅ¡..Qp¡\p¡...A¡d L$fsp„ L$fsp„ dpg`fp S>¡hp _p_L$X$p Npddp„ 18-19 S>¡V$gp S>¡kubu bygX$p¡Tfp¡ Aphu Nep„ ! Ap rhõspfdp„ A¡_¡ gNsy„ L$pd Ap¡R>y„ A_¡ diu_p¡ h^u `X$ép„. L$lp¡_¡ dpN_p âdpZdp„ `|fhW$p¡ h^u `X$sp„ OV$pX$¡g cpX$¡e L$pd dmsp„ b„^ \ep„. kp¥_¡ b¢L$gp¡__p láp cfhpdp„ s|V$p¡ `X$hp dp„X$ép¡. lh¡ ? kp¥ dy„Tpep ! A¡d L$fsp„ L$fsp„ A¡L$¡ h¡Ãey„, buÅA¡ h¡Ãey„, ÓuÅ..Qp¡\pA¡...A_¡ R>¡‰¡ b¡ M¡X$|s rkhpe_p b^pA¡ h¡Qu dpep¯ Ðepf¡ R>|V$L$pfp¡ \ep¡. S>¡ b¡ M¡X$|sp¡ L$¡ S>¡dZ¡ Äep„ Ðep„\u, v$|f_y„ L$¡ _ÆL$_y„, Äep„\u dm¡ Ðep„\u L$pd ip¡Ýep L$ey¯ A_¡ A¡_u `pR>m rv$g v$C_¡ dQu `X$hp_y„ Qpgy fp¿ey„, A¡ bß¡ M¡X$|sp¡ `pk¡ ApS>¡e¡ S>¡kubu Qpgy R>¡, A_¡ A¡ diu_ Üpfp kpfu L$dpZu L$fu füp R>¡. dp¡V$p NÅ_p rhQpfL$ A_¡ g¡ML$ A¡hp îu NyZh„sipl L$l¡ R>¡ 'L$p¡B Mfp¡ rQÓL$pf k„Å¡N_¡ Apr^_ \C õV$¡i_dpõV$f b_u Åe Ðepf¡ bphp_p b¡D bNX$¡ R>¡. rQÓL$pf Msd \ep¡ A_¡ AÃR>p¡ õV$¡i_dpõV$f `Z `¡v$p _l] \ep¡! v$¡i_¡ bß¡_u S>ê$f R>¡. `p¡sp_p¡ dp„ügp¡ i¡dp„ fpÆ R>¡ s¡ kdS>hpdp„ Æh_ `|{„ _ \C Åe s¡ Å¡hy„ Å¡BA¡. S>¡ L$d® bp¡T કૃ ષિ વિજ્ઞાન

M¡X$|s Apgddp ApS>¡ A¡hp OZp M¡X$|sp¡ Ö[ôNp¡Qf \C füp R>¡ L$¡ S>¡Ap¡_¡ M¡sudp„ \C fl¡gu h¥opr_L$ _hu ip¡^p¡, `Ù[ÑAp¡ A_¡ âep¡Np¡dp„ kpQyL$gp¡ fk ÅÁep¡ R>¡, Af¡ ! L$¡V$gpL$ sp¡ il¡fdp„ k„cpmu fl¡g ìeh[õ\s L$dpZuhpmp ìehkpep¡ R>p¡X$u_¡ L$p¡B v$pX$d_u M¡su, L$p¡B V$uõeyL$ëQf-Mpf¡L$_u M¡su sp¡ L$p¡B hmu X$²¡N_a³V$_u M¡su `pR>m Ap¡f Å¡f gNphu dQu `X$ép R>¡, sp¡ L$p¡B hmu NufNpep¡_u AÛs_ Np¥ipmp Ecu L$fhpdp„ sp¡ L$p¡B hmu Npe Ap^prfs kÆhM¡su_u `¡v$pip¡ DÐ`ß L$fu s¡_u Ås¡ S> h¡QpZ ìehõ\p Ecu L$fhpdp„ rv$g v$C_¡ gpNu `X$ép R>¡. s¡Ap¡ b^p AYmL$ L$dpZu_u kp\p¡kp\ cf`|f Ap_„v$ `Z âpá L$fu füp R>¡. Aphy„ kfk `rfZpd âpá L$fhp `pR>m_y„ L$pfZ bk A¡ S> L$¡ Ap ìehkpedp„ A¡ kp¥_¡ M|b S> fk `X$¡ R>¡, A_¡ A¡ L$pep£_u `pR>m s¡Ap¡ `p¡sp_p âpZ f¡X$u füp R>¡ A¡ S> L$¡ buS>y„ L$p„C ?

L$pd L$p¡B `Z lp¡e, A¡ `R>u M¡suhpX$u_p S>yv$p S>yv$p `pL$p¡ DR>¡fhp_y„ lp¡e L$¡ S>¡ s¡ rhõspf_p `ep®hfZ_¡ gNsp am`pL$p¡_p¡ bpN b_phhp_p¡ lp¡e, Npep¡_u Np¥ipmp k„Qpg__y„ L$pd lp¡e L$¡ cg¡_¡ lp¡e M¡s`¡v$pi_p d|ëeh^®__y„ ! Af¡, M¡X$|s Apgddp„ _hp L$©rj k„ip¡^_p¡_p âQpfâkpf_¡ gNsy„ rhÛprhõsfZ_u L$pdNufu_y„ L$pd L$¡d _ lp¡e ! b^p L$pep£dp„ S>¡Ap¡ fk gC L$gpÐdL$ ArcNd A`_ph¡ R>¡, _p_y„ L$¡ dp¡V$y„ L$p¡B `Z L$pd d_ v$C_¡ Ap_„v$ `|h®L$ L$fhpdp„ Aph¡ sp¡ s¡ s_-d_^__p rhL$pk D`fp„s A¡L$ DÑd kS>®_ b_u fl¡ R>¡, kdpS> ê$`u âcy_u `yÅ b_u fl¡ R>¡.

L$prmep W$pL$f_y„ hQ_ R>¡ : "dre khp®rZ L$dp®rZ kÞeõepÝepÐdQ¡skp' (3/30)- kOmp„ L$dp£ krls sy„ dyS>dp„ kd[`®s \C Å ! કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

23

L$©rj eyr_hk}$V$u_p Üpf¡\u .

Ap„bp_u L$gd `k„v$Nu hMs¡ iy„ Ýep_ fpMhy„

s¡ S>Zphsp„ kh® îu V$u. L$¡. dp„X$huep, X$p¸. Æ. A¡k. hpmp, îu hu. ku. X$p¡X$uep, îu hu. A¡k. bp„cZuep L$©rj k„ip¡^_ L$¡ÞÖ (am`pL$p¡), S>|_pNY L$©rj eyr_hrk®V$u, dlyhp (cph_Nf)-364290 ap¡_ : (02844) 222593, L$gd_u `k„v$Nu : L$gdp¡ l„d¡ip kfL$pfu k„õ\p, L$©rj eyr_hrk®V$u s¡dS> kfL$pf dpÞe Mp_Nu _k®fudp„\u Mfuv$hp_p¡ ApN°l fpMhp¡ Å¡CA¡. L$gdp¡_u Mfuv$u L$fsu hMs¡ _uQ¡ dyS>b_p dyØp Ýep_dp„ fpMhp Å¡CA¡ : L$gd `k„v$ L$f¡gu Ås_u lp¡hu Å¡CA¡. dymL$p„X$ A_¡ fpeZ (L$gd L$pf¡gp¡ cpN) hÃQ¡_y„ Å¡X$pZ dS>b|s lp¡hy„ Å¡CA¡. dymL$p„X$ A_¡ fpeZ_u ÅX$pC kfMu lp¡hu Å¡CA¡. _k®fudp„ 15 \u 20 rv$hk_p¡ Apfpd `pd¡g A_¡ A¡L$ hj®\u S>|_u _ lp¡hu Å¡CA¡ L$gd S>yõkpv$pf, s„v$yfõs, hp_õ`rsL$ rhL$©rsAp¡ hNf_u s¡dS> fp¡N-Æhps dy¼s lp¡hu Å¡CA¡. fpeZ D`f spÅ L$ydmp `Zp£ _uL$m¡gp lp¡hp Å¡CA¡.

L$gd l„d¡ip v$¡iu Åsdp„\u s¥epf L$f¡g dymL$p„X$ D`f lp¡hu Å¡CA¡.

L$pf¡gp_u V$¡L$p `Ùrs rhi¡ ÅZp¡ îu lj® A¡k. lp\u, îu kph_ A¡d. b¡X$hp, îu v$u` bu. `V$¡g A_¡ îu rihd A¡. `yfp¡lus bpNpes dlprhÛpge, S>|_pNY L$©rj rhðrhÛpge, S>|_ pNY-362001 dp¡ 95125 09698 bp¡hf A\hp V$¡L$p `Ùrs : L$pf¡gp_p h¡gp_u gsp _bmu lp¡hp_¡ L$pfZ¡ s¡_p rhL$pk dpV$¡ V$¡L$p_u S>ê$f lp¡e R>¡. V$¡L$p (bp¡hf) `f QX$ph¡g R>p¡X$ hjp£ ky^u D`S> Ap`sp fl¡ R>¡ Äepf¡ V$¡L$p rh_p S>du_ `f Qpgsp R>p¡X$ 34 drl_p S> D`S> Ap`¡ R>¡. Aphp h¡gp S>„syAp¡ A_¡ fp¡Np¡ dpV$¡ Ap¡R>p k„h¡v$_iug lp¡e R>¡ L$pfZ L$¡ s¡ S>du_ kp\¡ ku^p k„`L$®dp„ Aphsp _\u. bp¡hf rkõV$ddp„ hph¡sf 2.5 bpe 1 duV$f_p A„sf¡ L$fhpdp„ Aph¡ R>¡. Qpk 2.5 du.du. `f Mp¡ghpdp„ Aph¡ R>¡ A_¡ tkQpC Q¡_gp¡ 56 duV$f_p A„sf¡ _ pMhpdp„ Aph¡ R>¡ gpL$X$p_p \p„cgp (KQpC 3 duV$f) 5 duV$f_p A„sf¡ h¥L$[ë`L$ Qpk_p b„_¡ R>¡X$p `f _pMhpdp„ Aph¡ R>¡. Ap ^°yhp¡ hpef kp\¡ Å¡X$pe¡gp R>¡. Qpk kp\¡_p hpef h^y 45 k¡.du._p A„sf¡ ¾$p¡k hpef kp\¡ Å¡X$pe¡gp R>¡ S>¡\u hpef_y„ _¡V$hL$® b_¡. buS> L$p„W$p_u kp\¡ 1 duV$f_p A„sf¡ _pMhpdp„ Aph¡ R>¡ Ðepf bpv$ s¡_¡ dpV$u\u ApR>y„ Yp„L$hy„ Å¡CA¡. h¡gp_¡ bp¡hf_u KQpCA¡ `lp¡„Qhpdp„ gNcN 1.5 drl_p_p¡ kde gpN¡ R>¡, s¡\u h©rÙ_p âpf„rcL$ sb½$p v$frdep_ h¡gp v$p¡fX$pAp¡ `f M¢Qpe Ðep„ ky^u s¡ bp¡hf ky^u `lp¡„Q¡ R>¡. A¡L$hpf h¡gpAp¡ bp¡hf_u KQpCA¡ `lp¡„Q¡ R>¡, `R>u _hu gsp bp¡hf `f M¢Qpe R>¡ ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 24 કૃ ષિવિજ્ઞાન

S>m-S>du_ k„`v$p_y„ ^p¡hpZ A¡V$g¡ iy„?

X$p¸. Np¥sd Apf. `V$¡g - `yó`p Ak. `fdpf, îu d_p¡S> v$p¡lps L$yg krQhîu, ApZ„v$ L$©rj eyr_hrk®V$u, ApZ„v$ - 388110 (dp¡.) 9375759054 S>du_ ^p¡hpZ_p L$pfZp¡ : S>du__u D`f_u k`pV$u KQp A_¡ _uQp sp`dp_, c¡S>, hfkpv$, `h_, sp` hN¡f¡ S>¡hp OZp b^p hpsphfZue bv$gphp¡ dp„\u `kpf \pe R>¡. Ap\u D`f_u k`pV$udp„ dpV$u b_hp_u âr¾$ep r_f„sf Qpgy fl¡ R>¡ A_¡ s¡S> fus¡ hfkpv$ A_¡ `h__p L$pfZ¡ S>du__p fS>L$Zp¡_y„ õ\mp„sf A_¡ [õ\rfL$fZ \ep L$f¡ R>¡. `f„sy, dp_h â¡fus âh©[ÑAp¡ S>¡dp„ S>„Ngp¡_p¡ _pi, il¡fuL$fZ, Or_› `pL$ `Ùrs,

Aep¡Áe M¡su `ÙrsAp¡ s¡dS> `ep®hfZue Akdsygp_p L$pfZ¡ L$dp¡kdu hfkpv$, Q¾$hps, Arsh©[ô A_¡ A_ph©[ô S>¡hu OV$_pAp¡_p L$pfZ¡ S>du_ b_hp_p v$f L$fsp S>du_ ^p¡hpZ_p¡ v$f h^u Åe R>¡. L$yv$fsu Q¾$dp„ S>du_ b_hp_p¡ v$f A_¡ S>du_ ^p¡hpZ_p¡ v$f kfMp¡ lp¡e R>¡. `f„sy, D`fp¡¼s v$ip®h¡g dp_hâ¡fus âh©[ÑAp¡ h^hp_p L$pfZ¡ S> S>du_ b_hp_p v$f L$fsp„ S>du_ ^p¡hpZ_p¡ v$f h^u Åe R>¡ A_¡ amõhê$` S>du__u D`f_u k`pV$u_p amv$³` fS>L$Zp¡_y„ ^p¡hpZ h^sp s¡_u amv$³`sp OV$u Åe R>¡

OpkQpfp„ dpV$¡ S>yhpf_u L$p`Zu hMs¡ iy„ Ýep_ fpMhy„ ?

L$y. A¡_. Apf. `fdpf A_¡ X$p¸. Æ. `u. kbp`p `p¡rgV$¡L$r_L$ C_ A¡_udg lkbÞX$fu, `iy rQrL$Ðkp A_¡ `iy`pg_ Np¡rhÛpge S>|_pNY L$©rj eyr_hrk®V$u, S>|_pNY-362 001 ap¡_ : (0285) 2675088 S>yhpfdp„ lpeX$²p¡kpe_uL$ _pd_y„ T¡fu sÒh fl¡gy„ lp¡e R>¡, S>¡ `pL$_u iê$Aps_u Ahõ\ pdp„ kr¾$e lp¡e R>¡ s¡\u S>yhpf_p¡ `pL$ 45 rv$hk_p¡ \pe Ðep„ ky^u `iyAp¡_¡ MhX$phhp¡ Å¡CA¡ _l]. S>yhpf_u L$p`Zu 50 V$L$p a|g Aphhp_u Ahõ\pA¡ L$fhpdp„ Aph¡ sp¡ lpeX$²p¡kpe_uL$ A¡rkX$_y„ âdpZ `iyAp¡_¡ _yL$kp_L$pfL$ fl¡sy„ _\u, s¡dS> Ap kde¡ L$p`Zu L$fhpdp„ Aph¡g

OpkQpfpdp„ h^y `p¡jL$sÒhp¡ fl¡gp lp¡e R>¡s¡\u S>yhpf_u L$p`Zu 50% a|g Apìep bpv$ S> L$fhu Å¡CA¡ . bly L$p`Zu `Ùrs_u S>yhpfdp„ â\d L$p`Zu 60 rv$hk¡ A_¡ Ðepf bpv$_u âÐe¡L$ L$p`Zu 45-50 rv$hk¡ L$fhu Å¡CA¡. કૃ ષિ વિજ્ઞાન

âpL$©rsL$ M¡su

S>du_-`pZu-R>p¡X$ hÃQ¡_p `pfõ`rfL$ k„b„^_u `pL$ DÐ`pv$_ `f Akf R>p¡X$_p¡ rhL$pk A_¡ DÐ`pv$_ ndsp dy¿eÒh¡ S>du_-`pZu-`p¡jL$sÐhp¡ A_¡ R>p¡X$_p `pfõ`rfL$ A_yL$|m k„b„^ `f Ap^prfs R>¡. R>p¡X$_p d|m Üpfp S>du_dp„ fl¡gp„ `p¡jL$sÐhp¡_y„ ep¡Áe âdpZdp„ ip¡jZ \hy„ s¡ S>¡ s¡ rhõspf_u Apbp¡lhp, S>du__p¡ âL$pf A_¡ s¡_u fQ_p (bp„^p¡) s\p `|fsp c¡S> `f Mpk Ap^pf fpM¡ R>¡. s¡ dpV$¡ _uQ¡_p `rfbmp¡ dy¿eÒh¡ cpN cS>h¡ R>¡.

(1) S>du__p dy¿e OV$L$ (2) âs A_¡ `p¡s (3) c¡S> k„N°l i[¼s (4) S>du__p¡ c¡S> (5) d|m Üpfp `pZu_y„ ip¡jZ (6) R>p¡X$_¡ S>ê$fu `p¡jL$sÐhp¡ (1) S>du__p dy¿e OV$L$ : S>du_ dy¿eÒh¡ Qpf OV$L$p¡_u b_¡gu R>¡. S>¡dp„ kpdpÞe fus¡ A„v$pS>¡ 45% M_uS>sÐhp¡, 5% k¡[ÞÖe sÐhp¡ s\p lhp A_¡ `pZu 25%_p âdpZdp„ lp¡e R>¡.

(2) S>du__y„ âs A_¡ bp„^p¡ : S>du__p rhrh^ fS>L$Zp¡_y„ âdpZ s¡_y„ `p¡s bsph¡ R>¡. Äepf¡ fS>L$Zp¡ A_¡ fS>L$Zp¡_p kd|l_u A¡L$buÅ kp\¡_u Np¡W$hZ_¡ Ap^pf¡ S>du__u fQ_p (bp„^p¡) _½$u \pe R>¡. S>du__p fS>L$Zp¡ s\p s¡_p kd|lp¡ hÃQ¡ fl¡gu Mpgu S>ÁepAp¡_p¡ cpN `pZu A_¡ lhp\u fp¡L$pe¡gp¡ lp¡e R>¡. S>du_dp„ `pZu_p âdpZ_u h^OV$_¡ gu^¡ lhp_p âdpZdp„ a¡fapf \pe R>¡. S>du_ dp„ fl¡gy„ `pZu S>du_dp„ `p¡jL$sÐhp¡_¡ Ap¡Npmu_¡ ÖphZ b_ph¡ R>¡ S>¡\u s¡ sÐhp¡ R>p¡X$_p d|m Üpfp ip¡jpe R>¡. S>du_dp„ fl¡gy„ `pZu `p¡s¡ A¡L$ `p¡jL$ `v$p\® R>¡ S>¡ buS>_p õa|fZ\u dp„X$u R>p¡X$_u h©rÙ s\p rhL$pk_u A_¡L$ r¾$epAp¡ dpV$¡ OÏ„ D`ep¡Nu R>¡.

âpL$©rsL$ M¡su X$p¸. L$¡. ku. `V$¡g X$p¸. rhdg A¡_. `V$¡g îu frh A¡. `V$¡g dpC¾$p¡Þe|rV$²eÞV$ rfkQ® õL$ud (ApC.ku.A¡.Apf.), ApZ„v$ L$©rj eyr_hrk®V$u, ApZ„v$ ap¡_ : 99240 47101 કૃ ષિ વિજ્ઞાન

(3) S>du__u c¡S> k„N°l i[¼s : r`es_¡ Akf L$fsy„ dlÒh_y„ `rfbm R>¡. c¡S> k„N°l_p¡ Ap^pf S>du__p rR>Öp¡ `f R>¡. S>du_dp„ b¡ âL$pf_p rR>Öp¡ Aph¡gp lp¡e R>¡. (1) _p_p rR>Öp¡ A_¡ (2) dp¡V$p rR>Öp¡. S>du_dp„ fS>L$Z A_¡ kd|l hÃQ¡ S>yv$p S>yv$p ApL$pf_p Ak„¿e _p_p-dp¡V$p rR>Öp¡ lp¡e R>¡. Ap rR>Öp¡dp_y„ `p¡gpZ (AhL$pi) A¡L$ buÅ kp\¡ Å¡X$pC_¡ hp„L$uQ|L$u S>ÁepAp¡ b_ph¡ R>¡. Ap S>ÁepAp¡_u ÅX$pC A¡L$ kfMu lp¡su _\u. S>du_dp„ hfkpv$ A\hp r`es Üpfp `pZu A`pe R>¡ Ðepf¡ kp¥ â\d Ap S>ÁepAp¡dp„ `pZu cfpe R>¡ A_¡ lhp blpf _uL$m¡ R>¡. OZu hMs Nfdu\u S>du_dp„

`X$¡gu apV$ A\hp L$p¡CL$ hpf h_õ`rs_p d|m L$¡ Amrkep„ Üpfp `X$¡gp `p¡gpZdp„ `pZu kl¡gpC\u _uQ¡_p smdp„ Dsfu Åe R>¡. L$pmu S>du_p¡dp„ fS>L$Zp¡_y„ L$Z _p_y„ lp¡e R>¡ s¡\u rR>Ö OZp _p_p lp¡e R>¡ Ap rR>Öp¡ dpV$u_p bpfuL$ fS>L$Zp¡ (L$gugp¡) \u S>ëv$u cfpC Åe R>¡. Å¡ L$¡ kpfp bp„^phpmu S>du_dp„ fS>L$Zp¡ kd|l hÃQ¡_p rR>Öp¡ dp¡V$p lp¡hp\u `pZu S>gv$u _usfu Åe R>¡ `f„sy hÃQ¡ Aphsu _p_u A_¡ L$gugp¡\u `|fpC Ne¡gu _muAp¡ dpV$¡ `pZu_p _uspf_u Nrs d„v$ `pX$¡ R>¡ s¡ v$frdep_ fS>L$Zp¡_p kd|l_u A„v$f fl¡gu bpL$u_u lhpdp„ \p¡X$y„ OÏ„ `pZu ip¡jpe R>¡ kp\¡ kp\¡ _p_p fS>L$Zp¡_p kd|lp¡ A_¡ `pZu_y„ Ar^ip¡jZ L$fhp_u r¾$ep `Z Qpg¡ R>¡. f¡spm S>du_dp„ dp¡V$p rR>Öp¡ h^y lp¡e R>¡ S>¡_p L$pfZ¡ _uspf kpfp¡ \pe R>¡. dpV$uepm S>du_dp„ TuZp rR>Öp¡ h^y lp¡e R>¡ dpV$¡ _uspf _bmp¡ lp¡e R>¡. rR>Öp¡dp„ k„N°lpe¡gy„ `pZu R>p¡X$ D`ep¡N L$f¡ R>¡.

Mpk L$fu_¡ dpV$uepm S>du_dp„ `pZu dS>b|spC\u S>L$X$pe¡gy„ lp¡hp\u R>p¡X$ kl¡gpC\u D`ep¡N L$fu iL$sy„ _\u.

(4)S>du__p¡ c¡S> S>du_dp„ Aph¡g c¡S>_p ÓZ âL$pf : (1) Nyê$ÐhpL$j®Z\u \sp¡ c¡S> (2) k|ÿd rR>Öp¡dp„ fl¡gp¡ c¡S> A_¡ (3) S>du__p L$Z kp\¡ k„L$mpe¡gp¡ c¡S>. Ap ÓZ¡e âL$pfp¡ `¥L$u S>du__p L$Z kp\¡ k„L$mpe¡g c¡S> R>p¡X$ D`ep¡N L$fu iL$¡ R>¡.

(5) d|m Üpfp `pZu_y„ ip¡jZ : r`es Ap`hp_p¡ l¡sy R>p¡X$_p d|m rhõspfdp„ kâdpZdp„ c¡S> `|fp¡ કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

25

âpL$©rsL$ M¡su fS>L$Zp¡_p¡ bp„^p¡ A_¡ s¡_u fQ_p `pZu_u a¡fbv$gu dpV$¡ D`ep¡Nu R>¡. S>du_dp„_p c¡S>_u A¡L$ õ\m¡\u buÅ õ\m¡ S>hp_u r¾$ep_¡ M¢Q âQg_ L$l¡ R>¡. cu_u S>du_dp„\u L$p¡fu S>du_ sfa `pZu_u M¢Q h^y lp¡e R>¡ S>¡ R>p¡X$_¡ dpV$¡ s¡ D`ep¡Nu R>¡. kp^pfZ c¡S>hpmu S>du_dp„ Ap bm\u `pZu _luhs M¢Qpe R>¡ s¡\u Aphp L$¡ipL$rj®s `pZu_p¡ h^pf¡ D`ep¡N \C iL$sp¡ _\u.

`pX$u h^y DÐ`pv$_ g¡hp_p¡ R>¡. kpdpÞe fus¡ R>p¡X$_p d|m 1 duV$f ky^u `Z âkf¡gp lp¡e R>¡. S>¡\u S>du__p Ap `X$_p NyZ^dp£ ÅZhp S>ê$fu R>¡. S>du_dp„ k„N°l \e¡gp `pZu_p¡ R>p¡X$ `p¡sp_¡ S>ê$fu sÐhp¡_u l¡fpa¡fu s\p Qep`Qe_u r¾$ep dpV$¡ D`ep¡N L$f¡ R>¡. R>p¡X$_¡ S>ê$fu `p¡jL$sÒhp¡ npf_p ê$`¡ dm¡ R>¡, S>¡ S>du_dp„ k„N°l \e¡gp `pZudp„ Ap¡Nmu R>p¡X$_p d|mdp„ \C R>p¡X$dp„ âh¡i¡ R>¡. `pZu lhpdp„ EX$u S>hp\u r`es `pZu Ap`hp_u S>ê$f Ecu \pe R>¡ kp\¡ S>du_ dp„ lhp_u AhfS>hf_u `Z S>ê$rfeps fl¡ R>¡. s¡\u h^pfp_y„ `pZu _uspf Üpfp v$|f L$fhy„ S>ê$fu R>¡.

(6) `p¡jL$sÒhp¡ : R>p¡X$_¡ AphíeL$ `p¡jL$sÒhp¡ S>du_, `pZu A_¡ lhpdp„\u dm¡ R>¡. Ap `p¡jL$sÒhp¡ S>du_dp„ fl¡gp c¡S>_u h^-OV$_¡ L$pfZ¡ s¡_u gæesp `f Akf L$f¡ R>¡.

S>du_dp„ `pZu_y„ lg_ Qg_ : S>du_ dp„ `pZu_y„ lg_ Qg_ ÓZ âL$pf¡ \pe R>¡. (1) L$¡ipL$rj®s `pZu_u Np¡W$hZ (2) S>du_dp„\u `pZu_p¡ _uspf (3) `pZu_u hfpm_y„ kdsp¡g_`Ï„ (1) L$¡ipL$rj®s `pZu_u Np¡W$hZ : `pZu cf¡gp hpkZdp„ \p¡X$uL$ `lp¡mu A_¡ kp„L$X$u L$pQ_u `p¡gu _muAp¡ Ecu d|L$hp\u S>Zpi¡ L$¡ kp„L$X$u _mudp„ `pZu_u k`pV$u `lp¡mu _mu L$fsp h^y KQ¡ QY¡gu li¡. _muAp¡dp„ `pZu_p D`f sfa_p M¢QpZ_¡ L$¡ipL$j®Z L$l¡hpe R>¡.

ApS> fus¡ S>du_dp„ fS>L$Zp¡ A_¡ fS>L$Zp¡_p kd|l_u hÃQ¡ fl¡gp AhL$pi A¡L$ buÅ kp\¡ Å¡X$php\u b_¡gu rhrh^ kp„L$X$u `lp¡mu (hp„L$uQ|L$u) _muAp¡dp„ L$¡ipL$j®Z_p bm\u `pZu D`f QY¡ R>¡ s¡_¡ L$¡ipL$®rjs `pZu L$l¡ R>¡. `pZu S>du_dp„ L$¡V$gy„ D`f QX$¡ R>¡ s¡_p L$fsp„ A¡L$ S>ÁepA¡\u buÆ S>ÁepA¡ L$¡V$gu kfmsp\u Åe R>¡, s¡ M¡su dpV$¡ h^pf¡ dlÒh_y„ R>¡. S>du_dp„ `pZu KQ¡ QX$hp_u i[¼s Nd¡ s¡V$gu lp¡e `f„sy D`f S>sp OZp¡ kde gpN¡ s¡dS> QYsy„ `pZu Aë` âdpZdp„ lp¡e sp¡ s¡_p¡ ìephlprfL$ Ö[ôA¡ D`ep¡N _\u. ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 26 કૃ ષિવિજ્ઞાન

(2) S>du_dp„\u `pZu_p¡ _uspf : f¡spm S>du_dp„ `pZu_u _uspfi[¼s rhi¡j lp¡e R>¡ Ap\u hfkpv$ `R>u L$¡ `pZu Apàep `R>u S>ëv$u\u `pZu_u M¢Q `X$¡ R>¡. cpf¡ L$pmu S>du_dp„ `pZu_u _uspfi[¼s OZu d„v$ lp¡e R>¡, L$pfZ L$¡ _p_u _muAp¡ s\p L$gugp¡ `pZu Q|ku A_¡ a|g¡ R>¡. Ap rkhpe _p_u _muAp¡dp„ fl¡gu lhp `Z _uspf_u Nrs_¡ d„v$ L$fhpdp„ L$pfZc|s R>¡. Aphu S>du_dp„ k¡[ÞÖe Mpsf_p h`fpi\u A\hp R>p¡X$_p d|rmep„, Amrkep„ s\p buÆ Æhps\u _muAp¡_p¡ h^pfp¡ _ \pe sp¡ `pZu_p¡ _uspf OZp¡ dyíL$¡g b_¡ R>¡ A_¡ `pL$ DR>¡f dpV$¡ S>du_ rb_D`ep¡Nu _uhX$¡ R>¡.

(3) `pZu_u hfpm_y„ kdsp¡g_`Ï„ : S>du_dp„ `pZudp„\u hfpm b¡ S>ÁepA¡ Dv$¹ch¡ R>¡ S>du__u A„v$f_u dp¡V$u _muAp¡dp„ A_¡ S>du__u k`pV$u `f L$¡ S>¡ bpó`uch_\u EX$u Åe R>¡. S>du_dp„ b_¡gu hfpm\u S>du__u lhpdp„ kdsp¡g`Ï„ Aphu Åe Ðep„ ky^u cm¡ R>¡. S>du_ W$„X$u `X$¡ R>¡ Ðepf¡ hfpm_y„ `pZudp„ ê$`p„sf \C afu\u c¡S>dp„ cmu Åe R>¡. S>du_dp„ Äep„ ky^u `pZu Ap¡R>pdp„ Ap¡R>y„ AÖíe lv$ ky^u lp¡e Ðep„ ky^u S>du__u lhpdp„ gNcN 100% c¡S> fl¡ R>¡. Ap S>du__u lhp_p¡ c¡S> S>du_ Æhps A_¡ h_õ`rs dpV$¡ OZp¡ D`ep¡Nu R>¡. Ap hfpm Å¡L$¡ `pZu_u Ö[ôA¡ OZu S> Ap¡R>u lp¡e R>¡ `Z A¡_y„ dlÒh âdpZdp„ OÏ„ S> R>¡.

S>du__p c¡S>_p¡ bpó` sfuL$¡ \sp¡ _pi A_¡ s¡_p¡ AV$L$ph : S>du__u ìehõ\pdp„ bpó`uch__u r¾$ep\u EX$u S>sp c¡S>_¡ kpQhu fpMhp¡ A¡ dy¿e l¡sy R>¡. `f„sy Ap `pZu_p¡ _pi Ar_hpe® R>¡ A¡V$gy„ S> _rl R>p¡X$_u h©rÙ dpV$¡ D`ep¡Nu `Z R>¡. R>p¡X$_u h©rÙ A_¡ kpfp DÐ`pv$_ dpV$¡ R>p¡X$_¡ S>du_dp„\u gu^¡gp `pZu_¡ hfpm ê$`¡ dp¡V$p âdpZdp„ L$pYu _pMhy„ `X$¡ R>¡. s¡_¡ DÐõh¡v$_ r¾$ep L$l¡ R>¡.

Ap r¾$ep bfpbf Qpg¡ sp¡ S> `pL$_u h©rÙ kpfu \pe. S>du__u kpfu v$¡Mf¡M fpMu S>du_dp„ `|fsp âdpZdp„ `pZu kpQhu fp¿ey lp¡e sp¡ S> Ap r¾$ep r_rh®Â_¡ Qpgu iL$¡.kpdpÞe fus¡ kpfp¡ `pL$ `L$hhp R>p¡X$ 20 k¡.du. \u 25 k¡.du. `pZu_p¡ h`fpi L$f¡ R>¡.

S>du_dp„\u `pZu_p¡ ìee (1) ^p¡hpZ\u (2) _uspf\u (3) S>du_dp„\u hfpm ê$`¡ A_¡ (4) c]Åe¡gp R>p¡X$ k|L$php\u \pe R>¡. _]v$pdZ `Z S>du_dp„\u `pZu_p¡ _pi L$f¡ R>¡. S>du__u D`f_u lhp A_¡ S>du__p c¡S>dp„ rhi¡j saphs lp¡e sp¡ S> c¡S> bpó` ê$`¡ S>du_dp„\u M¢Qpe R>¡. hfkpv$ `X$sp¡ lp¡e Ðepf¡ kp^pfZ fus¡ lhpdp„ c¡S> rhi¡j lp¡e R>¡ `f„sy k|L$u lhp A_¡ `h_ S>du_dp„\u c¡S> M¢Q¡ R>¡ A_¡ `pL$ dpV$¡_p c¡S>dp„ OV$pX$p¡ L$f¡ R>¡. c¡S>_p¡ _pi \sp¡ AV$L$phhp L$fbX$u\u Ap„sfM¡X$ L$fu S>du_ કૃ ષિ વિજ્ઞાન

âpL$©rsL$ M¡su M¡X$hpdp„ Aph¡ R>¡. M¡X$ L$fhp\u 4\u ` k¡.du. S>du_ DMX$¡ R>¡ s¡\u _uQ¡\u c¡S> M¢QpC Aphsp¡ AV$L$¡ R>¡ s¡dS> _]v$pdZ_p¡ _pi \hp\u c¡S> S>du_dp„ kQhpC fl¡ R>¡. Å¡ L$¡ W$„X$p-cu_p âv$¡idp„ Ap_u ANÐesp bly Ap¡R>u R>¡. Ap D`fp„s S>du__p c¡S>_¡ kpQhhp L$pNm, Opk, `pL$_p Ahi¡jp¡, `p¡rgr\_ hN¡f¡_p¡ AphfZ sfuL$¡ amTpX$_u hpX$uAp¡dp„ s\p ^ê$hpX$uepdp„ D`ep¡N \pe R>¡. r`es ìehõ\p`_ :

Ap¡R>p hfkpv$hpmp âv$¡ip¡dp„ r`es Ap`u_¡ `pL$ DÐ`pv$_ d¡mhu iL$pe R>¡. S>¡ Ap`¡g Mpsf A_¡ L$f¡g M¡X$_p¡ kpfu fus¡ D`ep¡N L$fhpdp„ dv$v$ L$fu R>p¡X$_u `pZu_u S>ê$rfeps `|fu `pX$u DÐ`pv$_ h^pfhpdp„ D`ep¡Nu R>¡. `pZu_p ApX$¡^X$ D`ep¡N\u S>du_dp„ `pZu cfpC fl¡ R>¡ A_¡ Mpfpi h^hp\u `pL$ DÐ`pv$_ dpV$¡ S>du_ _L$pdu b_¡ R>¡. r`es `pZu_p¡ A¡hp¡ D`ep¡N L$fhp¡ S>¡\u `pL$ DÐ`pv$_ h^¡ A_¡ `ep®hfZ S>mhpC fl¡. `pZu_p AkfL$pfL$ D`ep¡N dpV$¡ S>du_`pZu-R>p¡X$ hpsphfZ_p¡ kb„^ ÅZhp¡ S>ê$fu R>¡. d|m rhõspfdp„ kQph¡egy„ c¡Ny„ \e¡gy„ `pZu d|m Üpfp ip¡jpC `p_dp„ \C hpsphfZdp„ `lp¡„Q¡ R>¡. AkfL$pfL$ `pZu_p D`ep¡N dpV$¡ (1) S>du_-`pZu (2) S>du_-R>p¡X$ (3) S>du_-`pZuR>p¡X$ A_¡ (4) R>p¡X$-`pZu_p¡ kb„^ ÅZhp¡ S>ê$fu R>¡.

(1) S>du_ - `pZu_p¡ kb„^ : Ap k„b„^dp„ S>du_ c¡S> k„N°l, કૃ ષિ વિજ્ઞાન

âhpl, R>p¡X$_¡ gæe `pZu A_¡ _uspf hN¡f¡_p¡ kdph¡i \pe R>¡.

S>¡_p¡ Ap^pf S>du__p `p¡s, âs A_¡ Mr_S> b„^pfZ `f fl¡gp¡ R>¡. f¡spm S>du_dp„ R>p¡X$_¡ gæe `pZu Ap¡R>y„ lp¡e R>¡ S>¡ dpV$uepm S>du_p¡ sfa S>sp„ h^¡ R>¡. f¡spm S>du_dp„ dpV$uepm S>du_ L$fsp„ rR>Öp¡ dp¡V$p lp¡hp\u L$|g rR>Öpmy„sp Ap¡R>u lp¡hp\u `rfZpd¡ `pZu h^y lp¡e R>¡.

(2) S>du_-R>p¡X$_p¡ k„b„^ : R>p¡X$ s¡_p buS>_p õa|fZ, rhL$pk s\p d|m_p a¡gphp dpV$¡ S>du__p¡ D`ep¡N L$f¡ R>¡. buS>_p õa|fZdp„ Qep`Qe_u r¾$ep iê$ \hp `pZu_y„ ip¡jZ A¡ â\d `N\uey„ R>¡. buS> sfa `pZu_p âhpl_p¡ v$f S>du__u cu_pi A_¡ `pZu hl_ L$fhp_u S>du__u i[¼s s\p buS> D`f_p `X$_p NyZ^dp£ `f Ap^pf fpM¡ R>¡. v$f¡L$ S>du_dp„ buS>_p DNphp dpV$¡ dlÑd `pZu A\hp i[¼s fl¡gp lp¡e R>¡. Å¡ Ap_u D`f A\hp _uQ¡ buS>_p¡ DNphp¡ AV$L$¡ A\hp sp¡ k„`|Z®`Z¡ _p `Z \pe sp¡ Ap bsph¡ R>¡ L$¡ buS>_u ApS>ybpS>y_p rhõspfdp„ `|fsp âdpZdp„ `pZu_u AR>s R>¡ Apd ep¡Áe âdpZdp„ `pZu Ap`hy„ S>¡\u L$fu_¡ ^ê$ S>du_dp„ Qp¡V$u Åe (3) R>p¡X$ - `pZu_p¡ k„b„^ : R>p¡X$dp„ fkpL$j®Z v$bpZ bfpbf fl¡ A_¡ âL$pik„íg¡jZ ep¡Áe fus\u \hp dpV$¡ `p_dp„\u `pZu S>ëv$u\u EX$u Åe R>¡. `Z Äepf¡ Apdp„ rhn¡` `X$¡ R>¡ Ðepf¡ R>p¡X$dp„ `pZu_u AR>s Ecu \pe R>¡. `rfZpd¡ R>p¡X$dp„ fkpL$j®Z v$bpZ bv$ghp\u R>p¡X$ QudmpC Åe R>¡. kpdpÞe fus¡ S>du_dp„ fl¡gy„ b^y `pZu R>p¡X$_p D`ep¡Ndp„ Aphsy„ _\u. R>p¡X$_u D`ep¡rNsp_u Ö[ôA¡ s¡_y„ _uQ¡ v$ip®hìep dyS>b ÓZ âL$pfZdp„ rhcpS>_ L$fu iL$pe R>¡.

(L$) R>p¡X$_¡ _ dmsy„ `pZu : `pZu D`gå^ lp¡hp R>sp„ s¡ R>p¡X$_¡ dmsy„ _\u L$pfZ L$¡ s¡ S>du__p rR>Öp¡dp„ OZp S> bm\u S>L$X$pe¡gy„ lp¡e R>¡. (M) R>p¡X$_¡ D`ep¡Nu `pZu buS>_p ENphp s¡dS> R>p¡X$_u h©rÙ dpV$¡ S>du_dp„ Ap `pZu `|fsp¡ kde lp¡hy„ Å¡CA¡ A_¡ R>p¡X$ Ap âL$pf_p `pZu_y„ h^y ip¡jZ L$f¡ R>¡. (N) h^pfp_y„ `pZu s¡ S>du_dp„ lhp_u S>Áep cfu v$¡ R>¡. lhp_p Acph¡ R>p¡X$_p¡ rhL$pk ê$„^pe R>¡. S>du__u D`ep¡Nu Æhps Ap `pZudp„ V$L$u iL$su _\u s¡\u Ap `pZu R>p¡X$_¡ _yL$kp_L$sp® R>¡. S>du_dp„ D`ep¡Nu `pZu_y„ âdpZ kpQhu fpMhy„ OÏ„ ANÐe_y„ R>¡. S>du__u DÑd ìehõ\p A¡V$g¡ _yL$kp_ rkhpe ^p¡hpZ_p¡ AV$L$ph A_¡ S>du_ kpfu [õ\ rsdp„ fpMu D`ep¡Nu `pZu_p¡ k„Qe L$fhp S>du__¡ L$¡mhhu. Apd, S>du_, c¡S> A_¡ R>p¡X$ hÃQ¡_p `pfõ`rfL$ k„b„^_¡ L$pfZ¡ R>p¡X$_¡ S>ê$rfeps dyS>b S>du_dp„\u c¡S> A_¡ gæe `p¡jL$sÒhp¡ dmu fl¡ R>¡. S>¡ R>p¡X$_p h©rÙ A_¡ rhL$pk `f kpfu Akf `¡v$p L$f¡ R>¡ A_¡ S>¡_¡ L$pfZ¡ DÐ`pv$_ `Z h^y NyZhÑphpmy„ dm¡ R>¡. કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

27

L$©rj op_

ગની પટે લ -૯૮૭૯૪ ૨૭૭૭૧

Nygpbu Cem_p ìehõ\p`_ dpV$¡_y„ î¡› lr\epf R>¡ a¡fp¡dp¡_ V$²¡` A_¡ ëeyf. a¡fp¡dp¡_ V$²¡` hp`fsp `l¡gp s¡_¡ kdÆ g¡hy h^y S>ê$fu R>¡. Å¡ lr\epf kdÅe _rl A_¡ Mp¡V$u S>ÁepA¡ L$¡ Mp¡V$p kde¡ D`ep¡N \pe sp¡ s¡ byW$y„ kpbus \pe R>¡. dpV$¡ s¡_p¡ Aæepk L$fhp¡ S>ê$fu R>¡.

Nygpbu Cem_p _f ayv$p_¡ `L$X$hp dpV$¡ h`fpsp a¡fp¡dp¡_ V$²¡`_¡ a_g V$²¡`(NmZu ApL$pf_y„ V$²¡`) sfuL$¡ `Z Ap¡mMhpdp„ Aph¡ R>¡. S>¡_u fQ_p Qpf cpN Å¡X$u_¡ \e¡gu lp¡e R>¡.

(1) D`f_u Np¡mpL$pf R>s. S>¡ dp¡V$p cpN¡ gugp L$gf_u lp¡e R>¡. s¡_u _uQ¡_u bpS>yA¡ L$u_pfu D`f ÓZ L$pZp lp¡e R>¡. s¡dS> A¡L$v$d dÂe cpN¡ ëep¡f (V$uL$X$u) cfphhp dpV$¡_p¡ My„V$p¡ lp¡e R>¡.

(2) a_g: a_g A¡V$g¡ NmZu ApL$pf_y„ A¡L$ kp^_ S>¡_u D`f_p cpN¡ rL$_pfu D`f ÓZ Dcp M|V$p lp¡e R>¡ S>¡dp„ gugp L$gf_u R>s auV$ \pe R>¡ S>¡\u R>s A_¡ a_g_u hÃQ¡ b^u bpS>yA¡ \u ayv$p_¡ A„v$f Aphhp_u S>Áep dm¡ R>¡.

(3) àgpõV$uL$_u \¡gu: Ap \¡gu `ump f„N_p a_gdp„ _uQ¡_p kp„L$mp cpN¡\u D`f_p My„V$p ky^u `l¡fphhp_u lp¡e R>¡. Ap \¡gudp„ Nygpbu Cem_p _f ayv$p Aphu Nep `R>u _uL$mu iL$sp _\u s¡\u s¡_p¡ k„N°l \pe R>¡.

(4) àgpõV$uL$_u tfN : Ap f]N_p¡ D`ep¡N àgpõV$uL$_u \¡gu_¡ a_g_u kp\¡ Qu`L$phhp dpV$¡ \pe R>¡. \¡gu_¡ a_g D`f fpMu_¡ `R>u s¡ bß¡ D`f f]N QX$phhp\u a_g kp\¡ \¡gu_y„ Å¡X$pZ fl¡ R>¡. Apd L$yg Qpf cpNdp„ hl¢Qpe¡gy„ a_g V$²¡` `|Z® b_¡ R>¡. a¡fp¡dp¡_ V$²¡` A_¡ ëep¡f_p¡ h`fpi : Cem hN®_p L$uV$L$_p Apv$i® ìehõ\p`_ dpV$¡ _p¡d¡V$ a¡fp¡dp¡_ V$²¡` kp¥\u kõsy A_¡ DÑd kp^_ R>¡. a¡fp¡dp¡_ V$²¡` A_¡ ëep¡f_p¡ D`ep¡N kp\¡ S> \pe R>¡. A¡L$gu ëep¡f L$¡ A¡L$gy„ V$²¡` L$„C L$pd_y„ _\u. V$²¡` A¡ ayv$p_¡ `L$X$u_¡ k„N°l L$f¡ R>¡.

S>epf¡ ëep¡fdp„ S>¡-s¡ L$uV$L$_u dpv$p_p A„s:÷ph_u kyN„^ Dd¡fu lp¡e R>¡. S>¡ _f L$uV$L$_¡ âS>__ dpV$¡ ApL$j£ R>¡ A_¡ âS>__ dpV$¡ Aph¡g ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 28 કૃ ષિવિજ્ઞાન

_f rL$V$L$ V$²¡`dp„ akpe Åe R>¡. Ap a¡fp¡dp¡_ V$²¡` A_¡ ëep¡f_p¡ rkÂ^p„s R>¡.

Nygpbu Cem_p r_e„ÓZ dpV$¡ a_g a¡fp¡dp¡_ V$²¡`_p¡ D`ep¡N L$fhp¡ S>ê$fu R>¡. L$`pk_p¡ `pL$ 35 rv$hk_p¡ \pe Ðepf¡ 1 rh^pdp„ 2 _„N a¡fp¡dp¡_ V$²¡` bTpfdp„\u gC s¡dp Nygpbu Cem_u ëep¡f A¡V$g¡ L$¡ Petinophora Gossypiella (Pink Bollworm)_u V$uL$X$u V$²¡`dp„ auV$ L$fu a¡fp¡dp¡_ V$²¡`_¡ M¡sfdp„ afsu bpS>y\u kfMy„ L$hf¡S> dm¡ s¡hu S>ÁepA¡ gpL$X$u kp\¡ bp„^hp_y„. a¡fp¡dp¡_ V$²¡` bp„^su hMs¡ a_g _u JQpC R>p¡X$_u KQpC\u AX$^p¡ ayV$ h^y KQpCA¡ Np¡W$hhy„. `pL$_p rhL$pk A_ykpf JQpC h^pfsu S>hu. àgpõV$uL$_u \¡gu A¡L$v$d ku^u A_¡ ApX$p Ahmu DX$¡ _lu s¡ fus¡ _uQ¡_p cpN¡ gpL$X$u kp\¡ bp„^hu. ëep¡f_¡ `¡tL$Ndp„\u Mp¡ëep `R>u sfs S> V$²¡`dp„ gNpX$u v$¡hu. Mp¡gsu hMs¡ L$¡ gNpX$su hMs¡ lp\dp„ L$p¡C âL$pf_u kyN„^ L$¡ N„^ _ lp¡e s¡_u L$pmÆ fpMhu. `p_-dphp hpmp lp\ lp¡e sp¡ kpby\u ^p¡C_¡ L$pe® L$fhy„. V$²¡`dp„ A¡L$ S> ëep¡f fpMhu, AgN AgN L$uV$L$p¡_u ëep¡f A¡L$ V$²¡`dp„ Np¡W$hu iL$pe _lu, s¡ epv$ fpMÅ¡.

V$²¡` Np¡W$ìep `R>u v$ffp¡S> s¡dp Ahgp¡L$_ L$fhy„. ayv$p `L$X$phhp_y„ iê$ \pe A¡V$g¡ rh^p rv$W$ 3 \u 5 V$²¡` Np¡W$hhp„ A_¡ `L$X$pe¡gp ayv$p_p¡ kdep„sf¡ _pi L$fhp¡. v$f 30 rv$hk¡ ëep¡f(V$uL$X$u) bv$gphhu. ëep¡f_u `k„v$Nu cfp¡ip`pÓ L$„`_u D`f S> Dspfhu.

Nygpbu Cem dpV$¡ a¡fp¡dp¡_ V$²¡` A¡V$gp dpV$¡ DÑd R>¡ L$¡ v$f¡L$ V$²¡`dp„ dpÓ A¡L$ ayv$y `L$X$pe sp¡ 200 Æ„X$hp bQphu iL$pe R>¡.

A_ych L$l¡ R>¡ L$¡ A¡N°ug¡ÞX$_u a¡fp¡dp¡_ V$²¡` A_¡ ëep¡fdp„ v$f¡L$ V$²¡`dp„ 1000\u `Z h^y _f ayv$p `L$X$pe R>¡. rhQpf L$fp¡ L$¡V$gy„ kp{„ k„fnZ R>¡. kp\¡ kp\¡ kuÞ\¡V$uL$ `pef¡\°p¡CX$_p R>„V$L$ph A_¡ hMsp¡ hMs hpsphfZdp„ c¡S>_u dpÓp h^y lp¡e Ðepf¡ S>¥rhL$ L$uV$_piL$ bpep¡kp¡aV$_p¡ R>„V$L$ph v$f drl_¡ L$`pkdp„ A¡L$hpf L$fhp\u v$f¡L$ Cem D`fp„s Qyrkep âL$pf_u Æhps_y„ `Z kp{„ ìehõ\p`_ L$fu iL$pe R>¡. h^y rhNs dpV$¡ ap¡_ L$fp¡. 98794 27771

ઇન્ક્વાયરી નં- 28

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 29

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

29

d__u hps

-Æs¡ÞÖ `V$¡g - 94277 18035

A_yL|$m `qf[õ\rs âdpZ¡ buS> `k„v$Nu _dõL$pf M¡X$|s rdÓp¡, Ap`Z¡ kp¥ ÅZuA¡ R>uA¡ L$¡ Ap`Zp fpÄedp„ L$`pk A¡L$ dy¿e fp¡L$X$uep `pL$ sfuL$¡ Ap¡mMpe R>¡. V$¡L$_p¡gp¡Æ_¡ A_yê$` kpfu lpCb°uX$ Åsp¡ Apìep `R>u M¡X$|sp¡_u AphL$dp„ Dsfp¡sf h^pfp¡ Å¡hp dþep¡ R>¡ S>¡_y„ dy¿e L$pfZ R>¡ L$`pkdp„ BT V$¡L$_p¡gp¡Æ A_¡ DÃQ L$np_p rbepfZp¡_y„ k„ep¡S>_ s¡dS> fpku rkX$¹k Ap b„_¡ `rfbmp¡_¡ Ýep_dp„ fpMu_¡ h^y DÐ`pv$_ Ap`su rhrh^ Åsp¡ M¡X$|sp¡ ky^u `lp¡„QpX$u A¡ M¡X$|sp¡_u `k„v$Nu_u L$„`_u b_u NC R>¡. AÐepf¡ Ap`Z¡ hs®dp_ `rf[õ\rs_u hps L$fuA¡ sp¡ L$`pk A¡ Aphsp rv$hkp¡ dpV$¡ M|b S> kpfu M¡su L$lu iL$pe. s¡\u Adp¡ Ap` kh£ M¡X$|sp¡_¡ Mpk A`ug L$fuA¡ R>uA¡ L$¡ Ap`¡ Aphp N¡fL$pev$¡kf rbepfZ\u v$yf f¡lhy„ Å¡CA¡ L$pfZ L$¡ rbepfZ D`f Ap`Zp ApMp hj®_u d¡l_s A_¡ AphL$_p¡ dy¿e ÷p¡s fl¡gp¡ lp¡e R>¡. s¡\u Ap`Z¡ Ap`Zu S>du_ _¡ A_yê$` kpfp bp¡gNpX$® rbepfZ_u `k„v$Nu L$fhu Å¡CA¡ A_¡ Ap rv$ipdp„ ApNm h^sp fpku rkX$¹k A¡ v$f¡L$ M¡X$|s_u S>ê$fueps_¡ A_yê$` "k„`yZ® kdp^p_' L$pe®¾$d s¥epf L$f¡g R>¡ s¡_p¡ dy¿e l¡sy v$f¡L$ M¡X$|s_u AgN AgN S>ê$rfeps `|fu L$fhu S>¡dL$¡ r`es hpmu Åsp¡ A_¡ rb_

r`es `rf[õ\rsdp„ kp{„ DÐ`pv$_ Ap`su Åsp¡. fpku kuX$¹k_p L$`pk rbepfZ S>du_, r`es `rf[õ\rs_¡ A_yL$|m _uQ¡ dyS>b hN}$L$©s L$f¡g R>¡ `rf[õ\rs : `ues `rf[õ\rs dpV$¡- fpku 659, fpku d¡ÆL$, fpku 797. hfkpv$ A^pfus cpf¡ S>du_- fpku 659, fpku d¡ÆL$, fpku d¡‚p. hfkpv$ Ap^pfus dÝed\u lëL$u S>du_- fpku _uep¡, fpku 797, fpku 779. rbepfZ A¡ M¡X$|s dpV$¡ d|mc|s A_¡ `pep_u hõsy R>¡, Å¡ rbepfZ _u Mfuv$u L$fhp dp A_¡ Mp¡V$y rbepfZ _u Mfuv$u \pe sp¡ M¡X$|s_y„ ApMy„ hj® a¡g Åe R>¡ L$pfZ L$¡ rbepfZ S> M¡su dp„ `pep_u hõsy R>¡, Ap\u S> fpku kuX$k M¡X$|sp¡ dpV$¡ fpku S>¡_Q¡L$ gC _¡ Apìey„ R>¡ S>¡dp„ M¡X$ys `p¡s¡S> _½$u L$fu iL$¡ R>¡ L$¡ s¡_¡ gu^¡g rbepfZ Ap¡fuS>_g R>¡> L$¡ _rl. Ap dpV$¡ _uQ¡ Ap`¡g ap¡V$p¡ N°pa âdpZ¡ QL$pku iL$p¡ R>p¡ A_¡ h^y dprlsu dpV$¡ Adpfp¡ k„`L$® L$fp¡ rS>s¡ÞÖ `V$¡g, rfrS>ep¡_g ¾$p¡` d¡_¡S>f, fpku kuX$¹k âp rg dp¡„ _ - 9427718035

ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 30 કૃ ષિવિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 30

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

âpL$©rsL$ M¡su

v$¡iu Npe Ap^prfs âpL$©rsL$ L$©rj cpfs v$¡idp„ L$©rjA¡ âpQu_ eyN\u FrjAp¡_u `f„`fp flu R>¡. dp_hÅs dpV$¡ âL$©rsA¡ ^fsu D`f L$©rj_p ê$`dp„ A_¡L$ OZp Api}$hpv$ Apàep R>¡. Ap`Z¡ kp¥ ^fsu`yÓp¡ A_prv$L$pm\u L$yv$fs_p Mp¡m¡, L$yv$fsu k„kp^_p¡_p¡ D`ep¡N L$fu_¡ M¡su L$fsp lsp. `f„sy ldZp„ L$¡V$gpL$ kde\u L$©rj fkpeZp¡ sfa hmu Nep R>uA¡ S>¡_u lpr_L$pfL$ Akfp¡ Å¡hp dmu flu R>¡. b¡ `¡Yu `¡l¡gp„ L$p¡C X$peprbV$ui, úv$efp¡N, L$¡Þkf S>¡hp fp¡Np¡_¡ ÅZsy„ lsy„ ? ApS>¡ S>¡ ìe[¼s_¡ v$¡MuA¡ s¡ budpf Å¡hp dm¡ R>¡. `pZu `Z `uhp gpeL$ füy„ _\u. dpsp_p ^phZ_p v$|^dp„ `Z eyrfep A_¡ `¡õV$ukpCX$ _y„ T¡f Apìey„ R>¡. Ap`Z_¡ kp¥_¡ T¡f MhX$phhpdp„ Aphu füy„ R>¡. Ap_p `rfZpd¡ ApS>¡ b¡ `rf[õ\rs_y„ r_dp®Z \ey„ R>¡ S>¡dp„ A¡L$ bpS>y ^fsu`yÓp¡_p M¡su `pR>m MQp®Ap¡ h^sp Åe R>¡ A_¡ _ap_y„ ^p¡fZ OV$sy„ Åe R>¡. buÆ bpS>y Aphy„ A_pS> amp¡ A_¡ ipL$cpÆ DÐ`ß L$fu_¡ gp¡L$p¡_¡ fp¡Np¡_p cp¡Nu b_phu v$hpMp_¡ dp¡L$gu füp R>uA¡ Äep„ L$fp¡X$p¡ ê$r`ep_p MQp®Ap¡ \pe R>¡. Apd S>_sp M|b v$y:Mu R>¡. Ap `rf[õ\rsdp„\u blpf _uL$mhp_p¡ A¡L$ S> dpN® A¡V$g¡ âpL$©rsL$ L$©rj

âpL$©rsL$ M¡su cfs A¡. `V$¡g, âp¡S>¡¼V$ X$pef¡¼V$f ApÐdp, kyf¡ÞÖ_Nf કૃ ષિ વિજ્ઞાન

âpL$©rsL$ L$©rj A¡V$g¡ TpX$-R>p¡X$_u h©rÙ A_¡ rhL$pk dpV$¡ s¡dS> kp{„ DÐ`pv$_ g¡hp dpV$¡ S>¡ L$p¡C k„kp^_p¡_u S>ê$rfeps lp¡e R>¡ s¡ b^p D`gå^ L$fphhp dpV$¡ âL$©rs_¡ dS>b|f L$f_pf `Ùrs_¡ âpL$©rsL$ L$©rj L$l¡hpe R>¡. Ap L$©rj `Ùrsdp„ dy¿e `pL$_u D`S> g¡hp dpV$¡ S>¡ L$p¡C MQ® \pe R>¡ s¡

klep¡Nu `pL$p¡dp„\u g¡hpdp„ Aph¡ R>¡ A_¡ dy¿e `pL$_u D`S> bp¡_k ê$`dp„ d¡mhhu s¡ S> kpQp A\®dp„ âpL$©rsL$ L$©rj R>¡. Ap M¡su `pR>m kpdpÞe fus¡ L$p¡C `Z M¡s kp^_ kpdN°u bÅfdp„\u Mfuv$u_¡ hp`fhp_u \su _\u. A¡V$g¡ L$¡ Ap M¡sudp„ MQ® M|b S> _l]hs R>¡.

Ap bpbs kdS>hp dpV$¡ Ap`Z¡ kp¥ â\d sp¡ S>„Ngp¡-h_hNX$p S>¡hu S>ÁepA¡ S>¡ fus¡ AÐe„s blp¡mp âdpZdp„ h_õ`rs ENu _uL$m¡ R>¡ s¡ sfa S>fp v$ôu L$fhu `X$¡. sd¡ sdpfu Ap„M A_¡ dNS>_¡ `|f¡`yfp Mp¡gu _pMu bfpbf r_funZ L$fp¡. s¡_p¡ rhL$pk, h©rÙ A_¡ MughZu sfa S>yAp¡ sd_¡ AYmL$ apg a|gp¡ s\p amp¡_p¡ rhipm c„X$pfp¡ A_¡ lrfepmu h_õ`rsAp¡\u rlgp¡fp g¡su h_õ`rs_u _p¡„^ gu^p rh_p sd¡ flu iL$ip¡ _l]. Ap OV$_p `pR>m c|rd, `pZu, k|e®_u DÅ®,lhp A_¡ ApL$pi A¡ `p„Q dlpc|sp¡ klS> fus¡ âpL$©rsL$ Ahõ\pdp„ Al] dmsp fl¡ R>¡. Apd âL$©rs A¡ Cðf_y„ k„rh^p_ R>¡ A¡ k„rh^p__¡ A_yê$` \C_¡ Ap`Z¡ Ap`Zp âeÐ_p¡ L$fuA¡ sp¡ âL$©rs_p kh£ OV$L$p¡ `p¡sp_y„ L$pd Ap`p¡Ap` L$fhp r_rd®s R>¡. dp„ ^fsu A¡ õhe„ Aß`|Zp® R>¡. s¡_p `¡V$pmdp„ AYmL$ `p¡jL$ sÐhp¡ L$pQp õhê$`dp„ ^fbpe¡gp R>¡.

Ap sdpd_¡ R>p¡X$_p d|m `pk¡ M¢Qu gphu s¡_u h©rÙ A_¡ khp¯Nu rhL$pk \pe s¡hp õhê$`dp„ bv$ghp L$yv$fs¡ ANpD\u `p¡sp_p b¡ ârsr_r^_u r_dZ|L$ L$fu fpMu R>¡ A_¡ Ap ârsr_r^ A¡V$g¡ v$¡iu d|m_p Amrkep A_¡ k|ÿd Æhp¡ S>¡ _¡ v$¡iu Npe_p કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

31

L$`pk_u M¡su

L$`pk_u rhL$pk âr¾$ep L$`pk_u rhL$pk âr¾$ep_u hps L$fuA¡ L$`pkdp„ b¡ âL$pf_u X$pmuAp¡ ayV$¡ R>¡. A¡L$ rhL$pk `pdsu X$pmuAp¡ dp¡_p¡`uX$uep A_¡ buÆ R>¡ ampD X$pmuAp¡ kuç`p¡X$uep. rhL$pk `pdsu X$pmuAp¡ ku^u h^¡ R>¡ A_¡ R>p¡X$_p dy¿e \X$ S>¡hu v$¡Mpe R>¡. S>epf¡ ampD X$pmuAp¡dp„ aygcdfu, ayg Aph¡ R>¡, ampD X$pmuAp¡ kpdpÞe fus¡ L$`pk_u 6 \u 7 L$psmu `R>u Aphsu lp¡e R>¡. X$pmuAp¡ ÆNÅN `Ùrs âdpZ¡ Aph¡ R>¡ A¡V$g¡ L$¡ L$`pk R>Óu ApL$pf_p¡ kdsp¡g R>p¡X$ b_¡ R>¡. aygp¡ Aph¡ s¡ `l¡gp R>p¡X$_p¡ kdsp¡g rhL$pk \hp¡ S>ê$fu S>¡\u `p„v$X$p, X$pmuAp¡ A_¡ d|m R>p¡X$_¡ DÐ`pv$_ Ap`hpdp„ dv$v$ L$f¡. R>p¡X$_p Ap rhL$pk ¾$ddp„

L$`pk_p R>p¡X$dp„ b¡ âL$pf_u X$pmuAp¡

L$`pk_p R>p¡X$dp„ b¡ âL$pf_u X$pmuAp¡ lp¡e R>¡. A¡L$ ampD X$pmuAp¡ A_¡ buÆ rhL$pk X$pmuAp¡, ampD X$pmuAp¡ A„v$pS>¡ L$`pk_p R>p¡X$dp„ 6 \u 7 Np„W$ `R>u Aphsu lp¡e R>¡. S>|Ap¡ rQÓ L$`pk_p R>p¡X$_p rhL$pk Ahõ\p hMs¡ iy„ \sy„ lp¡e R>¡ s¡ \p¡X$y„ kdÆ g¡hp S>¡hy„ R>¡. S>¡ sd_¡ DÐ`pv$_ h^y„ d¡mhhpdp„ dv$v$ê$` \i¡. Ap`Z¡ ÅZuA¡ R>uA¡ L$¡ lh¡ L$`pk_¡ dp\p¡X$p YL$ L$fhp_p¡ _\u, R>p¡X$_¡ h^y `X$sy„ eyfuep Ap`u_¡ gugp¡R>d fpMhp_p¡ _\u. Ap`Zp L$`pk_p spS>¡sf_p _hp v$yíd_ Nygpbu Cem_¡ S>¡ Nd¡ R>¡ s¡hy„ lh¡ L$fhp_y„ _\u.

S>|Ap¡ D`f_y„ rQÓ, S>|Ap¡ ampD X$pmuAp¡ bsphu R>¡. `l¡gu aygcdfu Apìep `R>u rv$hkp¡ bspìep R>¡, R>p¡X$_p¡ rhL$pk \sp¡ lp¡e s¡hpdp„ A¡L$ Ahõ\p A¡hu `Z Aph¡ R>¡ L$¡ Æ„X$hp_u k„¿ep h^sp R>p¡X$ Ap`p¡Ap` rhL$pk AV$L$ph¡ R>¡ A_¡ kp\¡ kp\¡ d|m `Z `p¡sp_u rhL$pk âr¾$ep ^udu `pX$¡ R>¡. Alu Ap`Zp dpV$¡ Mpk Q¡shZu R>¡ L$¡ Ap Ahõ\p hMs¡ `p„v$X$p fpsp \hp gpN¡ R>¡ A_¡ R>p¡X$dp„ `p¡V$¡iued_u Mpdu hsp®e R>¡ Ðepf¡ R>p¡X$_¡ D`f\u `p¡V$¡iued Mpsfp¡ Ap`u_¡ R>p¡X$_¡ dv$v$ L$fhp_p¡ kde R>¡. Ap kde R>p¡X$_¡ L$pbp£lpCX$²¡V$, `pZu A_¡ Mpsfp¡ Ap`hp_p¡ R>¡. dp¡X$y„ L$fip¡ sp¡ R>p¡X$_p d|m Ap¡R>y„ L$pe® L$fsp lp¡hp\u R>p¡X$dp„ DZ` Dcu \i¡, `p„v$X$p gpg S>¡hp \i¡ A_¡ sd¡ v$hp_u v$yL$p_¡ S>C_¡ L$l¡ip¡ L$¡ R>p¡X$ gpg \C Nep R>¡ sp¡ v$yL$p_v$pf c|gdp„ A¡L$gu ayN_piL$ Ap`u v$¡i¡ sp¡ R>p¡X$_¡ lL$uL$s¡ S>ê$fu R>¡ s¡ dmi¡ _rl A_¡ sd_¡ DÐ`pv$_ OV$ dmi¡. ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 32 કૃ ષિવિજ્ઞાન

L$epf¡L$ hÃQ¡ hpsphfZdp„ bv$gph Aphsp A\hp kyÿdsÐhp¡_u DZ` A\hp fp¡N-Æhps_p¡ D`Öh \pe sp¡ R>p¡X$ õV$²¡i (spZ) A_ych¡ R>¡. Aphp kde¡ ^Zu hMs apg MfZ \sy„ lp¡e R>¡.h^y D`S> g¡hp dpNsp M¡X$|sp¡A¡ apg MfZ AV$L$phhy„ S>ê$fu R>¡. v$p.s. cpv$fhp drl_p_u Nfdu A_¡ sp`dp_dp„ h^-OV$, hpv$mR>pey„ hpsphfZ hMs¡ apgMfZ AV$L$phhy„ s¡ Ap`Zu S>hpbv$pfu R>¡. M¡sf D`f r_edus _p¡„^ \su lp¡e sp¡ _yL$ip_ AV$L$phhp_p `Ngp gC iL$pe R>¡.

V$y„L$dp„ fp¡S>_u _p¡„^ (Ap„V$p¡ dpfhp_u L$mp)_y„ `pg_ L$fhp_u kuõV$d v$pMg L$fhp\u apev$p¡ gC iL$pe R>¡. apgMfZ_u kp\¡ kp\¡ R>p¡X$_p¡ Ar_e„Óus rhL$pk `Z L$`pk_u M¡sudp„ D`S> OV$pX$¡ R>¡. v$p.s. `yóL$m `pZu Ap`hy„, h^y `X$sp Mpsfp¡ Ap`hpdp„ Aph¡ A¡V$g¡ L$¡ _pCV$²p¡S>_ Mpsf_p¡ h^y `X$sp¡ h`fpi L$fhp_u R>p¡X$ h^¡ QX$u Åe R>¡ A_¡ apg Ap`hp_y„ c|gu Åe R>¡. h^y `X$sp _pCV$²p¡S>_\u R>p¡X$ dp¡X$p `pL$¡ R>¡ s¡\u Ap Nygpbu_p L$pmdp„ dp¡X$p¡ L$`pk `pL$¡ Ðepf¡ `pR>m_p apg g¡hp S>sp v$hp_p¡ MQ® h^¡ R>¡. h^y `X$sp _pCV$²p¡S>_\u apg MfZ `Z Å¡hp dm¡ R>¡. R>p¡X$_p¡ kdsp¡g rhL$pk \hp¡ Å¡CA¡, L$psmu gp„bu \su lp¡e sp¡ kdS>hy„ Å¡CA¡ L$¡ R>p¡X$ D`S> Ap`hp_u Ahõ\p R>p¡X$u rhL$pk L$fhp_u Ahõ\pdp„ R>¡. Aphp kde¡ R>p¡X$_¡ `pR>p¡ DÐ`pv$_ Ahõ\pdp„ gphhp dpV$¡ Ap`Zu v$¡iu `Ùrs âdpZ¡ R>p¡X$_u D`f_u V$p¡Q A¡V$g¡ L$¡ X$y„M L$p`hp\u R>p¡X$_p¡ rhL$pk AV$L$¡ R>¡. Ap âr¾$ep L$fhu Myb S> kl¡gu R>¡. A„N°¡Ædp„ s¡_¡ _u`] N L$fhy„ s¡d L$l¡hpe R>¡. R>p¡X$ `p„Q\u kpX$p `p„Q ayV$_p¡ \pe Ðepf¡ X$y„M L$p`hp\u kpfp `rfZpdp¡ Ap`Z¡ d¡mìep R>¡. Ap D`fp„s lh¡ bTpfdp„ "QdÐL$pf'_p _pd¡ OfX$p L$¡duL$g_y„ d¡`uL$h¡V$ L$gp¡fpCX$ dm¡ R>¡ s¡_p¡ R>„V$L$ph L$fhp\u R>p¡X$_u h©rÙ r_e„Óus \pe R>¡. QdÐL$pf L$epf¡, L$¡V$gy„ A_¡ L$¡hu fus¡ R>p„V$hy„ s¡_u ÅZL$pfu sdpfu `pk¡ lp¡hu s¡ `Z Ap`Zp dpV$¡ "kuõV$d'_p¡ cpN R>¡ કૃ ષિ વિજ્ઞાન

L„$`_u ÞeyT

cpfs_p buS> DÐ`pv$_ n¡Ó¡ BNg kuX$¹k_y„ AN°õ\p_

M¡X$|sp¡dp„ ¼hp¡rgV$u buS> DÐ`pv$L$ L$„`_u sfuL$¡ ÅZusu R>¡.

îu Apf.L$¡. S>¥_ Üpfp õ\pr`s BNg kuX$¹k A¡ÞX$ bpep¡V$¡L$ gu. AN°NÎe buS> DÐ`pv$L$ L$„`_u R>¡. 1982dp„ A¡L$ _p_L$X$u buS> L$„`_u A„gp¡V$¡, fsgpd, dÝeâv$¡i Üpfp õ\pr`s \e¡g BNg ApS>¡ cpfs_u ÅZusu buS> DÐ`pv$L$ L$„`_u R>¡. V$¡¼_p¡gp¡Æ A_¡ _hp k„ip¡r^s rbepfZp¡ Üpfp cpfs_p

Ar_g L$p¡ës¡ rkr_ef hpBk â¡rkX$¡ÞV$ BNg kuX$¹k A¡ÞX$ bpep¡V$¡L$ gu.

BÞv$p¡f કૃ ષિ વિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 33

BNg kuX$¹k ApS>¡ BÞv$p¡f_u â¿eps A¡`p¡gp¡ âurdef Mps¡ AÛs_ Ap¡rak ^fph¡ R>¡. 19 buS> DÐ`pv$_, 3 âp¡k¡tkN eyr_V$, `p„Q rfkQ® A_¡ X$¡hg`d¡ÞV$ k¡ÞV$f kp\¡ 100 \u h^y k¡ëk õV$pa ^fphsu A_¡ 1200 \u h^y X$ugf rX$õV$²uåeyV$f kp\¡ `yfp cpfs hj®dp„ L$pe® L$f¡ R>¡.

BNg kp¡epbu__p buS> dpV$¡ ÅZusu L$„`_u R>¡. M¡X$|sp¡_¡ _hp k„ip¡^_ kp\¡ bpep¡gp¡ÆL$g V$²¢V$d¡ÞV$ kp\¡_p _hp buS> A¡¼k¡gÞV$ A_¡ ÓukuL$p Ap`¡ R>¡. A¡S> fus¡ OJ buS> DÐ`pv$_dp„ `Z BNg AN°¡kf R>¡. kp¡epbu__p _hp buepfZ S>¡hp L$¡ BNg 71, BNg 81 `Z gp¡L$râe R>¡. dL$pC n°¡Ó¡ BNg 1501, dfQu BNg 5303, c]X$p 3801 M¡X$|sp¡dp„ gp¡L$râe b_u füp R>¡.

_hu _hu k„ip¡r^s Åsp¡ Ap`u flu R>¡.

ApS>¡ BNg kuX$¹k_y„ k„Qpg_ eyhp d¡_¡Æ„N X$pef¡¼V$f îu h¥ch S>¥_ kp„cmu füp R>¡ s¡d_y„ _¥s©Ðh BNg kuX$¹k_¡ _hu KQpCAp¡ ky^u gB S>hp L$rV$bÙ R>¡. M¡X$|sp¡_¡ M¡sudp„ h^y AphL$ dpV$¡ î¡› buS> âv$p_ L$fhp_u _¡d kp\¡ BNg L$pe® L$fu füy„ R>¡. îu h¥ch S>¥__p _¥s©Ðhdp„ BNg kuX$¹k cpfs hj®dp„ M¡X$|sp¡_¡ î¡› buS> Ap`hp L$rV$bÙ R>¡.

BNg kuX$¹k kp¡epbu_, OJ, dL$pC, X$p„Nf, fpeX$p¡, bpS>fp, L$W$p¡m A_¡ ipL$cpÆdp„ કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

33

Y$p¡gue¡ b¡W$p

જ્ઞાન વૃદ્ધિ

આ અંકમાં છપાયેલ લેખ અથવા નવી પ્રોડક્ટ્સ વિષે વધુ માહિતી કે રંગીન કે ટલોગ મેળવવા માટે નું ફોર્મ- વોટ્સઅપ સેવા

ફોટો પાડી વોટ્સઅપ ૯૮૨૫૨૨૯૯૬૬ ઉપર મોકલો.

કંપનીની માહિતી તમારે દ્વાર

કે ટલોગ

મને આ અંકમાં છપાયેલા લેખ, જાહે રાતની વધુ માહિતી જોઈએ છે . જાહે રખબર નીચે લખેલો ઈન્કવાયરી કાર્ડ નંબર જોઇને બોક્સમાં ટીક કરી વોટ્સઅપ કરે લ છે માહિતી મોકલશો.

કૃ ષિ વિજ્ઞાનના પાનામાં નીચે ઇન્ક્વારી નંબર લખેલ છે તે નંબર ડાબી બાજુ ના બોક્સમાં ટીક કરી કંપની કે ટલોગ મંગાવોવોટ્સઅપ કરો. ૯૮૨૫૨૨૯૯૬૬.

વોટ્સઅપ નંબર :

L©$rjrhop_ ghpS>d L$¡hu fus¡ cfhy ?

L©$rjrhop_ ghpS>d cfhp bpSy>dp„ Ap`¡g L$pX¡ $ sdpfp L$pC ¡ `Z `d¡ÞV$ A¡` Üpfp õL$_ ¡ L$fu_¡ _uQ¡ Ap`¡g õL$ud âdpZ¡ cfu iL$p¡ R>p.¡ લવાજમ વાર્ષિક ત્રિવાર્ષિક પાંચવર્ષીય

ખેડૂતો માટે ૩૯૯/૧૦૯૯/૧૮૯૯/-

સંસ્થા માટે ૭૯૯/૨૧૯૯/૩૭૯૮/-

ghpS>d_„y `¡d¡ÞV$ L$ep® bpv$ `¡d¡ÞV$_p¡ õ¾$u_kp¡V$ s¡dS> sdpfy„ _pd A_¡ kf_pdy„ `u_L$p¡X$ kp\¡ Adp¡_¡ hp¡V$¹kA` 9825229966 D`f dp¡L$gu Ap`hy„ S>ê$fu R>¡.

કૃ ષિ માહિતી દરરોજ વાંચવા અમારા સોશિયલ મીડિયામાં જોડાવ

📗 ફે સબુક પેઇઝ : https://www.facebook.com/krushi.vigyan 📙 ટે લીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

✳️ વોટ્સઅપ ગ્રુપ : http://wa.me/919825229966?text=krushi ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 34 કૃ ષિવિજ્ઞાન

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

Ap¡V$g¡ b¡W$p

- પ્રવીણ પટે લ

◼ ApS>_u Ap¡V$g¡ b¡W$p dl¡augdp„ L$pQu L$¡fu_y„ kfbs `pC_¡ i¥g¡j¡ dTp L$fphu füp¡ R>¡ _¡ kp¥ `p¡s`p¡sp_u S>du_ s¥epf L$fhp_u hpsy„ L$f¡ R>¡ Ðep„ hifpdL$pL$p A_¡

de„L$ Aph¡ R>¡ _¡ dl¡augdp„ f„N Aphu Åe R>¡. L$pQuL$¡fu_y„ kfbs `usp de„L$ L$l¡ R>¡. ly„ _¡ Ap`Zp Npd_p _h eyhp_p¡ kp\¡ dmu_¡ fpS>L$p¡V$ Np¥V$¡L$ L$©rj d¡mpdp„ S>C Apìep. d¡mpdp„ Npe Ap^prfs M¡su A_¡ Npe Ap^prfs _p_p DÛp¡N_u kp\¡ Npe _p Np¥d|Ódp„\u b_su Ap¥jr^ A_¡ Npe A_¡ âpL$©rsL$ M¡su_u lhp gB Apìep b^p âpL$©rsL$ M¡su Üpfp `¡v$pi `L$h¡ A_¡ s¡_y„ bTpf dmu fl¡ sp¡ Ap M¡su L$fhp S>¡hu R>¡ A¡hy„ Ad_¡ b^p_¡ gpÁey„. Np¥V$¡L$dp„ Ad_¡ _hp OpkQpfp Üpfp `iy_¡ S>ê$fu âp¡V$u_ L$¡hu fus¡ `|{„ `pX$hy„ A_¡ v$|^ DÐ`pv$_ L$¡hu fus¡ h^pfhy„ s¡ `Z ÅZhp dþey„. ApS>_u M¡sudp„ _hy„ dprlsu Aphp d¡mp_y„ bly dlÐh R>¡ s¡ Ad_¡ kdÅey„.

◼ Ap hps \pe R>¡ Ðep„ hÃQ¡ S> hifpdL$pL$p L$l¡ A¡gp R>p¡L$fph dfQp A_¡ L$W$p¡m `pL$_u M¡sudp„ Ap hj£ L$¡hy„ füy„? de„L$ L$l¡ hifpdL$pL$p, Ap hj£ S>¡ M¡X$|sp¡A¡ L$W$p¡m, sg, dN, AX$v$, syh¡f, kp¡epbu__u M¡su L$fu lsu s¡ b^p_¡ s¡ b^p_¡ W$uL$ W$uL$ cph dþep. Ap hj£ dfQu_u bTpf V$L$u b^p_¡ A¡d lsy„ L$¡ A¡hu Ås L$fpe L$¡ S>¡ hl¡gu કૃ ષિ વિજ્ઞાન

bTpfdp„ Aph¡, kyL$p dfQp_u iê$Aps_u bÅf kpfu lp¡e Ðepf¡ dpg Aph¡ s¡hu Ås hphp¡ sp¡ apev$p¡ dm¡ `Z _p Ap hj£ AÐepf¡ 702, Ap¡S>k S>¡hu Åsp¡dp„ Ap hj£ AÐepf¡ `Z cph R>¡ bp¡gp¡, L$fQgu hpmy„ dfQy„ lh¡ M`¡ R>¡ sp¡ gp¡L$g bTpfdp„ `Ëu dfQp_u rX$dpÞX$ kpfu R>¡ A¡V$g¡ hl¡gu L$¡ dp¡X$u Ås_u dfQu raaV$u raaV$u L$fpe s¡ Ap hj£ dfQu DNpX$_pf M¡X$|s_¡ kdÅe Ney„ R>¡ L$pfZ L$¡ Ap gMpe R>¡ Ðepf¡ dpL$£V$epX$®dp„ dp¡X$u `pL$su Åsp¡_p h^y cph dm¡ R>¡ .

Ap Ag_u_p¡ _u hps R>¡ R>sp„ Ap`Z¡ Ðep„ hfkpv$ kpfp¡ fl¡i¡ A¡L$pv$ b¡ gp„bp hpefp L$pYi¡ s¡\u hfkpv$ S>¡ `X$¡ s¡_y„ V$u`¡V$u`y„ sdpfp M¡sfdp„ fl¡ s¡hy„ Å¡C g¡Å¡. Npd_y„ `pZu Npddp„, iud_y„ `pZu kuddp„, M¡sf_y `pZu M¡sfdp„ k„N°l L$fu g¡hp_p _yõMp AÐepf\u S> b^p A`_phu g¡Å¡. dN_cpC L$l¡ R>¡ L$¡ `R>u L$l¡sp _rl L$¡...

◼ Ap kp„cmu_¡ kyf¡i L$l¡ Ad¡ dfQu_y„ hph¡sf L$ey¯ lsy„ Adpf¡ sp¡ bTpf_p¡ kpfp¡ gpc dmu Nep¡ A¡V$g¡ lyy sp¡ Aphsu kuT_ dp„ `Z dfQu L$fhp_p¡ S> R>y„ A_¡ s¡_y„ Apep¡S>_ `Z d¡¢ L$fu gu^y„ R>¡. Nep hj£ S>¡ `X$pdp„ dfQu lsu Ðep„ L$`pk A_¡ _hp `X$p dp„ dfQu L$fhp_p¡ R>y„ A_¡ A¡ `Z `pmp A_¡ çgQ]N rX$²` kp\¡ A_¡ lp sd¡ L$u^y„ s¡d raaV$u raaV$u L$ey¯ R>¡ ApMy„ Npd A¡L$ Ås_u `pR>m `X$éy„ s¡ ÅZu _¡ d¢ Ap raaV$u L$ey¯.

Nep hj£ hpsphfZ kyL$y A_¡ kp{„ füy„ s¡\u dfQy„ `pL$ey„ AYmL$ s¡d R>sp„ cph V$¼ép s¡ Ap`Zp dpV$¡ kp{„ \ey„ . Aphsp hj£ Å¡ Ap¡R>p¡ hfkpv$ fl¡ sp¡ dfQp_u M¡su A^fu \pe s¡ Mbf lp¡hp R>sp ly„ dfQp_u M¡su rX$²` kp\¡ L$fhp_p¡ R>y„.

◼ L$l¡hp_u A_¡ kdS>hp_u hps sp¡ s¡ R>¡ L$¡ hfkpv$ `X$¡ `R>u L$`pk L$fhp_p¡ lh¡ r_ed \C Nep¡ R>¡ s¡ kp{„ R>¡. hphZudp„ L$`pk hph¡sf L$fhp\u Nygpbu Cem_u â\d âÅrs (ApÐd^psu)_p ayv$p Aph¡ Ðepf¡ sdpfp L$`pkdp„ ayg cdfu _ lp¡e s¡ S> sdpfp dpV$¡ apev$pL$pfL$ R>¡. Ap`Z¡ lh¡ b^p ÅZuA¡ R>uA¡ L$¡ Ap hj£ S>¡dZ hphZudp„ L$`pk L$ep£, rbepfZ_p `¡L$¡V$dp„ Aphsy„ f¡aeyT `fpZ¡ b^pA¡ gNpX$éy„ A¡V$g¡ Nygpbu Aphu _rl `Z Å¡ Aph¡ sp¡ ? s¡_y„ Apep¡S>_ dpV$¡ a¡fp¡dp¡_ V$²¡` gNpX$hp A_¡ s¡dp„ Aphsp ayv$p_¡ Âep_¡ gC_¡ r_erds S>„sy_piL$_p R>„V$L$ph L$fhp A_¡ v$uhpmu Aphsp Aphsp L$`pk_¡ huZu g¡hp¡ . sd_¡ b^p_¡ ÅZu_¡ Apòe® \i¡ L$¡ Ap`Zp S> Npd_p kyf¡i, dN_, hifpd L$pL$p, de„L$ A_¡ kybp¡^ b^p Ap hj£ bp¡gNpX$® V$y L$`pk_u kpfu Ås `k„v$ L$fhp_p R>¡ A_¡ hph¡sf Nep hj® L$fsp h^pfhp_p R>¡.

◼ hfkpv$_u hps Aphu Ðepf¡ hfkpv$_p¡ hfspfp¡ iy„ L$l¡ R>¡ s¡hy„ `|R>ey„ Ðep dN_ L$l¡ dpfp _pd¡fu dN_cpC ipdÆcpC Qp„N¡gp dy. Np¡dV$p_p dN_cpC L$l¡ R>¡ L$¡

◼ L$`pk_p hph¡sf h^pfhp_u hps \C A¡V$g¡ cfs L$l¡ de„L$cpC d_¡ `Z kdÅhp¡ L$¡ dpf¡ L$`pk_u M¡sudp„ iy„ Âep_ fpMhy„ Ðepf¡ de„L$¡ L$u^y L$¡ Å¡ L$`pk_u M¡sudp„ Nygpbu\u

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

35

Ap¡V$g¡ b¡W$p X$fhp_u S>ê$f _\u "X$f L$¡ ApN¡ Æs l¥' X$f D`f rhS>e Ðepf¡ S> dm¡ S>epf¡ Nygpbu Cem rhi¡ AÑ \u Crs s_¡ Mbf lp¡e. Nygpbu Cem r_e„ÓZ L$¡g¡ÞX$f sdpf¡ L$©rj rhop_ a¡kbyL$ D`f hp„Qhy„ Å¡CA¡. L$©rjrhop_ a¡kbyL$ gpCL$ L$fhy„ Å¡CA¡ sp¡ Nygpbu Cem r_e„ÓZ L$¡g¡ÞX$f s_¡ dp¡bpCgdp„ `Z Å¡hp dmi¡.

◼ \p¡X$u dNamu_p buS>_u hps L$fuA¡ sp¡ Ap hj£ NyS>fpsdp„ dNamu_p buS> DÐ`pv$_ àgp¡V$ M|b \ep lsp A_¡ buS> r_Nd Üpfp A_¡ Mp_Nu buS> DÐ`pv$_ L$fsu L$„`_uAp¡ dNamu_p buS>_y„ rhsfZ dp¡V$p `pe¡ L$fhp s¥epf R>¡ Ðepf¡ A¡L$ kdpQpf _p¡„^p¡ L$¡ L$yhpX$hp [õ\s bp¡çb¡ky`f gudV$¡X$ L$„`_u L$¡ S>¡ cpfsdp„ dNamu, ^pZu, d¡\u, ipL$cpÆ_p buS> DÐ`pv$_ A_¡ rhsfZ kp\¡ L$pe®fs R>¡ A_¡ AÛs_ âp¡k¡k]N diu_p¡ Üpfp L$hp¡guV$u buS> Ap`hp_p¡ âeÐ_ L$fu_¡ rhrh^ fpS>ep¡dp„ AN°¡kf R>¡ s¡d_p A¡d.X$u. îu `uÞV$ycpC_¡ L$©rj rhop__¡ S>Zph¡ R>¡. `uÞV$ycpC !

Arc_„v$_ dpV$¡ ap¡_ L$fp¡. 98984 00458 A_¡ dNamu_p kpfp rbepfZ rhj¡ `|R>p¡ .

◼ L$`pk_u A¡L$ h^y hps L$fu gCA¡ Ap A„L$ sdpfp lp\dp„ Aphi¡ A¡V$g¡ sd¡ Ap A„L$dp„ rhrh^ L$„`_u_p L$`pk DNpX$_pfp M¡X$|sp¡ kp\¡ ku^p¡ k„`L$® L$fu iL$ip¡. A„L$dp„ v$ip®h¡gu L$„`_u_p ârsr_r^_¡ ap¡_ L$fu Nygpbu Cem_p r_e„ÓZ rhi¡ `|R>p¡, M¡X$|s_¡ A¡ `Z `|R>p¡ L$¡ Nep hfk¡L$ huO¡ 35 \u 55 dZ _p

DÐ`pv$_ sd¡ L$¡hu fus¡ gu^p? sd¡ L$C Ås hphu lsu A_¡ L$C fus¡ bp¡gNpX$® V$y rbepfZ kp{„ ?

◼ sd¡ ap¡_ L$fip¡ A¡V$g¡ b^u L$„`_u `pk¡\u sd_¡ M¡su dpV$¡_p _hp ApCrX$ep, _hp _yõMp ÅZhp dmi¡ s¡_¡ V$`L$phu gp¡. buS> `k„v$Nu L$C L$fhu s¡ L$©rjrhop_dp„ R>`pe¡gp M¡X$|srdÓp¡_¡ `|R>u_¡ L$fp¡ A_¡ \C Åh s¥epf L$`pk_u M¡sudp„ kp¥\u h^y DÐ`pv$_ g¡hp dpV$¡ ! lp, rdÓp¡ dp¡bpCg L$fp¡ Ðepf¡ kde_y„ Âep_ fpMÅ¡. L$„`_u_p ârsr_^u_¡ fpÓ¡ 9 `R>u ap¡_ L$fip¡ _rl. sp¡ _p¡„^u gp¡ L$„`_u_u kpl¡bp¡_p _„bf `yR>psp `„rX$s \hpe , ap¡_ S>ê$f L$fÅ¡ ■ fpiurls¡_ ^dkpZuep- 99099 11904 ■ AÆs - r`eyj `V$¡g - 96 876 99299 ■ L$s®ìe kuX$¹k_p Frj Yp¡gfuep 97238 37665 ■ r_r^ kuX$¹k_p _f¡ÞÖ dp„\p¡guep 98244 18544 ■ rhðpk kuX$¹k _p lf¡i r_f„S>_u 820075 0117 ■ Aprv$Ðe A¡N°uV$¡L$ _p fpdk¡hL$ NyS>®f 8000 475275 ■ A¡rie_ Æ_¡rV$L$ _p hu.L$¡. `V$¡g 96876 37604 A_¡ dpL$}$h kuX$¹k _p L$©Zpg Qp¡hrV$ep 76000 23923

◼ Ap`Zp lÅfp¡ N°plL$p¡dp„\u \p¡X$p rdÓp¡A¡ kyQ_ L$ey¯ L$¡ lS>y buÅ M¡X$|sp¡_p rhrh^ bp¡gNpX$® Åsp¡_p A_ychp¡ Ad_¡ S>Zphp¡ S>¡\u Qp¡dpky„ Aph¡ s¡ `l¡gp Ad¡ L$`pk buS>_u kpQu `k„v$Nu L$fu iL$uA¡.

ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 36 કૃ ષિવિજ્ઞાન

A¡L$ sfa buS> `k„v$Nu L$fhp_u hps R>¡ A_¡ buÆ sfa hjp®rhop_ lp¡e L$¡ cpfsue lhpdp_ Mpsy„ lp¡e b^p A¡L$u AhpS>¡ Ag_u_p¡ _pC hps ìeL$s L$fu füp R>¡. `f„sy Ap`Z¡ füp kpQp M¡X$|s s¡\u h^y L$p„C dp_u _ gCA¡. `Z lp, hfkpv$ Ap`Z_¡ Cðf_u A_dp¡g c¡V$ R>¡. `pZu Ap`Z¡ b_phsp _\u Cðf dp¡L$g¡ R>¡ s¡\u `pZu_p V$u`¡ V$u`p_y„ kpQy„ dyëe Ap`Z¡ S> kdÆ iL$uA¡. hfkpv$_p V$u`¡ V$u`p_p¡ Ap`Z¡ k„N°l L$fu gCA¡ A_¡ V$u`¡ V$u`¡ `pCA¡ sp¡ `R>u Ap`Zu M¡sudp„ buS>y {X$y„ iy„ \pe s¡ Ap`Z¡ lh¡ b^p ÅZuA¡ R>uA¡. hfkpv$ Aph¡ s¡ `l¡gp M¡sf_y„ `pZu M¡sfdp„, kud_y„ `pZu kuddp„, Npd_y„ `pZu Npddp„ L$¡d fl¡ s¡ dpV$¡ A¡L$ V$yL$X$u b_phu Apep¡S>_ lh¡ b^p L$fu füp R>¡. L$p¡Z L$l¡ R>¡ L$¡ `p__p N‰¡ kpfu hpsp¡ \su _\u. ApS>¡ kp¥fpô²_p NpdX$pAp¡dp„ kp„S>¡ `pZu k„N°l, fuQpS>®_u hpsp¡ Å¡fip¡f\u \C flu R>¡. s¡_p¡ apev$p¡ Ap hj£ b^p_¡ dþep hNf fl¡hp_p¡ _\u.

◼ M¡su_¡ Ndsu A_¡ Dd„N c¡f L$fhu lp¡e A_¡ M¡su âÐe¡ DÐkprls fl¡hy„ lp¡e sp¡ op__¡ hl¢Qhy„ Å¡CA¡. Ap`Zu ApS>ybpS>y_p 20-25 M¡sfp¡ ^fphsp M¡X$|sp¡A¡ v$f i_uhpf¡ Qp-`pZu_u duV$]N L$fhu Å¡CA¡ s¡ hps afu hpf L${„ s¡ _p¡„^p¡ . M¡su_u kdõep A_¡ A¡L$ buÅ A¡ L$f¡gp M¡su_p kpfp âep¡Np¡ rhi¡ hps \pe s¡hy„ L$fhy„ Å¡CA¡. v$p.s. Ap`Z¡ N©` kudpX$p_u hpX$uAp¡ _y„ Aphy„ A¡L$ N°y` b_phuA¡ A_¡ s¡ N©`_y„ hp¡V$¹kA` N©` `Z b_phuA¡ A_¡ s¡dp L$©rj h¥opr_L$ A\hp sp¡ L$©rj r_óZp„s_¡ Å¡X$uA¡ sp¡ Ap`Zu M¡su_u kdõep_y„ Myb S> kfmsp\u A_¡ spÐL$pguL$ DL$¡g dm¡. કૃ ષિ વિજ્ઞાન

US Agriseeds TM

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 37

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

37

૧૫ - ૧૬ - ૧૭ સ ટ બર ૨૦૨3 હ�લ��� ������શન સ��ટર ગ ધીનગર, ગુજરાત

તમારો ટોલ બુક કરો

મુ�� િવ�ેષતા�

૨૦૦+ દશકો ૫૦૦+ �ત�ન��ઓ

નવી કૃ િષ ટ�નોલો� માટ નુ� િવ�ા� ����ન

૮૦,૦૦૦+

મુલાકાતીઓની કુ લ સ��યા

MSME સબ�સ�� ના લા�ો

૧૦+ સહભાગી દશો ૫+ ���શ�ટ દશના �����લયન Organized By

International Partner

�ારતી� ����કો માટ ઉપલ

છે

Concurrent Events

Supported By

DLP EXP

10TH E D I T I O N

ASIA

DAIRY LIVESTOCK AND POULTRY EXPO

+91 91734 10748 | E: agriasia@agriasia.in | W: www.agriasia.in ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 38 કૃ ષિવિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 38

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

કૃ ષિ વિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 39

કૃ ષિવિજ્ઞાન ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩

39

"KRUSHI VIGYAN" RNI NO. 46346/86 REGD. RAJKOT/119/2021-2023 VALID UP TO 31-12-2023, PUBLISHED ON 20TH OF EVERY MONTH & PERMITTED TO POST AT RAJKOT RMS ON 27TH OF EVERY MONTH, SUBSCRIPTION FOR ONE YEAR 399/- FOR FARMER

ષિ | વર્ષ- ૪૯ | અંક-૦૪ | મે-૨૦૨૩ 40 કૃ ષિવિજ્ઞાન

ઇન્ક્વાયરી નં- 40

કૃ ષિ વિજ્ઞાન