Το Παγκάκι / Τεύχος 14 / Χειμώνας 2019 – 2020

το παγκάκι! Περιοδική εκδοτική συνάντηση του Συλλόγου Πολιτισμού «Μέδων ‘93»

Τεύχος 14 / Χειμώνας 2019 – 2020

το παγκάκι! Περιοδική εκδοτική συνάντηση του Συλλόγου Πολιτισμού «Μέδων ‘93»

Διαδίκτυο : http://syllogosmedwn93.weebly.com/ # Facebook: ΜΕΔΩΝ '93 wn93.weebly.com/#

Πρώην Κατοίκων, Εργαζομένων, Αθλητών & Μαθητών των Άσπρων Σπιτιών (Παραλία Διστόμου του Νομού Βοιωτίας) Χειμώνας 2019-2020, Τεύχος 14 Ημερομηνία Κυκλοφορίας: Εν Αθήναις 15 Φεβρουαρίου 2020 Υπεύθυνο για το Νόμο είναι το Δ. Σ. του Συλλόγου

Σχεδιασμός Τεύχους, Αρχισυνταξία: Γιώργος - Κωνσταντίνος Ι. Κούκιος

Συνεργάτες στο 14ο παγκάκι Γιώργος Χ. Θεοχάρης, Κώστας Φιλαῒτης, Νάντα Κυριαζή, Ιωάννα Χαραλάμπους – Παπαγεωργίου, Στέφανος Ζερβός, Γιώργος Κούκιος

2

Περιεχόμενα 14ου τεύχους

Εξώφυλλο: Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου- της Νάντας Κυριαζή Ταυτότητα Τεύχους - Συνεργάτες στο 14ο Παγκάκι – σελίδα 2 Περιεχόμενα – σελίδα 3 Το Παγκάκι… τόσο μακριά ακόμη από την Ιθάκη… - του Γιώργου Κούκιου – σελίδα 4 Ναι, θέλω να γράψω… - της Ιωάννας Χαραλάμπους – Παπαγεωργίου – σελίδες 5-9 Αυτοί που έφυγαν… - σελίδες 10-14 Συνέντευξη του Γεράσιμου Δόριζα στον Στέφανο Ζερβό – σελίδες 15-25 Τοπικά Ιστορικά – του Γιώργου Χ. Θεοχάρη – σελίδες 26-32 Τα νέα του Εμβολίμου – σελίδες 33-34 Τα νέα της Α.Ψ. Λέσχης Μεδεών – σελίδες 35-38 Εκδηλώσεις – σελίδες 39-40 Ο Βιβλιοστάτης – σελίδες 41-45 Ο «Άγγελος» του Μουσείου Μπενάκη – της Νάντας Κυριαζή – σελίδες 46-53 Juvenes Translatores – σελίδες 54 Φωτογραφίες που μας στείλατε – σελίδες 55-65 Τα νέα του Συλλόγου Πολιτισμού Μέδων ’93 – σελίδες 66-69 Φωτογραφίες της Νάντας Κυριαζή 70-73

1973 Άσπρα Σπίτια τα νέα Σκάφη μας τύπου 420

3

Το Παγκάκι… τόσο μακριά ακόμη από την Ιθάκη… Του Γιώργου Κούκιου

Καθώς περνούν τα χρόνια, γίνεται όλο και πιο δύσκολο όταν χάσεις την σειρά, να ξαναπιάσεις τα ξέφτια στην άκρη της κλωστής, να κρατηθείς μετέωρος σε αναταράξεις ώσπου να ισορροπήσεις πάλι σ’ αυτή την μαγεία της γραφής που κοροϊδεύει τον χρόνο και τον ακυρώνει. Σαν το παιδί που σπρώχνει τα τσέρκουλά του και ξορκίζει τα όνειρα. Η διαδικασία αυτή, έχει κάτι από την αγωνία του τινάγματος της σκουριάς από τα φύλλα της ψυχής στις τρίσβαθες αγωνίες που οδηγούν στην επανάκαμψη, στην άσκηση της Τέχνης. Περίπου ενάμιση χρόνο, το Παγκάκι σιώπησε, στην άκρη της παραλίας, στην άκρη ενός γκρεμνού, στην άκρη μια σειράς άλλων ασχολιών που το κέρδισαν στις αδυσώπητες μάχες των προτεραιοτήτων. Έτσι συμβαίνει με τα Παγκάκια όμως. Δεν αποτελούν μέρος της ιδιωτικής μας επίπλωσης, του προσωπικού κλειστού μας χώρου. Τα Παγκάκια είναι δημόσια. Κι ως τέτοια, βρίσκονται εκτεθειμένα, συχνά παρατημένα, κατά περιόδους μονάχα προσεγμένα. Κι όμως προσμένουν πάντα καρτερικά, με την ταπεινή φιλοξενία τους να εδρεύσουμε κει πάνω τους αναπαυτικά το κατά δύναμιν, να πιάσουμε κουβέντα, να ερωτευθούμε, να διαλογιστούμε, να ρεμβάσουμε, να κάνουμε υπομονή, να ξεκουραστούμε… Κι ετούτο το Παγκάκι, έχει που λέτε φίλοι μου, γερό σκαρί νομίζω. Πολύ μακριά από την Ιθάκη του καθενός, παλεύει όμως με τα κύματα της θάλασσας που εξυφαίνει τριγύρω του καθένας από μας και περιγράφει σε ημερολόγιο καταστρώματος της Συντροφιάς του Πάγκου την Οδύσσεια. Την μικρή Οδύσσεια του καθενός, μέσα στην μεγάλη Οδύσσεια της ζωής, μακριά πολύ από κάθε Ιθάκη… *** Το απόγευμα τυλιγμένο σε χάρτινα σκηνικά, εύθραυστα, ετοιμόρροπα Μπαλωμένα εδώ κι εκεί με πέτσινες λουρίδες και πάνινα απομεινάρια που κατέληγαν πάντα σε ξέφτια, όλα με μουντές αποχρώσεις μεσημεριανής ηλιαχτίδας ή με την αντανάκλαση των σκαριών σε μια θάλασσα που μαντεύαμε μα δεν είχαμε δει ως τότε. Κι ας είχαμε πάρει τον δρόμο μυριάδες φορές –άλλες τόσες επιστρέψαμε νύχτα πιά, χωρίς να σταθεί δυνατό να την αγγίξουμε- χάνονταν εδώ ή εκεί τα ίχνη της κι ολοένα ο χρόνος μας λύγιζε Μα το απόγευμα εκείνο, με χάρτες, παγούρια και πείσμα, στα χέρια μας τρύπησε και βγήκαμε σε μιάν άλλη μεριά της σκηνής του, εκεί ακριβώς που ενώνονταν η πολυπόθητη θάλασσα με μιά στενή διχάλα ασφάλτου και να! … Η αποβάθρα μπροστά μας, ψαλίδι μισό, σκουριασμένη λεπίδα, μισόγυρτη κι ένα πλοίο ανοιχτό μ’ έναν γλάρο στην πλώρη να κάθεται... …άμεση επιβίβαση... 9/2/2020, Αιγαίο

4

Ναι, θέλω να γράψω ... Της Ιωάννας Χαραλάμπους - Παπαγεωργίου

Ναι, θέλω να γράψω... Να γράψω γι' αυτά που τον τελευταίο καιρό σφυροκοπούν ανελέητα την σκέψη μου, το μυαλό μου, την ψυχή μου... Επιθυμώ βέβαια να περιγράψω μόνο τις σχολικές χαρούμενες μέρες του 1964-΄65. Είναι εκείνα τα χρόνια που ήταν πέτρινα κι ολάνθιστοι κήποι μαζί... Εκείνα τα χρόνια που τρυφερά μας ένωναν κι αδικαιολόγητα μας δίχασαν... Ήμασταν μικρά παιδιά, οι ψυχές μας γεμάτες αγάπη και μοίρασμα. «Εμείς» κι «εσείς» που τότε γίναμε όλοι ΕΜΕΙΣ. Σε έναν τόπο αγαπημένο κι ευλογημένο, όλοι εμείς μια χούφτα μικρά παιδιά, ένα μωσαϊκό περίεργο με ομιλίες διάφορες, χροιές διαφορετικές και καταλήξεις, δεν χρειαζόμαστε βέβαια καμία ερμηνεία γιατί τα μάτια μας μιλούσαν... Μιλάγαμε ακατάπαυστα προσπαθώντας να καταλάβουμε όλα αυτά που γίνονταν γύρω μας. Σε τούτο το βραχάκι, πολλές φορές με τις πατούσες να πλατσουρίζουν

Δίναμε τις δικές μας ερμηνείες: -Γίνεται ένα μεγάλο εργοστάσιο! -Εκεί δουλεύει ο μπαμπάς μου!! -Α!!! και ο δικός μου… -…κι η μαμά μου...

Μα εκείνο που με μάγευε πιο πολύ ήταν εκείνες οι ιστορίες από τη μακρινή Αίγυπτο, πολλά παιδιά είχαν ήρθαν από εκεί. Μα κι εκείνα από τη Γαλλία, με πόση λύπη θυμάμαι το χαμό του συμμαθητή μας του Παύλου. Αλλά κι αυτά που φτάσανε από διάφορες πόλεις και χωριά της χώρας μας. Ένα όμορφο συνονθύλευμα με τόσα χρώματα, τόσες αντιθέσεις, μα και με τόσες αγκαλιές ζεστές και φιλικές... Ναι ήταν η δική μας Εδέμ, εδώ σε μια μικρή κόγχη του Κορινθιακού.

5

Η Μαρίνα με τα όμορφα μάτια, ατσαλάκωτη πάντα, με εκείνη τη χαρακτηριστική μυρουδιά του Fougère, πόσο ήθελα να την αγκαλιάζω. Η Πόλυ, η φίλη μου, κουμπάρα μου αργότερα, ήρεμη και σοβαρή πάντα, με τα πελώρια μάτια της να ψάχνουν τον Κυριάκο, τον μικρό της αδελφό… Γελούσαμε τόσο μαζί. Η Εύη, πανέμορφη και καλοντυμένη χέρι-χέρι με τον Μικέ τον αδελφό της. Ο Μιχάλης, το γελαστό παιδί κι αγαπημένο που πρόσφατα χάσαμε... Ο Παναγιώτης, το πειραχτήρι μας, που με μια παράξενη μανία μασούσε τα κοτσίδια μου, έφυγε τόσο νωρίς κι εκείνος από κοντά μας. Οι Κονδυλίτσες, που μεγαλώναμε μαζί αχώριστες, ένα κομμάτι τεράστιο της ζωής μου... Ο Σπύρος, το γλυκό παιδί, με αρχές, τζέντλεμαν πάντα, λατρεμένος φίλος. Νομίζω λίγο πριν φύγει η Ελπίδα -η Μάνα του- ακόμα στον πληθυντικό της μιλούσε... Ο Βαγγέλης, πάντα χαμογελαστός και ευγενικός φίλος, αγαπημένος ακόμη. Αχ! όμορφα ανέμελα χρόνια...

6

Κύλησε τόσο όμορφα εκείνη η χρονιά, θυμάμαι αυτά τα Χριστούγεννα που η Εταιρεία έκανε γιορτή για να μοιράσει δώρα στα παιδιά, στον κινηματογράφο, τη χαρά που πήραμε με την αδελφή μου το γλυκό μου ζιζάνιο (δεν πρόλαβε το κουκλάκι της να πάει σπίτι) όταν έδωσαν και σε όλους εμάς δώρα, αν και οι γονείς μας δεν δούλευαν στο εργοστάσιο. Τι όμορφα συναισθήματα, γιατί μέσα μας υπήρχε ακόμη αυτό το ΜΑΖΙ το ΕΜΕΙΣ... Ήθελα τόσο, να αγκαλιάσω εκείνο τον κύριο, γελούσαν τα μάτια του όταν ο Άγιος Βασίλης μας έδινε τα δώρα, έτσι ήταν πάντα ο μετέπειτα προϊστάμενος μου, ο μπαμπάς του Βαγγέλη, που ποτέ δεν πρόλαβα να του πω πόσο τον αγαπούσα.

7

Σε αυτά τα χρόνια θέλω να σταθώ, αυτά θέλω να θυμάμαι, τα πρώτα μας βήματα, που μια πορεία, μια κατεύθυνση είχαν, την φιλία και την αγάπη, για να επιτευχθεί το ποθητό, το ότι όλοι μαζί είμαστε ΕΝΑ, δε μας χώριζε τίποτα αντίθετα όλα μας ένωναν, πέρα από τα θρανία, τη θάλασσα, τα βότσαλα, τα γλαροπούλια και το μικρό εκκλησάκι που μέσα εκεί ανάβοντας ένα κεράκι θεωρούσαμε ότι όλες οι παιδικές μας «αμαρτίες» θα συγχωρεθούν. Τι θα μπορούσε να διαταράξει την παρεούλα αυτή εκείνο τον καιρό; Το απόλυτο τίποτα! Δεν είχε χωριστεί ο κόσμος ακόμη σε κατηγορίες, σε τάξεις. Το δικό μας σπίτι, ήταν πέτρινο, είχε κεραμίδια, το πάτωμα του ήταν από τσιμέντο, τα δωμάτια του όμως ήταν χωρισμένα με χάρμποτ, γιατί λόγω συνθηκών έγινε σχεδόν σε λίγες μέρες. Οι φίλοι μας, Γαλλάκια επί το πλείστον, έμεναν λίγο πιο κει, στα υπέροχα σπίτια τα οποία θαύμαζα και χαιρόμουν που είχαν αυτό το προνόμιο. Τι παράξενο όμως που εκείνοι ήθελαν να μένουν στο δικό μας σπίτι, να παίζουν με τις κότες και τα μικρά ροζ γουρουνάκια που προορίζονταν δυστυχώς για τα Χριστούγεννα. Προσπαθούσαμε τότε όλοι μαζί να τα κρύψουμε: η Πατρισιά, ο Πωλ η Κατρίν και η μάνα μου η Αστέρω (μια ζωή ζαβολιάρα και παιδί) χωρίς επιτυχία βέβαια... Χαιρόμαστε τόσο με τον κόσμο που υπήρχε στα ενοικιαζόμενα δωμάτια... 8

Αστεία ήταν, δωματιάκια στη σειρά, χωρισμένα με το χοντρό αυτό χαρτόνι. Ήταν σαν να έμεναν όλοι μαζί! Ο παραμικρός ψίθυρος γινόταν θέμα συζήτησης κι όλοι μαζί γελούσαμε πάνω σε ένα μονό κρεβάτι, το κρεβάτι μου… με μια πόρτα που δεν έκλεινε ποτέ χειμώνα-καλοκαίρι, για να βλέπω τη θάλασσα και τον ουρανό.

Είμαστε παιδιά κι αυτό θέλαμε: την απλότητα την ελευθερία και τα γέλια. Να σας εκμυστηρευτώ όμως κάτι: Πάντα έλεγα μέσα μου, πως όταν μεγαλώσω θα καταφέρω να κάνω ένα σπίτι αληθινό που οι εσωτερικοί του τοίχοι θα ήταν με τούβλα και θα είχε τζάμια που θα έσερναν και θα κρύβονταν μέσα στον τοίχο... Σε αυτά τα χρόνια στάθηκα, γιατί σιγά-σιγά όλοι σ’ αυτά γυρίζουμε σα να μη μεσολάβησε τίποτα ποτέ ανάμεσα μας κι εδώ θέλω να μείνω. Ίσως κάποτε μιλήσω και για τα άλλα, αλλά πάντα με μια διάθεση ομόνοιας και γαλήνης, γιατί πιστεύω πως, ό,τι ζήσαμε καλό η κακό, η πείρα με τα χρόνια που πέρασαν πιο πολύ μας έδεσαν παρά μας χώρισαν… Αυτό λοιπόν που μας μένει απλά είναι να το παραδεχτούμε. Ας σκεφτούμε κι εκείνους τους "φάρους" που μπορεί πλέον να μην είναι ανάμεσα μας αλλά ίσως διακριτικά να μας φωτίζουν ακόμη... Ίσως κάποιοι από αυτούς να γιόρταζαν σήμερα… αύριο...

9

Εις Μνήμην… Γιάννης Σανιδάς Έφυγε ο Γιάννης Σανιδάς, το Σάββατο 18 Ιανουαρίου 2020. Είναι πολύ δύσκολο, για μας, τους στενότερους φίλους του, να κλείσουμε το κεφάλαιο της ζωής του σημειώνοντας κάποια περιστατικά από την συναναστροφή, την φιλία, τα ψαρέματα, τις εκδρομές, τα καλαμπούρια, τα νυχτέρια, τα δάκρυα και τις αγωνίες μας. Ήταν περιβόλι ο Γιάννης. Ασυμβίβαστος. Και δεν χωρούσε πουθενά, σε κανέναν ορίζοντα. Ούτε καν στην θάλασσα που λάτρευε και την εργάσθηκε ως ναυτικός πολλά φεγγάρια στη νιότη του. Την εργάσθηκε, την αλίευσε, την ταξίδεψε, την τραγούδησε. Στην αρχή, με την κιθάρα που είχε πρωτοφέρει από τα καράβια, την ηλεκτρική μετά, κι ύστερα με το μπαγλαμαδάκι του καθώς ωρίμαζε κι ως τα στερνά. Απλός, λιτός και στραγγίζοντας την ζωή, ως την τελευταία της σταγόνα, ο Γιάννης έζησε κι έφυγε στο λημέρι του, μέσα στην φύση που τον γέννησε, μακριά από την πολυκοσμία και την ματαιότητα ενός κόσμου που άλλοτε τον γοήτευε πλανεύοντάς τον κι άλλοτε τον ξέρναγε απογοητεύοντάς τον. Το είχε πει, και το ‘κανε, ίσως και να είναι ο μόνος που το έκανε από μια ολόκληρη παρέα, να πάρει δηλαδή τα βουνά, να είναι ήρεμος, να ζυμωθεί στη φύση και στο θαύμα της. Όπου κι αν είσαι Αδελφέ, όπου κι αν σεργιανάς, ξέρε το, σ’ αγαπήσαμε και να μας συμπαθάς.. Αντίο Γιαννάκο μου και Καλήν Αντάμωση… Αιωνία σου η Μνήμη… (ΓΚΚ) Η Κηδεία του έγινε στην Αντίκυρα στις 20/1/20. Εκφράζουμε τα βαθύτατα συλλυπητήριά μας στα αδέλφια, την οικογένεια και τους φίλους του αγαπημένου μας συμμαθητή, συναθλητή και φίλου Γιάννη…

Γιώργος Σκουρολιάκος Στις 30 Δεκεμβρίου 2019, έφυγε ο Γιώργης Σκουρολιάκος, νέος… πολύ… Την Πέμπτη, 2/1/2020 τελέστηκε στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου η εξόδιος ακολουθία, κι ειπώθηκε το τελευταίο αντίο στον αγαπημένο αδερφό, πατέρα και σύζυγο. Θερμά συλλυπητήρια στην Έφη και σε όλη την οικογένεια και στους φίλους…

10

Γιώργος Τζιβόγλου Η είδηση έπεσε σαν κεραυνός όταν μάθαμε πως ο παλιός καλός φίλος και συμμαθητής μας, ο εξαιρετικός αθλητής της ΑΕΚ, του Απόλλωνα Αθηνών και της Α.Ψ.Λ. Μεδεών Γιώργος Τζιβόγλου «έφυγε» στις 24 Νοεμβρίου 2018. Ο Γιωργάκης Τζιβόγλου ήταν πολύ αγαπητός σε όλους και πρωτοστατούσε στα αθλητικά δρώμενα της Λέσχης. Από τους πιο γυμνασμένους αθλητές, δεινός ποδοσφαιριστής, πολίστας και κολυμβητής, μπασκετμπολίστας, αθλητής του στίβου, ιστιοπλόος, κατακτούσε παντού νίκες και τρόπαια και σύντομα πήρε μεταγραφή από τον Μεδεώνα. Ήταν από τα πρώτα παιδιά που ανέβηκαν τα σκαλιά του επαγγελματικού προσανατολισμού. Έπρεπε όμως να διαλέξει ανάμεσα στην υδατοσφαίριση και το ποδόσφαιρο. Και στα δυό αθλήματα, είχε προτάσεις από την 1η Εθνική κατηγορία, όσο κι από την Εθνική ομάδα.

Τον κέρδισε το ποδόσφαιρο, ίσως διότι εκεί λυνόταν και η επαγγελματική του αποκατάσταση, πέρα από το άθλημα που υπεραγαπούσε και τον μάγευε. Όποιος συνδέθηκε με τον Γιώργο, στο σχολείο, στον προσκοπισμό, στον αθλητισμό, στην ζωή, έχει να θυμάται το πλατύ χαμόγελό του, την μεγάλη του καρδιά, το αθλητικό παράστημα, ανυπέρβλητο στα νιάτα του… Θερμότατα συλλυπητήρια στην οικογένεια, στους συναθλητές, συμμαθητές και στους φίλους. Έχε γειά Γιώργο Τζιβόγλου… δεν θα σε ξεχάσουμε ποτέ… (Γ.Κ.Κ.)

11

Θέση

:

Αμυντικός

Ημ/νία Γεννήσεως

:

16 Σεπτεμβρίου 1956

Τόπος Γέννησης

:

Σουέζ Αιγύπτου

Χώρα

:

Ελλάδα

Ύψος

:

1.84

Βάρος

:

76

Πόδι

:

Αριστερό

Θλίψη έχει προκαλέσει στον χώρο του ελληνικού ποδοσφαίρου και δη στην οικογένεια του Απόλλωνα Σμύρνης, ο πρόωρος χαμός του παλαίμαχου αμυντικού της ομάδας, Γιώργου Τζιβόγλου, σε ηλικία μόλις 62 ετών, ύστερα από μακροχρόνια ασθένεια. Ο Τζιβόγλου γεννήθηκε στο Σουέζ στις 16 Σεπτεμβρίου 1956 και ανήκε στη δύναμη της ΑΕΚ μέχρι το καλοκαίρι του 1976, όταν παραχωρήθηκε ως αντάλλαγμα στον Απόλλωνα (μαζί με τους Νίκο Καρούλια και Τάκη Τιμοθέου) στο πλαίσιο της μεταγραφής του Χρήστου Αρδίζογλου στην Ένωση. Καθιερώθηκε αμέσως στο κέντρο της άμυνας της «Ελαφράς Ταξιαρχίας», που μεσουρανούσε τότε στην Α’ Εθνική και τον Ιούνιο του 1978 χρίστηκε διεθνής από τον Αλκέτα Παναγούλια, σε ένα φιλικό της Εθνικής στην Αυστραλία (1-1). Κατέγραψε στο ενεργητικό του άλλη μία συμμετοχή με την Ανδρών, στην ήττα με 4-1 στο Ισραήλ τον Φεβρουάριο του 1979. Με τον Απόλλωνα αγωνίστηκε επί έντεκα χρόνια στην Α’ Εθνική, καταγράφοντας στο κοντέρ του 250 συμμετοχές και 4 γκολ. Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι σ’ αυτά τα 250 παιχνίδια δεν αντίκρισε ποτέ την κόκκινη κάρτα, κάτι σπάνιο για κεντρικό αμυντικό! Το 1987, μόλις η «Ελαφρά Ταξιαρχία» υποβιβάστηκε, αποχώρησε για λογαριασμό του Διαγόρα, με τον οποίο αγωνίστηκε μόλις 3 παιχνίδια στην κορυφαία κατηγορία. «Ρίζωσε» στα Δωδεκάνησα και αφότου ολοκλήρωσε την ποδοσφαιρική του καριέρα έζησε για πολλά χρόνια στη Λέρο, ως υπάλληλος του τοπικού ΟΤΕ, ενώ παράλληλα βοήθησε κατά διαστήματα με την πλούσια πείρα του και την τοπική ομάδα (ΑΕ Λέρου) ως προπονητής. Το 2016 τον βρίσκουμε και στον πάγκο του Ξάνθου Πάτμου, ενώ προς τα τέλη του ίδιου έτους πρόσφερε τις γνώσεις του στον ΑΣ Ίου. Απεβίωσε στις 24 Νοεμβρίου 2018 (Πηγή fws.gr)

Θανάσης Σακκαλής (Πατρινός) Για όλους εμάς που τον είχαμε έφορο ειδικά στην υδατοσφαίριση υπάρχει μια ειδικότερη φόρτιση γιατί ο Σακκαλής έχει συνδέσει τη θητεία του με μεγάλες επιτυχίες του συλλόγου και εξαιρετικές αποστολές ! Να έχετε την ευχή του! (Μ. Θεοδωράκης) Εμείς που τον γνωρίσαμε ως ενεργό μέλος του ΔΣ του συλλόγου μας θα τον θυμόμαστε για όσα μας έχει προσφέρει. (Κ. Μίστηλης) Η Εξόδιος Ακολουθία ετελέσθη την 3/1 στην εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στην Οβρυά της Πάτρας. Θερμά συλλυπητήρια στην Οικογένεια και στους φίλους

12

Ιωάννα Βγόντζα

Την αγαπημένη μου φίλη και συνάδελφο, Ιωάννα Λυγίζου Βγόντζα που έφυγε την 19/12/19 από την επίγεια ζωή για την αιωνιότητα συνοδεύσαμε στις 20/9 στο τελευταίο της ταξίδι στο κοιμητήριο του Κόκκινου Μύλου. Τα θερμά μας συλλυπητήρια στα παιδιά της, Μανώλη και Τάκη. (Γεωργία Κωσταγιάννη – Κρητικού).

Αγαπημένη μου Ιωάννα, ταξίδεψες το τελευταίο σου ταξίδι για τον Παράδεισο, να συναντήσεις τον αγαπημένο σου Γιώργο! Μόνο ευχάριστες αναμνήσεις πλημμυρίζουν την καρδιά μου από την πολύχρονη συνυπηρέτηση στο Γυμνάσιο και το Λύκειο των Άσπρων Σπιτιών στα οποία ως Διευθύντρια έβαλες την προσωπική σου σφραγίδα με την καλοσύνη, τη δημιουργικότητα που διέθετες! Σε αγαπήσαμε όλοι οι συνάδελφοί σου και οι μαθητές !Καλό σου ταξίδι και καλό παράδεισο να έχεις !!! (Ζωή Τσατμαλή – Γονιδάκη) Η αγαπημένη μας καθηγήτρια, έφυγε για πάντα από κοντά μας, αφήνοντας ένα τεράστιο κενό, αυτό που πάντα συμπλήρωνε καθώς μας ηρεμούσε -στρατιές μαθητών και μαθητριών, γενεές ολόκληρες- με το χαμόγελο της, την ευθύτητα, την σοβαρότητα, τα αστεία της, την διδασκαλία και την γλυκύτητά της… Ας είναι ελαφρύ το χώμα που την σκεπάζει… (ΓΚΚ)

13

Ρούλα Χανδρινού 20181029

Ένα ακόμα λυπηρό γεγονός έρχεται στη σελίδα αυτή. Η φίλη και αγαπημένη συμμαθήτρια μας, Χανδρινού Δήμητρα (Ρούλα) δεν βρίσκεται πια μαζί μας... Οι απόφοιτοι του '81 με μεγάλη λύπη την αποχαιρετούν και συλλυπούνται την οικογένεια της. Καλό παράδεισο χαμογελαστή Δημητρούλα... (Απόφοιτοι ’81)

Η Ρούλα, από τα πιο όμορφα κορίτσια μας, και από τις καλύτερες αθλήτριές μας, έφυγε για πάντα από κοντά μας. Δεν θα σε ξεχάσουμε ποτέ Δήμητρα, πάντα με το χαμόγελο το γλυκό, την σπιρτάδα στην παρέα και κείνη την μαχητικότητα που είχες όταν αγωνιζόσουν στην κολύμβηση που τόσο αγάπησες…

Μαρία Αλεξανδρή 21/11/2018 Η Μαρία Αλεξανδρή, σύζυγος του αείμνηστου Βασίλη Αλεξανδρή, έφυγε από τη ζωή, τα ξημερώματα της 21/11/2018. Θερμότατα συλλυπητήρια στην οικογένεια…

Μαρία Σεβασλιάν Τα θερμά μας συλλυπητήρια στο φίλο, αδερφό, συμμαθητή και συναθλητή Άρη Σεβασλιάν για την απώλεια της μητέρας του στις 16/3/2019. Πλήρης ημερών η αγαπητή μας κα Μαρία. Ας είναι ελαφρύ το χώμα της φίλε Άρη!!! Πολλά συλλυπητήρια στην οικογένεια σου και δώσε κουράγιο στον πατέρα σου.... (Νικήτας Σκοπελίτης)

14

Συνέντευξη του Γεράσιμου Δόριζα στον Στέφανο Ζερβό (25 Δεκεμβρίου 2019, Κοζάνη)

Κύριε Δόριζα, εκ μέρους των Μελών και Φίλων του Συλλόγου Πολιτισμού Μέδων ’93 των πρώην Ασπροσπιτιωτών, σας ευχαριστώ που δεχτήκατε να μιλήσετε στο Παγκάκι μας και να πείτε τις αναμνήσεις σας από τα Άσπρα Σπίτια και την Σταδιοδρομία σας εκεί. Σας ευχαριστώ κι εγώ. Πείτε μας λοιπόν, κ. Δόριζα, ποιος είστε και ποια η διαδρομή σας; Λέγομαι Γεράσιμος Δόριζας, είμαι γεννημένος στα Πατήσια. Η καταγωγή μου είναι από την Κεφαλλονιά. Οι γονείς σας από πού ήταν; Από την Κεφαλλονιά! Μεγαλώσατε στην Κεφαλλονιά; Όχι, δεν την ξέρω την Κεφαλλονιά, μια φορά έχω πάει μόνο. Τότε, κάνατε στην Αθήνα τις σπουδές σας; Ακριβώς. Στη Ναυτικού.

Σχολή

Μηχανικών

Εμπορικού

Και μετά τη Σχολή αυτή, σε ποια ηλικία αρχίσατε να εργάζεστε. Και πριν πάτε στα Άσπρα Σπίτια σε ποια μέρη κατοικήσατε; Α! Από πολύ μικρός εργαζόμουν, σε διάφορες εργασίες. Ζούσα στα Πατήσια, εκεί όπου γεννήθηκα. Μετά, πήγα Δόκιμος Μηχανικός στα καράβια μα τα εγκατέλειψα. Στη συνέχει πήγα στην Πτολεμαΐδα, στο εργοστάσιο της ΛΙΠΤΟΛ που έβγαζε μπρικέτα, κάρβουνο! Ήμουν στον ατμοηλεκτρικό σταθμό υπεύθυνος. Στη συνέχεια, έφυγα από κει και πήγα στο εργοστάσιο Ζαχάρεως στη Λάρισα. Πάλι στον ατμοηλεκτρικό σταθμό. Όταν πήγατε στα Άσπρα Σπίτια ήσασταν παντρεμένος; είχατε οικογένεια; Με την σύζυγό μου παντρευτήκαμε το 1957 και είχαμε γνωριστεί δύο χρόνια νωρίτερα. Πώς ακούσατε ή από ποιους μάθατε ότι στα Άσπρα Σπίτια το εργοστάσιο έπαιρνε κόσμο; Όταν ήμουν στο εργοστάσιο στην Πτολεμαΐδα, είχα μάθει ότι η Πεσινέ ζητά υπαλλήλους. Έκανα τότε μια αίτηση, μα στη συνέχεια έφυγα από την Πτολεμαΐδα και πήγα στο εργοστάσιο Ζαχάρεως. Εκεί, ήλθε ένα κλιμάκιο της Πεσινέ για να εξετάσει ορισμένους για να τους προσλάβει. Τότε, έστειλα την αδελφή μου στην Αθήνα -στα κεντρικά γραφεία της ADG- για να ρωτήσει για ποιόν λόγο δεν με ειδοποιήσανε. Της απάντησαν πως ειδοποιήσανε στην Πτολεμαΐδα και δεν πήρανε καμμιά απάντηση. Κι αυτό, διότι στο μεταξύ εμείς είχαμε 15

φύγει από την Πτολεμαΐδα κι είχαμε εγκατασταθεί στο εργοστάσιο στην Λάρισα! Εκεί λοιπόν, στη Λάρισα, δώσαμε εξετάσεις, στο κλιμάκιο της Πεσινέ. Ήταν σαράντα άτομα που εξετάστηκαν. Προσέλαβαν δώδεκα. Από τους δώδεκα αυτούς, που φύγαμε και πήγαμε στην Γαλλία για εκπαίδευση τον Φεβρουάριο του 1963, τους έξη τους απέλυσαν. Τους έκριναν ως ακατάλληλους. Και μείναμε έξη. Αυτούς που απέλυσαν, τους αντικατέστησαν με έξη νέους, οι οποίοι ήρθαν ένα χρόνο αργότερα. Στην Γαλλία είχαμε πάει και καθίσαμε κάπου τρία χρόνια! Με την οικογένεια! Ήμουν τότε 33 χρονών Τον Οκτώβριο του ’65 γυρίσαμε και πήγαμε στα Άσπρα Σπίτια. Εκπαιδευτήκαμε στην Γαλλία κι επιστρέψαμε στην Ελλάδα για να εκπαιδεύσουμε τους Έλληνες. Πριν αρχίσετε στα Άσπρα Σπίτια, είχατε ακούσει καμιά γνώμη από τον εργατόκοσμο του Αλουμινίου; Είχατε ακούσει από δεξιά, από αριστερά γνώμες; Όχι… Τί σας έκανε να αποφασίσετε να πάτε σ’ αυτό το εργοστάσιο ειδικά; Γιατί δεν μείνατε στα Ζαχαρότευτλα και πήγατε στο Αλουμίνιο; Πρώτα απ’ όλα ήταν το θέμα του μισθού. Έπαιρνα τον μισθό της Γαλλίας κι έπαιρνα και τον μισθό του εργοστασίου Ζαχάρεως. Έπαιρνα δύο μισθούς. Κάνατε κάποια προετοιμασία για την εγκατάστασή σας στα Άσπρα Σπίτια; Τίποτα το ιδιαίτερο. Ήρθαμε στην Αθήνα και κάποια στιγμή μας είπαν πως μπορούμε να πάμε να εγκατασταθούμε στα Άσπρα Σπίτια. Σας είπαν δηλαδή πως θα έχετε σπίτι και θα μετακομίσετε μετά τα πράγματά σας; Ακριβώς! Και, φτάνοντας στα Άσπρα, σε ποιο σπίτι εγκατασταθήκατε; Πήγατε μόνος σας στην αρχή ή φτάσατε όλοι μαζί; Μόνος μου, μόνος μου… Με την οικογένειά μου στο πρώτο σπίτι που πήγαμε ήταν στην οδό Αριστοφάνους. Μετά, εγκατασταθήκαμε σε άλλο μεγαλύτερο, την οδό δυστυχώς δεν θυμάμαι πιά… Δεν μείνατε δηλαδή αρχικά στα Σελιμπατέρ, όταν δηλαδή φτάσατε μόνος σας; Όχι, όχι.. Φτάνοντας στα Άσπρα Σπίτια από αυτόν τον δρόμο… Ναι, τις κορδέλες… Ναι, οι κορδέλες κι όλος αυτός ο δρόμος, η κατηφόρα... Πως σας φάνηκαν; ποιες είναι οι πρώτες εντυπώσεις που αποκομίσατε από αυτό το μέρος καθώς φτάνατε από ψηλά; Όταν πήγα, δεν πήγα μόνο με την οικογένειά μου. Πήγα και με τον πατέρα μου, την μητέρα μου και τις αδελφές μου. Πήγαμε όλοι μαζί. Μας άρεσε πολύ η περιοχή, πρώτα από όλα, ήταν κοντά η θάλασσα. Κι αυτό μας φάνηκε σπουδαίο. Όταν αρχίσατε να εργάζεστε, ποιους ανθρώπους συναντήσατε για πρώτη φορά; Με ποιους ήρθατε σε πρώτη επαφή; Οι πρώτοι, ήταν οι συνάδελφοι οι δώδεκα. Στη συνέχεια συνάντησα πολλούς που τους είχανε εργάτες. 16

Θυμόσαστε ονόματα, έχετε κάποια ανάμνηση που να έχουν αφήσει; Αρκετοί έχουνε φύγει απ’ τη ζωή. Όπως ο Γιάννης Γκελεστάθης. Ο Κώστας Μαργαρίτης. Ο Νίκος Ευθυμίου. Στην πρώτη δόση είμασταν ο Κολτσιδόπουλος, ο Μαρκόπουλος, ο Καρανάσιος, ο Λέφας, ο Παρλιάρος, ο Μουγάκος κι εγώ. Από αυτούς της πρώτης δόσης, μόνο εγώ είμαι ακόμα στη ζωή… Με τον Σεβασλιάν είμασταν συνάδελφοι. Ο Σεβασλιάν είχε έλθει με την δεύτερη δόση, από την Γαλλία. Όπως ο Μακρίδης, ο Χατζηαντωνίου, ο Κιμωλιάτης Αυτοί που σας υποδέχτηκαν πρώτοι, ποιοι ήταν; Ήταν ο Αθανασακόπουλος, ο οποίος ήταν κι ο Μηχανικός της Αλουμίνας. Αυτόν τον είχαμε ήδη από την Γαλλία. Με τί ειδικότητα σας προσλάβανε στο Αλουμίνιο; Ως Εργοδηγός, στο Τμήμα της Αλουμίνας. Όταν περάσατε εκείνη την πρώτη συνέντευξη για το Αλουμίνιο, ήταν κάτι σχετικά εύκολο ή σας προβλημάτισε κάτι; Ήταν διάφορα τεστ. Είχατε άγχος όταν τα περνούσατε; Όχι, όχι… δεν ξέρω οι άλλοι, αλλά εγώ δεν είχα άγχος… Την περίοδο που εργαστήκατε στην Αλουμίνα, συνέβησαν γεγονότα που να σας εντυπώθηκαν στη μνήμη, ωραία ή και άσχημα; Μας είχε διαθέσει η εταιρεία μοτοποδήλατα και γυρίζαμε να ελέγχουμε την λειτουργία των διαφόρων τμημάτων. Εκτός από την εργασία, πώς αισθανθήκατε την ζωή στα Άσπρα Σπίτια σαν κάτοικος; Τί άλλαξε στην καθημερινότητά σας σε σχέση με την διαμονή σας στην Πτολεμαΐδα, ή στην Λάρισα ή την Αθήνα; Η διαφορά ήταν πολύ μεγάλη. Πρώτα-πρώτα τα σπίτια που ήταν καλά. Και βέβαια η τοποθεσία, η θάλασσα που ήταν κοντά στο σπίτι μας.

17

Απ’ την στιγμή που ήρθατε στα Α.Σ. η ζωή σας πώς εξελίχθηκε, τα παιδιά πότε ήρθαν; Από την Γαλλία που ξεκίνησα -πριν να έρθω στην Ελλάδα- είχα ήδη αποκτήσει την πρώτη μου κόρη, την Άντζελα. Και μετά από επτά χρόνια απέκτησα την δεύτερη μου κόρη, την Ρεβέκκα. Τα τρία χρόνια στην Γαλλία, τί ενθύμια σας άφησαν; Θυμάμαι μια εκδρομή με την οικογένειά μου. Πήγαμε στην Ισπανία, στην Βαρκελώνη. Τις διασκεδάσεις επίσης που είχαμε. Είχα ένα NSU Prinz, γερμανικό. Είχα πάει στο μεσοδιάστημα στη Γερμανία όπου διέμενε η αδελφή μου με τον γαμβρό μου και η μητέρα μου, και πήγα να τους δω. Πήγαμε μαζί με τον συνάδελφο τον συγχωρεμένο τον Γιώργο Μαρκόπουλο. Ήταν και τα δύο του τα παιδιά μαζί μας. Είχε μια Dauphine Renault και πήγαμε στη Γερμανία. Σε ένα μέρος που το λένε Ουλμ -έχει γεννηθεί εκεί ο Αϊνστάιν-. Έμεινα εκεί δύο μέρες. Επίσης, το 1983, μας στείλανε στην Γαλλία, από την Πεσινέ, για ταξίδι αναψυχής… Μου είχατε πει πως όταν ήσασταν στην Γαλλία, κρατούσατε τον μισθό σας και τον στέλνατε εδώ… Ε! ναι, έκανα οικονομίες για να στέλνω εδώ, στην οικογένεια. Γιατί η οικογένειά μου δεν ήρθε κατευθείαν στην Γαλλία όπως πήγαμε εμείς, οι συνάδελφοι. Ήλθε μετά από δυόμιση μήνες. Πήγαμε στο Μομπελιέ, για να μάθουμε την γλώσσα. Στην Faculté des Lettres. Εκεί κάτσαμε περίπου έξη μήνες, για να μάθουμε τις πρώτες λέξεις, για να μπορούμε να συνεννοηθούμε με τους Γάλλους, τους υπεύθυνους στο Αλουμίνιο κλπ. Σας βοήθησε να εξελιχθείτε πιο γρήγορα στη δουλειά, το ό,τι δηλαδή κάνατε την εκπαίδευση εκεί; Ε! ναι!... Το κάτι παραπάνω ήταν το πώς γίνεται το Αλουμίνιο. Πώς βγαίνει η Αλουμίνα, όλος ο κύκλος παραγωγής. Αυτό μάθαμε… Τώρα, εκτός της εργασιακής σταδιοδρομίας: Σας έχω ακούσει κατ’ επανάληψιν να μιλάτε με υπερηφάνεια, όταν βλέπετε κάποιον που φορά κίτρινο μπλουζάκι… Α! Αυτό συμβαίνει επειδή ήμουνα Ποδοσφαιριστής της ΑΕΚ! Το 1945, σε ηλικία 15 ετών πήγα στην ΑΕΚ. Στην 3η της ομάδα, τα λεγόμενα «τσικό». Τώρα πιά λέγονται «Ακαδημίες Ποδοσφαίρου». Στη συνέχεια ανέβηκα στην 2η ομάδα, και μετά πήγα στην 1η ομάδα, αλλά δεν έκανα πολλά παιχνίδια. Διότι έπρεπε να τελειώσω την Σχολή μου. Κι έτσι, εγκατέλειψα το ποδόσφαιρο.

18

Εκείνη την εποχή, όταν ήσασταν στην 1η Ομάδα, ποιους σημαντικούς παίκτες γνωρίσατε; Εκείνη την εποχή… ήταν ο Κλεάνθης ο Μαρόπουλος, ο Τρύφων Τζανετής, ο Γιώργος Μάγειρας. Ο Μιχάλης Δελαβίνιας και ο Χρήστος ο Ρίμπας, αυτοί ήταν τερματοφύλακες. Ο Γιώργος Γάσπαρης και πολλοί άλλοι… Έχετε και φωτογραφίες; Ναι, βέβαια! Και προπονητή, ποιόν είχατε; Μετά την Κατοχή οι ποδοσφαιριστές της ΑΕΚ είχαν όλοι πιά μεγαλώσει, ήταν σε μεγάλη ηλικία για ποδόσφαιρο. Η ΑΕΚ αποφάσισε να μαζέψει από διάφορες γειτονιές παιδιά, να τα δει αν ξέρουνε ποδόσφαιρο και να τα κρατήσει. Πράγματι λοιπόν, πήγαμε με μερικούς φίλους από την γειτονιά στην ΑΕΚ και γραφτήκαμε. Μας έγραψε στην ΕΠΟ η ΑΕΚ, και στη συνέχεια ξεκινήσαμε να παίζουμε εκεί. Εκείνη την εποχή γινόντουσαν πρωταθλήματα όχι μονάχα 1ης Κατηγορίας αλλά και της 2ης. Εκεί όταν ήμουνα, κατακτήσαμε το Πρωτάθλημα Ελλάδος, και η μεγάλη επιτυχία ήταν που είχαμε όλο νίκες και δεν είχαμε φάει κανένα γκολ. Μονάχα είχαμε μια ισοπαλία με τον Παναθηναϊκό 0-0! Αξέχαστες εποχές… Ο Προπονητής που μας μάζεψε από τις γειτονιές και μας συγκέντρωσε στην ΑΕΚ, ήταν ο Ντελ Φάρντος, ο οποίος είχε έλθει από την Τουρκία. Από την Τουρκία είχε έλθει μια ομάδα ποδοσφαιριστών που έφτιαξαν μίαν ομάδα, την λέγανε Πέρα Κλουμπ! Κι αργότερα, μετονομάστηκε ΑΕΚ. Στη συνέχεια μετά από 5-6 χρόνια, η ΑΕΚ προσέλαβε έναν Προπονητή Άγγλο, τον λεγόμενο Τζακ Μπίμπι! Μ’ αυτόν κερδίσαμε το Κύπελλο. Πήγαμε και στην Κωνσταντινούπολη και παίξαμε με την Μπεσίκτας, την οποία κερδίσαμε 3-1!

19

Όταν βρεθήκατε στα Α.Σ. συναντηθήκατε με άλλους παίκτες της ΑΕΚ; Όχι, αλλά… υπήρχανε πολλοί Αεκτζήδες! Όπως ο Παρλιάρος, ο Νίκος ο Μπισμπίκας, ο Κασσινάς, ο Καπουτζίδης, ο Περικλής Δούτσης και πολλοί άλλοι… Όταν συνομιλούμε, μιλάτε πάντοτε για την ΑΕΚ, αλλά δεν μου έχετε πει ποτέ ότι παίξατε και στα Άσπρα Σπίτια ποδόσφαιρο; Δεν έπαιξα στα Άσπρα Σπίτια, παρά μόνο σε μεγάλη ηλικία. Φυσικά, δεν απέδωσα. Ήταν αγώνες Παλαίμαχων. Πολλοί, κι ανάμεσά τους ο Δαμιανός, ο Κωνσταντό κι άλλοι βέβαια.. Δεν έπαιξα όμως στην Ομάδα του Μεδεώνα. Αλλά έχετε συμμετάσχει σε Αγώνες με ομάδες του Αλουμινίου, έτσι δεν είναι; Ναι, ναι. Γινόντουσαν αγώνες τότε, Επιχειρήσεων με την ΔΕΗ κλπ… Εκτός από τα σπορ, ποια ήταν η ψυχαγωγία στα Άσπρα Σπίτια; Με τον Χρήστο τον Κότταρη και την Πόπη, την γυναίκα του, πηγαίναμε για φαγητό στην Αντίκυρα. Και με τον Χρήστο τον Σαλίπα και την γυναίκα του. Παίζαμε και κανά χαρτάκι… κουμκαν συνήθως. Παρέα έκανα με τον Κολτσιδόπουλο, κυνηγούσαμε μαζί. Παρέα κάναμε και με τον Γρηγόρη τον Καρανάσιο. 20

Αλλά υπήρχε και το τάβλι! Το τάβλι! Και μια εποχή μάλιστα, κάναμε πρωτάθλημα. Ήρθα πρώτος και πήρα… το Κύπελλο! Το πρωτάθλημα γινόταν με ιδιαίτερο τρόπο: Υπήρχε ένα τραπέζι στη μέση, με ένα τάβλι το οποίο είχε μόνο ζάρια. Κι απ’ τη δεξιά μεριά υπήρχανε έξη ζευγάρια κι από την αριστερή πλευρά άλλα έξη ζευγάρια. Τα ζευγάρια είχαν τα τάβλια μπροστά τους αλλά δεν είχανε ζάρια! Είχανε μόνο πούλια!! Αυτός λοιπόν που ήταν από την μια μεριά -στο κεντρικό τάβλι, αυτό με τα ζάρια- έριχνε την ζαριά και η σειρά του έπαιζε όλη το ίδιο. Όπως γινόταν κι από την άλλη πλευρά. Και σ’ αυτήν την περίπτωση δεν μπορούσε να πει κανείς ότι κέρδισες γιατί είχες ζάρι. Γιατί από τη μια μεριά αλλιώς τα παίζανε, κι αλλιώς από την άλλη. Παραδείγματος χάριν, η μια πλευρά επαιζε στις πόρτες 6-4 κι έκανε πόρτα κι άλλοι παίζανε το 6-4 κατευθείαν. Κι έτσι άλλαζε άρδην όλη η σειρά από την επιλογή του καθένα. Πιστεύω πως όσοι παίξανε εκείνη την εποχή, θα το θυμηθούν σίγουρα! Ήταν ο συγχωρεμένος ο Χαρτοματζίδης, ο Γιώργος, με τον οποίο είχαμε έρθει τετ-α-τετ στον τελικό οι δυό μας. Και τον κέρδισα… Στον Σκλήρη, πηγαίνατε; Σχεδόν κάθε μέρα! Το τάβλι, εκεί γινότανε!! Ήταν το στέκι μας. Στον Σκλήρη παίζαμε τάβλι συνήθως με τον Μανώλη τον Παναγιωτόπουλο. Παίζαμε τακτικά μαζί. Παίζαμε όμως και πρέφα, με τον Βαγγέλη τον Μίστηλη και τον Κουρεντή.

Στην Λέσχη; Πήγαινα και στον Μεδεώνα φυσικά. Είχε μπιλιάρδο μέσα και πηγαίναμε και παίζαμε. Παίζαμε Σνούκερ! Οι Έλληνες οι ντόπιοι δεν το ξέρανε αυτό το παιχνίδι. Το ξέρανε όμως τα παιδιά που ήτανε από την Αίγυπτο, γι’ αυτό προτιμήθηκε και πήρε η Λέσχη μπιλιάρδο με τρύπες. Πήγαινα κι έπαιζα εκεί. Αλλά σε αυτό, δεν είχα απόδοση εγώ, είχα στο άλλο, το Γαλλικό.

21

Δεν είπατε για το ψάρεμα! Είχα στην αρχή μια βάρκα, ξύλινη. Στη συνέχεια, απέκτησα ένα κρις-κραφτ και πηγαίναμε για ψάρεμα κι έπαιρνα και την κόρη μου την μικρή η οποία τρελαινότανε για το ψάρεμα. Και μια φορά είχαμε τόσο μεγάλη επιτυχία που μας έχει μείνει αξέχαστη. Ήτανε μια βάρκα, αραγμένη, είχε φουντάρει και ήτανε 4-5 συνάδελφοι μέσα. Τους ρωτάω «τί γίνεται παιδιά; Τσιμπάει;» και μου απαντούν «κοίτα να δεις τί βγάλαμε!» και μου δείχνουν ένα λυθρίνι μεγάλο! Μου πρότειναν να δέσω εκεί και να είμαστε κοντάκοντά. Ώσπου να δέσω εγώ, μου φωνάζει η κόρη μου «Μπαμπάμπαμπά, κάτι έπιασα!»… πάω και βλέπω και πράγματι ήτανε τσίμπημα γερό και ήτανε λυθρίνι. Της λέω «άσε να το ανεβάσω εγώ». Μου λέει «όχι! Εγώ θα το ανεβάσω». Βγάλαμε εκείνη την ημέρα δεκαεννιά λυθρίνια 700800 γρ. το καθένα! …και οι άλλοι μείνανε με το ένα που μου δείξανε στην αρχή! Κατά τη διάρκεια της άδειάς σας ή τα Σαββατοκύριακα, μένατε στα Άσπρα Σπίτια ή πηγαίνατε εκδρομές κλπ; Συνήθως κατέβαινα στην Αθήνα και πήγαινα κι έβλεπα τους γονείς μου και τους συγγενείς μου. Ταξίδια κάνατε; Ταξίδια κάναμε. Αλλά στο τέλος αγόρασα ένα οικόπεδο, στα Καμένα Βούρλα, στο χωριό το καινούργιο κι εκεί έφτειαξα ένα εξοχικό. Περάσαμε το υπόλοιπο της ζωής μας εκεί. 22

Στην καθημερινή σας ζωή και στην οικογένεια, το εργοστάσιο σας συμπαραστάθηκε ποτέ; Σε κάποια ανάγκη ας πούμε; Πάρα πολύ. Προ πάντων όταν είμασταν στην Γαλλία, είχα ένα πρόβλημα με την κόρη μου και η Εταιρεία όχι μόνο με βοήθησε, αλλά και μας έστειλε σε ένα Νοσοκομείο στη Μασσαλία στο Saint Joseph και μας είχε νοικιάσει κι ένα δωμάτιο και μέναμε με την γυναίκα μου συνέχεια εκεί. Πάρα πολύ μας συμπαραστάθηκε. Με τις σπουδές των παιδιών; Βέβαια, και με τα δυό μου παιδιά με ενισχύσανε και σπουδάσανε στην Θεσσαλονίκη και οι δυο μου κόρες. Εργαστήκατε πάντα στην Αλουμίνα ή αλλάξατε κάποτε υπηρεσία; Όχι, παρέμεινα πάντα στην Αλουμίνα και συγκεκριμένα στους Βωξίτες. Ξεκίνησα σαν Εργοδηγός και στη συνέχεια έγινα Chef de poste. Ποιους Προϊσταμένους είχατε; Είχα τον Αλέκο Παπαδάκη, είχα τον Βγόντζα, τον Μπουφούνο και τον Αθανασακόπουλο φυσικά, που τον είχαμε από την Γαλλία. Μιλήσαμε για την καριέρα σας, για την εξέλιξη. Μέχρι ποια χρονιά μείνατε στα Άσπρα Σπίτια; Πότε πήρατε την σύνταξή σας και πόσον καιρό μείνατε εκεί ως συνταξιούχος; Φύγαμε τον Οκτώβριο του 1965 από την Γαλλία και το 1988 πήρα σύνταξη στα Άσπρα Σπίτια. Έμεινα ελάχιστα ώσπου να τακτοποιηθούμε και στη συνέχεια έφυγα. Πώς προετοιμάσατε την σύνταξή σας, πώς αισθανόσασταν φτάνοντας στη σύνταξη και τί έκανε για σας το εργοστάσιο για να σας βοηθήσει σχετικά; Άργησα να πάρω σύνταξη κάπου τέσσερα χρόνια, γιατί είχα καταθέσει το Ναυτικό Φυλλάδιο στο Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας. Κάπου είχε σκαλώσει το Βιβλιάριο και η σύνταξή μου δεν έβγαινε από το ΙΚΑ. Κι αναγκάστηκα να πάω ο ίδιος στον Πειραιά στο Υπουργείο όπου πράγματι βρήκανε ότι υπήρχε αυτή η ανωμαλία κι ευθύς αμέσως πήρα την σύνταξη. Τα πήρα αναδρομικά, τα τέσσερα χρόνια που δεν είχα λάβει από το ΙΚΑ. Σκοπεύατε όσο δουλεύατε στα Άσπρα Σπίτια, να φτάσετε στο τέλος της καριέρας για να μπείτε στην σύνταξη ή σαν άλλους να σταματήσετε πιο νωρίς; Όχι, εγώ δεν ήθελα να φύγω. Όταν μου είπανε «ετοιμάσου να πάρεις σύνταξη διότι έκλεισες το όριο ηλικίας», στεναχωρήθηκα. Δεν ήθελα να φύγω. Ήθελα να μείνω ακόμα. Θέλατε να μείνετε διότι θέλατε να συνεχίσετε να εργάζεστε ή γιατί δεν θέλατε να φύγετε από τα Άσπρα Σπίτια; Ήθελα και να εργαστώ αλλά και να μείνω στα ΑΣ. Η εταιρεία μας είχε δώσει ένα εφάπαξ με το οποίο έψαχνα να βρω να αγοράσω ένα σπίτι στην Αθήνα. Κι όταν αγόρασα το σπίτι, αποφάσισα και είπα στην εταιρεία πως μπορώ να φύγω, και πράγματι έτσι κι έγινε. Είναι μερικοί που πήραν ή χτίσανε σπίτι εκεί γύρω. Ναι, εγώ προτιμούσα να επιστρέψω στην Αθήνα, να μείνω με τους δικούς μου, τους συγγενείς μου. Οι περισσότεροι που μείναν στα Άσπρα Σπίτια ήταν κυρίως ντόπιοι. Ή, είχανε παντρευτεί εκεί κλπ. Επίσης, πολλοί Αιγυπτιώτες αγοράσανε σπίτια και μείνανε εκεί. 23

Πως ζήσατε την μεταβατική περίοδο από εργαζόμενος – συνταξιούχος πιά; Ασχολήθηκα πάρα πολύ με το εξοχικό. Εκεί έφτιαξα πολλές δουλειές δικές μου, μαστορέματα, κηπευτικά. Φύτευα ντομάτες, μελιτζάνες, κολοκύθια. Και το πιο ωραίο ήταν ότι σηκωνόμουνα πάρα πολύ πρωί κι έκανα τζόκινγκ! Περπατούσα από το σπίτι μέχρι τα Καμένα Βούρλα. Το ότι σηκωνόσασταν τόσο νωρίς ήταν μια συνήθεια που είχατε από το εργοστάσιο; Όχι, όχι.. Στην αρχή της σύνταξης σηκωνόμουν και ήταν ακόμη νύχτα για να περπατήσω. Στο εργοστάσιο κάνατε βάρδιες; Στο εργοστάσιο έκανα βάρδιες στις αρχές αλλά μετά με γύρισαν ημερήσιο. Με ποιες εντυπώσεις τα παιδιά κι η σύζυγός σας τότε αφήσανε πίσω τα Άσπρα Σπίτια; Ακόμα και σήμερα οι κόρες μου τρελαίνονται για τα ΑΣ. Σε πρώτη ευκαιρία κοιτάζουν να πάνε σε κάποιες εκδηλώσεις που γίνονται εκεί.. Θέλουν να πηγαίνουν. Τώρα, πώς περνάτε τις μέρες σας; Τώρα, ήλθαν τα γεράματα, η ηλικία έφτασε τα ενενήντα. Η ζωή είναι πιο δύσκολη τώρα και μένω στην Κοζάνη μαζί με την κόρη μου την μικρή. Έχω τέσσερα εγγόνια. Έχω ένα δισέγγονο και περιμένω το δεύτερο. Με το τάβλι; Ασχολείστε καθόλου σήμερα; Σήμερα δεν ασχολούμαι με τίποτα. Δεν έχω παρέες, δεν έχω φίλους στην Κοζάνη και περισσότερο μένω στο σπίτι. Αλλά, περνάει η κόρη μου η μικρή, με παίρνει και μένουμε μερικές μέρες στο σπίτι της. Εδώ έχετε συναντήσει ποτέ παλιούς συναδέλφους του εργοστασίου; Όχι, αλλά κατάφερα και βρήκα έναν που τον λένε Μανούκο, ο οποίος δούλευε στην ΑΤΑΚ, και ήρθε και με βρήκε στην Κοζάνη και κάναμε παρέα. Είναι και ο Φλιάγκας, ο Αργύρης, αλλά δεν έχουμε επαφή, είναι μακριά στο Βελβενδό. Σε κάτι εκδηλώσεις συναντηθήκαμε οικογενειακά. Αυτός ήταν ηλεκτρολόγος στο Αλουμίνιο. Σήμερα, σκέφτεστε ακόμη τα Άσπρα Σπίτια; Σας λείπουν; Θα θέλατε να πάτε ξανά; Πήγα τον περασμένο μήνα! Θέλω να πηγαίνω αλλά δεν υπάρχουνε γνωστοί πιά.. Οι γνωστοί έχουνε φύγει, ή έχουν πάρει σύνταξη ή έχουνε αποδημήσει… Την πρώτη φορά βρήκα 2-3, στη συνέχεια δεν τους ξαναβρήκα… Βέβαια! Στα Άσπρα Σπίτια θέλω να πηγαίνω και μάλιστα πολύ τακτικά… αλλά μου είναι και δύσκολο, να φύγω από την Κοζάνη για να πάω στα Άσπρα Σπίτια, είναι πολύ δύσκολο πιά… Την τελευταία φορά, πήγα πάλι στον Σκλήρη! Βρήκα εκεί τον Δημήτρη τον Χατζηαντωνίου. Κι επίσης τον Στράτο τον Παλαιοχωρίτη. Στην Αντίκυρα συνάντησα τον Ιερεμία, ήταν στο Τυπογραφείο αυτός. Συγκινήθηκα πολύ όταν πήγα. Βρήκα πολλούς Αντικυραίους. Μα εκείνο που με συγκλόνισε πάρα πολύ, ήταν ο θάνατος του Γιάννη Γκελεστάθη… Έχετε κάτι άλλο επιπλέον να προσθέσετε, που σας έρχεται στην μνήμη, κάποιο περιστατικό, κάποιο ανέκδοτο που συνέβη εκεί; Κάτι που να σας έκανε να γελάσετε, να σας εντυπωσίασε, με τους φίλους σας;… 24

Ανέκδοτα είχαμε πάρα πολλά. Είχαμε κάποιον που ήταν από τον Βόλο -το όνομά του βέβαια δεν το λέω- αυτός έκανε πως ήτανε καλός τερματοφύλακας. Όταν λοιπόν βγαίναμε έξω, είχαμε κονσερβοκούτια, τα κλωτσάγαμε κι αυτός έπεφτε κάτω να τα πιάσει… Πηγαίναμε και για κυνήγι, με τον συνάδελφο τον Κολτσιδόπουλο. Μια φορά, στα έλατα, στο Κυριάκι κυνηγούσαμε κυριαρίνες. Ο συγχωρεμένος ο Κολτσιδόπουλος, εκείνη την φορά χτύπησε ένα πουλί. Κι αυτό έμεινε πάνω στο δένδρο. Και λέει «θα ανέβω να την πιάσω, να την πάρω». «Κάτσε» του λέω, «αυτά τα δένδρα είναι μικρά, είναι δύσκολο, θα πέσεις»... «Όχι» μου λέει, «θ’ ανέβω»! Κι ανεβαίνει που λες στο δένδρο, και φτάνει στην κορυφή και τον ακούω που φωνάζει: «Φτου να πάρει! Σε λάθος δένδρο ανέβηκα»… Σας ευχαριστούμε όλοι οι Ασπροσπιτιώτες νυν και πρώην, για την όμορφη συζήτησή μας και τις πολύτιμες αναμνήσεις σας κύριε Δόριζα. Να είστε πάντα καλά!

Την συνέντευξη παραχώρησε ο Γεράσιμος Δόριζας στον Στέφανο Ζερβό για το Παγκάκι τον Δεκέμβρη του 2019, στην Κοζάνη. Επιμέλεια, έρευνα ΓΚΚ

25

Τοπικά Ιστορικά Του Γιώργου Χ. Θεοχάρη

Τεκμήρια περί της ονομασίας Άσπρα Σπίτια

Από την Γεωγραφία του Μελέτιου, όπως την εξέδοσε ο Άνθιμος Γαζής στην Βενετία το 1807. "Αντίκυρρα, τινές λογιάζουσιν να είναι τα Άσπρα Σπίτια"

Από το ALMANACH του Βασιλείου της Ελλάδος, έκδοση του 1837. Ο Δήμος Αντικυραίων με έδρα την Δεσφίνα απαρτίζεται από τους κατοίκους της Δεσφίνας, των Άσπρων Σπιτιών και τους μοναχούς της Μονής Προδρόμου.

26

Από την Αρχαία Γεωγραφία της Ελλάδος, έκδοση του 1856. Αντίκυρρα (Άσπρα σπίτια) και Μεδεών

Ελληνική Χωρογραφία, έκδοση του 1901. Αντίκυρα - Άσπρα Σπίτια Δεσφίνα ανήκουν στην Επαρχία Παρνασσίδος του Νομού Φωκίδος

27

Το 1932 ο Σπυρίδων Λάμπρου δημοσίευσε σημαντικές καταγραφές των Κωδίκων της Μονής Ιβήρων απ' όπου ερανίζω εκείνα που αφορούν στα Άσπρα Σπίτια, από τους κώδικες 382 και 388.

Βρισκόμαστε στα 1499 μ.Χ. και ο Μπαζαϊτ της καταγραφής δεν είναι άλλος από τον Σουλτάνο Βαγιαζήτ τον Β΄ (1447-1512). Τον Αύγουστο του 1499 ο Οθωμανικός στόλος κατέκτησε το Λεπάντο (Ναύπακτο) από τους Ενετούς. Εναυλόχησε και ξεχειμώνιασε στον Κόλπο των Άσπρων Σπιτιών, κτίζοντας και δύο κάστρα στο Στενό (Κόλπος Αγίας Σωτήρας) και την άνοιξη έπλευσαν δυτικά και κατέλαβαν την Κορώνη.

Ο Βαγιαζήτ πέθανε το 1512 και έγινε σουλτάνος ο Σελίμ, οποίος πέθανε το 1520 και τη θέση του πήρε ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής.

28

Όπου η Αντίκυρα στα μέσα του 18ου αιώνα ονομαζόταν Ασπροσπίτι

Από την έκδοση "Ταξίδια στη Μικρά Ασία και στην Ελλάδα" από τον Dr Richard Chandler στα χρόνια 1764, 1765 και 1766 μεταφρασμένο από τους J. P. Servois και Barbie du Bocage στα γαλλικά (έκδοση 1806) μεταφράζω, από τις σσ. 304-305, πρόχειρα, από τα γαλλικά τα σημεία που αναφέρονται στην ονομασία (πιο πριν αναπαράγονται οι καταγραφές του Παυσανία για τον ελλέβορο, τον Μεδεώνα, για την Μακεδονική και Ρωμαϊκή κατάκτηση και για τα ιερά της πόλης, για τον Ίφιτο και τα παιδιά του που πήραν μέρος στην εκστρατεία στην Τροία): "είναι πιθανό ότι οι τοίχοι και τα άλλα κτήρια της Αντικύρας ήταν, όπως και ο ναός του Ποσειδώνα, χτισμένα με διαλεγμένες πέτρες ή βότσαλα. Ο τόπος αυτής της πόλης σήμερα ονομάζεται Ασπροσπίτι ή λευκά σπίτια και εξακολουθούν να υπάρχουν μερικά απομεινάρια των κτιρίων που το έκαναν να ονομαστεί έτσι. Το λιμάνι κυριαρχείται από χώμα και συχνάζουν πλοία που έρχονται εδώ για να πάρουν σιτάρι. Λίγα βήματα ψηλότερα, ξεκινώντας από τη θάλασσα, πηγάζει μια βρύση. Υπήρχε πολύς άνεμος που φυσά τη νύχτα, χωρίς να βρούμε την θέση για τη βάρκα μας που θα δημιουργούσε καταφύγιο από τις επιθέσεις του. Επεκτείναμε τα στρωσίδια μας και τις κουβέρτες στην πρύμνη του σκάφους μας, για να κοιμηθούμε, και τα μέλη του πληρώματος κοιμήθηκαν στο λιμάνι. Από αυτή τη στιγμή αρχίζουμε να είμαστε σε άθλια κατάσταση, αυτός ο Κόλπος και οι ακτές του Μωριά είναι γνωστά για τον κακό αέρα που αναπνέουμε, ειδικά αυτή την εποχή προς το φθινόπωρο". και συνεχίζω από την σ. 308: "Ο δρόμος από το Δίστομο στην Αντίκυρα σύμφωνα με την περιγραφή που μας δόθηκε για πρώτη φορά πέρασε πάνω από το βουνό αλλά μετά αφού ανεβήκαμε περίπου 2 στάδια ή ένα τέταρτο ενός μιλίου, το έδαφος έγινε επίπεδο. Υπήρχε, στα δεξιά, ένας ναός της Αρτέμιδος, με ένα άγαλμα μαύρης πέτρας, που ήταν για τους πιστούς κατοίκους του Αμβρυσσού και από εκεί, ο δρόμος πήγαινε στην πλαγιά, μέχρι την Αντίκυρα"

29

30

Στην εφ. ΕΜΠΡΟΣ της 28ης Σεπτεμβρίου 1907 η πρώτη δημοσιογραφική αναφορά στις ανασκαφές της Ακρόπολης του Μεδεώνα ΑΙ ΑΝΑΣΚΑΦΑΙ ΠΑΡΑ ΤΟ ΔΙΣΤΟΜΟΝ ΜΥΛΗΝΑΪΚΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΜΙΑ ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟΝ ΤΗΣ ΧΑΙΡΩΝΕΙΑΣ (ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΤΟΥ ΜΑΣ)

ΛΕΒΑΔΕΙΑ, 27 Σεπτεμβρίου. – Εις τας τελευταίας αρχαιολογικάς ειδήσεις, τας οποίας σας έστειλα εντεύθεν, ανέφερα τας εργασίας της τε αρχαιολογικής εταιρίας δια του εφόρου κ. Γεωργίου Σωτηριάδου και τας εντολή του κ. Κλεμανσώ γενομένας υπό του κ. Κονβέρ εις την Σχιστήν οδόν. Ότι ο υπό του Παυσανίου μνημονευόμενος «τάφος του Λαΐου» δεν ήτο δυνατόν να ευρεθεί αυτόθι και αν υποτεθεί ακόμη ότι πράγματι υπήρχε, ημπορούσε κανείς και εκ των προτέρων να συμπεράνει, καθώς άλλοτε σας έγραψα. Οπωσδήποτε και η αρνητική έρευνα είναι μία βεβαίωσις και αυτή. Η ΑΡΧΑΙΑ ΣΧΙΣΤΗ ΟΔΟΣ Δια την ελληνικήν όμως αρχαιολογικήν εργασίαν προέκυψε σπουδαίον θετικόν κέρδος. Πρώτον διότι ο κ. Σωτηριάδης δια της ερεύνης του διεπίστωσεν ότι η αρχαία Σχιστή οδός δεν είναι η σήμερον λεγομένη Στενή, καθώς και ο γεωγράφος Μπούρσιαν και ο τοπογράφος Λόλλιγκ έγραψα, αλλά τα Νταβελέϊκα λεγόμενα, παρά τον μονήρη βράχον του μνημείου του Μέγα. Προς τούτο έχει σαφείς αποδείξεις. ΤΙ ΕΥΡΕΘΗΣΑΝ Δεύτερον διότι ο αυτός ανεκάλυψεν όλην την συνέχειαν της αρχαίας αμαξιτής οδού αυτόθι εις την θέσιν Σπέντζιου και συνάμα τας προϊστορικάς πολυαρίθμους μικράς κατοικίας των ανθρώπων του λιθίνου αιώνος μεταξύ βράχων του μνημείου του Μέγα και κάτωθεν αυτού. Τα ευρεθέντα αντικείμενα, λίθινα εργαλεία ή από οψιανόν λεπίδες (μερικαί κοπτεραί ως αληθινά ξυράφια!) αγγεία αρχέγονα όλως διόλου, σπόροι καρπών δημητριακών απηνθρακωμένοι και άλλα μικροαντικείμενα, οίον σφονδύλια των αδραχτιών της γυναικείας εργασίας, είδος κρεμασταρίων εν σχήματι βουρκάνων (πήλινα εννοείται πάντα) και τα τοιούτα μετεκομίσθησαν υπό του κ. εφόρου εις το υπ’ αυτού καταρτισθέν μουσείον της Χαιρωνείας. Ο κ. Κονβέρ έσκαψε και εις την Στενήν. Αλλ’ εκεί απολύτως τίποτε δεν ευρέθη, ουδ’ ίχνος κατοικίας ανθρωπίνης ή οιουδήποτε έστω και ελαχίστου αρχαίου μνημείου. Ενώ άπειρα είναι τα λείψανα της ελληνικής αρχαιότητος παρά την αμαξιτήν της Σχιστής. Τοιουτοτρόπως έπαυσεν εκεί πάσα πλέον εργασία. Και ο μεν κ. Κονβέρ ανεχώρησεν. Ο δε κ. Σωτηριάδης εξηκολούθησε τας ερεύνας του εις εν άλλο σημείον της παρά το Δίστομον φωκικής χώρας. ΑΝΑΣΚΑΦΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΦΩΚΙΔΑ Πρώτην φοράν παρετήρησε αντικρύ της Αντικύρας, εις τον ανατολοκόν μυχόν του ωραίου αυτής κόλπου. αξιοπαρατήρητόν τινα ακρόπολιν αρχαίαν. Σημαντικά έτι είναι τα λείψανα των τειχών του περιβόλου αυτής και πλείστα τα ερείπια αρχαίων τοίχων, αναλημμάτων, ομβροδεκτών κλπ. Η θέσις σήμερον λέγεται Άγιος Θεόδωρος –και ο μακαρίτης Θεόδωρος Δηλιγιάννης διελθών άλλοτε δια του πλησίον κειμένου μεσογείως Οσίου Λουκά, εταύτισε την θέσιν ταύτην προς την υπό του Παυσανίου αναφερμένην πόλιν Βούλιν. Ο κ. Σωτηριάδης όμως πιστεύει ότι κατά την περιγραφήν του Παυσανίου αδύνατον είναι να είναι ο Άγιος Θεόδωρος η αρχαία Βούλις, ήτις πρέπει να ζητηθεί πολύ αποτέρω και πλησίον μάλλον της αρχαίας Θίσβης (παρά την Δομβραίναν). Το σπουδαίον όμως είναι ότι υπό τον Άγιον Θεόδωρον παρετήρησεν ο κ. έφορος αρχαίον νεκροταφείον, όπου είχον ήδη αρχίσει τας ληστρικάς των εργασίας οι πάσαν γωνίαν των Θηβών και της Βοιωτίας όλης ληστεύσαντες τυμβωρύχοι. Εκεί λοιπόν ηυτύχησε δι’ εργασίας δραστρίας ν’ ανασκάψει τάφους και να συγκομίσει ευρήματα δια το Μουσείον της Χαιρωνείας, τα οποία τάσσουσι τον Άγιον Θεόδωρον μεταξύ των σπουδαιοτέρων αρχαίων θέσεων της Φωκίδος. ΤΙ ΕΥΡΕΘΗΣΑΝ Οι τάφοι είναι ή μυκηναϊκοί ή γεωμετρικοί ή ελληνικού. Κείνται δε τόσον βαθέως σκεπασμένοι εκ των καταπτώσεων του όρους ώστε οι τυμβωρύχοι ούτε εδοκίμασαν ούτε ήτο δυνατόν να δοκιμάσουν δια να φθάσουν έως εις αυτούς. Την σκαφήν ταύτην διηύθυνε προσωπικώς ο κ. Σωτηριάδης, καθ’ όλον το τελευταίον δεκαήμερον, βοηθούμενος υπό ενός ασυγκρίτου πραγματικώς επιστάτου. Ο τόπος απέχει μίαν σχεδόν ώραν από τα δύο πενιχρά μαγαζάκια του ερήμου σήμερον λιμένος Διστόμου. Αλλ’ είναι ωραιότατος και υγιεινός. 31

Υπό το αρχαίον νεκροταφείον, κατέχον τα υψηλά πλάγια του βουνού, εκτείνεται ο πλουσιώτατος ελαιών του Οσίου Λουκά. Η θάλασσα βρέχει τα κράσπεδα αυτού και το κύμα μυκάται εις τους καθέτως πίπτοντας βράχους της ακορπόλεως. Περίεργον είναι πρώτον ότι επάνω εις αυτήν την ακρόπολιν μεταξύ των εδώ και εκεί σκορπισμένων αρχαίων θραυσμάτων αγγείων ευρίσκονται μυκηναϊκά τοιαύτα. Ολίγον δεν υπό το νυν έδαφος αυτής ευρίσκονται τα πολλαχού της φωκικής χώρας υπό του κ. Σωτηριάδου ερευνηθέντα στρώματα του νεολιθικού αιώνος. Ιδιαιτέραν εντύπωσιν μας έκαμεν ένας λίθινος πέλεκυς αυτόθι. Οψιανού λεπίδες, αγγεία προϊστορικά και τα λοιπά συνηθισμένα. Μίαν και μόνην πρόσβασιν και μίαν είσοδον έχει η ακρόπολις. Και παρ’ αυτήν ακριβώς ανέσκαψεν ο κ. έφορος τους πρώτους μυκηναϊκούς τάφους αθίκτους πάντας από της πολιάς εκείνης αρχαιότητος, δηλαδή με στρογγυλόν αριθμόν περίπου από τα 1200 πριν Χριστού. ΠΕΡΙΕΡΓΟΙ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑΙ Οι αρχαίοι Έλληνες δεν εγνώρισαν διόλου τους τάφους τούτους των Μυκηναίων προπατόρων των. Διότι ευθύς επ’ αυτών έθαψαν τους ιδικούς των νεκρούς. Οι αρχαιότεροι ελληνικοί τάφοι είναι ο γεωμετρικοί λεγόμενοι, δηλαδή ας είπωμεν με στρογγυλούς αριθμούς πάλιν, οι ουχί νεώτεροι του 600 περίπου πριν Χριστού. Κοντά εις αυτούς υπάρχουν και οι της κλασσικής εποχής τάφοι. Κανείς όμως δεν ευρέθη έστω και από τον τρίτον αιώνα προ Χριστού. Φαίνεται ότι η πόλις ηρημώθη ενωρίς, ίσως κατά τον φθοροποιόν ιερόν πόλεμον περί τα 340 πριν Χριστού, όπως υποπτεύει ο κ. Σωτηριάδης. Οι γεωμετρικοί τάφοι έδοσαν ωραία τινά χρυσά αντικείμενα. Π.χ. δύο από πολλούς έλικας χρυσού σύρματος συνιστάμενα δακτυλίδια. Μερικοί από αυτούς είναι βόθροι όπου εκάησαν οι νεκροί. Αυτοί δεν περιέχουν παρά μαύρην στάκτην και κατακαμμένα τεμάχια αγγείων. Υποκάτω των γεωμετρικών και ελληνικών τάφων πλήθος είναι τα θραύσματα τα μυκηναϊκών αγγείων. Τα στρώματα διακρίνονται κάλλιστα. Περίεργοι είναι οι μυκηναϊκοί τάφοι. Ούτε κυρίως θαλαμοειδείς, ούτε θολωτοί, αλλά κάτι τι και από τα δύο. Διότι είναι δωμάτια με είσοδον (όχι «δρόμον») με τοίχους σκεπαζομένους από πλάκας μεγάλας. Αι πλάκες ή διήκουν από τον ένα τοίχον εις τον άλλον ή η μεν μία είναι πολύ μακρά, η δεν άλλη κοντή, και η μακρά στηρίζει το άκρον της επάνω εις την κοντήν. Οι τοίχοι ενός τάφου συγκλίνουν προ τα άνω ως τα τοιχώματα βαρέλας. Ο τάφος είναι βόθρος κείμενος εις το δωμάτιον, πλησίον της θύρας. Η ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΠΟΛΙΣ Αι πλείσται πλάκες συντριβείσαι με τον καιρόν, κατέπεσαν εις το δωμάτιον, το οποίον φυσικά ευρέθη γεμάτον χώμα και χαλίκια. Τα ευρήματα των τάφων τούτων είναι αγγεία μυκηναϊκά (μικρά μάλλον) και αντικείμενα μικρά του ιματισμού του νεκρού από χρυσόν, ελέφαντα ή χάνδρας και τα τοιαύτα. Ωραίος χρυσούς όρμος ευρέθη εις ελληνικόν τάφον. Από ελληνικούς τάφους εξήχθησαν ακέραια εντελώς κρανία. Ωραία σπουδή δια τους κρανιολόγους εις το μουσείον της Χαιρωνείας. Νομίζω ότι ωραία εχαρακτήρισεν ο κ. έφορος την αγνώστου ονόματος ταύτην αρχαίαν πόλιν ως μίαν μικράν φωκικήν Μυκήνην. Αλλά και ως ελληνική πόλις θα είχε την σπουδαιότητά της. Πλουσιώτατος είναι, ως είπομεν, και σήμερον ο ελαιών. Τα πέριξ πρώτα βουνά μόνον σήμερον είναι υπό το κράτος των βοσκών γυμνά δένδρων, τα δάση όμως αρχίζουν και σήμερον ολίγον περαιτέρω, τα δάση του Ελικώνος. Η θάλασσα άλλη πηγή πλούτου. Και η ακρόπολις κρύπτει ίσως τας αρχαιότητάς της. Αλλ’ οι τάφοι δεν είναι ολίγοι και, καθώς εκ των ανασκαφέντων φαίνεται, όχι ολίγον πλούσιοι ούτε ολίγον ενδιαφέροντες. Το τάχιστα δια της ενδελεχούς εργασίας του κ. Σωτηριάδου πλουτισθέν μουσείον της Χαιρωνείας συνεκόμισε κατ’ αυτάς και εντεύθεν ικανά και ωραία ευρήματα.

32

Εμβόλιμα – Πεπραγμένα

Από το προηγούμενο «Παγκάκι» ως τώρα στο εντευκτήριο του Εμβολίμου παρουσίασαν το έργο τους οι παρακάτω δημιουργοί: Οι πεζογράφοι: Γιάννης Ξανθούλης – Μαρία Στασινοπούλου – Κώστας Ακρίβος – Κώστας Κατσουλάρης – Μαρία Σκιαδαρέση – Νίκος Δαββέτας – Ελένη Πριοβόλου – Ισίδωρος Ζουργός – Λουκία Δέρβη Οι ποιήτριες/ές: Γιώργος Χ. Θεοχάρης - Ελένη Τζατζιμάκη – Λένα Καλλέργη Οι δημοσιογράφοι: Δημήτρης Μανιάτης – Σταυρούλα Παπασπύρου Η κριτικός Τίνα Μανδηλαρά Η ερευνήτρια Ελένη Αντωνιάδου Παρουσιάστηκαν επίσης τα βιβλία των ντόπιων δημιουργών: Νίκης Μπλούτη (από Άγιο Γεώργιο) – Ειρήνης Γεροντάρα (από Αντίκυρα) – Ηλία Παπακωνσταντίνου (από Δεσφίνα) του οποίου η παρουσίαση συνοδεύτηκε από μικρή συναυλία της Αρετής Κοκκίνου με τον Σταύρο Παργινό (βιολοντσέλο) και Θέλμα Καραγιάννη (τραγούδι) Στο διάστημα αυτό εκδόθηκαν τρία διπλά τεύχη του περιοδικού Εμβόλιμον τα: 85/86 (με αφιέρωμα στον βορειοηπειρώτη ποιητή Νίκο Κατσαλίδα), 87/88 (20 νέοι ποιητές συνομιλούν για 8 ποιητές που δεν είναι στη ζωή), 89/90 (με αφιέρωμα στον ποιητή Γιώργο Γώτη).

Το Εμβόλιμον στην 31η χρονιά έκδοσής του αποτελεί πλέον μια σταθερά στη γραμματολογία μας από την ελληνική περιφέρεια.

33

Αυτή την περίοδο εκδόθηκαν τρία βιβλία του Γιώργου Χ. Θεοχάρη: «Πλησμονή οστών», ποιήματα στις εκδόσεις Μελάνι «Ότι εγκρατής η επικράτεια», ποιήματα στις εκδόσεις Κουκκίδα «Τα υπογείως ανεωχθέντα», Ανθολογία ελληνικών ποιημάτων στις εκδόσεις Ρώμη (πρόκειται για τον 4ο τόμο των ποιημάτων που αναρτά στο προφίλ του καθημερινά ο Γ. Χ. Θεοχάρης) Τέλος στην 16η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης παρουσιάστηκε από τον διευθυντή του και συνεργάτες ποιητές το τεύχος 87/88 του Εμβολίμου καθώς και η συλλογή «Πλησμονή οστών», ενώ ο Γιώργος Χ. Θεοχάρης πήρε μέρος στο 5ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης, στην Αθήνα.

34

Τα Νέα της Α.Ψ. Λέσχης Μεδεών Με μεγάλη μας χαρά και ικανοποίηση, διαπιστώνουμε πως η Λέσχη τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται μεθοδικά κι αποδοτικά σε δεκάδες τομείς αθλητισμού, ψυχαγωγίας, καλλιτεχνικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος. Ευχόμαστε, η στιβαρή και καρπερή αυτή πορεία να συνεχίσει να αποδίδει αθλητές υψηλών επιδόσεων και ήθους, καθώς κι αποτελέσματα επάξια της μακρόχρονης ιστορίας του Ιστορικού Συλλόγου. Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στο Δ.Σ, στους Αθλητές, στις Αθλήτριες και τα Μέλη της Λέσχης. Από την πλειάδα των δραστηριοτήτων της Λέσχης, ενδεικτικά αναδημοσιεύουμε εδώ, από την σελίδα της κοινωνικής δικτύωσης, κάποια από τα δρώμενά της, ο πλήρης κατάλογος των οποίων είναι κατά πολύ μεγαλύτερος. Για λόγους Αρχής, διατηρούμε αυτούσια τον σχολιασμό, όπως αυτός ανεγράφη σε κάθε περίπτωση. (ΓΚΚ)

•

Ξεκίνησαν οι εργασίες ανακατασκευής στα παλαιότερα γήπεδα τένις. Το έργο εντάσσεται στο πλαίσιο του εκτεταμένου προγράμματος βελτίωσης των αθλητικών υποδομών του οικισμού από την εταιρεία Αλουμίνιο της Ελλάδος

•

Στις 20/10/2019 διεξήχθη με μεγάλη επιτυχία και τεράστια συμμετοχή ο Ξενοδάμειος Δρόμος Αντίκυρας

•

Η Λέσχη συμμετείχε με Αθλητές της στον Ημιμαραθώνιο Κρήτης, στις 6/10/2019

•

Την 1/10/2019, ξεκίνησαν οι προπονήσεις των τμημάτων Πυγμαχίας και KICK BOXING της Λέσχης, ένα σπορ που είναι πιά ιδιαίτερα αγαπητό και με μεγάλες επιτυχίες.

•

Στις 29/9/2019 διεξήχθη ο Τροφώνιος αγώνας δρόμου, στον οποίο είχε συμμετοχή η ΑΨΛ Μεδεών

•

27/9/2019 Ημέρα Παγκόσμιου Αθλητισμού και το προπονητικό team στίβου της ΑΨΛ ΜΕΔΕΩΝ παρουσίασε το πρόγραμμα Kids Athletics στο Δημοτικό σχολείο Άσπρων Σπιτιών. (από την Ειρήνη Παπαδάκη)

•

6/9/2019 στο Καρπενήσι διεξήχθη με συμμετοχή της Λέσχης, το Πρωτάθλημα συλλόγων που προετοιμάζονται στην θάλασσα .Αποστολή Αγωνιστικού Τμήματος κολύμβησης Α.ΨΛ.ΜΕΔΕΩΝ . (από την Ειρήνη Σταύρου)

•

Διεξήχθησαν με μεγάλη επιτυχία και συμμετοχή τα Μεδεώνια (Ιούλιος 2019).

•

Στις 19/5/2019, διεξήχθη με αφετηρία τον Καρακόλιθο και τερματισμό το Δίστομο, με τεράστια συμμετοχή ο Δρόμος Θυσίας του Διστόμου

•

Στις 12/5/2019, ο Γιώργος Κωτούλας κατέκτησε την Πρώτη θέση στην Α κατηγορία στον πέμπτο αγώνα του πανελλήνιου πρωταθλήματος σκοποβολής πήλινου στόχου TRAP στο σκοπευτήριο Λαγκαδά

35

Η Πρόεδρος της Λέσχης Μεδεών, Ειρήνη Σταύρου, ευχαρίστησε την Οικογένεια Θέμου Ζαχαρόπουλου που τίμησε με την παρουσία της στην αναβίωση του δρόμου ''Άσπρη Πολιτεία'' που διεξήχθη στις 5/5/2019 με μεγάλη συγκίνηση, πάνδημη συμμετοχή και τεράστια επιτυχία στα Άσπρα Σπίτια, όπως παλιά, φέρνοντας όμορφες μνήμες, και δάκρυα χαράς στους συμμετέχοντες. (φωτογραφίες Γιάννη Μακρίδη)

36

Αφίσες Αθλητικών Εκδηλώσεων & Δράσεων (επιλογή)

37

38

Εκδηλώσεις στα Άσπρα Σπίτια Σεμινάριο Οδικής Συμπεριφοράς Την Παρασκευή 28 Ιουνίου 2019, παρουσιάστηκε το Σεμινάριο Οδικής Συμπεριφοράς, εκ μέρους του Ιαβέρη στον κινηματογράφο «Φίλιππος» Ο Τάσος -Ιαβέρης- Μαρκουΐζος είναι ο πρώτος που διοργάνωσε τις κοινωνικές-φιλανθρωπικές εκδηλώσεις «Γίνε Συνοδηγός» ενός αγωνιστικού αυτοκινήτου, με τα έσοδα να πηγαίνουν στην Εταιρεία Προστασίας Σπαστικών, στα Special Olympics, στα παιδιά της Ελπίδας, στις Ανάδοχες Οικογένειες και σε άλλα ιδρύματα (Αλεξανδρούπολη, Σπάρτη, Γιάννενα κλπ.). Η Ιαβέρης Σ.Ο.Σ (Σχολή Οδικής Συμπεριφοράς) προσφέρει ΔΩΡΕΑΝ Σεμινάρια Ασφαλούς Οδικής Συμπεριφοράς, με σκοπό τη βελτίωση της Οδικής κουλτούρας, νοοτροπίας και πολιτισμού (δηλαδή της συνείδησης των ανθρώπων κατά την διάρκεια της κυκλοφορίας τους στο τραγικά επικίνδυνο οδικό περιβάλλον) των πολιτών-συνανθρώπων μας και κατ' επέκταση την ελαχιστοποίηση των δυστυχημάτων (σ.σ. Πλήττουν θανάσιμα την δημόσια υγεία). Η Σχολή Οδικής Συμπεριφοράς "Ιαβέρης" στοχεύει στην εκπαίδευση της Συνείδησης σε συνδυασμό με ανύψωση του επιπέδου αυτοεκτίμησης των ανθρώπων, ώστε αυτοί να συνεχίζουν να υπάρχουν στις οικογένειες τους και έτσι να μην κλείνουν για πάντα και άδικα τα σπίτια τους. Με συγκλονιστικά δυνατό λόγο και με εικόνα από ταινίες-σποτ Οδικής Ασφάλειας, είναι σίγουρο ότι όλοι θα προβληματιστούν και θα ανησυχήσουν για θέματα που μέχρι τώρα μπορεί να θεωρούσαν ασήμαντα, εύκολα ή ανώδυνα. Περισσότερα από 50.000 άτομα παρακολουθούν κάθε χρόνο τα σεμινάρια και περισσότεροι από 1.000.000 συνάνθρωποί μας έχουν διαβάσει βιβλία Οδικής Συμπεριφοράς του Ιαβέρη. Η προσπάθεια αυτή συνεχίζεται! Με αλτρουισμό, ανιδιοτέλεια και μοναδικό σκοπό την σωτηρία των νέων (και όχι μόνο) ανθρώπων.

39

«Παίζουμε μπάλα για την μικρή Αλεξία» Στις 3 Νοεμβρίου 2019, το πρωί στις 11.30, στο γήπεδο Άσπρων Σπιτιών διεξήχθη με επιτυχία ο Ποδοσφαιρικός Αγώνας Παλαιμάχων Ένωσης Άσπρων Σπιτιών – Αντικύρας / Παλαιμάχων Λεβαδειακού με έμφαση εθελοντική και με σύνθημα «παίζουμε μπάλα για την μικρή Αλεξία». Στην φωτογραφία, ο Πρόεδρος Θέμελης Γερακιός και οι δυό παλαίμαχοι αρχηγοί της ομάδας, Παντελής Πατσέλας και Βασίλης Κουρογεωργάκης.

Φιλανθρωπικό Παζάρι Αγάπης «από τα παιδιά μας για τα παιδιά χωρίς οικογένεια»

Στις 24 Νοεμβρίου 2019, έλαβε χώρα στην Αίθουσα «Παρνασσός» στα Άσπρα Σπίτια το Φιλανθρωπικό Παζάρι Αγάπης «από τα παιδιά μας για τα παιδιά χωρίς οικογένεια» με ιδιαίτερη επιτυχία. Τα έσοδα διετέθησαν στο Οικοτροφείο Θηλέων Λειβαδιάς (σπίτι Αγίας Ταβιθάς). Η Φιλανθρωπική εκδήλωση, διοργανώθηκε από τον Σύλλογο Μακεδόνων του Νομού Βοιωτίας.

Συνάντηση Αποφοίτων του 1979 Το 2019 ήταν η σειρά των Αποφοίτων του 1979 να συμπληρώσει 40 χρόνια από την αποφοίτηση διοργανώνοντας ένα σπέσιαλ διήμερο στ’ Άσπρα Σπίτια.. Διοργανωτές οι Στάθης Γιαννέλος, Σπύρος Καρυδιάς, Θεόδωρος Κατσέλης, Ζήσης Σαμπάνης. Στο επόμενο Τεύχος, θα έχουμε το ρεπορτάζ. 40

Βιβλιοστάτης Ευγενείς Εκδόσεις

«Ο Κακούργος» Νίκος Παππάς - Ο ρεμπέτης της Βοιωτίας. Του Αντώνη Κόντου Κυκλοφόρησε το βιβλίο αναφοράς στο ρεμπέτικο τραγούδι στην περιοχή της Λιβαδειάς. Ο Αντώνης Κόντος καταγράφει σε 233 σελίδες την ιστορία του λαϊκού τραγουδιού. Από τον Μάρκο Βαμβακάρη και τον Γιάννη Παπαϊωάννου που έπαιξαν στο ιστορικό μαγαζί του Πανουργιά στην ‘’Κρύα’’ της Λιβαδειάς, τον Γιάννη Δασαργύρη ή ‘’Κλάπα’’ και τον Στάθη Σύρο από την Αράχωβα, τους αδελφούς Γιώργο και Δημήτρη Κοντογιάννη από την Δαύλεια, ως τον Νίκο Παππά ή ‘’Κακούργο’’ που είναι το κύριο πρόσωπο του βιβλίου. Ο Κακούργος με τον Νίκο Κορογιάννο, την Φωτούλα Κωτσαδάμ, την Ράνια Γκικοπούλου, τον Σταύρο Παπαδόπουλο, την Λίλυ Ριτσώνη και τον Δημήτρη Λίβανο, θα αγωνιστούν να διασώσουν και να διαδώσουν το ρεμπέτικο τραγούδι στην περιοχή της Λιβαδειάς με ορμητήριο το κέντρο ‘’Καστανιά’’ στο Δίστομο. Θα γυρίσουν σε όλη την περιοχή Δίστομο – Λιβαδειά – Δαύλεια – Κυριάκι – Αντίκυρα – Δεσφίνα Αράχωβα - Άμφισσα – Αταλάντη – Χαλκίδα – Ελευσίνα – Πάτρα – Αθήνα και σε ένα σωρό άλλες πόλεις και χωριά διασκεδάζοντας τους μερακλήδες. Από το μαγαζί του πέρασαν μεγάλοι τραγουδιστές της αναβίωσης του ρεμπέτικου, Δημήτρης Κοντογιάννης, Θύμιος Στουραΐτης, Μαρία Καπετανίδου, Μπάμπης Γκολές, Λέλα Παπαδοπούλου, Μαριώ, Γιώργος Τζώρτζης, Γιάννης Παπαβασιλείου ή Βλάχος, Γρηγόρης Βασίλας, Νίκος Μπουλούμπασης, Νώε Ζαφειρίδης, Άλκης Μαύρος, Νίκος Σαράντης και πάρα πολλοί άλλοι καλλιτέχνες… Στο βιβλίο γίνεται αναφορά στον Γιάννη Ζήση ή ‘’Βράχο’’ με το καφενεδάκι του στο Δίστομο και τον Γιώργο Κοντέα ή ‘’Ζουμάκια ’’ με το μικρό μαγαζάκι καφέ-ουζερί στην Λιβαδειά που ήταν ναοί του λαϊκού τραγουδιού. Επίσης γίνεται εκτενείς αναφορά στους οργανοποιούς Νίκο Στασινό και Νίκο Γέρο. 41

Το βιβλίο έχει ένα πλούσιο φωτογραφικό υλικό 230 φωτογραφίες και 20 σκίτσα τα περισσότερα του Γιάννη Γερούλια, ένα του Γρηγόρη Γεωργίου και μια καρικατούρα του Ιάκωβου Βάη. Το βιβλίο είναι αυτοέκδοση και κυκλοφόρησε σε λίγα αντίτυπα, όσοι πιστοί θα το βρείτε στο βιβλιοπωλείο ‘’Σύγχρονη Έκφραση’’ του Νίκου Λαμπρόπουλου (Δημάρχου Ανδρεαδάκη 49) στην Λιβαδειά τηλέφωνο παραγγελιών 22610-23136

Νίκος Παππάς – Μπάμπης Γκολές

42

«Η Συντροφιά του Μετέωρου Κολατσιού» - Μονόπρακτο. Του Γιώργου Κούκιου Δημοσιεύθηκε στην «Έρημο» εξ ιδίων, το Μονόπρακτο του Γιώργου Κούκιου «Η Συντροφιά του Μετέωρου Κολατσιού». Πρόκειται περί μαύρης κωμωδίας που διαδραματίζεται στον υπό ανέγερση νέο ουρανοξύστη κάπου στην Άπω Ανατολή, και που ξεπερνά κάθε προηγούμενο σε ύψος και ορόφους πολυωρόφου κτηρίου. Μια συντεχνία Ελλήνων μαστόρων, οικοδόμων, τεχνιτών κι αρχιτεκτόνων -που πατροπαράδοτα αναλαμβάνει διεθνώς τις δύσκολες αποστολές αποπεράτωσης του τελευταίου πάντα ορόφου- ξεκαθαρίζει τις διαφορές της, μετέωρη κυριολεκτικά, κατά τη διάρκεια του κολατσιού της. Αποτέλεσμα: το τέλος μιας σειράς αντιφατικών και κωμικοτραγικών επεισοδίων, αλλά και η αρχή ενός νέου κεφαλαίου δημιουργίας. Όλα αυτά, αφού αποδομηθούν οι πρωταγωνιστές εντελώς κι απομυθοποιηθούν…

«Τα Μάρμαρα του Παρθενώνα» - Ιστορία μιάς κλοπής. Της Γεωργίας Κρητικού - Κωσταγιάννη Στης εκδόσεις Βεργίνα, δημοσιεύθηκε το βραβευμένο διήγημα της Ιστορικού και Λογοτέχνιδος Γεωργίας Κρητικού - Κωσταγιάννη «τα Μάρμαρα του Παρθενώνα» - Ιστορία μιάς κλοπής. Η συγγραφεύς αφηγείται την επίσκεψη μιας φοιτήτριας στο Βρετανικό Μουσείο. Με αφορμή την επίσκεψη περιγράφεται ο ναός με κάθε λεπτομέρεια. Παρουσιάζεται η ιστορία του ναού μέσα στο πέρασμα των αιώνων, η ανατίναξη από τον Βενετό Μοροζίνι και η λεηλασία των γλυπτών από τον Τόμας Έλγιν. Απόσπασματα: Ο Βενετός Φραγκίσκο Μοροζίνι ήρθε από την Κόρινθο με στρατό από 9.880 άντρες και 870 άλογα και έστησε τα κανόνια του στον λόφο του Φιλοπάππου, απέναντι από την Ακρόπολη. Οι Τούρκοι είχαν κάνει πυριτιδαποθήκη τον Παρθενώνα σαν το πιο ασφαλές σημείο. Μία βόμβα των Βενετών στις 15 Σεπτεμβρίου 1687 έπληξε τον Παρθενώνα και έγινε η έκρηξη της πυριτιδαποθήκης με αποτέλεσμα να συμβεί μεγάλη καταστροφή στα αετώματα και στα άλλα αρχιτεκτονικά και γλυπτά μέρη του ναού... Η ανατίναξη του ναού είχε σαν αποτέλεσμα να βρίσκονται στο έδαφος γλυπτά και αρχιτεκτονικά μέρη, για τα οποία κάνει λόγο το τούρκικο φιρμάνι, το οποίο λέει τα εξής: «Παραγγέλλουμεν, όταν λάβετε αυτή την επιστολή να συμμορφωθείτε αμέσως με τα αιτήματα του πρεσβευτή Έλγιν σ’ όλο το διάστημα που οι ανωτέρω καλλιτέχνες θα ασχολούνται μέσα και έξω από την Ακρόπολη των Αθηνών, η οποία είναι ο τόπος της εργασίας τους, ή θα στήνουν σκαλωσιές γύρω από τον αρχαίο ναό των ειδώλων ή θα παίρνουν γύψινα εκμαγεία από τις διακοσμήσεις και τα ανάγλυφα, ή θα κάνουν ανασκαφές όπου νομίζουν απαραίτητο για την ανεύρεση επιγραφών στα χώματα, και να μην ενοχληθούν καθόλου από τον δισδάρη, ούτε από κανέναν άλλο ούτε κανείς από σας να προξενήσει ζημιές στις σκαλωσιές και στα εργαλεία, ούτε να τους εμποδίσει να πάρουν οποιαδήποτε πέτρα με επιγραφή ή ανάγλυφο». Όπως γίνεται φανερό από το φιρμάνι δεν δόθηκε η άδεια για τη λεηλασία των μνημείων, αλλά κάνει λόγο για γύψινα εκμαγεία από τις διακοσμήσεις και τα ανάγλυφα, κάνει λόγο για ενεπίγραφες πλάκες που βρίσκονταν στο έδαφος, κάνει λόγο για ανασκαφές για την ανεύρεση επιγραφών, σαν να ήταν μελετητής της ιστορίας ο Έλγιν. Η λεηλασία κράτησε αρκετά χρόνια, μέχρι το 1817, όπως φαίνεται από το ημερολόγιο που κρατούσε ο ίδιος.

43

«Καινούργια Μέρα» - Βραβείο Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας στον Νίκο Χρυσό Ένα βράδυ του Δεκεμβρίου σε μια σκοτεινή γωνιά του Λιμανιού, τρεις άντρες πυρπολούν ζωντανό τον Σεβαστιανό, έναν κλοσάρ που έχει τη φήμη δεινού παραμυθά. Ο Παύλος, ο νεότερος από τους τρεις θύτες, συγκλονισμένος από την αγριότητα του εγκλήματος αναζητά στοιχεία για το θύμα, ελπίζοντας πως έτσι θα εξιλεωθεί από τις τύψεις. Μέσα στη σύγχυσή του, πιστεύει πως, αν ζωντανέψει την ιστορία του νεκρού, θα τον επαναφέρει στη ζωή. Ερευνώντας στα στέκια των αστέγων, καταφέρνει να εντοπίσει τους συντρόφους του Σεβαστιανού, τον Τέως, τον Μαρκόνη, τον Λόκυ και τον Γιάννη. Ζητά και από τους τέσσερις να διηγηθούν την ιστορία τους και την ιστορία του χαμένου φίλου τους, και δίχως να το καταλάβει παγιδεύεται σε έναν παράξενο κόσμο. Ενώ όλα μοιάζουν, στην αρχή, γεγονότα πραγματικά, οι αφηγήσεις περιπλέκονται. Ποιες αιτίες και ποια κίνητρα τους ωθούν σε διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες μαρτυρίες; Πού σταματά ο μύθος και πού αρχίζει η αλήθεια; Ποιος ήταν τελικά ο Σεβαστιανός; Μια κατάβαση στην κόλαση του περιθωρίου, μια περιπλάνηση στον παράδεισο της εξιστόρησης, ένας λαβύρινθος όπου ίσως κρύβεται το νόημα της ζωής. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) Ο Νίκος Χρυσός βραβεύτηκε για το βιβλίο αυτό με το Βραβείο Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας •

Οι 14 επιτυχόντες του βραβείου λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2019 είναι οι εξής: Laura Fredenthaler (Αυστρία), Sophie Daull (Γαλλία), Beqa Adamashvili (Γεωργία), Νίκος Χρυσός (Ελλάδα), Melissa Harrison (Ηνωμένο Βασίλειο), Jan Carson (Ιρλανδία), Giovanni Dozzini (Ιταλία), Daina Opolskaite (Λιθουανία), Réka Mán Várhegyi (Ουγγαρία), Halya Shyyan (Ουκρανία), Marta Dzido (Πολωνία), Tatiana Țîbuleac (Ρουμανία), Ivana Dobrakovová (Σλοβακία) και Piia Leino (Φινλανδία). Το βραβείο λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο εγκαινιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2009 και υποστηρίζεται από το πρόγραμμα Δημιουργική Ευρώπη, διοργανώνεται σε συνεργασία με τον τομέα του βιβλίου.

Ο Νίκος Χρυσός γεννήθηκε το 1972 στην Αθήνα. Έχει γράψει τα μυθιστορήματα Το μυστικό της τελευταίας σελίδας (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2009) και Καινούργια μέρα (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2018). Έχει επιμεληθεί τη σχολιασμένη επανέκδοση του βιβλίου Αξέχαστοι καιροί του Λευτέρη Αλεξίου (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2014), τον συλλογικό τόμο Ιστορίες βιβλίων (Εκδόσεις Καστανιώτη, 2014) και τον συλλογικό τόμο Ο Νίκος Καζαντζάκης και η πολιτική (σε συνεργασία με την Ιωάννα Σπηλιοπούλου, Εκδόσεις Καστανιώτη, 2019). Διηγήματά του έχουν συμπεριληφθεί σε συλλογικούς τόμους. Για το μυθιστόρημα Καινούργια μέρα τιμήθηκε με το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUPL) και με το Βραβείο Πεζογραφίας του περιοδικού Κλεψύδρα. Από τον Σεπτέμβριο του 2018 είναι Αντιπρόεδρος Β΄ του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη (ΔΕΦΝΚ).

44

«Βόρεια του Ισημερινού, Δυτικά του κόσμου». Του Θοδωρή Αντωνάτου

Από τις εκδόσεις 24 γράμματα κυκλοφόρησε το βιβλίο του Θοδωρή Αντωνάτου «Βόρεια του Ισημερινού, Δυτικά του κόσμου» Τα «Βόρεια του Ισημερινού, Δυτικά του κόσμου» είναι η ιστορία του ΄Ικαρου, ενός τύπου που δεν αντέχει στη σκέψη μιας συμβατικής ζωής. Δεν τον χωράει ο τόπος. Θέλει να τα δει όλα τώρα και όχι αύριο. Δεν μπορεί να περιμένει. Ταξίδια κι άλλα ταξίδια ή τίποτα.

«Πλησμονὴ ὀστῶν». Του Γιώργου Χ. Θεοχάρη

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μελάνι η νέα Συλλογή του Γιώργου Χ. Θεοχάρη «Πλησμονὴ ὀστῶν» Πλησμονή οστών, γιατί Ποίηση σημαίνει ἀπάρνηση καὶ μαζὶ μεταστοιχείωση τοῦ ὑλικοῦ ποὺ παύει νὰ ὑπάρχει ἐνῶ ταυτοχρόνως ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται, ὡς ὀστό, ὡς σκελετός, ὡς μνήμη, ὡς ὄντως Λόγος. Πλησμονὴ ὀστῶν, γιατί καθὼς ποίημα τὸ ποίημα ἁρμολογεῖται ὁ σκελετὸς τῆς συλλογῆς ἀπὸ ὀστά συναισθημάτων, ἐμπειριῶν, σκέψεων, πικρῆς, τραυματικῆς μνήμης, δονούμενου ἐρωτικοῦ συγκλονισμοῦ, ἀγάπης τρυφερῆς, ὅλο καὶ κάποιο περισσεύει. Ὅλο καὶ κάποιο, λὲς ἀπὸ τοῦ Ἀδὰμ τῆς Γραφῆς τὸ πλευρό, μετασχηματίζεται σὲ νέο ποίημα, θεμελιώνει μιὰ καινούργια Πλησμονὴ ὀστῶν. Πλησμονὴ ὀστῶν, γιατί ἀκόμη κι ἕνα ἄδειο κρανίο, στὸ ὀστεοφυλάκιο, μιὰ ἰσχυρή, νομίζω, εἶναι εἰκόνα συμπυκνωμένης πραγματικότητας.

45

Ο «Άγγελος» του Μουσείου Μπενάκη Της Νάντας Κυριαζή

Ο Αντώνης Μπενάκης προίκισε την Ελλάδα με ένα μοναδικό στο είδος του Μουσείο. Το δημιούργησε, το φρόντισε μέχρι και την τελευταία του λεπτομέρεια και συνέχιζε να το πλουτίζει μέχρι που το δώρισε στο Έθνος. Που το παρέδωσε δηλαδή σε όλους μας. Δεν υπάρχει, όμως, και καμία αμφιβολία ότι ο Αντώνης Μπενάκης δεν είχε ποτέ τολμήσει να ονειρευτεί, ότι το Μουσείο του θα πέρναγε κάποια στιγμή μετά από αρκετά χρόνια στα χέρια του Άγγελου Δεληβορριά, σε έναν νεαρό 36 ετών. Και τότε άρχισε η τόσο μοναδική, πορεία "απογείωσης", του "τυχερού" Μουσείου Μπενάκη.

Άγγελος Δεληβορριάς Έντυπη Εικονογράφηση: Τιτίνα Χαλματζή

Οι σταθμοί του 1937 - Γεννιέται στην Αθήνα. 1956 - Σπουδές στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και Αθηνών. Μεταπτυχιακά στο Πανεπιστήμιο Φράιμπουργκ/ Μπραϊσγκάου. 1965 - Διορίζεται στην Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία. Υπηρετεί στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. 1972 - Πανεπιστήμιο της Σορβόννης και Ecole Pratique des Hautes Études. 1973 - Αναλαμβάνει τη διεύθυνση του Μουσείου Μπενάκη. Η ριζική ανάπλαση του κτιρίου ολοκληρώνεται το 2000. 1992 - Εκλέγεται καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. 46

2000 - Τιμώνται από την Ακαδημία Αθηνών το Μουσείο Μπενάκη και ο Άγγελος Δεληβορριάς, με το Χρυσό και Αργυρό Μετάλλιο αντίστοιχα. 2003 - Πρωτολειτουργεί το κτίριο της Πειραιώς. 2004 - Εγκαινιάζεται το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης. 2012 - Εγκαινιάζεται το κτίριο της Γενιάς του ’30. Το μουσείο εμπλουτίζεται επίσης με: Το εργαστήριο Γιάννη Παππά, Το Μουσείο Παιχνιδιών, τον χώρο της παλιάς βιοτεχνίας ΜΕΝΤΗ, την οικία Leigh Fermor, την οικία ΔΕΛΤΑ στην Κηφισιά. 2014 - Ανακοινώνει την αποχώρησή του από τη θέση του διευθυντή. 24 Απριλίου 2018 φεύγει από τη ζωή. Γνώρισα προσωπικά τον Άγγελο Δεληβορριά το 1997. Χειριζόμουν μία υπόθεση αθέμιτου ανταγωνισμού, με αντικείμενο κοσμήματα λαϊκής παραδοσιακής τέχνης. Τον συνάντησα για να με διαφωτίσει στα περί ελληνικής λαϊκής παραδοσιακής τέχνης και συνάμα να με εφοδιάσει με ένα δικό του βιβλίο για το θέμα αυτό ώστε να το χρησιμοποιήσω στο Δικαστήριο. Αυτό που με εντυπωσίασε σε εκείνον ήταν η άνεση, η ευγένεια, η γρήγορη αντίληψη, η γνώση για το αντικείμενο, η λατρεία για τα περί Ελλάδας, την ελληνικότητα, τον ελληνισμό. Πέρα από τη σημαντική βοήθεια που μου προσέφερε (κερδίσαμε την υπόθεση), αυτό που μου άφησε η σύντομη γνωριμία μας ήταν η επαφή, για πρώτη φορά για μένα, με την λαϊκή τέχνη μας την οποία αγνοούσα και, γιατί όχι, σνόμπαρα. Επηρεασμένη από όλο αυτό το περί σύγχρονης, αφηρημένης, δυτικότροπης κυρίως τέχνης, δεν έκανα ποτέ τον κόπο να γνωρίσω τα δικά μας πρώτα, την πνευματική δημιουργία όλων των εποχών της ιστορίας μας. Το ξύπνημά μου το οφείλω σε αυτόν. Πήρε τη θέση αυτή σε πολύ νεαρή ηλικία, θεωρείται ο μακροβιότερος διευθυντής μουσείου διεθνώς, 41 χρόνια, δεν είναι και λίγα… Το όραμα του Άγγελου Δεληβορριά ήταν ένα Μουσείο το οποίο θα αναπτυχθεί ως ένας ζωντανός οργανισμός με άξονα την αποκέντρωση και με βασικό και κυρίαρχο αφήγημα την ελληνική ιστορία ως διαχρονία. Σε ερώτηση της Μαργαρίτας Πουρνάρα «γιατί Ελλάδα;» η απάντησή του ήταν «Γιατί έχει διάρκεια (...) Το ζήτημα είναι, όταν όλοι εμείς φύγουμε, τι θα μείνει πίσω μας, τι από αυτά θα έχει αντέξει στο χρόνο (…) Δεν είμαστε ούτε αρχαιολογικό ούτε βυζαντινό μουσείο, ούτε μουσείο σύγχρονης τέχνης αλλά ένα πνευματικό ίδρυμα που βλέπει την Ελλάδα στη διαχρονία της, από το παρελθόν μέχρι και το σήμερα». Πριν αποχωρήσει από το Μουσείο (το 2014) σε συνέντευξή του στην παραπάνω ως προς το πώς πρέπει να λειτουργούν οι πνευματικοί οργανισμοί του τόπου είχε πει: Απόσπασμα από τη συνέντευξη Ο διάδοχος του Άγγελου Δεληβορριά θα προκύψει μέσα από τη διαδικασία ενός διαγωνισμού. Εν αντιθέσει με το κράτος που δεν έχει μάθει να προχωρά κατ’ αυτόν τον τρόπο αλλά προτιμά τους διορισμούς, το Μουσείο Μπενάκη πάλι πρωτοπορεί δείχνοντας την ενδεδειγμένη μέθοδο. «Η εποχή μας δεν σηκώνει διορισμούς. Όταν μιλά κανείς για διορισμό, αναφέρεται σε κομματικά κριτήρια ενώ θα έπρεπε να μιλάμε για τις ποιότητες και τα χαρίσματα. Για την υπόσταση και τον χαρακτήρα, την επιστημοσύνη των υποψηφίων. Δυστυχώς ο τρόπος ανέλιξης μέσα στο Δημόσιο, ακόμα και αν δεν είναι διορισμός και είναι επετηρίδα, γυρίζει την πλάτη σε όλα αυτά». 47

Μέσα στα 41 χρόνια που ήταν επικεφαλής, το Μπενάκη -που είναι νομικά και πρακτικά ένα υβρίδιο ανάμεσα σε κρατικό και ιδιωτικό μουσείο- μεταμορφώθηκε και η πρόοδός του υπήρξε καταλυτική για τον χώρο του πολιτισμού, για την ίδια την πόλη αλλά και για την εικόνα της χώρας διεθνώς. Εφόσον λοιπόν υπήρξε ένα απτό παράδειγμα, γιατί οι αντίστοιχοι κρατικοί φορείς έμειναν πίσω; Γιατί δεν επετεύχθη ποτέ μια ευγενής άμιλλα; «Θα σας φέρω ένα παράδειγμα για να δείτε ότι δυστυχώς τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν καθόλου έτσι. Οι φύλακες του Μουσείου Μπενάκη είναι επιλεγμένοι ένας - ένας. Είναι υποχρεωμένοι να φορούν στολή, είναι ειδικά εκπαιδευμένοι. Συμπεριφέρονται όπως συμπεριφέρομαι εγώ στον κόσμο. Στα δημόσια μουσεία, οι θέσεις στελεχώνονται από κομματικά γραφεία, από άλλους οργανισμούς που έκλεισαν, με διάφορα νομοθετήματα. Πουθενά στον ανεπτυγμένο κόσμο δεν συμβαίνει αυτό. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν γιατί η κυβέρνηση δεν μπορεί να προχωρήσει στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις εντελώς απαρχαιωμένων δομών που μας ταλαιπωρούν σήμερα. Είναι σαφές ότι δεν μπορεί να βρει δίοδο το καλύτερο έμψυχο δυναμικό που διαθέτει ο τόπος μας, σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο. Και όπως είναι λογικό οι άνθρωποι αυτοί φεύγουν στο εξωτερικό». Το μουσειολογικό έργο του Άγγελου Δεληβορριά δεν περιορίζεται στο Μουσείο Μπενάκη, το οποίο έχει οργανώσει ή έχει συμμετάσχει, από το 1974 έως το 2014, σε 130 εκθέσεις στην Ελλάδα και σε 39 εκθέσεις σε μεγάλες πόλεις του εξωτερικού, που αποτέλεσαν καλλιτεχνικά γεγονότα. Το 2010 η LiFO τον είχε επιλέξει ως έναν από τους σημαντικότερους Αθηναίους και η Ευφροσύνη Δοξιάδη έγραψε για τον Άγγελο Δεληβορριά ένα κείμενο, μέρος του οποίου παραθέτω αμέσως παρακάτω: «Πόσο λίγοι άνθρωποι στον δημόσιο βίο εκπέμπουν ζεστασιά ψυχής τόση ώστε να γίνονται η έμπνευση και η υποστήριξη των άλλων! Σε μια Αθήνα σε πολιτιστικά κωματώδη κατάσταση ο Δεληβορριάς με την ευφυΐα, τη δύναμη ψυχής, την αίσθηση δικαίου, την ανθρωπιά του και με τον βαθύτατο πολιτισμό που έχει μέσα του -αλλά θα τολμούσα να πω και με το duende3 τουκατάφερε να φτιάξει διάσπαρτες νησίδες πολιτισμού με την τελειότητα που χαρακτηρίζει τα τμήματα του Μουσείου Μπενάκη. Ζωντάνεψε κι επέκτεινε το αρχικό κτίριο της οδού Μουρούζη και αναβάθμισε το πωλητήριο που ξεπερνάει σε ποιότητα και γούστο αυτά των μεγάλων διεθνών μουσείων. Δημιούργησε το Μουσείο της Οδού Πειραιώς που χάρη στην κλίμακά του πληροί τις προδιαγραφές ενός μεγάλου πολιτιστικού κέντρου με διεθνή κριτήρια, όπου γίνονται εκθέσεις μεγάλης κλίμακας και εμβέλειας από σύγχρονη τέχνη και παλαιότερη, είτε αυτή εκφράζεται ζωγραφικά, γλυπτικά, φωτογραφικά είτε αρχιτεκτονικά. Έφτιαξε το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης στην οδό Αγίων Ασωμάτων στην περιοχή του Κεραμεικού, όπου μαγεύεται ο επισκέπτης με τον τρόπο που έχουν στηθεί τα εκθέματα και κυρίως με τη γενική σύλληψη του έργου. Στην οδό Κριεζώτου ετοιμάζεται τώρα το Μουσείο της Γενιάς του '30, το οποίο θα ανοίξει τις πόρτες του στο κοινό σε λίγες μέρες. Το Μουσείο Παιχνιδιών και Παιδικής ηλικίας στο Παλαιό Φάληρο προετοιμάζεται κι αυτό μεθοδικά, και με τη γνωστή τελειοθηρία του Δεληβορριά θα αποτελέσει μια μέρα 48

ένα μουσείο μοναδικό στο είδος του. Πώς κάποιος πετυχαίνει ένα τόσο δύσκολο έργο μέσα σε μια Ελλάδα όπου τίποτα δεν λειτουργεί σωστά; Πώς, χωρίς πόρους, βρίσκει ο Δεληβορριάς τρόπους να προικίζει την πόλη μας με τόσους θησαυρούς; Στις πέντε το πρωί το καλοκαίρι και στις έξι το πρωί τον χειμώνα, αν περάσεις από την οδό Βασιλίσσης Σοφίας και κοιτάξεις μέσα στον κήπο με τα γιασεμιά, θα δεις φως στο γραφείο του. Έχει ήδη έρθει ο Άγγελος και έχει ήδη αντιμετωπίσει τα βουνά από υποχρεώσεις και υποθέσεις που συνεπάγεται η διεύθυνση ενός μεγάλου μουσείου. Θυμάμαι έναν σοφό αυτοδημιούργητο φίλο του πατέρα μου, τον Walker Cisler στην Αμερική, πρόεδρο της Detroit Edison, της μεγαλύτερης εταιρείας ενέργειας στις Ηνωμένες Πολιτείες, που μου είχε πει ότι εάν ένας επικεφαλής μιας ομάδας δεν είναι ο πρώτος που θα πάει στο γραφείο του το πρωί, πριν φύγει καν ο νυχτοφύλακας και πριν φτάσει καν ο πρώτος συνεργάτης, τότε του έχει ξεφύγει ήδη το παιχνίδι». Το Μουσείο Μπενάκη σε μία μικρή παρουσίαση όπως δημιουργήθηκε και εξελίχθηκε στα χρόνια του Άγγελου Δεληβορριά Κεντρικό Κτίριο. Το Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού στεγάζεται σε ένα από τα ωραιότερα νεοκλασικά κτήρια της Αθήνας κοντά στον Εθνικό Κήπο και τη Βουλή των Ελλήνων. Το κτήριο προσφέρθηκε στο Έθνος για τη δημιουργία του μουσείου που θα φιλοξενούσε τις συλλογές του Αντώνη Μπενάκη από τον ίδιο και τις τρεις αδελφές του, Αλεξάνδρα, Πηνελόπη και Αργίνη. Το Πολιτιστικό Κέντρο του Μουσείου Μπενάκη βρίσκεται στον αρ. 138 της οδού Πειραιώς. Το Μουσείο Μπενάκη Ισλαμικής Τέχνης στεγάζεται στο νεοκλασικό συγκρότημα που βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, κοντά στον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού. Το κτήριο της οδού Κριεζώτου 3, Πινακοθήκη Γκίκα . Το αρχικό κτήριο – ισόγειο και πέντε όροφοι – κτίστηκε με εντολή του Αλέξανδρου Χατζηκυριάκου γύρω στο 1932 από τον Κωνσταντίνο Κιτσίκη. Ο χώρος που φιλοξενεί το εργαστήριο του Γιάννη Παππά (1913-2005), βρίσκεται στην περιοχή Ζωγράφου. Ο χώρος της παλιάς βιοτεχνίας στην οδό Πολυφήμου 6 στεγάζει τη «Δωρεά Μέντη». Η δωρεά του Σπύρου, της Μαρίνας, και του Όθωνα Μέντη περιλαμβάνει το σύνολο των αποθηκευμένων εμπορευμάτων, καθώς και τον εξοπλισμό της νηματουργίας ΜΕΝΤΗ. Το Μουσείο Μπενάκη Παιχνιδιών στεγάζεται σε εκλεκτικιστικό κτήριο της περιόδου 1897–1900. Το Moυσείο Μπενάκη Παιχνιδιών με πυρήνα την συλλογή της Μαρίας Αργυριάδη, συγκαταλέγεται στις δέκα καλύτερες της Ευρώπης. Η οικία της Πηνελόπης Δέλτα στην Κηφισιά. Η Πηνελόπη Δέλτα έζησε στο σπίτι αυτό για είκοσι πέντε χρόνια ως την ημέρα που αυτοκτόνησε, στις 2 Μαΐου 1941, τη μέρα που τα Γερμανικά στρατεύματα έμπαιναν στην Αθήνα. Εκεί έγραψε τα πιο γνωστά της μυθιστορήματα: «Ο Μάγκας», «Στον καιρό του Βουλγαροκτόνου», «Τα Μυστικά του Βάλτου», «Ο Τρελαντώνης». Στο σπίτι αυτό η οικογένεια Δέλτα φιλοξενούσε συχνά ανθρώπους του πνεύματος και σημαντικούς πολιτικούς. Οικία Leigh Fermor, στην Καρδαμύλη της Μάνης. Ο Sir Patrick Leigh Fermor, ήταν μια από τις πιο χαρισματικές, γοητευτικές και περιπετειώδεις προσωπικότητες του 20ου αιώνα. Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη Τμήμα των Φωτογραφικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη. Ιδρύθηκε το 1973 με στόχο τη συγκέντρωση, διαφύλαξη και ταξινόμηση φωτογραφιών που απεικονίζουν μνημεία και αντικείμενα παλαιοχριστιανικής, βυζαντινής και μεταβυζαντινής τέχνης. Τμήμα Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη. Ιδρύθηκε το 1955 και αποτελεί σήμερα έναν από τους πλέον οργανωμένους φορείς κατάθεσης και φύλαξης ιστορικών αρχειακών μονάδων στην Ελλάδα. Αρχείο Παραστατικών Τεχνών του Μουσείου Μπενάκη. Ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 2005. Στόχος του Μουσείου είναι η συγκέντρωση, η αποδελτίωση και η ταξινόμηση αρχείων που αφορούν στις παραστατικές τέχνες. 49

Αρχεία Νεοελληνικής Αρχιτεκτονικής του Μουσείου Μπενάκη. Χρονολογικά τα αρχεία καλύπτουν την περίοδο από την ίδρυσή του νεοελληνικού κράτους το 1828 έως και σήμερα. Συλλογές του Μουσείου Μπενάκη •

Η συλλογή προϊστορικών, αρχαίων ελληνικών και ρωμαϊκών αρχαιοτήτων, καλύπτει ένα ευρύ χρονικό φάσμα από την αυγή της προϊστορίας έως το τέλος της ρωμαϊκής περιόδου.

•

Η Βυζαντινή Συλλογή του Μουσείου Μπενάκη αποτελεί το συνδετικό κρίκο των ενοτήτων που εικονογραφούν το πέρασμα από τον Ελληνισμό της αρχαιότητας στο νεότερο Ελληνισμό.

•

Ισλαμική Τέχνη. Το μουσείο άνοιξε για το κοινό το 2004 για να στεγάσει τη συλλογή που δημιουργήθηκε αρχικά από τον Αντώνη Μπενάκη, την εποχή που ζούσε ακόμα στην Αίγυπτο και συνέχισε μετά την εγκατάστασή του στην Αθήνα.

•

Ιστορικά Κειμήλια. Η συλλογή των ιστορικών κειμηλίων ανασυνθέτει τον ιστορικό και πνευματικό βίο της νεότερης Ελλάδας από τα τέλη του 18ου αιώνα και εξής.

•

Κινέζικη Τέχνη. Η Συλλογή αυτή είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος της δωρεά του Γεωργίου Ευμορφόπουλου, ενός από τους σημαντικότερους συλλέκτες και μελετητές του κινέζικου πολιτισμού.

•

Κοπτική Τέχνη. Η Κοπτική Συλλογή του Μουσείου περιλαμβάνει μια μοναδική και πλουσιότατη ομάδα υφασμάτων, που πρόσφατα προβλήθηκε διεθνώς μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος Tissus.

•

Μεταβυζαντινή και Νεοελληνική Τέχνη. Οι συλλογές της εκκλησιαστικής και της κοσμικής τέχνης καλύπτουν χρονικά την ιστορική περίοδο από το 15ο ως το 19ο αιώνα.

•

Συλλογή Ζωγραφικής, Σχεδίων και Χαρακτικών. Περιλαμβάνει συνολικά 6.000 περίπου έργα ζωγραφικής και χαρακτικής κατά κύριο λόγο Ευρωπαίων καλλιτεχνών από τον 17ο ως τον 19ο αι., καθώς και έργα Ελλήνων ζωγράφων του 19ου και 20ού αι.

•

Πινακοθήκη Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα. Η Πινακοθήκη Ν. Χατζηκυριάκου-Γκίκα αποτελεί δωρεά του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου στο Μουσείο Μπενάκη.

•

Εργαστήριο Γιάννη Παππά. Το σύνολο των έργων που βρίσκονταν συγκεντρωμένα στο εργαστήριό του περιήλθε στο Μουσείο Μπενάκη.

•

Συλλογή Παιχνιδιών. Στις συλλογές του περιλαμβάνονται 20.000 παιχνίδια και αντικείμενα της παιδικής ηλικίας, προερχόμενα από τον ελλαδικό χώρο και την ευρύτερη περιφέρεια του Ελληνισμού – από την αρχαιότητα μέχρι το 1970 – καθώς και από την Ευρώπη, την Αμερική, την Αφρική και από χώρες της Ανατολής.

•

Προκολοµβιανή Τέχνη. Η Συλλογή περιλαμβάνει αντικείμενα που ανήκουν στους λεγόμενους «Πολιτισμούς των Άνδεων» της Νοτίου Αμερικής.

Η Βιβλιοθήκη Ιδρύθηκε το 1931. Μέχρι σήμερα έχει καταφέρει να συγκεντρώσει πάνω από 100.000 τόμους βιβλίων και περιοδικών, το περιεχόμενο των οποίων σχετίζεται με το υλικό των μουσειακών Συλλογών και υποστηρίζει την επιστημονική έρευνα και την παροχή πληροφοριών στα διάφορα τμήματα του Μουσείου.

50

Υπηρεσίες •

Συντήρηση έργων τέχνης. Το τμήμα Συντήρησης είναι αρμόδιο για τη διατήρηση, τη συντήρηση, την τεχνολογική διερεύνηση και παρουσίαση των συλλογών του μουσείου, το σχεδιασμό ενός αριθμού περιοδικών εκθέσεων καθώς και την ανάρτηση των έργων στους εκθεσιακούς χώρους.

•

Εργαστήριο έρευνας. Μεταξύ των πρωταρχικής σπουδαιότητας δραστηριοτήτων του μουσείου αναμφίβολα συγκαταλέγονται η διερεύνηση των υλικών, η μελέτη και η ερμηνεία της τεχνολογίας των μουσειακών αντικειμένων. Το εργαστήριο έρευνας αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του τμήματος συντήρησης εισφέροντας σημαντικές πληροφορίες για τα υλικά κατασκευής των έργων των συλλογών, τους μηχανισμούς φθοράς τους και τις επεμβάσεις που έχουν κατά καιρούς υποστεί. Παροχή υπηρεσιών προς τρίτους. Πέραν του έργου που συνδέεται αναπόσπαστα με το μουσείο και τις δραστηριότητές του, το τμήμα Συντήρησης παρέχει παράλληλα συμβουλές και υπηρεσίες, επί του συνόλου των τομέων ευθύνης του, από την προληπτική συντήρηση και αποκατάσταση έργων, τη μελέτη της τεχνικής και των υλικών κατασκευής τους, τον προληπτικό έλεγχο αντικειμένων, το σχεδιασμό και την υλοποίηση εκθέσεων - προς τρίτους: μουσεία, πολιτιστικούς οργανισμούς, εκκλησιαστικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα, συλλέκτες και ιδιώτες.

Κάποτε, επεσήμαναν στον Άγγελο Δεληβορριά ότι η έκθεση στο Μπενάκη είναι γραμμική (χρονολογικά) και αναπαράγει την «παπαρρηγοπούλεια» άποψη για τη ιστορία του ελληνικού έθνους. Σκάει στα γέλια και απαντά συγκαταβατικά: «Με όλο τον σεβασμό, θα σας έλεγα να πάτε ν' ανοίξετε κάνα βιβλίο κι εσείς κι όσοι μαζί με σας ισχυρίζονται κάτι τέτοιο, δεν είναι η πρώτη φορά που το ακούω». Κι εξηγεί ότι η Ελλάδα έχει το μεγάλο πλεονέκτημα της έκτασης στο χρόνο: «Τί θέλετε να κάνω; Να σηκώσω τον Αϊνστάιν από τον τάφο για να σας εξηγήσει το πώς λειτουργεί ο χρόνος;» Δεν αποτελεί έκπληξη ότι συνεχίζει τη μάχιμη αρχαιολογία στη Λακωνία, στην ανασκαφή του Ιερού του Απόλλωνος Αμυκλαίου με μια dream team (αναφέρω χαρακτηριστικά πως την αρχιτεκτονική μελέτη του ιερού κάνει ο Καθηγητής Μανόλης Κορρές). Ο ίδιος λέει: «Ωραία η διοίκηση και τα κοσμικά, αλλά με αφορά κατεξοχήν η επιστημονική έρευνα, το διάβασμα και η μελέτη». Ο Άγγελος Δεληβοριάς, είναι ένας άνθρωπος που παρά το ότι γνωρίζει τόσο πολλά απορρίπτει τις κρίσεις σε βάρος των νεότερων και μιλάει συνεχώς για το χρέος της δικής του γενιάς προς αυτούς: «Σήμερα οι νέοι είναι καλύτεροι, παλιότερα υπήρχαν αξεπέραστες δυσκολίες για μας, οικονομικά προβλήματα, διώξεις, δεν είχαμε Δημοκρατία» (…) «Κοιτάξτε, καταλαβαίνω πού είναι το πρόβλημα της γενιάς σας με αυτό. Στα επόμενα σχέδιά μου είναι να φτιάξω ένα μουσείο, δεν έχω καταλήξει ακόμα στη μορφή που θα έχει, για τη Γενιά του '30, βέβαια με τη δική μου, υποκειμενική ματιά. Πιστεύω πως αυτό είναι κάτι που χρωστάω σε σας τους νεότερους». Υπήρξαν βέβαια κάποιοι που θεωρούν ότι αυτό που δημιούργησε έφερε και μια σειρά προβλημάτων. Οι επικριτές του λένε ότι γιγαντώθηκε τόσο που δεν μπορούσε να αυτοσυντηρηθεί, με αποτέλεσμα να αρχίσει μια απαραίτητη συρρίκνωση. Ο ίδιος τι λέει; «Αν έκανα ένα λάθος είναι πως πίστευα ότι η υπόσταση του 51

οργανογράμματος θα είχε εγγραφεί ως μια εθνική προσπάθεια. Πίστευα ότι το κράτος θα ανταποκρινόταν στο δικό του μέρος των οικονομικών υποχρεώσεων. Δηλαδή μαζεύαμε εμείς το 50% από χορηγίες, δωρεές, δικά μας εισοδήματα και έπρεπε και η πολιτεία να βάζει το άλλο μισό, δηλαδή τα λεγόμενα matching funds. Εκεί μπορώ να πω ότι ηπατήθην. Θα σας πω πάντως ότι κατά τη γνώμη μου ότι αυτή η εξακτίνωση που επιχειρήσαμε να κάνουμε επέτυχε διότι όσες δυσκολίες και αν αντιμετωπίσαμε στη συνείδηση του κόσμου το Μπενάκη είναι ένας πρωτοπόρος οργανισμός που περιβάλλεται από εμπιστοσύνη, σεβασμό και αγάπη, που δέχεται ακόμα δωρεές. Δεν περνούσε μέρα που δεν εισέπραττε το Μουσείο μια δωρεά, από ένα μικροαντικείμενο ή βιβλίο μέχρι κάτι μεγαλύτερο. Αν τώρα τα άλλα μουσεία δεν το κατάφεραν αυτό, δεν φταίμε εμείς. Αυτή πρέπει να είναι η πολιτική όλων των πνευματικών οργανισμών του τόπου». Η αποχώρησή του είναι οπωσδήποτε ένα τέλος εποχής. Μέχρι σήμερα η χώρα είχε μια πλειάδα ανθρώπων που ταυτίστηκαν με τα μεγαλύτερα μουσεία τους που ήταν επιφορτισμένοι με όλα τα υψηλής ευθύνης καθήκοντα, σε ένα one man ή οne woman show. Ποιο όμως είναι το προσόν ή χάρισμα που πρέπει να έχει ο διάδοχός του; «Όσο για τα προσόντα, θα έλεγα ότι το σημαντικότερο χαρακτηριστικό που πρέπει να διαθέτει είναι να αγαπάει τους ανθρώπους, όπως τους αγαπούσα και εγώ. Είναι θεμελιώδους σημασίας αυτό που σας λέω, διότι δίνει τον τόνο σε όλο το μουσείο». Επίλογος Ο Άγγελος Δεληβορριάς κατόρθωσε, να μεταμορφώσει το Μουσείο του Αντώνη Μπενάκη σε έναν πολυδιάστατο, έγκριτο οργανισμό, αναμφισβήτητα τον πιο δυναμικό Μουσειακό οργανισμό στην Ελλάδα, ο οποίος έχει τοποθετηθεί πλέον ψηλά και στην διεθνή κλίμακα του πολιτισμού. Ο Άγγελος Δεληβορριάς οραματίστηκε το Μουσείο Μπενάκη αλλιώς, και έκανε το όραμά του πραγματικότητα. Τρία, αυτόνομα, σημαντικότατα θεματικά Μουσεία λοιπόν, τα οποία μαζί με τα ολοζώντανα αρχεία του Μουσείου και το κτήριο της Πειραιώς, συνθέτουν ένα, αποκλειστικά δικής του σύλληψης, " διαστημικό, δορυφορικό σύστημα". Ο Άγγελος Δεληβορριάς όριζε την έννοια «Πολιτισμός» στο τρίπτυχο: παιδεία, γράμματα και τέχνες, επιστημονική έρευνα, ταυτόχρονα και όχι αποσπασματικά, όχι ξεκομμένα, αλλά σαν μία ομοούσια και αδιαίρετη ενότητα. Είχε το θάρρος να δίνει απλές λύσεις σε δαιδαλώδη και δυσεπίλυτα προβλήματα, έτσι ώστε να ξεμπλοκάρει τις εφιαλτικά μπλοκαρισμένες διόδους προς την υλοποίηση έργων. Ενώ ήταν ένας διάσημος αρχαιολόγος με τις μέγιστες διακρίσεις σε διεθνές επίπεδο -ήταν ένας από τους διάσημους αρχαιολόγους της εποχής μας με προσωπικό έργο μέγιστης αξίας-, είχε την απλότητα να ασχολείται ταπεινά με κάθε πρακτικό πρόβλημα που προέκυπτε, έσκυβε και στα ταπεινά, ενώ συγχρόνως καθοδηγείτο από τα μεγάλα οράματά του για το μουσείο, για τον πολιτισμό, για τον τόπο ετούτο που δεν αξιώθηκε να έχει πολλούς αγγέλους να τον φροντίζουν. Το 2014 αποφάσισε να φύγει και είχε πει: «Θα μιλήσω προσωπικά»… «Δεν άντεχα άλλο. Δεν είμαι καθόλου αχάριστος και ξέρω πόσο μεγάλη τύχη ήταν να κατέχω αυτήν τη θέση τόσα χρόνια. Αλλά το πόστο μου συνεπάγεται και μια σειρά υποχρεώσεων, στις οποίες ένιωθα ότι δεν μπορούσα πλέον να αντεπεξέλθω. Με ρώτησε κανείς αν ήταν το όνειρό μου να κάνω τόσα χρόνια fundraising, να νταλαβερίζομαι με τους πολιτικούς ή με τους εκπροσώπους του νέου χρήματος; Όλα αυτά δε, τηρώντας απαρέγκλιτα την αρχή μου να έχει το μουσείο ίσες αποστάσεις από όλες τις κομματικές παρατάξεις και τους πολιτικούς χώρους. Στόχος μου ήταν να μη μαρκαριστεί ποτέ το Μπενάκη κατά την περίοδο που εγώ είχα την ευθύνη του, ως ίδρυμα που έχει σχέση με τη Ν.Δ. ή με το ΠΑΣΟΚ κ.ο.κ. Και πιστεύω ότι τα κατάφερα».

«Με την πεποίθηση ότι το Μουσείο Μπενάκη είναι ένα τυχερό Μουσείο, "ένα Μουσείο που το αγαπάει ο Θεός" όπως λέει ο ίδιος ο Άγγελος, ελπίζω ότι θα βρούμε τον κατάλληλο άνθρωπο για να έρθει στη θέση του Άγγελου. Όχι προς Θεού έναν άλλο Άγγελο. Αυτό δεν υπάρχει. Ούτε και θα το ψάχναμε ποτέ έτσι. Είμαι όμως βεβαία ότι 52

θα βρεθεί εκείνος που θα κερδίσει την εμπιστοσύνη όλων μας, που θα αγαπήσει το Μουσείο όσο όλοι εμείς και θα του αφιερωθεί με όλη του τη ψυχή» (Αποχαιρετισμός της Αιμιλίας Γερουλάνου Προέδρου του Δ.Σ. Μπενάκη). Σε μία χώρα που ο Πολιτισμός είναι έννοια πολυτελείας, η ιστορική συνέχεια, η διατήρηση της μνήμης για το παρελθόν, επιτυγχάνεται από λίγα φωτεινά παραδείγματα που βρέθηκαν κατά καιρούς σε καίριες θέσεις. Ένας από αυτά τα παραδείγματα είναι και ο εκλιπών πλέον Α.Δ. Οι δυσκολίες, οι μεγαλύτερες που αντιμετώπισε ήταν η αδιαφορία του ελληνικού κράτους για τον πολιτισμό, τη βαριά βιομηχανία (όπως λέγεται συχνά), στην οποία δεν επένδυσε, ούτε χρήμα ούτε ενδιαφέρον και που υποτίμησε και αυτή ακόμη την οικονομική διάσταση του πολιτισμού ως πολιτιστικού προϊόντος. «Τα μουσεία» έλεγε ο Άγγελος Δεληβορριάς «λειτουργούν ως συμπληρώματα της παιδείας του ανθρώπου, παράλληλα επιτελούν κι έναν ρόλο άλλο, είναι κανάλια απ’όπου περνάει η πολιτική τοπική/εξωτερική, άλλα προγράμματα, άλλα μυαλά» «Στα μουσεία βρίσκονται τα ιερά και τα όσιά μας» Πηγές «Γευματίζοντας με τον Άγγελο Δεληβορριά στου Φιλίππου» Από τη Βίβιαν Ευθυμιοπούλου. Συνέντευξη στην Μαργαρίτα Πουρνάρα Lifo αφιέρωμα 2010 Αιμιλία Γερουλάνου (Πρόεδρος Μουσείου Μπενάκη). Πώς αποχαιρέτησε η Πρόεδρος του Μουσείου Μπενάκη τον εμβληματικό διευθυντή του, όταν αποχώρησε το 2014. Ευφροσύνης Δοξιάδη, κείμενο για το αφιέρωμα. Πληροφορίες από την Γεωργία Ιμσιρίδου, υπεύθυνη του φωτογραφικού αρχείου του Μουσείου. Ιστοσελίδα του Μουσείου Μπενάκη

53

Από τα Γιαννιτσά στις Βρυξέλλες η νικήτρια του Juvenes Translatores Η μαθήτρια Σοφία Μελετιάδου από τον Νέο Μυλότοπο Πέλλας αναδείχθηκε νικήτρια για την Ελλάδα στο πλαίσιο του φετινού διαγωνισμού Juvenes Translatores. Ο συγκεκριμένος διαγωνισμός μετάφρασης διοργανώνεται κάθε χρόνο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και απευθύνεται σε μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από όλη την Ευρώπη. Το φετινό θέμα ήταν τι μπορούν να κάνουν οι νέοι για να βοηθήσουν στη διαμόρφωση του μέλλοντος της Ευρώπης. Οι μεταφραστές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επέλεξαν τους 28 νικητές μεταξύ 3 116 συμμετεχόντων από σχολεία σε 28 χώρες. Από την Ελλάδα συμμετείχαν 87 μαθητές από 21 σχολεία, τα οποία καθορίστηκαν κατόπιν κλήρωσης, αφού το ενδιαφέρον ήταν πολύ μεγαλύτερο. Η Σοφία Μελετιάδου, που σπουδάζει στο Γενικό Λύκειο Αξού Πέλλας, θα μεταβεί τώρα στις Βρυξέλλες για να παραλάβει το βραβείο της και να συναντηθεί με τους υπόλοιπους νικητές και με επαγγελματίες μεταφραστές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο φετινός διαγωνισμός ήταν ο πρώτος που έγινε πλήρως ηλεκτρονικά. Πραγματοποιήθηκε στις 21 Νοεμβρίου 2019, ταυτόχρονα και στα 740 σχολεία που συμμετείχαν, από το Όουλου της Φινλανδίας έως τις Αζόρες της Πορτογαλίας και το Ηράκλειο της Κρήτης. Οι συμμετέχοντες μπορούσαν να μεταφράσουν μεταξύ δύο οποιωνδήποτε επίσημων γλωσσών της ΕΕ. Από τους 552 γλωσσικούς συνδυασμούς που είχαν στη διάθεσή τους, οι «εκκολαπτόμενοι» μεταφραστές χρησιμοποίησαν τους 150. Η νικήτρια από την Ελλάδα μετέφρασε από τα αγγλικά στα ελληνικά. Όπως λέει η ίδια, οι ξένες γλώσσες και ιδίως τα αγγλικά είναι από τα αγαπημένα της μαθήματα, ενώ η Αγγλική Φιλολογία και η Ψυχολογία είναι στην κορυφή των προτιμήσεών της για τη συνέχιση των σπουδών της. Σύμφωνα με την καθηγήτρια αγγλικών της Σοφίας στο Γενικό Λύκειο Αξού, κυρία Ανδρονίκη Γαργάλα, ο διαγωνισμός Juvenes Translatores είναι μια εξαιρετική αφορμή για να εξασκηθούν οι μαθητές στις ξένες γλώσσες. Η προοπτική του ταξιδιού στις Βρυξέλλες είναι βέβαια ένα επιπλέον κίνητρο που ενθουσιάζει τους μαθητές. Η Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διοργανώνει τον διαγωνισμό Juvenes Translatores («νέοι μεταφραστές» στα λατινικά) κάθε χρόνο από το 2007. Με την πάροδο των ετών, ο διαγωνισμός έχει εξελιχθεί σε μια εμπειρία που αλλάζει τη ζωή πολλών συμμετεχόντων και νικητών. Ορισμένοι αποφάσισαν να σπουδάσουν μετάφραση στο πανεπιστήμιο, ενώ κάποιοι έχουν προσληφθεί στη μεταφραστική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως ασκούμενοι ή μεταφραστές πλήρους απασχόλησης. Ιστορικό Στόχος του διαγωνισμού Juvenes Translatores είναι να προωθήσει την εκμάθηση γλωσσών στα σχολεία και να δώσει στους νέους μια γεύση από το επάγγελμα του μεταφραστή. Στον διαγωνισμό μπορούν να λάβουν μέρος 17χρονοι μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ο διαγωνισμός διεξάγεται ταυτόχρονα σε όλα τα επιλεγέντα σχολεία σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Η πολυγλωσσία και, κατά συνέπεια, η μετάφραση, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ΕΕ από τη στιγμή που δημιουργήθηκαν για πρώτη φορά οι Κοινότητες, το 1957. Καθιερώθηκε με τον πρώτο κανονισμό, που εκδόθηκε το 1958 (Συμβούλιο ΕΟΚ: Κανονισμός αριθ. 1). Έκτοτε, ο αριθμός των επίσημων γλωσσών της ΕΕ αυξήθηκε από 4 σε 24, καθώς περαιτέρω χώρες προσχωρούσαν στην ΕΕ. Περισσότερες πληροφορίες: -

Ανακοίνωση του διαγωνισμού

-

Διαγωνισμός Juvenes Translatores

-

Ακολουθήστε τη Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης στο Twitter: @translatores 54

Φωτογραφίες που μας στείλατε

Νίκος Χαλκίτης Πρόγραμμα Αγώνων Ναυτικής Εβδομάδας 18/7/1979 στα Άσπρα Σπίτια

Στο πατάρι φυλαγμένο 30 χρόνια πριν

55

Νίκος Χαλκίτης (από το Αρχείο Γιαντζιτζόγλου) Άσπρα Σπίτια: Μεδεών – Παναθηναϊκός στο Πόλο, 1983

56

Άννα Πουλαρά – Μπαλαμώτη Σχολικές, τρυφερές αναμνήσεις

57

58

Στέφανος Ζερβός – Από την ταινία της ζωής μας

59

Βασίλη Δέλιος –Ταυτότητα Μέλους της Α.Ψ.Λ. Μεδεών & Βραβεύσεις Αθλητικές

60

Άκης Ράπτης – Για τους Απόφοιτους του 1993 στα παιδιά από την Αντίκυρα Μια εκδρομή στη Ναύπακτο

61

Παντελής Πατσέλας – H Ομάδα των Ηλεκτρολόγων του Αλουμινίου, στο εσωτερικό Πρωτάθλημα 1984-85

Πόπη Δέλιου – Μαρκαντώνη – Τα καλύτερα μας χρόνια στο Σχολείο

62

63

Μαρίνα Παγώνη - Με την Πολύμνια Μίστηλη

64

Ο Νίκος Αβορίτης και η ομάδα του STREET GAINZ στον τελικό του Ελλάδα Έχεις Ταλέντο

65

Τα Νέα του Συλλόγου Πολιτισμού «Μέδων ’93» Καλή Χρονιά κι Ευτυχισμένο το 2020!! Φίλες και φίλοι, σας ευχόμαστε να είστε όλοι καλά, να φροντίζετε τους εαυτούς σας και να αγαπάτε τους συνανθρώπους σας! Το καινούργιο έτος να φέρει σε οοοοόλους εκρήξεις ευτυχίας και ευημερίας!!!!!! Νίκος Γκαβογιαννάκης, Πρόεδρος Δ.Σ. Συλλόγου Μέδων ‘93 Ενημερώνουμε όλα τα μέλη και τους φίλους του ΜΕΔΩΝΑ '93 ότι λογαριασμός του συλλόγου μας στην Τράπεζα ALPHA, έκλεισε και δεν ισχύει. Το ΔΣ που θα προκύψει από τις Αρχαιρεσίες του Φεβρουαρίου 2020, θα αποφασίσει και ενημερώσει τα Μέλη και του Φίλους του Συλλόγου για τον τρόπο Συνδρομής κι ενίσχυσής του Μέδωνα.

Από τα Πρακτικά της τελευταίας Συνεδρίασης του ΔΣ (13/1/2020) Την Δευτέρα 13/1/20, ώρα 8 το βράδυ, το ΔΣ του Συλλόγου, συνεδρίασε στο Αθηναίων Πολιτεία όπου αποφασίστηκαν: 1. Η Κοπή Πίττας για το 2020 2. Οι Εκλογές για νέο Δ.Σ. Αναλύθηκε η Οικονομική Κατάσταση του Συλλόγου και δρομολογήθηκε το Νέο Τεύχος του (Παγκάκι Νο 14)

66

ΕΚΛΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ & ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΟΠΗ ΠΙΤΑΣ ΕΤΟΥΣ 2020 Α Ν Α Κ ΟΙ Ν Ω Σ Η – Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Πολιτισμού "Μέδων '93", προσκαλεί τα Μέλη του να συμμετάσχουν στην κοπή της πίτας για το έτος 2020, καθώς και σε Γενική Συνέλευση με στόχους: Α. Εκλογές για την ανάδειξη Νέου Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Β. Εκλογές και για την ανάδειξη Ελεγκτικής Επιτροπής (άρθρο 17) Η Γενική Συνέλευση, οι εκλογές και η κοπή της πίτας θα διεξαχθούν την Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2020 στην αίθουσα «Διοτίμα», Εμπεδοκλέους 26, Πλατεία Βαρνάβα,Παγκράτι, Αθήνα. •

Θα προηγηθεί η κοπή της πίτας του συλλόγου για το έτος 2020.

•

Ώρα προσέλευσης 5 μ.μ.

•

Η κοπή της πίτας θα γίνει στις 5:30 μ.μ.

Στις 6:30 μ.μ. θα ξεκινήσουν οι προβλεπόμενες, εκλογικές διαδικασίες για την ανάδειξη νέου Δ.Σ., καθώς και Ελεγκτικής Επιτροπής, που αναμένεται να διαρκέσουν το αργότερο έως τις 9:00 μ.μ., δεδομένου πως η αίθουσα έχει μισθωθεί μέχρι εκείνη την ώρα. Σημειώνουμε πως το ποσό συμμετοχής στις διαδικασίες, που λογίζεται και ως ταμειακή τακτοποίηση και προϋπόθεση για τη συμμετοχή σας, καθορίζεται στα 10 (δ έ κ α) ευρώ. Θα προσφερθούν αναψυκτικά, τσάι και καφές, βουτήματα και μικρά σάντουιτς. Αγαπητά Μέλη, η παρουσία και η ενεργή σας συμμετοχή είναι αναμφισβήτητα απαραίτητες και ιδιαίτερα πολύτιμες. Σας περιμένουμε με ανυπομονησία! Το Δ.Σ. ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΕΔΩΝ '93 •

Πρόεδρος Νίκος Γκαβογιαννάκης

•

Αντιπρόεδρος Δήμητρα Δημάκη Γραμματέας Κώστας Φιλαῒτης Ταμίας:Νικήτας Σκοπελίτης

•

Μέλος: Γιώργος Κωνσταντίνος Κούκιος

67

Εκδηλώσεις του Συλλόγου Μέδων ’93 το 2019 Ορθοπεταλιές!!!

Την Κυριακή 27 Οκτωβρίου ο Σύλλογός μας διοργάνωσε ποδηλατάδα στα πέριξ της Ακρόπολης, σε μια τρίωρη διαδρομή. Οδηγός και Ξεναγός ήταν η Αντιπρόεδρός μας, Δήμητρα Δημάκη! Στο ενδιάμεσο κάναμε μια στάση για «ανεφοδιασμό» στο καφέ «Ο Γλυκύς» στην Πλάκα. Και στη συνέχεια… καταλήξαμε να τρώμε Μεξικάνικο φαγητό! Περάσαμε δηλαδή… χάλια… Η βόλτα στην Πλάκα, με τα ποδήλατα ήταν όλη η απόλαυση...υπέροχη βόλτα! Μέσα στα στενά κι ανάμεσα στους κήπους με τ’ αρώματα της άγνωστης ομορφιάς της Αθήνας μας, η Δήμητρα μας μύησε εδώ κι εκεί (με ενδοσυνεννόηση παρακαλώ) για τα μυστικά της Παλιάς Πόλης, την Πνύκα, τον Άρειο Πάγο, για τα Μνημεία, την Αγία Φιλοθέη, τον Παπαδιαμάντη, τον Αθανάσιο Διάκο και άλλα πολλά...

68

Η Κοπή της Πίτας του Μέδωνα για το 2019 24 Φεβρουαρίου 2019, Αθήνα, Γραφεία εκδοτικού Οίκου «Ελληνοεκδοτική», Ιπποκράτους 88 Ε ναι! Τα καταφέραμε ξανά! Παρά το κρύο, τις αναποδιές, της κρίσης τα καμώματα και τις πολλές πλευρές της… Είναι ανεκτίμητη πάντα η αίσθηση που αποπνέουν οι συναντήσεις μας κάθε φορά που θα λάβουν χώρα, υπ’ οποιεσδήποτε συνθήκες. Αρχικά, να ευχαριστήσουμε την Ελληνοεκδοτική που μας παραχώρησε (δωρεάν) το εντευκτήριό της για τις ανάγκες της εκδήλωσής μας. Στη συνέχεια, να απονείμουμε τα εύσημα στον Πρόεδρό μας Νίκο Γκαβογιαννάκη και την Σύντροφό του, οι οποίοι έστησαν όλη αυτή τη γιορτή που είναι πιά παράδοσή μας -από το 1993 (σε κείνη την ταβέρνα στο Μετς). Έκτοτε πέρασαν χρόνια πολλά, με τα πάνω και τα κάτω τους για όλες και για όλους μας, μα πάντα -με κάθε συνθήκη, πάση θυσίαυπερισχύει ένα συναίσθημα ανεκτίμητο, ευγενές και δημιουργικό: αυτό της φιλίας. Κι επειδή -το ξέρουμε καλά και το καταλαβαίνουμε- πως είναι δύσκολο έως αδύνατο να μαζευτούμε -όλοι μα όλοι κι όλες μα όλες- εμείς, οι 40 που καταφέραμε και μαζευτήκαμε, γελάσαμε, κουβεντιάσαμε, ανταλλάξαμε τα φιλιά και τα νέα μας- και σας αφιερώνουμε, τόσο στην Ελλάδα όσο και στα 4 σημεία του ορίζοντα που έχετε σκορπίσει, την αγάπη που μοιραστήκαμε σήμερα, τις ευχές μας για καλή, δημιουργική χρονιά σε όλες και όλους. Το αυτό, και προς τα αδέλφια μας στα Άσπρα Σπίτια, στην Λέσχη μας, στους παλιούς μας συμμαθητές, τους φίλους και τους συναθλητές μας. Όσο για όσους κι όσες έχετε φύγει για πάντα από κοντά μας, σας μνημονεύσαμε, με αγάπη, σεβασμό και νοσταλγία, σας νιώσαμε και δεν σας ξεχνούμε ποτέ…

69

Φωτογραφίες Της Νάντας Κυριαζή

70

71

72

73

74