Αλάγια Μικράς Ασίας

ΑΛΑΓΙΑ (ΑΛΑΪΑ) ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ Αλάγια. Γκραβούρα του 1836, του Βρετανού William Henry Bartlett (1809 - 1854)

Η Αλάγια το 1521, σε Ναυτικό Χάρτη του Οθωμανού Ναυάρχου και Χαρτογράφου Πίρι Ρέις (Piri Reis 1470-1554)

Η Αλάγια το 1929. Ο Ταρσανάς και το Κάστρο, επτά (7) χρόνια μετά τον ξερριζωμό των Ελλήνων

Αλάγια. Γκραβούρα του 1817, του Βρετανού Francis Beaufort (1774-1857)

Αλάγια, Δεκαετία ΄50. Δίπλα στον Πύργο, διακρίνεται η Κάτω Πύλη (ASAGI KAPI) του Κάστρου

Αλάγια, Δεκαετία ΄50

Αλάγια, Δεκαετία ΄50

Αλάγια, Δεκαετία ΄50

Αλάγια. Ο Ταρσανάς. Δύο φωτογραφίες του 2009

ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ. OTTOMAN POPULATION 1830-1914 UNIVERSITY OF WISCONSIN, ΕΚΔΟΣΗ 1985, ΣΕΛΙΔΑ 182 ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΑΛΑΓΙΑΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ 1877 ( ALANYA GREEKS 1877 )

Παραδοσιακή Στολή Αλάγιας Λαογραφικό Μουσείο ΚΕ.ΜΙ.ΠΟ. Νέας Ιωνίας

ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ ΣΕ ΦΥΛΛΑ ΧΑΛΚΟΥ

Ο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΔΙΚΕΦΑΛΟΣ ΑΕΤΟΣ. ΧΑΡΑΚΤΙΚΉ ΣΕ ΟΣΤΡΑΚΟ

Η ΑΛΑΓΙΑ Η Αλάγια είναι παραθαλάσσια πόλη της Κιλικίας, 120 χλμ ανατολικά της Αττάλειας. Το Αρχαίο Κορακήσιον (Στράβων), το Βυζαντινό Καλονόρος (Καλόν Ορος) του Θέματος των Κιβυρραιωτών, μετέπειτα Αλάγια (Αλάϊα) και σήμερα Αλάνυα (Alanya). ΛΙΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΛΑΓΙΩΤΕΣ Οι περισσότεροι Ελληνες ζούσαν μέσα στο Κάστρο, σε δύο Μαχαλάδες, τον Επάνω Μαχαλά που υπήρχε η Εκκλησία του Αρχαγγέλλου Μιχαήλ και τον Κάτω Μαχαλά με την Εκκλησία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης. Η εκκλησία τη Αγίας Σοφίας που βρισκόταν στον Τούρκικο Μαχαλά εγκαταλείφθηκε και έγινε Τζαμί. Ο πληθυσμός τους ήταν περίπου 2.000 την εποχή του ξερριζωμού, το 1922. Το Κάστρο είχε δύο Πύλες, την Κάτω Πύλη (ASAGI KAPI) που ήταν κοντά στον Ταρσανά και την Πάνω Πύλη (YUKARI KAPI). Η Αγορά (CARSI), ήταν έξω από το Κάστρο. Οι Αλαγιώτες ασκούσαν διάφορα επαγγέλματα. Ηταν άριστοι και ονομαστοί τεχνίτες. Το καλοκαίρι έφευγαν και πήγαιναν σε άλλες πόλεις για να εργαστούν και επέστρεφαν τον χειμώνα. Οι περισσότεροι πήγαιναν στην πόλη Μάναγκβατ (Managvat) που βρίσκεται πενήντα (50) περίπου χιλιόμετρα βορειότερα, προς την Αττάλεια. Η μόνη πληροφορία για την Εκπαίδευση στην Αλάγια, είναι, ότι με πρωτοβουλία των Ελλήνων και της Εκκλησίας, τα παιδιά μαζεύονταν σε κάποιες αίθουσες, χωριστά τα κορίτσια από τα αγόρια. Ο Κύκλος μαθημάτων μάλλον ήταν τριετής ή τετραετής, αλλά σπάνια κάποιο παιδί τον παρακολουθούσε ανελειπώς. ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΣ ΑΛΑΓΙΑΣ ΟΜΙΛΟΥΣΑΝ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Το 1071 μ.Χ. μετά την ήττα του Βυζαντινού Στρατού στο Ματζικέρτ από τους Σελτζούκους Τούρκους, άνοιξαν οι ΠΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΜΕΝΙΑΣ, τελευταίο ανατολικό προπύργιο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και οι Τουρκικές φυλές ανεμπόδιστες πλέον άρχισαν να κατακλύζουν τα εδάφη της. Ηταν μία ήττα που ωφείλετο στις συνωμοσίες των Αυλικών και στην προδοσία των Στρατιωτικών που ακολουθούσαν τον Αυτοκράτορα Ρωμανό Δ’. Ηταν η αρχή της ολοκληρωτικής κατάληψης της Μικράς Ασία και του Πόντου από τους Τούρκους. Ακολούθησε η ήττα του Μανουήλ Α’ Κομνηνού στο Μυριοκέφαλο το 1176 και τελικά η πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453 και της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας το 1461. Οι τουρκικές φυλές καταλαμβάνοντας τα εδάφη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας δημιουργούσαν ανεξάρτητα Σουλτανάτα, πολλές φορές αντιμαχόμενα μεταξύ τους, μέχρι την ένωση τους από τον Οσμάν και την δημιουργία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Από τα μέτρα που εφαρμόστηκαν σε κάποια από αυτά τα Σουλτανάτα, σε διάφορες περιοχές της Μικράς Ασίας και του Πόντου, με σκοπό να περιοριστεί, να αφομιωθεί ή να εξαφανιστεί το Ελληνικό στοιχείο, ήταν : - Η απαγόρευση τα ομιλείται η Ελληνική γλώσσα.

- H υποχρέωση των Ελλήνων να διαλέξουν και να διατηρήσουν ένα από τα δύο : την γλώσσα ή την θρησκεία τους. Οσοι επέλεξαν να διατηρήσουν την Ελληνική γλώσσα ασπαζόμενοι την Μωαμεθανική θρησκεία, έγιναν Ελληνόφωνοι Μουσουλμάνοι αλλά με το πέρασμα των γενεών κατέληξαν να γίνουν οι περισσότεροι Τουρκόφωνοι και να αφομιωθούν από το Τουρκικό στοιχείο. Πολλοί από αυτούς φανερά ήταν Μουσουλμάνοι, κρυφά όμως συνέχιζαν να διατηρούν την Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη τους. Αυτοί ήταν οι Κρυπτοχριστιανοί. Οσοι επέλεξαν και διατήρησαν την θρησκεία τους, έγιναν Τουρκόφωνοι Ορθόδοξοι Ελληνες και τηρούσαν αυστηρά τα χριστιανικά έθιμα. Στις πόλεις τους κατοικούσαν σε ξεχωριστούς συνοικισμούς ενώ η διαφορά θρησκεύματος με το Τουρκικό στοιχείο δεν επέτρεπε την σύναψη γάμων. Ετσι διατήρησαν την Ελληνικότητά τους. Δεν υιοθέτησαν όμως το Τουρκικό-Αραβικό Αλφάβητο για την γραφή, αλλά διατήρησαν το Ελληνικό. Μιλούσαν την Τουρκική γλώσσα που την αποτύπωναν στον γραπτό λόγο με τα Ελληνικά γράμματα. Αυτά ήταν να λεγόμενα Καραμανλίδικα. Τα Ιερά Βιβλία μεταφράστηκαν στην Τουρκική και γράφτηκαν με το Ελληνικό Αλφάβητο. Οι Αλαγιώτες διατήρησαν την Ορθόδοξη πίστη τους και μιλούσαν την Τουρκική Γλώσσα. Ζούσαν ξεχωριστά από τους Τούρκους, στον οικισμό τους που ήταν μέσα στο Κάστρο της Αλάγιας. Το 1922, οπότε ξερριζώθηκαν από τις εστίες τους μετά την Μικρασιατική καταστροφή, ήταν περίπου 2.000 ψυχές.

ΔΕΙΓΜΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΙΔΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ Ιπατετναμέ : Γιάνι Γκερέκ ερκεκλερέ, γκερέκ δις εχληλερέ, πογιουγέ βε κιουτζουγιέ, φαρζ ολάν Ιπατετλέρ, Απόδειπνον, Εξάψαλμος, Παναγίανην χαιρετισμολαρί, Παράκλησις, βε αζίζ Μετάληψι. Βιβλίο προσευχών : Δηλαδή προσευχές που είναι απαραίτητες και αποτελούν την ιερή υποχρέωση ανδρών και γυναικών, μεγάλων και μικρών. Απόδειπνος, ο Εξάψαλμος, οι Χαιρετισμοί της Θεοτόκου, η Παράκληση και η Ακολουθία της Αγίας Μετάληψης. ΠΗΓΗ : ΑΝΕΜΗ, Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κρήτης http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/d/c/7/metadata-39-0000342.tkl

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, Ο ΣΩΤΗΡΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ ΤΗΣ ΑΛΑΓΙΑΣ

Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών. Αγιογραφία του 16ου-17ου αιώνα. Αποδίδεται στον Κρήτα αγιογράφο Γεώργιο Κλόντζα. Προστάτης, σωτήρας και αγαπημένος Αγιος των Αλαγιωτών ήταν ο Αγιος Γεώργιος. Δύο εκκλησίες του είχαν αφιερώσει. Μία Βυζαντινή κτισμένη τον 11ο αιώνα μέσα στο Κάστρο που ήταν εγκαταλελειμμένη γιατί απαγόρευαν οι Τούρκοι την λειτουργία της και μία χτισμένη τον 19ο αιώνα σε ένα ύψωμα έξω από το Κάστρο, τον Αγιο Γιώργιο του Βουνού, όπου και εκκλησιάζονταν. Η εκκλησία αυτή που εγκαταλείφθηκε με την αποχώρηση των Αλαγιωτών το 1922, ανακαινίστηκε το 2012. Σύμφωνα με την Παράδοση, όταν βασίλευε στην Αλάγια ο Σέλβιος, ένας τρομερός δράκοντας εμφανίστηκε στην περιοχή, κοντά στην πηγή που υδρευόταν η πόλη και σκότωνε ανθρώπους και ζωντανά. Ολες οι προσπάθειες του Βασιλιά να σκοτώσει το θηρίο ήταν άκαρπες. Τότε κάλεσε τους Ιερείς να τους συμβουλευτεί για το τί έπρεπε να κάνουν. Εκείνη την εποχή ο ίδιος και οι κάτοικοι δεν είχαν ακόμα ασπαστεί τον χριστιανισμό. Οι Ιερείς τον συμβούλευσαν να στέλνεται ένα παιδί από κάθε οικογένεια σαν θήραμα στο θηρίο. Ετσι αποφασίστηκε και ο λαός δέχτηκε την απόφαση με δάκρυα και θρήνους. Κάποτε έφτασε και η σειρά του Βασιλιά Σέλβιου να στείλει την κόρη του και αυτός την παρέδωσε με λυγμούς στους στρατιώτες που την συνόδευσαν και την οδήγησαν στην πηγή όπου και την άφησαν. Ετυχε τότε να περνάει από την Αλάγια ο Αγιος Γεώργιος με τον στρατό του επιστρέφοντας από κάποια εκστρατεία. Σταμάτησε στην πηγή να ξεδιψάσει και να ποτίσει το άσπρο άλογό του. Είδε την κόρη μονάχη να κλαίει. Την πλησίασε και την ρώτησε γιατί είναι μόνη της και ο λαός είναι κλεισμένος στην πόλη και παρακολουθεί πίσω από τα τείχη. Η Βασιλοπούλα του εξήγησε. Ο Αγιος Γεώργιος περίμενε και είδε το θηρίο που ερχόταν να κατασπαράξει το θήραμά του. Οταν αυτό πλησίασε, προσευχήθηκε και ζήτησε την βοήθεια του Θεού. Το θαύμα έγινε. Ο δράκος ημέρεψε και κάθησε ήσυχα μπροστά από το άλογο του Αγίου Γεωργίου. Αυτός ζήτησε και πήρε την ζώνη της Βασιλοπούλας, το έδεσε από τον λαιμό και το έσυρε στην πόλη. “Μή φοβάστε…” είπε στους έντρομους κατοίκους... “…Μόνο προσκηνήστε και δοξάστε το Ονομα του Κυρίου μου και Αληθινού Θεού.” Επειτα με το ακόντιό του σκότωσε το θηρίο. Ο Βασιλιάς και ο λαός τον προσκύνησαν, πίστεψαν στον Ενα και Αληθινό Θεό, βαπτίστηκαν χριστιανοί και έκτισαν μία εκκλησία αφιερωμένη στον ευεργέτη τους Αγιο Γεώργιο, τον σωτήρα και προστάτη πλέον της πόλης τους. Μετά από καιρό, ο Αγιος Γεώργιος επέστρεψε στην Αλάγια, λειτουργήθηκε με τον Βασιλιά και τους κατοίκους στην εκκλησία που του είχαν αφιερώσει και την στιγμή της λειτουργίας ανέβλυσε πηγή Αγία και ευωδίασε ο Ναός.

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΊΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, ΚΤΙΣΜΕΝΗ ΤΟΝ 11ο ΑΙΩΝΑ, ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΑΛΑΓΙΑΣ

1922. Ο ΞΕΡΡΙΖΩΜΟΣ. ΑΠΌ ΤΗΝ ΑΛΑΓΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ, ΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ (ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑ) ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΛΟΓΡΕΖΑ Η Μικρασιατική Εκστρατεία που ξεκίνησε στις 2 Μαΐου του 1919, οπότε ο Ελληνικός Στρατός αποβιβάστηκε στην Σμύρνη, τελείωσε στις 5 Σεπτεμβρίου του 1922, οπότε αποχώρησαν και τα τελευταία τμήματα του ηττημένου Ελληνικού Στρατού. Οι Ελληνες της Πόλης, της Θράκης, του Πόντου, της Μικράς Ασίας, 2.850.000 περίπου ψυχές, έμειναν ανυπεράσπιστοι στο έλεος των Τούρκων. Στις 13 Σεπτεμβρίου μπήκαν στην Σμύρνη οι Τσέτες...ξεκίνησαν οι πυρπολήσεις, οι σφαγές, τα βασανιστήρια, οι βιασμοί... “Ενα από τα δυνατώτερα συναισθήματα που πήρα μαζί μου από τη Σμύρνη ήταν το συναίσθημα της ντροπής, διότι ανήκω στο ανθρώπινο γένος”, έγραψε ο Αμερικανός Πρόξενος της Σμύρνης Τζώρτζ Χόρτον στο βιβλίο του “Η Κατάρα της Ασίας”. Τους επόμενους μήνες θα εγκατέλειπαν τις εστίες τους 1.500.000 περίπου Ελληνες, αφήνοντας πίσω τους τα κατεστραμένα σπίτια τους και άγνωστο αριθμό νεκρών και εκτοπισμένων στα Τάγματα Εργασίας όπου πέθαναν από τις κακουχίες. **** Πληροφορήθηκαν και οι Αλαγιώτες την καταστροφή της Σμύρνης και τις θηριωδίες των Τούρκων. “Θα έρθουν οι Τσέτες να μας σφάξουν”... έλεγαν μεταξύ τους με τρόμο. Πανικός επικρατούσε στην πόλη και όλοι σκέπτονταν με ποιό τρόπο θα την εγκατέλειπαν για να σωθούν. **** Κάποιοι προσπάθησαν αυτές τις δύσκολες στιγμές να μεταφέρουν στους Αλαγιώτες τα πολιτικά μίση και την διχόνοια που επικρατούσε στην Ελλάδα. Κάλεσαν και συγκέντρωσαν του Ελληνες στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου να τους μιλήσουν. Πήγαν οι Αλαγιώτες, πήγαν και κάποιοι Τούρκοι να παρακολουθήσουν, να κατασκοπεύσουν, τί θα ειπωθεί και τί θα αποφάσιζαν οι Ελληνες. Τρομοκρατήθηκαν οι Αλαγιώτες...έφυγαν βιαστικά, γύρισαν και κλειδαμπαρώθηκαν στα σπίτια τους μέσα στο Κάστρο. **** Μετά από ημέρες έκαναν οι Τούρκοι κάποια γιορτή έξω από το Κάστρο. Εκλεισαν την Πύλη της παραλίας (ASAGI KAPI) εμποδίζοντας τους Ελληνες να μπαίνουν και να βγαίνουν από αυτό. Οι Αλαγιώτες διαμαρτυρήθηκαν και ζήτησαν να την ανοίξουν γιατί δεν μπορούσαν να περάσουν. “Δεν μπορούμε να περάσουμε”… τους είπαν. “Αν τολμάτε περάστε”... τους απάντησαν απειλητικά. ****

Συνεννοήθηκαν και συμφώνησαν μαζί με άλλες οικογένειες να φύγουν. Βρήκαν κάποιον Τούρκο που είχε ένα σαπιοκάραβο και που δέχτηκε, αφού του έδωσαν πολλά χρήματα σε χρυσές λίρες, να τους περάσει στην Κύπρο, που βρίσκεται πιό κοντά στην Αλάγια.. Εγκατέλειψαν τα σπίτια τους χωρίς να πάρουν σχεδόν τίποτα μαζί τους. Το μόνο που ήθελαν ήταν να γλυτώσουν την ζωή τους και να μην υποστούν όσα έπαθαν οι Ελληνες της Σμύρνης. Οσοι είχαν χρήματα σε λίρες, τις έδεναν σαν ζώνη γύρω από τα κορμάκια των μωρών ή τις έβαζαν μέσα σε μικρές σακκούλες και από πάνω τις γέμιζαν με στραγάλια, για να τις κρύψουν. Ο Γιώργος πήρε λίγα από τα εργαλεία Χρυσοχοείας που είχε, μήπως και μπορέσει να συνεχίσει το επάγγελμά του εκεί όπου θα ρίζωνε, αλλά δυστυχώς άλλες ήταν οι βουλές του Κυρίου.

Στριμώχτηκαν κάποια ημέρα μεταξύ Σεπτέμβρη και Δεκέμβρη του 1922 πάνω στο κατάστρωμα ενός σαπιοκάικου γέροι, μεσήλικες, νέοι και μωρά παιδιά, απελπισμένοι και φοβισμένοι για το άγνωστο. Το ταξίδι ήταν πολύ άσχημο και το καιρός άγριος. Ταλαιπωρημένοι, κουρασμένοι, χωρίς ψυχικά αποθέματα, είδαν μετά από ώρες στον ορίζοντα να διαγράφονται τα παράλια της Κύπρου και κάπως ανακουφίστηκαν. Νόμιζαν ότι μόλις έφταναν εκεί θα έβρισκαν λίγη φροντίδα και θα ξαπόσταιναν από το δύσκολο ταξίδι. Οταν έφτασαν όμως τους περίμεναν οι Αγγλοι στρατιώτες που τους απαγόρεψαν να κατέβουν από το σαπιοκάραβο. Αρχισαν τότε να διαμαρτύρονται, απελπίστηκαν, πανικοβλήθηκαν, προσπάθησαν να κατέβουν. Μάταια... “Οι Αγγλοί μας χτύπαγαν τα χέρια”... έλεγε η Αννίς. Ο Τούρκος που υπολόγιζε ότι θα τους “πετούσε” στην παραλία και θα έφευγε νευρίασε, έβριζε τους άμοιρους πρόσφυγες, τους απειλούσε ότι θα τους γυρίσει πίσω ή ότι θα τους πετάξει θάλασσα να πνιγούν. Οι Αλαγιώτες μάζεψαν μεταξύ τους χρήματα και του τα έδωσαν να καταλαγιάσουν τον θυμό του. **** Ενα περίπου μήνα έμειναν οι Αλαγιώτες πάνω στο σαπιοκάραβο. Θα περίμεναν εκεί μέχρι να διευθετηθεί από τον Αγγλική Κυβέρνηση συνολικά το ζήτημα των προσφύγων που έφταναν από τα παράλια της Μικράς Ασίας στην Κύπρο, που τότε ήταν υπό την Αγγλική κυριαρχία. Γιατί δεν ήταν μόνο οι Αλαγιώτες που ζήτησαν εκεί την σωτηρία τους. Ο επίσημος αριθμός των προσφύγων που κατέφυγαν στην Κύπρο από τις πόλεις και τα χωριά της Μικράς Ασίας από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Δεκέμβριο του 1922 ήταν 2.400, στην πραγματικότητα όμως ο αριθμός τους είναι άγνωστος. Από αυτούς οι 200 Βρετανοί, οι 800 Ελληνοκύπριοι ως έχοντες Βρετανική υπηκοότητα και οι 500 Αρμένιοι ως μη έχοντες πατρίδα. έγιναν δεκτοί από τις Αγγλικές αρχές και επετράπη η αποβίβασή τους. Οι 900 περίπου Ελληνες ήταν ανεπιθύμητοι και θα αποφάσιζε για αυτούς η Αγγλική Κυβέρνηση. Στις δύσκολες αυτές στιγμές που έπρεπε να δοθεί μία λύση σωτηρίας για τους Ελληνες πρόσφυγες και να λυγίσει η άκαμπτη στάση των Αγγλων, το τιμόνι της Εκκλησίας της Κύπρου κρατούσε ένας Αγιος Ιεράρχης, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κύριλλος Γ' που φορτώθηκε τον Σταυρό του μαρτυρίου των προσφύγων και κατόρθωσε κάμψει με τον αγώνα του την αδιαλλαξία των Αγγλων και τους σώσει. **** Μέχρι να βρεθεί λύση, η Αρχιεπισκοπή και οι Ελληνοκύπριοι προσέφεραν όση περισσότερη βοήθεια μπορούσαν στους πρόσφυγες που παρέμεναν πάνω στα πλοιάρια, χειμώνα καιρό και σε αξιοθρήνητη κατάσταση. Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κύριλλος Γ' συνέχισε με επιμονή την προσπάθεια για την σωτηρία τους. Εστειλε την παρακάτω επιστολή στην Βρετανική Κυβέρνηση και Διεθνείς Οργανισμούς, όπου εξηγούσε την δραματική κατάσταση των προσφύγων : “Χριστιανοί πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία καταφθάνουν καθημερινά στις Κυπριακές ακτές με ιστιοφόρα. Η Κυβέρνηση αρνείται να επιτρέψει έστω και την πρόσκαιρη αποβίβασή τους υποχρεώνοντάς τους να συνεχίσουν τις περιπλανήσεις τους στη θάλασσα μέσα σε μικρά πλοία και σε καιρό τρικυμίας κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Εχουν σημειωθεί ναυάγια και θάνατοι προσφύγων λόγω συνωστισμού και κακουχιών. Παρακαλώ ενεργήστε έτσι που να τερματιστεί το μαρτύριο χριστιανών και επιτραπεί η αποβίβαση των προσφύγων στην Κύπρο και όπως η Κυπριακή Κυβέρνηση παράσχει σε αυτούς την απόλυτα αναγκαία βοήθεια.” Η Βρετανική Κυβέρνηση τελικά αποφάσισε να δεχτεί τους Ελληνες πρόσφυγες θέτοντας όμως όρους οικονομικούς ώστε να μην ζημιωθεί. Τους όρους δέχτηκε και επιβαρύνθηκε ο Κυπριακός λαός. Μερικοί από αυτούς, όπως δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα “Ελευθερία” της Λευκωσίας, στις 18 Οκτωβρίου 1922 : “1ον : Να καταβληθή το ποσόν των 250 λιρών διά την εν τω λοιμοκαθαρτηρίω συντήρησιν των προσφύγων.

2ον : Να δοθώσι προσωπικαί εγγυήσεις διά το ποσόν 12.000 λιρών διά την συντήρησιν των προσφύγων τούτων επί εν έτος εν Κύπρω. Εκαστον δε άτομον δύναται να παράσχη εγγύησιν διά ποσόν ουχί κατώτερον των 100 λιρών και μη υπερβαίνον τας 1.000 λίρας.”

Οι πρόσφυγες πέρασαν από λοιμοκαθαρτήριο και μετά μετέβησαν σε διάφορες πόλεις της Κύπρου. Φιλοξενήθηκαν σε Εκκλησίες, Κοινωφελή Ιδρύματα και σε σπίτια οικογενειών που προσφέρθηκαν να τους παρέχουν στέγη. Η βοήθεια των Ελληνοκυπρίων ήταν συγκινητική. Ενας ολόκληρος μηχανισμός ανθρωπιστικής βοήθειας στήθηκε από την Εκκλησία, τις Ελληνικές Οργανώσεις και τον φτωχό αγροτικό λαό που επωμίστηκε το μεγαλύτερο βάρος της φροντίδας των προσφύγων. Ο πρόσφυγες έκαναν διάφορες εργασίες, οι άντρες στα χωράφια και σε διάφορες τέχνες, οι κοπέλλες και οι γυναίκες έφτιαχναν κεντήματα και άλλα χειροτεχνήματα όπου είχαν και παράδοση για την δεξιοτεχνία τους, τα μικρά παιδιά διάφορα θελήματα.