Bosgazet 41

BOSGAZET 041

INFORMATIEBLAD ANTWERPSE BOSGROEPEN

DRIEMAANDELIJKS TIJDSCHRIFT

Winter in het bos

|

N°41 |

JANUARI - FEBRUARI - MAART 2017

PB- PP B- 10770 BELGIE(N) - BELGIQUE

P608022

VOORWOORD

Beste bosliefhebbers, Allereerst wil ik u allemaal het allerbeste wensen voor 2017. De feestdagen zijn bij uitstek het moment om de bossen in te trekken. Menigeen zal ook dit jaar genoten hebben van een mooie boswandeling en daarna de warmte in huis. Zeer zeker zullen velen onder ons daarbij een blok hout in de kachel gelegd hebben. Sommige boseigenaars lijken er geen genoeg van te kunnen krijgen, zoals de eigenaars van landgoed Dartheuvel in Nederland. Eind oktober lieten zij ons meegenieten van hun prachtige bosdomein en de zeer indrukwekkende hoeveelheid aan zelf verwerkt brandhout (p.4-5).

Kijkend naar de lichtjes in mijn kerstboom snuif ik die heerlijke harsgeur op en mijmer weg bij al het goeds dat de bossen ons te bieden hebben. Het lijkt erop dat de waarde van het bos steeds meer be-

paald gaat worden daar een areaal aan factoren. De productie van hout blijft daarbij een belangrijk aspect zo blijkt uit de resultaten van de houtverkopen van afgelopen najaar (p. 8-9). Maar daar stoppen de vele kwaliteiten van het bos natuurlijk niet. Bessen, paddenstoelen, honing en bijvoorbeeld berkensap, maar ook die fraaie boswandeling en heerlijke sparren- en dennengeur... Het bos is een bron van leven waar we slim en respectvol mee om moeten springen.

Steeds blijft dit een uitdaging, denk maar aan woekerende exoten (p.6-7) en vernieuwde regelgeving. De Bosgroep zal ook in 2017 tot uw dienst staan om zowel de lokale, nationale maar ook internationale inzichten op de voet te volgen en u steeds te voorzien van een passend advies.

Ook met deze Bosgazet willen we u op een leuke manier op de hoogte houden: veel leesplezier!

Stan Verschueren Voorzitter Bosgroep Kempen Noord vzw

Waarom samenwerken met de Bosgroepen?

In dit nummer: pg. 3 pg. 4

Dag van de boseigenaar Bosexcursie Veluwe en Utrechtse Heuvelrug pg. 6 Exoten in je bos: Karmozijnbes pg. 8 Resultaten houtverkopen pg. 10 BosgroepNieuws: nieuws per Bosgroep pg. 20 Activiteiten en wandelingen

Digitale Bosgazet!

De Bosgazet is vanaf nu ook digitaal verkrijgbaar. Wilt u deze vanaf de volgende editie enkel via e-mail ontvangen, geef dan een seintje via antwerpennoord@bosgroep.be Op deze manier kunnen we heel wat papier besparen!

2 | VOORWOORD | Woord vooraf

In Vlaanderen is 70% van het bosareaal in privé-eigendom, maar de meeste eigendommen zijn kleiner dan 1 ha. Door deze enorme versnippering van kleine ‘minibosjes’ is het voor de boseigenaar financieel onrendabel met als gevolg dat het beheer van deze sterk versnipperde bospercelen meestal achterwege blijft. Wanneer verschillende boseigenaars samen voor het bosbeheer zorgen, kan dit zonder de boseigenaars op al te veel kosten te jagen. Om deze samenwerking te stimuleren en te coördineren zijn de Bosgroepen vzw door de Vlaamse overheid in leven geroepen. In een Bosgroep komen boseigenaars vrijwillig samen om het beheer van hun bossen te verbeteren. Elke boseigenaar is vrij om al dan niet gebruik te maken van onze diensten. Iedere eigenaar behoudt de volledige zeggenschap over het beheer van zijn eigendom. Een kans om te grijpen!

Wat kan de Bosgroep voor u doen?

De belangrijkste taken van de bosgroep zijn informeren, sensibiliseren en organiseren. U kan ons contacteren voor: • gratis en onafhankelijk advies • informatie over hoe uw bos duurzaam kan beheerd worden • organisatie van wandelingen, cursussen en excursies; • hulp bij het aanduiden van dunningen; • hulp bij de bestrijding van Amerikaanse vogelkers en andere exoten; • hulp bij het invullen van kapaanvragen, subsidiedossiers en het opstellen van beheerplannen; • coördinatie van gezamenlijke boswerkzaamheden en houtverkopen voor meerdere boseigenaars zodat goedkoper en efficiënter werk geleverd kan worden.

DAG VAN DE BOSEIGENAAR

Dag van de Boseigenaar Tijdens de Week van het Bos vond op 12 oktober 2016 de “Dag van de Boseigenaar” plaats, waarbij de Antwerpse bosgroepen de vele private boseigenaars wilden bedanken voor een jarenlange samenwerking. Met als thema “Welkom in de Grootste Sportclub van Vlaanderen”, kon iedereen deelnemen aan allerlei sportieve activiteiten in de bossen van Geel Bel. Vervolgens werden enkele eigenaars, die hun bossen sinds jaar en dag openstellen voor recreanten, in de bloemetjes gezet waarna er tijd was voor wat verbroedering tussen pot en pint.

Bosinfo | DAG VAN DE BOSEIGENAAR | 3

BOSEXCURSIE VELUWE EN UTRECHTSE HEUVELRUG

Bosexcursie Veluwe en Utrechtse Heuvelrug: gluren bij de buren Zaterdag 29 oktober 2016 trokken de Antwerpse bosgroepen voor de vijfde keer op een rij naar een inspirerend bosgebied waar collega’s van vergelijkbare aard ons rond willen leiden. Na o.a. het Zoniënwoud (2014) en Namen (2015) voer ons pad dit jaar richting Nederland en wel naar de Veluwe en Utrechtse Heuvelrug waar we gegidst werden door Meindert Bruggemans en Wouter Delforterie van de Bosgroep Midden Nederland.

Deze perfect gevormde douglasspar zal begin 2017 verkocht worden op de rondhoutveiling in Arnhem In de ochtend bezoeken we landgoed Nieuw Groevenbeek in Ermelo.

Het landgoed van 80 ha bestaat voor 70% uit een gemengd bos met cultuurhistorische wallen en lanen. 40% Van het bos bestaat uit gemengd inheems bos (beuk, lariks, eik) en 40% bestaat uit douglasspar! Deze werd geplant rond 1920. De groeiplaats is min of meer te vergelijken met dat van de zandgronden in de Kempen. Echter er is één belangrijk verschil en dat bestaat er uit dat er aan de windstille zijde van de heuvels zeer fijne deeltjes zijn neergeslagen, waardoor er ook nog vandaag de dag wat löss in de bodem zit. Deze inmenging komt ten goede aan de douglasspar.

Maar we vragen ons toch ook af waarom er in de Kempen zo weinig douglasspar van vergelijkbaar formaat te vinden is. Wouter licht ons toe dat er in begin van vorige eeuw door de twee regeringen uitgekeken werd naar interessante soorten voor houtproductie. Nederland koos

destijds voor experimenten met douglasspar, Vlaanderen koos voor de Corsicaanse den. “Sorry dat ik het zeg”, zegt Wouter, “Maar ik ben toch wel blij met de keuze die mijn voorgangers gemaakt hebben”. En geef hem eens ongelijk, anno 2016 brengt douglasspar 40 tot 80 euro

per m³ op. A-kwaliteit en zaaghout brengt zelfs 350 euro per m³ op.

De bosgroep Midden Nederland organiseert dan ook ieder jaar een speciale rondhoutveiling waar de mooiste, rechtste stammen tegen opbod verkocht worden. Meindert brengt ons naar zo’n exemplaar.

“Niet bijzonder dik, maar perfect van vorm en takvrije stamlengte”.

En inderdaad, ineens verschijnt er een technisch perfect exemplaar waar bijna even perfect “HV” op gekalligrafeerd staat.

Meindert kijkt trots. De erfgenamen van de voormalig eigenaar hebben zich verenigd in een BVBA, met één aanspreekpunt voor de Nederlandse Bosgroep die van de eigenaren vrij spel heeft gekregen om het bos in goed vertrouwen te beheren. Hiertoe werd een beheerplan opgesteld met terugkerende beheerrondes van 4 jaar. Dat wil zeggen dat iedere beheerunit om de 4 jaar wordt herbekeken en waar nodig wordt ingegrepen. Om meer licht in het bos te brengen en daarmee een gezonde samenstelling van diverse boomleeftijden werd er tot op heden om en nabij 12 m³/ ha/ jr gekapt. “Dat is minder dan de jaarlijkse bijgroei en dat willen we graag zo houden” licht Meindert toe, “De bijgroei bijstaat voorlopig voornamelijk

De theekoepel, aan het einde van de beukenlaan, staat geklasseerd als rijksmonument

4 | BOSEXCURSIE VELUWE EN UTRECHTSE HEUVELRUG | Bosinfo

BOSEXCURSIE VELUWE EN UTRECHTSE HEUVELRUG

Wouter Delforterie van de Nederlandse Bosgroepen geeft uitleg bij een recente kapping uit de verjonging; exemplaren met een kleine diameter. Voor een evenwichtige leeftijdssamenstelling willen we niet te veel dikke exemplaren kappen en tegelijkertijd de jonge generatie alle kansen geven.” Een evenwichtsoefening dus.

In de middag bezoeken we Landgoed Dartheuvel (40 ha op de Utrechtse heuvelrug). Landgoed Dartheuvel ligt op een steile helling van de 47 meter hoge Darthuizerberg.

Het gebied bestaat vooral uit oud dennenbos met veel ondergroei. De particuliere eigenaars verwelkomen ons bij de ingang van hun domein en samen met Wouter vertellen ze over de geschiedenis, het beheerplan, de beheerwerken via de Bosgroep en hun grote passie voor hout. “We hebben een multifunctionele doelstelling waarbij de productiefunctie echter wel een belangrijke plaats inneemt.

We hebben het domein ingedeeld in verschillende zones: mooi bos dicht bij het huis en bos voor brandhout en kwaliteitshout wat verder van het huis”. “Sinds de exploitatie van vorig jaar hebben we ook meer aandacht besteed aan de bosbouwkundige ontsluiting zodat het hout wat verkocht wordt gestructureerd afgevoerd kan worden en de bodemschade beperkt blijft”. We wandelen langs verschillende plaatsen een gemengd inheems uitkapbos met beuk, berk, den , zomereik, tamme kastanje en douglasspar maar ook dunningen, zoomkappen en kleine kaalkappen in en grove dennenbestanden.

Plots staan we op een punt te midden van een open beukenbos.

“Hier vlakbij stortte in 1964 een straaljager neer, de piloot overleefde het niet… Zijn zoon heeft recent nog contact met ons opgenomen omdat hij deze plaats wilde bezoeken.”

Het landgoed heeft al heel wat meegemaakt. We lopen richting een klein gebouwtje op het einde van een statige rode beukenlaan. “Dat is de theekoepel, het staat geklasseerd als rijksmonument. De Duitsers hebben hier nog in vergaderd tijdens de tweede wereld oorlog. In de vier hoeken van de koepel staan afbeeldingen van de landbouw, de visserij, de jacht en de fruitoogst.”

Opeens komt de zon door de bomen, een prachtig beeld waarvan we allemaal graag een foto maken. “Wat ook nog leuk is om te weten is dat

we een zeer bijzondere afzetmarkt hebben gevonden voor de zeer grillig gevormde eiken. De dierentuin van Apeldoorn was geïnteresseerd om deze te kopen als speeltoestellen voor de apen en ook als grappig gevormde raamkozijnen, waardoor de mensen naar de dieren kunnen kijken”.

Zo zie je maar, dat ‘out of the box’ denken je heel wat op kan leveren.

En dat zien we ook als we dichter bij het huis komen. De eigenaars zijn volledig uitgerust om hun huis (inclusief water) te verwarmen met hout uit hun eigen bos. Er wordt zelfs gekookt op hout! Buiten staan allerhande machines om het hout te verwerken, een mini harvester en uitrijcombinatie (geïmporteerd uit Zweden) en vele soorten zaagen kliefmachines. De zelfgebouwde houtgestookte boiler in de garage achter het huis is zo professioneel geïnstalleerd dat we allemaal onder de indruk zijn. Als ik op mijn klok kijk is het al 18 uur! Door alle indrukken zijn we helemaal de tijd uit het oog verloren. We nemen afscheid van de eigenaars en ik wandel met een hoofd voor inspiratie rap terug richting de bus waar de chauffeur al op ons staat te wachten.

We drinken nog een kloempenbiertje, en bedanken Meindert en Wouter.

Moe maar voldaan stap ik de bus in. Al snel worden mijn ogen zwaar en droom van mijn eigen bos en een houtgestookte boiler. Het was een fijne dag.

De trotse eigenaar van landgoed Dartheuvel geeft uitleg bij zijn machines.

Hout uit eigen bos wordt gebruikt om het huis inclusief water te verwarmen.

Bosinfo | BOSEXCURSIE VELUWE EN UTRECHTSE HEUVELRUG | 5

EXOTEN IN JE BOS: KARMOZIJNBES

Westerse karmozijnbes in de sneeuw

Exoten in je bos: Karmozijnbes Na kaalkap en in jong bos komen bosbeheerders steeds vaker een tot op heden onbekende exotische woekeraar tegen: De Karmozijnbes. Bij nazoeking wordt nog weinig teruggevonden over de deze plant. Tijd voor de bosgroepen om op onderzoek uit te gaan. Waar komt deze ongewenste bosbezoeker vandaan, hoe kwam hij in Europa en wat te doen als het een bedreiging vormt voor de verjonging van gewenste inheemse boom- en struiksoorten?

De karmozijnbes (Phytolacca spp.) is een overblijvende vaste plant die haar originele biotoop tot enkele meters hoog zou worden, doch in onze streken zelden hoger dan zo’n anderhalve meter wordt. De plant heeft dikke, holle, rood aangelopen stengels, die in een heel vroeg stadium soms voor verwarring met de Reuzenbalsemien (een andere exoot) kunnen zorgen. De 10 tot 25 cm lange bladeren zijn langwerpig, spitsuitlopend en gaafrandig. De plant bloeit van eind juni tot half augustus met crèmekleurige bloemen.

De karmozijnbes kent twee varianten: De Westerse karmozijnbes (Phytolacca americana) en de Oosterse Karmozijnbes (Phytolacca esculenta), afkomstig respectievelijk uit Amerika en Azië. Het verschil tussen de westerse en de oosterse 6 | EXOTEN IN JE BOS: KARMOZIJNBES | Bosinfo

karmozijnbes is het best te zien aan de bessen, want de westerse variant heeft simpele trosjes van ronde bessen bestaande uit 10 vergroeide vruchtbeginsels. De vruchtdragende trossen gaan later overhangen.

Terwijl zijn oosterse familielid in het bezit is van aantrekkelijk gevormde besjes (die doen denken aan een kleine braam) met acht vruchtbeginsels in een opstaande aar. De bessen bevatten een kleurstof, waarvan in vroeger tijden de verfstof karmozijn werd gefabriceerd. De diepe penwortel tenslotte is vlezig van aard.

De Amerikaanse indianen die leefden in de oostelijke streken van de huidige Verenigde Staten, aten de zeer jonge scheuten, en groeven de wortels op om als medicijn te gebruiken. Met het purper-rode

sap van de bessen versierden ze gebruiksvoorwerpen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de eerste Europese immigranten in die streken al vlug een aantal van die gebruiken overnamen, en in de gaten kregen

Bessen van de Oosterse karmozijnbes

EXOTEN IN JE BOS: KARMOZIJNBES

Westerse Karmozijnbes (Phytolacca americana)

dat karmozijnbes een kwalitatief zeer goede natuurlijke inkt gaf, die heel duurzaam bleek. Echter naast de vele gebruiksmogelijkheden, ging men al snel rekening houden met de mogelijke nadelen van de plant. Ze kan ook gevaarlijk giftig zijn.

De karmozijnbes werd in Europa ingevoerd in de late 18de Eeuw. In Frankrijk en Noord-Italië werd de plant gekweekt en de jonge scheuten als asperge klaargemaakt. Maar het werd later ook gebruikt door malafide wijnverkopers, om wijnen ‘op te waarderen’ met het sap van de karmozijnbes. Deze praktijken leidde tot een aantal vergiftigingen. Om die reden zou er dan een wet gekomen zijn die voorschreef dat de Karmozijnbes jaarlijks moesten worden

Oosterse karmozijnbes (Phytolacca esculenta)

teruggesneden vooraleer ze bessen konden vormen. In Frankrijk en Portugal zorgde dit mogelijk voor nog meer problemen, lees verder!

Later werd de Oosterse karmozijnbes veel als sierplant in tuinen aangeplant. En nog steeds worden deze aangeboden in tuincentra. Dit is problematisch want de bessen blijken voor vogels niet giftig; ze zijn zelfs zot op de paarse bessen. De zaden kunnen dan na uitscheiding succesvol kiemen. Steeds vaker worden er meldingen gedaan van een verwilderd exemplaar. In Frankrijk, Italie, Portugal, Spanje en Switzerland wordt de soort al officieel als invasief beschouwd omdat deze daar o.a. een gevaar vormt voor de bosverjonging. In Nederland en Vlaanderen is

er nog zeer weinig bekend over het invasieve karakter.

Wat kunnen we aan een mogelijke plaag van oosterse karmozijnbessen doen? Een voorlopige oplossing is om ze met wortel en tak uit de grond te verwijderen als deze natuurlijke verjonging of aanplantingen hindert.

Dat klinkt echter eenvoudiger dan gedacht. Als je de karmozijnbes uit de grond trekt, neem je maar een deel van die lange, sterke penwortel mee. Het volgend voorjaar zal de plant met meerdere stengels uit het resterende stuk wortel opschieten.

Wil je hem rigoureus uit de grond verwijderen, dan dien je hem zo volledig uit te graven, dat er geen enkel stukje wortel meer overblijft.

Bosinfo | EXOTEN IN JE BOS: KARMOZIJNBES | 7

HOUTVERKOPEN

Resultaten Houtverkopen 2016 Bosgroep

Locatie

# bomen

Volume (m³)

Hoogste bod

Prijs/m³

Hoofdboomsoort

BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGKN BGAZ BGAZ BGAZ BGAZ BGAZ BGAZ BGAZ BGAZ

Malle Hoogstraten Merksplas Turnhout Turnhout Oud-Turnhout / Ravels Arendonk Mol-Postel - A - naaldhout Mol-Postel - B - loofhout Mol-Postel - C Geel (Retieseweg) - A Geel (Honkersven) - B Kasterlee Herentals/Grobbendonk (Hazepad) Grobbendonk (Konijnenberg) Lille (Sassenhout) Lille Beerse Rijkevorsel Rijkevorsel Hoogstraten (Minderhout) Hoogstaten (Meerle) Ravels (populierzeedenel) Ravels Turnhout Herentals Herentals Lille (Gierle) Lille (Wechelderzande) Zandhoven Bornem Nijlen Mechelen Puurs Hingene - Bornem Bornem Willebroek

1.001 1.845 2.226 3.597 441 2.155 1.312 1.715 223 499 1.823 379 799 461 515 1.226 6.543 24 139 63 35 23 40 453 87 102 91 74 125 525 236 164 63 7 56 33 102

451,31 1.192,26 918,14 1.657,94 239,80 699,18 676,70 1.792,05 360,85 189,51 771,16 107,38 236,24 184,86 290,26 669,99 2.446,56 24,44 186,44 89,05 151,69 114,60 111,68 579,03 255,78 112,79 79,63 195,21 32,63 484,09 133,36 75,85 105,57 43,05 62,93 118,35 127,91

€ 14.444 € 45.100 € 32.900 € 68.800 € 68.800 € 14.200 € 21.900 € 102.800 € 102.800 € 102.800 € 26.600 € 26.600 € 4.300 € 4.150 € 7.100 € 20.900 € 78.500 ingehouden € 4.886 € 4.886 € 8.026 € 8.026 € 2.626 € 15.156 € 10.068 ingehouden ingehouden € 6.635 ingehouden € 16.156 ingehouden € 750 ingehouden ingehouden ingehouden ingehouden ingehouden

€ 32,00 € 37,83 € 35,83 € 36,25 € 36,25 € 20,31 € 32,36 € 43,89 € 43,89 € 43,89 € 30,28 € 30,28 € 18,20 € 22,45 € 24,46 € 31,19 € 32,09

grove den, Corsicaanse den, larix grove den, fijnspar, zomereik, Corsicaanse den, Amerikaanse eik, grove den fijnspar, larix, Corsicaanse den Amerikaanse eik, zomereik, berk, grove den,fijnspar, Corsicaanse den, grove den larix, fijnspar, Corsicaanse den, grove den Amerikaanse eik, beuk fijnspar Corsicaanse den, grove den Amerikaanse eik grove den,fijnspar grove den, Corsicaanse den grove den, Corsicaanse den Corsicaanse den, larix, grove den grove den, Corsicaanse den populier populier populier populier populier populier populier, Amerikaanse eik, zomereik populier populier populier populier populier Corsicaanse den, grove den, larix fijnspar Corsicaanse den populier populier populier populier populier

€ 26,21 € 26,21 € 52,91 € 52,91 € 23,51 € 26,17 € 39,36 € 33,99 € 33,37 € 9,89

In oktober en november 2016 werden door de Antwerpse Bosgroepen weer heel wat houtloten op de markt aangeboden. Zowel bij brandhout als industriehout zagen we een lichte daling in de prijs per volume. Op deze pagina vind u een uitgebreid overzicht van de diverse loten die werden aangeboden op de openbare houtverkopen voor industriehout.

8 | HOUTVERKOPEN | Bosinfo

HOUTVERKOPEN

Bosgroep Locatie

# bomen

Volume (m³) Hoogste bod

Prijs/m³

Hoofdboomsoort

BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGZK BGAN BGAN BGAN BGAN

Balen (Schepenenbroek) Balen & Mol (Volsbergenbossen) Balen (St. Hubertuslaan) Heist-o/d-Berg (Broekstraat) Heist-o/d-Berg (Vogelroedestraat) Heist-o/d-Berg (Peremansheidestraat) Heist-o/d-Berg (Warandestraat) Heist-o/d-Berg (Kazernestraat) Heist-o/d-Berg (Krombeekweg) Herentals (Broekhoven) Hulshout (Stekkestraat) Hulshout (Goorstraat) Westerlo (Kwachtstraat) Westerlo (Kwachtstraat) Balen & Mol (Heidehuizen) Mol (Ring Mol) Mol (beukenhoflaan) Balen (Stotert) Balen (Straalheide A) Balen (Straalheide B) Balen & Meerhout (Volsbergenbossen) Heist-o/d-Berg (Noord) Herentals (Bertheide) Heist-o/d-Berg (Jachtlaan) Heist-o/d-Berg (Heibergstraat loofhout) Heist-o/d-Berg (Heibergstraat naaldhout) Heist-o/d-Berg (Hooiweg) Heist-o/d-Berg (Zuid) Herentals (Kasteel de Warande) Herentals (De Ghellincklaan) Herselt (Limberg) Hulshout (Oude Provinciebaan) Westerlo-Heultje (Oude Westmeerbeekseweg) Westerlo-Voortkapel (Ernest Claesstraat) Brecht Brecht Schilde Wuustwezel

140 58 161 163 70 65 192 132 133 244 240 53 40 40 5.147 282 46 4.453 372 706 1.529 878 809 478 91 756 453 369 36 104 946 1.401 437 110 2.068 88 322 425

184,54 87,00 350,42 229,70 61,90 160,60 543,35 254,10 224,46 432,84 447,43 134,68 43,32 101,55 2.369,47 159,02 72,59 1.802,96 120,66 282,09 561,15 424,79 256,30 426,24 115,88 454,71 388,88 159,64 66,81 101,98 435,98 517,57 152,07 62,34 827,98 89,55 232,23 332,01

€ 7.500 ingehouden € 14.600 € 8.157 ingehouden € 5.012 € 14.220 € 8.402 € 8.087 € 16.356 € 14.162 € 6.800 ingehouden ingehouden € 84.994 € 84.994 € 2.300 € 63.900 € 9.080 € 9.080 € 11.500 € 18.387 € 18.387 € 14.700 € 7.088 € 10.600 € 10.100 € 4.160 € 3.430 ingehouden € 14.300 € 16.576 € 3.200 ingehouden € 26.509 € 1.350 € 7.111 € 10.111

€ 40,64

BGAN

Zoersel

236

326,27

€ 9.800

€ 30,04

populier populier populier populier populier populier populier populier populier populier populier populier populier populier grove den, Corsicaanse den, zeeden, fijnspar, thuya grove den, fijnspar Amerikaanse eik, beuk, robinia grove den, fijnspar, larix, Corsicaanse den Amerikaanse eik, robinia grove den grove den, Corsicaanse den Corsicaanse den, larix, grove den Corsicaanse den, fijnspar grove den, Corsicaanse den zomereik, Amerikaanse eik grove den, Corsicaanse den Corsicaanse den, Douglasspar grove den zomereik, populier fijnspar, populier grove den, Corsicaanse den Corsicaanse den grove den, Corsicaanse den grove den, fijnspar grove den, zomereik, berk, Amerikaanse eik Amerikaanse eik, zomereik, paardenkastanje grove den, larix Amerikaanse eik, Douglasspar, fijnspar, larix, Corsicaanse den, grove den, zomereik Amerikaanse eik, zomereik, berk, beuk, robinia, larix, populier

€ 41,66 € 35,51 € 31,21 € 26,17 € 33,07 € 36,03 € 37,79 € 31,65 € 50,49 € 35,87 € 35,87 € 31,68 € 35,44 € 22,55 € 22,55 € 20,49 € 27,00 € 27,00 € 34,49 € 61,17 € 23,31 € 25,97 € 26,06 € 51,34 € 32,80 € 32,03 € 21,04 € 32,02 € 15,08 € 30,62 € 30,45

Statistieken Bosgroep BGKN BGZK BGAN BGAZ

hout op stam aangeboden (m3) 14.817 12.187 1.808 1.151

Bosgroep Bosgroep Kempen Noord Bosgroep Kempen Noord Bosgroep Zuiderkempen Bosgroep Zuiderkempen Bosgroep Antwerpen Noord Bosgroep Antwerpen Zuid

boomsoort populier den+loofboom populier den+loofboom den+loofboom den+loofboom

# bomen aangeboden 28.016 21.134 3.139 1.186

aantal m3 per boom 0,53 0,58 0,58 0,97

gewogen gemiddelde prijs € 28,15 € 34,28 € 32,34 € 31,29 € 30,35 € 30,19

IN CIJFERS: Totaal aantal bomen aangeboden (#)________________________ 53.475 Totaal volume aangeboden (m3)_____________________________ 29.963 Aantal loten verkocht_________________________________________ 51 Aantal loten ingehouden_______________________________________ 16 Gemiddelde prijs overal den+loofbomen____________________ € 31,53 Gemiddelde prijs overal populier__________________________ € 30,25

Heeft u interesse om uw bos te laten dunnen en deel te nemen aan een openbare verkoop, neem dan contact met ons op.

Op de achterkant van deze Bosgazet kunt u zien welke bosgroep actief is in de gemeente waar uw bos ligt.

Bosinfo | HOUTVERKOPEN | 9

BOSGROEP KEMPEN NOORD

Bosgroep Kempen Noord creëert bijkomend leefgebied voor adder De Bosgroep Kempen Noord organiseert regelmatig kleinschalige natuurbeheerwerken in privébossen. Ook afgelopen najaar zijn er weer heel wat werken gebeurd. In Beerse werd een bestaande heideplek van zo’n 10 are in het bos drie keer zo groot gemaakt en verbonden met omliggende heideterreinen.

Zo ontstond er bijkomend een geschikte habitat voor de adder.

Het bos waar de werken gebeurden is gelegen in de Schrieken in Beerse en is zo’n 7,5 hectare groot. Het gaat om een bos van Corsicaanse den, een uitheemse naaldhoutsoort. In het zuidelijke deel van het bos ligt er een oud, klein heiderestant, waarvan de eigenaar nog wist dat er in zijn jeugd nog adder heeft gezeten. Rond het bos heeft de natuurvereniging Natuurpunt in het recente verleden al grootschalige natuurbeheerwerken uitgevoerd. Hierbij werden grote

stukken bos gekapt en geplagd om zo opnieuw heide te creëren. Bij dat plaggen wordt de organische bovenlaag van de bodem, zeer kleine plantenresten dus, met een graafmachine weg geschraapt. Hierdoor wordt de bodem opnieuw verarmd en komt oude zaden van heideplanten naar boven.

De Bosgroep Kempen Noord heeft het kleine heideveldje wat groter gemaakt tot zo’n 30 are en dit tevens verbonden met de omliggende terreinen. “Het is zeker niet onze bedoeling om het bos te laten verdwijnen”, legt Wim Boonen, coördinator van de bosgroep uit. “Wel willen we voorkomen dat de bestaande open plek in het bos op termijn helemaal overschaduwd wordt. Bovendien kunnen op deze manier typische heidesoorten, waaronder de adder, zich opnieuw op deze plek vestigen.”

De zon schijnt weer door de bomen na kleinschalige werken in de Schrieken

Deze werken werden gerealiseerd met steun van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). Ze passen binnen het verbeteren van Europees beschermde habitats en het ondersteunen van Europees beschermde soorten.

Privé-eigenaars helpen Europees beschermde natuur In het najaar voerden Bosgroep Kempen Noord en Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete natuurinrichtingswerken uit in de Balderij in Kasterlee. Het doel hiervan is Europees beschermde natuur herstellen. Dit gebeurt op gronden van privé-eigenaars.

De graafwerken rond de vijver van afgelopen najaar zijn een volgende stap in een hele reeks van beheerwerken in de Balderij; een gevarieerd gebied in de vallei van de Kaliebeek met oude eikenbossen, moerassen, open water en graslanden. Het maakt deel uit van een Natura 2000-gebied, een netwerk van Europese topnatuurgebieden. Met deze werken wil Bosgroep Kempen Noord de natuurkwaliteit verhogen en soorten zoals glassnijder, variabele waterjuffer en waterviolier meer kansen geven. De werken werden mogelijk gemaakt dankzij subsidies van het Agentschap voor Natuur en Bos. Eigenaar Bart Stockmans is opgetogen met het resultaat: “Ik vind het resultaat fantastisch. Het is een absolute aanrader voor andere boseigenaars. Het bos en de vijver hebben een volledige gedaanteverandering ondergaan. Zo zijn alle exoten weg en zijn er open ruimtes gecreëerd voor inheemse bomen en planten. De samenwerking met de Bosgroep is top met een open communicatie en veel respect voor elkaars ideeën.”

Eerder werd in de Balderij alle boomopslag van een grote drijftil verwijderd. Dit is een mosrijke, drijvende plantenmat.

De kwaliteit van dit zeldzaam natuurfenomeen, ook gelegen op private grond, is zo groot dat het bij de beste van de provincie Antwerpen hoort. Door gerichte kappingen en aanplantingen zullen we in de loop van 2017 de oude eiken- en moerasbossen herstellen. Zo is de toekomst van deze natuurparel verzekerd!

10 | BOSGROEP KEMPEN NOORD | Bosgroepnieuws

BOSGROEP KEMPEN NOORD

Poelkikker © Nico Van Gelder

Poelkikker krijgt extra ruimte Bij een privé-eigenaar in Rijkevorsel zijn afgelopen jaar inrichtingswerken uitgevoerd aan een ven.

Met deze werken willen de initiatiefnemers een bijkomend leefgebied creëren voor de zeldzame poelkikker.

Het ven is gelegen vlak bij het natuurgebied Het Blak in Beerse en behoort tot de vroegere eigendom van de Boerenbond. In 2013 kwamen de bossen en dreven in handen van een nieuwe eigenaar en sindsdien heeft het gebied een metamorfose ondergaan. Tot voor twee jaar was van het ven niet veel te zien. Waar de plas 100 jaar geleden nog in een heideterrein lag, werd het nu werd aan het oog verborgen door een bos van Corsicaanse dennen. De bomen waren zelfs tot op de oever geplant.

Hierdoor viel er nauwelijks licht op het ven, kon er geen wind over het water waaien en vielen er veel naalden en bladeren in het water.

In 2014 liet de Bosgroep Kempen Noord als eerste maatregel een strook van 20 meter bomen rond het ven wegkappen. Tegelijk werd ook de rest van het omliggende bos uitgedund. Recent is er echter een volgende fase van de beheerwerken gestart. De resterende boomstronken zijn weggefreesd en het ven is uitgebaggerd. Alle oude plantenresten zijn uit de plas geschept met een rupskraan. Hierdoor wordt de voedselarme situatie hersteld die eigen is aan zo’n ven. Tot slot worden de oevers aangeschuind en is het omliggende terrein geplagd. Bij het plaggen schraapt een kraan al het plantaardig materiaal weg van de bodem. Hierdoor krijgt planten zoals

heide terug kans om hier te kiemen.

Rudi Wouters, beheerder van het gebied, is tevreden met de werken. “Het donkere, dichte bos heeft plaats gemaakt voor een mooi open ven. Dit project bewijst ook dat private eigenaars ook een steentje kunnen bijdragen aan de Vlaamse natuurbescherming.”

Door deze werken hopen bosgroep en beheerder een geschikt leef- en voortplantingsgebied te creëren voor de poelkikker. Dit amfibie is een Europees beschermde soort die extra bescherming krijgt binnen de Vlaamse instandhoudingsdoelstellingen. Daarom kon De Bosgroep Kempen Noord dan ook rekenen op Vlaamse en Europese financiële ondersteuning, o.a. van het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling. Ook andere soorten zoals salamanders en libellen zullen weldra kunnen profiteren van een nieuw leefgebied.

Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling Europa investeert in zijn platteland Bosgroepnieuws | BOSGROEP KEMPEN NOORD | 11

BOSGROEP KEMPEN ZUIDERKEMPEN NOORD

Leden van de bosgroep Kempen Noord vzw kunnen vanaf nu kiezen of ze effectief of adviserend lid willen worden.

Zes maanden Bosgroep Kempen Noord: Wat verandert er voor mij?

In juni 2016 fuseerden de Bosgroep Kempense Heuvelrug en de Bosgroep Noorderkempen tot Bosgroep Kempen Noord. Voor u als boseigenaar veranderde er niet onmiddellijk veel. Ook in de toekomst blijven we u een kwalitatieve, professionele dienstverlening aanbieden rond duurzaam bosbeheer. Wat verandert wel?

Wat wel verandert, is uw lidmaatschap. Tot hiertoe waren bij de Bosgroep Kempense Heuvelrug alle boseigenaars effectief lid. Zij hadden dus aanwezigheids- en stemrecht tijdens de algemene vergadering en konden zich kandidaat stellen om bestuurder te worden. Per juni 2016 hebben we onze leden gevraagd om een keuze te maken.

Ofwel wordt u opnieuw effectief lid van de Bosgroep Kempen Noord en behoudt u deze rechten. Ofwel wordt u adviserend lid. Zo geniet u van onze volledige dienstverlening, maar hebt u geen aanwezigheids- en stemrecht tijdens de algemene vergadering. Tot slot zijn er nog sympathiserende leden, namelijk personen of organisaties zonder bos die wel de bosgroep genegen zijn. Voormalige leden-boseigenaars van de Bosgroep Noorderkempen vroegen we ook opnieuw de keuze te

12 | BOSGROEP KEMPEN NOORD | Bosgroepnieuws

maken tussen effectief en adviserend lidmaatschap.

Effectieve leden die drie algemene vergaderingen afwezig zijn zonder te verwittigen, zullen automatisch terugvallen op het statuut van adviserend lid. Uiteraard kunnen zij opnieuw effectief lid worden, op voorwaarde dat de raad van bestuur hiermee instemt. In september stuurden we alle voormalige leden van Bosgroep Kempense Heuvelrug en Bosgroep Noorderkempen een brief hierover. Heeft u hierop al gereageerd dan hoeft u niets meer te doen.

Heeft u de brief niet ontvangen of nog niet gereageerd? Gelieve dan contact op te nemen met Annick Vangenechten (T 014/85.90.16 of annick.vangenechten@provincieantwerpen.be )

BOSGROEP KEMPEN NOORD

Wandel het nieuwe jaar tegemoet in Domeinbos Hoge Vijvers!

Vijvers zal je niet vinden in het natuurgebied Hoge Vijvers, wel 500 hectare bos, graslanden en akkers. We nodigen onze leden, vrijwilligers en personeel graag uit om dit stukje natuurschoon in het noorden van ons werkingsgebied te beleven tijdens een nieuwjaarswandeling met gezellige receptie op 28 januari.

Tot het midden van de negentiende eeuw waren in en om de Hoge Vijvers geen bossen te bekennen. Voor de ontginning van de heide, kende het gebied een typisch heidebeheer en turfwinning. Hierdoor ontstonden verschillende vijvers in dit hooggelegen gebied. Rond 1897 werd een groot deel echter bebost door een private ontginner.

Vandaag de dag wordt het gebied in Arendonk tussen het Kempens kanaal en de Nederlandse grens, beheerd door ANB. Samen met de boswachter stippelde de Bosgroep een wandeling uit van ongeveer een uur, geïnspireerd op de nabijgelegen prijswinnende ‘Talanderwandeling’ (wandeling van het jaar 2014). We wandelen over onverharde paden

Zin om mee te wandelen? We spreken af te: Talander vzw De Lusthoven 88 - 2370 Arendonk- op 28 januari om 14 uur Deze activiteit is gratis maar enkel voor leden, personeel en vrijwilligers van de Bosgroep Kempen Noord.

Je kunt je inschrijven tot en met donderdag 18 januari via Noor de Laat: noor.delaat@provincieantwerpen.be of T 014/85.90.17

door hoge naaldbossen met brede dreven en open plekken met heide en weidse vergezichten.

Na de wandeling is er een gezellige receptie in ‘Talander’ een woon- en werkplek voor volwassenen met een verstandelijke beperking. De bewoners en medewerkers van Talander zullen onze zielen verwarmen met warme drankjes en gezonde winterse kost.

De nieuwe Raad van Bestuur: iets voor u?

Noteer alvast de middag van 25 maart maart in uw agenda. Die dag zal dit jaar onze Algemene Vergadering plaatsvinden. Het zal de eerste ‘echte’ Algemene Vergadering zijn van de Bosgroep Kempen Noord vzw. Tijdens deze vergadering zal een nieuwe Raad van Bestuur verkozen worden.

De nieuwe Raad van Bestuur bestaat volgens de statuten uit maximaal 15 leden waarvan naast de Provincie Antwerpen, minstens één gemeente, één kleine privébosbeheerder en één grote privébosbeheerder (bos groter dan 5 ha). Bovendien moet de raad uit een oneven aantal leden bestaan.

Heeft u zelf interesse om bestuurder te worden van onze nieuwe fusiebosgroep, geef dan een seintje aan onze coördinator Wim Boonen (kempennoord@bosgroep.be of 014/85.90.18). Bent u momenteel adviserend lid (zonder stemrecht), dan zal de raad van bestuur uw lidmaat-

schap eerst moeten omzetten in een effectief. Ook leden die willen stemmen, moeten doorgeven dat ze effectief lid willen worden. Kandidaten moeten zich ten laatste 5 dagen voor de Algemene Vergadering gemeld hebben.

Bosgroepnieuws | BOSGROEP KEMPEN NOORD | 13

BOSGROEP ZUIDERKEMPEN

Bosgroep palmt landbouwdag in

Zaterdag 10 september, een bloedhete nazomerdag. Op de Landbouwdag in Wiekevorst stellen de vrijwilligers van de Bosgroep een stralende infostand op. Je vraagt je misschien af: wat doet een bosgroep op een landbouwdag? Wel, we waren overdonderd door de aandacht die we kregen van het publiek, allen buitenmensen die al te graag kwamen luisteren. Aan de goede ambiance op dit evenement hebben we ook bijgedragen met onze ‘takkenkwis’, het maken van vogelhuisjes en tal van spelletjes voor de kinderen. Maar ze kennen er de bosgroep nu vooral door het kampioenschap ‘Kloempenpaalwerpen’.

Het record ligt op 13,4m, u bent allen uitgenodigd om volgende keer ook een poging te wagen. Een dikke pluim voor alle vrijwilligers die deze mooie activiteit mogelijk gemaakt hebben!

Buurtbos/Voedselbos zoekt eigenaar!

Wil jij als eigenaar iets extra doen met je bos? Dan is een buurtbos misschien iets voor u!

Buurtbossen zijn kleinere bossen dichtbij een woonwijk, dorpskern, woonzorgcentrum of in midden van industriegebied waar mensen even kunnen ontspannen, op adem komen of inspiratie opdoen om dan door te gaan met hun druk leven. Buurtbossen worden samen met de omwonenden ingericht en onderhouden, zo willen we de buurtbossen een onderdeel maken van de woonwijk. Bosgroep Zuiderkempen kan eigenaars ondersteunen om hun bos open te

stellen als buurtbos. We gaan bekijken wat de eigenaar ziet zitten, wat de noden zijn van omwonenden en hoe we het bos kunnen inrichten om aan beiden te voldoen.

Naast buurtbossen gaat Bosgroep Zuiderkempen ook bossen omvormen tot voedselbossen. Het telen van eetbare

14 | BOSGROEP ZUIDERKEMPEN | Bosgroepnieuws

zwammen in bossen, aanplanten van zaad- en besdragende struiken en bomen, etc. Wil jij als boseigenaar eetbare zwammen zoals shiitake, oesterzwammen, etc. telen in je bos?

Heb je zin om meer voedselplanten in je bos te brengen? Neem dan contact op met Bosgroep Zuiderkempen!

BOSGROEP ZUIDERKEMPEN

Weer een speelbos bij in Laakdal Dankzij de samenwerking tussen Bosgroep Zuiderkempen vzw, Gemeente Laakdal en boseigenaars kunnen de kinderen van VeerleHeide weer volop ravotten in een nieuw speelbos.

In de toekomstvisie van Bosgroep Zuiderkempen is het doel opgenomen dat elk dorp een speelbos moet hebben tegen 2020. In 2015 heeft Bosgroep Zuiderkempen samen met de gemeente Laakdal en de jeugdbewegingen gekeken waar nood was aan een speelbos en waar de kinderen momenteel spelen. In Veerle-Heide hebben twee eigenaars (kerkfabriek en dekenaat) hun bossen opengesteld als speelbos, in totaal goed voor 1,2 hectare.

Het speelbos werd op 22 oktober officieel opengesteld voor de spelende kinderen van jeugdbeweging KLJ en Basisschool 't Schanske.

Kloempen hebben geen geheimen meer voor Bosgroepen In de bossen van de Zuiderkempen hebben werknemers en vrijwilligers van de Vlaamse Bosgroepen de cursus “Kloempen planten” gevolgd.

Tijdens een interessante dag vol tips en tricks hebben we de geheimen van het planten van kloempen geleerd.

Wat is voldoende licht voor kloempen

om op te groeien? Wat moet ik doen met hinderlijke bramen en kruiden voor het aanplanten? Hoeveel bomen moeten in een kloemp? Wat is de ideale menging in kloempen? Al deze info is voor onze medewerkers nu zo klaar als een klontje.

Even een tipje van de sluier lichten. Wist je dat… … het aantal bomen in een kloemp tussen 25 en 50 zit … de bomen in kloempen meestal 1x1m geplant worden … kloempen meestal van één boomsoort zijn maar soms ook in het midden een soort wordt geplaatst met rondom een schaduwboomsoort als begeleiding. … niet alle boomsoortenmengingen mogelijk zijn in kloempen. Zo kan je best geen zomereik met beuk mengen, de beuken zullen de eiken wegconcurreren. Een menging van boskers en gewone esdoorn is dan weer wel mogelijk. … planten onder de schaduw van andere bomen zeker mogelijk is en voor sommige soorten zoals beuk en linde zelf aan te raden is

Bosgroepnieuws Bosgroepnieuws| BOSGROEP | BOSGROEP NOORDERKEMPEN ZUIDERKEMPEN | 15

BOSGROEP ANTWERPEN NOORD

Terugblik op 2016 en vooruitkijken naar 2017 tijdens onze jaarlijkse Algemene Vergadering Op donderdag 23 maart 2017 brengt onze jaarlijkse Algemene Vergadering ons naar een boeiend groen gebied in Brecht. We ontdekken het gebied De Merel met zijn rijke historische geschiedenis van heide en mestpacht tot het huidige lokale bosbeheer en ook onze recent uitgevoerde aanplantingen. Nadien wordt op wandelafstand de Algemene Vergadering gehouden op de locatie van Camping De Groene Linden, met een toelichting van de realisaties van 2016 en een vooruitblik naar 2017. We ronden af met een gezellige receptie onder boseigenaars. Van harte welkom!

Programma

Op wandel tijdens onze AV 2016 in Brasschaat!

16.00u gegidste wandeling doorheen domein De Merel, Brecht 19.00u Algemene Vergadering • Verwelkoming en goedkeuring verslag AV 2016 • Realisaties 2016 en Vooruitblik 2017 • Voorstelling en goedkeuring jaarrekening 2016, aangevuld met toelichting van de kastoezichter • Voorstelling en goedkeuring begroting 2017 • Kwijting aan de bestuurders voor het gevoerde bestuur • Rondvraag 20.45u Receptie met mogelijkheid tot kennismaking met collega-boseigenaars Afspraakplaats: Samenkomst op donderdag 23 maart om 16u aan de parking in Camping De Groene Linden Adres: Camping De Groene Linden, Schotensteenweg 62-64, Brecht Inschrijving: Zowel voor de wandeling als de vergadering is vooraf inschrijven noodzakelijk vóór vrijdag 10 maart 2017 Ofwel • per mail naar antwerpennoord@bosgroep.be of • per telefoon naar 03/355.09.40

Aan de slag in het bos!

Op 20 oktober vond de jaarlijkse brandhoutverkoop van Bosgroep Antwerpen Noord plaats. Plaats van afspraak was het Vrieselhof in Ranst. Zo’n 700 m³ brandhout verdeeld over 35 loten werd per opbod aangeboden. Negentien loten gingen van de hand voor een gemiddelde prijs van 9 € per m³. Op 12 loten werd geen bod uitgebracht, en 4 boseigenaars hielden hun lot in wegens een te laag bod.

De brandhoutkopers gaven aan nog met volle houtvoorraden te zitten door de voorbije zachte winters. Enkel vlot bereikbare loten met voldoende volume Amerikaanse eik konden op interesse in het publiek rekenen.

Mogelijk dat een strenge winter de dalende interesse en brandhoutprijzen kan doen kenteren.

De onverkochte loten werden opnieuw aangeboden in een naverkoop. Op het moment van schrijven waren hiervan nog geen resultaten bekend.

Heb je interesse in brandhout? Wens je onze jaarlijkse brandhoutcatalogus te ontvangen?

Word je graag op de hoogte gehouden van onze brandhoutverkoop?

Bezorg dan je contactgegevens via antwerpennoord@bosgroep.be of 03/355.09.40.

16 | BOSGROEP ANTWERPEN NOORD | Bosgroepnieuws

BOSGROEP ANTWERPEN NOORD

Grote belangstelling voor de aanplanting van een schitterend geboortebos!

Zondag 6 november verzamelde een 170-tal gezinnen zich in de Schippersdreef om samen met andere jonge Brechtenaren een nieuw bos te realiseren. Vol enthousiasme en bij droog weer staken meer dan 230 kinderen samen met hun familie vanaf 10 uur ‘s morgens de handen uit de mouwen om maar liefst 2390 nieuwe bomen te planten.

Brecht in samenwerking met de Gezinsbond, Bosgroep Antwerpen Noord en Regionaal Landschap de Voorkempen, lokte meer dan 600 inwoners naar de Schippersdreef voor een gezamenlijke aanplant.

Het resultaat is een heus geboortebos met symbolisch een aantal grotere geboortebomen omringd door een schitterende variatie aan inheemse struik- en boomsoorten. De Bosgroep zette zijn vrijwilligers in om de aanplanting vlot te laten verlopen en om de nodige tips en tricks rond ‘hoe plant je een boom’ mee te geven.

Nadien ontving ieder kind een heus boomdiploma en konden aanwezigen nagenieten met warme soep, tevreden kijkend op het nieuwe bos!

In februari 2016 plantten heel wat lagereschoolkinderen uit Brecht een eerste stuk bos.

Op zondag 6 november was de uitbreiding in handen van kinderen geboren tussen 2010 en 2016 en hun familie. Het geslaagde evenement, een organisatie van de gemeente

Meer dan 5 km bosrand geplant in de woonbossen van Essen Een zestiental boseigenaars van de Horendonkse bossen en woonbos De Wildert in Essen hebben zaterdag zelf hun samengestelde bosrandpakketten geplant.

In totaal gaat het over 1.490 inheemse struiken. Met ondersteuning van de Bosgroep Antwerpen Noord promoot de gemeente Essen de aankoop en aanplant van heel wat inheemse struiksoorten. Uit het uitgebreide aanbod kozen de eigenaars zo'n 1.490 stuks hazelaar, haagbeuk, meidoorn, hulst waardoor de soortenvariatie sterk verhoogt. Bovendien realiseert iedere boseigenaar met deze

aanplant een nieuw biotoop voor vlinders, bijen en allerhande vogels in de bosrand. "Het initiatief van de Bosgroep Antwerpen Noord en de gemeente Essen zorgde intussen voor meer dan 5,6 kilometer

nieuwe bosrand gerealiseerd bij 61 eigenaars. Voor de provincie Antwerpen is het van groot belang om dit initiatief te blijven promoten", aldus gedeputeerde Rik Röttger.

Bosgroepnieuws | BOSGROEP ANTWERPEN NOORD | 17

BOSGROEP ANTWERPEN ZUID

Verslag brandhoutverkoop 2016 Een vaste traditie in het najaar zijn de brandhoutverkopen. Op vrijdagavond 21 oktober ging de verkoop van Bosgroep Antwerpen Zuid door in Koningshooikt.

We kozen voor een aangename setting in café ’t Lammeke en het zaaltje was maar nipt groot genoeg voor alle geïnteresseerden. Maar waren de resultaten ook goed? U leest het hieronder.

De Bosgroep had een divers aanbod voorzien, van voornamelijk loofhout,

voor een totaal van ruim 600 kubieke meter verdeeld over 31 loten. In totaal werd dit jaar 358 kubieke meter effectief verkocht (18 loten), voor een gemiddelde prijs van € 9,30 per kubieke meter.

Er lijkt de laatste 2 jaar wat minder vraag naar brandhout in onze regio.

Met de zachte winters hebben mensen voldoende houtvoorraad om nog een winter te overbruggen.

Gezien de mindere vraag naar brandhout kunnen de kopers wat

kieskeuriger worden. Loten die wat minder eenvoudig te exploiteren zijn – bv. naast een spoorweg of met natte bodem – geraken moeilijker verkocht. Naaldhout en grotere loten zijn ook wat minder in trek.

Kleinere loten met Amerikaanse vogelkers deden het dan weer goed, de prijzen per kubieke meter moeten niet veel meer onder doen voor het gemiddelde. Naar gewoonte waren ook de loten met Amerikaanse eik in trek onder de aanwezigen. Deze gaven de hoogste prijzen met als uitschieter een lot aan €52 per kubieke meter.

Al bij al blikken we tevreden terug op onze brandhoutverkoop. De weloverwogen kapping van een aantal bomen stuurt het bosbeheer in de goede richting en levert de eigenaren nog een centje op!

Infowandeling Bebossing van landbouwgrond Op zondag 3 december werden 35 leden en sympathisanten van Bosgroep Antwerpen Zuid voortreffelijk ontvangen bij de familie Teughels in Leest. Het afgelopen decennium heeft de familie Teughels meerdere hectaren landbouwgrond aangekocht en bebost, in verschillende stappen. De boomsoorten bestaan voornamelijk uit zomereik en gewone es en in mindere mate hazelaar en zwarte els. De aanplantingen zijn allen bijzonder goed geslaagd, met zeer weinig uitval en een meer dan voorspoedige groei.

De wandeling startte in de mist maar al snel trok de hemel helemaal open. Met een wandeling doorheen bestanden die opeenvolgend aangeplant zijn in 2004, 2006 en 2009, konden we mooi de evolutie in groei en natuurlijke takreiniging vergelijken. Deze boseigenaren hebben geen schrik van een experimentje. Zo werd in 2009 een perceel met zomereik beplant en tegelijk ingezaaid met een wildakker bloemenmengsel met o.a. phacelia. Dit bleek een uitstekende bodembedekker die pas na drie tot vier jaar onderdrukt werd door de opgroeiende eikjes, waarna open plekken op de bosbodem verschenen.

Tijdens deze uitstap werd met de aanwezigen een bescheiden monitoring programma opgestart om de groei van een aantal bomen bij te houden. In groep hebben we toekomstbomen aangeduid en concurrenten geschalmd. Deze bomen worden achteraf nog opgemeten en de data volgens soort en locatie zorgvuldig genoteerd.

Door dit op regelmatige basis te herhalen kunnen we ons later een idee vormen van de groeisnelheid van de bomen en hoe deze verloopt in de tijd. Een erg interessant initiatief van de boseigenaar!

Na een korte discussie op het terrein rond technische aandachtspunten bij het bebossen van landbouwgrond, sloten we een geslaagde middag af ten huize Teughels waar we verwend werden met drank en hapjes.

18 | BOSGROEP ANTWERPEN ZUID | Bosgroepnieuws

BOSGROEP ANTWERPEN ZUID

Mama Kathleen Op woensdag 9 november zijn Kathleen Vanderheyden en haar echtgenoot Tim de trotse ouders geworden van een prachtzoon. Flor is zijn naam. Alle 3 stellen ze het prima.

De bosgroep verwelkomt deze jongste telg van 49 cm en 3,015 kg van harte!

Bestuurder bij de Bosgroep! Iets voor u?

Op de Algemene Vergadering (AV) van 2017 staan naast de jaarlijkse agendapunten, zoals de jaarrekening, begroting en inhoudelijke werking, ook de verkiezing van een nieuwe Raad van Bestuur op het programma.

Elk werkend lid van Bosgroep Antwerpen Zuid vzw kan zich kandidaat stellen om bestuurder te worden.

Indien je het beleid binnen de Bosgroep mee wilt sturen, of actief wilt nadenken over de optimalisatie van onze werking, aarzel dan niet en stel je kandidaat voor verkiezing in de Raad van Bestuur!

Voor meer informatie over de functie van bestuurder of voor het indienen van je kandidatuur, kan je vanaf half februari terecht bij coördinator Kathleen Vanderheyden (antwerpenzuid@bosgroep.be of 03/355.09.40). Intussen kan je hiervoor terecht bij Gijs Bracke (dezelfde contactgegevens). Je kan je aanmelden tot uiterst 17/4/2017.

Save the

Date:

Raad van Bestuur Bosgroep Antwerpen Zuid vzw. Vlnr.: John Maes, Koen Van der Haegen, Chris Van de Peer, Paul Van den Bossche, Bert Van Gils (personeel), Peter Geuens, Johan Teughels; onderaan: Martine Van Goethem, Luc Van Elsacker en Kathleen Vanderheyden (personeel). Niet op de foto: Magda Van Loon Marian Gerard, Andy Van de Vijver en Rik Röttger.

Hou alvast 30 april 2017 vrij in je agenda voor de Algemene Vergadering van Bosgroep Antwerpen Zuid! Zoals gewoonlijk wordt rond 11u gestart met een wandeling in Zandhoven, gevolgd door de AV om dan af te sluiten met een receptie. De exacte locatie volgt in de officiële uitnodiging!

Bosgroepnieuws | BOSGROEP ANTWERPEN ZUID | 19

BOSINFO: WWW

World Wide Web

Hip en trending? In dit nieuws item verzamelen we interessante video’s, foto’s en weetjes van het internet, die de laatste nieuwtjes uit bosbouwland voor u samenvat. Zin in meer nieuws en entertainment? Surf naar de links onder de items!

Kulning? Watte?

‘Kulning’ of ‘herding’ is a typische Scandinavische muziekvorm, vaak gebruikt om vee (koeien, geiten, etc.) te roepen die overdag op de hoger gelegen vlakten grazen. ’s Avonds moeten deze weer op stal. Door op een zeer hoge toonhoogte voor de beesten te zingen, meestal door vrouwen, komen ze gehoorzaam naar beneden.

Mogelijkerwijs zouden met het geroep ook predatoren, zoals wolven en beren, afgeschrikt worden… maar dat is niet het belangrijkste doel van het ritueel. Ben je benieuwd naar hoe dit klinkt aan de rand van een prachtig Scandinavisch bos?

Ga naar: youtube/6fglBL7eQIA

CO² neemt toe, fotosynthese ook!

De huidige klimaatmodellen onderschatten de positieve invloed van planten en bomen op de opwarming van de aarde. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van Amerikaanse wetenschappers. Planten en bomen nemen tegenwoordig meer koolstofdioxide op uit de lucht in vergelijking met tien jaar geleden.

Maar is het verschil groot genoeg om de klimaatverandering te vertragen?

Lees verder op: futureearth.org/blog/2016-nov-22

De wolf terug in Wallonië?

Na 118 jaren van afwezigheid - en evenveel geruchten over een mogelijke terugkeer - heeft de wolf opnieuw zijn weg gevonden naar ons land. Eind november berichtte De Standaard van zeer geloofwaardige getuigenissen van jagers over een wolf In Masbourg in de provincie Luxemburg. De kans is groot dat de in Luxemburg gespotte wolf ‘op doorreis’ was: ‘In een roedel bestaat veel concurrentie onder de mannetjes, waardoor enkelen geregeld op zoek gaan naar nieuw terrein.’ Van de vestiging van een voltallige roedel is voorlopig nog geen sprake , maar de wolf staat aan onze poorten. ‘Hij zal komen, al weten we niet precies wanneer.’

20 | BOSINFO: WWW | Bosinfo

Het hele artikel lezen? www.standaard.be

BOSINFO: WWW

Wie afgelopen jaar met kerst geen spar maar een échte den in huis wilde hebben, kon terecht in Het Nationale Park De Hoge Veluwe in Nederland. Onder het motto: ‘Een grove den behoud zijn naalden langer dan een spar’, werd hiervoor veel reclame gemaakt. De beheerders markeerden een plek in het park waar bezoekers gratis een boom uit konden kiezen, afzagen en meenemen.

Dit was niet alleen bedoeld als een leuk gezinsuitje, ook de natuur in het park werd hiermee geholpen. De dennenbomen groeien namelijk op unieke, open stuifzandgebieden. Door de bomen te verwijderen, zal het bijzondere landschap open blijven en niet dichtgroeien.

Een goed idee? Wellicht komt deze trend volgend jaar ook naar Vlaanderen?!

Zaag je eigen kerstboom

Meer informatie op: hogeveluwe.nl/nl/agenda/zaag-jeeigen-kerstboom

Bos als dokter

Kunnen bossen mensen genezen? Er zijn steeds meer aanwijzingen dat contact met groen en zicht op groen goed is voor de gezondheid. Vooral het rustgevende en herstellende vermogen van bos en natuur lijkt daarbij van belang. Voorbeelden uit onderzoek zijn: sneller herstel van een stressvolle gebeurtenis, beter concentratievermogen en meer zelfbeheersing. Een belangrijk voordeel, want in Vlaanderen kampt bijna 30 procent van de werknemers met werkdruk en stress. Vooral mensen met een chronisch te hoog stressniveau zijn gebaat met een bezoek of verblijf in de natuur.

Hierover werd een prachtig filmpje gemaakt. Om het positieve effect van groen te ervaren hoef je er zelfs niet middenin te staan. Alleen maar naar groen kijken reduceert de stress al.

Geen tijd voor een wandeling vandaag?

Bezoek dan in ieder geval de volgende link eens: healingforest.org

Bosinfo | BOSINFO: WWW | 21

ACTIVITEITEN

zo 12 maart 2017 De geheimen van het Bemortelbos ‘Bemortel’ is een historische benaming die al eeuwenlang meegaat op deze locatie in SintKatelijne-Waver. De huidige boseigenaren deden beroep op Bosgroep Antwerpen Zuid om een beheerplan uit te werken. Dit bos is een restant van het Waverwoud, de voorjaarsflora met o.a. Bosanemoon is een subtiele bevestiging van de leeftijd en ecologische waarde ervan. Maar waar is het oude kasteel, zichtbaar op de Ferrariskaart (1775), nu gebleven en wat doet die steile aarden wal middenin het bos? Ontdek samen met Bosgroep Antwerpen Zuid de woelige geschiedenis van dit kleine maar prachtig stukje bos en hoe de eigenaren dit in de toekomst met zorg gaan beheren.

Gids: Bert Van Gils Organisatie : Bosgroep Antwerpen Zuid vzw Afspraak : Zondag 12 maart om 11u. Afspraak in Sint-Katelijne-Waver, aan de kruising van de Wilsonstraat en Muilshoek.

Inschrijven: Meer informatie en inschrijving via Bosgroep Antwerpen Zuid Tel. 03/355.09.40, email: antwerpenzuid@bosgroep.be

do 23 maart 2017 De rijke geschiedenis van De Merel (Brecht) donderdag Wat ooit een uitgebreide heidevlakte was, viel in de loop der historiek onder mestpacht.

Een toch wel aparte industrie die tot vandaag evolueerde tot een waardevol gebied voor toerisme, recreatie en natuureducatie.

Recent werd ook nieuw bos geplant door scholieren en gezinnen, met ondersteuning van de bosgroep.

Reden genoeg om samen het verleden en de toekomst te ontdekken.

Organisatie Bosgroep Antwerpen Noord vzw Afspraak Donderdag 23 maart om 16u op de parking van Camping De Groene Linden, Schotensteenweg 62-64, Brecht Inschrijven Meer informatie en inschrijving via Bosgroep Antwerpen Noord Tel. 03/355.09.40, email: antwerpennoord@bosgroep.be

Gegidste wandeling doorheen de natuurpracht in het werkingsgebied van Bosgroep Antwerpen Noord

di 28 maart 2017 Algemene vergadering vzw. Bosgroep Zuiderkempen Alle leden van de vzw. Bosgroep Zuiderkempen zijn van harte uitgenodigd op de jaarlijkse algemene vergadering die zal doorgaan op dinsdag 28 maart om 19u00 in het Cultureel Centrum Zwaneberg van Heist-op-denberg, Cultuurplein 1, 2220 Heist-op-den-Berg . Gelieve de datum vrij te houden in de agenda. Een persoonlijke uitnodiging volgt nog.

Ontdek samen met Bosgroep Antwerpen Zuid de woelige geschiedenis van dit prachtige stukje bos.

22 | ACTIVITEITEN | Bosinfo

Organisatie Vzw. Bosgroep Zuiderkempen Afspraak Dinsdag 28 maart 2017 om 19:00 Inschrijven Tegen 20 maart 2017

ZOEKERTJES EN ADVERTENTIES

ZOEKERTJES Particulieren die bos, hout of tweedehands bosmateriaal zoeken of willen verkopen, kunnen hier gratis een zoekertje plaatsen. Via deze

rubriek komen geïnteresseerden met elkaar in contact. De bosgroep beperkt haar inbreng tot het geven van informatie en advies en waakt erover dat het zoekertje bosgerelateerd is. Voordat het zoekertje gepubliceerd wordt, ondertekent de eigenaar een toelating. Het zoekertje bevat maximum 200 tekens (incl. spaties). Het zoekertje verschijnt eenmalig in de Bosgazet. Als u het wil herhalen, dient u opnieuw een aanvraag in. De publicatie van het zoekertje is geen garantie voor de verkoop. De zoekertjes worden ten laatste op 15 mei, 15 augustus, 15 november of 15 februari naar antwerpennoord@bosgroep.be gestuurd. Een zoekertje bevat minstens volgende informatie: • Bos: ligging, oppervlakte, type bos (loof/gemengd/naald/populier), telefoon en/of e-mailadres • Hout: gemeente, staand/liggend/gekliefd, soort, hoeveelheid, prijs, telefoon en/of e-mailadres • Tweedehands machines/hulpmiddelen/veiligheidskledij: gemeente, beschrijving, merk, prijs, telefoon en/of e-mailadres Hebt u interesse? Ga dan zeker naar www.provincieantwerpen.be en druk in het vakje ‘zoeken’ het trefwoord “BOSGAZET” in en laat hier uw zoekertje en gegevens achter!

TE KOOP Beukenbos te koop in Oostmalle 0,7400 ha Ter hoogte van Fazantenlaan 18.500 euro 0472/63.95.75 of maria.andre@telenet.be

Bungalow in naaldbos 0,6725 ha Ginderbuiten te Mol “Kalminksche Hoeve” Prijs overeen te komen Stijn Tel. 03/667.77.66 of Gert 0479/27.90.53 of info@verhuurbeheer.be

Te koop: Bosgrond naald- en loofbos 0,5034 ha gemeente Balen (Keiheuvel/De Most) Prijs overeen te komen.

Toon Joos tel. 0031/622.799.754 of joostoon@skynet.be

Te koop gemengd bos 0,2370 ha Perceel “Kattenhagen” Prijs overeen te komen De Cock Arthur: 0472/77.43.88

Wie de bomen kapt mag het hout gratis meenemen 0,6000 ha Gelegen MOL Ginderbuiten Koen: 0496/50.15.02 of Berghmanskris@hotmail.com

Bosgrond Naaldbos 0,2898 ha gemeente Retie (Postelsebaan) Prijs overeen te komen.

Toon Joos tel. 0031/622.799.754 of joostoon@skynet.be

ADVERTENTIES Bedrijven die een advertentie willen plaatsen in de Bosgazet, kunnen het reglement en de prijzen opvragen op antwerpennoord@bosgroep.be. De advertenties moeten een meerwaarde zijn voor de boseigenaars in kader van bosbeheer of bosarbeid.

Ze worden daarom gescreend of ze al dan niet bosgerelateerd zijn.

Te koop bos 2,5025 ha Ginderbuiten te Mol “Kalminksche Hoeve”, ntestraat Langsheen Zuiderring via Le 70.000 euro 0495/23.49.94 of andre.vleugels1@telenet.be

Bosinfo | ZOEKERTJES EN ADVERTENTIES | 23

Bosgroep Antwerpen Noord vzw Vrieselhof, Schildesteenweg 99, 2520 Ranst Tel.: 03/355.09.40 Fax.: 03/355.09.45 Mail: antwerpennoord@bosgroep.be Coördinator: Karolien Devriendt • 0475/75.77.98 Adj.-coördin.: Jan Valckx • 0472/45.19.70 Adviseur: Gijs Bracke • 0470/21.38.94 Medewerkster: Britt Van Cotthem

Bosgroep Kempen Noord vzw Hoge Mouw, Lichtaartsebaan 45, 2460 Kasterlee Tel.: 014/85.90.19 Fax.: 014/85.90.21 Mail: kempennoord@bosgroep.be Coördinator : Wim Boonen • 0474/74.17.31 Adj.-coördin.: Greeven Kevin • 0477/63.12.47 Chris Meeuws • 0478/45.51.38 Dennis Berckmans • 0472/50.05.11 Noor de Laat • 014/85.90.17 Joost Malliet • 0477/93.25.51 Medewerkster : Annick Vangenechten Elly Maes

Bosgroep Zuiderkempen vzw

Bosgroep Antwerpen Zuid vzw Vrieselhof, Schildesteenweg 99, 2520 Ranst Tel.: 03/355.09.40 Fax.: 03/355.09.45 Mail: antwerpenzuid@bosgroep.be Coördinator: Kathleen Vanderheyden • 0476/76.18.25 Adj.-coördin.: Bert Van Gils • 0476/86.80.01 Adviseur: Gijs Bracke • 0470/21.38.94 Medewerkster: Marleen Brosens

Kamp C, Britselaan 20C, 2260 Westerlo Tel.: 014/27.96.57 Fax.: 014/27.96.69 Mail: zuiderkempen@bosgroep.be Coördinator: Jan Seynaeve • 0474/99.99.35 Adj.-coördin.: Pieter-Jan Swinnen • 0478/78.20.22 Jeroen Truyen • 0475/80.73.36 Hans Van Lommel • 0474/85.91.11 Medewerkster: Rebecca Himschoot

Medewerker terreinwerkzaamheden Chris Meeuws : 0478/45.51.38 Mail: chris.meeuws@provincieantwerpen.be

In samenwerking met:

De Bosgazet verschijnt viermaal per jaar, het is een uitgave van de Antwerpse Bosgroepen en wordt zowel digitaal als per post verstuurd naar onze leden en geïnteresseerden. Verantwoordelijke uitgever en eindredactie: Noor de Laat , Secretariaat en vormgeving: Britt Van Cotthem, Bosgazet: Schildesteenweg 99, 2520 Ranst , tel: 03/355.09.40, fax: 03/355.09.45, e-mail: antwerpennoord@bosgroep.be

website: www.bosgroepen.be