SP 1999 28(3)

KOPIJ CLUBS & CENTRA AANGESLOTEN BIJ DE AFDELING PARACHUTESPRINGEN VAN DE NEDERLANDSE VERENIGING VOOR LUCHTVAART S CC CH VV DZ TV ID ST WE SS

secretaris centrumchef clubhuis vliegveld dropzone(s) type(n) vliegtuig(en) - aantal springers - inflight door springtijden - weekeinden - sunset

M r sq BP

huur materiaal - rond - square bak voor precisie - met naam DZ indien niet op vliegveld

V B R S ON C H CH JHB

voeding - bar - restaurant - snacks overnachting - camping - hotel - clubhuis - jeugdherberg

EERSTE NEDERLANDSE PARACHUTISTEN CLUB S: Annemiek van Gessel, Jacob Romanstraat 4, 4827 HB Breda, telefoon 076-5875870.

4700 BK Roosendaal, email en)Jc@tref.nl.

CH: Vliegveld Seppe, telefoon 0165-320955.

VV: Seppe DZ: diverse TV: C-182/4ID ST: WE 8.00-SS M: sq BP: geen V: B S ON: C H CADETTEN PARACHUTISTEN VERENIGING S: Gemrna Koenen, Kasteelplein 10, 4811 XC Breda, telefoon 076-5273420,

Post: Postbus 1436,

email g.koenen@kma.nl.

NOORD NEDERLANDSE PARACHUTISTEN CLUB S: Anita Teenstra, Postbus 1587, 9701 BN Groningen, telefoon 050-3122027 email robo@inn.nl.

CH: VV Eelde, telefoon 050-3094499.

VV: Eelde DZ: VV, Winde TV: C-206/6 ST: WE: 9.00-20.00, zomertijd vrijdag: 18.00-20.00 M: sq BP: VV V: B R S ON: C H CH SKYDIVE ROTTERDAM, THE FtYING DUTCHMEN S: Marianne Biesbroek, Mient 160, 2564 KS Den Haag, CH: Zaventembaan 5, 3045 AR Rotterdam, telefoon 010-4159450, fax 010-4158421.

VV: Zestienhoven DZ: Pijnacker, Rhoon TV: PC-6/10 ID ST: dinsdag, woensdag 17.00-SS, vrijdag 13.00-SS, zaterdag: 08.00-SS, zondag: 10.30-SS M: sq BP: Rhoon V: BRS ON: H PARACENTRUM AMELAND S: Peter Liemberg, Grote Rozenstraat 16b, 9712 TH Groningen, telefoon/fax 050-3129837.

Post (van 1 april t/rn 30 oktober): Postbus 72, 9163 ZL Nes, Arneland, email peamlnd@Wxs.nl.

CH: Gemeentelijk Vliegveld Ameland, Strandweg 21, 9162 EV Ballum, telefoon/fax 0519-554880.

VV: Ameland DZ: VV TV: C-182/4ID, C-206/6 ST: medio april- medio oktober, dagelijks 9.00-18.00 rn.u.v. donderdag 9.00-13.00 M: sq V: B R S ON: C H CH PARACLUB FLEVO S: Nicolette Huisman, Trekvogelweg 58-B, 3815 LN Amersfoort, telefoon 033-4752257.

CH: VV Lelystad, Arendweg 13, 8218 PD Lelystad, telefoon 0320-288569.

VV: Lelystad DZ: Kavel E-24, Knarbos TV: C-206 turbine/B ID ST: zaterdag: 1O.00-SS (20.00), zondag: 10.00SS (19.00) BP: DZ M: sq V: B R S ON: C PARACENTRUM HOOGEVEEN S: Peter Schmeink, De Oudendijk 16, 8061 DA Hasselt, telefoon 038-4774950.

Post: Postbus 567, 7900 AN Hoogeveen, email parahoogeveen@freemail.nl.

CH: PIesmanstraat 14, 7903 EE Hoogeveen (geen post), telefoon 0528-271150.

VV: Hoogeveen DZ: VV, Echten TV: C-207/7 ST: WE, feestdagen M: sq BP: W V: B R S ON: CH, C PARAVERENIGING KORPS COMMANDO TROEPEN S: Geert Fredrix, Enargietdijk 35, 4706 HZ Roozendaal, telefoon 0165-560874.

CH: Comrnandobaan 4, 4706 CL Roosendaal, telefoon 0165-543920 toestel 155.

TV: F-27/ea. 35 PARACHUTISTENCENTRUM MIDDEN NEDERLAND S: Ellen Bussemaker, Bijlstraat 42, 1402 PM Bussurn, telefoon 035-6923245.

Post: Postbus 76, 1230 AB Loosdreeht.

CH: W Hilversum, Noodweg 52, 1213 PZ Hilversum, telefoon 035-5771849.

VV: Hilversum DZ: Maartensdijk, Westbroek, Wijk bij Duurstede, W TV: C-206 turbine/6 ID, C-182/4 ST: zaterdag: 09_00-20.00, zondag: 11.00-18.00, maandag + vrijdag: 13.00-20.00, dinsdag: 17.00-20.00 M: sq BP: geen V: BON: CH PARACENTRUM ZEELAND BV CC: Henk Post, adres zie CH, email henk-post@hotmail.com.

CH: Calandweg 4, 4341 RA Arnemuiden, telefoon 0113-612910, fax 0113-612511.

VV: Midden Zeeland DZ: diversen TV: C-182/4 ID ST: woensdag tjm zondag, juli en augustus dagelijks V: B R S ON: C H

M: sq

SP

FEBRUARI 2000

Kopij voor de volgende SP (februari) uiterlijk 15 januari 2000 op het redactieadres: De Eerensplein 21, 2593 NB Den Haag (email chudiak@freeler.nl). Aanbieden op 3,5 inch HO-diskettes, 230 MB optical cartricges, Aangeven op diskette: naam operating system (MS-DOS of Apple), naam pakket (bijv. MS Word) en filenaam. Per artikel een aparte file en een print van de tekst. Of aanbieden per email.

Later ingeleverde kopij kan helaas niet meer worden opgenomen in het hierboven aangegeven nummer.

Anders ingeleverde kopij kan niet worden verwerkt.

Foto's voorzien van naam en adres en gegevens over de foto zelf: waar, wie, wanneer en door wie gemaakt.

Let op dat de tekst niet vlekt, want dan is de onderliggende foto onbruikbaar! Dia's niet in glas geraamd opzenden, want in 90% van de gevallen breekt het glas en is de dia onherstelbaar beschadigd.

De maximale vergoeding voor geplaatste foto's is f 10,- voor zwart/wit, f 15,- voor kleur en f 20,voor een voorplaat. Declaraties via het HBP.

ABONNEMENT

SP

Natuurlijk wist u al dat u op de SP een los abonnement kunt nemen. Tot nu toe was dat slechts mogelijk voor een heel kalenderjaar voor het bedrag van f 50,-. Vanaf nu is het ook mogelijk een halfjaar abonnement te nemen en wel vanaf juli voor het bedrag van f 27,50. U kunt dit aanmelden door het betreffende bedrag over te maken op postgiro 68810 van de KNVvL met vermelding van 'abonnement SP'.

VERZAMELBANDEN Er zijn verzamelbanden voor de SP verkrijgbaar: turkooizen-blauwe linnen banden met donkerblauwe opdruk van het bekende SP logo op de voorkant en rug. Door middel van metalen pernetles kunnen drie jaargangen per band worden opgeborgen. Op deze manier houdt u uw verzameling SP'en compleet en bij de hand en het staat nog mooi in de boekenkast ook.

De banden kosten f 17,50 per stuk, afgehaald bij de KNVvL in Den Haag. Per post komt er voor één exemplaar f 7,50 kosten bij; voor twee stuks f 8,50, voor drie stuks f 9,50, voor vier en vijf stuks f 11,-.

Het totaalbedrag dient te worden overgemaakt op giro 179618 van de KNVvL onder vermelding van 'verzamelbanden SP' en met opgave van het aantal.

Berg uw bladen netles op!

PARA CENTRUM TEXEL BV CC: Herrnan Landsman, Postweg 128, 1795 JS De Cocksdorp-Texel, telefoon 0222-311464, fax 0222-311414, ernail pct@avnet.eo.uk.

CH: idem als boven.

VV: Texel DZ: W TV: C-208/15 ID, C-206/6, C-206/5, AN-2/13 + L-410/18 juni tjm september ST: 08.3020.00 dagelijks m.u.v. zondag: 10.00-20.00 M: r sq BP: DZ V: B R S ON: C H VERENIGING PARACHUTISTEN CENTRUM TEUGE S: S.I.M. Meijer-Miltenburg, Bolkskamp 25, 7576 GH Oldenzaal, telefoon 0541-510586.

Parachutisten Centrum Teuge.

Zie verder Nationaal

STICHTING NATIONAAL PARACHUTISTEN CENTRUM TEUGE CC: Harm van de Gevel, De Zanden 11-D, 7395 PA Teuge, telefoon 055-3231604, fax 055-3231603, email npct@para-teuge.nl.

CH: 'De Wolk', zelfde adres, telefoon 055-3231842.

VV: Teuge DZ: W TV: C-206 turbine/6 ID, C-208B Grand Caravan/18 ID ST: dagelijks 9.00-20.00, zondag 10.00-20.00 M: sq BP: DZ V: BRON: C H CH VERENIGING NEDERLANDSE PARACLUB TU-ZEVEN S: Nick Horstman, Kiebitzweg 10, D-27446 Selsingen, BRD, telefoon 00-494284926494, fax 927141. Post: VNPC TU-Zeven, Napo 880-S-99, 3509 VC Utrecht, ernail Tu-zeven@bigfoot.eorn.

CH: VV Seedorf, BRD, telefoon 00-4942817515730, fax 00-4942817515731.

VV: Seedorf DZ: W TV: C-206 turbine/ê ST: WE 10.00-SS, juni t/rn september woensdag, donderdag 17.00-SS M: sq BP: DZ V: 8 S ON: C H PARACHUTISTS OVER PHORTY SOCIETY NEDERLAND (POPS-NL) S: Jan Overtoom, Dorpsweg 165c, 3082 LK Rotterdam, telefoon 010-4296971.

Voor de feestdagen: een stemmige plaat van Leo de Bruin. We zien Els van Huizen tijdens een freestyle sprong boven Hoogeveen.

7

Arjen Slager praat met leden van de achtmansteams die aan de NKP deelnamen.

8

Jeroen Dijkman doet verslag van de Califonië Tour met PCT.

DUBBELE NULLEN ... door Nathalie Chudiak

9

Wim Velthuizen is naar de World Pops Meet in Canada geweest en kwam daar veel bekenden tegen.

Het voorbereidingstraject voor de Millennium Expeditie naar de Zuidpool door Nathalie Chudiak.

10

Plane Sense, de eerste aflevering van een rubriek over de combinatie vliegen en springen door Flip Colmer. Ditmaal met een Nederlandse bijdrage van Arjan Hartman.

13

15

Berichten over het Nederlandse en Franse luchtruim.

Stabiliteit en manoeuvreerbaarheid in skydiving. Deel één van een wetenschappelijk artikel van Wladimir Milosavljevic en Tamara Koyn, vertaald door Dick Romkema.

16 20

Pilotchute in Tow, vertaald en bewerkt door Arjen Slager.

21

Freeflight Rules, een artikel van Jaap le Poole.

23

Een sprong uit een UItralight door Arjen Slager in ValIon Pont

Wat houdt ons allen bezig in deze tijd (behalve natuurlijk parachutespringen)?

Juist ja, het millennium!

De een met angst en beven voor wat er allemaal mis kan gaan en de ander met pretlichljes in de ogen voor alle feestplannen.

Uw redactrice gaat het combineren: de spanning van een extreme sprong met de ontspanning van 24 uur nieuwjaar vieren!

Dat kan en wel op de zuidpool! Het zou ook op de noordpool kunnen, maar afgezien van het feit dat ik daar al zeven keer was, is het er in december te koud en te donker ...

Nee, dan de zuidpool: we hopen op een lekker zomers weertje met een graadje of min 25, een zacht briesje en de hele dag (en nacht) een zonnetje' En natuurlijk 24 uur lang Nieuwjaar! Wat wil je nog meer voor zo'n mijlpaal ...

Vier jaar dromen en keihard werken, gaat werkelijkheid worden en - ik waarschuw jullie alvast - daarvan zal uitgebreid verslag worden gedaan in de SP. In deze uitgave staat al iets over de voorbereiding.

Dus, beste lezers, commentaar over "daar heb je haar weer met d'r pool-verhalen" laat me deze keer even Siberisch, sorry Antarctisch koud. Wil je het niet lezen, sla je het maar over.

Maar hoe en waar en met wie je het ook wil vieren, ik wens iedereen een hele bijzondere en speciale jaarwisseling toe.

Vergeet de nullen van het jaartal 2000 en onthoudt alleen de twee voor alle goede zaken: dubbel geluk, dubbel plezier, dubbel gezond, maar ook dubbel veilig en zeker weten: dubbele duities'

E.

De sfeerfoto onder de champagne en oliebollen is gemaakt door Ted Rudd, een freeflycameraman.

We zien Machiel Ruyterkamp in sitfly en Norma Pritschow in headdown boven Lake Taupo in Nieuw Zeeland.

Dus geven wij zondag 2 januari van 16 tot 18 uur een nieuwjaarsborrel.

d'Arc.

4

Springstof

6

Paramedia

11

Cone Loek

19

Blue Bytes

22

Ingezonden Brieven

24

Materiaal

26

Wedstrijdkalender Opleidingskalender Materiaalmarkt

• G)!

~I s:1

• }>I

WWW. PERFORMANCE·VARIABLE.com Parachute Equipment and more

: zl Performance Variabie * Airport Saarlouis-Dliren * D-66798 Wallerfangen * Germany * Phone +49-6837-91707

SPRINGSTOF SKYDIVERS

PUREVISION

ARE BEAUTIFUL PEOPLE ...

NATHALlE CHUDIAK - Bausch & Lomb heeft een contactlens ontwikkeld die je 30 dagen lang dag en nacht kunt dragen. Deze speciale lenzen, genaamd PureVision TM, laten aanzienlijk meer zuurstof door dan gewone lenzen dankzij een speciale AerGel technologie. Je traanvocht stroomt eenvoudig door je lens, zodat je geen droge ogen krijgt. Volgens de fabrikant zijn ze zo comfortabel dat je vergeet dat je ze in hebt. Geen gedoe meer met uithalen, schoonmaken en inzetten: 30 dagen lang! Ideaal voor luie para's! Als je lensdragen bent, kun je je opticien vragen voor een gratis proef. Laat ons iets weten!

•

WK AUSTRALIË NATHALlE CHUDIAK - Het verslag van de Wereldkampioenschappen FS4, FS8, Skysurf, Freestyle en de Wereldcup FS4 voor dames, die van 20 tot 30 oktober in Australië zijn gehouden, was helaas niet op tijd binnen bij de redactie om in deze editie te worden gepubliceerd. Hier zijn wel alvast wat resultaten: FS4: winnaar Frankrijk, Nederland 16de, totaal 25.

FS8: winnaar USA, Nederland 11de, totaal 13.

Skysurf dames: winnaar USA, totaal 8 teams.

Skysurf heren: winnaar Rusland, Nederland 14de, totaal 19.

Freestyle dames: winnaar Frankrijk, Nederland llde, totaal 11.

Freestyle heren: winnaar Australië, Nederland 7de, totaal 12.

De wereldcup FS4 voor dames is gewonnen door Engeland, totaal waren hiervoor 4 teams in de strijd .•

Vincent van Laethem maakte deze plaat van een dubbele tandem in chute-assis. Waar het is en wie het zijn, is helaas niet bekend.

VERGADERSCHEMA 2000 AFDELINGSBESTUUR PARA Woensdag 19 januari Woensdag 23 februari (telefonisch) Woensdag 29 maart Woensdag 26 april (telefonisch) Woensdag 24 mei Woensdag 28 juni (telefonisch, begroting 2001) Woensdag 26 juli (vaststellen begroting 2001) Woensdag 6 september Woensdag 11 oktober (telefonisch) Woensdag 15 november Woensdag 13 december (telefonisch) Woensdag 17 januari 2001 LEDENRAAD PARA Maandag 13 maart (10 juni deelbegrotingen commissies) Maandag 19 juni Maandag 18 september (begroting 2001) Maandag 18 december

Reisverzekeringen

Reguliere aanvangstijd AB: 19.30 uur Locatie Den Haag KNVvL Reguliere aanvangstijd LR: 20.00 uur Locatie steeds nader bekend te stellen EXAMEN/TECHNISCHE COMMISSIE 10 januari (telefonisch) 7 februari 6 maart 3 april (telefonisch) 1 mei 5 juni (telefonisch) 3 juli 4 september 2 oktober (telefonisch) 6 november 11 december

specialist in verzekeringen voor (Para-)sport zoals speciale OngevallenUitrusting- en Reisverzekeringen Nieuw Baarnstraat 5 • 3743 BN BAARN Tel: 035 - 541 3635 • Fax: 035 - 542 33 75

•

PARADATA FELICITATIES Mieke en Willem De Boo Bonnier met de geboorte van hun zoon Yesse op 9 augustus.

Herman Landsman en Karina Willerup met de geboorte van hun zoon Matt op 7 november.

Kees Debie en Marijke de Vries met de geboorte

van hun zoon Jurie op 12 november.

Louis en Ans van de Moosdijk met de geboorte van hun zoon Mees.

BETERSCHAP Harm van de Gevel.

FALLSCHIRMSPORT NATHALlE CHUDIAK - In het Oostenrijks/Duitse blad Fallschirm Sportmagazin staat in het nummer van december aangegeven dat de hoofdredacteur en uitgever Fritz Wegerer 'om persoonlijke redenen' stopt met het blad. Na 21 jaar houdt Fritz het voor gezien.

Dat is een groot verlies voor het Duits sprekende deel van Europa, want Fritz maakte elke maand een tijdschrift dat er goed uitzag, veel informatie bevatte over wedstrijden en evenementen, maar ook over techniek en achtergronden op het bestuurlijke vlak.

Hij was bijna altijd aanwezig op internationale vergaderingen en Symposia en maakte daarvan uitgebreide verslagen evenals van alle wedstrijden waarbij hij als scheidsrechter aanwezig was. Niet vermeld wordt wie de toorts overneemt en of die überhaupt wordt overgenomen. We wensen hem succes met verdere plannen en hopen hem toch nog vaak op de internationale skydive-scene tegen te komen.

•

AFDELINGS BESTUURS NIEUWS Breedtesport Beleidsplan (ABB) Het ABB is goedgekeurd door het AB para. In het kader hiervan is subsidie aangevraagd bij NOC*NSF voor een onderzoek marktverkenning. Dit onderzoek kan door een van de clubs of centra, of door de afdeling zelf gebeuren. Dit onderzoek zal in ieder geval een doelgerichte mailing kunnen bewerkstelligen.

Website afdeling Parachutespringen Het adres van de website is veranderd: nu kan worden ingelogd op www.parachute.nl. Het oude adres www.parachute-nl.org blijft voorlopig nog gehandhaafd, doch het continueren hiervan zal nader geëvalueerd worden.

Vakantie HBP Het afdelingssecretariaat zal vanwege vakantie van het HBP in de periode 24 januari t/m 18 februari alleen op dinsdagen en donderdagochtenden geopend zijn. Voor vragen omtrent leden- en financiële administratie kunt u wel elke dag terecht bij de telefoonnummers van KPMG (zie onder).

Wijziging leden- en financiële administratie Aangezien de leden- en financiële administratie buiten de KNVvL is geplaatst, zijn de volgende contactnummers per heden van toepassing: Ledenadministratie: 070·3382210, Daisy Vrolijk, email: vrolijk.daisy@kpmg-ms.com.

Financiële administratie: 070-3382200, Robert de tange, email: delange.robert@kpmg-ms.com.

De algemene fax is: 070·3382274.

Postadres: KPMG·KNVvL ledenadministratie, Postbus 19008, 2500 CA, Den Haag.

Voor alle duidelijkheid: ALLE vragen over ledenadministratie (aan-jafmelding, betalingen, adreswijzigingen) lopen via deze adressen.

SPORTCOMMISSIE

NIEUWS

Rekenmodel NOC*NSF dopingcontroles NOC*NSF heeft onlangs aan alle sportbonden een reSelectiecriteria EK en WK, 2000 en 2001 kenmodel toegezonden inzake dopingcontroles. Hierin De selectiecriteria voor 2000 zijn nu ook te bekijken op staat een formule die de kans op controle aangeeft. de website van de afdeling.

Voor 2000 is er een totaal aantal controles mogelijk van De Sportcommissie heeft ten aanzien van de WK's in 1750. In grote lijnen komt dit neer op de volgende crite2001 gedurende de World Air Games, die eind junij be- ria: 1) elke (niet) Olympische bond heeft een gelijke gin juli plaatsvinden, het volgende besloten. 2000 zal te- kans om in aanmerking te komen, 2) des te meer topvens selectiejaar zijn voor de WAGjWK's in 2001. Een sporters, des te meer controlekans, 3) hoe meer dopingteamjindividu dat zich heeft geselecteerd voor een EK of gevoelig een bond, des te meer controles, 4) elke bond WK in 2000 zal dus tevens worden voorgedragen voor krijgt een minimum aantal controles. Vooral dat laatste is relevant aangezien de KNVvL een kleine bond is en de WAG. Geïnteresseerden kunnen de criteria opvragen bij het se- niet echt dopinggevoelig lijkt. Het exacte aantal controles zal in 2000 worden bekendgemaakt. cretariaat te Den Haag. Wel gaarne je discipline vermeIden.

RIGGERCOMMISSIE NIEUWS Resultaten World Cup of Champions Bij de World Cup of Champions Freefall Style & Accuracy Examen Valschermtechnici: 25 en 26 maart.

Landing is Paul Gommers Jr., huidig Nederlands kamLokatie: Parachute Case. pioen precisiespringen, als achtste geëindigd bij het on- Kosten f 300, ter plaatse te voldoen (cash). derdeel precisie. De afdeling kon de uitzending helaas Examen Vouwbevoegdheid: opgave vóór 1 februari as. bij HBP te Den Haag. niet ondersteunen, aangezien wereldbekers als zodanig niet door NOC*NSF gesubsidieerd worden en de sport1 april: theoriedag. Avendus College te Apeldoorn. commissie geen gelden in haar begroting voor dit evene- 11 november: examen. Locatie volgt. ment had opgenomen. Toch wil de SC hierbij Paul GomKosten: f 300 op giro 179618 KNVvL te Den Haag, vermeiden 'examen VB para' of cash te voldoen op theoriemers feliciteren met het bereikte resultaat. Zeker in het dag. sterke deelnemersveld is dit een verdienstelijke prestaDe voorjaarsvergadering van de VVV is op 15 maart. tie.

Brochure NOC * NSF Het NOC*NSF heeft op 29 september van het Nationaal Coachings Platform gehouden over 'succesvol leiderschap dividuen'. Een verslag van dit seminar het HBP.

ERRATA jl. in het kader NCP een seminar voor teams en inis te verkrijgen bij

Helaas zat er een foutje in de data voor de hulpinstructeursopleiding 2000. De data die achterin de SP zijn opgenomen in de rubriek Opleidingen zijn aangepast.

•

Hoofd Bureau Para

wegens verwachte drukte vragen

Paracentrum Texel en Paracentrum Zeeland voor het seizoen 2000: Freelance tandemmasters m/v die gedurende het hele seizoen de tandempassagiers begeleiden.

Een AFF-bevoegdheid is een pré.

Assistent instrukteurs m/v die op Texel gedurende het seizoen de A-kursussen verzorgen en operationele werkzaamheden verrichten.

Gevraagd wordt o.m.: - KNVvL Hl-nummer - flexibel en enthousiast Geboden wordt o.m.: - seizoen- of periodekontrakt - (beperkt) gratis springen op werkdagen - gepast salaris - leerzame periode in leuke werksfeer

Gevraagd wordt o.m.: - vakmanschap en uithoudingsvermogen - regematige beschikbaarheid - geschikt voor het werken in teamverband Geboden wordt o.m.: - een uitgebreid klantenaanbod - leuke werksfeer

Freelance fotograaf/video springers m/v

Trainees m/v,

l

die gedurende het hele seizoen de vaste staf assisteren door het uitvoeren van vouwchecks en pack jobs, het begeleiden van kursisten, het aftanken van vliegtuigen, onderhoudswerkzaamheden uitvoeren e.d.

Gevraagd wordt o.m.: - minimaal B-brevet en bij voorkeur eigen spring materiaal - bereidheid 6-daagse werkweek - uitstekende conditie, verantwoordelijkheids gevoel en accuratesse Geboden wordt o.m.: - lange, intensieve werkdagen - beperkt gratis springen - zakgeld regeling - een leerzame periode

voor het vastleggen van de tandemsprongen. Een tandem-bevoegdheid is een pré.

De funktie-eisen en hetgeen wij bieden, komen overeen met de funktie van tandemmaster.

Belangstellenden kunnen een briefje met relevante informatie sturen aan: Paracentrum Texel BV, t.a.v. Sirnon Woerlee, Postweg 128, 1795 JS De Cocksdorp.

NATHALlE CHUDIAK - Schreven wij in juni 1997 over verzekeringsgigant NN die springen had ontdekt als reclamemiddel, moeten wij nu de in dat bericht aangegeven kritiek enigszins terugnemen. Enigszins, want de associatie parachutespringen en risico's nemen wordt natuurlijk nog steeds gelegd. In dit geval voor een 'zachte landing bij terugval van inkomen door arbeidsongeschiktheid'.

De springfoto is wel stukken beter dan de vorige keer en de kreet 'zachte landing' ook, want toen stond er 'je kunt ook wel eens een slechte landing maken ... ' (Met dank aan Yolande van Gelderen.)

Ook van Yolande: adviseurs in bedrijfsautonlatisering 'Nobel van Dijk & Partners' slaan de handen ineen onder de kreet' automatiseren is elkaar vinden'. We zien in de So.c <, advertentie uit het Financieel Dagblad een wel zeer aparte grip voor het viermanssterrelje in het midden. Volgens inzendster Yolande wel eens leuk om te proberen!

'Inspiration Art' heeft volgens eigen zeggen voor elke werkplek een exclusieve poster.

Onder de kop 'Teamwork' zien we een prachtige avondhemel met viermanster. Daaronder de kreet: 'Het delen van de twijfel, de spanning, het werk, het plezier en het succes: dat is teamwork'. Als dat geen inspiratie voor elke werkplek is ...

•••"'''''I- •• Ja.:',.....OiItoI'''iIO.d''~ O"_ •••.••••.•••• _"' .••.ht',..'.•• Op de voorplaat van de KIJK van januari '99 ••• __ ~.~ W.J'~"',.,.•• ,"'l:>O_ prijkt een foto van een exit uit de MEN. Op -,.. .... ""'_ .....•...•.•.,......•....... deze titelpagina staat verder aangegeven dat KIJK ook op internet is te bewonderen. Of de ii MUil$iiIiU3!!!#ii" !!'miH i•• inhoud nog meer informatie geeft over de voorplaat is de redactie helaas niet bekend.

(Met dank aan Boy Hulsbergen.)

Ook van Boy: weer een advertentie van een mobieltie in de bijlage Extra Idee Zomer '99 van de Playboy! Zend een foto in van iemand met een ge-es-emmetje op een gekke plaats en win op vrijdag de 13de (in dit geval augustus) een tandemsprong op Texel! Leander van der Snel maakte het plaatje van een bellende para hangend aan het vliegtuig.

Zou betrokkene zijn schoonmoeder aan de lijn hebben ...

Texel en de JAS zijn op de TV weer ruim in beeld voor de makelaardij. Wel goed dat ze er bij zijn, speciaal voor mensen die daar even niet aan hadden gedacht. .. Waaraan?

Monique Teggelove kwam een beschrijving van de commercial tegen in het blad NieuwsTribune van september onder de rubriek Campagnenieuws.

•••••••••••• _ Eveneens van Monique een advertentie uit Compres van oktober van het GOC (helaas staat nergens waarvoor dat staat). We zien een vrije valler zonder helm, rnaar met skibri I, boven de aarde zweven en er staat zowaar een hele tekst bij die op de sprong slaat en de intro is voor de kreet 'technisch perfect' waarmee je naar cursussen over de afwerking van grafisch drukwerk wordt geleid.

Verder hebben diverse mensen ons de advertentie van Holland Casino gezonden, want die heeft blijkbaar in heel wat kranten _____ -.:,.1oI __ •.. gestaan. Wel grappig, want de foto erbij is _1t""'Y_~"'-.g"" dezelfde als uit de advertentie van het GOC! De kop is even anders: 'Skydiven in Californië? Val dan even binnen in Holland Casino.'

De aangewezen weg om geld te vergaren? Ik zou het er niet op goccen, sorry ... gokken! ~l •.. .,_3'".W._ ••.•.

We kregen een prachtige informatiefolder van 'Wissenraet & Van Spaandonek', exHiS~ perts in samenwerking, die een compleet ToJM'l" dOOI lr_nt

'-.'

"'''I''Old.l\.tn>l,

OEAA/lJ>"MVANNnWERUN

J •••

, __

~_

•••••••••

,_IM"I

,i.•••

~.,too

••••••

""""'"

--

••• lU~.I"""""t"_ •••••;,,~n1""_ _ D:lI"IA«l.- •••••.••.• _

.•.

llAUUUI$,OlS_'UUOO

NOBEL VAN

DIJK & PARTNERS

PARA MEDIA

•

•

----_

_ _. _w...-~_ •••••••

~.-hoIIp~

_

NgIOIIIII

•••

••• "'--

..:===:=:.=

--

••••• <Ir.wing~_-"""01_ __ ~In __ ~_~.--IO-'<It

C-

__

••••

~OII

•••

pakket diensten aanbieden voor nieuwe samenwerkingsverbanden. Buitenop de folder de opbouw van een 22-man, waarbij de heli nog net te zien is. En wàt een samenwerking: een springer zonder capje broederlijk naast een para-integraallje en booties naast Teva's! (Dank je, Hans Schenk.)

Van Nel Kouters (en later ook van Gea Winter) kregen we een advertentie uit het blad Motor voor De Husqvarna 610, die wordt aangeprezen met een mooie kleuren plaat waarop een exit van een grote formatie uit een teilgate met de tekst: 'Wordt je niet warm of koud van bungee-jumpen?' 'Ben je uitgekeken op altijd dezelfde extreme sporten?' De oplossing is een ruime hoeveelheid adembenemende bochten op de Husqvarna ... En wij maar denken dat dat een naaimachine is!

Helemaal uit Bankok zond Niels Steeman ons een advertentie uit de Bankok Post van oktober '99 van het bedrijf HiServ dat met de kreet 'Your link to business worldwide' adverteert voor een bezoek aan een beurs in Singapore. Een prachtige achtman boven een tropisch schiereiland illustreert het verhaal.

Jeroen van Amersfoort kwam nog een poster bij Mercedes-Benz tegen met een mooie base-jump, maar helaas kreeg hij die niet mee.

Volgende keer beter, Jeroen!

Eddie van den Boogaard knipte uit Het Parool van 6 november een advertentie van Content Uitzendburo, die onder de kop 'Vrijheid van flexibel werken met de zekerheid van een vast contract' een breed lachende dame in vrije val laat zien. Nou ja, vrije val ... er zit een soort drogue aan haar hoofd, risers zijn er niet te zien noch een rig en ze heeft iets onbestemds op haar buik hangen, maar verder is het leuke advertentie, zullen we maar zeggen.

Kees de Goeijer en Simon Bruins Slot kwamen beiden de advertentie van Logitech tegen in Computer Totaal van december '99, waarbij een snoerloze muis wordt aangeprezen met de kreten 'ruime voorsprong' en 'bevrijdende technologie'. We zien een freeflyer tegen een ondergaande zon: prachtige plaat!

En watje in de lucht niet allemaal met u bresse Invisible kan doen!!! Het hoeft niet hoor, het kàn, maar het hoeft niet!!!

---.~_..,"'J__

$OOIW[ID~\\D[1ffi UIffi [fRlUWlöl~m['1

~

,

"...

>-

_ •• ,~W •.....•.. -" A"C_"

.. •, _. r

wn \ 1,

".

sc

zou

TOC.H

&!ÎNA

rE.

WiLLE'"

bAT

PARAc.ttUT€ VA'" MEIJEEA.

'FICEQ.ui., olJbt/WE6 Z,AJ,

lMr

is

buur PAS

_

L

•

__

-'

~

.~..

_

~

.""

~_

.~~... -,

••••

ï·J.il~~m

In de Haagsche Courant stond op 10 november een berichtje over de Noorse Bjarne Maeland die zijn 100ste verjaardag heeft gevierd met een tandemsprong! Hij is daarmee de oudste para ter wereld.

Onder het kopje 'Vrij Gezellig' kwamen we in Readers Digest het volgende mopje tegen: "We waren met het gezin op vakantie aan zee. Opeens zagen we parachutisten in kleurige uitrusting naar beneden zweven. Een jonge, ongetrouwde vrouw sperde haar ogen wijd open. "Ik b,e"nin de he m_e_I'_',_ze_i_ze_'_"_He_t r regent mannen. "

jf

~

..•

-

""""'_N IJ",,,,-!,,,

Jongens (en meisjes natuurlijk), hartelijk dank voor de inzendingen en laat de volgende maar weer komen!

Verder nog een Cavia Actua, een cartoon dat iedere dag in de Haagsche Courant het actuele nieuws op de hak neemt. Deze is van 8 oktober '99...

•

..•. ,.••..•.

8LyJ<T

T'ELEviSiE

!

.,U!t-1 ~-

,

"-

'-

~~, _.

~

I

NKP '99 ACHTMAN Als

bezoeker van de NKP op

Texel voel je je als SP-redactielid toch wel een beetje genoodzaakt om wat aan de verslaggeving te doen. Per slot van rekening praat je toch over de Nederlands Kampioenschappen Parachutespringen. door Arjen Slager

Elke andere sport wordt van voren naar achteren uitgelicht op Studio Sport; de enige camera's die hier aanwezig zijn, zijn die van de deelnemende teams. Ik heb dus tijdens en na de wedstrijden de pen en de microfoon ter hand genomen om de reacties van de diverse teamcaptains van de deelnemende achtmans teams te polsen. De uitslagen staan in het vorige blad, hier volgen wat opmerkingen en citaten van de captains.

DUTCH FLiGHT De captain van het winnende team, Bert Hajee, corrigeert me direct de eerste dag als ik hem aanspreek met de woorden: "Jullie worden zeker automatisch eerste." "Nee", zegt Bert, "automatisch gaat het zeker niet, wij moeten ook onze sprongen maken." De uitslag geeft aan dat Dutch Flight inderdaad gewonnen heeft en terugkijkt op een geslaagd toernooi. Geslaagd, omdat ze afgevaardigd worden naar de WK, wat van te voren al bekend was omdat ze als enige hebben meegedaan aan twee toernooien.

Het puntenaantal valt wat tegen.

"Op Midden Zeeland hebben we nog een gemiddelde van 9,7 gedraaid, hier 'slechts' een 8,6."

Oorzaak: twee slechte sprongen in ronde acht en negen waardoor het gehoopte gemiddelde van 10 punten niet gehaald wordt.

Desalniettemin is ook voor DF het NKP vlekkeloos verlopen, is de 'LET' een heerlijke kist om uit te springen en hopen ze op een goed resultaat tijdens de WK. WILD CARD Teamcaptain Bert NijenTwilhaar z'n eerste reactie is: "We hadden er meer van verwacht." "De derde plaats was onze doelstelling, maar het mysterieuze van Two Mysterious heeft ons genekt."

"Het was helaas ook een wedstrijd tegen ons zelf waarbij er beginnersfouten gemaakt zijn die voornamelijk te wijten zijn aan de wedstrijdstress. Hadden we in onze trainingssprongen nog een gemiddelde van 5 punten, de NKP heeft

ons teruggeworpen naar een gemiddelde van 3 punten."

Ondanks het eerste jaar in deze samenstelling, twee van de leden zijn naar Two Mysterious gegaan, gaan ze niet door met dit team.

"We hebben leuk gesprongen maar van te voren was al bekend dat het voor een jaar was. ""Onze primaire doelstelling is wel gehaald: boven LWWNNOO eindigen."

"Heeft dat traytje bier de avond voor de wedstrijd toch geholpen."

LAU WILLY WILLY mes zich voorgenomen hebben om NUKU NUKU Ol Ol het volgend NKP weer mee te doen. Je doet heel veel ervaring op Als er ooit een team een minder bekende naam heeft gebruikt dan en het is gewoon vreselijk gezellig. is het dit team wel. Genoemd naar Ondanks het verschil in voorbereieen voor mij onbekende vis, hebding (Heel Warm zat tot diep in de ben ze toch wel de moed gehad nacht in de PH-bar en LWWNNOO om ongetraind aan de wedstrijd te bevolkte de Kievit-bar) hebben ze beginnen. De 'day before' werden net de vijfde plek niet gehaald. er nog mogelijkheden geopperd als "Maar de heren zijn gewaarderde, in ieder geval vierde, zeker schuwd, als we doorgaan, komen geen vijfde. De voorbereiding vond we nog beter voor de dag." ook plaats in de bar, alwaar de laatste draaitechnieken nog even Als redacteur is het uiteraard leuk SPRINGKRUID doorgenomen werden. Captain Er- om dit soort reacties te krijgen.

Teamcaptain Rob Maas laat tuswin van Hooydonk kende z'n klas- Ondanks het feit dat er serieus gesen neus en lippen door horen dat siekers en wist als geen ander aan sprongen wordt, is de intentie van dit toch wel hun doelstelling is ge- te geven dat het allemaal wel goed alle teams dat een leuke NKP ook zat. weest. Tweede worden was haalheel belangrijk is. In het algemeen baar, de ervaring in dit team, waar- Helaas pakte het anders uit, alle was de mening dat de NKP goed van twee mensen van Dutch Force, ervaring ten spijt, want ervaring lag georganiseerd was. Compliment er genoeg in het team, de punten dus door de team captains. Opmerheel Onkruid en ĂŠĂŠn teamlid van Vision, moest genoeg zijn om, met werden niet gepakt. De laatste uit- kingen als vlot verlopen, snel weergegeven uitslagen en alles binnen toch wel drie trainingssprongen, spraak die ik wist te ontlokken was, en ik citeer: "we zijn nog de tijd versprongen, geven aan dat hoog te eindigen.

Ook een voordeel is de relaxte in- slechter dan ons zelf". Kop op man- het dit jaar prettig is geweest om nen, volgend jaar weer een NKP. als deelnemer mee te doen. stelling tijdens de NKP: "Lekker met z'n achten springen, we doen Dat het mooi weer is geweest nehet tenslotte ook voor de lol."

HEEL WARM Tevens bij deze een compliment Captain Ina Hoo-gerdijk begon het men we maar op de koop toe.

Texel, bedankt. aan springend Nederland: "Het ni- gesprek met een compliment: "Ik ben trots op veau van de viermansteams is mijn meisjes." heel hoog." "Werd je vroeger met "Als je er rekeeen gemiddelde van 10,8 punten eerste of tweede, nu wordt je vier- ning mee houdt de." Een teken dat plat vallen sedat we weinig rious business is. getraind hebben en voor vijf daTWO MYSTERIOUS mes dit de eerOok Jaap Keuter, teamcaptain, ste NKP is, hebben we gewoon haalt in zijn verhaal het hoge nilekker meegeveau van de viermansteams aan.

"Leuk om te zien dat het FS en daan. Met dank weer in de lift zit." aan Koen van de Venne, onze Over de achtmans wedstrijd ook een duidelijk standpunt: "De basis- eerste coach, die net als Solly beginselen van de achtman werden vlak voor de wedstrijd door Mi- en Gary de moed ke Brooke uitgelegd, de samenheeft gehad om stelling van dit team was ook rede- een kippenhok lijk vrijblijvend te noemen." Omdat aan meiden om ze nog nooit samen gesprongen te vormen tot hadden, was het uitgangspunt: we een solide achtzien wel hoe hoog we eindigen, als man." De doelwe maar een leuke wedstrijd heb- stellingen zijn alle drie gehaald: ben. De favoriete posities binnen het team zijn snel verdeeld, het 1. Lol. scoreverloop begint goed met een 2. Gemiddelde van 1 ("we reke5, daarna is het beginnersgeluk even op, resultaat een 0, maar na nen de cameraverloop van de wedstrijd ontbrandt bust van sprong 1 gewoon mee"). er toch een achtervolging op Wild 3. Op level ligCard. "Ons voordeel was in de Bel me voor een persoonlij gen met z'n achlaatste ronde dat Wild Card voor advies: Willy Waaijer ons sprong en 'helaas' maar 2 ten.

De samenstelpunten haalde. Toen hebben wij telefoon 023-585 08 73 ling van het een tactische sprong neergelegd met als resultaat een fraaie derde team is voor 2000 nog onzeplaats." "De naam van ons team ker. Wat wel duiis overigens een dubbele Mysterious, genoemd naar de naam van delijk is, is dat de meeste daons viermansteam. "

CALIFORNIË TOUR Vrijdag 29 oktober was het zover. Om halftien in de morgen op Schiphol aanwezig om met de KLM naar Los Angeles te vliegen. Na wekenlange voorpret gingen we met Simon Woerlee en Iwan Spilker van Paracentrum 'Texel naar Lake Elsinore om twee weken lang te springen op de 'west coast'manier. door Jeroen

Dijkman

De groep bestond uit elf personen in vier verschillende disciplines: Skydive 'U': Jaap van Maris, Gerhard 'schummie' Wahrisch, Martijn Maas, Gerda Appel en Richard Mulder, Freestyle: Nel Kouters en Anja Goossens, AFF: Robert Terheggen, FreeFly: Jeroen Dijkman.

Na een lange vlucht van tien uur kwarnen we op het vliegveld van LA het ,;,.;;.; •••••---eerste probleem tegen. De koffers en het setle van Jaap en de setjes van Simon waren niet aangekomen. Na een hoop formaliteiten en het doorgeven van ons adres konden

'99

we op weg richting Lake Elsinore.

In het hotel aangekomen, heeft iedereen zich voorgesteld en verteld wat voor springervaring we hadden.

Daarna was het vroeg naar bed want de jetlag had al aardig toegeslagen.

De volgende ochtend om half negen richting dropzone en daar vielen we gelijk met onze neus in de boter: het was narnelijk Halloween weekend, wat inhield dat alle sprongen twaalf dollar waren en het gezellig druk was. Door alle formaliteiten duurde het echter vrij lang voordat de eerste sprong gemaakt kon worden.

Na een kennismakingssprong begonnen de skydive 'U' springers met hun coachingsprongen die werden gedaan door Iwan en Simono Hierbij vielen vooral de capriolen van het Duits/Nederlandse FS team 'Laurel en Hardy' op. Volgens coach Simon kwamen de leden van dit team, Martijn en Gerhard, uit alle hoeken en gaten aanvliegen met snelheden waar een freeflyer zich niet voor hoeft te schamen. Jaap, Richard en Gerda hebben leuke skydive 'U' sprongen gernaakt met als één van de hoogtepunten een sprong uit een DC-3 tijdens de Jan Davis memorial day.

Gerda behaalde haar B-brevet en Robert zijn AFFwaarna hij ook uit de DC-3 rnocht springen en nog een mooie camerasprong heeft gedaan.

Voor de freestyle 'babes' Nel en Anja was er een 'coach' aanwezig.

Op de foto rechtsboDit meisje had ongeveer driehonven van Luigo Cani derd freestyle sprongen gedaan en zien we Jeroen en was na het zien van de video's hierboven Nel door van Nel en Anja dusdanig onder de Ray Cottingham. r-r-r---, indruk van deze beelden dat ze gelijk begon te vragen hoe de rneiden deze indrukwekkende bewegingen Jan Davis Memorial toch voor elkaar kregen.

Na dit voorval begonnen de meiZaterdag 6 november was een speciale dag. Op den zich af te vragen wat voor nideze dag was er een Memorial georganiseerd ter ere van Jan Davis. Dit was de vrouw van de beken- veau hun 'coach' eigenlijk had. Na ongeveer twintig pogingen om vide cameraman Tom Sanders die bij een BASE deobeelden van 'coach' Rose te jump in Yosemite park om het leven kwam. Lake zien te krijgen en evenveel smoesElsinore is de dropzone waar zij vijftien jaar geleden was begonnen en het was haar thuisbasis. Er jes van haar kant om ze niet te laten zien, besloten Nel en Anja dat waren zeer veel springers en de hele dag was er dit meisje toch niet voldoende nigratis eten en drinken en in de avond groot feest. veau had om hun coaching te geTijdens de sunset load maakten we de Jan Davis ven. Op weekdagen was het al beMemorial Jump waarbij er vier Twinotters en twee kend dat er überhaupt geen freeDC-3's aanwezig waren. Tom en een paar goede style coach aanwezig was, dus vrienden maakten een formatie waarbij Tom op hebben de meiden zich moeten bezijn pols een hart droeg met daarin de as van zijn perken tot camerasprongen. wat vrouw die hij in de vrije val uitstrooide boven Lake voor hun in eerste instantie een teElsinore. Na de sprong was er een fly-by van de zes vliegtuigen waarbij er eentie boven de dropzo- genvaller was. Nel en Anja lieten zich echter niet uit het veld slaan ne wegvloog, zodat er een 'missing man' formatie en hebben eerst met de Braziliaanwerd gevlogen. Tijdens de avond waren er wat se cameraman Luigi Cani en later emotionele woorden van familieleden en van Tom met wereldberoemd cameraveterzelf, waarna er een groot feest lostbarstte op de aan Ray Cottingharn toch hele manier zoals Jan Davis dat zelf wilde.

'-------' mooie sprongen gemaakt die voor-

al door Ray vakkundig in beeld werden gebracht.

Californië is voor de freeflyers onder ons een regelrecht Walhalla, dus ook voor mij, Jeroen, die als enige van de groep naar Elsinore was gegaan voor freefly coaching sprongen.

Nu is in Californië op elk respectabel centrum freefly instructie aanwezig, zo ook op Lake Elsinore waar de mannen van tearn Psycho Circus een school runnen. Na het zien van een video van het team was ik dusdanig onder de indruk dat ik niet kon wachten om te beginnen met de coachingsprongen. Aangezien zij in het weekend geen oneon-one sprongen deden, moest ik nog even geduld hebben. Loadorganizing werd wel gedaan en zo heb ik toch nog een paar 3-way sitfly sprongen kunnen rnaken.

Maandag was het dan zover en ik kon ornhoog sarnen met coach die tevens video mee had. Na drie sitfly sprongen om mijn niveau te bepalen, zijn we doorgegaan rnet het leren van de headdown positie. Dit waren de sprongen waarvoor ik was gekomen. De eerste sprong werd ik vrij lang bij mijn rig vast gehouden en aangezien ik mijn benen niet genoeg spreidde, bereikten we een voor rnij fenomenale snelheid van 360 km/uur gemiddeld (gemeten door een skytronic).

Na een aantal sprongen was er duidelijk verbetering te zien waarbij de zeer goede beelden een grote hulp waren en bij sprong nummer tien stond ik de gehele vrije val in headdown. Door dit goede resultaat mocht ik daarna naar voren en achter bewegen tijdens de volgende sprongen waarbij ik een keer de verkeerde kant op drukte met mijn benen en met een noodgang richting Heath, mijn coach, vloog. Dan is het goed om te zien dat je met een ervaren freeflyer springt, want hij ontweek mij met het grootste gemak. Later in de week heb ik nog mijn eerste tracklngsprong gemaakt wat een ervaring op zich was. Met zijn vieren het vliegtuig uit waarbij er een in een backtracking gaat en de anderen hem proberen bij te houden. Zeer leuk orn te doen, alleen kon ik ze na een dertigtal seconden niet rneer bij houden.

Nel en ik zijn nog een dag naar Perris Valley geweest waar we hoopten om met de FlyBoys te kunnen springen maar die waren helaas niet aanwezig. Wel hebben we drie sprongen gemaakt en konden we als enige van de groep Perris in ons logboek schrijven omdat de anderen op de regendag naar Perris zijn geweest. We zijn een dag naar de Universal Studios in LA geweest en voor de rest springen. Al rnet al een zeer aangename trip met één dag regen en voor de rest blue skies.

Het enige 'ongelukje' overkwam Nel die met haar heup in de grintbak stuiterde nadat zij vlak boven de grond moest uitwijken voor een springer die haar niet zag en bijna uit de lucht vloog. Maar op een paar blauwe plekken na was er gelukkig niets aan de hand. Dit was wel één van de nadelen van Elsinore omdat het landingscircuit wat rnoest worden gevlogen nogal onduidelijk was. Bovendien was er niet of nauwelijks toezicht op wat toch vooral in de weekeinden tot gevaarlijke en soms wat 'wild west' situaties leidde. Het landen was vanwege de grotere hoogte (1300 ft boven zeeniveau) en het ontbreken van wind al moeilijk genoeg met veel sprintles en glijwerk als gevolg.

Met dit en het ontbreken van een freestyle coach voor de meiden als enige minpuntles kijk ik toch terug op een geslaagde springvakantie en wil ik hierbij Sirnon en Iwan bedanken voor de goede zorgen. Verder raad ik iedereen aan om eens in Californië te gaan springen, er heerst een zeer relaxte sfeer en de rnensen zijn zeer behulpzaam en voor alle freeflyers in Nederland is het zeker een bezoekje waard.

Freeflying staat daar op een zeer hoog niveau en er zijn centra die helemaal gericht zijn op freeflying en waar het de grootste discipline is. Volgend jaar wil ik er zeker nog een keer naar toe, dus PCT see you next year and blue skies!!!

a

5TH WORLD [p Voor

de vijfde keer werd een

World Meet voor POPS georganiseerd. Nu was het in Chilliwack, in het westen van Canada. POPS is de Parachutists Over Phorty Society, waarvan we ook een tak in ons land hebben. door Wim Velthuizen

Rechlsboven: Oe tenten zijn omge· waaid, de windzak staat horizontaal, maar de Nederlandse vlag wappert nog. Helaas einde springen.

Hiernaast: Wim Velthuizen scoort 8 cm. Voor PA was een 'tuffit' onontbeerklijk, de gravelpit was te hard voor precisie.

Hieronder: Bl (Blind lohn) met z'n sprekende laptop, zodoende kon hij de documenten lezen.

POPS zijn - behalve van deze club van wat oudere springers - meestal ook lid van één van de parachuteclubs.

Dus op naar Canada. Ik had ingeschreven voor precisie, een totaal onbekend woord bij het Parachutisten Centrum Midden Nederland waar ik spring. Voor SF had ik me niet ingeschreven, want ik wilde met mijn vrouw ook nog wat van de omgeving zien. In dit stukje voor de Sportparachutist zal ik niet te veel over de wedstrijd schrijven, want de NKP is net goed en wel achter de rug. Bovendien zal het weinigen interesseren wie de POPS wedstrijden heeft gewonnen en dat ik erg trots ben op m'n 47ste plaats in het eindklassement.

Overigens konden we de wedstrijd niet afmaken, want er stak een aardig windje op en onze tenten woeien om. Van de biertent bleven alleen de koelkasten overeind.

Geen springen dus.

Tussen de sprongen door heb ik met wat mensen gesproken en misschien is dat wel leuker om te lezen. Je loopt bij zo'n World Meet weer allerlei bekenden tegen 't lijf.

De eerste verrassing was Jim Patterson, die in 1995 meeging naar de Noordpool. Zo'n avontuur geeft natuurlijk wel een speciale band.

Dan was er ook Lew Sanborn, die in dat jaar in Zephyrhills een sprong maakte van 35.200 ft! Reken er maar op dat het op die hoogte nog kouder is dan de Noordpool. Overigens een vrucht-

baar springjaar (1995) want toen werd het POPS record op een 75way gezet boven Eloy.

De POPS werden door Pat Moorehead en zijn vrouw Alicia georganiseerd na een advertentie van een Canadees in 1967. Pat was vroeger brandweerman en is een echte, Amerikaanse showman met altijd speldjes en stickers bij zich. Hij verzorgt sinds 1972 demo's met zijn California Aerial Circus. Van over de hele wereld bereiken hem verzoeken voor demo's, die hij met een geselecteerd groepje zeer ervaren springers uitvoert. Als een van de leukste sprongen herinnert hij zich die in het nationale stadion in Tokio, waar ze van 200 voet uit een blimp sprongen. Springen blijft voor hem hobby, want zijn inkomsten heeft hij uit andere bronnen.

Door de POPS heeft hij ruim $ 3000 kunnen overmaken voor het Amerikaanse Nationale Team.

Er zijn zo'n 10.000 POPS wereldwijd en 500 SOS (Skydivers Over Sixty).

Het was ook leuk om Danny Hupert weer te ontmoeten. Hij woonde lange tijd in België en hoorde tot de eerste vrijeval fotografen in Europa. Hij begon in Flemington in 1963 en was in Europa vrijwel altijd op Moorsele te vinden of in Lille, toen nog onder leiding van monsieur Prick. Ik spreek nu over de periode eind 1960 - begin '70.

Wij waren net goed en wel op Hilversum bezig met de eerste driemans pogingen in Nederland. Danny kwam in het Franse nationale team en werd later captain van het Oostenrijkse team. In 1985 ging hij terug naar de USA. Hij zat o.a. in de 20-way SOS en is dus nog steeds actief.

Canada betekende mijn eerste ontmoeting met BJ, Blind John Flerning. Hij had al een paar honderd sprongen toen hij door een erfelijke ziekte zijn gezichtsvermogen begon te verliezen. Hij ging gewoon nou ja, wat heet gewoon - verder met springen. Wel met behulp van trouwe springvrienden, die hem vertellen of hij links of rechts moet sturen en wanneer hij moet flaren.

Het is begrijpelijk dat hij niet veel sprongen heeft, want hij wil niet steeds mensen charteren die hem thuis ophalen, z'n materiaal checken en vou-

ding. Een veteraan dus. Toen ik hem leerde kennen, was ik een kersvers instructeurtje met 200 sprongen en ik weigerde hern te droppen boven kasteel Heeswijk Dinter waar veel genodigden, o.a.

Prins Bernhard, stonden te wachten. Het plafond was 1200 voet en we sprongen nog met Para Commanders.

Hij wilde wel, maar was het eens met m'n beslissing. Zo zijn we vrienden gebleven. Jaren later maakten we nog een vijfman uit een F-27 boven Son. Hij heeft ook gesprongen met o.a. Johan Bronsveld bij de opening van het museum in Best. Wie in 2000 nog een plaats voor Tom over heeft bij een bevrijdingssprong, moet me beslist even belHij vindt het nog steeds jammer len (035 - 541 55 93) want hij zou dat hij het niet zelf heeft kunnen zien. Normaal doet hij relatief met het erg leuk vinden daarvoor naar Holland te komen. "If there's any acht, maximum tien man die hij goed kent. air show, I'd like to be there!" Hij Tenslotte nog iets over iemand die heeft inmiddels ruim 8000 sprongen, doet demo's en springt ook velen in Nederland kennen, Tom Morrison. Tom maakte deel uit van met z'n dochter in formaties. Hij was bij het team dat George Bush een artillerie divisie die bij Son landde in een zweefvliegtuig bij de voorbereidde op z'n - inmiddels bevrijding op 19 september 1944. zeer bekende - parachutesprong.

De Duitsers waren toen al op lucht- Die ontmoetingen, samen met een landingen voorbereid. Hij herinnert paar prachtige sprongen met uitzicht op de besneeuwde bergen zich nog hoe de kogels door de rond Fraser Valley, maakten de 5th houten vloer van de glider heen World Meet tot een plezierige en kwamen. Gelukkig werd niemand gewond bij de vlucht en bij de lan- onvergetelijke springvakantie. ,.

wen en de sprong begeleiden. Natuurlijk vertrouwt hij ook op zijn Dytter en Cypres. Hier in Chilliwack wordt hij naar beneden gepraat door Norm Forbes, de plaatselijke safety officer. Zijn grootste formatie is een 20-man boven Californië.

Al vier jaar zijn we met de voorbereidingen van deze expeditie bezig en zo nu en dan heeft daarvan een stukje in de SP gestaan. Steeds weer werd de reis een jaar uitgesteld door het niet beschikbaar zijn van grote westerse vliegtuigen, toestemmingen en voldoende financiën. door Nathalie Chudiak

Op de foto rechtsboven zien we de 'zuidpoolgroep , samen met de begeleiders van het AMI: v.l.n.r. achterste rij Thon Staffelen, Harry van Seggelen en Hans Wittenberg. , vooraan Nathalie, Ernst Zinnhobler en Mous.

Op de foto hieronder zien we de complete groep voor de drukkamer in Soesterberg (foto Wim Velthuizen).

Daaronder het omhangen voor de hoge sprong bij de FD en daarnaast klaar voor vertrek naar 20.000 ft met zuurstof (foto's Arjan Wolters).

Dit jaar gaat het gebeuren: een gigantisch viermotorig Russisch vrachtvliegtuig (iljushin 76) zal een groep van ongeveer dertig springers 'uitbraken' boven de Zuidpool op het moment dat het nieuwe millennium ingaat!

Samen met Bob Christ, die het initiatief nam om deze expeditie te organiseren, en nog vele andere kopstukken uit de internationale parawereld heeft uw redactrice veel tijd en geld geïnvesteerd om deze unieke reis te verwezenlijken.

Over alle promotionele activiteiten om deelnemers en sponsors te krijgen, zoals de honderden brieven, brochures, telefoontjes, faxen, emails, diverse meetings in binnenen buitenland etc. etc. zullen we het maar niet meer hebben! Uiteindelijk hebben we een groep springers en ballonvaarders bij elkaar gekregen die het westerse deel van het expeditiebudget vullen. De Russen hebben hun deel met springers en bergbeklimmers gevuld.

Wie gaan er, wat gaan we doen en hoe hebben we dat voorbereid?

Uit Nederland gaan Mous van Olphen en ondergetekende. We reizen op 20 december via Madrid naar Santiago de Chili, waar we een aantal dagen trairungssprongen en tochties zullen maken. Op 28 december gaat het richting Punta Arenas, dat ons officiële vertrekpunt voor de expeditie zal zijn. De IL76 vertrekt daar op 30 december met de groep springers, maakt een tussenlanding op het ijsvliegveld van Patriot Hills (halverwege de Zuidpool) en vliegt ons dan naar de pool, waar we op 31 december het nieuwe millennium hopen 'in te springen'. Een prettige bijkomstigheid is dat we daar 24 uur de tijd voor hebben, want in de Zuidpool komen alle tijdzones samen! We zullen zo'n twee dagen op de pool verblijven in tenten buiten de basis (Amundsen-Scott) om de verrichtingen van onze ballonvaarders te bewonderen en diverse eigen activiteiten te ontplooien.

Daarna gaat het gehele gezelschap met twaalf speciaal voor deze expeditie gebouwde snowbuggies met aanhangers in minimaal twee dagen weer terug naar Patriot Hills, waar de IL76 staat te wachten om de gehele groep weer naar Punta Arenas te vliegen. Daar hopen we op 6 januari aan te komen. Vervolgens gaat het weer via Santiago retour naar Amsterdam.

Dat klinkt best eenvoudig, maar geloof me, dat is het niet! Alle materieel, zoals bijvoorbeeld tenten, buggies, brandstof en voedsel worden met de IL76 vanuit Moskou via Minsk en Madrid overgevlogen naar Punta Arenas. Vandaar gaat het naar Patriot Hills (met de bergbeklimmers en de ballonvaarders) om het basiskamp op te richten en de buggies uit te laden en in elkaar te zetten. De bergbeklimmers blijven in Patriot Hills en gaan Mount Vinson beklimmen. Een deel van de technische crew blijft achter in Patriot Hills. De rest gaat met de buggies naar de Zuidpool om de route uit te zetten, brandstofdepots voor de terugweg aan te leggen en op de Zuidpool het tweede kamp op te richten. Daarna

kunnen de springers vanuit Punta Arenas of Patriot Hills vertrekken voor hun unieke

sprongl De persoonlijke voorbereiding voor een dergelijke reis is een verhaal apart.

Mous en ik hebben natuurlijk beiden noordpool-ervaring, maar de zuidpool heeft een tweetal extra probleemfactoren, waarmee rekening moet worden gehouden en waarvoor een degelijke voorbereiding onontbeerlijk is.

Ten eerste is het weer er veel extremer dan op de noordpool. Hierop kan men zich kleden en Bever Zwerfsport heeft hiermee ruim voldoende ervaring: de lagen thermisch ondergoed, fleece, dons en goretex en de gezichtsmaskers, handschoenen en warm packs liggen al klaar!

Ten tweede ligt de zuidpool op zo'n drie kilometer hoogte, terwijl de gemiddelde drukhoogte zo'n vier kilometer bedraagt. Wil je daarboven nog een redelijke vrije val maken en de tijd hebben om je chute te openen in bijzonder ijle lucht, zit je boven de zuurstofgrens. Ook dat is geen probleem als je er maar voor zorgt met voldoende zuurstof in je lichaam (of bij je) uit het vliegtuig te springen. Met name dit aspect is een drietal bekenden van Bob en mij twee jaar geleden fataal geworden.

Door mijn jaarlijkse vliegerkeuring op het Aeromedisch Instituut in Soesterberg wist ik van de mogelijkheid aldaar een hoogtetraining te volgen.

Via Ron Kramer van de KCT kwam ik terecht bij Harry van Seggelen van het AMI (Harry springt op Teuge) en een paar dagen later stond de datum voor de training vast.

Een telefoontie naar Perry Dekker van de Flying Dutchman was voldoende om ook daar medewerking te krijgen voor sprongen boven de zuurstofgrens. Een datum (met uitwijk) werd vastgesteld en men ging aan

de slag met de inbouw van zuurstof in de Porter (door Peter de Groot) en alle formele toestemmingen die aan dergelijke sprongen verbonden zijn.

Harry en Peter hebben zelfs op Soesterberg het zuurstofsysteem van de FD in de drukkamer getest en de resultaten konden ons tijdens de cursus worden getoond' Op 19 november togen een drietal vliegers en vijf springers, waaronder een Oostenrijker en een Fransman, naar Soesterberg voor de cursus.

Een ochtend theorie die op zeer duidelijke wijze in het Engels door Harry werd gegeven over met name hypoxia (zuurstoftekort) en decompressieziekte was zeer interessant en eigenlijk een must voor iedereen die zich om enigerlei reden regelmatig op 10.000 ft en hoger bevindt! Een cursusboek over de fysiologische aspecten, de omstandigheden in de praktijk en de noodzakelijke uitrusting daarvoor werd uitgedeeld om nog eens op een regenachtige zondagmiddag door te nemen.

De training 's middags in de lagedrukkamer, die officieel hypobare vlucht heet, was zeer 'verhelderend', hoewel dat woord niet direct van toepassing was op de toestand van de deelnemers na een paar minuten zonder zuurstof op 25.000 ft!!!

Het hele programma werd afgewerkt: eerst een half uur op 100% zuurstof om de stikstof uit het lichaam te 'wassen'. Daarmee neemt de kans op decompressieziekte sterk af. Dan 'voorzichtig' naar een hoogte van 8000 ft en terug om het klaren van de oren te demonstreren (de zogenaamde 'ear- en sinuscheck') en vervolgens naar 25.000 ft voor de hypoxia demonstratie. Van het gezelschap mocht eerst de ene helft de maskers afdoen, waardoor de andere helft een mooi beeld kreeg van wat ook hun te wachten stond ... Er moesten eenvoudige puzzeltjes worden opgelost die na een aantal minuten zonder zuurstof toch wel erg lastig werden! Wim Velthuizen en Piet van der Made hielden het het langste uit, hoewel het volgens Piet na een tijdje toch wel 'uiterst oncomfortabel' begon te worden ... Nadat iedereen met masker zijn 'normale

teint' weer terug had, werd er ook nog een vrije val gedemonstreerd van 25.000 naar 0 ft. Het klaren van de oren moest regelmatig gebeuren om geen pijn te krijgen.

Normaal doen we dat niet tijdens de vrije val, maar pas als we aan de chute hangen!

Een groepsfoto en een certificaat sloten deze uiterst nuttige dag af!

Een journalist van de AVRO op Radio 2 was de hele dag aanwezig en op diezelfde avond werd het programma, waarbij Mous en ik werden geïnterviewd, uitgezonden.

25.000 ft wilden. Diezelfde avond zouden er ook nachtsprongen worden gemaakt.

Harry van Seggelen was ook nu weer present om de springers van de FD, die ook hoogtesprongen zouden maken, een briefing te geven en dit gebeurde in de ochtenduren zodat hij 's middags met de 'zuidpoolgroep' kon meespringen.

Gelukkig won het H en konden we 's middags gaan omhangen voor de eerste hoogtesprong. De groep had zich ook voor de kou goed voorbereid met extra kleding, gezichtsmaskers etc. De zuurstoftoevoer via slengeties De volgende dag was het de beurt aan de hoogtespronwerd boven de 10.000 ft opengedraaid en toen was het gen op de FD. verder aan de Porter om de gewenste hoogte en exit te Er waren twee 'vensters' voor de hoogtes boven de bereiken. Dat was nog niet zo eenvoudig want er stond 12.000 ft. één 's morgens en één 's middags. De 'zuid- een aardig briesje op 20.000 ft zodat de kist moeite had poolgroep' was als eerste gepland in beide periodes. met de combinatie vooruitgaan èn klirnrnenl Na zo'n drie Iedereen was vroeg in de morgen present, maar het kwartier waren we er: de afspraak was 5 sekonden seweer liet het afweten: bewolking in verschillende lagen paratie en op 4000 ft trekken. Ik sprong als eerste van en twee fronten die met elkaar streden om het stukje de zuidpoolgroep af na twee springers van de FD die wat luchtruim boven de DZ van Rhoon. We hoopten natuurlijk formaties wilden oefenen. Twee minuten lang onder je dat het H het 's middags zou winnen van het L, zodat we naar Rotterdam kijken, naar de twee springers voor je in ieder geval één sprong van 20.000 ft konden maken. kijken, de dropzone trachten te vinden, de springers achDe club had zelf nog een groep springers die naar ter je ontdekken, tjonge, tionge, wat duurt dat lang! Met

CONELOCK GEWIJZIGDE OPZET De Technische Commissie (TC) verzamelt sinds jaar en dag informatie over voorvallen en ongevallen die bij de Nederlandse springclubs en -centra plaatsvinden. De TC houdt die gegevens bij om er lering uit te kunnen trekken, om daarmee het hoge veiligheidsniveau van het springen in Nederland te kunnen handhaven.

Opmerkelijke voorvallen en ernstige ongevallen worden nader onderzocht. Conclusies en aanbevelingen uit dergelijk onderzoek verschijnen met enige regelmaat in de SP, onder de naam Cone Lock. In de praktijk komen hierdoor vaak alleen extreme gevallen in de publiciteit, terwijl juist ook van de minder ernstige voorvallen veel valt te leren. Om aan dit bezwaar tegemoet te komen, zal de opzet van deze rubriek enigszins gewijzigd worden.

In de komende afleveringen van Cone Lock zal vooral aandacht worden besteed aan eventuele trends die de commissie kan signaleren aan de hand van de verkregen gegevens. Deze trends zullen worden toegelicht aan de hand van recent gemelde voorvallen en ongevallen.

De keuze van onderwerpen kan voortkomen uit zowel lichte voorvallen als zwaardere ongevallen, maar als het goed is, is de keuze zodanig dat die bij lezers een reactie kan oproepen in de trant van: "Goed dat ik het weet, anders had het mij ook kunnen overkomen!"

?

A

R

A T E.

'X. JUMPSUfTS

Competition Jumpsuit Student Jumpsuit Camera Jumpsuit Freefly Jumpsuit Double Zipper Sitsuit

de klos in de hand een wolk ingaan, iets onder de 4000 ft eruit komen, trekken en weer een zee van tijd hebben om naar het veld te gaan. Gelukkig hadden we de foto goed bestudeerd en was het betreffende weiland goed te vinden. Kort indraaien en op het gras naast de bak landen resulteerde in een modderloos rig, chute en pak, iets dat voor een aantal anderen niet wa~ weggelegd!

Deze twee dagen waren tot volle tevredenheid van de zuidpoolploeg: een uitstekende begeleiding en medewerking door zowel het AMI als de FD. "Hypoxia is één van de meest onderschatte aspecten van hoogte-activiteiten", aldus Harry tijdens de cursus. Wij hebben in ieder geval bewezen die niet te onderschatten en daarmee de expeditie een extra stukje veiligheid te geven.

Nu rest ons nog de voorbereiding op de reis: tickets, verzekering, uitrusting, kleding, enz. enz. Verder een aantal interviews voor kranten en radio en misschien nog wel TV. We stappen op 20 december in het vliegtuig naar Madrid en blijven ongeveer een maand weg. We wensen iedereen een geweldig Kerstfeest en een fantastisch Nieuwjaar.

E.

EXAMEN/TECHNISCHE

De TC hoopt met deze nieuwe opzet de springers in Nederland meer te betrekken bij het denken over veiligheidsaspecten van het springen. Ook hoopt de TC ermee tegemoet te komen aan de veel gehoorde wens dat conclusies en aanbevelingen naar aanleiding van meldingen beter teruggekoppeld moeten worden naar de melders en de springers zelf.

Ondanks de gewijzigde opzet blijft de naam Cone Lock gehandhaafd. De naam voert terug tot oude tijden (toen metalen pinnen in metalen 'conen' de container gesloten hielden) en heeft cultuurhistorische waarde. Vondsten als Melding van de Maand en Uw Voorval Verklaard zijn om die reden afgevallen. Ook de naam Cone Lock 2000 is verworpen, omdat die na volgend jaar al snel niet meer bruikbaar zou zijn.

Gebroken lendewervel na foutieve flare De Cone Lock van deze keer gaat over een verschijnsel waarvan eigenlijk nog niet vaststaat of het wel een trend is. Recente meldingen geven echter een dermate ernstig beeld dat het verstandig is er nu reeds in brede kring aandacht aan te schenken.

Het springseizoen 1999 heeft opvallend veel gebroken lendewervels opgeleverd. Was dit in voorgaande jaren een vrij zeldzame blessure, het afgelopen seizoen heeft geresulteerd in maar liefst tien van dergelijke meldingen. In op één na alle gevallen gaat het om beginnende springers, meestal nog aan de static-line. We geven twee representatieve voorbeelden.

Voorval 1 Betrokkene maakt zijn derde sprong, een AO-sprong vanaf een hoogte van 3500 voet. Er staat een grondwind van 6 mis. Het grootste deel van de sprong verloopt normaal en het circuit wordt correct volgens de op de dropzone geldende voorschriften afgelegd. De springer draait ruim op tijd in voor de landing, maar gaat dan in de fout. Hij draait

COMMISSIE

niet helemaal tegen de wind in en flaret bovendien te hoog. De hoofdkoepel valt naar achteren weg en de springer valt op zijn rug op de grond, met een gebroken lendewervel als resultaat.

Voorval 2 Betrokkene maakt haar vijfde static-line-sprong. Exithoogte is 3300 voet; de grondwind bedraagt 5 mis.

Voor het circuitvliegen wordt gebruik gemaakt van radiobegeleiding. Het circuit verloopt dan ook normaal: de springster draait op tijd in voor de landing en neemt op tijd de parahouding aan. Bij de landing blijft de flare echter achterwege, ondanks een tijdige aansporing via de radio. Resultaat: een gebroken lendewervel.

De commissie constateert dat de flare in beide gevallen niet op de juiste hoogte is uitgevoerd. In het eerste geval is het resultaat mogelijk verergerd doordat de springer niet tegen de wind in is geland. Ook in drie van de acht overige gevallen werd de landing niet tegen de wind in uitgevoerd. In één geval was er sprake van een te lage draai vlak voor de landing. Eén springer liep de blessure op bij een val na het raken van hoogspanningskabels.

De TC concludeert dat de gemelde blessures alle tien te wijten zijn aan inschattingsfouten van de springers zelf.

Deze fouten zijn: te hoog flaren, te laag flaren, te laag indraaien voor de landing, niet tegen de wind in landen en landen temidden van obstakels. Opmerkelijk is cat het dus niet om nieuwe fouten gaat, maar om fouten die al voorkomen sinds het invoeren van de squares. Bovendien vonden de sprongen plaats op verschillende dropzones en aan verschillend materiaal. Een oorzaak van de toename van het aantallendewervelblessures is uit de tien genoemde ongevallen dan ook niet op te maken.

Juist omdat een oorzaak (nog) niet gevonden is, kan de TC ter voorkoming alleen maar een algemeen advies geven. De TC beveelt aan om bij de sprongvoorbereiding veel aandacht aan de landingsprocedure te schenken.

Essentieel bij de landing zijn de volgende punten: Kies.een obstakelvrij landingsterrein; Ga ruim op tijd tegen de wind in vliegen; Neem vroegtijdig de parahouding aan; Flare op het juiste moment (ook als er begeleiding is!); Voer een correcte landingsrol uit.

Dit advies geldt natuurlijk niet alleen degene die de springer instructie geeft, maar vooral ook de springer zelf.

•

is dat vliegers die para's vliegen en niet het voordeel hebben van de ervaring van het militair- of commercieel vliegen, de gedachten tot zich zullen nemen en implementeverschillende redenen. ren in hun vliegmethodes. Ook wil De FAAwil buitenstaanders beik para's een beter begrip geven schermen tegen de gevolgen van over wat paravliegers in werkelijkluchtvaart activiteiten. Ze willen heid doen: vliegen in een van de waaghalzerij voorkomen en doen meest veeleisende vliegomgevindit door middel van een proces van gen. Als vliegers en springers leren certificeringen (ook het ontnemen samen te werken, zal onze sport in van deze certificaten behoort hier- de toekomst verschoond biijven toe) van luchtvarenden (o.a. pilovan overheidsinterventie. ten), vliegtuigen en onderhoudspersoneel.

REGELGEVING IN NEDERLAND De NTSB wil de oorzaken, die tot door Arjan Hartman het voorval leidden, elimineren. Zij kunnen wijzigingsvoorstellen doen, Zoals voor elke gewone vlucht die gevolgen kunnen hebben voor moeten ook paravluchten aan de iedere gebruiker (paraclub) of eige- Nederlandse wetgeving voldoen. naar van paravliegtuigen.

Denk daarbij aan: De USPA is er emotioneel bij betrokken om haar leden voor alles Brevettering van de vliegers te beschermen. In tegenstelling tot (al dan niet beroeps, typeratings) de Federale Bureau's, is de geHet is een goed gebruik dat nieudragslijn van de USPA zelf regule- we paravliegers eerst worden uitrend binnen de lidmaatschapsgele- gecheckt voordat zij zelfstandig paderen. Een ornvangrijke groep goed ra's droppen. geïnformeerde en oplettende leden Ook in Nederland geldt dat dit is de USPA's beste verweer tegen (nog) niet wettelijk vastligt; een onveilige praktijken door gebruispringvergunninghouder zou in principe zelfstandig een vliegtuig kers of personen. met vlieger mogen huren en gaan De reden dat ik dit onderwerp aan- springen. Deze vlieger hoeft hiersnij, is dat het parachutespringen voor wettelijk niet uitgecheckt te in de Verenigde Staten onder Part zijn. In Nederland komt dit overi91 van de Federal Aviation Regula- gens sporadisch voor; de springtions (FAR) opereert. Part 91 staat activiteiten 'lopen' meestal via de eigenaren van vliegtuigen toe deze verenigingen en binnen de verenite verhuren zonder de uitgebreide gingen gelden meestal clubregels en onbetaalbare onderhouds- en (aantal vlieguren, uitgecheckt zijn, trainingafdelingen, die luchtvaartenz.) voordat een nieuwe vlieger maatschappijen wel verplicht zijn mag paravliegen. te hebben. Dit is de reden dat voor Het is niet uitgesloten dat in de een club de kosten aanvaardbaar toekomst paravliegers een aantelaag blijven. Als paraclubs verplicht kening in hun brevet nodig hebben waren te voldoen aan Part 135 of (ref. JAR-FCLflight crew licences).

Part 121 (beide luchtvaartmaatToelatingen van de luchtvaarschappijen georiënteerd), zouden de kosten van het parachutesprin- tuigen (bewijs van luchtwaardigheid, inschrijving, toelating paragen vermoedelijk verdubbelen of verdrievoudigen om alleen de aan- vliegen, enz.)

In een afzonderlijke aanvulling/toevullende kosten te dekken. lating paravliegen worden door de Drie jaar geleden tijdens het PIA Symposiurn 1997, gaf ik mijn eer- Rijks Luchtvaartdienst voorwaarste presentatie over noodprocedu- den genoemd waaraan voldaan res voor paravliegers. Het was niet moet worden voordat met het betreffende luchtvaarttuig para's mode bedoeling in te gaan op speelgen worden gedropt (maximum fieke fouten en te analyseren wat er in dat geval zou moeten gebeu- aantal para's, het verwijderen van deuren, het plaatsen van spoilers, ren. Het was een presentatie/discussie over de filosofie van nood- vliegsnelheden, enz.). procedures die worden gebruikt in Daarnaast is ook voor paravliegen, de militaire- en de commerciële net als bij gewone vluchten, het luchtvaart. Het was mijn bedoeling gebruik van gordels wettelijk verplicht. deze filosofie in onze paravliegers wereld te verspreiden in de hoop Wel gebruikelijk, maar nog niet verplicht, is dat de vliegers een vliedat het zou bijdragen ongelukken gerchute dragen en dat de vliegtuite voorkomen. Ik voor mijzelf wil niet het dubbele of drievoudige be- gen, voor zover mogelijk, zijn uitgerust met een emergency doortalen voor mijn volgende sprong. release-systeem waarmee de deur Met dit in gedachte, is hier de eer- aan de vliegerzijde in z'n geheel afste aflevering van een serie artike- geworpen kan worden. len met als kern hoe we ons gedragen tijdens het vliegen. Mijn hoop Vluchtvoorbereiding (het prefligh-

PLANE SENSE Het volgende artikel is geschreven door Flip Colmer naar aanleiding van een seminar dat hij gaf over het onderwerp 'formatievliegen' {voor vliegtulgen) op het PIA Symposium in San Diego begil'! dit jaar. ij

door Flip Colmer vertaald door Kees Meijer vervolg door Arjan Hartman inleiding, kaderen afsluiting door Nathalie Chudiak

We zijn van plan aan dit onderwerp meer aandacht te schenken vanuit het oogpunt van veiligheid. Flip zal hiervoor stof aandragen die zal worden vergeleken met de Nederlandse situatie. Hieraan heeft Arjan Hartman (paravlieger) voor deze aflevering zijn medewerking verleend. We hopen hiermee een 'brug te slaan' tussen springer- en vliegerzaken.

Hallo, van de westelijke kant van de Atlantische Oceaan. Laten we onmiddellijk tot de kern komen. De afgelopen jaren is er veel aandacht besteed aan vliegtuigongelukken, waarbij vliegtuigen waren betrokken die werden gebruikt voor parachutespringen. Paracentra, zowel in Amerika als in Europa, gebruiken kleine vliegtuigen zoals de Cessna 172 oplopend in grootte tot de Hercules C-130. Als er een vliegtuigongeval plaatsvindt, wekt dat veel belangstelling op.

De door de media gewekte interesse brengt onze sport minimaal 15 minuten in het spotlicht. Geloof het of niet, vaak neemt het aantal leerlingen toe na zo'n media belangstelling. In de Verenigde Staten brengt het de FAA(Federal Aviation Adrninistration), NTSB (National Transportation Safety Board) en de USPA (United States Parachute Association) in actie, dit om

Flip Colmer Flip heeft een indrukwekkende staat van dienst op het gebied van instructie voor vliegen, springen, skiën, zwemmen, scubaduiken, zowel millitair als civiel, in commerciële en recreatieve omgevingen.

Tien jaar actieve dienst en tien jaar reserve in de marine als instructeur op diverse vliegtuigtypen.

De niet-militaire typen (rnet name voor formatievlieg-instructie) bestaan uit Caribou, DC3, Twin Otter, King Air B90, Queen Air, Pitts Si en S2 en vele Cessna-typen. Op dit moment tien jaar werkzaam bij North West Airlines als captain en copiloot op DC9, Boeing 727 en Airbus 320.

De zowel spring- als vlieggeoriënteerde Flip, die in beide disciplines op instructieniveau werkzaam is, is daarom als zeer deskundig aan te merken over onderwerpen die de veiligheid betreffen.

Tijdens het PIA Syposium in San Diego gaf hij een lezing over formatievliegen.

ten van het vliegtuig, de voorgenomen activiteiten, nota, flightplan, het weer, enz.)

Naast de gebruikelijke controle van het vliegtuig moet een paravliegtuig ook nagekeken worden op de specifieke pera-eisen (paragordels, mes, intlight-door enz.). Verder is een goede communicatie met de dienstdoende instructeur van belang: * wat gaan we doen, * hoe vliegen we in, * is een blokklaring met de verkeersleiding geregeld resp. is een flightplan ingediend, * zijn er specifieke weersontwikkelingen die in de gaten gehouden moeten worden, * en bij een beetie springbedrijf is dan ook een radioverbinding tussen manifest en de vlieger onontbeerlijk.

Daarnaast moet op de meeste vliegvelden overleg met de havendienst en andere gebruikers plaatsvinden (zweefvliegers enz.).

Vluchtuitvoering Na alle voorbereidingen is het dan zover dat met het bedrijf begonnen kan worden. Ook dan is het van belang dat we met z'n allen 'het koppie er bij houden' om op een zo efficiënt mogelijke wijze het bedrijf veilig te opereren.

Ik denk dan aan: * het blijven bewaken van de weersantwikkeling, * goede communicatie met het manifestjinstructeur van dienst, * een blijvend oog voor de andere luchthaven en luchtruim gebruikers.

Je weet dat een 'ongeluk zelden alleen komt' en vaak een gevolg is van een opeenvolging van zaken die niet goed gaan.

RISICOPUNTEN ZIJN IN MIJN BELEVING: onvoldoende (vlucht)voorbereiding Denk aan demo's die in een lastige omgeving (qua luchtruimstructuur of springtechnisch) of onder moeilijke omstandigheden gesprongen moet worden. Belangrijk is datje vooraf goed van alle in's en out's op de hoogte bent. Het moet dus niet zo zijn dat je pas een half uur van te voren te horen krijgt dat je ergens een demo moet gaan droppen ... haastwerk Zodra er haast in het spel komt loop je het risico dingen over het hoofd te zien, die je later parten gaan spelen. pinchecks De organisatie van het springbedrijf moet er voor waken dat er vóór het instappen pinchecks worden uitgevoerd, ook ter voorkoming van vroegtijdig ongewild geopende parachutes. Denk aan de meerdere (bijna) ongevallen die daarvan

~1"'J)

po

het gevolg zijn. handling in het vliegtuig Para's moeten zicht ervan bewust zijn dat onzorgvuldig bewegen in het vliegtuig, ook tijdens de exit, materiaal kan beschadigen of pinnen op scherp kan zetten. weight & balance van het vliegtuig .Het is van belang dat wij de grenzen van het vliegtuig respecteren. Niet te veel maar ook niet te weinig brandstof (crashlanding Pink Skyvan bij Hoogeveen).

Ook het aantal para's en hun plaats in het vliegtuig is van levensbelang. Je kunt dus niet met een 16-man achterin een Grand Caravan gaan zitten, of tijdens het vliegen tegelijk met z'n allen naar achteren lopen.

Een ieder moet hiervan op de hoogte zijn en de (uitgecheckte) jumpmaster moet dit bewaken. veiligheidsgordels ' Ook het gebruik van veiligheidsgordels moet door de jumpmaster bewaakt worden. slechte oriëntatie tijdens de vlucht Tijdens het vliegen onvoldoende naar buiten blijven kijken. Dit geldt niet alleen tijdens het klimmen (ander vliegverkeer, b.V. zweefvliegers pal onder cumulus wolken in de buurt van de dropzone), ook tijdens de daling moeten de ogen 'op steeltjes' (ter voorkoming van ongevallen als met de PH-MEN in België). onvoldoende communicatie met andere paravliegtuigen Onvoldoende communicatie met andere paravliegtuigen die van dezelfde dropzone gebruik maken: in dergelijke situaties is het van belang dat gemeld wordt datje 'airborne' bent en watje bedoelingen zijn. Zo moet je voorkomen dat het eerste vliegtuig b.V. tandems dropt die hoog openen en het tweede vliegtuig direct daarna laag openende vrijevaiiers dropt die langs de tandems zouden kunnen vallen. onvoldoende communicatie tussen jumpmaster en vlieger Hoeveel runs maken we op welke hoogte, loadsheets. nood procedures Boven welke hoogte verlaten wij als para's het vlieg-

tuig in geval van een motorstoring.

Zo kun je nog wel een tijdje doorgaan (forrnatievliegen, door bewolking klimmen en droppen ... ).

FOllOW-UP

ONDERZOEKEN ONGEVAllEN

Het is duidelijk dat er lering uit ongevallen getrokken rnoet worden.

Mede ter voorkoming van ongewenst overheidsingrijpen, is het goed dat de eigen organisaties adequaat onderzoek verrichten en maatregelen nemen. Ik wil beslist geen uitspraak doen over de deskundigheid van de Technische Commissie en over hun handelen enzovoort. Wel wil ik het volgende noemen.

De laatste jaren zijn wij helaas geconfronteerd rnet meerdere, schijnbaar identieke ongevallen met Cessna paravllegtuigen. Het betrof ongevallen met (Soloy Turbine) C206 in Italië, Zwitserland en Nederland. Pin mij niet vast op het exacte land/plaats/tijdstip, zeker is dat naast de SFD rneerdere vergelijkbare dodelijke ongevallen hebben plaatsgevonden.

Voor zover ik heb begrepen, zijn de ongevallen in het buitenland het gevolg van het vroegtijdig openen van reserveparachutes tijdens het naar buiten klim-

beuren of de pin staat op scherp of de reserve opent (door b.V. een tekort ripcord, een te slappe loop, een te ruime reservecontainer enzovoort). Wij hebben de tiggers verzocht om eventueel samen met de fabrikanten te onderzoeken of verlenging van de reservepin technisch mogelijk is. Wij zelf zijn ervan overtuigd dat een verlengde reservepin bij veel setjes technisch haalbaar is en dat door het verlengen de pin minder gemakkelijk onbedoeld op scherp kan komen te staan.

Binnen de verenigingen Paracentrum Hoogeveen en Paracentrum Teuge hebben wij als vliegers ook om aandacht gevraagd voor de deugdelijkheid van de sluiting van reserves en er op aangedrongen dat dienstdoende instructeurs regelmatig het materiaal van springers (steekproefsgewijs) controleren.

WAT NU?

Naar aanleiding van ons rondschrijven heb ik slechts van één rigger een reactie gehad. Wel heb ik terloops met Tom Winkier (PH) en Kees Tops (NPCT) hierover gesproken: ons schrijven zou in de vergadering van de Nederlandse riggersclub besproken worden. Tot nu toe heb ik geen enkele reactie mogen ontvangen. men/exitten In hoeverre dit ook bij de SFD het geval is, is mij niet Zelf heb ik tot nu toe geen inzage genomen in het onderzoeksrapport van de Technische Commissie over bekend. Het onderzoeksrapport van de RLD heb ik het ongeval met de SFD. In hoeverre naar aanleiding niet gelezen; is overigens wel te bestellen.

Naar aanleiding van deze reeks ongevallen heb ik hiervan maatregelen zijn genomen, is mij niet bepersoonlijk, mede namens een groep verontruste pa- kend. De veel gehoorde opmerking dat de vlieger maar een valscherm (had) moeten dragen, is naar ravliegers, schriftelijk contact rnet de Nederlandse mijn mening minder relevant. Dergelijke ongevallen vereniging van valschermtechnici gezocht en deze moeten voorkomen worden, dus moetje zoeken naar correspondentie ook naar iedere valschermtechnicus persoonlijk gezonden. Wij hebben daarbij aangegeven de oorzaken en naar aanleiding daarvan maatregelen nemen. dat naar onze mening het vroegtijdig openen van reserves zeer waarschijnlijk mede veroorzaakt kan zijn doordat reservepinnen vrij gemakkelijk op scherp kun- Reacties op dit onderwerp in het algemeen en bovennen komen te staan. Wij bedoelen dan dat de reser- genoemde tekst in het bijzonder gaarne naar de redactie. Deze reacties moeten de input gaan vormen vepin in een normale situatie maar een klein stukje ,. door het loopje steekt. Er hoeft dan maar iets te ge- voor vervolgartikelen over 'Plane Sense' .

Ba ylon Freefly School (het gehele jaar) 18 december tot 2 januari: X-Mas Boogie vliegtuigen: Casa, Turbolet, Twin Otter en Super Pilatus.

Captain' s Cabin 1O-way speedstar challenge, veel plezier, bier en feest!

3 januari tot 28 februari: Speciale Prijzen! normale sprongen: 2.700 pts (12.500 h) AFF-cursus: 190.000 pts (met tandem en video voor alle levels) teamsprongen: 2.200 pts per persoon

15 tot 30 april: Paas Boogie

We eldklasse coaching voor 4-way en 8-way, gratis loadorganising A -cursussen (alle levels met video: 215.000 Pts.) en opleidingen formatiespringen het hele jaar. m- en groepskortingen en vrij gebruik van trainingsfaciliteiten er Pilatus Porter en Twin Otter het gehele jaar door

•..

Voor meer informatie, neem contact op!

Postbus194,17487 Empuriabrova (Girona) Spanje Tel. #34972450111, Fax #34972450749 E-mail epeb@gna.es

http://www.skyrats.com

TOEKOMSTIG LUCHTRUIM LUCHTRUIM NEDERLAND FRANKRIJK Toelichting Jacques van Delft, 14 juni 1999 Teuge Verslag RonaId Overdijk, HBP

1 j

r

1

Militair luchtverkeer De samenwerking tussen burger- en militaire luchtvaart/verkeersleiding is verbeterd. De weekenden beDe heer Van Delft is chef-verkeersleider van de alge- vatten nu veel minder militair verkeer, waardoor meer mene verkeersleiding Nederland van de LVNL. Dit is directe routes en meer luchtruimcapaciteit beschikper 1 januari 1993 een zelfstandig bestuursorgaan. baar is. Doordeweekse dagen zijn nu druk, vooral De verkeersleiding valt onder de Luchtverkeersleiding rond militaire velden en in het noorden van het land.

Nederland (LVNL). Binnen de LVNL wordt op dit moOldebroek is een probleem omdat dit schietgebied arment ook discussie gevoerd over de luchtvaart. Die is tillerie dicht bij de routes naar het holdinggebied Oost ligt. vooral op Schiphol sterk aan groei onderhevig. In 1969 waren er 400 vluchten per dag, in 1998 1700 per dag. Schiphol is door het kabinet aangewezen als DROPZONES mainport. De luchtruimtestructuur moet dus gewijzigd Hilversum: ligt midden in uitbreiding TMA met onderworden. grens 2500 ft. Probleem dus, ook voor dropzone Wijk HUIDIGE SITUATIE GROTE LUCHTVAART bij Duurstede.

Midden Zeeland: is makkelijker omdat er geen inbound verkeer zit op exithoogte (12.000 ft).

Holdinggebieden Er zijn op dit moment drie holdinggebieden: Seppe: kan probleem zijn door het lage verkeer komenden uit Brussel.

• Lelystad - holdinggebied Oost, Texel: kan alleen in weekenden een probleem ont• Pernis - holdinggebied Zuid, staan, dan valt het onder Schiphol. Verder zie hierbo• Noordzee - holdinggebied West, terwijl er vijf sectoren zijn. Binnen en buiten deze hol- ven met genoemde mogelijke problemen ten aanzien van creëren holdinggebied. dinggebieden wordt een separatie toegepast van 5 Hoogeveen: heeft geen last en ook in toekomst veinautical miles en 1000 voet. Voor het holdinggebied Oost (waarmee Teuge te maken heeft) wordt het inko- lig. mende verkeer al met separatie binnengeleid. Het in- Eelde: krijgt nu al blokklaring (nu 6500 ft) alleen op verzoek maximaal 9000 ft. Hoger is moeilijk vanwege passen van twee sectoren in één holdinggebied is moeilijk; een mogelijke oplossing is een wachtgebied verkeer vanaf Bremen. per sector.

Teuge: heeft reeds probleem door bloktijden. Goede werkafspraken noodzakelijk. Teuge valt gedeeltelijk Voorstel LVNL: creëren van twee nieuwe hoIdinggeonder Nieuw Milligen (militair, tot 7000 ft), daarboven bieden: één boven de Afsluitdijk en één ten westen onder Schiphol. Milligen informeert Schiphol, deze sivan Texel. tuatie is niet optimaal, beter één controlerend orProbleem: instroom vijf approaches boven Schiphol. gaan. Van Delft wil naar volledige controle toe, is Schiphol heeft al de hoogste landingscapaciteit van Europa. Ten westen van Texel zit in de buurt van PCT. werkbaarder, waardoor misschien hogere exits (14.000 ft) mogelijk zijn.

De holdinggebieden zijn niet permanent in gebruik Rotterdam: dropzone Rhoon valt al voortdurend ondoch zijn voor opvang van extra drukte. PCT zou in der gecontroleerd verkeer (sector Zuid) en de parahet ergste geval dus eenzelfde situatie kunnen krijkist wordt voortdurend begeleid. Exithoogte 12.000 ft gen die Teuge nu ook heeft met bloktijden. in principe geen probleem, dropzone valt buiten holdinggebied Zuid.

Inbound - outbound verkeer Schiphol dient een goed evenwicht te behouden tus- Flevo: bloklaring zal blijven bestaan. Praktisch reeds moeilijk. sen inbound en outbound verkeer aangezien anders Ameland: geen problemen verwacht. de gates vollopen. De luchtverkeersleiding dient dit te bewaken. Outbound verkeer dient dus te allen tijde door te gaan. Dit geldt ook voor andere velden zoals BESLUITVORMING - OVERLEG Eelde, Rotterdam en Eindhoven.

Gesprekspartner Schiphol voor vertrekroutes is gereSchiphol mag nu bij pieken twee banen tegelijk gebruiken. Theoretisch kan deze situatie de gehele dag geld, voor luchtruim is niets geregeld, alleen LVNL. LVNL vraagt aan RLD om criteria aan te geven voor plaatsvinden. gesprekspartners om groei luchtruim in rechtsgeldig LVNL stelt dat elk vliegtuig voor haar dezelfde rechbesluit te gieten. Er is geen beroepsprocedure. ten heeft. De LVNL wordt per afhandeling betaald.

Schiphol mag groeien naar maximaal 600.000 beweEchter, paravliegtuigen betalen niet. gingen. Er komt een voorlichtingscampagne naar gemeenten voor deze groei.

Bebouwing - hinder Zweefvliegen heeft de commissie luchtruimte strucOutbound verkeer: vertrekroutes worden door LVNL tuur opgericht (Roei Cadée + Jacques van Delft e.a.) heel nauwkeurig voorbereid die zoveel mogelijk beDeze commissie kan intern iets sturen binnen LVNL. bouwd gebied mijden. De nacht heeft andere SID's Het belang van goede werkafspraken wordt onderdan overdag. Dan mag alleen voor veiligheid van streept (bijv. frequenties afstemmen, telefonisch conSID's worden afgeweken. De normale situatie is: tact). Opgemerkt wordt dat de KNVvL weinig invloed 1) veiligheid, 2) efficiëncy, 3) milieu.

Inbound verkeer: is moeilijker, radarschermen geven heeft.

Mogelijke oplossing: enkele centra voor parachutegeen bebouwing aan. springen zonder hoogte restricties. Mogelijk 14.000 ft, maar dat moet dan wel vaak haalbaar zijn. Terlet LUCHTRUIM valt af. Afdeling parachutespringen zou de commissie kunnen benaderen voor een contactpersoon met kenGesteld wordt dat het risico bestaat dat klasse-E nis van zaken.

• luchtruim steeds kleiner zal worden.

In Frankrijk is het springen ook niet meer wat het geweest is. Vooral in de Noordelijke provincies heeft de Franse LVB het volgende voorstel qua luchtruimgebruik. Dit heeft voornamelijk te maken met het accomoderen van het vliegverkeer van Charles de Gaulle.

De Franse springfederatie FFPis al geruime tijd in gesprek met de LVB om springgebieden te behouden.

Tot nu toe is het echter een erg eenzijdige discussie met de volgende consequenties per januari 2000. lIe de France: plafond tot FL 055.

Picardie: plafond van FL 055 tot FL 060. Uitzondering: Péronne tot FL 120 en Laan tot FL 085.

Nord-Pas-de-Calais: weinig veranderingen, wel FL 110 vanwege militair verkeer.

Haute-Normandie: steeds lager tot FL 055, uitzondering Dieppe tot FL 150 in weekeinden.

Centre: alleen het Noorden van dit department is betrokken tot FL 055 of FL 075, afhankelijk van het weekend. In het Zuiden geen problemen.

Voor de intimi: het aloude en jarenlang het grootste centrum van Frankrijk, La Ferté Gaucher, is om de hoogtebeperkingen al gesloten. Weg investering, weg centrum. Uitwijk is gevonden in Brienne le Chateau.

Het volgende centrum wat nu daadwerkelijk bedreigd wordt in haar voortbestaan is Laan. Voor eind december moet er een oplossing zijn anders gaan de poorten dicht. Ondanks het feit dat para activiteiten slechts 1% van de beschikbare uren luchtruim vragen; zelfs in Frankrijk, waar de FFPeen serieuze en krachtige organisatie is, waar parachutespringen hoog in het vaandel staat en waar diverse wereldkampioenen vandaan komen, wordt het springen dus bedreigd door de toename van het luchtverkeer. Zelfs in Frankrijk zijn er blijkbaar geen adequate oplossingen.

In Nederland doen de KNVvL en de clubs ook hun best om het luchtruim zo open mogelijk te houden voor onze sport. De situatie in Frankrijk stemt echter zeker tot herbezinning.

Hoofd Bureau Para

•

"CAROLINE SUITS" & "RIGGING SERVICE" voor para's, door para's Kom eens langs of bel voor een afspraak, 2de Carnissestraat 5A. 3083 JE Rotterdam. telefoon/fax 0 10~4813780 Openingstijden: dinsdag t/m vrijdag van 10.00 tot 19.00 uur, 's avonds en in het weekend uitsluitend volgens afspraak, op maandag gesloten en week 31 werken wij op locatie.

DE RELATIE TUSSEN

STABILITEIT EN MANOEUVREERBAARHEID IN SKYDIVING DOOR VLADIMIR MILOSAVLJEVIC EN TAMARA KOYN (VERTALING DICK ROM KEMA) De basisprincipes van stabllltelt in skydiving zijn algemeen bekend.

Het verband tussen stabiliteit en manoeuvreerbaarheid in skydiving verdient echter meer aandacht.

Het begrijpen en gebruiken van de relatie tussen stabiliteit en manoeuvreerbaarheid in skydiving geeft een overgang aan naar meer geavanceerde skydiving technieken en is dus een belangrijke sleutel tot de vooruitgang van skydiving als een sport.

Stabiliteit is gedefinieerd als de neiging van een lichaam om naar zijn oorspronkelijke evenwichtstoestand terug te keren, nadat er een kracht op wordt uitgeoefend.

Stabiliteit en manoeuvreerbaarheid zijn elkaars tegenpolen! Met andere woorden: tijdens een vrije val in een meer stabiele lichaamshouding (met alle andere factoren gelijk), zal je niet in staat zijn om snel te manoeuvreren. Als je in een minder stabiele houding vliegt, zul je sneller kunnen manoeuvreren!

Om deze theorie verder uit te diepen, moeten we terugvallen op een aantal algemene ideeën, die te maken hebben met het gegeven van een lichaam en het gedrag daarvan in een vrije val. Op eindsnelheid is het lichaam blootgesteld aan de relatieve wind die weerstand biedt tegen de zwaartekracht en het lichaam in staat stelt om met een constante snelheid te vallen, in plaats van steeds harder te versnellen. Met andere woorden kun je stellen, dat het lichaam tijdens eindsnelheid ondersteund wordt door de kracht van een remmende drag (glijweerstand). Laten we stellen dat de steun van deze drag op een enkel punt van het lichaam aangrijpt. Dit is het 'hangpunt' . In de aërodynamica wordt dit punt, waarvan we kunnen aannemen dat daarin alle aërodynamische krachten zich concentreren, geformuleerd als drukpunt. Ten behoeve van de discussie noemen we dit het 'hangpunt' .

Als het 'hangpunt' boven het zwaartepunt ligt, noemen we het lichaam stabiel. Met andere woorden het zwaartepunt ligt beneden het 'hangpunt' . Als de kracht of een moment op het lichaam wordt uitgeoefend, zal deze zich verzetten tegen iedere verplaatsing en zal proberen naar

zijn originele positie te stabiliseren.

(Een kracht kan worden gedefinieerd als een actie dat het lichaam in een schuivende beweging zet. Als de kracht excentrisch is, creëert het , een moment en de actie brengt het , I I lichaam in een draaiende beweging.)

I , Deze neiging is groter wanneer de afL stand tussen het 'hangpunt' en het '---~ zwaartepunt groter is.

Als het 'hangpunt' hoger boven het zwaartepunt ligt, is het lichaam meer ~=========--------------, stabiel en dus minder manoeuvreerCP = centre of pressure, drukpunt of 'hangpunt'. " baar. Dit is omdat het zwaartepunt CG = centre of gravity, . , een groter weerstandsmoment oplezwaartepunt -; : I vert. Hoe stabieler we in de vrije val I 1 ,':,; ziln, hoe groter deze weerstand is en ~."

I. I 1 hoe minder manoeuvreerbaar we --1,)CP worden. Vallende in de meest stabiele positie is het moeilijker om snel en onmiddellijk manoeuvres te maken.

Als een skydiver zijn 'hargpunt' gaat verlagen, wordt de afstand tussen het 'hangpunt' en het zwaartepunt minder. Dus worden de weerstandskrachten ook minder. Wanneer kracht wordt uitgeoefend, is er minder weerstand bij iedere verplaatsing. Met andere woorden, de skyskydiver is minder stabiel. Manoeuvreren gaat nu sneller en makkelijker. Ofwel dezelfde hoeveelheid windafbuiging zal nu snellere beweHierboven zien we ging veroorzaken. de verschillende posities' Als het 'hangpunt' zodanig verlaagd voor formatievliegen, is, dat dit op dezelfde plaats zit als hiernaast de 'styletuck', hieronder de back loop het zwaartepunt, dan zal het lichaam en daaronder de tracking. totaal geen neiging meer hebben om naar zijn oorspronkelijke evenwichtsOp bladzijde 18 vindt u toestand terug te keren. Dit wordt de diagrammen voor freestyle en freefly. neutrale stabiliteit genoemd. Veronderstellende dat er geen wrijving op het 'hangpunt' is, zal het lichaam zonder weerstand vrij bewegen als er een kracht op wordt uitgeoefend.

Met andere woorden is de manoeuvreerbaarheid van het lichaam nu verder toegenomen.

Als het 'hangpunt' zodanig is verlaagd dat het feitelijk onder het zwaartepunt ligt, dan zal het lichaam instabiel worden. Wanneer het door een excentrische kracht wordt verplaatst, zal het lichaam geen enkele neiging hebben om naar zijn oorspronkelijke evenwichtstoestand terug te keren. In plaats daarvan zal het krachtmoment dat veroorzaakt wordt door de afstand tussen het zwaartepunt en het' hangpunt' ervoor zorgen, dat het lichaam in een nieuwe, andere positie beweegt waar het in een evenwichtstoestand zal zijn. Hoe lager het 'hangpunt' , hoe groter de neiging om in een nieuwe evenwichtstoestand over te

T-"/

t -y:I

:::--

<,

<, <,

<,

路'

Een paar praktische voorbeelden van de theorie aan de hand van foto's van Max Dereta.

Linksboven: verschillende posities van de armen.

Rechtsboven: de beroemde styletuck van Michel Bizot.

Linksmidden: verschillende houdingen voor de tracking.

Hieronder: sitfly, standup en headdown.

Links路 en rechtsonder: verschillende posities van de armen bij headdown.

gaan. In deze instabiele toestand is de manoeuvreerbaarheid nog meer toegenomen. De begin kracht om een manoeuvre uit te voeren is minder. Begin met de kracht uit te oefenen en het zwaartepunt doet de rest.

Als we onze ledematen bewegen, besef dan dat het zwaartepunt ook beweegt. Het 'hangpunt' beweegt echter meer en daarom kunnen we het opschuiven van het zwaartepunt verwaarlozen. In het kader van deze discussie nemen we aan dat het zwaartepunt op een punt blijft en zich ten opzichte van het lichaam niet beweegt.

Deze relatie tussen stabiliteit en manoeuvreerbaarheid is eveneens van toepassing op de constructie van vliegtuigen. Om een manoeuvre te maken, moet een stabieler vliegtuig meer wind afwijzen met zijn stuurvlakken dan een minder stabiel vliegtuig. Of met dezelfde hoeveelheid wind afwijzing via de stuurvlakken kan een minder stabiel vliegtuig een snellere manoeuvre maken.

Het hetzelfde concept is van toepassing in skydiving. Om zowel een verschuivende als een draaiende manoeuvre in een minder stabiele houding te maken, is minder windafwijzing nodig dan wanneer je in een meer stabiele houding vliegt. Dit staat ons toe om effici毛nter te vliegen. Als we onze stabiliteit nog meer laten afnemen, komt dit fenomeen nog meer tot uitdrukking totdat we het punt bereiken waar we niet langer in onze instabiele lichaampositie kunnen balanceren.

)

( TOEPASSINGEN IN SKYDIVING

Iedere rnanoeuvre die in de vrije val wordt uitgevoerd, ongeacht de discipline, is in de essentie tot stand gebracht door deze relatie tussen stabiliteit en manoeuvreerbaarheid. Alle manoeuvres in de vrije val worden uitgevoerd door de vorm van het lichaam te veranderen.

Beginnende skydivers gebruiken de meest stabiele houdingen in de vrije val. Met toenemende ervaring ontdekken skydivers onbewust en leren ze een minder stabiele lichaamshouding te gebruiken om hun manoeuvreerbaarheid te vergroten.

Met toenemende ervaring zullen skydivers leren in meer en meer instabiele lichaamshoudingen te vliegen en zo hun manoeuvreerbaarheid meer en meer te vergroten. Meer ervaren skydivers hebben de benodigde lichaamscontrole en balans om zelfs in meer instabiele houdingen te vliegen en zo bijna maximum manoeuvreerbaarheid te verkrijgen. Leren om instabiele lichaamposities te vliegen, komt met ervaring en betere vrije val bewustzijn. Dit vereist vrije val tijd, omdat we dit soort balansoefeningen niet op de grond kunnen uitvoeren.

Vladimir Milosavljevic is 28 jaar, heeft sinds '89 in diverse landen 200 sprongen gemaakt (hij was ook deelnemer aan de '95 noordpoolexpeditie).

Hij heeft een USA multi-engine brevet verkeersvlieger en behaalde een internationaal erkende ingenieurstitel werktuigkunde op de universiteit van Belgrado op het gebied van de luchtvaartkunde.

Hij is sinds 1993 bezig rnet onderzoek naar de manoeuvreerbaarheid van het menselijk lichaarn in vrije val.

Tamara Koyn heeft in '91 een kandidaatstitel behaald op het gebied van dansonderricht rnet een wetenschappelijke achtergrond van bewegingsleer en rnedia-cornrnunicatie (filrn/video producties) aan de universiteit van Webster. Zij is sind '85 een pionier op het gebied van freestyle met meer dan 1800 freestylesprongen. Zij is tevens een enthousiaste 'verticale' formatiespringer met rneer dan 500 sprongen op dat gebied. Bezoek haar website: http://www.Koyn.com/CloudDancer.

consl.

COI1St.

C

) FORMATIE SKYDIVING Gevorderde formatiespringers pakken voordeel uit een meer instabiele box positie om snellere manoeuvreerbaarheid tussen formaties te verkrijgen. Sommige prestatiegerichte formatie skydivers vliegen daadwerkelijk met de handen en ellebogen onder de schouders of borststreek (zij dragen eveneens zodanig gewichten, dat dit de-archen van hun bovenlichaam hun valsnelheid niet vertraagt). Dit doet de stabiliteit afnemen en versnelt daardoor hun manoeuvreerbaarheid.

Omdat een relatief springer een groot oppervlakte aan de relatieve wind presenteert, is het mogelijk om op de top van de luchtbel te balanceren met het 'hangpunt' onder het zwaartepunt zonder last hebben van een onverwachte beweging. Door in deze lichaamshouding te balanceren, is de skydiver in staat om sneller te manoeuvreren op het moment dat hij of zij dit wenst.

Om het gevoel te ontdekken van toegenomen manoeuvreerbaar als resultaat van afgenomen stabiliteit, kun je dit experiment voor jezelf proberen. Voer eerst een willekeurige beweging uit, een verschuiving

E LOC

A R N 0

Skydive Para Centro Locarno Switzerland During wintertime, from November until March, we are open every weekend.

Christmas & New Year Boogie 1999 - 2000 from December 26th 1999 until January 2nd 2000 Further information on www.paracentro.ch email: Info@paracentro.ch .

PARA CENTRO lOCARNO

AEROPORTO

CANTONAlE

6596 GORDOLA

TEL. +41 91 745 26 51

FAX +41 91 745 38 24

of een draai, met je handen omhoog zoals je dat in de hard arch positie zou doen. Let op de snelheid van je verschuiving of draai.

Voer de verschuiving of draaien opnieuw uit. Maar voer het deze keer uit met je ellebogen en handen in een lagere positie, onder je schouders. Merk hoe snel je verschuiving of draai is. Met dezelfde hoeveelheid windafwijzing zul je bemerken dat je manoeuvre sneller gebeurt. Als je doorgaat met experimenteren, zul je ook bemerken, dat als je een manoeuvre • langzaam wilt doen in een instabiele positie, je minder windafwijzing hoeft te doen dan in een meer stabiele box positie. Dit experiment toont aan, hoe je efficiënter kunt vliegen door een meer instabiele box houding te gebruiken.

TRACKING Door in de trackhouding je stabiliteit te verminderen door de schouders voorwaarts te rollen, de handen te verlagen en je zitvlak op te tillen, kun je de horizontale snelheid aanmerkelijk doen toenemen met handhaving van dezelfde of zelfs een langzamere verticale daalsnelheid. Dit doet je glijafstand toenemen. Door je echter nog instabieler te maken door nog meer te de-archen (zodanig dat je

gemakkelijk op je rug kunt tuimelen), zal je horizontale snelheid niet toenemen als gevolg van de toegenomen weerstand tegen de voorwaartse beweging. Dit zal echter je daalsnelheid doen afnemen en je glijafstand nog verder doen toenemen. Met andere woorden, een klein bee~e de-archen zal de horizontale snelheid relevant doen toenemen omdat de horizontale drag niet significant is. Om de maximum horizontale glijafstand te verkrijgen, moet het 'hangpunt' onder je zwaartepunt leggen (deze trackingtechniek kan ook nuttig zijn om de glijafstand bij BASE-jumps te doen toenemen).

lijk als hij of zij in staat is in relatie tot het zwaartepunt zonder op zijn of haar rug te tuimelen. Door de instabiele stijl-'tuck' te gebruiken, is een stijlspringer in staat om sneller draaien en loops uit te voeren.

Met een meer stabiele lichaamshouding zouden zulke snelle manoeuvres niet mogelijk zijn.

STIJL Stijlspringers maken als vaste regel gebruik van het voordeel van toegenomen manoeuvreerbaarheid, die mogelijk wordt gemaakt door het vliegen in een meer instabiele stijl-'tuck'. De handen en benen zijn feitelijk onder de tors gepositioneerd. In een dergelijke stijl-'tuck' is de hoeveelheid drag beneden het zwaartepunt toegenomen. Dit brengt het 'hangpunt' onder het zwaartepunt, vandaar de vaardigheid die nodig is om zelfs maar in balans te blijven in deze houding. Een stijlspringer vliegt met het 'hangpunt' zo laag rnoge-

_8EYER@ I Z1tVERFSPORT Ovtdooy

Im'\ov'atoyç

De avontuurlijkste winkels voor je winterse activiteiten. Op skies, schaatsen, met de rugzak of op de fiets .•• Tenten, rugzakken, slaapzakken, bergsport-artikelen, Thermoondergoed, Fleece- en donsjacks. Gore Tex kleding, mutsen, wanten, schoenen en sokken en nog veel meer.

Ook verhuur ski en toerski-uitrustingen.

Den Haag Calandplein 4 • Rotterdam Adm. de Ruyterweg 33-35 Utrecht Balijelaan 10-12 • Arnhem Utrechtsestraat 3-5 Haarlem Zijlweg 63 • Breda Wilhelminastraat 22 Apeldoorn Stationsstraat 134 • Hilversum Havenstraat 16 Amsterdam Stadhouderskade 4 • Steenwijk Woldmeentherand 11 Groningen St. Jansstraat 17 • Alkmaar Kanaalkade 53 Eindhoven Leenderweg 202 • Antwerpen Bredabaan 968 Enschede Haaksbergerstraat 116 • Zoetermeer Buijtenparklaan 14

0174-220410

of kijk op www.bever.nL

Op de pagina hiernaast zien we de diagrammen van de back layout en de front layout en de verschillende armposities bij headdown (1 = stabieler, minder wendbaar, 2 = minder stabiel, beter wendbaar).

Alle tekeningen zijn door Wladimir zelf gemaakt.

a

BLUE BYTES SKYDIVING

OP HET INTERNET

KJELD VAN DRUTEN - Tussen het schrijven van de artikelen en het verschijnen van de SP in de bus zit een lange tijd, voor internet vaak te lang.

Zo zijn er bijvoorbeeld twee evenementen geweest die goed te volgen waren op internet, maar waar de adressen mij te laat van bekend werden orn nog in de SP van oktober te kunnen (als je dus iets tegenkornt, stuur me dan even een rnailtje). De eerste was de Worldmeet, toch iets meer dan een clubwedstrijdje. Op http://www.worldmeet.com stondjstaat alle informatie over de worldmeet. De site was alleen dusdanig rommelig en rnet diverse tierelantijntjes versierd dat je er slecht kon vinden wat je zocht en veel informatie was onvolledig of niet actueel. Gelukkig werd dit tekort ook bij andere internetgangets geconstateerd en werd bij Ornniskore (http://www.omniskore.com/comp/99_world_meetj ) een functionele site gebouwd waar je de verse uitslagen kon zien.

Ornniskore (http://www.omniskore.com) is wellicht ook handig voor volgende zoektochten op het net.

Was dit een tijdje terug nog niet zo'n grote speler op het paranet, ze zijn nu flink gegroeid en hebben veel links en informatie.

gingen ze gaan doen, wat voor vliegtuigen er gebruikt worden enzovoorts.

Erg leuk is ook de animatiejsimulatie van de separatie. Je ziet de springers uit elkaar gaan en hun parachutes openen. Als je het een paar keer gezien hebt, krijg je toch aardig door wat de bedoeling is.

Verder zijn de formaties met alle slots in mooie plaatjes verwerkt.

Het kost allemaal wat tijd om het op je scherm te krijgen, maar het is toch zeker wel de moeite waard.

Uiteraard zijn er ook nog veranderingen. De KNVvL homepage heeft een andere URL gekregen: http://www.parachute.nl. de site is qua vormgeving wel wat veranderd, maar niet qua inhoud en dat is toch een bee~e jammer. De chatbox is intussen groot, maar het niveau laag en wat betreft de actualiteit loopt de site nog verder achter dan de SP (hoe is het mogelijk).

Tot slot is er een leuk initiatief gekomen, dat ook nog nuttig kan zijn voor de teamspringers (ongeacht discipline) in Nederland: er is een plan om een inventarisatie te maken van alle teamspringers, zodat eventuele sites van die teams beter te vinden zijn, cameramensen makkelijker gevonden kunnen worEen ander evenement, dat bij het verschijnen van dit nummer ook al den etc. Als je hier nu het naadje weer verleden tijd is, is de wereld- van de kous van wilt weten, moet recordpoging FS. Na eerdere pogin- je even een kijkje nemen op http://www.surf-it.demon.nljskygen gaat het Worldteam wederom dive/team/infn.html.

Indien er volproberen om 300-mensformaties te bouwen en groter. Je kunt de doende aanmeldingen van teams zijn, zal er een site worden geontwikkelingen volgen op maakt. Ook hierbij hangt het suchttp://www.theworldteam.com. bijvoorbeeld om even te kijken wie ces dus af van de lezers, net als ook al weer de deelnemers navan deze rubriek. Laat dus wat van mens Nederland zijn, hoeveel po- je horen!

e-

ParaSites: Skydivering: Veloce Skydive: SkydiveWWW: SkydiveWorld: Skydivenet: Omniskore: KNVvL:

http://www.dropzone.com/skydive/ring/index.html hUp:j jwww.veloce-skydive.com http://www.skydivewww.com http://www.skydiveworld.com http://www.skydive.net http://www.omniskore.com http://www.parachute.nl

Je valt door de 3000 ft grens. Je grijpt naar achter, gooit je pilotchute weg en wacht op de overbekende klap als je parachute opent. Je wacht, maar er gebeurd niets. Je draait je hoofd om, je probeert er achter te komen wat er aan de hand is en daar is je pilotchute, hopeloos wapperend achter je aan. Op dit moment jaag je door de 2000 ft grens, nog steeds met een snelheid .van 180 km/uur.

DAAR IS HIJ DAN, DE PILOTCHUTE IN TOW! Je hebt nog 10 seconden tot impact.

Snelheid is geboden: Wat Doe Je••. ?

De throw-out handdeployed pilotchute is in 1976 door Bill Booth's Relative Workshop geïntroduceerd.

'Throw out' houdt in dat de para de pilotchute uit z'n pocket haalt en deze weggooit. De pilotchute vangt wind, de bridle trekt strak en deze trekt de pin uit de sluitloop van de container. Dit in tegenstelling tot het 'pull out' systeem, waarbij de para de pin zelf uit de loop trekt en tegelijkertijd de pilotchute wegggooit. Handdeploy systemen sluiten uit dat een zogeheten springloaded chute, geactiveerd door het trekken van het ripcord, door de stabiele houding geen wind vangt en op je rug blijft dansen. Tevens is het pakvolume van je chute kleiner doordat je geen veer hoeft weg te werken. Echter, de handdeploy chute creëerde z'n eigen probleem: de pilotchute in tow. Verschillende dodelijke ongevallen waren te wijten aan dit probleem. Het probleem is simpel: je pilotchute is wel geactiveerd, maar opent niet de container. Gevolg: geen hoofdkoepe~. __

van het reserveripcord tijdens een stabiele valhouding.

Als je namelijk eerst je release kussentje gebruikt, wordt alleen het drie-ringen systeem losgekoppeld, verder heeft dit geen nut. Echter, je hebt geen chute dus dit is verloren tijd. Vroeger waren er zelfs rigs waarbij de risers vrolijk gingen flapperen, met alle gevolgen van dien.

In het tweede geval heeft de para dus wel een pilotchute maar deze, met als reden een versleten type, een verkeerde route van het bungie elastiek, een knoop of, en dat gebeurt vaker, een niet 'gekoekte' kill-line, vangt geen wind en opent dus geen hoofdchute. Zodra de reserve getrokken wordt, is dit vaak voldoende om de hoofdchute ook te activeren. Op de meeste rigs heb je een gedeelde middenflap, wat inhoudt dat beide chutes door één flap gescheiden worden. Activering van de reserve vermindert de druk op deze flap waardoor de hoofdchute zich gaat ontvouwen. Gevolg, een race wel ke het eerste open is. Welke gaat er winnen? Raken ze in elkaar geknoopt, met twee open parachutes en de para met een hoop nieuwe problemen? Willen we dan niet twee parachutes hebben zodat we de meeste vertraging hebben met een grotere kans op een veilige landing?

Wie het weet mag het zeggen.

DE USPA-EXPERTS De Skydiver Information Manual, hierna noemen we het gewoon de SIM, sectie 4.18 B, adviseert om bij een total malfunction de reserve te activeren zonder releasen van de hoofdchute. De SIM-definitie van een total, een 'we hebben niets boven ons hoofd' is dus inclusief een pilotchute in tow. Dit is gebaseerd op het feit dat elke seconde releasen er één te veel is. In het geval van ons eerste voorbeeld - de ho-

als back up, als noodzakelijk redmiddel, is het toch wel een prima uitvinding. Ervan uitgaande dat de automaat aan staat, dat hij z'n onderhoud heeft gehad, dat de batterijen goed zijn, dat hij goed is 'gerlgged' en dat de risers z'n juiste weg vinden, dan kan de automaat het verschil zijn tussen één handel trekken of beide handels trekken bij een total malfunction. Als de handeling goed is, maar niet op tijd, is de automaat een goede back up.

"Maar", zegt videoproducer Marcus Antebi, "als de para wordt verslagen door zijn automaat is het een kwestie van veilig landen, z'n setje verkopen en een andere sport zoeken. Dit moet dan een duidelijke boodschap zijn dat parachutespringen niet voor hem of haar is weggelegd."

Ook de RSL (de reserve statie line) is een back up als het gaat om het activeren van de reserve. Maar, de RSL werkt alleen als de hoofd koepel verdwijnt, en bij een total valt er weinig te verdwijnen. Als je main in je container blijft, dan doet de RSL dat ook.

UITEINDELIJK ... JOUW BESLISSING Elke springer moet zich voor elke sprong realiseren wat hij gaat doen bij een onverhoopte Pilotchute in Tow. Elke springer moet zich realiseren of de collapsible pilotchute het vlieggenot van de hoofdkoepel dusdanig verhoogt dat hij het risico neemt. Elke springer moet de werking van z'n eigen handdeployed chute kennen en voor elke sprong moet hij zowel de pin als de route van de bridle controleren. En, nog een beetje geschiedenis, handdeployed openingssystemen en de collapsible pilotchutes zijn toendertijd uitgevonden door en voor heel

----------

-------------r--~

ei~.....

~:..:.---~:.:....--~-----~pe;loze

OORZAKEN Bijna alle pilotchutes in tow zijn het gevolg van menselijke fouten. Verkeerd gepakt of de route van de bridle verkeerd, in combinatie met, of eigenlijk zonder, pincheck.

Maar de fabrikanten zitten ook niet stil. De positie van de pilotchute is al meerdere keren gewijzigd, er worden voorzieningen op de beenband gemaakt zodat de para deze niet een keer extra om de pilotchute kan draaien en als laatste, al bestaat het al sinds 1982, de Bottom Of Container positie onder op je ng waardoor dit laatste probleem ook niet meer voorkomt. Elk systeem heeft zijn voor- en nadelen. Zelfs BOC is niet perfect. Geen één systeem elimineert de pilotchute in tow. Gedurende de afgelopen jaren zijn er diverse aanpassingen of modificaties gedaan om de kans op dit probleem te verminderen.

Een gekromde pin aan je bridle of een stukje velcro op je rig om genoeg slack over te houden boven je pin.

Echter, één uitvinding heeft de kans op een pilotchute in tow weer toe laten nemen: de kill-line pilotchute.

Vergeet hem te 'cocken' en je hebt je eigen pilotchute in tow gecreëerd. Doelloos wappert hij achter je aan waarbij de tijd, net zoals jij, blijft vliegen!!

De discussie blijft gaande: wat te doen bij een pilotchute in tow?

Er zijn twee variaties: één waarbij de container in ieder geval niet open gaat, typisch een foute route van de bridle of een verbogen pin. De andere mogelijkheid is als de container wel open kan, maar niet gaat. Probleem is dat de para niet weet welke optie hij boven zijn hoofd heeft hangen.

In het eerste geval is de enige mogelijkheid het trekken

situatie - gaat dat uiteraard op. Het tweede scenario levert wat meer nerveuze blikken van de para op. Want, zoals gezegd, de para weet niet welk geval hij boven z'n hoofd heeft hangen.

Zeker, zelfs twee in elkaar gedraaide chutes geven meer levenshoop dan het releasen van een - niet geopende hoofdchute en de reservehandel nog ongebruikt in de pocket. En helaas is dit maar al te vaak voorgekomen de afgelopen jaren.

ervaren springers.

Tegenwoordig wordt bijna elk nieuw aan te schaffen ng al uitgerust met deze systemen. Binnenkort wordt er verwacht dat ook eerste sprongs AFF-Ieerlingen met handdeployed systemen gaan springen. En we gaan maar door.

Uiteindelijk, twee dingen zijn er niet veranderd sinds 23 jaar handdeployed systemen: Eén: je kan nog steeds een Pilotchute in Tow krijgen.

Twee: je moet weten watje moet doen, en doe dat dan ook.

VANUIT EEN ANDER OOGPUNT Sommige ervaren springers prefereren het afwerpen van VOETNOOT VAN DE TC Het bovenvermelde stuk geldt eigenlijk ook voor andere de hoofdkoepel voordat ze de reserve gaan trekken. Ze hangen liever wat lager aan een goede reserve dan hoog hi-speed malfuncties (bijvoorbeeld een horse-shoe of aan twee koepels, met alle eventuele gevolgen van dien. een pilotchute hesitation). Hoe in die gevallen te handelen is nog steeds, ook onder de deskundigen, een punt De gedachte aan een verstrengeling van de twee koevan discussie. Vast staat, dat er is zo'n geval weinig tijd pels houdt de springer wakker. Maar, houdt releasen te verliezen is en er zeer snel gehandeld dient te worvan de hoofdkoepel altijd in dat je geen verstrengeling hebt? In DeLand in Florida worden de leerlingen opgeleid den. Tijd op na te denken is er niet!

De TC wijst erop dat het BOP (Basis Opleidings Plan) uitom beide handels te trekken, zelfs bij een hard-pull gaat van één procedure, die bij zowel hi- als low-speed waarbij je zeker weet dat je niets boven je hoofd hebt. malfuncties moet worden toegepast.

"Eén methode is het best", zegt Mike Johnston, manager van DeLand. "De beslissing van de leerling kan . Kevin Gibson en Nancy Koreen, langer duren dan een automatische handeling. Als je vertaald en bewerkt door Arjen Slager. niet hoeft na te denken welke procedure je gaat doen, kan je direct beginnen met je reserveprocedure, want De foto's zijn van Ronaid Overdijk. We zien Wilma Dereta denken kost tijd." met een pilot in tow tijdens een van de Midden Zeeland Boogies. Wilma was blijven haken aan een haak in de AUTOMATEN Skyvan waardoor de pilot door de stretchstof van de pocDe laatste tijd zijn er steeds meer automatische opeket naar buiten was gekomen. Auke van Agteren lost het ners verkocht, tot je C-brevet is het zelfs verplicht. Wat probleem op en Wilma kan direct haar reserve trekken valt daar nog over te zeggen? Uiteraard kan en mag de (releasen hoofdkoepel was niet zinvol). ,.. para niet blindelings vertrouwen op zijn automaat. Maar

,,-,

FREEFLY RULES In de SP van augustus stuk geplaatst

is een

van de Examen-

commissie/Technische

Com-

missie over wat er allemaal nodig om een freeflight veilig te laten verlopen.

~

j

J

Aangezien er steeds meer mensen gaan freeflyen, is het een goed idee geweest dat artikel te plaatsen. Ik wil er graag enkele belangrijke punten aan toevoegen.

Wat ten eerste belangrijk is om te beseffen, is dat freeflight in horizontale en verticale richting zeer beweeglijk is. Freeflights kunnen (bewust en onbewust) een groot deel van het luchtruim opeisen en de valsnelheid kan per groep aanzienlijk verschillen.

Over of freeflyers eerst of laatst moeten exiten, is al veel gepraat.

Ik heb hier natuurlijk ook een mening over: freeflyers eerst. Wat bij beide opties belangrijk is, is de horizontale afstand tussen de groepen bij de exit.

Buikschuifgroepen vallen doorgaans recht naar beneden en zullen daardoor niet zo gauw onder of boven elkaar komen.

Door de beweeglijkheid van een freeflight kan een groep tijdens de vrije val veel horizontale afstand afleggen en een groot gedeelte van het luchtruim beslaan. Het gevaar bestaat dat freefly groepen onder elkaar komen te liggen. Het is ook rnogelijk dat ze onder of zelfs boven (bij freeflyers laatst) buikschuivers komen te liggen. Het is in een freeflight zeer eenvoudig om een buikschuifgroep in te halen en er doorheen te vliegen. Om dit te voorkomen, is het altijd van belang minimaal zeven seconden voor, tussen en na de exits van de verschillende freeflygroepen te houden. Dit om een veilige horizontale afstand tussen de groepen behouden. Bij een sterke wind moet de wachttijd tussen de groepen worden verlengd.

Eenmaal los van het vliegtuig, is het van belang om een heading te kiezen die haaks op de jumprun ligt. Bij een noord-zuid jumprun zou je dus je oefening moeten uitvoeren terwijl je naar het oosten of westen kijkt. Zeker als je headdown aan het oefenen bent, kun je door te backsliden of frontsliden een grote horizontale afstand afleggen en onder of boven een andere groep komen te liggen. Veel beginnende freeflyers denken dat

door Jaap le Poole

Een zelfportret van Ruben Hamberg boven Hoogeveen.

Onze CFS-fotograaf nu eens ter illustratie bij een heel serieus artikel over een heel ander onderdeel!

ze head-down zijn terwijl ze eigenlijk met een backtrack bezig zijn. In zo'n geval ben je je dan ook niet bewust van je horizontale verplaat· sing.

AIs je met anderen begint te springen, kan de hoge horizontale snelheid die men in verticale posities kan bereiken zeer gevaarlijk zijn.

De instabiele posities die men aan het oefenen is, maakt men in het begin vooral zeer wiebelig en daardoor ongecontroleerd-beweeglijk.

Dit geldt niet alleen voor headdown maar ook voor head-up (chu te-assis & stand). Er is altijd een kans op botsingen. Om een botsing te voorkomen, moet je gewoon een achterwaartse beweging inzetten. Wanneer je een voorwaartse beweging maakt, moet deze altijd eindigen met een achterwaartse beweging om te remmen.

Als

er toch een botsing dreigt (en dat zal zeker een paar keer voorkomen) moet je jezelf klein maken, als een balletje. Hierdoor bescherm je met je armen en benen de noodhandels, bescherm je de andere freeflyer van jouw armen en benen en breng je een horizontale beweging tot stilstand terwijl je je valsnelheid bewaart. Als je je niet klein maakt, kun opfloaten, wat in het freeflyen 'corken' heet. Bij een freeflight zijn er vaak levelverschillen. Als je corkt terwijl er iemand boven je is, veroorzaak je een botsing en dat is juist niet de bedoeling. Hierom is het belangrijk om bij een dreigende botsing, of als je instabiel raakt, jezelf klein te maken.

Als de separatiehoogte nadert, weet je niet altijd waar iedereen is.

Dat iemand op 5000 voet onder je was, wil niet zeggen dat hij dat op 4500 voet nog is. Hij kan best achter of boven je zijn. Kijk daarom even om je heen voor je in tracking gaat, maak in de tracking een bar-

relroll om nog eens om je heen te kijken en zwaai altijd af voordat je je parachute opent, ook als je solo springt. Ook is het belangrijk om in een vloeiende beweging van de verticale- naar de trackingpositie te gaan. Als je opeens op je buik gaat, cork je en als je abrupt een backslide inzet, bots je misschien tegen iemand aan. Vanuit de headdown kun je eenvoudig een voorzichtige backslide uit laten groeien tot een snelle track zonder te corken ten opzichte van de formatie.

In de head-up kun je jezelf klein maken, op je rug gaan liggen met de benen ingetrokken (dan kijk je meteen of er iemand boven je ligt en je corkt niet) en deze langzaam strekken om een backtrack in te zetten, waarna je draait om onder je te kijken (oefen dit ook tijdens solo's ). Vanuit de heaodown moet je vooral niet een dive inzetten want daarmee veroorzaak je leveIverschillen die niet

gewenst zijn. Het is een goed idee om ook af te zwaaien als je de formatie gaat verlaten.

In de artikel van de Examen/I echnische Commissie wordt gezegd dat je na de opening haaks op de jumprun moet vliegen om hoogte te verliezen. Zoek dan meteen ook de groep die na jou is gesprongen.

Als het goed is, zul je kunnen zien dat ze in tracking zijn en gaan openen. Als je ziet dat ze dichtbij zijn en vlak na jou al hun chute openen, kan het zijn dat ze niet lang hebben gewacht voor zij uit het vliegtuig sprongen. Vraag op de grond hoe lang ze hebben gewacht. Zeg er wat van als ze te kort gewacht hebben. Het kan ook zijn dat ze wel lang genoeg gewacht hebben. Dan zal JOuwgroep, de groep na jou of beide groepen veel geschoven hebben in vrije val.

Bedenk ook dat als jij in een driemansformatie springt en er na jou een twee man een snelle headdown gaat doen de verticale afstand tussen de groepen klein wordt.

Voor de rest zou ik willen zeggen

~1••

m

dat freeflight geduld vereist. In honderd sprongen kun je vier posities niet goed beheersen. Begin met chute-assis en dan de standup. Dat chute-assis de basishouding is, wil niet zeggen dat je het in vijftig sprongen goed kan. Ik heb met aardig wat mensen gesprongen die een goede head-down hadden en in de chute-assis niet eens stil en recht naar beneden konden vallen en dat staat, vind ik, behoorlijk dom. Als je eerst een degelijke head-up ontwikkelt, zal je sneller in staat zijn om met anderen te springen dan als je matige head-up en een matige head-down hebt. En als je tijdens een sprong instabiel raakt, is het belangrijk dat je snel een positie neemt waarin je weer stabiel kan komen en terug naar de formatie kan vliegen.

In het artikel in het augustusnummer van de SP wordt voorgesteld om transities te oefenen. Dit is mede hierom zeer belangrijk.

AIs je net begint met freeflyen, is het ook geen goed idee om een camera op je helm te zetten. Leer eerst goed vliegen voordat je mooie beelden probeert te maken.

En een camera op een beginner is levensgevaarlijk vanwege de scherpe randen op de camera helm en de kans op botsingen.

Dit artikel is duidelijk niet gericht op de technische kant van het freeflyen. Net zoals met buikschuiven en andere disciplines is het aan te raden om instructie te nemen van een ervaren freeflyer (als je wil freeflyen dan, want buikschuivers kunnen beter een buikschuiver als instructeur nemen).

Uit eigen ervaring weet ik dat je meer hebt aan vijf instructiesprongen in een weekend dan twaalf sprongen alleen of met iemand die ook nog aan het leren is. De kosten per sprong zijn wat hoger maar het rendement ook. Als je een freefly partner hebt, is het een goed idee om eens samen een weekend instructie te gaan nemen, samen leer je sneller en leuker dan alleen. Neem hiervoor contact op met BMF op Texel of de FreakFly Maniacs (via Ronaid Overdijk, de cameraman van FFM). Op Hilversum en op Teuge zijn de leden van de Airpushers beschikbaar voor instructie.

Mocht de paracentrum waar je springt een aardige verzameling 'Parachutist's' hebben, dan kun je in de uitgaven van november en december 1997 en januari 1998 drie artikels van Pat Works over freeflight- veiligheid (Vertical Relative Work) en -techniek aantreffen die het lezen wel waard zijn.

E-

gen niet goed genoeg zijn overgekomen! Voor alle duidelijkheid: alleen horizontale separatie, te beIn het redactioneel van het oktobernummer van de SP beschrijft reiken door een goede, vlakke Dick Romkema zijn koepelbotsing tracking van iedere springer na het met een 'intermediate' springer. hoog genoeg opbreken van de formatie, werkt! Verticale separatie, Volgens hem de schuld van een waar Dick op doelt, brengt grote rislechte separatie door deze minder ervaren springer. Hoe kan hij sico's met zich mee. Wat als de dat zo zeker weten? Bij een slech- bovenste een langzame opening te separatie spelen altijd minstens heeft, of een reserve procedure twee springers een rol! moet uitvoeren? Dus, als je je niet Verder wordt de dienstdoende inzeker voelt van je eigen tracking, structeur, over de hoofden van de of de rest niet vertrouwt, ga dan lezers heen, ervan beschuldigd zijn gewoon iets anders doen. Je tracking oefenen, bijvoorbeeld. taak niet goed te hebben uitgeoeOverigens ben ik van mening dat fend. Was het niet eerlijker geweest om dat eerst eens tegen de mensen, die na een formatiebetreffende instructeur zelf te zeg- sprong bewust lager openen dan gen? Dat geldt te meer als je din- de in het BVR voorgeschreven gen veronderstelt waar je geen be- hoogte van 2300 ft, wel kandidaat wijzen voor hebt. zijn voor sancties.

Tenslotte kondigt Dick aan dat hij in de toekomst lager zal gaan ope- Peter Smit, I 95-02 nen dan de minimaal toegestane openingshoogte. Nu rijzen de haren te berge. Je eenzijdig niet meer Beste Peter, aan de veiligheidsafspraken houden, dat is nog eens een goed ad- Met 'laconiek' bedoelde ik niet, dat je niet betrokken of geïnteresvies aan 'intermediate' springers!

Als het echt zo moeilijk is om een seerd was in mij, want dat was je goed redactioneel te schrijven, zet wel en dat heb ik ook op prijs geer dan maar een advertentie voor steld.

Ik ga er vanuit, dat jij op dat moin de plaats. Dat levert tenminste ment oprecht meende dat het, genog geld op en ook minder ergerzien de ogenschijnlijk goede afnis. loop, zo voldoende was. Dat mijn Jarig en Gerda Steringa verwondi ngen achteraf ernstiger waren als zich toen liet aanzien, kon jij ook niet weten.

Watjk DOmezelf-echter gemerkt Beste Dick, heb; is dat je als-betrokkene doorhet gebeurde op zo'n moment te Door middel van deze brief wil ik reageren op het redactionele artibeduusd bent om erop te letten of kel van Dick Romkema in de vorige de verdere afhandeling volgens de regels gebeurt en wat er met het SP, naar aanleiding van zijn koeincident gedaan wordt. Ik was al pelbotsing. Het gaat me om de lang blij, dat ik het kon navertellen. laatste alinea, en de reden dat ik Je bent in de uren daarna vooral reageer is tweeledig. met je eigen emoties bezig.

Allereerst een mea culpa: als dienstdoend instructeur heb ik in- Het lijkt mij daarom de taak van de dienstdoende instructeur om altijd derdaad verzuimd het voorval te melden. Aangezien de ernst van de een dergelijk ernstig incident (ook situatie (koepelbotsingen lopen in al loopt het goed af) grondig uit te zoeken, te analyseren en voor zo het algemeen slechter af dan dever mogelijk conclusies te formuleze!) melding beslist rechtvaardigt, ren en waar nodig consequenties heb ik dat inmiddels alsnog geuit te trekken naar betrokkenen. daan.

Naar ik mij kan herrinneren, heb ik Dit laatste is naar mijn mening onniet laconiek gereageerd, wel was voldoende gebeurt en dat bedoelik net als de betrokkenen zeer op- de ik met 'laconiek'; voor mijn gegelucht dat de schade relatief be- voel ging alles door alsof er niets perkt was gebleven (dat Dick een gebeurd was.

Hoewel ik met jou best nog wel week verzuim stond te wachten, liet zich toen nog niet aanzien). Ge- eens wil discussiëren of bij grotere formaties een zekere verticale sezien het feit dat de betrokkenen paratie aanvullend op (en niet in behoorlijk onder de indruk waren, had ik voor mijn gevoel het wapen plaats van!) horizontale separatie veiligheidsverhogend kan werken, van sancties niet nodig om tot ze door te dringen en heb ik de zaak had ik in mijn redactioneel niet op verder afgedaan met het benadruk- een dergelijke wijze over de voorgeken van het belang van een goede schreven minimumhoogte van 2300 ft heen moeten stappen. Dat separatie. is een misser van mijn kant.

En dat is gelijk de tweede reden waarom ik reageer: Uit de laatste zin van het artikel (over openen op Dick Romkema 2200 ft) blijkt dat mijn opmerkinGeachte redactie,

C

Beste Dick,

Beste Alfred,

Dank je wel voor artikel over de koepelbotsing, als beginnend springer net B met 23 sprongen, hoop ik het niet mee te maken en denk dat er in ieder geval genoeg materiaal in je artikel stond om het een en ander te voorkomen. Veel sterkte overigens.

Ik heb alleen een vraag over incidentrapporten. In jou artikel heb ik voor het eerst geleerd dat er zoiets bestaat als een incidentrapport. In welke omstandigheden wordt zo'n rapport opgemaakt?

Een maandje geleden heb ik een erg ongelukkige landing gehad, vanaf een vier meter hoogte op mijn stuitje. Dat betekende naar het ziekenhuis en pijnstillers. Zijn dat nu zaken waar een incidentrapport over gemaakt moet worden?

Het BVR meldt over blessures en voorvallen dat "de sportparachutist is verplicht elk voorval bij het parachutespringen, tengevolge waarvan letsel aan een persoon of schade aan enig goed is toegebracht, alsmede elk voorval dat afwijkt van de normale gang van zaken binnen drie etmalen ter kennis van het bestuur te brengen, zodat er lering uit getrokken kan worden. Wanneer het voorval een houder van een oefenvergunning betreft, geldt deze verplichting uitsluitend ten aanzien van de verantwoordelijke instructeur. " Dat lijkt mij in jouw geval wel van toepassing geweest.

Dick Romkema

Alfred Heitink

ERIKCHUTE STORE

Erlk Tol Eikenlaan 25 5161 TN 5prang-Capelle the N€therlands tel/fax +31 (0)416-278723 e-mail: erik.chutEstore@Worldonline.nl

lt's time to JUMP into the Mille

TOGETHER

lA GREAT2000

VALLON PONT Niet echt een plaats

waar je

verkeer en waar vliegverkeer is parachutisten hart sneller van is ... je weet maar nooit! Ik gaat kloppen! volgde de borden door Het was in de zomer van 1998, de met de letters Arjen Slager vakantie naar Frankrijk was geULM en kwam boekt en direct daarna zou ik de aan op een grasspringweek in Moorsele bezoeken. veldje waar een Setje mee dus. Uiteraard was het huisje stond met passen en meten in de auto, je wat foto's van weet hoe groot een volle gierbek is. een deltavlieger.

Na een paar dagen, tijdens een Een Ultra Légère wandeling in de omgeving, zag ik avec Moteur, ofopeens een windvaan wapperen. wel een UltraAden Slager Pats, deed mijn parahart, waar een light deltavlieger.

Plaats voor twee en de ultralight. windvaan is is waarschijnlijk vliegpersonen om rondvluchten te maken boven de Ardeche. Terwijl we rondkeken, hoorden we motorgeronk en daar kwam het gevaarte. Het was eigenlijk 3 x niets.

Na de landing maakte ik een praatje met de piloot, die normaal voor 200 ffrs. toeristen rondvloog. Ja, hij had wel eens pa- Ja, hij had wel even tijd!! (handel) Ja, het mocht wel van de Franse ra's gedropt!! (zei hij) luchtvaartdienst!! (zei hij) Ja het was veilig!! (dat geloofde ik) Of ik 97 sprongen niet erg weinig vond voor dit soort acties.

Nationaal Paracentrum Teuge Uiteraard, maar dat hoefde ik hem De Zanden 11 0,7395 PA Teuge, 055-3231604 niet te vertellen, hij hoefde alleen organiseert maar te vliegen.

Goed, na dit praatje hing ik m'n setje om en keek een beetje naar de wind. Een grond ploeg was snel gevormd. Alleen een instructeur was een beetje moeilijk te krijgen.

Maar goed, je kan niet alles heb• 5 mens team precisie competitie: ben.

• zaterdag 27ste 11.00 uur (start competitie) Achter in de ULM gezeten begon • zondag 28ste 18.00 uur (prijsuitreiking) de ellende. Uiteraard wilde ik er • 8 ronden teamprecisie eerder uit dan hij, waardoor ik al• 50 % van de teams in halve finale, leen maar zijdelings op de rand waarvan 50 % in finale kon zitten. Een gordel kon dus niet • individueel klassement na 8 ronden om en iets om me aan vast te houden, was er niet.

• kosten: Het motortje werd gestart, hij nam • f 350,- per springer of f 1.500,- per team een aanloop en daar gingen we.

• indien aangemeld voor 1 mei: Zoals een echte deltavlieger stuurt • f 50,- p.p. korting hij met een stang onder aan de • gratis TTT T-shirt & TTT dinner vleugel, zodat elke turbulentie te • niet gemaakte sprongen: voelen is. Ik was blij dat ik nog niet restitutie f 20,- per sprong gegeten had.

Op 2000 ft werd ik iets rustiger, al• prijzen: bekers en geldprijzen leen de bergen onder ons waren • voor de eerste drie teams en individuen ook 2000 ft, echt veel hoogtewinst • iedere ronde bonus prijzen hadden we optisch dus nog niet • vliegtuigen: C-206 Soloyenlof C-2088 Grand Caravan geboekt.

• zaterdagavond speciaal TTT dinner Op 4000 ft schreeuwde hij iets • coaching van maandag tlm vrijdag door Carola Wiesner over sneeuw, Mont Blanc en ver weg, het was ongelofelijk maar de

Teuge Tulip Trophy 2000 27-28 mei

Alpen waren inderdaad te zien in de verte.

Op 5000 ft gaf hij aan dat hoogtewinnen moeilijk werd. Ik begon dus maar een beetje te spotten en op een gegeven moment riep ik "Coupez!" Leuk, de eerste keer dat een piloot echt begreep wat ik bedoel.

Motor uit, dat ding zit namelijk achterop, lachen (voor zover mogelijk) in de camera en ... EXIT. Het is niet te beschrijven wat er op dat moment door me heen ging.

Waarschijnlijk hetzelfde als wanneer je een ballon verlaat, je hangt bijna stil op moment van exit en een rnega adrenaline kick. Het opbouwen van de snelheid, het schitterende uitzicht onder je en de heerlijke opening boven de Ardèche. TOP. Het spotten was goed gegaan, dus ik hing lekker. Weinig andere springers in de lucht, geen last van de ULM zodat ik nog even lekker kon genieten van de vlucht.

Bij mijn landing stonden er een hoop mensen te kijken, ik voelde me de koning te rijk. Ik had het toch maar gedaan! Dit soort sprongen zijn toch wel de krenten uit de pap. Om het af te leren, ben ik een week later nog maar een keer gegaan, per slot van rekening komt al het goeds in tweeën.

Moraal van dit verhaal: neem je setje mee, beter mee dan om verlegen!!!

e-

Top Tien van de Sl,ydiver Verlanglijst 2000 NO LlMITS KALENDER 2000 De uitgave van de 'No Limits' kalender van dit jaar is onovertrefbaar. De prachtigste beelden van de video 'Willing to Fly' van Norman Kent zijn door Christa Panick op artistieke wijze per maand in een soort collage verwerkt. Met bijschriftelijke teksten van Goethe en uit het boek over de meeuw Jonathan. Een van de mooiste decembercadeau's van het jaar voor 45 gulden.

INSTRUMENTEN: ALTI MASTER 3 De 'Nike onder de hoogtemeters' heeft een ander onderdak gevonden. De oorspronkelijke eigenaar van SSE Steve Schneider (Enterprises) is dit jaar verongelukt met zijn vliegtuig en daarmee is de aard van zijn bedrijf veranderd.

De altimaster hoogtemeters worden nu geproduceerd door Alti2 en zijn meteen drastisch in prijs verlaagd. Ook zijn ze in meerder kleuren te koop. Prijs is verlaagd van 565 naar 395 gulden.

INSTRUMENTEN: PRO TRACK + JUMPTRACK Naast de populaire pro dytter heeft de Deense firma Larsen & Brusgaard dit jaar de pro track (= skydive computer) op de markt gebracht. In vergelijking met de Italiaanse skytronic pro en het Engelse evolution 2000 (het grotere broertje van de time-out) is de protrack vriendelijk en makkelijk om mee te werken en goed geprijsd. Naast de drie piepjes op verschillende hoogtes geeft de computer ook de atsprmghoogte, de openingshoogte, de vrijevaltijd en de gemiddelde en hoogste snelheden die gehaald zijn.

Met het jumptrack programma erbij heb je een elektronisch logboek waarin je naast deze gegevens ook grafieken kunt laten zien en waarin je de eventuele digitale videobeelden van de sprong kunt verwerken.

De pro track kost 660 gulden en de jumptrack 280.

HELMEN: ALPHA Z-l De freeflyhelm van Para Sport uit Italia is het antwoord op de Gath helm. Een stuk goedkoper iets stijlvoller en, wat heel erg handig is, met verwisselbare vullingen. Verkrijgbaar in de kleuren: zwart, rood, wit en blauw kost de alpha Z-1 slechts 210 gulden.

De meest verkochte fullface helmen zijn op dit mornen wel de Z-l helmen van Para Sport uit Italia. Draag je trouwens een bril, probeer dan eerst of dat wel past onder het vizier. De kleuren zwart en wit zijn het makkelijkst en snelst te verkrijgen, andere kleueren als rood, geel, donker- en middelblauw en metalle zwart en zilver wat moeilijker. De laaste twee kleuren zijn nieuw en passen geheel in de decembersfeer. Z-l full face helm met opklap vizier kost 545 gulden.

HELMEN: SIDEWINDER 03 Het mooiste systeem met een box aan de zijkant van je hoofd is de sidewinder. Geen enkel ander systeem heeft de box zo mooi weggewerkt dat het zonder extra noodgrepen bestand is tegen het schuren van risers en lijnen. En er kan ook geen lijn makkelijk achter blijven haken. Het nieuwste model, de 03, heeft een opklapbaar vizier en een box waarin een PC 1, 2 of 3 past. Moet je geen extra dikke batterijen gebruiken! Kosten: 1350 gulden.

VIDEO + BOEK EN CD 'WILLING TO FLY' De video 'willing to fly' van Norman Kent is de eerste paravideo die wereldwijd op drie plaatsten een première gehouden heeft. Dit masterpiece van een van de meest artistieke cameramensen in de parawereld heeft heel wat tijd gekost: reeds in 1995 werd gewag gemaakt van zijn 'op handen zijnde' video. Natuurlijk heeft de dood van zijn vrouw Diana het proces een jaar of twee stilgelegd. Daarna hebben de contacten met de eigenaars en kinderen van de Pink Skyvan en de kennismaking met Nicole Angeledis het proces weer in een stroomversnelling gebracht.

Resultaat: een eindproduct dat bijgeschreven kan worden in de historie van het parachutespringen. De video duurt een uur, is rijk verpakt in een boekwerk met vele foto's en kost 220 gulden. Soundtrack van de video staat op CD. Voor de liefhebber te koop voor 60 gulden.

~~.

VIDEO BASE CLiMB Baseclimb is het opmerkelijke verhaal van bergbeklimmer en filmmaker Dr. GlennSingleman en BASE-springer Nic Feters, die samen een team vormen om de hoogste cliff ter wereld (de 20.000 voet hoge Great Trango Tower in Pakistan) te zoeken, beklimmen en vanaf te springen. Glenn heeft nog nooit ge-BASE-jumped en Nic had nog nooit geklommen. Zij ondergaan een trainingsprogramma van een jaar om elkaar de nodige skilIs bij te brengen. De video heeft 21 internationale awards gewonnen en kost 95 gulden.

KLOK 'TIME FLlES' We hebben weer een kunstenaar ontdekt die hele mooie dingen maakt. Ard de Block maakt meubelen die opgebouwd zijn uit menselijke ledematen. Hoe sensueel een tafel of stoel eruit kan zien, ontdek je bij Ard. Daarnaast heeft hij weleens een project zoals deze klok met geprepareerde duivenvleugels. Onder de titel 'time flies' kun je hem voor 800 gulden meenemen. Te koop in sommige kunstgaleries maar ook bij The Parachute Case.

LITHO'S VAN PAT WORKS Pat Works is een 'skygod' skydiver van het eerste uur die weer helemaal in de picture is. Nu doet hij aan zen freefly en heeft een boek en video geproduceerd. Vroeger heeft hij ook een boek geschreven en dat heeft hij zelf geillustreerd. Deze litho's zijn nog steeds heel populair en worden in sets van tien stuks verkocht. Prijs slechts 145 gulden per set.

ZILVEREN SIERADEN Een poosje hebben we zonder zilveren sieraden gezeten.

Maar ze zijn weer terug. Zo'n beetje voor dezelfde prijs (en dat is niet gek) en nu ook met divende en zittende figuurtjes erbij. Globaal kun je zeggen dat een hangertje of oorbel van een figuurtje 35 gulden kost en twee of drie figuurtjes kosten 70 gulden.

WEDSTRIJD TPC TASJE Onder het motto 'je komt ze ook overal tegen' heb je nog tot 1 januari 2000 de tijd om een foto van het Parachute Case tasje op een kinky plekje te maken. Veel van de foto's die we reeds binnen hebben, zijn uit 'Verwegiestan' maar ook naast de deur valt natuurlijk met een beetie fantasie iets heel aparts of vreemds te bedenken. Op de home page van The Parachute Case kun je de inzendingen bekijken en bijhouden of jouw idee al gebruikt is. We hebben al: China, op HET plein in Peking. China, het tasje met uitzicht op de muur. Thailand, waaronder het pretpark in Puket, Kenya, onder water met de vissen. Bosnië, in het prikkeldraad in oorlogsgebied. Waar we heel benieuwd naar zijn, is het ons beloofde tasje bij de Mona Lisa in Parijs.

Maandag 3 januari 2000 worden alle inzendingen op een rij gezet en een jury benoemd.

De winnaar krijgt de serie van drie Pier Productions video's (pack like a pro, fly like a pro en break away)!

KLEDING: PEAK HANDSCHOENEN Ze steken met kop en schouders boven alle anderen uit: de handschoenen van Peak. Deze windstopper, goretex handschoenen zijn echte all rounders. Vorig jaar was een try out en de handschoen bleek het hele jaar gebruikt te worden in tal van sporten: schaatsen, skiën, fietsen (ook in de regen), para penten. Te koop voor een echte goede prijs: 69 gulden.

KLEDING: BEBIE SPUL Jaaaaaa, het is babytijd en dus zijn er nu ook fabrikanten die zich daar helemaal op toeleggen. Chute Wear Designs maakt hele geinige baby teeshirts, sokjes en slabbeties.

Prijzen zijn respectievelijk: 30, 25 en 25 gulden.

Rags uit Hawai. De jumpsuits en stoffen van Chuck en Reachel Priest zijn zo exotisch als het klinkt. Niet goedkoop, wel heel erg mooi en goed genaaid. Voor een freeflybroek als op de foto betaal je 490 gulden.

1

BOEKEN: 'POWERDIVE' Dit boek heeft als ondertitel 'mentale spierkracht voor skydivers'. Dit is het enige sport-psychologische boek dat geschreven is voor springers.

Het is geschreven door een team waarin een professionele sportpsycholoog, een springer en een journalist zitten. Hoe je moderne mentale technieken kunt gebruiken om'beter te presteren. Je kunt dit altijd gebruiken, of je nu een nieuwe leerling bent of een doorgewinterde wedstrijdspinger. Verbeter je zelfvertrouwen, je bewegingen in de lucht en je veiligheid door de stap-voor-stap procedures in het boek te volgen. De auteurs schrijven: "De ideëen in Powerdive helpen je je doelen, niet alleen in het springen maar ook bij andere uitdagingen, behalen. We willen dat je het uiterste uit de sport en uit jezelf haalt."

Het boek heeft een zachte kaft, is 154 pagina's dik en is zo groot als een A4-tje. Het kost 49,50 gulden.

BOEK: 'SPORT DEATH' Dit boek is geschreven door Robin Heid en het verhaal gaat over een geheim ruimteschip met de naam Raven, een speciale testpiloot Cathy en Chuck de robot die van voetbal, filosofie en vliegen door de ruimte via LSD (laser supported detonation) houdt. Het is een pakkende literaire odyssee in de wereld van kunstmatige intelligentie en internationale intriges en over plaatsen aan de rand van gedachten en actie.

Limited edition, zachte kaft, 21 bij 15 centimeter, 302 pagina's, 35 gulden.

BOEK: 'DOUBLE MALFUNCTION' Deze 'krimi' geschreven door E.P. Gottschalk speelt zich af in de wereld van het sportparachutespringen.

De auteur is schrijfster en springster en verweeft met succes haar kennis van de wereld van het parachutespringen in het verhaal. Deze intrgerende roman laat je tot het laatste moment in het ongewisse.

Het boek heeft een harde kaft, 261 pagina's, is zo'n 15 bij 23 centimeter groot en kost 49,50 gulden.

TOP TIEN • • • • •

Eigen set (Mirage met Spectre) Beschermbril (Flex Z) Hoogtemeter (Altimaster 3 ) Jumpsuit (Freefly suit van Tony) Helm (Mindwarp van Bonehead Composites) • Hoorbare hoogtemeter (Pro track + Jump track) • Video (Willing to Fly) • Boek (Handboek van Poynter) • Kalender 2000 ('no limits') • Kadocheque van The Parachute Case

r-·-'_. _. - ,-,-.-, -, -;;"'-'-, - '.-' -, -, -.-, -, -, -, - '1 !

j

i

I

!

WlUA v: TUl WIN~6, i 6OyOU CANFLy! i

I ,

!I

I

!

i" ,i

.i

!

.

i i i i

I

i i i

I

.

i !

I

i I

!"

N

I

i I

r

i L ['I

i I I

i I I t t I

iJ 11,

i',

r

i 1

I" i

I 1

i

j,

i 1 I·,

!

!

I ii

I I

! !

I 1

i

THE PARACHUTE CASE ATELIER & SHOP AIRPORT TEUGE TEL.: 055-323- 1928 FAX: 055-323-2038 E-MAIL: INFO@PARACHUTECASE.NL SITE:WWW.PARACHUTECASE.NL

L._.._ .._",_'"_'"_'"_._._._._._,_,

._.__,_,_._. _,.J

!

Evenementen

Markt

31/12: Nieuwjaarsfeest in 'De Wolk', Teuge.

16/1: Pops training Teuge.

26-30/1: Worldcup Paraski, Riezlern, Oostenrijk.

16)2 - 5/3: Venezuela 2000 Boogie in Higue-rote, Info: Herman landsman, Texel.

20/2: Pops training Teuge.

19/3: Pops training Teuge.

3: Zesde Skydiving Boogie in Brazilië. Info: Aero Store Comp., USA,telefoon 610·327·8555, email aerostore@aerostore.com.

28-30/4: Texel Boogie 2000. Organisers. good vibes, gratis bier, inschrijving f 35,-, sprongprijs f 47,50 voor 13.000 ft, PH·camping, Kievit·bunkhouse/parabar, twee grote turbine springkisten. Info: telefoon 0222·311464 of www.avnet.co.uk/pct.

• ?: EK Paraski, Ramsau, Oostenrijk.

6·7/5: PopsB, locatie nog onbekend.

27/5·4/6: Spring Boogie, lapalisse.

34/6: Pops-Ote Meissendorf, Duitsland.

9/6: Tomscat Trophy bij PC Hoogeveen.

21-23/7: Zeeland Boogie. Twee turbine springkisten.

Inschrijving f 35,-, sprongprijs f 45,- voor 13.000 ft.

Info: telefoon 0113-612910.

23·24/7: Peps-Ate Frankenmarkt, Oostenrijk.

12·20/8: Espace Boogie 2000, Vichy met de AN72.

26·27/8: Pops·DK, locatie nog onbekend.

29/7-5/8: Springweek ENPC in Berch sur Mèr.

8: WK Pa/stijl, Japan.

8: X games, San Francisco Bay area.

2·3/9: Pops-Nl,te Hoogeveen.

10·17/9: 4de EK FS en 2de EK Freestyle en Skysurfing.

16·17/9: Open PA·wedstrijden ENPC.Inspringen 15/9.

Info: Annemiek van Gessel.

15-17/9: Texel International 16·way competitie. Twee Turbolets. Inschrijving f 600,- per team. Sprongprijs f 47,50, videoman gratis slot. Hoogte 13.500 ft. Info: telefoon 0222·311464 of www.avnet.co.uk/pct.

7-16/10: WK Stijl en Precisie in Toba, Japan.

1-5/2/2001: PIASymposium en IPCvergadering te San Diego, Californië.

1/6/2001: Tomscat Trophy bij Skydive Rotterdam.

6/2001: World Air Games, Granada, Spain. Stijl, PA, FS, CFS,freestyle en skysurfing.

8/2001: World Games, OgataMora, Japan. Met FS, PA en freestyle.

Advertenties voor deze rubriek zijn alleen voor leden van de afdeling (particulier) en vrij van kosten. Zij dienen schriftelijk te worden opgegeven (in onderstaande vorm) aan het redactie-kopii-adres.

Complete set '96: Rig: Javelin NJ met ringen (royal bluejade). Main: Stiletto 120 (royal bluejade) ca. 200 sprongen. Reserve: PD113R (groen) 0 sprongen. MD: Cypres. Alles uitstekend onderhouden en geschikt voor freefly. Vaste prijs f 8.000,-. Info Silke Fennema, telefoon 0514-605688, fax 0514 - 605867, email s.fennema@tip.nl.

Main: Springo 140, 11-'97 (geel·blauw) 150 sprongen.

Prijs f 1.500,-. Info: John Branten, telefoon privé 0492477341, werk 076·5274800.

Main: Stiletto 135 '93 (donkerblauw-lichtgroen-wit) ca.

350 sprongen. Prijs 1.500,-. Info: Just Vervaart, telefoon 0264420019, email just_vervaart@hotmail.com.

Complete set: Rig: Invader '88. Main: CCl voor PA '88.

Reserve: Swift '88. Prijs f 1.500,-. Complete set: Rig: Javelin '93. Main: Stiletto 135 '93. Reserve: PD 143R '93. MD: Cypres '95 inclusief checkup en nieuwe batterijen. Prijs f 4.250,-. Nieuwe IlrneOut f 385,-.

Info: Rien Meeuwisse, email Skymate.Rien@gironet.nl.

Compete set: Rig: Invader '85 (bruingeel). Main: COE·D 190 '91 (roze-groengeel). Reserve: Swift, 5·cel '89.

Inclusief FXC'89. Springklaar. Vraagprijs f 1.800,-.

Info: Paul Hol, telefoon 030·6561090.

t

Opleidingen 2000: 15/1: 5/2: 5/2: 26/2: 18/3: 25/3: 26/3: 1/4: 8/4: 27/5: 2/9: 23/9: 4/11: 4/11: 11/11: 25/11: 25/11:

Hl Hl SV Hl Hl

opleidingsdag 1 opleidingsdag 2 herexamen 1999 opleidingsdag 3 + clubdocenten opleidingsdag 4 + clubdocenten riggersexamen, Parachute Case, Teuge riggersexamen, Parachute Case, Teuge theoriedag vouwbevoegdheid Hl examen theorie (reglementen, materiaal, instructie, EHBO) Hl herexamen theorie Hl praktijkdag + clubdocenten Hl examen praktijk bijscholingsdag groep 1 I SV cursusdag examen vouwbevoegdheid I bijscholingsdag groep 2 SV examen

I = instructeurs, Hl = hulpinstructeurs, SV = springvergunning. locatie = Apeldoorns College.

jaargang Tweemaandelijkse Vereniging voor

Medio

februari,

ISSN 0921-8017 28 - nummer 3 - december

1999

uitgave van de Koninklijke Nederlandse Luchtvaart Afdeling Parachutespringen verschijning april, juni, augustus,

oktober

en december.

abonnement Gratis voor leden van de afdeling parachutespringen.

Losse abonnementen kosten f 50,- per jaar (vanaf juli f 27,50) en zijn aan te melden door overmaking van dit bedrag op girorekening 68810 van de KNVvL onder vermelding van abonnement SP. redactie Nathalie Chudiak (vormgeving), Cor Driessen (financiën), Kjeld van Druten, Dick Romkema, Arjen Slager en Marijke de Vries. art director Ronaid van den Boogaard vaste medewerkers Ab Jans, Trees van Mierio, Roei Roeloffzen. advertenties Mous van Olphen, telefoon 070-3655885, fax 070-3561480, emailolphen23@wxs.nl druk Van Deventer bv, 's-Gravenzande.

Koninklijke

Nederlandse Vereniging voor Afdeling Parachutespringen

Luchtvaart

bestuur Igor van Aperen (vz), Jan Paagman (pm), Louis van de Moosdijk, Simon Woerlee, Henny Wiggers, Koos Verhaar. hoofd buro parachutespringen Ronaid Overdijk, Jozef Israëlsplein 8, 2596 AS Den Haag, telefoon 070-3143600, fax 070-3243900, email knwlpa@xs4all.nl, website www.parachute-nl.org. lidmaatschap Alle leden f 106,70 per jaar, na 1 juli f 58,35. Het inschrijfgeld is bij aanmelding f 12,50. FAI-licentie f 10,- bij lidmaatschap te bestellen.

Aanmeldingen te richten aan de Ledenadministratie. inleveringsdatum kopij + adres Uiterlijk 15 januari op het redactie-kopij-adres: Nathalie Chudiak, redactie SP, De Eerensplein 21, 2593 NB Den Haag, telefoon/fax 070-3836687, email chudiak@freeler.nl.

Giro 6992257 ten name van SP, Tolhuis 1435, 6537 PA Nijmegen.

gt U nog zonder ... ...onze ongevallenverzekering die doorlopend 24 uur per dag werelddekking biedt?

Voor alle sporten en beroepen is dekking mogelijk vanaf f 35,- p.j. ~

HU ASSURANTIfHUIS Vanderveen

BV - Tel. 055-5218028

Óók voor de verzekering van reis en uitrusting.

Artikelen, reportages, brieven en beeldmateriaal over parachutespringen zijn altijd welkom.

Materiaal wordt niet teruggezonden, tenzij op uitdrukkelijk verzoek.

Beeldmateriaal moet zijn voorzien van de naam van de maker en/of eigenaar. In geval van beeldmateriaal met copyright dient een schriftelijke toestemming van de maker voor plaatsing in de SP te worden bijgevoegd.

De redactie behoudt het recht alle ingezonden materiaal te corrigeren, zo nodig in te korten of niet te plaatsen.

Anonieme brieven worden niet geplaatst.

Plaatsing zonder naamsvermelding is op uitdrukkelijk verzoek van de schrijver echter wel mogelijk .

De met naam onderschreven artikelen zijn voor verantwoordelijkheid van de schrijvers en behoeven niet altijd de mening van de redactie weer te geven. De niet met naam onderschreven artikelen komen van de redactie uit en zijn samengesteld aan de hand van informatie uit een of meerdere bronnen.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, microfilm, fotokopie of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de redactie.

Subscriptions to SP for a full calender-year can be ordered by payment of Dfl. 50,- (Dtl. 75,- for airmail postage) to RNAA, department of Parachuting.

Postgiro account: 68810 (kontributies).

Bankaccount: ABN-AMRO, 42 45 47 007.

State 'Subscription SP'.

I

1

equipment co. inc.

3839 WEST OAKTON ST., SKOKIE, ILLINOIS 60076-3438 USA, TEL: (847) 679-5905, FAX: (847) 679-8644

D D

1 live in Europe, South America, and want my CATALOG Air M~iled ..

Enclosed IS my $8.00* to cover the cost of the CATALOG and Alf Mali Postage.

I live in Africa, Asia, Australia and want my CATALOG Air Maile.d. .

Enclosed IS my $10.00* to cover the cost of the CATALOG and AIr Mali Postage. *lnclude credit card information bank.

or en close check in U.S. Dollars, drawn on U.S.

Credit Card Number

Expiration

Date

_

Allowat least 3 weeks for mailing.

Name

_

Address City Country

_ State.

Zip Code

_