Airsportsmail 2014-03 (31)

Tijdschrift van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart

Jaargang 31 l September 2014

Eindelijk vrijstelling

VOOR PARAMOTORS Luchtvaartgeneeskunde: Houd ze in de lucht!

32206-3_ASM 03-14.indd 1

RECORDREGEN BIJ NK PARACHUTESPRINGEN

05-09-14 13:20

INHOUD

Het laatste nieuws via

www.knvvl.nl

September 2014

3 VOORWOORD Frits Brink, Voorzitter KNVvL 4 PARAMOTOR Eindelijk vrijstelling voor paramotors 6 MEDISCH Houd ze in de lucht!

10 ALA Voorstelling Anthony Fokker 11 AEROBATICS In memoriam: Bert Huizenga 13 LUCHTVAARTKENNIS De ‘echte’ gasballon PARACHUTESPRINGEN Recordregen op NK 14 SCHERMVLIEGEN Risico op verslaving 17 MODELVLIEGSPORT Uit het plakboek van 18 ZWEEFVLIEGEN Grootste CAMO van Nederland 19 KORT NIEUWS Agenda en verder

Verschijnt 4x per jaar en is een uitgave van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart (KNVvL).

KvK 40409050 ‘s-Gravenhage. NE ISSM 0040/6023 Adres: KNVvL, Houttuinlaan 16A, 3447 GM Woerden, T: (0348) 437 060, F: (0348) 437 069, E: communicatie@knvvl.nl Redactie en acquisitie: Brenda Knibbe, Ronald Overdijk. Aan dit nummer werkten mee: Tekst: Ab Gietelink, Bastienne Wentzel, Frank Beemster, Frank Moorman, Frits Brink, Hans Ermers, Harm Hazewinkel, Marja Osinga, Ronald Overdijk, Renée Meijer Foto’s: ASMA, Bas van Duijn, Hans ter Maat, Irene Damminga, Paul Kreijne, Frank Beemster, Frank Moorman, Frits Snijder, Hans Ermers, Hans Ypma, Maria Bergsoeff. Ontwerp en vormgeving: Verheul Communicatie, Alphen aan den Rijn. Druk en verzending: Okay Color Graphics, Alphen aan den Rijn.

Kopij: aanleveren in Word (*.doc) als ‘platte tekst’ (= zonder enige opmaak). De redactie behoudt zich het recht voor ingezonden kopij te corrigeren, in te korten of niet te plaatsen. Geplaatste artikelen geven niet noodzakelijk de mening weer van redactie en uitgever (KNVvL), tenzij zij expliciet in functie zijn onderschreven. Anonieme bijdragen worden niet geplaatst, evenals bijdragen met lasterlijke uitlatingen jegens personen of instanties. Beeldmateriaal: van digitale foto’s het onbewerkte bronbestand uit de camera aanleveren. Bestandgrootte 1 MB, liefst groter, vanwege de voor druk vereiste resolutie (300 dpi). De redactie behoudt zich het recht voor ingezonden beeldmateriaal op kwaliteit te beoordelen, te selecteren of niet te plaatsen.

KNVvL voor leden Ledenadministratie: leden@knvvl.nl Financiële zaken: charlotte.zinnekeveld@knvvl.nl Operationele zaken: maya.de.best@knvvl.nl Communicatie: brenda.knibbe@knvvl.nl KNVvL Examinering Instituut (KEI): kei@knvvl.nl Directie en bestuur via: diana.schmidtke@knvvl.nl Kijk voor contact met onze afdelingen op www.knvvl.nl/contact voor de betreffende e-mailadressen. Meer informatie over brevetten van het KEI: www.brevet.aero Adres- of contactgegevens gewijzigd? Wijzig zelf je gegevens via mijn.knvvl.nl Opzeggen lidmaatschap Het opzeggen van uw lidmaatschap dient altijd schriftelijk te geschieden en kan uitsluitend door het lid persoonlijk worden verricht. De opzegging dient uiterlijk 30 november van het lopende kalenderjaar te zijn ontvangen door de ledenadministratie van de KNVvL of, als uw pas “CLB” vermeldt, door uw clubsecretaris. U ontvangt altijd een schriftelijke bevestiging van uw opzegging. Heeft u deze niet ontvangen, dan mag u er niet van uitgaan dat uw lidmaatschap is opgezegd. Aspirant-leden (code op pas ASP) hoeven niet op te zeggen, het lidmaatschap verloopt automatisch.

Publicatierechten: tenzij de inzender anders aangeeft, gaan redactie en uitgever (KNVvL) er vanuit dat ingezonden tekst en beeldmateriaal vrij van rechten in ‘Airsportsmail’ gepubliceerd kunnen worden en ook ter beschikking staan voor gehele of gedeeltelijke publicatie op officiële websites van de ‘KNVvL’. Voor het overige mag niets uit deze uitgave op enigerlei wijze worden gereproduceerd zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. ©All rights reserved. No part of this magazine may be reproduced in any form or by any means without prior permission from the publisher. Advertenties: tarieven voor zakelijke advertenties zijn opvraagbaar op het redactieadres, zie boven, of via communicatie@knvvl.nl.

2

32206-3_ASM 03-14.indd 2

| September 2014

05-09-14 13:20

Alsof we niet bestaan…

Foto Frits Snijder

Na meer dan 4(!) jaar strijd komt er eindelijk een regeling voor paramotorvliegers, die het mogelijk maakt op een relatief eenvoudige manier toestemming te krijgen voor het opstijgen en landen met een paramotor. Een mooi bericht, maar eigenlijk te bizar voor woorden.

Paramotors vertegenwoordigen een kleine groep luchtsporters die met veel enthousiasme hun relatief nieuwe sport willen beoefenen en promoten. De luchtsport kenmerkt zich door weinig overlast, een groot gevoel voor veiligheid en fun voor veel jongeren die zich hiertoe aangetrokken voelen. Alleen de wettelijke regelingen zijn niet toegespitst op deze nieuwe vorm van luchtsport. Wat volgt om de regels in overeenstemming te krijgen met nieuwe ontwikkelingen is een lang traject van overleg met de betrokken ambtenaren van het departement en met diverse leden van het parlement. Uiteraard is een klein jaar geleden de verantwoordelijke staatssecretaris nog eens op dit probleem gewezen en de oplossing die de KNVvL reeds 4 jaar geleden opperde.

Helaas echter moet ik constateren dat ik de echte wil om de kleine luchtvaart op een behoorlijke manier te accommoderen bij haar nog niet heb kunnen ontdekken.

Laat ik duidelijk zijn, de betrokken ambtenaren van het departement doen wat ze kunnen binnen de zeer beperkte ruimte die hen zo langzamerhand is gelaten. Maar wat, in tegenstelling tot de ons omringende landen, ons als beoefenaren van luchtsporten steeds meer dreigt te nekken is de vrijwel totale achterstelling van de kleine luchtvaart ten opzichte van de commerciële luchtvaart. Mijn collega voorzitter van AOPA verwoordde dit terecht: “Alsof we niet bestaan”.

Vers in ons geheugen ligt de bedenkelijke besluitvorming rond de brevetten voor zweefvliegers en ballonvaarders. Waar Europees de brancheorganisaties deze brevetten uitgeven, werd door onze overheid de bevoegdheid - die jarenlang door de KNVvL werd uitgevoerd teruggenomen! Onbegrijpelijk en vooral ook onacceptabel omdat een redelijk overleg hierover niet mogelijk bleek. Zelfs niet nadat de staatssecretaris hierover werd aangesproken. Te druk waarschijnlijk met ‘belangrijkere’ zaken, maar met haar voorgangers waren onze ervaringen nadrukkelijk positiever.

De ontwikkelingen rond Lelystad dreigen zo langzamerhand ook het niveau van een soap te bereiken. Waar ik het adagium koester dat ‘waar een overheid een ijsbaan wil exploiteren, je zeker weet dat het

nooit meer gaat vriezen’, houd ik grote twijfels bij het politieke besluit rond de ontwikkeling van Lelystad Airport. De goede voorbeelden van Eindhoven en Rotterdam bevestigen immers dat de groei niet door de politiek, maar door de markt wordt gestuurd. Niet dat ik tegen groei van Lelystad ben, maar om al in dit voorbereidende stadium de mogelijkheden voor de kleine luchtvaart dramatisch te beperken in dit gebied is te gek voor woorden.

Kleine luchtvaart behelst het overgrote deel van de totale luchtvaart.

Ook ik zie in dat de impact van de commerciële luchtvaart rechtvaardigt dat daar de nadruk op ligt. Maar nagenoeg ontkennen dat we er zijn is iets anders. Dat raakt aan primaire rechten die de beoefenaren van luchtsporten en de deelnemers aan de kleine luchtvaart al jarenlang koesteren. Een schrijnend voorbeeld: begin juli was ik in Teuge bij de Nederlandse Kampioenschappen Parachutespringen. Tijdens de wedstrijd werd de toegestane hoogte voor de springers door LVNL drastisch beperkt. Gevolg: afgelasting van een deel van de sprongen. Reden: toenemend vliegverkeer door de commerciële luchtvaart in verband met vakantievluchten. Oplossing naar mijn oordeel: fatsoenlijk rekening houden met elkaar, zonder dat de veiligheid in gevaar komt.

De eigenlijke oorzaak van een dergelijk conflict ligt echter in het gegeven dat de LVNL als ZBO (zelfstandig bestuursorgaan) niet meer de rechten van alle partijen gelijk afweegt, maar de commercie prioriteert.

Naar mijn wijze van zien wordt het tijd de rechten op het gebruik van het luchtruim meer fundamenteel te bekijken.

Frits Brink, Voorzitter KNVvL

| September 2014

32206-3_ASM 03-14.indd 3

3

05-09-14 13:20

EINDELIJK VRIJSTELLING VOOR

paramotors

HET IS ZOVER. NA VIER JAAR IS ER EINDELIJK EEN ‘BEPERKTE’ VRIJSTELLING VOOR PARAMOTORS. DAT BETEKENT DAT DE PARAMOTORVLIEGERS, NET ZOALS BALLONVAARDERS, SCHERMVLIEGERS EN DELTAVLIEGERS, ONDER VOORWAARDEN MOGEN OPSTIJGEN EN LANDEN IN NEDERLAND.

N

a 1.555 dagen sinds het aannemen

luchtvaart moet voor structureel gebruik

pogingen om aan te tonen dat dit wel

van de motie de Rouwe/Meeuwis

van een locatie een luchthavenregeling

kon. Binnen de bestaande regelgeving

door de Tweede Kamer kwam er op

aangevraagd worden. Hiermee wordt de

leek een vrijstelling, onder voorwaarden,

24 juni 2014 een doorbraak in het overleg

locatie, bijvoorbeeld de weide van een boer,

goed haalbaar. Immers, binnen de RBML

tussen het ministerie van infrastructuur

formeel een luchthaven. De behandelings-

zijn diverse zaken zoals veiligheid

en milieu (I&M), de provincies - vertegen-

periode is lang, theoretisch 3 tot 6 maanden,

(Regeling Veilig Gebruik Luchthavens en

woordigd in de Interprovinciale Contactgroep

maar in de praktijk aanmerkelijk langer.

overige Terreinen) en bepaalde milieu-

Luchthavens (ICL) - en de KNVvL. Er komt

Daarbij zijn er veel ambtelijke en admini-

aspecten (Regeling Burgerluchthavens)

een passende oplossing voor het opstijgen

stratieve lasten voor de provincies.

al geborgd. De inzet van de KNVvL was

en landen met paramotors in Nederland.

Mede vanwege de lage vliegsnelheid en het

om paramotorvliegen gezamenlijk - het is

Vanwege de impasse tussen de provincies

feit dat er altijd recht tegen de wind in gestart

immers net als andere luchtsporten tevens

en de KNVvL heeft het ministerie van I&M

en geland moet worden, worden paramotors

een sociale bezigheid - op een veilige en

aan de hand van de door beide partijen

geweerd op reguliere groene velden.

legale manier met oog voor de omgeving en het milieu uit te kunnen voeren.

aangeleverde standpunten en informatie een beslissing genomen. Overigens, het

BEVOEGD GEZAG

knelpunt betrof alleen de mogelijkheden

De politiek had middels het aannemen

IMPASSE DOORBROKEN

voor het opstijgen en landen. Het vliegen

van de motie de Rouwe/Meeuwis in maart

Nu heeft het ministerie van I&M de impasse

zelf is in Nederland prima geregeld.

2010 en de motie Geurts/de Rouwe in

tussen de provincies en de KNVvL door-

februari 2014 aangegeven, dat er een

broken. Op 24 juni 2014 werd bekend

HUIDIGE SITUATIE

‘passende oplossing, zoals vrijstelling’

gemaakt dat de staatsecretaris van I&M het

De huidige mogelijkheden voor opstijgen

moest komen. Tevens werd aangegeven

voornemen had paramotors een ‘beperkte

en landen zijn op dit moment als volgt:

dat onnodige beperkende regels voorko-

vrijstelling onder voorwaarden’ te verlenen.

De locatie voor Tijdelijk en Uitzonderlijk

men dienen te worden. Tot de winter van

De planning is om de vrijstelling voor het

Gebruik (TUG) geeft zeer beperkte mogelijk-

2014 was het standpunt van het ministerie

vliegseizoen van 2015 in te voeren. Het door

heden. De vlieger mag 12 dagen per jaar

van I&M, dat de oplossing van de provincies

de ICL ingebrachte voorstel om tot een

gebruik maken van een TUG en vrijwel altijd

(ICL) moest komen. De provincies waren

‘sterk vereenvoudigde procedure tot een

zijn slechts twee starts en twee landingen

immers het ‘bevoegde gezag’.

luchthavenregeling’ te komen, heeft om uiteenlopende redenen geen grond gevonden.

per dag toegestaan. Een vlieger heeft tevens de wettelijke verplichting het gebruik

PROVINCIES VERSUS KNVVL

Staatsecretaris Mansveld van I&M gaf in haar

24 uur voorafgaand te melden. Erg lastig

Een vrijstelling, in welke vorm dan ook,

schrijven van 24 juni 2014 tevens aan, dat

met het grillige Nederlandse weer en de

zou niet mogelijk zijn, ook al deed de

het belangrijk is, dat er in Nederland ruimte

vereiste vliegcondities. Volgens de Wet

vertegenwoordiger van de KNVvL diverse

blijft voor de recreatieve luchtruimgebruiker.

4

32206-3_ASM 03-14.indd 4

| September 2014

05-09-14 13:20

GEMOTORISEERD VLIEGEN Tekst en foto’s Frank Moorman

BEPERKENDE VOORWAARDEN

Verder moet de terreineigenaar uiteraard

(vliegers, burgemeesters, landeigenaren,

De beperkte vrijstelling is vergelijkbaar

toestemming verlenen. De eindverantwoorde-

burgers, etc.) op een centrale plaats te

met de huidige vrijstelling, zoals die voor

lijke voor ‘openbare orde en veiligheid’, de

informeren over de praktische invulling

vrije ballonnen, schermzweeftoestellen en

burgemeester, blijft een vorm van controle

van de verworven vrijstelling onder voor-

deltavliegtuigen geldt. De beperkende

houden. De verplichting van de RVGLT

waarden. We zijn erg blij met het bereikte

voorwaarden zijn:

borgt het veilige gebruik van het terrein al.

resultaat en willen iedereen die een positieve

Het grote voordeel voor de provincies is

opbouwende bijdrage geleverd heeft aan

- Er moet voldaan worden aan de Regeling

dat zij niet meer te maken zullen hebben

dit resultaat hartelijk danken.

Veilig Gebruik Luchthavens en overige

met hoge ambtelijke en administratieve

Terreinen (RVGLT).

lasten die gepaard gaan met de aanvragen.

- De burgemeester van de betreffende gemeente moet een ‘Verklaring van

POSITIEF RESULTAAT

geen bezwaar i.v.m. de openbare orde en

Op www.paramotorweb.nl zal een aparte

veiligheid’ afgeven.

pagina ingericht worden om alle betrokkenen

KIJK VOOR MEER INFORMATIE OP WWW.PARAMOTORWEB.NL.

| September 2014

32206-3_ASM 03-14.indd 5

5

05-09-14 13:20

Hoe kunnen we piloten zo lang mogelijk veilig laten vliegen? Die vraag houdt luchtvaartgeneeskundigen wereldwijd bezig. Marja Osinga, voorzitter KNVvL Vliegmedische Adviescommissie, bezocht de jaarlijkse internationale wetenschappelijke bijeenkomst van de Aerospace Medical Association in San Diego en schreef speciaal voor Airsportsmail dit verslag.

HOUD ZE IN DE LUCHT! Impressie van de jaarlijkse internationale meeting van luchtvaartgeneeskundigen RUIM 1.366 ARTSEN UIT DE HELE WERELD - DIE WERKZAAM ZIJN IN, OF BETROKKEN ZIJN BIJ DE LUCHTVAART - WAREN AFGEREISD NAAR SAN DIEGO. IN TIEN VERSCHILLENDE ZALEN VONDEN MAAR LIEFST 600 PRESENTATIES PLAATS OVER LUCHTSPORTEN, RUIMTEVAART, COMMERCIËLE EN MILITAIRE LUCHTVAART, WAARBIJ VEILIGHEID EN DUURZAME INZETBAARHEID VAN PILOTEN DE BOVENTOON VOERDEN.

H

ieronder volgt een overzicht van

Deze Engelse uitvinding is effectief en veilig

als blijkt dat de piloot bewust belangrijke

11 onderwerpen die relevant zijn

gebleken. Hierbij wordt uitgegaan van een

gezondheidsproblemen heeft verzwegen?

voor recreatieve piloten en lucht-

risico op een ongeval van minder dan 1 op

Of de piloot die iets van de arts eist wat

sporters. Onderwerpen die van belang

107 vlieguren. Voor sportvliegen kan 1 op

tegen de wet of medische gedragsregels

zijn in het kader van de vliegmedische

105 worden aangehouden, dus een factor

indruist? Of als de arts ongevraagd van

regelgeving in Nederland worden door de

100 groter (zie JAR Manual). Ook de zweef-

derden cruciale informatie hoort?

Vliegmedische Adviescommissie beoor-

vliegkeuring is hier ten dele op gebaseerd.

Omgekeerd kunnen ook artsen ethisch

deeld en zo nodig geïmplementeerd in het

Onder de nieuwe EASA regelgeving is

bedenkelijk gedrag vertonen. Bijvoorbeeld

beleid. In individuele gevallen waar de

gekozen dit systeem niet meer te hanteren

een arts die een alcoholprobleem heeft,

commissie moet oordelen over de vlieg-

omdat het volgens sommigen statistisch niet

de vertrouwelijkheid schaadt, keuringen

medische geschiktheid van een piloot wordt

correct is. Een vervangende risicobeoordeling

verricht in een bar in plaats van in een

ook naar nieuwe onderzoeksresultaten

is er echter (nog) niet. In verschillende

spreekkamer (echt gebeurd!). Bij deze

gekeken, zoals gepresenteerd in dit inter-

landen wordt een andere risicobeoordeling

presentatie kwamen ethische principes

nationale symposium. Regelmatig doen

toegepast, vaak ook wordt het per geval

en theorieën aan bod. Aan de hand van

internationale contacten een beroep op

beoordeeld. Hier wordt verder aan gewerkt

waargebeurde ethische vraagstukken konden

buitenlandse specialisten op een specifiek

bij EASA.

de toehoorders hun handelen toetsen.

luchtvaartgeneeskundig terrein.

2. ETHISCHE OVERWEGINGEN

3. PILOTEN MET DIABETES DIE

1. RISICOBEOORDELING

Van artsen wordt verwacht dat zij altijd

INSULINE GEBRUIKEN

Voor het beoordelen van het risico op acute

ethisch handelen bij het beoordelen van

In een aantal landen buiten de EU, zoals

medische ongeschiktheid bij vliegen is in

medische geschiktheid. Dit geldt ook voor

Canada en Australië, mogen zowel com-

Europa gedurende circa 30 jaar de 1% regel

vliegmedische keuringen. Het blijkt dat dit

merciële als recreatieve piloten met suiker-

toegepast voor de klasse 1 en 2 keuringen.

regelmatig conflicten oproept. Wat te doen

ziekte, die insuline nodig hebben om de

6

32206-3_ASM 03-14.indd 6

| September 2014

05-09-14 13:21

MEDISCH Tekst Marja Osinga Foto’s ASMA

bloedsuikerspiegel te verlagen, onder bepaalde voorwaarden vliegen. In Canada zijn bijvoorbeeld 44 airlinepiloten die insuline gebruiken. Hier is reeds 13 jaar ervaring mee en er zijn geen ongevallen of incidenten geweest die te herleiden waren tot de diabetes en het gebruik van insuline.

In Europa is dit nog nauwelijks toegestaan

meten en zo nodig maatregelen nemen.

over vliegtuig en niet vermijden van een

in de luchtvaart, maar een aantal landen

Vooralsnog gelden de mogelijkheden alleen

obstakel bij verminderde zichtcondities

wil dit veranderen. Engeland heeft hierin

voor piloten met diabetes type 2, oftewel

genoemd. Bij VFR (Visual Flight Rules)

het voortouw genomen en wil in de vorm

‘ouderdomsdiabetes’. De vlieger krijgt een

zijn de voornaamste oorzaken motorstoring,

van een researchprotocol de mogelijkheden

beperking op zijn medische verklaring zodat

problemen met de besturing en overtrekken.

verruimen. Het grootste risico bij het

hij niet alleen mag vliegen.

Mogelijke medische oorzaken voor de ongevallen spelen geen rol van betekenis.

gebruik van insuline is een te sterke daling van het bloedsuikergehalte, wat kan leiden

4. HUMAN FACTORS

Het advies is om te blijven trainen,

tot vermindering van alertheid, slechter

In de Verenigde Staten is het aantal dodelijke

up-to-date te blijven, het herstel van over-

zien en zelfs tot bewusteloosheid. Om dit

ongevallen in de General Aviation 82 maal

trek te oefenen en procedures te volgen.

te voorkomen worden aan piloten strikte

groter dan bij luchttransport. Dit getal is

eisen gesteld. Er wordt dan gestreefd naar

stabiel. Voor vliegers in de General Aviation

5. THE KILLING ZONE

een hoger gemiddeld bloedsuikergehalte

die een Instrument Rating hebben, is het

In de General Aviation zijn ongevallen

dan aanbevolen door specialisten, waar-

aantal dodelijke ongevallen in 10 jaar

niet lineair verbonden met het totaal

door minder kans is op een te laag bloed-

echter gehalveerd. Opmerkelijk is ook dat

aantal vlieguren van de piloot. Eerder werd

suikergehalte tijdens de vlucht. Het ethische

het aantal dodelijke ongevallen van vliegers

ervan uit gegaan dat het hoogste risico op

probleem is dat dit misschien de kans op

ouder dan 65 jaar met een IR met een

een ongeval lag bij een totaal aantal vlieg-

complicaties door de diabetes kan vergroten.

factor 5 was gestegen. Als voornaamste

uren tussen 50 en 350 en dat dit risico

Dit moet van tevoren goed doorgesproken

oorzaken van IFR (Instrument Flight Rules)

zou afnemen bij meer vlieguren. Recente

worden. Vliegers moeten regelmatig voor

ongevallen worden gebrekkige IFR nadering,

gegevens wijzen erop dat het risico pas na

en tijdens de vlucht hun bloedsuikergehalte

ruimtelijke desoriëntatie, verlies van controle

2.000 vlieguren daalt.

| September 2014

32206-3_ASM 03-14.indd 7

>

7

05-09-14 13:21

ADVERTENTI E

Spor ters

winnen met Lotto!

Met Lotto maakt u elke zaterdag kans om miljonair te worden. Maar wist u dat u ook automatisch de Nederlandse sport steunt? Dankzij de jaarlijkse miljoenenbijdrage van Lotto worden sportbonden, sportverenigingen en top- en amateursporters ondersteund, wordt talent ontwikkeld en worden lokale clubhuizen en trainingsfaciliteiten verbeterd. Dus als u van sport houdt, speelt u Lotto! Ga naar lotto.nl of speel mee in de winkel.

Sporters winnen met Lotto!

lotto.nl ADVERTORI AL

Driessen & Rappange Verzekeringen uit Amsterdam is het enige gespecialiseerde luchtvaartverzekeringsbedrijf in Nederland en bijvoorbeeld ook de huisverzekeraar van de KNVvL afdeling Zweefvliegen. Alle leden van de afdeling zweefvliegen beschikken over een collectieve aansprakelijkheidverzekering, maar ook een collectieve verzekering voor al het rollend materieel van de zweefvliegclubs, behoren tot het verzekeringspakket van de Nederlandse zweefvlieger dat door Driessen & Rappange verzekeringen wordt gevoerd.

Begin 2013 heeft Driessen & Rappange een spectaculaire nieuwe reisverzekering ontwikkeld en op de markt gebracht.

Naast een verzekering voor luchtvaartrisico’s kan de verzeke-

In deze Airportsmail treft u hiervan de flyer aan. Vliegers kun-

ring desgewenst ook dienen als gewone vakantie reisverzekering

nen profiteren van de zeer uitgebreide dekking dat deze reis-

voor u en eventueel voor uw gezin. De verzekering biedt

verkering biedt t.o.v. andere reisverkeringen. Zo is bij deze

standaard een Werelddekking.

verzekering elke vlucht een reis. Er is dus ook in Nederland

Deze reisverzekering geldt voor, parachutisten, zweefvliegers,

standaard dekking voor o.a. hulpverlening, buitengewone

schermvliegers, zeilvliegers, motorvliegers.

kosten en bagage zonder dat er sprake is van een geboekte reis zoals gebruikelijk bij reisverzekeringen. Dus moet u extra

Nieuwsgierig geworden, lees de flyer en vraag vandaag naar

kosten maken voor een gedwongen hotelovernachting, of

de mogelijkheden. Meer informatie treft u aan op de website

wordt uw kostbare GPS of logger gestolen in verband met

van Driessen & Rappange Verzekeringen.

een vlucht dan is deze verzekering onontbeerlijk. Ook is er een ongevallendekking van toepassing tijdens het vliegen.

32206-3_ASM 03-14.indd 8

www.driessenrappange.nl/plv

05-09-14 13:21

9. NEKPIJN BIJ SKYDIVERS TEN GEVOLGE VAN DE PARACHUTE OPENINGSSHOCK

Er is onderzoek gedaan naar de activiteit van de nekspieren bij 19 ervaren skydivers die 35 sprongen maakten. Bij het openen van de parachute na een vrije val is sprake van een snelheidsafname van 200 km/uur naar 20 km/uur, waarbij de parachutist 6. OUDER WORDENDE VLIEGERS

Wat is de relatie tussen leeftijd, mentale conditie, opleiding, inkomen en ervaring?

Om deze vraag te beantwoorden, is een

HET DOEL VAN ELKE KEURING IS VEILIGHEID

krachten van 3 tot 5 g ervaart. Het lichaam komt van een horizontale in een verticale positie met een rotatiecomponent. De nek, rug en schouders worden in verschillende richtingen belast wat tot klachten kan leiden.

Het advies is om het hoofd zo neutraal

studie gedaan bij 54 piloten van 21 tot 79 jaar met een simulator Cessna-172.

en dat ook de werkgever belang heeft bij

mogelijk tussen de schouders te houden

Hierbij is de nauwkeurigheid van het

een fitte piloot. Ook voor recreatieve

om extreme krachten te vermijden.

werkgeheugen, snelheid van handelen

vliegers is preventie van vliegmedische

en visuele waarneming gemeten, door te

ongeschiktheid van belang. Hoe langer

10. FAA EN MEDISCH CERTIFICAAT

kijken naar de horizontale en verticale

zij hun hobby kunnen uitoefenen, hoe

De Amerikaanse Federal Aviation Admi-

afwijkingen van een ‘perfect’ circuit. Het

gelukkiger zij zijn en hoe veiliger zij vliegen.

nistration (FAA) heeft onlangs aangekon-

bleek dat vliegervaring een belangrijker

Zij hebben ook veel tijd en geld geïnvesteerd

digd dat privé vliegers (PPL) geen medisch

voorspeller was dan de leeftijd en andere

in hun hobby. Voor de keuringsarts ligt de

certificaat meer nodig hebben; het invullen

factoren, maar het bewijs was dun.

taak om meer aandacht te hebben voor

van een vragenlijst over de gezondheid vol-

voorlichting en coaching.

staat. In Europa is hier ook aandacht voor,

7. VOORSTEL VAN ICAO VOOR

wellicht is dit hier ook mogelijk.

‘PREVENTIEVE’ KEURING

8. SLAAPAPNEU

Tot nu toe is de vliegmedische keuring met

Slaapapneu is een situatie tijdens het

11. FAA EN MEDICATIE

name gericht op het wel of niet voldoen

slapen waarbij de ademhaling voor meer

In de General Aviation zijn in 10 jaar

aan de keuringseisen. Het doel van elke

dan 10 seconden stopt. Vaak heeft dit

1.200 dodelijke ongevallen voorgekomen.

keuring is veiligheid. Naast de eigenlijke

te maken met snurken. Behalve een

Bij 12% van die ongevallen, waarbij sprake

keuring is ook preventie van vliegmedische

kwalitatief slechte slaap en vermoeidheid

was van controleverlies over het vliegtuig

ongeschiktheid van belang om de vlieger

overdag geeft dit een verhoogd risico op

bij start en landing, bleek medicatie die de

zo lang mogelijk in de lucht te houden.

hartfalen, hartritmestoornissen en beroertes.

vliegvaardigheid negatief kan beïnvloeden

Denk hierbij aan overgewicht voorkomen,

Slaapapneu komt bij alle leeftijden voor,

in het spel te zijn. Er is een werkgroep

alcoholgebruik verminderen, voldoende

met name bij personen met (ernstig)

gevormd die onlangs een ‘Letter to Pilots’

rust en voldoende drinken. Voor beroeps-

overgewicht. Voor alle piloten met slaap-

heeft uitgebracht over deze medicatie.

vliegers telt ook de overweging dat het hun

apneu is behandeling essentieel in verband

Via Google is dit document snel te vinden:

beroep is, waarvan zij afhankelijk van zijn,

met de vliegveiligheid.

zoek op ‘FAA letter to pilots’.

| September 2014

32206-3_ASM 03-14.indd 9

9

05-09-14 13:21

ALA Tekst Ab Gietelink Foto’s Maria Bergsoeff

VOORSTELLING ANTHONY FOKKER Najaar 2014 in de Nederlandse theaters THEATER NOMADE BRENGT IN HET NAJAAR VAN 2014 EEN MUZIEK- EN FILMTHEATERVOORSTELLING MET EEN DOCUMENTAIRE, EXPOSITIE EN RANDPROGRAMMERING OVER HET FASCINERENDE LEVEN EN WERK VAN DE NEDERLANDSE LUCHTVAARTPIONIER ANTHONY FOKKER (1890-1939).

okker speelde begin vorige eeuw een cruciale rol in de

Hij werd eind jaren twintig de grootste vliegtuigbouwer ter wereld,

mondiale ontwikkeling van de luchtvaart. Op 1 september

totdat in de jaren na de beurscrisis van 1929 zijn bedrijven werden

1911 maakte hij in zijn ‘Spin’ het bekende rondje rond de

overgenomen. In de jaren dertig is hij de belangrijkste importeur

F

Haarlemse St. Bavo Kerk. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd

van Amerikaanse vliegtuigen in Europa. Hij sterft aan het begin

hij in korte tijd een toonaangevend vliegtuigbouwer in Duitsland.

van de Tweede Wereldoorlog in december 1939.

De bekende Duitse gevechtspiloot Manfred van Richthoven, beter bekend als de Rode Baron, behaalde zijn overwinningen in een

PREMIÈRE OP 11 OKTOBER IN HAARLEM

rood geverfde Fokker driedekker.

Deze wervelende muziek- en filmtheater voorstelling is gemaakt met autobiografische teksten en bevat uniek nooit eerder vertoond

GROOTSTE VLIEGTUIGBOUWER TER WERELD

film en fotomateriaal. Het scenario en de regie zijn in handen

Bij zijn terugkeer in Nederland (1919) werd Anthony Fokker tijdens

van Ab Gietelink, de muzikale omlijsting wordt verzorgd door

de Eerste Luchtvaart Tentoonstelling Amsterdam (ELTA) de held

muziekduo ‘De Wilde Eendt’. De Nederlandse première van

van pers en publiek. Zijn fabriek in Amsterdam-Noord werd al

Anthony Fokker staat geprogrammeerd voor zaterdag 11 oktober

gauw de belangrijkste vliegtuigenfabriek in Nederland. Anthony

2014 in de Stadsschouwburg Haarlem. Kijk voor meer info op

Fokker zelf spreidde zijn vleugels internationaal uit naar Amerika.

www.theaternomade.nl.

10

32206-3_ASM 03-14.indd 10

| September 2014

05-09-14 13:21

AEROBATICS Tekst Renée Meijer

IN MEMORIAM

Bert Huizenga 1948 – 2014

MET EEN FLYBY VAN DE CATALINA EN EEN ‘MISSING MAN FORMATION’, UITGEVOERD DOOR DE FOKKER FOUR, WERD OP 2 JULI AFSCHEID GENOMEN VAN EEN ICOON UIT DE NEDERLANDSE LUCHTVAART, BERT HUIZENGA.

B

ertje, zoals iedereen hem noemde, groeide op in de buurt van vliegveld Twente en werd jong besmet met het vliegvirus.

Hij maakte al snel deel uit van de aircadets. Als bezield

KLu-vlieger vloog hij met alles waar hij zijn vingers op kon leggen.

Na zijn diensttijd werd hij Chef Vlieginstructeur van de Martinair Vliegschool. Samen met Co van Tamelen richtte hij in 1983 zijn eigen bedrijf Wings over Holland op. Vlieglessen, verhuur, rondvluchten, reclame slepen, watervliegen, demo’s, kortom alles wat je maar met en vliegtuig kon doen, gebeurt bij Wings over Holland.

INTRODUCTIE AEROBATICS

Door Berts toedoen werd de eerste Pitts Special in Nederland geïntroduceerd en werd het ‘kunstvliegen’ op de kaart gezet.

Gesponsord door 7UP kwam het eerste formatie aerobatic team, gevolgd door het Pepsi Cola AerobaticTeam, tot stand. Hiermee werden jarenlang evenementen opgeluisterd, zoals onder meer de Vierdaagse, de Luchtmacht Dagen, Volkel in de Wolken, Biggin Hill Airshow, Kamper Ui, talloze popfestivals, de Regatta van Rotterdam en de Michael Jackson Show. ‘Het gat van Wings’; een kubieke kilometer lucht waar nog net een vliegshowtje in kon worden gevlogen, was een vondst van Bert. Bert introduceerde het watervliegen weer en vernieuwend als hij was, introduceerde hij de kunststof vliegtuigen van Diamond in Nederland.

TRAGISCH EINDE

Ondanks dat vliegveiligheid bij Bert hoog in het vaandel stond, kwam als gevolg van een tragisch ongeluk eind 2012, helaas een abrupt einde aan zijn glansrijke carrière. In het gemis aan het

Bert Huizenga, een ‘stick and rudder pilot’ van de zuiverste

vliegen, gebukt onder het schuldgevoel over het fatale ongeluk,

soort en een vakman in optima forma, mag gerust de nestor van

overleed Bertje toch nog onverwachts op 24 juni van dit jaar.

de General Aviation in Nederland worden genoemd.

| September 2014

32206-3_ASM 03-14.indd 11

11

05-09-14 13:21

WELCOME TO ROTTERDAM

109TH FAI GENERAL CONFERENCE ROTTERDAM, THE NETHERLANDS OCTOBER 2015 SS ROTTERDAM

12

32206-3_ASM 03-14.indd 12

| September 2014

05-09-14 13:21

LUCHTVAARTKENNIS

PARACHUTESPRINGEN

Tekst Harm Hazewinkel Foto Avia-Vliegwereld archief

Tekst Ronald Overdijk Foto Hans Ypma HET REGENDE NEDERLANDSE RECORDS TIJDENS DE OPEN NEDERLANDSE KAMPIOENSCHAPPEN PARACHUTESPRINGEN BIJ PARACENTRUM TEUGE. EEN SUCCES VOOR DE SPORT EN DE ORGANISATIE!

De ‘echte’ gasballon

RECORDREGEN BIJ NK PARACHUTESPRINGEN

LANGE TIJD WAREN BALLONNEN IN DE REGEL MET GAS GEVULD. TEGENWOORDIG ZIET MEN HOOFDZAKELIJK HETELUCHTBALLONNEN EN DAT IS ÓÓK MOOI, MAAR VOOR MIJN GENERATIE IS DE GASBALLON NOG DE ‘ECHTE’.

Het kampioenschap vond plaats van 3 tot en met 8 juli en Maar het kan wel eens problemen opleveren, zoals ik ooit

was groots opgezet. Niet alleen werd er in diverse nieuwe

hoorde uit de mond van Fred Zandvliet. Behalve de oprichter

disciplines gesprongen, ook Paracentrum Teuge pakte uit

van de afdeling Luchtvaartkennis van de KNVvL en vele andere

met een grote tent voor briefings, jurering en ontspanning

verdiensten was Fred Zandvliet in de jaren vijftig en zestig van

en een gratis camping voor de springers. Als klap op de

de vorige eeuw ook commentator en medeorganisator van

vuurpijl waren de weersomstandigheden, zeker in de eerste

diverse luchtshows, zoals de befaamde ILSY’s. Op een van

dagen, ook nog eens gunstig.

die shows gebeurde het volgende: WINGSUIT VLIEGEN EN SPEEDSKYDIVING “Omdat de ballon aan het begin van de luchtvaart staat, zou

Bij de nieuwe disciplines zoals wingsuit vliegen – waarbij je

de luchtshow beginnen met de opstijging van een gasballon.

zo ver of zolang mogelijk kunt vliegen - en speedskydiving -

Dat geschiedde uiteraard voor de eretribune, waar zich onder

waarbij je zo hard mogelijk moet vallen – werden Nederlandse

meer Prins Bernhard, beschermheer van de Vereniging, bevond.

records gevestigd. Dit wordt gemeten aan de hand van een

De show was die dag gezegend met prachtig weer, met

elektronisch apparaatje dat de springers meenemen en dat

onverwachte gevolgen. De ballon verhief zich namelijk wel

na de landing op de grond wordt uitgelezen. Naast deze

enigszins in de lucht, maar omdat er geen zuchtje wind stond,

nieuwe onderdelen stond natuurlijk ook formatiespringen

bleef hij daarna rustig hangen. De hoge genodigden werd nu

voor teams van 4 en 8 personen, precisielanden, freeflying

het uitzicht op de verdere show ontnomen door een ballon-

en koepelformatiespringen op het programma. Om dit alles

mand met daarin de bekende ballonvaarder Jan Boesman.

te kunnen jureren waren 5 buitenlandse scheidsrechters en

De prins zwaaide eens naar Jan Boesman, die zwaaide terug

experts ingehuurd.

maar verder gebeurde niets. Het idee was natuurlijk dat de ballon gedurende de show een vaart zou maken, zodat tegen

INTERNATIONAAL EVENEMENT

het einde van de dag kon worden verteld waar hij was geland.

Omdat deze wedstrijd een Open nationaal kampioenschap

Niets van dat alles, de ballon bleef waar hij was. Ballast uit-

betrof kwamen er ook deelnemers uit België, Engeland,

gooien, niets hielp. Uiteindelijk zal hij wel weer zijn leeggelopen,

Duitsland, Zweden, Ierland en zelfs Roemenië en Estland.

maar van de ballonvaart kwam weinig terecht en de prins

Al met al was het een geslaagd evenement. De afdeling

heeft weinig gezien, anders dan Jan Boesman en de ballon.”

Parachutespringen bedankt Paracentrum Teuge en alle vrijwilligers en scheidsrechters die hebben meegewerkt. In 2015

Aldus Fred Zandvliet, die daaraan de moraal verbond dat men nóóit meer een ballonopstijging aan het begin van een show moest laten plaatsvinden.

zal het NK bij paracentrum Texel plaatsvinden.

KIJK OP WWW.PARACHUTE.NL VOOR DE NEDERLANDSE RECORDS, KAMPIOENEN EN RESULTATEN.

| September 2014

32206-3_ASM 03-14.indd 13

13

05-09-14 13:21

SCHERMVLIEGEN: Risico op verslaving

SCHERMVLIEGEN IS DE MAKKELIJKSTE, GOEDKOOPSTE MANIER OM DAADWERKELIJK TE VLIEGEN. BOVENDIEN IS HET NIET MOEILIJK TE LEREN. WE NODIGEN IEDEREEN UIT OM HET TE KOMEN PROBEREN. WE HOEVEN HET EIGENLIJK NIET MEER UIT TE LEGGEN.

liegen, zo vrij als een vogel. In stilte,

bestaat uit slechts textiel en lijnen. Het

te leren. Omdat een paraglider een lucht-

in een comfortabel zitje het land-

moderne, lichtgewicht, hi-tech materiaal

vaartuig is, zijn de bestuurders ervan piloten.

schap onder je door zien glijden.

past makkelijk in een rugzak en het geheel

Iedereen van veertien jaar en ouder kan

Sierlijke vleugels die langzaam en geruisloos

weegt vijftien tot twintig kilo, soms nog

starten met een opleiding tot schermvlieg-

door de lucht zweven. Cirkelen in thermiek,

minder.

piloot. Binnen enkele lesdagen vlieg je al

V

solo aan je eigen scherm door de lucht.

samen met roofvogels. Wie wil dat niet?

Schermvliegen is de makkelijkste, goed-

SNEL TE LEREN

Maar je kunt er natuurlijk ook voor kiezen

koopste wijze waarop je de droom van het

Schermvliegen, ook wel paragliding of

om als passagier mee te vliegen met een

vliegen waar kunt maken. Het vliegtuig

parapente, is niet moeilijk en daarom snel

ervaren tandempiloot.

14

32206-3_ASM 03-14.indd 14

| September 2014

05-09-14 13:21

SCHERMVLIEGEN Tekst Bastienne Wentzel Foto’s Bas van Duijn, Hans ter Maat, Irene Damminga en Paul Kreijne

ZO LANG MOGELIJK IN DE

de laatste plaats omdat je al gelijk op grote

NAAR WARME OORDEN

LUCHT BLIJVEN

hoogte vliegt na je start. Het prachtige

Voor ons Nederlanders ligt het voor de

Paragliders zijn ontwikkeld uit parachutes. In

uitzicht is een bonus. De naam zegt het al:

hand om het bergvliegen te combineren

de jaren zeventig ontdekten enkele pioniers

bij het bergvliegen start je met je paraglider

met een vakantie. De bergen liggen niet

dat je met een parachute ook van een helling

van een helling af boven een dal. Je hebt

zelden in een land met een aangename

kunt starten en vliegen. Het parapente was

dus al meteen een bepaalde starthoogte.

temperatuur. De Alpen, landen rond

geboren. ‘Para’ komt van de parachute,

Op de helling ligt het scherm achter je

de Middellandse Zee of verder weg.

‘pente’ van het Franse woord voor helling.

en breng je het aan de risers omhoog.

Niet alleen zomers is het daar aangenaam

Maar in tegenstelling tot een parachute,

Tegelijkertijd begin je te lopen en nadat

maar ook in het voor- en naseizoen.

die zorgt dat de val afgeremd wordt, gaat het

het scherm keurig boven je staat ben je

Zelfs in de winter bieden Zuid-Europese of

er bij paragliding juist om zolang mogelijk

klaar voor de vlucht.

tropische bestemmingen een warm klimaat om te vliegen én vakantie te houden. Niet

in de lucht te blijven. Echt vliegen dus.

ZWEVEND NAAR GROTE HOOGTEN

vliegende familieleden gaan dan graag met

VERSLAVEND

Eenmaal in de lucht geniet je van het

je mee op vliegvakantie. Ben je uitgekeken

Parapente werd aanvankelijk alleen in de

uitzicht probeer je met behulp van de aan-

op een eenvoudig vluchtje van boven naar

bergen beoefend. In Nederland is het lastig

wezige thermiek je vlucht zolang mogelijk

beneden, dan kun je je in de bergen prima

een helling te vinden, hoewel het duinsoaren

te laten duren. Anders dan bij vliegen

toeleggen op het vliegen van grote afstanden,

aan de kust ons de mogelijkheid geeft om

boven vlak land zoals Nederland, maak je

acrobatische toeren uithalen boven zee of

eindeloos te zweven. Dankzij de liermethode

in de bergen naast de thermiek ook gebruik

een meer, het vliegen combineren met

wordt ook in Nederland praktisch ieder

van wind die tegen de berghellingen op

skiën of avontuurlijke hike & fly tochten

weekend gevlogen. Met behulp van thermiek

stroomt. Daarop laat je je al zwevend

ondernemen waarbij je met je paraglider op

kun je ook in ons land lange vluchten

meenemen naar grote hoogten. De start

je rug de bergen in wandelt en vervolgens

maken. Er zijn al ongelooflijke afstanden

voor een bergvlucht ligt steevast op een

naar beneden vliegt.

van bijna tweehonderd kilometer gevlogen.

fantastische plek. Altijd hoog boven het

Schermvliegen is een risicosport maar

dal met een prachtig uitzicht over de

geen gevaarlijke sport. Het is een veilige

omgeving waar je even later zelf in rond-

sport zolang je geen onnodige risico’s

zweeft. Zijn de condities even niet goed

neemt. Het grootste risico? Je raakt verslaafd

genoeg om te vliegen, dan is het geen

aan paragliden! Ben je eenmaal verslaafd,

straf om op de starthelling te wachten

dan kom je er maar moeilijk vanaf.

en genieten van het uitzicht. Wanneer je

INFORMATIE OVER SCHERMVLIEGEN, VEILIGHEID EN VLIEGSCHOLEN

ale eci sp gave uit

gaat bergvliegen kom je op plaatsen waar 1

GENIETEN VAN HET UITZICHT

je anders niet snel zou komen. Met een

De bergen hebben voor paragliderpiloten

busje, een terreinwagen of zelfs lopend ga

een enorme aantrekkingskracht. Niet in

je hoog de bergen in op avontuur.

DIT ARTIKEL VERSCHEEN E EERDER IN RISER, HET ENIGE NEDERLANDSTALIGE MAGAZINE VOOR SCHERMVLIEGERS.

| September 2014

32206-3_ASM 03-14.indd 15

15

05-09-14 13:21

Workshop VOOR DE GENERAL AVIATION Nieuwe regelingen: Vangnet of Dwangbuis?

VRIJDAG 14 NOVEMBER 2014 10.00 - 16.30 UUR

LOCATIE:

SPREKERS:

DEVOORT HANGAAR

BESSEL VAN VEEN, EASA

EMOEWEG 19-21

JAN-DIRK STEENBERGEN, ILT

LUCHTHAVEN LELYSTAD

RUDY MEGENS, LVNL MEILTJE DE GROOT, LUCHTHAVEN TEUGE

DAGVOORZITTER:

TOM KARST VAN DER MEULEN, OOSTWOLD AIRPORT

BERT VAN DEN BERG, NIN

OLAV VAN BOCKEL, AVIATION CONSULT

KOSTEN €45 (INCL. DRANKJES EN LUNCH) €35 VOOR LEDEN VAN AOPA, KNVvL, NIN

powered by

MEER INFORMATIE EN INSCHRIJVEN VIA

WWW.KNVvL.NL/GAWORKSHOP 16

32206-3_ASM 03-14.indd 16

| September 2014

05-09-14 13:21

MODELVLIEGSPORT Tekst en foto’s Hans Ermers

UIT HET PLAKBOEK VAN…

Hans Ermers LUCHTVAART IS ALTIJD ZIJN PASSIE GEWEEST, OF ZOALS HIJ ZELF ZEGT: “HET ZIT IN MIJN GENEN.” DE VADER VAN HANS ERMERS MAAKTE IN DE JAREN DERTIG ALS LID VAN DE EERSTE LIMBURGSE ZWEEFVLIEG CLUB ZIJN EERSTE VLUCHTEN IN EEN GRÜNAU 9. ZIJN OUDERE BROER BEGON AL OP VROEGE LEEFTIJD MET MODELBOUWEN EN VLIEGEN BIJ MODELVLIEGTUIGCLUB THERMIEK ’58. HIJ ZWEEFDE OOK NOG EEN TIJD BIJ DE ELZC; ZIJN EERSTE SOLO WAS IN EEN KA-8.

HANS ERMERS HEEFT NOOIT DE AMBITIE GEHAD ZELF PILOOT TE WORDEN. WEL VLIEGT HIJ SINDS EEN JAAR OF TIEN RADIOGRAFISCH MET ELEKTRO-ZWEEFKISTEN BIJ THERMIEK ’58 EN HIJ FOTOGRAFEERT GRAAG. SPECIAAL VOOR AIRSPORTSMAIL DEELT HIJ ZIJN PLAKBOEK.

Het originele clubspeldje van mijn vader dat hi hijj droe d roeg g tuss ttussen ussen en 193 1934 en 1 droeg 1939.

Vader Ermers vlak voor de start iin n 34 4.. de Grünau 9 van de ELZC in 1934.

Geen lierstart, maar omhooggeb-b trokken door een stuk of tien clubgenoten via een v-vormig elastiek.

Dit ben ik zelf na een landing van mijn Last Down XXL in 2007. Heerlijke kist om mee te vliegen.

Het originele verenig verenigingsspeldje van de KNVvL dat pa droeg tussen 1934 en 1939.

Twee weken voor zijn noodlottige vlucht sprak ik de bekende vliegtuigbouwer Toon Jacobs. Vol passie vertelde hij over zijn CriCri. Hier legt hij een en ander uit aan mijn broer tijdens de Open Deur dagen in 2009, Aero Kiewit bij Hasselt, België.

Helaas gaat het soms fout. Triest einde van mijn Last Down in 2010.

Bouwproject dat nog niet klaar is. Mijn studie gooide tijdelijk roet in het eten. Binnenkort maar eens gaan afbouwen: Schaalmodel van een Dornier 228.

Ook een fijn toestel om te vliegen: Staufenbiel’s Epsilon in 2011.

In 2005 geheel gerestaureerd nadat hij 35 jaar onder het stof had gelegen op zolder. Graupner Bêta. Heerlijke kist voor een windstille zomeravond.

Verrukkelijk om te zien toch, zo’n landende Duo Discus! Hier gefotografeerd bij de ELZC in Schinveld, 2013.

Ik woon niet al te ver van een vaste startplek van heteluchtballonnen. Veel mogelijkheden dus om kleurrijke plaatjes te schieten vanuit mijn tuin.

| September 2014

32206-3_ASM 03-14.indd 17

17

05-09-14 13:21

ONTWERP EEN POSTER VOOR DE WORLD AIR GAMES DUBAI 2015

Jonge zweefvliegers iFly! goed voor 1.881 STARTS Na een half jaar hebben de 66 gestarte deelnemers van iFLY! gezamenlijk

De FAI zoekt jong creatief talent! Ben jij tussen de

1.881 starts gemaakt. Van de deelnemers waren de 9 dames samen goed

6 en 17 jaar oud? En ben je helemaal weg van

door 260 starts. Dit blijkt uit de halfjaarlijkse rapportage van iFly! 2014,

vliegtuigen, ballonnen en parachutes? Doe nu mee,

gemaakt voor sponsor EPST. Het aantal gemaakte starts varieerde van

ontwerp een eigen poster of maak een schilderij voor

2 tot maar liefst 78. De eerste iFly!’er ging op 24 mei solo bij zijn 63e start;

de World Air Games Dubai 2015 en wie weet win jij

een andere iFly!’er ging al solo bij zijn 37e vlucht op 28 juni. Van de

de gouden medaille in de FAI Young Artist Contest.

gestarte iFly!-ers zijn inmiddels 4 gestopt vanwege luchtziekte en tijd-

De winnende creaties komen tijdens de World Air

gebrek. Aan het einde van het vliegseizoen zal blijken of het aantal

Games op een tentoonstelling in Dubai te hangen.

starts van dit jaar het totaal van iFly! 2013 zal overtreffen. Toen stond

Er zijn drie categorieën: junior (6-9 jaar), intermediate

de teller op 4.217 starts!

(10-13 jaar) en senior (14-17 jaar). Waar wacht je nog op? Schilderen maar!

ZWEEFVLIEGEN

Stuur jouw creatie uiterlijk 31 december 2014 naar de KNVvL, t.a.v. communicatie, Houttuinlaan 16A, 3447 GM Woerden. Vergeet niet je naam, adres, telefoonnummer, email en geboortedatum hierbij te vermelden.

Tekst Frank Beemster

Zweefvliegen heeft grootste CAMO van Nederland DE AFDELING ZWEEFVLIEGEN VAN DE KNVvL IS SINDS 2009 IN BEZIT VAN EEN EASA CAMO ERKENNING. MET DEZE ERKENNING KAN DE AFDELING ZWEEFVLIEGEN LUCHTWAARDIGHEIDSCERTIFICATEN UITGEVEN EN ONDERHOUDSPROGRAMMA’S GOEDKEUREN.

CAMO staat voor Continuing Airworthiness Management Organisation. Naast het uitgeven van Airworthiness Review Certificaten mag de CAMO BvL-V inspecties uitvoeren op Annex II vliegtuigen. De CAMO beheert ongeveer 20 procent van de in Nederland geregistreerde vliegtuigen. In 2013 heeft de CAMO 461 Airworthiness Review Certificaten uitgegeven en 209 onderhouds-

WHAT’S IN A NAME?

Deltavliegen!

programma’s goedgekeurd. Hiermee is de CAMO van de afdeling Zweefvliegen de grootste van Nederland.

VRIJWILLIGE BASIS

De CAMO heeft 70 inspecteurs die op vrijwillige basis de CAMO De afdeling Zeilvliegen heeft gepleit voor een naams-

werkzaamheden uitvoeren binnen de zweefvliegclubs. Deze vrij-

verandering. De sport staat immers bij het grote publiek

willigers hebben een lange staat van dienst op het gebied van het

bekend als deltavliegen. De term zeilvliegen komt alleen

onderhouden van zweefvliegtuigen. De inspecteurs zijn allemaal

voor in de Luchtvaartwet en de KNVvL heeft jarenlang deze

geaccepteerd door ILT en bevoegd de CAMO werkzaamheden uit

benaming gehanteerd. Met deze naamsverandering ver-

te voeren. Voor de leden van de afdeling Zweefvliegen en de

wacht de afdeling Deltavliegen een duidelijker onderscheid

aangesloten zweefvliegclubs zijn geen kosten verbonden aan het

te maken tussen schermvliegers en zeilvliegers. We wensen

goedkeuren van de onderhoudsprogramma’s en het uitvoeren van

de deltavliegers mooie vluchten toe!

de Airworthiness Review inspecties door de CAMO.

18

32206-3_ASM 03-14.indd 18

| September 2014

05-09-14 13:22

MEDEDELINGEN

agenda en verder

Het opzeg gen van u w lidmaats chap dien t uiterlijk 30 novem ber van het lo pende kale nderjaar te gebeure n bij de ledenadm inistratie (leden@k nvvl.nl).

EVENEMENTEN 2014

Workshop voor de

Theorie examen

General Aviation

paramotor

NK Precisielanden

Datum: 14 november 2014

Datum: 21 november 2014

Schermvliegen 2014

Locatie: Luchthaven

Passie voor Vliegen

Datum: 20 september 2014

Lelystad

Datum: 22 november 2014

Locatie: Schalkwijk

Zeilvlieg theorie-examen

Locatie: Lelystad

Uitreiking Fiets van

2e en 3e brevet

Najaarsvergadering

Messel Award

Datum: 16 november 2014

Ledenraad 2014

Uiterste datum opzeggen

Datum: 02 oktober 2014

Locatie: Woerden

Datum: 26 november 2014

lidmaatschap

Locatie: Papendal

Datum: 30 november 2014

Locatie: Rijen

BESTEL HET MD-11 FAREWELL BOEK Eind oktober neemt de KLM afscheid van haar karakteristieke driemotorig vliegtuig: de Mc Donnell Douglas MD-11.

Ter ere van dit afscheid publiceert KLM Flight Operations in oktober 2014 een uniek MD-11 Farewell boek. Deze prachtige uitgave bevat 180 pagina’s met nog niet eerder vertoonde beelden en zeer persoonlijke MD-11 vliegervaringen. Ook worden alle Douglas vliegtuigen die de KLM gedurende 80 jaar in de vloot heeft gebruikt, van DC-2 tot MD-11, beschreven. Het boek is voor een groot deel tot stand gekomen met bijdragen van KLM’ers. De opbrengsten van de boekverkoop gaan naar het goede doel: Wings of Support.

BESTEL NU DIT FANTASTISCHE BOEK VOOR € 25,11 OP WWW.MD-11.NL. HET PERFECTE CADEAU VOOR DE LUCHTVAARTLIEFHEBBER!

| September 2014

32206-3_ASM 03-14.indd 19

19

05-09-14 13:22

De KNVvL laat je zorgeloos

VLIEGEN! Onder andere door: ✓ Verzekeringen: voor de verschillende vliegende afdelingen zijn collectieve WA-verzekeringen afgesloten ✓ Belangenbehartiging op nationaal en internationaal niveau op het gebied van luchtruim, luchtvaartterreinen en wet- en regelgeving ✓ Juridische ondersteuning ✓ Het verzorgen van opleidingen en brevettering ✓ Ledenkorting op brevetten uitgegeven door het KEI ✓ 25% korting Libéma attractieparken, zoals Aviodrome, Safaripark Beekse Bergen, Dierenrijk, Sportiom, Nederlands Stripmuseum, Klimrijk en Speelland Beekse Bergen ✓ Korting op producten en diensten van George de Jong Optiek ✓ Gratis inloggen op de KNMI Meteo luchtvaart informatie ✓ 4 keer per jaar het luchtvaarttijdschrift ‘Airsportsmail’ en het afdelingsblad

4X

PER JAAR HET LUCHTVAARTTIJDSCHRIFT AIRSPORTSMAIL

32206-3_ASM 03-14.indd 20

05-09-14 13:22