Issuu

#4 20 26

Afgiftekantoor Antwerpen X – Erkenningsnummer P309808 – Afzenderadres Statiestraat 64 – Zwijndrecht – Verschijnt vier keer per jaar – Januari – April – Juli – Oktober

KLIM-

SPO BERG

RTMA

GAZIN

“ De gletsjers zweten zich ronduit kapot” Fotoproject rond het verdwijnend ijs in de Alpen

sneeuwschoenwandelen

Sneeuwploeteren in de Franse Alpen

toerskiën

Kaukasische poederdromen

ijsklimmen

IJspret in Noors decor

Foto: @ Ijen Derie

Van ijswand tot poedersneeuw. Beleef de winter met KBF.

Toerskiën, sneeuwschoenwandelen of ijsklimmen? Kies jouw avontuur. • Stages • Workshops • Avalanche Awareness Week: 30/11 - 6/12 • ...

Ontdek het winteraanbod op www.klimenbergsport.be

oord

voorw

Fruit Als je dit leest, ben je het waarschijnlijk al vergeten, maar op het moment dat ik dit schrijf, zijn er in de Hoge Venen ruim drieduizend hectare natuurgebied in rook opgegaan. De lichte regenbuitjes, de eerste na een lange, droge zomer, zullen allicht niet volstaan om het ondergrondse vuur te blussen. Eerder had de brand in het bos van Fontainebleau al een schok door de klimmerswereld gejaagd. Wat de impact zal zijn van het vuur op de boulders, is momenteel nog niet duidelijk. In de Alpen hebben regen en sneeuw plaats gemaakt voor rotslawines. Hutten sluiten, routes worden verlegd of zelfs gesloten. Is het verwonderlijk dat onze klimaatwerkgroep opgestart werd door twee van onze meest ervaren stageleiders? Onze klimaatministers hebben we nauwelijks gehoord. Ze werken, naar verluidt, in stilte aan een langetermijnoplossing. Zou er dan – eindelijk – toch een ambitieus Belgisch klimaatplan naar Europa worden gestuurd, ooit?

Laat ons elkaar inspireren.

We kunnen wachten op onze politici, of zelf actie ondernemen. Onze nulmeting heeft ons geleerd dat we het laaghangende fruit al geplukt hebben. (Hoewel, die zonnepanelen zijn nog niet geïnstalleerd…) Ik hoop dat we allemaal in stilte ons steentje bijdragen. Fijner nog is het om al die kleine initiatieven te delen. Er is nog veel plaats op de kaart van de Groene Pikkel. Breng jouw actie in kaart en wie weet win je wel de wisselbeker! Laat ons elkaar inspireren. Elk afzonderlijk lijken al die kleine inspanningen misschien niet veel waard. Allemaal samen maken ze verschil.

Bruno Vermeeren Algemeen directeur

VOLG DE LAATSTE NIEUWTJES IN DE SPORT

@klimenbergsportfederatie

inhoud

toerskiën 13 Flash met Camille Compère 14 Kaukasische poederdromen 28 In gesprek met Jeroen D’heer

ijsklimmen 24 IJspret in Noors decor

sneeuw s choen wandelen 10 Gearcheck 18 Plein de poudreuse

winter 38 Een lawine-ongeval, wat nu? 48 Ongeval toegespitst 50 Lijdensweg van de gletsjers

sportklimmen 12 Hoogtepunten 22 Klimzaal gespot: BLDR Maritime

bergbeklimmen 30 De 48 vierduizenders van Zwitserland 42 Die Bergvagabunden

en verder 6 Topshot 8 Basecamp 36 Visie sportkader opleidingen 40 Klimmy’s Kidscorner

46 Evolutie van de klimhelm 55 In de kijker: Lus Van den Bossche 56 Cliffhanger 57 Instagram

FOTO COVER © JEFFREY FIERENS

6 | Monte #4.2026

topsho

Waar elke foto een topmoment vertelt

Chamonix, Frankrijk

TEKST & BEELD Pernilla Dirkx

Heb je ook zo’n sprekend beeld en wil je dit delen? Stuur dan je foto met een begeleidende tekst van maximaal 100 woorden naar monte@klimenbergsport.be

Ontwakende bergen Ochtendlicht boven het Mont Blanc-massief, velen zullen de verwondering herkennen. Vanaf de Aiguille du Midi ontvouwt zich één van de meest herkenbare panorama’s van Chamonix. Het begin van een dag vol nieuwe alpiene ervaringen.

amp

basec

Jouw uitvalsbasis voor nieuws en gadgets

De Groene Pikkel Met De Groene Pikkel zet KBF jaarlijks een initiatief in de kijker dat de klimaatimpact van onze sport helpt te verkleinen. Een creatieve mobiliteitsoplossing, een duurzaam clubproject of een inspirerende actie: alle initiatieven die bergsporters aanzetten om bewuste keuzes te maken, komen in

aanmerking. Naast een wisselbeker ontvangt de winnaar ook financiële steun om het project verder uit te bouwen. Zo inspireren we elkaar om zorg te dragen voor de natuur waarin we onze sport beleven. Surf naar groenepikkel.be voor meer info.

16.943

Nieuwe KBF-club

Onze KBF-familie is groter dan ooit. Achter dat cijfer schuilen vooral duizenden verhalen, avonturen en

ontmoetingen. Dankjewel om je passie voor klimen bergsport met ons te delen.

Trail Running Club Brugge sluit zich aan bij KBF als 47e club. Daarmee versterkt de federatie haar aanbod voor trailrunners en wandelaars. Vanuit Brugge organiseert de club groepslopen, trainingen en activi teiten voor zowel beginners als ervaren buitensporters, met veel aandacht voor natuurbeleving en verbondenheid.

Klaar voor 2027?

Vernieuw vandaag al je KBF-lid maatschap voor 2027 en profiteer van een vroegboekkorting tot 10 januari 2027. Heb je genoeg aan een digitale lidkaart? Vink dit dat aan in je profiel, zo houden we de afvalberg een stukje kleiner. Je fysieke lidkaart heb je enkel

nodig als je gebruik wil maken van de ledenkorting in de buitenlandse berghutten. Meer info via de QR-code.

Avalanche Awareness Week De winter staat voor de deur… Hoogtijd om je sneeuwen lawinekunde op te frissen voor je op wintersportvakantie vertrekt. Tijdens de Avalanche Awareness week, van 30 november tot 6 december, kan

8 | Monte #4.2026

je verspreid over heel Vlaanderen verschillende introducties en workshops volgen. Stoom je klaar voor je wintersportvakantie en ontdek het aanbod in jouw buurt op www.klimenbergsport.be/events

leden

Nieuwe look voor de website wat korter – voortaan kan je ons vinden op www.klimenbergsport.be www.klimenbergsport.be..

We trappen het nieuwe lidjaar af met een splinternieuwe website. We gingen voor een gebruiksvriendelijke website, waarin elke sporter, ouder, lesgever, vrijwilliger, club en journalist zijn weg kan vinden. De link zelf? Die kon ook

Heb jij het SportKLIMmodel al ontdekt?

Handige tool voor bergsporters Ga goed voorbereid de bergen in met de nieuwe KBF-tool. Via looptijd.kbfvzw.be bereken je snel de duurtijd van je bergtocht en vul je meteen je tochtvoorbereiding in. Alles overzichtelijk op één blad. De tool berekent automatisch de looptijd van je route of GPX-track,

per etappe of voor de volledige tocht. Daarbij houdt hij rekening met stijgende, dalende en vlakke meters én met jouw persoonlijke wandeltempo. Na de berekening kan je je tochtvoorbereiding eenvoudig downloaden als pdf of delen met je tochtgenoten.

Het nieuwe clubjaar is gestart. Heeft jouw klimclub het SportKLIMmodel al ontdekt? Dit ontwikkelingsmodel voor clubs, trainers, ouders en klimmers helpt sportklimmers stap voor stap te begeleiden, van de eerste klimervaring tot levenslang klimplezier of topsport. Ontdek de ontwikkelingsfasen, ontwikkelingslijnen en praktische tools die bijdragen aan een kwaliteitsvolle en doelgerichte werking binnen jouw klimclub. www.sportklimmodel.be

Nieuwe stages & workshops Onze plannen voor deze winter beginnen stilaan vorm te krijgen. Heb je zin om mee op stage te gaan? Samen met onze clubs voorzien we een ruim aanbod van stages, van beginner tot gevorderde, in drie winterse disciplines: toerskiën, sneeuwschoenwandelen én ijsklimmen. Vind een workshop of stage die bij jou past op www.klimenbergsport.be/events

eck

gearch

Deze keer: praktische materiaaltips voor sneeuwschoenwandelaars

Sneeuwschoenen GRIP, COMFORT EN PASVORM Voor allround gebruik kies je voor een model met veel grip. Lange scharen zorgen voor meer stabiliteit in het traverseren en een grote klauw geeft extra grip op steile hellingen. Een makkelijke sluiting (vb. Boa of skisluiting) vergroot het gebruiksgemak. Bij voorgevormde voeten kan je ook lichtere bergschoenen gebruiken. Kies je voor een exemplaar waar de hiel vrij hangt, dan heb je best een stuggere profielzool (minstens type B/C). Grotere modellen geven meer draagvermogen maar kunnen ook lomper zijn en zijn niet altijd geschikt voor kleine schoenmaten. Kies de grootte van je model dus eerder in functie van je lichaamslengte en schoenmaat dan van het gewicht dat je denkt mee te torsen. Bij onze partnerwinkels kan je ook sneeuwschoenen huren. Richtprijs € 200 tot 300

10 | Monte #4.2026

Gamaschen DROGE VOETEN GEGARANDEERD Gamaschen of getten houden de sneeuw uit je schoenen en je broek droog. Het liefst komen ze tot net onder de knie. Een waterdicht én ademend membraan zorgt dat je minder zweet. Ritsen sluiten soms moeilijk, velcro’s doen het altijd. Richtprijs € 35-75

Donsjas WARM TIJDENS ELKE PAUZE Ideaal om je tijdens pauzes comfortabel warm te houden of in een noodsituatie om onderkoeling te vermijden. Het maakt het winterbivakkeren ook een pak aangenamer als je uren zit te turen naar je vuurtje bij het smelten van sneeuw. Tijdens inspanningen mijd je best het dragen van natuurlijk dons want de clusters klitten snel aaneen. Heb je het snel koud tijdens het stappen, overweeg dan een jasje van synthetisch dons aan te trekken. Richtprijs ± € 250

TEKST Debbie Sanders

rter en bergspo r Ervaren r in zome e id le e g is tochtbe nen KBF in B r. te en win ordelijk erantwo Debbie v ndelen, a w rg e b voor ort en sp rg e rb winte ing. skyrunn

Thermosfles

Merinowol

WARMTE VOOR ONDERWEG

DE IDEALE BASISLAAG

Warme chocomelk, thee of koffie met suiker geeft je energie, warmte en een mentale boost. Wie een ganse dag onderweg is, kiest beter voor een formaat van 1 liter. Door wat – liefst witte – sneeuw in je kop te doen, kan je extra vloeistof creëren. Richtprijs ± € 50

Lawine-uitrusting VEILIG IN WINTERTERREIN Veel sneeuwschoenwandelaars beseffen niet hoe snel ze in risicoterrein terechtkomen. Vooral bij hoger lawinegevaar (risico 3) moet je rekening houden met de flanken waaronder je wandelt. Volg een cursus sneeuwen lawinekunde bij een van onze clubs en krijg inzicht in hoe lawines ontstaan, hoe je ze kan vermijden en hoe je omgaat met een noodsituatie. Elk lid van de groep moet namelijk uitgerust zijn met LSZA (lawinebieps), sonde en schop. Een LSZA heeft tegenwoordig standaard 3 antennes. Een sonde is minstens 2m40 lang en tussen 10 en 13mm breed. Hoe dikker de diameter, hoe stabieler de sonde. Een schop met een groot blad en ergonomische uitschuifbare steel zorgt ervoor dat je meer sneeuw tegelijkertijd kan verplaatsen. Dit materiaal kan je ook huren bij onze partnerwinkels.

Net zoals in de zomer kleed je je best in laagjes. Een lichte basis laag uit merinowol met lange mouwen is het best geschikt voor diverse omstandigheden. Ze evacueert vlot je zweet zonder geurhinder voor je metgezellen en geeft dat tikkeltje extra warmte als het toch wat killig is. Richtprijs ± € 100

Richtprijs LSZA ± € 350, sonde ± € 80, schop ± € 50

Extra korting voor onze leden Twee keer per jaar stelt KBF samen met Rab en Lowe Alpine een voordelig kledingpakket samen. KBF-leden krijgen 20% korting, erkende KBF-sportkaders 50%. MEER INFO www.klimenbergsport.be/kledij-pakket

punten © Marcial Sommers

hoogte

Highline-gekte bij de Belgen! Op het WK Highline in Laax zorgden Jessica Levine en Jef Cox voor Belgische topresultaten. Jessica eindigde op een knappe vierde plaats en strandde daarmee net naast het podium. Jef wist wel een medaille te grijpen en keerde huiswaarts met brons. Een indrukwekkende prestatie in een discipline waar techniek, focus en stalen zenuwen samenkomen.

Regional Climbing Youth Cup Doe mee aan spannende boulderwedstrijden in topklimzalen verspreid over heel Vlaanderen, en wie weet word je gekroond tot dé RCYC-boulderkampioen! MEER INFO www.regionalclimbingyouthcup.be

Nicolas pakt zilver in lead

Knap klimwerk van de 28-jarige Brusselaar op de European Lead Series in het Slovaakse Žilina. Nicolas Collin is intussen geen onbekende meer in het Belgian Climbing Team. Hij draait al jaren mee op het hoogste niveau, met heel wat competitie-ervaring als resultaat. Na een sterke finale moest hij enkel de jonge Italiaan Gianluca Vighetti voor zich dulden.

Hannes vice-Europees kampioen Wat een kampioenschap voor Hannes Van Duysen! Op het EK Boulderen in Barcelona liet hij van zich spreken met een ijzersterk toernooi. Na foutloze rondes in de kwalificaties en halve finale mocht hij uiteindelijk het zilver om de nek hangen. Alleen de Brit Maximilian Milne hield hem van de Europese titel. Een prestatie om trots op te zijn.

12 | Monte #4.2026

Jonge klimmers, grote dromen! Daar draait het om bij de Regional Climbing Youth Cup. In vijf regio’s organiseren we wedstrijden voor jongens en meisjes verdeeld in verschillende leeftijdscategorieën. Zo zorgen we voor meer competities, kansen en leermomenten voor elke klimmer.

BEELD Pierra

flash

Geluk, dat maak je zelf Wat drijft je naar de bergen? camille compère: ‘De bergen voelen als

een tweede thuis. Hun grootsheid zorgt tegelijk voor nederigheid en kracht. De eindeloze paden, wisselende landschappen en onverwachte ontmoetingen blijven me nieuwsgierig maken. Ze herinneren me eraan om de natuur te respecteren, mijn grenzen te verleggen en met beide voeten op de grond te blijven.’

Hoe groeide je naar de top van het skyrunnen? camille: ‘Ik ontdekte skyrunnen in 2019

tijdens de Pierra Menta Été. Sindsdien nam ik deel aan lokale wedstrijden en klassiekers zoals de Extreme Zermatt. In 2024 werd ik Belgisch kampioen skyrunnen op de Kaiserkrone. Skimountaineering kwam er later bij, nadat ik naar Zwitserland verhuisde. Dankzij de KBF startte ik op het BK 2024, waar ik verrassend meteen de titel behaalde, amper een week nadat ik had geleerd hoe je ski’s op de rug draagt.’

Welke dromen liggen nog voor je? camille: ‘Ik combineer sport met een voltijdse

Wie is Camille Compèr? Vanuit Zwitserland bouwt Camille aan haar bergsportdromen. De Belgisch kampioene skyrunnen van 2024 combineert een carrière als burgerlijk ingenieur met internationale ambities in skyrunning en ski-alpinisme.

job als burgerlijk ingenieur en grijp kansen wanneer ze zich aandienen. De Belgische titel opende de deur naar het EK 2025 en het WK 2026, waar ik erg naar uitkijk. In het ski-alpinisme wil ik verder groeien en ooit met een sterk vrouwenteam terugkeren naar de Pierra Menta. Ook een individuele Wereldbekerwedstrijd staat op mijn verlanglijst. Mijn motto? Je creëert je eigen geluk. Durf kansen te grijpen, ook als je nog niet helemaal klaar bent. Vaak beginnen de mooiste avonturen met gewoon proberen.’

BEELD Bart Smets, Armand Eeckels, Bart Vaganée, Wim De Laet

TEKST Bart Smets

Toerskiën in Georgië

Kaukasische poederdromen Van de freeridehellingen van Gudauri tot de flanken van de vijfduizender Kazbegi: een toerski-avontuur in Georgië, waar grootse afdalingen en doordachte

Gudauri, Georgië

beslissingen hand in hand gaan.

14 | Monte #4.2026

a een quasi slapeloze nacht – wat een echte nachtvlucht leek, maar door het tijdsverschil uiteindelijk verrassend kort bleek – komen we aan in Gudauri. Een korte powernap volstaat om de vermoeidheid enigszins van ons af te schudden. Daarna is het tijd waarvoor we gekomen zijn: de ski’s aan en de berg op. We brengen nog heel wat uren door op en naast de piste. Vooral de Sadzele-sector weet te imponeren, met uitdagend terrein en tal van mogelijkheden buiten de gemarkeerde afdalingen. Alleen de vergezichten laten het vandaag afweten. Hardnekkige mist houdt de omliggende toppen hardnekkig verborgen. Vanuit Kobo maken we een prachtige freeride-afdaling naar het dalstation van Truso. Tot aan de dalweg genieten we van heerlijke sneeuw en speelse lijnen. Beneden slaat de sfeer echter abrupt om: rokende vrachtwagens, rommelige bebouwing, afval en modder vormen een schril contrast met de moderne kabelbaaninfrastructuur die even verder weer opduikt. Twee totaal verschillende werelden lijken hier naast elkaar te bestaan. ‘s Avonds maken we voor het eerst kennis met de Georgische keuken. Communiceren met de kokende dames verloopt met handen en voeten, maar dat blijkt geen enkel probleem. Gastvrijheid is hier een taal op zich.

1 Over de Gergeti gletsjer met onvermoeibare

viervoeter 2 Bethlemi Hut op 3670m 3 De schoon heid van windgepolijste sculpturen op de graat

van de Bidara 4 In de Georgisch Kaukasus is mist je alomtegenwoordige vriend.

Skiën op gevoel

Ook onze tweede dag begint onder een dik pak mist. Heel wat skiliften blijven gesloten, maar dat weerhoudt ons er niet van om de toerski’s boven te halen. We kiezen voor de relatief veilige Chrdili Ridge (2.506 m), een kam die aansluit op het skigebied. Door de beperkte zichtbaarheid wordt het letterlijk zoeken naar de juiste lijn. Af en toe gooien we een sneeuwbal of zwaaien we een kort touwtje uit om te controleren waar de kam ophoudt en de diepte begint. Ook de afdaling vraagt voortdurende concentratie. Terrain traps en steilere, lawinegevoelige hellingen zijn nauwelijks te onderscheiden. Hoewel we voortdurend geluiden uit het skigebied horen, zien we er niets van. Navigatie-apps blijken onmisbaar om op koers te blijven, al belanden we toch geregeld voor lastige beekdoorsteken. Tegen de namiddag begint het opnieuw hevig te sneeuwen.

Het lawinegevaar staat op slechts niveau 2, maar tijdens het eerste uur stijgen zien we opvallend veel recente lawines, in vrijwel alle exposities. Wanneer we een steilere flank bereiken die uitmondt boven een diepe kloof, beslissen we om te keren. De sneeuw voelt onbetrouwbaar aan en een column test bevestigt ons vermoeden: het sneeuwdek heeft nog tijd nodig om zich te stabiliseren. Twee dagen later keren we terug en bereiken we probleemloos de col, net onder de top. Verdergaan heeft weinig zin. De graat draagt een zwaar pakket zonverwarmde sneeuw, geen terrein om risico’s te nemen. Omdat het weer te mooi is om vroeg af te sluiten, kiezen we voor de zuidflank van de Bidara. Die is niet alleen zonniger, maar ook al stevig verspoord, wat het lawinerisico beperkt. Alleen de doorgang tussen de indrukwekkende corniches vraagt nog wat zoekwerk. De beloning volgt in de vorm van heerlijke afdalingen.

De zon als keerpunt

Eindeloze panorama’s

De volgende ochtend worden we beloond met een staalblauwe hemel en een panorama dat meteen duidelijk maakt waarom de Kau kasus zo’n aantrekkingskracht uitoefent. We zetten koers naar een klassieker: de Dedaena (3.493 m), bereikbaar vanaf de Kreuzpas.

Een van de absolute hoogtepunten van de reis wordt de Sioni Valley. De beklimming verloopt lang en geleidelijk, terwijl de uitzichten almaar indrukwekkender worden. De besneeuwde toppen van de Kaukasus lijken eindeloos door te lopen en in de verte

zien we al het decor waarin de volgende etappe zich zal afspelen. Vanuit grensdorpje Stepantsminda rijden we naar de iconische Gergeti Trinity Church. Het blijft spannend of onze terreinwagen de besneeuwde toegangsweg aankan, en nog meer of we na een eventuele sneeuwval ook weer beneden zullen geraken. Van daaruit trekken we verder naar de Alti Hut op 3.100 meter. Nog diezelfde namiddag maken we een acclimatisatietocht over de Ortsveri Pass. De sneeuw is subliem: droge, lichte poeder waarvoor de Kaukasus een uitstekende reputatie heeft. Omdat er nog voldoende tijd overblijft, stijgen we verder door naar de hoger gelegen Bethlemi Hut (3.670 m), een voormalig weerstation. De hele tocht worden we vergezeld door een vriendelijke herdershond, die onvermoeibaar ons spoor blijft volgen.

Wanneer de berg beslist Het hoogtepunt van de reis moet de beklimming van de Kazbegi (5054 m) worden. Al vooraf beseffen we dat de kansen beperkt zijn. We hebben slechts enkele dagen kunnen acclimatiseren, de tocht is lang en de condities hogerop zijn onzeker. De top werd al maanden niet meer bereikt en een lokale berggids liet ons weten dat de omstandig heden weinig gunstig waren.

1 Een gelukkig team na heerlijke klim (Sioni Kamara 2950m) 2 IJzige ochtend vol verwachtingen op weg naar Kazbegi 3 Een droomvallei voor toerskiërs: Sioni

De sneeuw is subliem: droge, lichte poeder waarvoor de Kaukasus een uitstekende reputatie heeft.

16 | Monte #4.2026

Toch vertrekken we ruim voor zons opgang. Ons doel is zo hoog mogelijk geraken: voorbij de Gergeti-gletsjer en minstens tot aan de Russische grens. Dat lukt zonder problemen. Bij helder weer steken we de gletsjer over en volgen vervolgens de besneeuwde morenerug omhoog. Op de Kazbekskiy-pas slaat het weer om. Voor ons ligt de normale toproute, vrijwel sneeuwvrij en grotendeels bestaande uit hard ijs, afgewisseld met rotsbanden. Met onze lichte toerski-uitrusting, beperkte ijsklimmaterialen en zonder volwaardig klimtouw is de conclusie snel getrokken: de top is geen verantwoorde optie. Als alternatief beklimmen we de 4.517 meter hoge Peak Spartacus. Tegen de tijd dat we de top bereiken, is de mist opnieuw volledig dichtgetrokken. Daarmee verdwijnt ook de droom van een lange gletsjerafdaling. Zonder zicht zouden we de spaltenzones pas veel te laat herkennen. We zoeken daarom voorzichtig een veilige doorgang langs de zijkant van de gletsjer, voortdurend navigerend van herkenningspunt naar herkenningspunt. Onze trouwe viervoeter blijft ook nu onafscheidelijk bij ons. Op een bepaald moment verdwijnt haar achterlijf plots in een gletsjerspleet. Gelukkig kan ze zichzelf nog net loswerken, maar het illustreert hoe verraderlijk dit terrein kan zijn.

Kaukasus: paradijs voor ervaren toerskiërs Gudauri en Kazbegi zijn een fantastische bestemming voor ervaren toerskiërs en freeriders. De mogelijkheden zijn talrijk en de sneeuwkwaliteit doet de reputatie van de Georgische Kaukasus alle eer aan. Voor de tochtplanning is de gids ‘Backcountry Skiing in Gudauri & Kazbegi’ uit de reeks Still Wild Georgia een waardevolle referentie. Er zijn een lawine bulletin en bruikbare weersvoorspellingen beschikbaar, al zijn die minder verfijnd dan in de Alpen. Reken er bovendien op dat je veel meer op jezelf bent aangewezen: een goed georganiseerde bergredding ontbreekt. Met een 4x4 geraak je er vanuit de luchthaven in enkele uren. Trek ook wat tijd uit voor een bezoek aan Tbilisi en de uitstekende Georgische keuken.

18 | Monte #4.2026

Sneeuwploeteren in de Franse Alpen

TEKST & BEELD Debbie Sanders

1 Baggeren door de poedersneeuw in Maurienne

‘ Plein de poudreuse’ Elk jaar vind ik zotten om er op sneeuwschoenen en een gigantische rugzak vol bivakmateriaal op uit te trekken. Deze keer ging het richting

Vallée de la Clarée, Frankrijk

de Franse Alpen, vlot bereikbaar met de trein.

awinegevaar 2 en 3 komen het vaakst voor dus ik zorg dat ik diverse routes achter de hand heb. Maar het voorjaar van 2026 zou wel heel bijzonder worden. Tijdens een lange droge periode in januari heeft zich een zwakke laag gevormd in het dunne sneeuwdek. En dan gaat het opeens heel hard sneeuwen. Het ene na het andere front passeert de revue. Het risico stijgt naar 4 en zelfs 5. Sommige skigebieden worden afgesloten. In de pers verschijnt het ene lawineongeval naar het andere…

1 19

Huttenstage voor beginners in Vallée de la Clarée Eind januari reis ik als stagementor van de opleiding Initiator Sneeuwschoenwandelen naar Névache. Berghutten liggen her en der gepind op de twee flanken en kunnen via de relatief veilige valleiroute met elkaar verbonden worden. Ideaal voor beginnende sneeuwschoenwandelaars of voor wie op zoek is naar behapbare afstanden. Vanuit elke hut kan je kortere of meer uitdagende dagwandelingen maken. Gezien de omstandigheden, met lawinegevaardat van 3 naar 4 steeg, worden de ambities erg getemperd. We ondervinden dat huttenwaarden niet altijd even goed geïnformeerd zijn als we denken. De Col de Buffère wordt ons aangeraden, maar gezien diverse plaatlawines zichtbaar zijn, wijken we uit naar Crête de l’Echaillon.

Bivakstage voor gevorderden in de Maurienne Het is al snel duidelijk dat onze prachtig uitgestippelde route rond de Mont Thabor een no-go wordt. Even hopen we dat een kortere doorsteek een optie is, maar het weer is veel te grillig en het risico dat we vast zouden komen zitten te groot. Enkel de eerste dag kondigt zich zonnig aan, dus m aken we de verplaatsing naar Le Corbier om jawel, een skilift

20 | Monte #4.2026

Ik was even vergeten dat baggeren door poedersneeuw niet van de poes is.

te nemen. Nood breekt wet. Langs de kam zetten we koers naar L’Ouillot, om daarna in een weergaloos niemandsland ons eigen spoor richting Col de Glandon te trekken. Voor de fietsers onder ons een gekende col die ook tijdens de Marmotte wordt beklommen. Gezien het slechte weer dat op komst is en ons trage tempo, lijkt de klim naar Refuge de l’Etendard, onbemand in de winter, ook te veel risico’s in te houden. We zetten de tenten op net boven het riviertje van la Vernette. Tijdens de nacht duwen we regelmatig tegen het tentdoek om de sneeuw te laten afschuiven. Via de Col de la Croix de Fer dalen we af naar St Sorlin d’Arves. De volgende bivakplaats ligt net onder de Col d’Arves vanwaar we de volgende dag in de sneeuw en daarna gietende regen terug afdalen naar Le Corbier. In ons hotel in Saint-Michel-de-Maurienne hangen we de tenten en slaapzakken te drogen en beraden ons voor de tweede helft van de week. De voorspellingen worden alleen maar rampzaliger. Lawinegevaar is intussen gestegen naar 5 in het gebied net ten noorden van ons. Ik zit me letterlijk scheel te turen op een kaart, maar iedereen is op gelucht als ik een plan uit mijn hoed kan toveren. Met de trein boemelen we naar La Chambre. Een bijzondere steile, natte en modderige klim met Ardense allures leidt ons noordwaarts de bergrug op. In de regenjas zweten we ons te pletter, maar het vooruitzicht naar een bemande berghut ‘in the middle of nowhere’ houdt ons op de been.

1 Met sneeuwschoenen op een ingesneeuwde fietscol 2 Oefenen

met lawineuitrusting op de eerste stagedag 3 Bivakkeren in hartje Queyras 4 Droomochtend na een sneeuwstorm in de Mauriennevallei 5 Genieten van stilte, sneeuw en eindeloze vergezichten

De eerste sneeuwvlokjes dwarrelen naar beneden. Het witte laagje groeit en groeit. Onze route is lawineveilig, maar ik was even vergeten dat baggeren door poedersneeuw niet van de poes is. In de prachtig vernieuwde berghut zijn we de eerste gasten. ‘s Avonds duikt nog het koppel op dat Refuge de Carro uitbaat, door het hoge lawinegevaar is hun berg hut onbereikbaar. Intussen blijft het buiten stormen… Als we ’s morgens ontwaken is de hemel uit geklaard en verschijnt een kerstkaartuitzicht. Verse poeder op naaldbomen met daarboven een roze gloed. Door het woud dalen we door metersdiepe sneeuw af naar Saint-François-Longchamps. Even denken we de skipistes aan de andere flank te kunnen omzeilen, maar buiten piste is er bijna geen doorkomen aan op sneeuwschoenen. Nabij La Buffaz vinden we een glooiende flank waar het veilig stappen is en we onze laatste bivak kunnen opslaan.

Bivakstage voor beginners in de Queyras Het weer kondigt zich al wat beter aan maar het lawinegevaar blijft hoog. Na een dagwandeling vanuit Molines-en-Queyras met aandacht voor lawine- oefeningen en oriëntatie in mistige omstandigheden, proppen we de rugzak vol bivakmateriaal. Onze eerste tweedaagse loopt via Col des Pré de Fromage, Chalet de Fontantie, Fort Queyras naar

Château-Ville-Vieille. Een klein uitstapje vanaf onze bivak naar een topje blijkt al een ganse calvarietocht. Geregeld zakken we tot onze heupen weg. Het lawinegevaar zakt heel langzaam, de zon laat zich zien. De gratis navettes die de valleien met elkaar verbinden, blijken toch iets te klein uitgemeten voor winterbivakkers. Dus stallen we de auto op de skiparking in Clot la Chalpe. Vandaar zetten we koers naar Saint-Véran. Een gure wind nodigt niet uit voor een picknick, dus schuiven we de voetjes onder tafel voor een copieuze lunch in een authentiek restaurantje. Mijn stagedeelnemers zijn blij verrast door deze keuze. Rond en gezond trekken we verder naar Chapelle Clausis waar we nog nooit zo snel onze tenten hebben opgezet om de kou te ontvluchten. De Pic de Caramantran is een drieduizender, maar eentje die veilig kan beklommen worden. De hellingsgraad wordt nooit steiler dan 30°. Enkel de wind blijft wat zorgen baren. Ingeduffeld trekken we naar de top, nemen enkele foto’s en zoeken dan een windluw plekje voor de lunch tijdens de afdaling. Boven Chapelle Sainte Elisabeth begint iedereen stilaan in de winterbivakroutine te komen. Leuk om te zien hoe iedereen nu door heeft dat je met het juiste materiaal ook comfortabel in de sneeuw kan kamperen. De Pic de Château Renard blijkt voor sommigen fysiek net wat te hoog gegrepen, dus wijken we uit naar Col de Longet om voor de laatste keer van een impressionant bergzicht te genieten.

Wil je ook mee op stage? Elke zomer en winter kan je met onze clubs op pad. Ontdek het volledige aanbod op www.klimenberg sport.be/events

l gespo

a klimza

BLDR Maritme LOCATIE

Gare Maritime (Tour en Taxis), Picardstraat 11, 1000 Brussel WEBSITE

www.bldrmaritime.be OPEN SINDS

01/01/2026 OPRICHTERS

Ruben Wellemans en Ken Colombie DISCIPLINE

Boulderen (Cave, slab wall) AANTAL M2 KLIMOPPERVLAK

340 m2, ± 90 routes

TOEGANGSVOORWAARDEN

Ticketje kopen aan de kiosk of online, je kan eenvoudig binnen met een QR-code. Minimale leeftijd: 7 jaar. JEUGDWERKING

Momenteel nog in opbouw. LESSEN VOOR VOLWASSENEN

Op aanvraag voor groepen vanaf 8 personen. Vast aanbod start in het najaar.

Een onbemande boulderzaal met veel aandacht voor routebouw, sfeer en klimkwaliteit 22 | Monte #4.2026

TEKST & BEELD BLDR Maritme

4 1 Onze klimzaal is toegankelijk

voor iedereen, mét zelfgemaakte

Wat maakt jullie klimzaal uniek? We bevinden ons op een unieke locatie, in een zeer modern gebouw met de meest moderne installatie van luchtverversing en koeling. Dus een zeer aangenaam binnenklimaat, zelfs bij een hittegolf. Wat ons onderscheidt van andere clubs in Brussel is een grote slab wall, en een tunnel van 15 meter waar je door kan klimmen. Een moonboard om de sterkere klimmers wat extra uit te dagen is de kers op de taart. We ontwerpen ook zelf grepen en laten deze printen bij een lokale print-farm. Wat maakt dat je niet alleen een unieke locatie en routes krijgt, maar ook unieke grepen.

Wat is het verhaal achter de naam of het concept van jullie klimzaal?

We klimmen zelf graag en zagen deze unieke locatie. Deze kans konden we niet laten liggen. We hebben ervoor gekozen om grotendeels onbemand open te gaan, gezien er in de Gare Maritime al heel veel horeca is, konden we daar niet rekenen op een grote omzet. Dus om de klimzaal

betaalbaar te houden zetten we heel sterk in op routebouw en schoonmaak, maar niet op baliemedewerkers. Elke maandagavond is het bar night, en zijn zowel Ruben als Ken aanwezig om samen te klimmen, iets te drinken en naar feedback te luisteren.

grepen. 2 De tunnel van 15 meter

zorgt voor een unieke klimervaring. 3 Dankzij het moderne gebouw klim je hier in een aangenaam binnenklimaat. 4 Zin in extra

uitdaging? Het moonboard staat tot uw dienst.

Welke trainingsfaciliteiten zijn er naast klimmen? Een opwarmzone en een honesty bar. Gebruik van Griptonite APP.

Hoe proberen jullie duurzaam of ecologisch te werken?

We hebben een geothermische installatie die in de zomer warmte opslaat in de grond en die er in de winter terug uit haalt. We zijn 99% afvalvrij.

Hoe ziet jullie toekomstvisie eruit? We willen verder uitgroeien tot de leukste klimzaal van Brussel. We verwelkomen ervaren klimmers, maar voorzien ook een zeer sterk aanbod voor beginners. Kom zeker eens een kijkje nemen op onze leuke locatie met wekelijks nieuwe routes!

Meer klimzalen ontdekken? Klim naar www.klimenbergsport.be/klimzalen

elix len & F nstrae prost a V in e Marjole EELD Emiel D TEKST B ghe | De Lan

IJsklimstage Oppdal Mount Coach 11 2026

IJspret in Noors decor In februari trok Mount Coach 11 (MC11), vervoegd door MC10’s Emma en begeleiders Denis en Christian naar Noorwegen

Tromsø , Noorwegen

om te leren ijsklimmen.

1 24 | Monte #4.2026

1 Op de Kongsvolfossen 2 Basistechnieken leren op de eerste dag 3 Verijsde touwen op multipitch

eze stage was uniek omdat deze discipline van de bergsport voor bijna al onze teamleden nieuw was, dus we konden nog een keer helemaal van nul beginnen. Emiel, Emma, Hektor, Liedewij en Mo kozen ervoor om voor deze stage met de trein te reizen. Met een Interrail Pas komt dat zelfs goedkoper uit dan vliegen, en, afhankelijk van de match-up van de specifieke treinen, duurt het traject vanuit België ‘slechts’ een 30-tal uur. Aan wie zich de extra reisdag kan veroorloven, door bijvoorbeeld een dag remote te werken, raden we dit zeker aan! Zo dragen we allemaal ons steentje bij aan een verminderde uitstoot van broeikasgassen.

Eerste stappen Op zondagmorgen was het dan zo ver. Bij een frisse -10°C (die temperatuur zou doorheen de week relatief constant blijven) vertrokken we naar een gebiedje genaamd Kleva, waar we onze eerste meters op watervalijs zouden maken. Na aankomst begon Denis topropes op te hangen, terwijl Christian ons de basis van de slag- en beweegtechniek op steil ijs bijbracht.

Geweldig om je teamgenoten in de verte zo hard te zien knallen!

Tegen dat we dit ongeveer onder de knie hadden, waren de topropes klaar en konden we beginnen oefenen in de hoogte. We kregen oefeningen mee om onze techniek te verbeteren, zoals met maar één ijsbijl klimmen, of met onze voeten heel breed of net heel smal te klimmen. We leerden al snel dat de combinatie van de koude en verzuurde voorarmen een pijnlijk resultaat oplevert, met het proces om terug op te warmen nog erger. Eens je het een keer (per dag) hebt doorgemaakt, ben je er wel gelukkig van verlost en konden we de rest van de dag heel veel klimmen. Enerzijds supergemotiveerd om zoveel mogelijk meters te maken en bij te leren, anderzijds ook gedreven om in beweging te blijven door de kou. Nadat iedereen alle beschikbare routes minstens een keer beklommen had, konden we voldaan terugkeren. De tweede dag verliep gelijkaardig. Opnieuw was het doel om zoveel mogelijk te klimmen en comfortabel te geraken op het ijs. Ook voorklimmen stond op het programma. Spannend, omdat voor de beginnende ijsklimmer het ijs nog niet altijd voorspelbaar reageert en omdat je eigenlijk écht niet mag vallen! Maar, met genoeg plattere stukken in

de route, zodat we niet te hard verzuurd raakten, en met hééél veel ijsvijzen, was iedereen toch grotendeels op zijn gemak. Daarmee waren we dan klaar om de rest van de week de singlepitchgebiedjes achterwege te laten en wat langere beklimmingen aan te gaan!

Andicap Op dag drie was het zover: de eerste multipitchwaterval van deze stage. De helft van het team vertrok naar Andicap – deze lange, smalle waterval vormde de perfecte uitdaging voor onze groep. We rappelden in en konden dan van onderaan aan de uitdaging beginnen. Al snel werd duidelijk dat ijsklimmen een aanslag is op de kuiten. Klimtip: zorg ervoor dat de front points van je stijgijzers niet te lang zijn; dit bespaart je een hoop verzuring! Ondanks de brandende kuiten en de gezonde spanning die voorklimmen op zo’n hoge waterval met zich meebrengt, verliep de klim uiterst efficiënt. Halverwege de wand kregen we een prachtig cadeau: aan de overkant van het dal spotten we de rest van onze groep op een andere waterval. Het is een geweldig gevoel om je teamgenoten in

26 | Monte #4.2026

Klimtip: Zorg ervoor dat de front points van je stijgijzers niet te lang zijn; dit bespaart je een hoop verzuring!

de verte zo hard te zien knallen! Dat gaf ons precies de extra energie die we nodig hadden. Ten slotte de beloning: niet meer rappellen. Na vier lengtes bereikten we vol vreugde de top. Doordat we de dag met die rappel in de diepte waren gestart, was de top-out op het einde van de dag extra bevredigend. Vanaf daar was het nog maar een kort eindje wandelen naar de auto. De eerste grote waterval van de stage was een feit!

Kongsvollfossen Een paar dagen later, op de voorlaatste dag, kropen we als culminatie van de week met de hele groep in de Kongsvollfossen. Deze indrukwekkend grote waterval was ideaal voor een grote groep met veel cordées, aangezien elke cordée zijn eigen route kon kiezen zonder last te hebben van ijsval. Goed voorbereid vertrokken we, maar in de aanloop zagen we dat een team onbekenden ons net voor was. Na drie lange lengtes en een flink stuk simultaan klimmen haalden we hen in: drie Noren die de normale route klommen. Na een kort praatje over de wederzijdse plannen scheidden onze wegen. Een van onze touwgroepen, Christian en Felix, had

1 Mo klimt voor op dag 3 2 Een mooie relais 3 Christian en Felix op de summit van de Kongsvollfossen 4 Uitzicht op Andicap

zich gericht op de Red Dihedral, een WI4-route die bekend staat als de meest uitdagende lijn van de Kongsvollfossen. Zij weken uit naar links, op zoek naar de voet van de esthetische dièdre. Eenmaal onderaan de route werd het even stil. Wat een indrukwekkende wand! Het ijs was dit jaar een stuk dunner gevormd dan normaal, wat zorgde voor een technische mix van dun ijs en overhangende passages. Terwijl Felix zijn materiaal aan de gordel hing, visualiseerde hij de lijn: • Traverseren om recht onder de route te komen (en zekeringen goed verlengen!). • Een makkelijker middendeel richting het steile ijs. • Links om een overhangend stukje heen via dun ijs. • De laatste steile uitklim. De focus was er, de zin ook. Dit werd een megavet avontuur! Alles verliep zoals gepland en vol zelfvertrouwen werd de top van de Red Dihedral bereikt. Felix liet een kreet van puur geluk horen, die door Christian en zelfs de juichende Noren verderop luidkeels werd beantwoord. Nadat Christian nageklommen had, namen ze even de tijd om te genieten van het uitzicht alvorens de volgende WI4-sectie aan te vallen. Voor de laatste pitch hadden ze verschillende opties, maar je raadt

het al: ze kozen de meest esthetische lijn. Er had zich een prachtige, continue, verticale ijspilaar gevormd. Met brandende onderarmen (niet gek na zo’n dag!) bereikten ze de absolute top. Een dikke omhelzing volgde: ze hadden het geflikt! Felix en Christian daalden snel af, om aan de koude te ontsnappen, waarna ook onze andere teams een voor een met grote ontlading de top bereikten. De zon ging onder terwijl de laatsten hun weg naar beneden vonden. Met ons team herenigd spendeerden we de avond al napratend aan de kachel. Wat een dag!

Sponsors

Afsluiting De laatste klimdag verliep rustiger, met een korte multipitch, om toch nog wat actieve leertijd uit onze week te putten, ondanks de ondertussen opgestapelde vermoeidheid. De week liet een blijvende impressie na: ongelooflijk hoe je zoveel kan bijleren in slechts een week. Een volledig nieuwe wereld is voor ons opengegaan. Dat vertrouwen en die vlotheid op ijs, zo’n waardevolle skills voor elke alpinist, zullen het fundament vormen voor allerlei mooie beklimmingen volgende winter.

rek me

in gesp

Jeroen D’heer LID KBF

Ongeveer 12 jaar lid van KBF FAVORIETE PLEK IN DE BERGEN

De regio rond het drie landenpunt, nabij de Mont Blanc. Chamonix zelf vermijd ik liever. PASSIES

Toerskiën, skiën, skyrunnen, muurklimmen, fietsen en helpen in de winkel met skimateriaal.

MOTTO

Dat heb ik niet echt. Iedereen moet sport op zijn eigen manier beleven.

Het gewichtsloze gevoel van het afdalen in diepe sneeuw Jeroen leerde zichzelf toerskiën en groeide uit tot een gepassioneerde begeleider die zijn liefde voor de sport doorgeeft.

1 Op KBF-stage in IJsland

2 Het Het adembenemende IJsland, Ólafsfjörður

3 Topgeluk in IJsland

28 | Monte #4.2026

Hoe ben je in de wereld van het toerskiën terechtgekomen? jeroen: ‘Ik ben altijd al bezig geweest

met duursporten. Van jongs af aan heb ik geskied en ben ik skimonitor geweest. Tegelijkertijd was ik actief als trailrunner en even als wielrenner. Na een dag skiën op vakantie trok ik zo snel mogelijk mijn loopschoenen aan om toch iets anders te gaan doen. En dan is toerskiën een evidente stap om mee te beginnen. En op een soort van zelflerende basis ben ik daar verder en verder in gegaan.’

TEKST Elena Leclercq | BEELD Jeroen D’heer, Maxim Vandeplas, Rik de Clercq

Je hebt dus alles zelf aangeleerd? jeroen: ‘Ja, ik heb heel veel alleen gedaan. Dat

is niet iets wat ik veel mensen zou aanraden, al merk ik dat nog veel mensen dat doen. Maar er zijn wel dagen die me in het geheugen gegrift staan: dat je ‘s morgens om 4 uur vertrekt en doorgaat tot de zon ondergaat. Dat vind ik zelf de leukste dagen die er zijn.’

Wat trekt je zo aan in de sport? jeroen: ‘Wat mij algemeen aantrekt aan

skiën is dat iedereen er een beetje zijn eigen ding van kan maken. En toerskiën is daarin heel aantrekkelijk. De ene skiet liever wat sneller op een makkelijk terrein terwijl de andere meer uitdagend terrein opzoekt. Sommige mensen doen liever a fdalingen terwijl anderen de meer technische opstijgingen opzoeken.’

Is er een bepaald gevoel dat je ervaart bij het toerskiën dat niks kan evenaren? jeroen: ‘Het gewichtsloze gevoel van

het afdalen in diepe sneeuw – dat gaat boven al de rest. De laatste jaren ben ik

ook heel geïnteresseerd geraakt in het meer technische skiën. Daarbij zijn er ultra- gecontroleerde zones, waar je gewoon niet mag vallen. Als je geconcentreerd blijft, ga je niet vallen. Maar je moet natuurlijk ook alles juist doen. Dat is soms wel spannend.’

Op welk moment wist je: dit wil ik doorgeven aan andere mensen? jeroen: ‘Ik ben eigenlijk door het zelf veel te

doen in het toerskiën ingerold. Maar ik wilde ook iets van opleiding volgen. Ik heb dan op eigen initiatief een Engelstalige cursus tot übungsleiter gevolgd in Oostenrijk. En ik heb toen wel ingezien: dit is eigenlijk wel tof! Het jaar nadien heb ik een cursus gevolgd, die erkend was bij het KBF.’

waar ik zelf het meeste werk aan heb. In een stage begin dit jaar vonden de deelnemers eerst dat ik hen pushte. Maar later merkten ze dat ik vertrouwen had in hun kunnen. En dat ik daar ook heel kalm en rustig in bleef – gewoon van: we zijn er hier, we nemen onze tijd, het lukt wel. Dat is wel heel fijn.’

Heb je tips voor mensen die stagebegeleider willen worden, maar niet weten waar ze moeten beginnen? jeroen: ‘Ik zou zeggen: probeer zeker eens

contact op te nemen met een stagebegeleider. En vraag of je meekan als tweede begeleider. Ik denk dat veel clubs daarvoor openstaan. Dat is de beste manier om dat zelf een keer aan te voelen.’

Wat maakt volgens jou het verschil tussen een goede sporter en een goede begeleider?

Wat zijn de essentials voor het toerskiën?

jeroen: ‘Dat is niet altijd even makkelijk. Als

set moet hebben. Onderweg kan er van alles tegenzitten, maar je moet daarmee kunnen omgaan. Dat is voor mij het essentiële: gewoon altijd proberen positief te blijven en jezelf niet voor het hoofd te stoten.’

begeleider moet je natuurlijk altijd b eseffen dat het niet om jezelf gaat. Je moet aanvoelen hoe andere mensen zich voelen op je stage. Dat is misschien ook het punt

jeroen: ‘Ik denk dat je vooral de juiste mind-

30 | Monte #4.2026

Conradin Von Planta, Daphné Storms, Guido Riemenschneider

TEKST Filip Werniers | BEELD Filip Werniers, Juliane Grzimek, Guido Riemeschneider,

Van Breithorn tot Tsessette

De 48 vier duizenders van Zwitserland Van eerste leerjaren op eenvoudige toppen tot noordwanden, solo’s en lange graatroutes. Een persoonlijk verhaal over

Zwitserland

bijna 25 jaar alpinisme in Zwitserland.

ls je een beginnend alpinist bent, ken je de eerste jaren enkel de bekendste, meestal eenvoudige vierduizenders. De hoogste bergen liggen bijna allemaal in de Westalpen: 81 van de 82 vierduizenders liggen daar, en daarvan het merendeel in Zwitserland. De eerste namen die je leert kennen zijn de Mont Blanc, Matterhorn, misschien de Jungfrau, en al snel groeit het lijstje aan met iets makkelijkere bergen, om ervaring op te doen. Je begint meestal niet met een Matterhorn of iets dergelijks.

0 31

0 Afdaling Grand Combin via één van de normaalroutes (Couloir Gardien) 1 Mönch

Nollenroute met max 70° ijs, maar het wordt elk jaar minder steil 2 Op de lagere rib van

de Aletschhorn 3 Afdalen in het Monte Rosamassief 4 Op de top van de Dent d'Hérens,

met zicht op Matterhorn 5 Medaille 'ter ere van de acties' is zeker wel eens leuk zoiets mee te mogen maken

De eerste voorzichtige stappen Je leert ‘het vak’ op simpele bergen, op eenvoudige routes, misschien hier en daar doorspekt met korte, iets meer technische passages. De eerste jaren is het mij zo gegaan. Wat volgt is zo’n beetje mijn verhaal en evolutie. Ik had aanvankelijk nooit de intentie om alle 48 Zwitserse vierduizenders te beklimmen , maar na vele jaren in Zwitserland, het Mont Blancmassief, de Écrins en het Gran Paradisogebied te hebben rondgehangen, kom je uiteindelijk dicht bij een volledige lijst. Veel bergen heb ik meermaals beklommen, sommige zelfs via verschillende routes. Leren bergbeklimmen deed ik via een klasgenoot, die me introduceerde door in november 1991 de Breithorn te beklimmen, zonder lift. Hoewel we relatief fit waren, voelde ik me miserabel en serieus onderkoeld door foute kledij. De sneeuwstorm tijdens de afdaling maakte het er al niet beter op. Ondanks de koude, de hoogteziekte en het slaaptekort had ik echter wel de smaak te pakken. Het jaar erop deden we de Mont Blanc, wat een veel aangenamere ervaring was. Geen sneeuwstorm maar zomerse 1 32 | Monte #4.2026

Hoe word je alpinist? Zin om zelf de stap naar het hooggebergte te zetten? Via de KBF-clubs groei je stap voor stap richting zelfstandig alpinisme. In een beginnersstage leer je veilig vorderen op sneeuw, ijs, rots en gletsjer, knopen leggen, tocht voorbereiden en risico’s inschatten. Zo bouw je de basis om later zelf een voudige alpiene routes te plannen en te beleven.

warmte. Daarna volgden onder meer de Allalinhorn Zuidgraat, het Monte Rosamassief, Lyskamm, Castor, Rimpfischhorn, Dom, Pollux en een poging op de Matterhorn. Slecht weer deed ons daar terugkeren.

Meer ervaring, meer vertrouwen Pas in 1998 kwam het gevoel dat het alpinisme voor mij misschien toch een niveau hoger kon schakelen. Een vriend, Luc, had me uitgenodigd eens een noordwand met hem te doen: de Ebnefluh, naast de Jungfrau. Ik verklaarde hem gek toen ik de steile ijswand zag, maar uiteindelijk opende het mijn ogen. Na deze wand had ik de smaak te pakken voor steile ijswanden. Enkele maanden later beklom ik met dezelfde Luc de Matterhorn. Een rotberg wat mij betreft: je klimt meer fout dan wat anders, en als je fout zit, is de rots echt erbarmelijk. Toch al zeker op de Hörnligraat. Enkele dagen later beklom ik met andere mensen de Zinalrothorn, een sensationele route, een fantastische rots.

De jaren die volgden was het hek van de dam. Eerst kwam de Obergabelhorn via de Arbengraat. Die klim was de laatste waarbij ik nog een veel te grote rugzak bij had. Ook ongeacclimatiseerd lijden op een vierduizender gaf me het idee om de jaren nadien eerst op te warmen op een interessante drieduizender. Het boek Extreme Alpinism van Mark F. Twight gaf me inzichten over ‘Light & Fast’ in de bergen. Na de Obergabelhorn begon ik die lichtgewichtstrategie uit te testen en te implementeren. Ideaal, want je bent weer beneden voordat de sneeuw slecht wordt, de gletsjer gevaarlijk of het weer kan kantelen.

Noordwanden en lange dagen Lenzspitze Noordwand en Nadelhorn volgden. Voor mij ook een prachtige ervaring. Die beklom ik, net als de Ebnefluh, seilfrei. Na een kleine twee uur zat ik te wachten op de top. Mijn twee klimpartners hadden alles afgezekerd, wat uiteraard meer tijd vergt. Enkele dagen later volgde de Nadelgrat vanuit de Bordierhütte, ongelooflijk mooi op alle gebied.

Anno 2000 begon al in de winter: begin februari beklommen we de Mönch Noordoostwand in knalhard ijs. Een ware kuitendestroyer. Weer iets geleerd: wachten tot de lente, wanneer de firn gevormd is. In mei volgde de Obergabelhorn Noordwand vanuit de Grand Mountethütte, ook een echte aanrader. Daarna volgden onder meer de Brunegg horn Noordwand, Bishorn Noordwand en de Dom Westwand. Om zes uur vertrokken, even voor negen stonden we op de top en om twaalf uur zaten we al een biertje te drinken aan de Domhütte. De dag nadien stoven we de Kinflanke van de Täschhorn op en af. Na nog enkele noordwanden op drieduizenders was het plan om de Weisshorn via de Noordgraat aan te vallen. Jammer genoeg werd mijn klimpartner ziek en moest hij naar huis. Zonder klimpartner over de gletsjer naar de Noordgraat, zag ik niet zitten. Daarom besloot ik de Weisshorn noodgedwongen via de Oostgraat te proberen. Met groot respect voor de berg vertrok ik na de middag op de camping, klom tot het donker werd en bivakkeerde op de graat. De top de volgende ochtend gaf me een enorme voldoening. Prachtig uitzicht, formidabele rots en veel minder volk onderweg dan op de omliggende bergen.

Een les die bleef hangen

Ondanks de koude, hoogteziekte en het slaaptekort had ik de smaak te pakken.

34 | Monte #4.2026

Anno 2001 begon weer met noordwanden op enkele drieduizenders. Na een ongeval bij de afdaling van de Bietschhorn ontwrichtte ik mijn schouder en moest ik even rust nemen. De Weissmies Noordgraat werd een test voor mijn schouder. Daarna volgden onder meer de Lauterbrunnen Breithorn Noordwand, mijn mooiste klim ooit, de Dent Blanche via de Ferpèclegraat en de Schreckhorn via de Ander songraat. Voor mij was 2001 een goed jaar. De jaren nadien speelde veel zich af in het Mont Blancmassief, maar ook in Zwitserland bleven mooie routes volgen: de Jungfrau via de Innere Rottalgrat, de Mittellegi op de Eiger, de Cassin op Piz Badile en opnieuw de Weisshorn, deze keer solo single push vanuit Randa. Start om 3.30 uur, top om 9.30 uur, en even na 13.30 uur weer op de camping. Een actie waar ik nog steeds trots op ben. Een jaar later begon goed, met een technische mixed route op de Aiguille des Pèlerins Noordwand. Grootse plannen werden gesmeed voor acties op Frêney en Brouillard, maar het heeft niet mogen zijn. Een opwarmer op de Alphubel Rotgrat en de Täschhorn-Dom-overschrijding liep bijna fataal af, toen ik zonder waarschuwing plots

een schouderluxatie kreeg op een plek waar vallen geen optie was. Als bij wonder kreeg ik mijn schouder weer op zijn plaats. Toch liet ik Air Zermatt komen. Bungelen onder een Alouette Lama… toch speciaal, gered moeten worden. Helemaal geen fijn gevoel. Dit was een les die nog jaren door mijn hoofd zou gaan. Ik had geen vertrouwen meer in mijn eigen lichaam. Je ziet dan ook aan mijn palmares dat ik me enkele jaren vooral aan eenvoudigere wanden en graten zou wagen.

Toch richting 48 Er volgden opnieuw drieduizenders: de Gross Grünhorn, Breithorn Noordwand, Finsteraarhorn, Piz Bernina via de Biancograat, Lyskamm Noordwand en Aletschhorn Südwestrippe. Ondertussen deden we ook wat mooie acties in het Mont Blancmassief. In 2012 deed ik de Lauteraarhorn. Prachtige route, waanzinnige uitzichten, en het Aarbiwak is ‘de parel der Alpen’. Kort nadien kreeg ik van mijn Nederlandse klimpartner Martijn: “Proficiat met Lauteraar! Hoeveel moet je er nog om alle 48 Zwitsers te hebben?”

1 Aletschhorn Top (2011) 2 Combin de Tsessette was mijn laatste 4000er van heel Zwitserland (2015) 3 Lauteraarhorn Zuidcouloir

Ik had er geen idee van. Het interesseerde me niet echt, maar ik begon even te tellen. En daadwerkelijk: ik was niet meer veraf. Aangezien ik een grote Zwitserland-fan ben, vond ik het misschien passend om toch minstens alle Zwitserse vierduizenders gedaan te hebben.

De laatste Zwitserse vierduizender Ik begon dan de Breithorn te overschrijden en de Nordend te beklimmen, die in 1994 met de Spaghettitour was overgeslagen. Na wat steiler werk in het Mont Blancmassief volgden nog meer drieduizenders in Zwitserland, maar ook de Strahlhorn en de Dent d’Hérens via de Tiefmattengraat. Prachtige klim. In 2014 was het Ecrinsmassief plan B na slecht weer in Chamonix. Enkele drieduizenders dienden als voorbereiding op de Grand Combin. Die had ik al eens solo gedaan, maar toen waren de sneeuwcondities te link om ongeacclimatiseerd en solo de Combin de Tsessette nog bij te nemen. De enige berg die me er nog bij restte was dus de onbeduidende, maar moeilijk bereikbare Tsessette. Na de Petit Combin Noordpijler en de

Combin de Corbassière deden we een poging op de Grand Combin via de Vanisroute. We leerden twee Nederlanders kennen in de hut en spraken af in de toekomst zeker samen wat klimacties te ondernemen. De ochtend nadien zagen we dat de condities slecht waren en keerden om. Ik reed naar huis. Twee dagen later schreef Peter, een van beide Nederlanders, dat ze weer een poging gingen ondernemen. Jammer genoeg werden ze twee dagen later levenloos aan de voet van de Grand Combin gevonden. Het speet me enorm. Peter was een fijne man, heel voorzichtig, en liet een vrouw en twee jonge kinderen achter. In 2015 konden we dan eindelijk de Grand Combin via de Vanisroute doen. Op de top van de Combin de Valsorey hield ik een minuut stilte voor de twee Nederlanders. Na de Grafeneire volgde het echte doel: Combin de Tsessette. Mijn 48ste en laatste Zwitserse vierduizender. Ik kon met een gerust hart weer naar België.

Meer dan een lijstje Ik liet Martijn weten dat het gelukt was. Hij was erg blij voor me. Hij woonde al enkele

jaren in Bern en was bezig met alle 82 vierduizenders van de Alpen. Hij hield van lijstjes. Een maand later verongelukte ook hij jammer genoeg op de Rochefortgraat, in een poging zijn laatste vijf toppen van de Grandes Jorasses te doen. Hij blijft staan op 77 van de 82. Het leerde mij een les: lijstjes nastreven is niet het hoogste goed. Een beter idee lijkt me gewoon een berg en een route te kiezen omdat hij je interesseert, niet omdat hij een vierduizender is. Veel van de mooiste beklimmingen die ik ooit deed, waren trouwens op drieduizenders. Ik hoop toch enkelen te kunnen inspireren, ook voor routes die minder bekend zijn. Op veel beklimmingen die hier werden genoemd, hadden we de berg voor ons alleen, of toch minstens de route. De Innere Rottalgrat op de Jungfrau was prachtig qua uitzichten, en tot aan de top hebben we niemand gezien. Dat is iets anders dan de normaalroute via het Rottalsattel. De Lauteraarhorn via het Südcouloir, de Obergabelhorn Noordwand en Zuidwand: ook daar ben je vaak alleen. En zo kan ik er nog wel een hele reeks opnoemen.

ijs

bergw

TEKST

aele

r Van D

Woute

| BEELD

rking

giowe

KBF Re

Nieuwe sportkaderopleidingen 2027

Drie opleidingen, één visie Met drie nieuwe opleidingen in 2027 start de federatie de uitrol van een toekomstgericht opleidingsmodel voor alle disciplines, niveaus en contexten.

36 | Monte #4.2026

ondagochtend in de klimzaal. Mijn dochter duikt met haar leeftijdsgenoten de boulderzaal in terwijl iets oudere jongeren zich opwarmen in de lengtezaal. Ouders trekken hun gordel aan om zelf ook even te klimmen. De zaal bruist – voller en levendiger dan ooit. Aan het einde van de training tikt een trainer me op de schouder: ‘Zou ze volgend jaar geen zin hebben om mee te trainen met het competitieteam?’. Die vraag vat de groei van onze sport perfect samen: meer kinderen, meer groepen, meer nood aan begeleiding. En dat geldt niet alleen binnen. Deze zomer wil ik met mijn dochter naar de rotsen. Ze droomt van een via ferrata, maar ik weet dat ik er te weinig van ken. Ook buiten hebben we sterke begeleiders nodig. Daarom lanceert de federatie in 2027 drie nieuwe sportkaderopleidingen die inspelen op wat clubs en sporters vandaag nodig hebben. 1. Initiator Sportklimmen werd grondig herwerkt en beperkt zich voortaan tot toprope. Met meer aandacht voor boulder begeleidt de initiator de brede instroom: jeugdtrainingen, start to climb, school- en bedrijfsgroepen en KVB1-opleidingen.

2. Trainer C Sportklimmen is volledig nieuw en richt zich op competitieteams en sporters die doelgericht willen trainen. 3. Initiator Via Ferrata vervolledigt het trio. Via ferrata groeide sterk, maar viel tot nu toe wat tussen bergwandelen en rotsklimmen in. Met een volwaardige opleiding krijgt deze discipline eindelijk de plaats die ze verdient, met aandacht voor omgeving, risico’s en de flow van sporters op terrein dat tegelijk uitnodigend én verraderlijk is. De twee indooropleidingen vertrekken vanuit dezelfde basis, gebouwd op het SportKLIMmodel, dat beschrijft hoe klimmers groeien door verschillende fasen heen. Vanuit die basis kiezen ze elk hun eigen richting: brede instroom of prestatiegerichte groei. Omdat ze dezelfde fundamenten delen, kan je later makkelijk overstappen met vrijstellingen voor wat je al kent. Voor via ferrata ligt dat anders: deze discipline vertrekt niet vanuit het SportKLIMmodel, maar krijgt een algemeen outdoordeel, gedeeld met de andere buitensporten. Zo ontstaat ook buiten een herkenbare en kwaliteitsvolle basis. Alle drie de opleidingen vormen tegelijk de opstap naar de vervolgniveaus die we de komende jaren

uitwerken: Instructeur, Trainer B en Trainer A sportklimmen, en hun outdoor tegenhangers. In Instructeur Sportklimmen verwerken we straks alles rond voorklimmen, KVB2/2+, valtrainingen en angstmanagement – een volwaardige opleiding voor wie indoor én outdoor single pitch wil begeleiden. Die verdere doorontwikkeling geldt voor alle disciplines, niveaus en contexten – zomer én winter. Tegen 2030 willen we één helder geheel dat elke club, trainer en sporter ondersteunt. Voor jonge trainers of iedereen die nog niet meteen een volledige opleiding wil volgen, is er de aspirantrol. Wie de eerste module en de ingangsproef afrondt, kan al ondersteunen in trainingen en later zonder drempels doorgroeien naar Initiator of Trainer C. Dit profiel geldt enkel binnen sportklimmen, rotsklimmen en via ferrata. Of je nu in de klim- of boulderzaal staat, met een competitieteam traint of een via ferrata verkent – goede begeleiding maakt het verschil. Wie voelt dat dit iets voor hem of haar is, vindt alle info en inschrijfmogelijkheden op onze website. Voor de opleidingen sportklimmen voorzien we op 17 november een infomoment; inschrijven kan via de eventpagina.

Interesse in een sportkader opleiding? Vind alle info en inschrijf mogelijkheden op www.klimenbergsport.be/ events

tiptop Handige weetjes voor veilig en vlot klimmen

Signalsuche

Grobsuche

Feinsuche

Zoeksnelheid

Punktsuche

Sondetreffer

Zoeknauwkeurigheid

Snel en efficiënt slachtoffers opsporen

Bijscholingen Mountain Safety Info voor UIMLA

TEKST Bart Smets en Debbie Sanders

BEELD Georg Sojer, Alpenverein Oostenrijk

BRONNEN Alpenverein österreich: Notfall lawine,

Een lawine-ongeval, wat nu? 10 à 15 minuten: zoveel tijd heb je om iemand levend vanonder de sneeuw te halen. Daarna telt elke seconde.

Drie items zijn cruciaal om iemand te redden. De lawinebieps is een toestel dat je op je lichaam draagt en een signaal ‘zendt’ naar andere gelijkaardige toestellen die kunnen ‘zoeken’. De sonde helpt om exact te weten waar je moet graven. Een metalen schop met een groot blad en een ergonomische steel is een must-have. Op de eerste stagedag oefen je nog eens. Een écht lawineongeval brengt veel stress met zich mee. Oefening is de enige manier om wat routine te kweken en op elkaar ingespeeld te geraken.

Check of je het slachtoffer nog ergens ziet

Misschien steekt er nog ergens een ski, arm of airbag uit de sneeuw. Laat onmiddellijk

38 | Monte #4.2026

iemand daar naartoe lopen. Graaf meteen naar het hoofd en maak de luchtweg vrij.

Eén iemand belt, de rest zoekt

• Terwijl één iemand de hulpdiensten alarmeert, worden de rollen meteen verdeeld: • Iedereen zet de lawinebieps op zoekfunctie. • Als zoeker zet je je smartphone uit of geef je die aan een andere helper. Heb oog voor mogelijke interferentie met andere elektronica (smartwatch, lawine airbag, action cam). • Bepaal het aantal zoekers in functie van het aantal slachtoffers en de grootte van de lawinekegel. • De zoekers proberen meteen een signaal op te pikken (zie ‘signalsuche’). • De anderen volgen met sonde en schop 1 ‘Signalsuche’: Probeer het signaal van het slachtoffer snel op te vangen Ben je alleen dan loop je zigzaggend het lawinebereik vanaf het punt waar het slachtoffer is verdwenen. Loop tot de rand van het bereik om geen lacunes te creëren. Bij meerdere zoekers kan je het gebied opdelen in stroken. Hou rekening met een

0 De zoeksnelheid neemt af naarmate je het slachtoffer

nadert 1 ‘Signalsuche’: Probeer het signaal van het slachtoffer snel op te vangen 2 ‘Grobsuche’: Volg gezwind het opgepikte

signaal 3 ‘Feinsuche’: Zoek rustig naar de kortste afstand met

het slachtoffer 4 ‘Punktsuche’: Lokaliseer het slachtoffer exact met de sonde

zoekbereik van 20 meter. Hou de sneeuwschoenen of toerski’s aan zolang het zinvol is en je je zo sneller voortbeweegt. 2 ‘Grobsuche’: Volg gezwind het opgepikte signaal Volg de pijl op je toestel. Je snelheid blijft hoog tot op 10 meter, daarna vertraag je zodat je toestel de tijd heeft om je looprichting goed bij te sturen. Zie het als een vliegtuig dat gaat landen en tijdig afremt vooraleer de tarmac te bereiken. 3

‘Feinsuche’: Zoek rustig naar

de kortste afstand met het slachtoffer Het cijfer op je toestel geeft de afstand tot het slachtoffer weer. Als je dat regelmatig roept, weten de andere helpers dat ze zich paraat moeten houden met sonde en schop. Vanaf 5 meter volg je niet meer de pijl maar beweeg je je toestel recht vooruit en zo dicht mogelijk bij het sneeuwoppervlak. Je focust je op het cijfer op het scherm en zoekt het laagste getal op die rechte lijn. Vanaf dat punt beweeg je je toestel haaks op de eerste lijn naar links en rechts, op zoek naar een nieuw minimum. Dat duid je aan met een voorwerp.

4 ‘Punktsuche’: Lokaliseer het slachtoffer exact met de sonde Prik met je sonde op dat tweede minimum. Is dat 1 meter, dan ligt je slachtoffer op ongeveer die diepte en hoef je dus niet veel dieper te prikken. Voel je een licht verend item, dan heb je een ‘treffer’. Laat je sonde zitten en neem dat als referentiepunt voor het graven. Voel je niets, prik dan met je sonde in een steeds groter slakkenhuis 25 centimeter vanaf het vorige punt.

Graaf efficiënt

Ligt het slachtoffer niet zo diep (< 0,5 meter), graaf dan vanaf de sonde naar beneden. Ligt het slachtoffer dieper, neem dan wat afstand tot de sonde (evenveel als de diepte) en graaf van onderuit naar het punt toe. In een groep kan je in V-formatie werken om efficiënter te graven. Een of twee personen staan vooraan en schuiven de sneeuw naar achter. Daar staan de anderen om die verder weg te evacueren. Vermijd om te veel sneeuw op te scheppen.

Wat bij meerdere slachtoffers?

signalen op te pikken en zal het aantal op het scherm aanduiden. De pijl op het toestel volgt het sterkste signaal. Als je zeker bent dat je een slachtoffer gevonden hebt (na sonderen) en er voldoende gravers zijn (min. 2), dan kan je het signaal ‘markeren’. Zo kan je toestel meteen op zoek gaan naar een ander slachtoffer.

Volg een cursus sneeuwen lawine kunde en stage Elke winter organiseren we workshops in Vlaanderen en stages sneeuwschoenwandelen, toerskiën en splitboarden in het buitenland. Je leert hoe lawines ontstaan, hoe je risico’s beperkt en veilig met je uitrusting omgaat.

Een lawinebieps is in staat om diverse

Hallo, ik my ben Klim

Klimmy’s Kidscorner Voor kleine avonturiers met grote dromen Kan jij alles invullen? 1

Wij leggen je vraag voor aan een expert

Knoop & antwoord

Waarom kraakt sneeuw onder je voeten? Heb je al eens door verse sneeuw gewandeld? Dan heb je vast dat grappige krak-krak-geluid gehoord! Dat komt omdat sneeuw uit héél veel kleine ijskristalletjes bestaat. Als je op de sneeuw stapt, duw je die kristalletjes plat. Ze breken en schuren tegen elkaar, en dat maakt het krakende geluid. Eigenlijk hoor je duizenden kleine ijskristallen tegelijk “breken”. Leuk weetje: hoe kouder het is, hoe harder de sneeuw kraakt. Bij strenge vorst zijn de kristalletjes stevig en breken ze makkelijker. Is het rond het vriespunt? Dan is de sneeuw natter en zachter, en hoor je veel minder gekraak. Sommige bergsporters zeggen dat ze aan het geluid van de sneeuw kunnen horen hoe koud het buiten is! Luister eens naar sneeuw op een koude winterdag en daarna op een zachtere dag. Hoor jij het verschil?

40 | Monte #4.2026

5 6

7 8

Verticaal

Horizontaal

1 – Hulpmiddel om te klimmen op sneeuw en ijs. 2 – Hier slaap je in tijdens een kampeertrip. 3 – Klimtechniek waarbij je van voet verandert op dezelfde trede. 5 – Je spieren rekken voor of na het sporten. 8 – Houdt je hoofd warm op koude dagen.

4 – Lange rustperiode van sommige dieren in de winter. 6 – Knoop die je op het einde van je touw legt zodat het touw niet door je zekertoestel kan glippen. 7 – Klimmen op lage rotsen of muren zonder touw. 9 – De hoogste berg ter wereld is Mount …

Junne (8 jaar)

Dat ontdekte de weten schapper Wilson Bentley in 1885 door sneeuwvlokken onder de microscoop te leggen.

Klimmy’s bergvriendjes Waar of niet waar?

Heb jij al eens een zwarte vogel hoog zien zweven in de bergen? Dan was het waarschijnlijk mijn vriendje de alpenkauw alpenkauw!! Met zijn gele snavel en rode pootjes kan je hem niet missen.

Ben jij een echte bergexpert? Kruis aan: Waar / Niet waar

In de bergen, hoog boven de boomgrens, voelt hij zich helemaal thuis. Je komt hem vaak tegen bij berghutten, waar hij stiekem hoopt om een lekker kruimeltje van je boterham mee te pikken.

Alpenkauwen blijven jarenlang bij hun partner.  Waar  Niet waar

Als ze vliegen, zijn het echte stuntmannen! Ze maken spectaculaire salto’s in de lucht en surfen op de heteluchtstromen langs de rotswanden.

Hun vleugels hebben een spanwijdte van zo’n 85 cm.  Waar  Niet waar io

Wanneer de winter eraan komt en het weer gaat omslaan, dalen de vogels soms in groep af naar de lagergelegen bergdorpjes. Daar cirkelen ze dan boven de huizen, waardoor de lokale inwoners meteen snappen dat heel binnenkort de eerste sneeuwvlokjes zullen vallen. Echte boodschappers van de sneeuw dus!

De alpenkauw eet insecten, bessen en etensresten van mensen.  Waar  Niet waar

De alpenkauw werd al gesignaleerd op de Mount Everest.  Waar  Niet waar

De alpenkauw heeft een rode snavel.  Waar  Niet waar

Tsjiiuup!

Oplossing 'Waar of niet waar?': 1 Waar 2 Waar 3 Waar 4 Waar 5 Niet waar. Je vergist je waarschijnlijk met de alpenkraai, die heeft wel een rode snavel.

Route: Don du Ciel, 6b in Livet, Grenoble

dat … Wist je Elke sneeuwvlok uniek is?

Oplossing kruiswoordraadsel: 1 ijsbijl 2 slaapzak 3 voetwissel 4 winterslaap 5 stretchen 6 stopknoop 7 boulderen 8 muts 9 Everest

" We gingen deze zomer kijken naar de wereldbeker klimmen in Chamonix. Het is mijn droom daar ooit zelf aan mee te doen."

KIDS IN DE KIJKER

oog

arends

een gedetailleerde kijk op de klimwereld

0 42 | Monte #4.2026

De rebellen van de Alpen

‘ Die Berg vagabunden’ Tijdens het interbellum trokken jonge klimmers zonder geld van berg naar berg. Hun zoektocht naar vrijheid groeide uit tot een uniek hoofdstuk in de alpiene geschiedenis.

en vagebond is volgens het woorden boek een zwerver, zonder vaste woonplaats of een vast inkomen. Vandaag gebruiken we het woord ook figuurlijk, voor mensen die zonder vast plan op avontuur trekken. Tijdens het interbellum (1920-1940) zag men in het oostelijk deel van de Alpen echter een bijzondere vorm van landloperij, als een uniek maatschappelijk gebeuren. De alpiene geschiedenis is doorspekt met sterke verhalen, triomfen én trage diën. Daartussen valt ook het verhaal van de ‘Bergvagabunden’ op. Het verschijnsel kan niet los gezien worden van de maat schappelijke achtergrond: een land in politieke en sociale chaos, wat leidde tot een harde dictatuur. De bergvagebonden waren vooral jonge klimmers die van berg tot berg trokken, zonder geld, maar met een grote honger naar avontuur. Duitstalige bergliteratuur spreekt vaak over een ‘Vagebundentum’, alsof het om een duidelijk afgebakende groep ging met een eigen hiërarchie. Niets is minder waar. Het Vagabundentum was een levenswijze, met weinig regels. Een direct gevolg van de

radicale maatschappelijke g ebeurtenissen, de grote werkloosheid en het totalitaire politieke klimaat in Duitsland, Oostenrijk en Zuid-Tirol. Duitsland was er het ergst aan toe, en hoewel daar het kleinste stukje van de Alpen ligt, waren de bergen tussen de Allgäu en de Karwendel de bakermat van die unieke vorm van landloperij. Hoeveel bergvagebonden er waren, weet niemand. Er waren er veel. Sommige hielden het enkele maanden vol, anderen twintig jaar. Ze hadden geen structuur en niemand tekende de gebeurtenissen systematisch op. De boeken van Anderl Heckmair en Hans Ertl vertellen veel over hun doen en laten, maar allebei schreven ze hun memoires pas veel later. Accurate notulen zouden overigens tegenstrijdig zijn met de essentie van hun levenswijze.

Turbulente samenleving, grootse beklimmingen De beurscrash van 1929 leidde tot een nooit geziene werkloosheid. Veel Oostenrijkse en Beierse bergbeklimmers trokken zich terug op de almen of in de berghutten. Ze sliepen

TEKST

ebille

Mark S

ommo

edia C

Wikim BEELD

in hooistapels of knapten in de hutten klusjes op in ruil voor een slaapplek en een maaltijd. Elke huttenwaard kon overigens wel hulp gebruiken, de meeste hutten hadden nog geen materiaalliften, laat staan stromend water. Daarnaast waren er ook klanten – lees: bergwandelaars met geld – die hun zware rugzak graag lieten overnemen door een jonge klimmer, die daarvoor in de hut met een maaltijd beloond werd. Sommige vagebonden waren daarin erg creatief en wisten precies op welke plek ze op zondag die bergwandelaars moesten opwachten. Na het weekend begonnen ze aan hun volgende beklimming. Tot zo ver het heerlijke zomerleven. De winters waren daarentegen hard in de Allgäu en in Tirol, en veel vagebonden wisten niet hoe ze die moesten doorkomen. Slechts weinigen hadden ski-ervaring en ternauwernood keerden velen terug naar hun dorp. De harde kern vond mekaar op plekken zoals de skihut van Hoch Empor aan de Spitzingsee of in de nabijgelegen Rauhkopfhütte van de sectie Bayerland. Bij de fanatieke Beierse vagebonden en extreemklimmers zaten kleppers als Anderl Heckmair, Hans Ertl, Eugen Minarik, Franz en Toni Schmid, Leo Rittler, Fedele Bernard, Emil Solleder en vele anderen. In de zomer van 1930 fietste een deel van die harde kern naar de Dolomieten, om er de noordwestwand van de Civetta te beklimmen. Dat was de wand waar enkele jaren voordien de ‘zesde graad’ geboren was. De eerste beklimming door Solleder en Lettenbauer, werd toen geprezen als het hoogst denkbare op rots. Heckmair en Hans Brehm lukte dat jaar de vijfde beklimming van de ‘Via Solleder’. Vervolgens trokken ze samen met Hans Ertl en Willi Herzog nog naar de Pala om daar op de Cima della Madonna de Nordwestkante te bedwingen, de andere

superroute van dat moment. Wanneer ook dat lukte, bleef het groepje ‘hangen’ om met lege broekzakken de rest van de zomer uit te zitten in de Italiaanse zon, plannen makend voor het volgende jaar. In 1931 waren het dan de broers Schmid, die met hun geleende fietsen van München naar Zermatt reden en daar zonder gedoe als eersten de noordwand van de Matterhorn beklommen. Heckmair kwam te laat, maar hij had nog de noordwanden van Ortler, Grandes Jorasses en Eiger op zijn verlanglijstje staan.

Vagebonden als berggidsen In Italië bleef het verschijnsel van de bergvagebonden grotendeels beperkt tot Zuid-Tirol, het stukje Oostenrijk dat na WOI was ingelijfd bij Italië. Daardoor ontstond er voor lange tijd een vacuüm in de controle over de Alpenverenigingen en over het gidsenberoep. Ooit lag de opleiding en de erkenning van berggidsen, net zoals de bergredding, in de meeste landen binnen de bevoegdheid van de Alpenclubs. In Duitsland waren ‘vereniging’ en ‘gidsenopleiding’ al strikt van mekaar gescheiden. Italië had daarentegen eerst nog een ander probleem op te lossen. In Zuid-Tirol had het ÖAV bloeiende secties, maar die moesten van Mussolini, die in 1922 in Italië de macht greep, allemaal

44 | Monte #4.2026

Yosemite Dirtbags Een vergelijking dringt zich op met de “dirtbags”, in het Californië van de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw. Daar hadden jongeren als enig doel de Big Walls te beklimmen. Camp 4 in Yosemite Valley was hun uitvalsbasis. Ook zij leefden uitsluitend voor het klimmen, hingen soms wekenlang in de rotsen en werden door de buitenwereld behalve dirtbags dirtbags,, ook vulgarians of hobo hobo’s ’s genoemd. Scheldwoorden die zij zelf als een eretitel zagen. Het grote verschil met de bergvagebonden van het interbellum zit hem in het feit dat de meeste van die Amerikaanse jongeren uit welgestelde families kwamen, soms met universitair diploma. Klimmen was voor hen geen vlucht uit een perspectiefloze maatschappij, doch een zich afzetten tegen het toenemende materialisme van hun ouders. Zij waren de hippies van Yosemite Valley. En toch ontpopten zich in die groep enkele klimmers tot grote ondernemers, zoals de magical four: Yvon Chouinard, Royal Robbins, Tom Frost en Chuck Pratt. Bij die generatie hoorde ook Gary Hemming. Hij beantwoorde nog het meest aan het profiel van een bergvagebond.

verdwijnen. Wie de bergen in wou, moest zich aansluiten bij de CAI (Club Alpino Italiano) waar de dictator een marionet aan het hoofd had geplaatst. Maar zo simpel ging dat in de praktijk niet. In Trento, dat tot 1918 in Oostenrijk lag, bestond al sinds 1872 de SAT (Società degli Alpinisti Tridentini). Die had de betere klimmers in haar rangen, was goed gestructureerd met tal van secties en kende grote bloei. Ze verschilde sterk van de CAI die een stijf imago had en onweerlegbaar onder de controle van de fascistische regering stond. Hoewel de CAI op papier meer leden had, was de SAT een stuk dynamischer en ze liet zich niet zomaar inlijven bij de CAI in Milaan. Door dit alles bleef in Zuid-Tirol en Trentino een duidelijk beleid rond gidsenopleiding uit. Zo waren er her en der zelfverklaarde berggidsen actief, zonder opleiding of insigne. Toch zaten er schitterende klimmers – en uitstekende berggidsen – tussen, zowel bergvagebonden als niet-vagebonden. Tita Piaz (geen bergvagebond) en Hans Steger waren de bekendste. Hans Steger en zijn vriendin, later echtgenote, Paula Wiesinger, waren aanvankelijk pure bergvagebonden. Door hun sportieve successen en naambekendheid werden ze veelgevraagde en goedbetaalde voorklimmers. Paula Wiesinger was de enige vrouw die zesde graad klom én voorklom en werd daardoor ongewild en

0 Anderl Heckmair als berggids 1 Broers Frans Xaver

en Toni Schmid bij de eerste

beklimming van de Matterhorn noordwand (1931), waarvoor zij een Olympische medaille kregen. 2 Bergzwervers die

per fiets reizen, met rugzakken en ski's 3 'Tenement Flat' Tom Frost, Royal Robbins en Yvon Chouinard, North America Wall, El Capitan, Yosemite

Valley 4 Paula Wiesinger op ski's in de Dolomieten (1930)

onofficieel de eerste vrouwelijke berggids in de Dolomieten. Vanaf 1933 pachtten zij de Albergo Col di Lana op de Pordoipas, van waaruit zij, Steger, Minarik en Bernard hun beklimmingen organiseerden.

Wer ko uns scho‘ was doa? (Wie kan ons nou wat maken?) Na de machtsovername van Hitler ging de overheid in Duitsland steeds actiever de werklozen die een uitkering kregen opvorderen. De RAD (Reichsarbeitsdienst) had de taak om die groep zo veel mogelijk aan het werk te zetten. Dat was gedwongen tewerkstelling ‘in het belang van de natie’. Voor klimmers die daaraan wilden ontkomen, waren de Alpen een veilige haven. Wie afzag van een uitkering kon in de bergen nog lang onder de radar van de RAD blijven. “Wie kan ons hier wat maken”, werd het motto van de bergvagebonden. De gloriejaren van hun bestaan liepen na 1938 stilaan ten einde. Een jaar later waren ook de bergen geen veilige plek meer. Hitler had weinig belangstelling voor de alpenclubs. Hij hield zielsveel van de bergen, maar had een grondige hekel aan bergbeklimmers. Dat waren egoïsten voor hem, die hun leven riskeren voor hun eigen genoegen en niet voor hun land. Sport vond hij noodzakelijk om een gezonde bevolking te hebben, en vooral gezonde soldaten.

Competitiesport werd voor hem pas interessant als die het nationaliteitsgevoel verhoogde of aan de buitenwereld superioriteit kon tonen. Daarom organiseerde de Führer in 1936 zowel de olympische winterals de zomerspelen. Klimmen daarentegen zag hij als nutteloos. Hetzelfde gold in Italië voor Mussolini. De Duce zag vooral voetbal als middel om de massa in beweging te brengen en de aandacht af te leiden van echte problemen. Dat bewees hij in 1934, toen hij in Rome het eerste wereldkampioenschap voetbal organiseerde en alle middelen gebruikte om Italië wereldkampioen te maken. Wanneer in juli 1938 de vagebonden Heckmair en Vörg, samen met de Oostenrijkers Kaspareck en Harrer als eersten de Eiger-noordwand overwonnen, riep de pers hen uit tot nationale helden. Toen ging Hitler overstag. Hij decoreerde hen op de Obersalzberg en zijn propagandaminister reed met hen heel Europa rond. Snel bleek dat Heckmair en Vörg lak hadden aan politiek en geen interesse hadden om voor de wagen gespannen te worden. Hun status veranderde prompt van “onmisbaar voor Duitsland” naar “onbetrouwbaar”, en ze werden naar het front gestuurd. Vanaf 1939 werden de jonge vagebonden in Duitsland en Oostenrijk actief opgespoord, nu niet meer door de arbeidsdienst, maar door het leger. Veel bergvagebonden

stierven jong, in de bergen of aan het front. Op de dag dat de broers Schmid aan hun Matterhorn begonnen, verongelukte Emil Solleder op de Meije. Toni Schmid verongelukte op de Großen Wiesbachhorn, een jaar na zijn triomf op de Matterhorn. De onfortuinlijke Ludwig Vörg sneuvelde al op de eerste dag van de Duitse inval in Rusland, geen twee jaar na zijn triomf op de Eiger. Liever eervol sterven in de bergen dan roemloos in de oorlog, was een vaak gehoord argument. In Italië wist Hans Steger, een Duitser die in Bozen woonde, lang te ontkomen aan een oproeping. Toen die er in 1944 toch kwam, durfde hij die te negeren, wetende dat hij in Berlijn een beschermheer had. Zijn vriend Eugen Minarik had minder geluk en sneuvelde in Frankrijk. Anderl Heckmair bekende dat hij vaak het geluk aan zijn zijde had, hij overleefde alles en werd 99. Maar wat is geluk hebben en wie heeft meer geluk dan de andere? Al in 29 voor Christus schreef Virgilius “Audaces fortuna juvat” (het geluk is aan de dappersten). In de collectieve herinnering van Duitse en Oostenrijkse bergliefhebbers kregen de bergvagebonden mettertijd een mythische status en worden tot vandaag nog in menige berghut bezongen… “Herrliche Berge, sonnige Höhen, Bergvagabunden sind wir, ja wir; herrliche Berge, sonnige Höhen, Bergvagabunden sind wir !”

beautif

…

bolt &

1936

Baretten gevuld met krantenpapier of sokken

De evolutie van de klimhelm

Beter dan een sok in je pet

1950

De eerste motorhelm van glasvezel

De klimhelm heeft er een rijke geschiedenis opzitten met verschillende materialen,

1966

gewichten en UIAA-normen.

De klimhelm van Joe Brown

F - CAsqUES

- HELME - HEI-METS Devant

Vome

Front

90 eo

10 so

20 -—-eP1an de léference Referenz ebene — Compléter sous le plan de léference pour Datum Ievel rendre possible la fixation gur le dispositif d teggai. — Unter Referenzebene so erg%nzen, dass Kopf auf

Pflifvorrichtungbefestigt werden kann

— The structure below the datum Ieve1 must allow fastening onto the test facility

1980

STS SS '2 47

74S ss.S

Tabelle der Pfliftopfabmesgungen

Tableau des dimensions de la t@te d'eggai Table of the dimensions of the test head

Choc mi—frontal Mi ttelfmnt&ler Schlag

Choc vertical Senkrechter Schlag

Middle $mntal Impact

De eerste UIAA-standaard voor helmen wordt gepubliceerd

Vertical

act

Fig. 2 3 1 Ju4S1aire de nuque — Nackenband Plaque de montage Montageplatte

Aggæbly plate

Fig. F 2

Principe de cheminée

Kaminprinzip

Principle

chimney conveetion

Fig.

1997

Menton Kinn Chin

— Neck strap

2 Jugulaire de menton—Kinnband — Chin strap

3 Point de jonction — Verbindung— punkt — Connecting point

hauteur portante

Vue d' en bas

Ansicht von unten

View from undemeath

Petzl gaat voor nog lichtere modellen met de Meteor

…

46 | Monte #4.2026

70.S ras

71.s su

Fig.

heiöt

p de noordwand van de Eiger, 300 meter onder de top. Gaston Rébuffat haakt zijn vinger achter een piton die daar bij een eerdere beklimming was achtergelaten. De nacht voordien had hij tijdens het bivakkeren wakker gelegen met een onheilspellend voorgevoel. “De sterren leken zo dichtbij dat je ze kon aanraken en de Melkweg scheen met een sinistere helderheid,” schreef hij later in zijn boek Starlight and Storm. Storm. Die julidag in 1952 zaten Rébuffat en zijn team niet alleen in de wand. Verschillende tragere touwgroepen zaten boven hen, waardoor ze kostbare tijd verloren. Ze traverseren naar alternatieve routes in de wand om aan de file te ontkomen, en net op het moment dat Rébuffat zijn vinger achter de piton haakt, breekt boven hem een enorm rotsblok los. Het dendert naar beneden, spat uiteen en raakt Rébuffat pal op het hoofd. “Een beetje bloed viel uit mijn muts en kleurde de besneeuwde rots rood.” Dat Rébuffat dit verhaal nog kan navertellen heeft hij aan twee zaken te danken: de piton én het stapeltje sokken in zijn muts.

VERTALING Annelore Orije – ORIGINEEL GEPUBLICEERD DOOR DE AMERICAN ALPINE CLUB | BEELD Petzl, C.A.M.P., AAC en Huntley Ingalls

De eerste vormen Het was niet Rébuffat die met de eerste vorm van hoofdbescherming op de proppen kwam. In de wereld van de bergbeklimmers en speleologen groeide het belang van bescherming al eerder. Zo schreef de Franse speleoloog Pierre Chevalier, een pionier in zijn vakgebied, in 1936: “Helmen beginnen als essentieel beschouwd te worden voor speleologie.” In dezelfde periode, en tot ongeveer 1950, droegen klimmers bovengronds echter nog steeds wollen baretten als standaard hoofddeksel. In het begin van de jaren 1950 werden vilten hoeden de norm. Wanneer er gevaar voor steenslag was, werden die soms gevuld met sokken of krantenpapier – dat wist Rébuffat duidelijk ook. In 1956 sprak men in ‘Accidents in North American Mountaineering’ een groeiende voorkeur uit voor de helmdracht: “Een punt dat opnieuw moet worden benadrukt, is het belang van het dragen van een kunststofhelm ter bescherming tegen vallend gesteente in gebieden waar dit gevaar aanwezig is. In de omgeving van Yosemite is dit voor sommige rotsklimmers inmiddels standaardpraktijk.” Zelfs Walter Bonatti erkende hun belang. In zijn beschrijving van zijn laatste beklimming van de noordwand van de Matterhorn, schreef hij: “Opnieuw probeer ik mijn rugzak lichter te maken om sneller te kunnen bewegen. Ik gooi voedsel weg, twee étriers, enkele pitons. Ik kom in de verleiding om ook mijn helm weg te doen, de glorieuze kunststofhelm die mij vier jaar lang vergezelde tijdens mijn moeilijkste ondernemingen. Maar na een moment van aarzeling houd ik mijn hand tegen en druk ik de helm tegen mijn borst. Ik streel de deuken alsof het wonden zijn: elk ervan staat voor een rots die naar beneden kwam op de Mont Blanc, in de Andes en op zoveel andere bergen. Ik stop de helm weer in mijn rugzak.”

Geïnspireerd door motards Naarmate helmen voor andere sporten zich verder ontwikkelden, deden klimhelmen

dat ook. In 1954 produceerde Amisano Gino Valenza (AGV) de eerste motorhelm uit glasvezel, welke geliefd was bij vele klimmers. De motorhelm in glasvezel brengt Sporthaus Schuster op het idee om in 1960 een model voor klimmers te produceren. De helmdracht zelf was toen nog niet goed ingeburgerd. In 1980 werd de eerste norm voor klimhelmen opgesteld: UIAA 106. Deze norm vormde later de basis voor de Europese norm EN 12492 uit 2000. 1993 was een belangrijk jaar voor helmen. C.A.M.P. bracht de LW 260 op de markt, de eerste helm met een combinatie van een buitenschaal en schuim van slechts 260 gram. In datzelfde jaar kwam de Ecrin Roc van Petzl uit. Deze robuuste helm was de eerste met een eenvoudig verstelbaar systeem waarmee je de helm rechtstreeks op het hoofd kon aanpassen.

George Hurley en Layton Kor op de Titan, 1962.

Moderne tijden, moderne problemen Helmen bleven zich ontwikkelen, samen met de klimsport. Met de LW 260 en de Meteor van Petzl, die in 1997 op de markt kwam, werd het argument dat een helm te zwaar was steeds minder overtuigend. Ook hun comfort werd er alsmaar beter op. In den beginne was steenslag het voornaamste argument om een helm te dragen, maar in 2025 werd de helmnorm alsnog aangepast. De klimsport was in de loop der decennia veranderd. Zo klimmen we steeds steilere routes, op hogere moeilijkheidsgraden, waar ook zware voor klimvallen vaker voorkomen. Een voetfout op steile rots kan ervoor zorgen dat een klimmer ondersteboven valt en met de zijkant van zijn hoofd tegen de wand terechtkomt. Daarom beschermen klim helmen nu ook tegen zijdelingse impact. De evolutie zal zich blijven voortzetten. Helmen zijn lichter, veiliger en comfortabeler dan ooit tevoren. Zo blijven er nog maar weinig argumenten over om je helm thuis te laten. Dus… ga je klimmen? Zet ’m dan op!

Wil je meehelpen aan veiligere klimmassieven? Word vrijwilliger bij BRT! Samen zorgen we voor duurzaam rotsbeheer in België. Contacteer rotsen@kbfvzw.be

Datum ongeval

15 januari 2026

Plaats ongeval

Velilltal-Bürkelkopf, Oostenri l

Beschrijving voorva

te en skiet Een skiër verlaat de rode pis t een middelhet open terrein in. Daar kom persoon volledig grote plaatlawine los die de onder de sneeuw bedelft. Beschrijving letsel

Het slachtoffer overleefde het ongeval niet.

TEKST

Annelo

| BEE re Orije

tock

utters

LD Sh

Lawine vlak naast de piste

Ook vlak naast een beveiligde piste kan het lawinegevaar reëel zijn. Dit ongeval in de Silvretta Arena toont hoe een bespoorde helling, een zwakke sneeuwlaag en een moment van vertrouwen samen fataal kunnen aflopen.

onderdag 15 januari. Een skiër neemt in het skigebied Silvretta Arena de Pardatschgratbahn naar boven. De lift brengt hem naar de top van de rode piste nr. 7 boven het Velliltal, een populaire helling onder off-piste skiërs. De piste ligt er die dag keurig bij en toch blijft voorzichtigheid geboden. Al wekenlang vullen de nieuwsbulletins zich met verontrustende lawine- meldingen. De winter van 2025-26 tekent zich dan al af als door een bovengemiddeld hoog aantal dodelijke slachtoffers. Het lawinegevaar schommelt die namiddag rond niveau 3.

Verloop van de gebeurtenissen In de afdaling koos de skiër ervoor om de piste te verlaten en het open terrein in te skiën. Meerdere ski- en snowboardsporen in het sneeuwdek maken duidelijk dat hij niet de eerste skiër is die daar vandaag passeert en dat boezemt hem ongetwijfeld vertrouwen in. Plots wordt de skiër verrast door een middelgrote plaatlawine die hem volledig onder de sneeuw bedelft. Er is ook niemand in de buurt die de lawine opmerkt, niemand die hem te hulp schiet. Pas de volgende ochtend, wanneer het slachtoffer niet op het ontbijt verschijnt, wordt melding gemaakt van een vermissing.

48 | Monte #4.2026

‘Lessons learned’ Meteen wordt er een zoeken reddingsactie opgezet in het gebied van de Silvretta Arena, en al snel wordt de lawine ontdekt. Helikopters en pistebully’s trekken naar de plaats van het ongeval en starten de reddingsactie. Al vrij snel kunnen ze het slachtoffer lokaliseren doordat één van de skistokken uit de lawinebrokken steekt. Helaas komt alle hulp te laat. Hoe kon dit toch gebeuren?

De lawine

Tijdens de stabiliteitsanalyse in het terrein braken sneeuwblokken los zodra ze werden losgesneden of na een lichte tik, de breuklijn in de test komt overeen met de vaststellingen in het terrein: de plaat brak af onder de dunne smelt-vrieskorst op 75 centimeter diepte.

Het gevaar van altschnee en oppervlakterijp

De lawine kwam los in het Velilltal, ten westen van de Bürkelkopf in het Samnaunmassief, op een extreem steile noordhelling op ongeveer 2500 meter hoogte. Het ging om een middelgrote plaatlawine van 95 meter lang en 60 meter breed, met een breukdiepte tussen 20 en 60 centimeter. De lawinezone was voordien al vaak bespoord, minstens in het deel vlak bij de piste. De lawine kwam ongeveer 20 meter vóór de piste tot stilstand.

Het vroege winterseizoen kenmerkte zich door dunne sneeuwlagen en lange, koude, droge periodes. Dit leidde tot facettering (omzetting van sneeuw kristallen in suikerachtige, losse korrels). Wanneer zo’n zwakke basislaag (vaak bestaande uit ingesneeuwde oppervlakterijp) onder druk wordt gezet door een compacte laag triebsneeuw, wordt de kritieke grens extreem snel overschreden. Door de verticale druk van bv. een skiër klapt de broze kristalstructuur in, waarna de breuk zich vliegensvlug horizontaal voortplant en de hele sneeuwplaat kan afscheuren.

Het sneeuwdek

Sociale bekrachtiging

Het ongeval past in het algemene beeld van dat moment: het sneeuwdek was nog steeds zeer gemakkelijk te verstoren. De sneeuw die sinds donder dag 8 januari 2026 was gevallen, plaatselijk onder invloed van sterke wind, vormde de plaat. Daaronder bevonden zich uitgesproken zwakke lagen met gefacetteerde kristallen en bekerkristallen, waaronder een regenkorst die op 8 december 2025 was ontstaan.

Mensen laten zich onbewust leiden door anderen, sociale bekrachtiging heet dat. Omdat eerdere skiërs de helling veilig afdaalden, daalt het risicobewustzijn bij de volgende skiër. Plaatlawines houden daar echter geen rekening mee. Die reageren op bepaalde ‘hotspots’, dit zijn zones in het sneeuwdek waar de harde driftsneeuwslag dunner is en de zwakke basislaag makkelijker te triggeren is.

1 Sporen Sporen bieden geen garantie Het feit dat een helling al verspoord is, betekent niet dat deze stabiel is. Beoordeel de stabiliteit altijd voordat je je afdaling inzet. 2 Herken Herken de alarmsignalen Scheurvorming in het sneeuwdek, “wumm”geluiden en eerdere lawines op vergelijkbare exposities zijn absolute rode vlaggen. Maak rechtsomkeer, daal langzaam af, met grote afstand van elkaar en beperk de hellingshoek. 3 Defensieve tactiek Bij gevaarniveau 3 en een Altschneeprobleem moeten steile hellingen (> 30°) boven de boomgrens met uiterste scepsis worden benaderd, ongeacht hoe aanlokkelijk de poedersneeuw eruitziet.

Meer info www.klimen bergsport.be

50 | Monte #4.2026

Lijdensweg van de gletsjers

TEKST & BEELD Jeffrey Fierens

Fotoproject rond verdwijnend ijs in de Alpen

Nu klimaatverandering de Alpen steeds verder opwarmt, zweten eeuwenoude gletsjers zich kapot. Dat schrijft fotograaf Jeffrey Fierens, die al enkele jaren door de bergen trekt om de ijsreuzen van hun kwetsbaarste kant in beeld te brengen.

erbijstering kent vele vormen, maar de Morteratschgletsjer leerde me een nieuwe dimensie ervan kennen. Ik stond op exact dezelfde rots van waar ik een jaar eerder beelden maakte van de ijsrand. Toen reikte die tot vlak naast me. Twaalf maanden later waande ik me naast een andere gletsjer met een metersbrede rivier van smeltwater die wild aan me voorbijraasde. Het gletsjerijs zelf had zo’n tien meter verderop een nieuw toevluchtsoord gezocht. Voorlopig althans. Want eigenlijk keek het ijs vanop de eerste rij vooral het eigen toekomstig noodlot tegemoet. Morteratsch is uiteraard geen unicum. Net zoals de witte slinger in het majestueuze Berninamassief duwt de klimaatverandering alpengletsjers in een existentiële crisis. De bekendste bergketen

van Europa warmt in een ongewoon tempo op, de slinkende ijsmassa’s zijn daar het wrange bewijs van. Vooral het laatste decennium lijkt de opeenvolging van milde winters en hete zomers nog eens een turbo te zetten op een zo al buitensporig smeltproces.

Coup de foudre De geschiedenis van de Alpen is onlosmakelijk verweven met die van hun gletsjers. Doorheen de eeuwen hebben gletsjers zich, de ene al iets sierlijker dan de andere, over de Alpen gedrapeerd en met hun oerkracht en grillige karakter bergen mee vorm gegeven. Ze zijn ontzagwekkend, vervaarlijk, maar spreken tegelijk ook makkelijk tot de verbeelding. Toen ik voor het eerst zo’n ijsstroom van dichtbij zag,

0 51

overheerste eveneens de verwondering. Of noem het gerust een coup de foudre. Maar zoals dat al eens gaat bij blinde verliefdheid, slaat de realiteit soms keihard terug. Hoe meer gletsjers ik bezocht, hoe meer ik voorbij de imposante ijsformaties keek en hun onmetelijke kwetsbaarheid écht inzag. Wat deze ijskoningen tegenwoordig moeten ondergaan door toedoen van klimaatverandering kan ik intussen met moeite nog smelten noemen. Eigenlijk zweten ze zich ronduit kapot. Het duurde dan ook niet lang tot ik mijn camera voornamelijk ging richten op die tragische lijdensweg. De beelden portretteren de gletsjers van hun fragielste kant en verkennen een teloorgang die even ruw en ongenadig is als de alpiene omgeving waarin ze zich voltrekt. Taferelen zoals watervallen van smeltwater, uitgeholde gletsjergrotten en lege morenes maken het trieste aftakelingsproces tastbaar. Ze onthullen een werkelijkheid waarin gletsjers al lang geen onaantastbare ijsreuzen meer zijn, maar kwetsbare landschappen die onder onze ogen verdwijnen. Ik heb eeuwenoude gletsjers gefotografeerd die over tien jaar waarschijnlijk verdwenen zullen zijn. Volgens wetenschappelijke prognoses zal het grootste deel van de Alpengletsjers onherroepelijk wegsmelten. Eigenlijk houden de noodlijdende

52 | Monte #4.2026

Jeffrey Fierens

is een 30-jarige Antwerpse land schaps- en documen taire fotograaf. Sinds enkele jaren richt hij zijn lens op de smeltende gletsjers in de Alpen. Met zijn fotografieproject tracht hij de teloorgang van de gletsjers tot ver buiten de Alpen te laten resoneren. Dank aan KBF om dit fotografieproject mee te ondersteunen.

gletsjers onze maatschappij een spiegel voor: hoeveel natuurlijke rijkdom zijn we bereid nog verder op te geven om onze moderne manier van leven in stand te houden?

Troosteloze aanblik De vraag wordt ook steeds prangender nu het smeltproces meer en meer de allures krijgt van een kaalslag en stilaan het gezicht van de Alpen begint te vertekenen. Gletsjers zijn als kroonjuwelen voor het hooggebergte. Ze verrijken bergen en valleien en geven die visueel extra uitstraling en grandeur. Maar nu de witte ijsmantels veeleer een schim worden van hun vroegere zelf,, voeren kale rotsflanken en donkergrauwe puinhellingen nadrukkelijker de toon waardoor het landschap al snel een veel troostelozere aanblik krijgt. Kijk maar naar de somberheid die de ooit zo indrukwekkende Mer de Glace in het Mont Blanc-massief tegenwoordig uitstraalt. Hoe grijzer de gletsjerwereld kleurt, hoe meer het lijkt alsof het hooggebergte niet alleen zijn witte kroonjuwelen verliest, maar ook een deel van hun ziel verdwijnt.

0 Jeffrey Fierens fotografeert de kwetsbaarheid van onze gletsjers 1 Allalingletsjer trekt zich steeds verder terug 2 Fellariagletsjer was vroeger een geheel, maar is nu in twee

gebroken. Enkel de waterval van smeltwater zorgt momenteel nog voor een verbinding tussen beide delen. 3 Een meanderende rivier van smeltwater in Oostenrijk die over het gletsjeroppervlak loopt. 4 Luchtbeeld van een instorting van een ijsgrot.

Extra wandeluren Van de westelijke kant in Frankrijk tot de oostelijke flanken in Oostenrijk documenteerde ik intussen zo’n negentig verschillende gletsjers. Telkens probeerde ik zo veel mogelijk op eigen kracht tot aan het ijs te geraken. Met reden: op weg naar de resterende gletsjers volg je geregeld het spoor van hun ijsverlies en met het terugtrekkende ijs, hoger in de bergen, krijg ik zo de kans om het smeltproces ook aan den lijve te ervaren. Die extra wandeluren vormen zo een fysieke confrontatie met de afstand waarover de gletsjers zich hebben teruggetrokken. Die voeling met wat ik fotografeer, vind ik belangrijk. Voor mij is het dan ook vanzelfsprekend om te komen op de plekken waar het smeltproces zich afspeelt. Ook al vraagt dat om al eens uit je comfortzone te stappen. Tot vijf jaar geleden had ik nooit gedacht dat mijn fotografie me ooit zou brengen naar urenlange gletsjerwandelingen, nachten in een tent naast het ijs en beklimmingen van vierduizenders. Maar dankzij dit project heb ik mijn eerste stappen in het alpinisme gezet en werd duidelijk hoe zelfs de hogere Alpentoppen niet gespaard blijven doordat de nulgradengrens regelmatiger tot ver boven vierduizend meter hoogte reikt.

Risico’s

Ik heb eeuwenoude gletsjers gefotografeerd die over tien jaar niet meer zullen bestaan.

Al die tochten vragen een fysieke inspanning, maar ook op het vlak van veiligheid vormt de gletsjeromgeving steeds meer uitdagingen. Het smeltende ijs maakt het hooggebergte instabieler waarin rockfalls zich nu al vaker voordoen. In de bergwanden ontdooit de permafrost, een soort ijzige lijmlaag die stenen bij elkaar houdt, waardoor rotsen loskomen en regelmatiger naar beneden storten. Grotendeels hierdoor neemt het aantal klassieke wandelen klimroutes die onzekerder of zelfs ontoegankelijk worden aanzienlijk toe. Op gletsjers komen dan weer spleten sneller tevoorschijn en vragen gletsjeroversteken voortdurend om nieuwe beoordelingen en eventueel een aanpassing. Dat heeft niet alleen impact op mijn werk als fotograaf, maar nog veel meer op de bergsport in het algemeen. Voor wie in de toekomst het hooggebergte intrekt, worden flexibiliteit, technische kennis, training en respect voor de veranderende bergomgeving belangrijker dan ooit. Het belang van de gletsjerproblematiek kan zo niet onderschat worden. Ik hoop met mijn beelden te kunnen bijdragen bij de bewustwording ervan.

DE BESTE OUTDOORFILMS VAN HET JA AR

10 % KORTING

Online ticket korting voor KBF leden Code: K B F X E O F T 2 6 Alleen ONLINE inwisselbaar!

20-10-26 ANTWERPEN 30-10-26 GENT 31-10-26 ANTWERPEN

01-11-26 BRUSSEL* 09-11-26 GENK * De films in Brussel worden vertoond in de originele taal met Franse ondertiteling.

BESTEL NU JE TICKETS! E O F T. E U

PRODUCED BY

ijker

in de k

Vrijwilliger Lus Van den Bossche (74) ACTIEF ALS

Redactielid Monte, Initiator Bergwandelen, Übungsleiter Seniorenskitouren DISCIPLINE

Lezen en schrijven, bergwandelen, toerskiën FAVORIETE BESTEMMING

Italië: bergen, meren, steden TIP VAN LUS

Blijf actief, open van geest en omarm wat er op je afkomt!

De bergen brachten me avontuur, het vrijwilligerswerk bracht me vriendschap, uitdaging en onvergetelijke ontmoetingen. Wie ben je en wat doe je als vrijwilliger?

Wat vind je het leukste aan je vrijwilligerswerk?

Wat is je vooral bijgebleven?

lus: “Ik organiseer jaarlijks toerskistages

lus: “Ik ben sinds mijn zestiende

vrijwilligerscarrière, waarbij ik vele fijne mensen heb ontmoet en nog ga ontmoeten. Natuurlijk zijn er ook verdrietige herinneringen, die horen bij het leven zeker.”

voor senioren, een fietstocht met vrienden en een huttentocht voor 60+. Ik ben API en kastoezichter van BVKB. Ik zetel in een aantal commissies, ben lid van de SOS-dienst en de redactieraad van Monte. De liefde voor taal kreeg ik door mijn job als coördinator in de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte. In de jaren '80 heb ik veel gereisd, onder andere naar de Himalaya en in 1991 werd ik lid van de bergsportfederatie. Na de nodige opleidingen werd ik actief in de klimschool van BVKB en stageleider. In 1996 trad ik toe tot het federatiebestuur; zo leerde ik alle aspecten van de federatie kennen.”

vrijwilliger als leidster in de jeugd beweging. Werken met mensen, hun grenzen laten verleggen, ze de kracht van de natuur laten ervaren, geeft zoveel voldoening. En het is een hele verantwoordelijkheid. Brainstormen tijdens de redactie vergadering, zoeken naar interessante items, actualiteit bijhouden, andere disciplines leren kennen. De uitdaging om zelf te schrijven en de deadline te halen, je ervaring delen... Het is een reden om lichamelijk en geestelijk fit te blijven.”

lus: “Ik kijk terug op een boeiende

Wil je ook vrijwilliger worden? Vind meer info op www.klimenbergsport.be/ vrijwilliger

nger

TEKST Jeremie de Cocqueau

cliffha

Boulder Bluff CATEGORIE Boulderen LEEFTIJD 10+

ONTWERP Brecht Hanssens (België)

Boulder Bluff is een snel kaartspel waarin spelers deelnemen aan een boulderwedstrijd om zoveel mogelijk punten te scoren. Tijdens je beurt bereid je je voor of probeer je een route te klimmen met verborgen kaarten. Tokens uit de pofzak geven bonussen of straffen. Spelers kunnen blessures oplopen die minpunten opleveren. Slim bluffen, juiste kaartcombinaties en timing zijn essentieel om r outes te winnen en tegenstanders te hinderen.

Summit:

The Board Game CATEGORIE Expeditie LEEFTIJD 14+ ARTIEST Jordan Danielsson ONTWERP Conor McGoey

First Ascent CATEGORIE Sportklimmen LEEFTIJD 14+ ONTWERP Kate Otte

First Ascent is een strategisch klimspel waarin spelers punten scoren door de beste route naar de top van een berg te beklimmen. Je speelt met asymmetrische personages met unieke vaardigheden en bouwt je route terwijl je grondstoffen beheert, doelen haalt en je klimvaardigheden en uitrusting verbetert. Het is een competitief spel voor 2 tot 5 spelers met een speelduur van 45 tot 90 minuten, waarin planning en efficiëntie centraal staan.

Mountaineers CATEGORIE Expeditie LEEFTIJD 14+ ONTWERP Corey Wright

56 | Monte #4.2026

Summit: The Board Game is een survivalbordspel dat competitief, coöperatief of solo gespeeld kan worden. Spelers beklimmen een gevaarlijke berg terwijl ze grondstoffen beheren, obstakels overwinnen en moeilijke keuzes maken. In competitieve spellen beïnvloedt een karmasysteem de score, terwijl in coöpmodus teamwork en opoffering centraal staan. Dankzij honderden kaarten, tegels en variabele moeilijkheid is elke spelervaring anders.

Mountaineers is een strategisch bordspel voor 1 tot 4 spelers (tot 6 met uitbreidingen) waarin je tegen elkaar en AI-klimmers speelt om punten te scoren door de berg te beklimmen. Het spel draait om routeplanning, grondstoffenbeheer en het verbeteren van je personage. De speel ervaring speelt zich af op een draaiend 3D-modulair bergbord, met onverwachte en soms humoristische gebeurtenissen die de klim beïnvloeden.

TEKST Annelore Orije

2 3

De beroemde tand van de Aiguille d’Entrèves

1 Perestroï-crack on peak Slesova in the Ak-Su valley @Kobeburdack 2 De bergweek van Alpigo is een week vol bergplezier :) @bscalpigo 3 Grillige

wanden, prachtige uitzichten en een gezonde dosis adrenaline. @Bac limburg 4 Een speciale vermelding voor deze twee stagedeelnemers: Antoon, een blinde trailrunner en zijn persoonlijke begeleider Kato. @hikingadvisorbelgium en @running_blind_belgie 5 Aiguille d’Entrèves – de beroemde tand waar elke alpinist eens op wil staan. @lauriks 6 Wallis @Denevehans 7 Wat een week. Acht sterke vrouwen in de beginnerscursus alpinisme. @mount_an_ 8 Op ervaringstocht in de Pyreneeën @anne.liesneyens 9 16e plaats voor Arno Luypaert op de World Climbing Europe Series Lead in Zilina, Slovakije! @belgianclimbing

Wil je ook in Monte? Tag @klimenbergsportfederatie in je bericht op sociale media of mail je foto (minimum 1 Mb) naar annelore@klimenbergsport.be. En wie weet zie je jezelf wel schitteren in je klimblad.

colofo

Sport met grenzen De Klim- en bergsportfederatie vzw is een uni

Ben je slachtoffer van grensoverschrijdend gedrag? Was je er getuige van of heb je vragen over dit thema?

ADVIES Annelies Van den Berge 0491 34 50 17 annelies.vdb.vp@gmail.com

Praat erover met je club-API of de federatie-API (Aanspreekpunt Integriteit)

Sofie Van Waesberghe 0474 44 64 13 api.sofie@gmail.com

NOODGEVAL Hulplijn 1712

sportfederatie met meer dan 16.500 leden, erkend en gesubsidieerd door Sport Vlaanderen. De KBF telt 47 aangesloten clubs. Vind een club in jouw regio op www.klimenbergsport.be/clubs.

MEER INFO

www.klimenbergsport.be/ api

Het federatiemagazine Monte verschijnt vier keer per jaar en is een uitgave van de Klim- en bergsportfederatie.

Shop

VERANTWOORDELIJKE UITGEVER

Yanick Bos, p/a Statiestraat 64, Zwijndrecht VERSCHIJNINGSDATA 2026

In de KBF-webshop kun je allerlei topo’s, boeken en cursusteksten aankopen aan democratische prijzen. Met je aankoop steun je het Belgian Rebolting Team en de KBF-werking.

Januari, april, juli, oktober

HOOFD- & EINDREDACTIE

Annelore Orije, annelore.orije@kbfvzw.be REDACTIEMEDEWERKERS

MEER INFO webshop.klimenbergsportfederatie.be

Bart Smets, Lisa Viane, Lus Van den Bossche, Arne Monstrey, Els Sallets, Wouter Heyde, Jelbrich Ghesquiere, Elena Leclercq, Tinneke De Caluwe, Hermien Mispelaere VORMGEVING

Trien Pauwels, www.trien.org DRUK

EVM Print, Group Daneels, Waver BEREIKBAARHEID Statiestraat 64,

2070 Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht Bereikbaar van maandag tot vrijdag, tussen 9 en 17 uur 03 830 75 00*, info@kbfvzw.be, www.kbfvzw.be (*) Tijdens het weekend uitsluitend voor

Korting voor KBF-leden Als KBF-lid geniet je van heel wat kortingen en voordelen. Je ontdekt ze allemaal op www.klimenbergsport.be/voordelen

de melding van ernstige ongevallen.

KBF-CHAVEEHUT Rue de la Chavée 7, Maillen Van 1/3 tot 30/10 ieder weekend open van vrijdag tot zondag

Andere ongevallen meld je op maandag. KLACHTEN

ombudspersoon@kbfvzw.be

ONZE PROJECTEN

RESERVEER VIA www.klimenbergsport.be/chaveehut of info@kbfvzw.be

KBF WERKT SAMEN MET

58 | Monte #4.2026

UITRUSTING VOOR HOOGGEBERGTE

LOUIZALA AN 63, 1050 BRUSSEL Het hele jaar door 15% korting in de Millet-winkel in Brussel

Foto: Jeffrey Fierens

* Op vertoon van je KBF-lidkaart. Aanbod niet combineerbaar. Niet geldig op lopende acties.

KLIMGREPEN

KLIM VOLUMES

HARDWAREN

KLIM MATERIALEN

Wanneer zal deze gletsjer verdwijnen? Nieuwe website brengt de toekomst van elke gletsjer op aarde in kaart. www.glacierextinction.com

DE BESTE PRIJZEN VIND JE OP

WWW.KLIMWANDSHOP.BE

KRANJSKA GORA, SLOVENIA | 46.4854° N, 13.7871° E PHOTOGRAPHY: LENA DRAPELLA

Your favourite jacket. Microlight Alpine Jacket The one you keep coming back to, offering reassuring warmth and familiar refuge when you need it most. A jacket you’d repair 100 times before you’d dream of parting with it.